RIS311906 Notulen van de raad van 20 januari 2022 (dagvergadering)

Zo niet, dan zal ik dit straks nog even goed gaan beoordelen met mijn mensen boven. Maar in ieder geval hartelijk bedankt en ik zie uit naar de verdere behandeling. Serpil Ateş (GroenLinks). Voorzitter. Den Haag Zuidwest is een deel van de stad dat veel en urgent aandacht nodig heeft. Ik kan dit als geen ander vertellen, want ik woon er bijna mijn hele leven. Wat ik met alle zekerheid kan zeggen, is dat stigmatiseren van mensen met een laag inkomen, het verplaatsen van deze mensen, preventief fouilleren en de Rotterdamwet de armoede en de problemen in de wijk niet oplossen. Keer op keer is bewezen dat de Rotterdamwet, overigens een slechte versie van gentrification, geen enkel effect heeft op buurtbewoners die in armoede zitten en de sociale cohesie in een wijk bovendien vernietigt. Hoe zit het dan met eerlijke kansen bieden aan werklozen? Zou dat niet de oplossing moeten zijn? Bijvoorbeeld scholen met een gymnasium in een wijk voor gelijke kansen in het onderwijs. GroenLinks wil voor de opwaardering van de wijk een eerlijk debat dat recht doet aan de wijk. De oplossingen die Groep de Mos ziet, vinden wij stigmatiserend en er is bewezen dat zij niet werken. GroenLinks zal daarom tegen het voorstel stemmen. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter. Ik kan het kort houden. De laatste onderzoeken zijn klip-en-klaar: de Rotterdamwet werkt niet.

Wij denken om dezelfde redenen als GroenLinks niet dat Den Haag Zuidwest gebaat is bij het aannemen van dit initiatiefvoorstel en wij zullen ertegen stemmen. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Het initiatiefvoorstel van Hart voor Den Haag/Groep de Mos voor Zuidwest bevat veel goede punten, maar wordt helaas ontsierd door een aantal voorstellen waarmee wij absoluut niet kunnen instemmen, met name de Rotterdamwet. Die wet maakt onderscheid tussen mensen op grond van inkomen en is daarom niet alleen in strijd met de Grondwet, maar ook ondoelmatig, zoals is gebleken uit allerlei onderzoek. Het is ook een wet die nodeloos kwetsend is voor mensen die het financieel wat minder goed getroffen hebben. Daarom zullen wij niet akkoord gaan met dit voorstel.

18

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Dank aan de collega's De Mos en Dubbelaar voor dit initiatiefvoorstel. Er staan echt heel veel mooie punten voor Zuidwest in en het zou Zuidwest naar een hoger plan kunnen tillen. Het is ook mooi hoe dit zo integraal wordt aangevlogen. Laat dit initiatiefvoorstel dan ook een aanmoediging voor het college zijn om zo integraal mogelijk naar dit stadsdeel te gaan kijken. Desondanks zal mijn fractie tegen het voorstel stemmen, want hoewel wij niet onwelwillend staan tegenover buurtgericht toewijzen en graag zien dat zorgdoelgroepen beter gespreid worden over de stad, kunnen wij niet instemmen met het volledig klakkeloos overnemen van de Rotterdamwet. Anno Fekkes (D66). Voorzitter. Gezien de ontwikkelingen die het college voorstelt voor Zuidwest, vinden wij grote delen van dit initiatiefvoorstel overbodig. Wij zijn bovendien tegen invoering van enige vorm van de Rotterdamwet. Ik moet ook zeggen dat ik van D66-leden in Moerwijk te horen heb gekregen dat zij er redelijk moe van worden dat Moerwijk als probleemwijk wordt weggezet. Zij wonen daar prettig en willen daar ook blijven wonen. Zij zien geen reden om weg te gaan. Misschien zouden de inbrengen van Groep de Mos dus minder stigmatiserend kunnen worden. Lesley Arp (SP). Het verbaast mij een beetje dat de heer Fekkes zei: 'Wij zijn tegen enige vorm van de Rotterdamwet'.

Want volgens mij heeft D66 in het coalitieakkoord met Hart voor Den Haag/Groep de Mos voor een vorm van de Rotterdamwet gestemd. De heer Hoefsloot heeft in het commissiedebat ook mevrouw Ateş daarover bevraagd. Is dat achteraf een misser? Gaan we dat in het vervolg niet meer doen? Daar ben ik wel benieuwd naar. Anno Fekkes (D66). Als de Rotterdamwet bedoeld is om mensen tegen elkaar op te zetten, zijn wij daar niet voor. Lesley Arp (SP). Ik hoop eigenlijk dat D66 daarmee zegt dat dat gewoon een uitglijer is geweest, dat het dat niet meer gaat doen en dat bij de volgende coalitieonderhandelingen dus geen enkele vorm van de Rotterdamwet terugkomt. Kan D66 dat toezeggen? Anno Fekkes (D66). Nogmaals, zodra de Rotterdamwet bedoeld is om mensen tegen elkaar op te zetten, zal ik er mijn uiterste best voor doen dat wij daar niet mee akkoord gaan. Laat ik het daarbij houden. Sebastian Kruis (PVV). Als ik de heer Fekkes moet geloven, kunnen we beter spreken over 'Moewijk' in plaats van Moerwijk, maar ik vind het een beetje raar dat hij zegt dat hij het stigmatiserend vindt. Het gaat niet om stigmatisering, maar om statistieken waarin deze wijken achterblijven. Daardoor verdient dit onze aandacht. Dan snap ik niet dat een partij die juist verantwoordelijk is voor die achterblijvende statistieken, hier een beetje gaat lopen zeuren over de toon. Anno Fekkes (D66).

Natuurlijk herken ik dat er ook problemen zijn in die wijk, maar ik woon in het Wateringse Veld en daar zijn ook regelmatig problemen. We moeten dus zorgen dat we als stad de problemen breed aanpakken en oplossen. Ik zie in het voorstel van het college voor Zuidwest aangrijpingspunten om die punten beet te pakken. Sebastian Kruis (PVV). Als de heer Fekkes dat vindt, snap ik niet dat hij niet reageert op de punten die hij goed vindt, want eigenlijk was de kern van zijn inbreng gezeur over de toon. Als dit je zo aan het hart gaat, snap ik dus niet dat er niet voor wordt gekozen om ook even de goede punten te noemen. Anno Fekkes (D66). De problemen moeten worden aangepakt, zowel in Moerwijk als in elke andere wijk in Den Haag. De voorzitter. Meneer Kruis, de laatste keer.

19

Sebastian Kruis (PVV). Ik weet nog dat de dag waarop we dit in de commissie behandelden, de verjaardag van meneer Fekkes was. Die hebben we toen met elkaar kunnen vieren, maar vandaag valt er vrij weinig te vieren, want ziet meneer Fekkes ook enige verantwoordelijkheid van zijn eigen partij voor de situatie in onder andere Moerwijk? Anno Fekkes (D66). Wij zijn een partij die constant verantwoordelijkheid neemt, dus ook op dit gebied. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De inbreng van D66 verbaast me een beetje. U noemt de wet 'een wet die mensen tegen elkaar opzet'. In Schiedam heeft de fractie van D66 gewoon ervoor gestemd en vorige maand heeft D66-minister Ollongren de wet verlengd. Waarom zouden zij dat doen? Anno Fekkes (D66). Wij hebben te maken met de Haagse situatie en wij vinden dat die Haagse situatie op een eigen manier moet worden benaderd en aangepakt. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Akkoord. Ik vind het een raar verhaal, maar in Den Haag werkt die wet dus zo dat die 'mensen tegen elkaar opzet' en in Schiedam niet. En uw D66-minister verlengt die wet gewoon maar. Anno Fekkes (D66). Ja, daar heb ik kennis van genomen. Zo zij het. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, de laatste keer. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

Even een ander punt, want ik wilde eigenlijk een vraag stellen omdat de heer Fekkes namens D66 meerdere punten in het voorstel niet goed vindt of daar in ieder geval niet over te spreken is. Toen kwam er in deze zaal een klein beetje een debatje over punt 6, de Rotterdamwet, maar het initiatiefvoorstel is natuurlijk veel breder. Ik hoorde de heer Fekkes zeggen dat meerdere punten in het initiatiefvoorstel niet goed zijn. Ik vraag mij af of hij daarvan een aantal voorbeelden kan geven, want die heb ik in de commissie niet gehoord. De voorzitter. Dit was nu wel de laatste keer. Anno Fekkes (D66). Ik heb net gezegd dat ik, gezien de plannen van het college voor Zuidwest, veel punten binnen dit initiatiefvoorstel overbodig vind. Om die reden zullen wij tegenstemmen. Peter Bos (HSP). Ik ben blij dat D66 zegt dat we Den Haag Zuidwest en Moerwijk niet zo moeten afkraken en dat bewoners het helemaal niet fijn vinden om als 'probleemwijk' afgeschilderd te worden. Daar ben ik het helemaal mee eens en ik ben ook blij dat D66 dat zegt, maar in de stukken van het college over Zuidwest en alle plannen daarvoor en bij de gigantische ingrepen die daar gepland zijn, ook door dit college, wordt voortdurend benadrukt dat er in Den Haag Zuidwest verschrikkelijk veel problemen zijn die opgelost moeten worden.

Dat vind ik niet te rijmen met uw voorstel om de wijken niet zo negatief af te schilderen. Kunt u iets meer duiding geven? Waarom vindt u dat het geen probleemwijk is? Anno Fekkes (D66). Natuurlijk vind ik de problemen in Den Haag Zuidwest belangrijk genoeg om ze aan te pakken. Ik vind het ook goed om ze te benoemen om te zorgen dat we daar een aanpak op kunnen afstemmen. Ik rij regelmatig door Moerwijk en ik heb gezien dat vele onderdelen van Moerwijk op een goede manier zijn opgeknapt en dat het daar prettig wonen is. Dat hoor ik ook van enkele leden van D66 die daar wonen. Peter Bos (HSP). Maar vindt u het niet vreemd dat de teneur van dit college in alle stukken is dat de problemen gigantisch zijn, dat de zaak afglijdt en noem het allemaal maar op? Dat is totaal in tegenspraak met wat u nu zegt.

20

Anno Fekkes (D66). Niet alles is zo negatief als het soms wordt afgeschilderd. Bepaalde onderdelen van Zuidwest vind ik fantastisch en ik zie ook dat bepaalde delen van de wijk moeten worden opgeknapt om die wijk leefbaar te houden. Dat beaam ik. Daar heb ik verder geen vragen over. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik kan het heel kort houden. De SP heeft respect voor de betrokkenheid van Hart voor Den Haag bij Zuidwest, maar niet voor het plan om de mislukte Rotterdamwet in delen van Zuidwest in te voeren. Daarom geen steun voor het initiatiefvoorstel. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik ken mevrouw Arp van de SP echt als een goed raadslid, want ik werk veel met haar samen op andere dossiers, maar waarom komt de SP dan niet met een amendement om punt 6 eruit te schrappen, zodat al die andere punten er wel doorheen kunnen? Lesley Arp (SP). Als de kritiek op één punt van een initiatiefvoorstel zo ongelofelijk breed gedeeld wordt in de raad - ik heb heel veel fracties gehoord met exact dezelfde inbreng - verwacht ik eigenlijk een beetje dat de initiatiefnemer met een tweede versie komt. Heel veel partijen hebben in de commissie aangegeven dat dit voor hen echt een breekpunt is. Ik was er dus oprecht verbaasd over dat exact hetzelfde voorstel in stemming wordt gebracht, want als die Rotterdamwet eruit was gehaald, had het voorstel het misschien wel gehaald.

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Daar heeft Hart voor Den Haag/Groep de Mos echt goed over nagedacht. Laten we kijken naar de feiten. Bijvoorbeeld in de gemeente Schiedam, een gemeente met een vergelijkbare problematiek, hebben vorige maand het CDA, de ChristenUnie, D66, de Partij van de Arbeid, de SP én de VVD gewoon ingestemd met verlenging van de Rotterdamwet. Waarom zou de situatie in deze stad zo specifiek anders zijn dat deze partijen er hier ineens allemaal tegen zijn? Zou dat iets met onze partij te maken kunnen hebben? Lesley Arp (SP). Dat is natuurlijk de reinste onzin, want toen de coalitie met Hart voor Den Haag in 2018 werd gepresenteerd, heeft de SP heel duidelijk aangegeven dat een van onze grootste kritiekpunten op het toenmalige coalitieprogramma die Rotterdamwet was. Daar ben ik dus van meet af aan altijd helder over geweest. Ik heb verder weinig boodschap aan wat de SP in Schiedam doet. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. In de commissie heeft het college waardering uitgesproken richting Hart voor Den Haag voor het uitvoerige initiatiefvoorstel met de titel Hoop & Optimisme in Zuidwest. Dat herhaal ik graag. Of we nou over problemen of over uitdagingen spreken, er is ongelofelijk veel te doen in dit deel van onze stad.

Ik ben ook blij dat u dat van harte steunt en dat u ook de collegeaanpak van harte steunt, zoals we ook in het debat in de commissie hebben gezien. Mevrouw Klokkenburg benadrukt nog eens dat dat integraal moet gebeuren, hoe complex dat ook is. Dat ondersteun ik ook van harte. Hoewel wij waardering hebben voor heel veel goede elementen en ook voor het omarmen dan wel versnellen van acties die het college al in gang had gezet, blijven er wel enkele elementen in het initiatiefvoorstel waarmee het college niet kan leven. U heeft daar zojuist ook aandacht voor gevraagd. Dit college heeft afgesproken de Rotterdamwet niet in te voeren, omdat wij daarvan geen positief effect zien op de leefbaarheid en omdat wij het een stigmatiserende maatregel vinden. Dat blijkt ook uit diverse onderzoeken. Daar kan het college dan ook niet mee leven. Nu we het voorstel toch bespreken, is dit ook een goed moment om nog even terug te komen op de vraag die de heer Bos eerder heeft gesteld naar aanleiding van het 22ste voorstel over Parkpop. Per abuis is een zin in de preadvisering blijven staan, namelijk 'en we halen Parkpop weer terug naar waar het hoort'. U heeft inmiddels van collega Bruines gehoord hoe het college daarmee omgaat. Die zin staat daar dus ten onrechte. Ik vind het wel zo netjes om dat hier nog even te vermelden. Peter Bos (HSP). De wethouder overvalt mij een beetje.

Ik had niet verwacht dat hij het over Parkpop zou hebben, maar nu hij dat noemt, wil ik daar even bij stilstaan. Ik ben namelijk benieuwd hoe dit in de reactie van het college is gekomen. Waar komt dat dan vandaan?

21

Wethouder Balster (PvdA). Wellicht heeft dat te maken met het tijdstip van de afdoening van het preadvies. Dat is alweer een halfjaar geleden. Inmiddels bent u een aantal moties en schriftelijke vragen verder. Wellicht heeft het daarmee te maken gehad, maar laat ik benadrukken dat die zin er in ieder geval per abuis staat en dat die eigenlijk ook haaks staat op de toelichting die daarvoor staat. Maar ik denk dat dat u ook wel helder was. Peter Bos (HSP). Kan ik daaruit afleiden dat het college eerst wel op het standpunt stond dat Parkpop in het Zuiderpark moest blijven en dat het daar later op terug is gekomen? Begrijp ik dat goed? Wethouder Balster (PvdA). Ik denk dat uit het antwoord dat wordt gegeven, in ieder geval duidelijk werd dat het college nog volop bezig was met de beantwoording van uw moties en vragen en daar ook met u over in gesprek was. Dat blijkt ook uit de tegenstrijdigheid. De voorzitter. Er is behoefte aan een tweede termijn. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik heb de collega's gehoord. Ik wil maar eindigen met een citaat van de wijkorganisatie Moerwijk Coöperatie: 'Moerwijk kan niet nog meer kwetsbare Hagenaars aan. Het is op.' Als we daar dan niks aan willen doen met de Rotterdamwet, is dat een constatering. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Vanavond gaan we stemmen en besluiten over het initiatiefvoorstel.

Ik schors een paar minuten voor het wisselen van de wacht. De vergadering wordt van 11.22 uur tot 11.24 uur geschorst.

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20-24 (RIS310856). De beraadslaging wordt geopend. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Het Pribapand wordt vernieuwd. Het college wil daarmee de binnenstad verbeteren en toch herhaalt zich hier de fout uit het verleden, want de Raamstraat blijft met dit PUK een straat die aan de zuidkant bestaat uit kleine pandjes met veel mogelijkheden, met kleine winkeltjes en horeca, maar die aan de andere kant, aan de noordkant, een lange etalagewand krijgt of eigenlijk behoudt voor een groot winkelbedrijf zonder in- en uitloop. Dat kan en moet anders. De verbinding die de Raamstraat is tussen het Kerkplein en de Grote Marktstraat kan eenvoudig, met een kleine ingreep in het PUK, worden versterkt, namelijk als wij met z'n allen van het college eisen dat aan de Raamstraat kleinere units en winkelfronten komen. We willen voordeuren aan deze straat. Zo ontstaat een echte, levendige straat waar het leven van twee kanten komt. Daarom ons amendement Vergeet de Raamstraat niet. Dat amendement dien ik samen met de heer Barker van de Partij voor de Dieren in. Daarnaast blijft het onbestaanbaar dat het college geen werk maakt van de spreiding van sociale woningbouw over de stad en dat het college met name de binnenstad exclusief bestemt voor de hogere inkomens.

Het project blijft net onder de norm van 80 woningen, zodat de norm van 30% sociaal ontweken wordt. Zelfs plannen waarvoor de 30%-norm wél geldt, laat het college uit zijn handen glippen in de binnenstad, zoals bij Sonate en het KJ-Plein. Daarom een amendement om juist hier, midden in het centrum, een keer in positieve zin af te wijken van de Woonagenda en ook het centrum van Den Haag bereikbaar te houden voor de lagere inkomens. Dat is het amendement Maak Priba 30% sociaal, dat ik samen met mevrouw Arp van de SP en de heer Barker van de Partij voor de Dieren indien.

22

Het Pribapand is in het verleden goed gebruikt voor de nachtcultuur. In de kelder had niemand daar ook last van. Dat soort plekken zijn schaars is in het centrum. Het is zonde dat deze kans niet is aangegrepen om hier de broodnodige ruimte voor de nachtcultuur te creëren. Wethouder, als het hier niet lukt, waar dan wel? Daarom een motie om in gesprek te gaan met de nachtcultuur en te komen met een inventarisatie voor kansrijke plekken en panden om na corona weer in de nacht te kunnen gaan genieten. Die motie dien ik samen met mevrouw Arp van de SP en de heer Barker van de Partij voor de Dieren in. Daarnaast merkt de Haagse Stadspartij op dat al deze plannen in de binnenstad gepaard gaan met uitbreiding van het bouwvolume. Of dit nog past binnen het beschermde stadsgezicht, is niet duidelijk. Het college heeft wat dat betreft helemaal geen goed trackrecord. Het ene na het andere belangwekkende gebouw wordt gesloopt en er wordt zelfs gepoogd om een compleet stadsgezicht op te heffen in Den Haag Zuidwest. Vandaar een motie waarin we het college vragen om voortaan een onafhankelijk advies te vragen over de bebouwingsenvelop, zoals deze in een PUK of NVU wordt voorgesteld. Deze motie dien ik samen met de heer Barker van de Partij voor de Dieren in. De voorzitter.

Door de heer Bos, daartoe gesteund door mevrouw Arp en de heer Barker, wordt het volgende amendement (I.A HSP) voorgesteld:

Amendement I.A HSP Priba 30 % sociaal De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20-24 (RIS310856). Besluit I: De tekst in de PUK als volgt te wijzigen: Pagina 18 Huidige tekst: “75 woningen op de verdiepingen." Wijzigen in: “75 woningen op de verdiepingen, waarvan 30% sociaal." Pagina 48 onder 6.8 Wonen: Huidige tekst: Zoals is toegelicht in de projectomschrijving in Hoofdstuk 1 van deze PUK, gaat de herontwikkeling van het Pribapand uit van circa 75 woningen. In de Woonagenda is de eis opgenomen dat bij een nieuwe ontwikkeling, 30% van het woningbouwprogramma een sociale huurwoning dient te zijn. Bij de 30% sociaal ligt het primaat bij de woningcorporaties. Echter geldt deze eis alleen bij plannen met meer dan 80 woningen. Dit in verband met de haalbaarheid van een plan. Omdat de ontwikkeling van het Pribapand uit gaat van minder dan 80 woningen geldt de verplichting rondom sociaal niet. Uiteraard blijft het de ambitie van het college om over de hele stad 30% sociale woningbouw te realiseren. In de voortgangsrapportage "Woningbouwprogrammering betaalbare woningbouw" wordt hier halfjaarlijks over gerapporteerd.

Indien er toch afgeweken wordt van het afgesproken aantal en het aantal daardoor boven de 80 uitkomt, dan zijn alsnog alle uitgebreide beleidsregels uit de Woonagenda over het sociale gedeelte van toepassing (zie Woonagenda H3 ‘maatregelen goedkoop segment’). Wijzigen in: Vanwege het feit dat het de laatste jaren niet gelukt is om sociale woningen toe te voegen aan de binnenstad, ook bij projecten met meer dan 80 woningen, wordt een uitzondering op de woonagenda gemaakt door bij dit project wel 30% sociaal met primaat bij woningcorporaties te eisen. Dat betekent in dit geval dat er 22 woningen langdurige sociaal verhuurd dienen te worden.

23

De voorzitter. Door de heer Bos, daartoe gesteund door de heer Barker, wordt het volgende amendement (I.B HSP) voorgesteld:

Amendement I.B HSP Vergeet de Raamstraat niet De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20-24 (RIS310856). Besluit I: De tekst van de PUK als volgt te wijzigen: • Op pagina 18: Huidige tekst: “Het programma van de voorgenomen ontwikkeling heeft betrekking op het realiseren van circa 1.730 m2 economisch programma in de plint en mogelijk uitloop naar de kelder.” Wijzigen in: “1.730 m2 economisch programma in de plint en mogelijk uitloop naar de kelder. In het ontwerp komt een deel van het economisch programma in kleinere units langs de Raamstraat met elk een eigen toegang aan de Raamstraat.” • Op pagina 22: Huidige tekst: “De hoofdentrees tot winkel- en woonprogramma bevinden zich aan de Grote Marktstraat en Vlamingstraat. Secundair programma kan ontsloten worden via de Raamstraat.” Wijzigen in: “De hoofdentrees voor het winkel- en woonprogramma worden gelijkwaardig verdeeld over de Grote Marktstraat, Vlamingstraat en Raamstraat. Daarmee wordt de Raamstraat opgewaardeerd tot volwaardig onderdeel van het centrum.” De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door de heer Bos, daartoe gesteund door mevrouw Arp en de heer Barker, wordt de volgende motie (I.1 HSP) ingediend:

Motie I.1 HSP Zoek ruimte voor nachtcultuur De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20 - 24 (RIS310856). Constaterende, dat: • in het PUK Pribapand wordt gesteld dat een wervend uitgaansleven belangrijk is voor de stad; • in de commissievergadering gevraagd is te informeren bij de ontwikkelaar om in de kelder nachtcultuur te faciliteren, maar deze per brief heeft laten weten daar geen ruimte voor te zien; • het Pribapand past in het Popdistrict Grote Markt en omgeving en grenst aan het horecakerngebied met vrije sluitingstijden; • het Pribapand in het verleden een rol heeft gespeeld in het Haagse nachtleven. Overwegende, dat: • uit de werkbespreking over de Haagse Nachtcultuur bleek dat er in Den Haag weinig geschikte locaties zijn om nachtcultuur te vestigen; • na Corona er een grote behoefte zal zijn om initiatieven in het Haagse nachtleven te ontplooien. 24

Verzoekt het college: • met de Haagse Nachtraad en andere vertegenwoordigers in overleg te treden om zo zicht te krijgen op de behoefte aan ruimte voor de nacht; • samen met deze mensen een inventarisatie uit te voeren naar mogelijke locaties voor nachtcultuur in Den Haag en de raad daarover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Bos, daartoe gesteund door de heer Barker, wordt de volgende motie (I.2 HSP) ingediend: Motie I.2 HSP Voorzie PUK’s en NVU’s van onafhankelijk cultuurhistorisch advies De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20 - 24 (RIS310856). Constaterende, dat: • er steeds vragen zijn over de impact van bouwplannen zoals nu voor het Pribapand of het Staalbankiers gebouw op het gemeentelijk en Rijksbeschermd stadsgezicht en eventuele monumentale gebouwen in de omgeving.

Overwegende, dat: • de Welstands- en Monumentencommissie in het voortraject bij het opstellen van een PUK of NVU wel wordt betrokken via collegiaal overleg, maar nooit om een formeel en openbaar advies wordt gevraagd; • het goed is als er door de raad en het college stedenbouwkundige en cultuurhistorische adviezen van deskundigen betrokken kunnen worden bij de besluitvorming. Verzoekt het college: • voortaan alle NVU’s en PUK’s voor plannen in Rijks- of gemeentelijk beschermde stadsgezichten te voorzien van een onafhankelijk advies van de Welstands- en Monumentencommissie; • dit preadvies met de stukken van het PUK of de NVU mee te sturen voorafgaand aan behandeling door de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Frans Hoijnck van Papendrecht (Groep Hoijnck van Papendrecht). Voorzitter. Met betrekking tot dit agendapunt, het Pribapand, heb ik een drietal moties. De eerste heet Pribapand PUK terug naar de tekentafel. Ik constateer namelijk dat het college met het planuitwerkingskader ruimte biedt om af te wijken van het bestaande bestemmingsplan, de aanwijzing tot beschermd stadsgezicht en de kaders van de Welstandsnota, maar dat de gemeenteraad nog geen inzicht heeft in de precieze uitvoering die de projectontwikkelaar voor ogen staat.

En ik overweeg dat het kavel van het Pribapand een zeer beeldbepalende plek inneemt in de Haagse binnenstad en dat dit noopt tot de grootst mogelijke zorgvuldigheid bij de (ver)nieuwbouw ervan. Ik vind dat een inhoudelijke discussie over het concrete plan van de projectontwikkelaar nodig is, met inbegrip van het oordeel van de Welstandscommissie daarover, alvorens groen licht wordt gegeven aan de uitvoering. Het dictum van de motie luidt derhalve: verzoekt het college het voorliggende planuitwerkingskader Pribapand terug te nemen en de

25

projectontwikkelaar te verzoeken om de gemeenteraad en belanghebbenden in de buurt nader te informeren over het precieze karakter van de uitvoering die hem voor ogen staat. De tweede motie heet Openbaar toilet in nieuw Pribapand. Iedereen, ook de mensen thuis, kunnen de integrale versie van de motie op de website van deze gemeenteraad zien. Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college binnen het kader van het Planuitwerkingskader Pribapand de eis op te nemen voor de aanleg van een goed openbaar toilet met diverse goede voorzieningen, óók voor ouderen, kinderen, genderneutralen en mensen met een handicap en zich te bezinnen op een goede regeling en financiering om een dergelijk toilet schoon en veilig te houden. Ten slotte de derde motie, die ik iets meer naar aanleiding van de hele discussie indien. Die motie heet Karakter planuitwerkingskaders. Het dictum daarvan luidt: verzoekt het college de Welstands- en Monumentencommissie met spoed een schriftelijke visie te vragen over planuitwerkingskaders, het nut en het gewenste karakter daarvan en deze visie eind eerste kwartaal 2022 met de gemeenteraad te delen, opdat die een rol kan spelen bij de onderhandelingen over een nieuw collegeakkoord na de verkiezingen. Hartelijk dank voor uw aandacht. Sebastian Kruis (PVV). Mijn vraag aan de heer Van Papendrecht is namens wie, namens welke achterban, deze moties worden ingediend.

Is dat de achterban van 50PLUS of van de Partij voor de Toekomst? Namens welk deel van de stad worden deze moties ingediend? De voorzitter. Zonder last of ruggenspraak. Frans Hoijnck van Papendrecht (Groep Hoijnck van Papendrecht). Dank u wel voor de vraag, meneer Kruis. Ik ben in 2018 in de gemeenteraad gekomen namens de ouderenachterban van 50PLUS. Ik heb mij in de daaropvolgende drie jaar ondanks diverse wisselingen van fractie altijd vastgehouden aan de beloftes waarmee ik destijds campagne heb gevoerd om in de gemeenteraad te komen. U mag daar een vraagtekentje bij zetten, maar ik zou eraan willen vasthouden dat ik deze moties indien namens de ouderenachterban in Den Haag die mij destijds heeft gekozen. Bijvoorbeeld de motie over het openbare toilet is daar een typisch voorbeeld van. De voorzitter. Door de heer Hoijnck van Papendrecht worden de volgende moties (I.3 Groep HvP, I.4 Groep HvP en I.5 Groep HvP) ingediend:

Motie I.3 Groep HvP Openbaar toilet in nieuw Pribapand De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het Planuitwerkingskader Pribapand (RIS310856) Constaterende dat, • er op de verdiepingen 0 en -1 van het nieuwe Pribapand diverse alternatieve invullingsmogelijkheden zijn. Overwegende dat, • er in het kernwinkelgebied van de Haagse binnenstad een enorm gebrek is aan goede en hygiënische openbare toiletten. Verzoekt het college, • binnen het kader van het planuitwerkingskader Pribapand de eis op te nemen voor de aanleg van een goed openbaar toilet, met diverse goede voorzieningen, óók voor ouderen, kinderen, genderneutralen en mensen met een handicap; • zich te bezinnen op een goede regeling en financiering om een dergelijk toilet schoon en veilig te houden.

26

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie I.4 Groep HvP Karakter planuitwerkingskaders De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het Planuitwerkingskader Pribapand (RIS310856) Constaterende dat, • planuitwerkingskaders (PUK's) steeds omvangrijker worden; • vorig jaar in een werkbespreking van de commissie ruimte daar vraagtekens bij werden geplaatst door de Welstands- en Monumentencommissie. Overwegende dat, • uitgebreide PUK's voor de gemeenteraad en belanghebbenden in de buurt van een voorgenomen project ogenschijnlijk garanties opleveren maar dat aangenomen mega-PUK's in praktijk vaak juist onzekerheden opleveren, omdat zij projectontwikkelaars veel ruimte geven om te schipperen binnen het kader van de regels; • PUK's beter kunnen worden afgestemd in een breder verband (op wijk- en stadsdeelniveau) dan beperkt tot de kavels van een concreet project. Verzoekt het college, • de Welstands- en Monumentencommissie met spoed een schriftelijke visie te vragen over planuitwerkingskaders, het nut en gewenste karakter daarvan; • deze visie eind Q1 2022 met de gemeenteraad te delen, opdat die een rol kan spelen bij de onderhandelingen over een nieuw collegeakkoord na de verkiezingen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie I.5 Groep HvP Pribapand PUK terug naar tekentafel De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het Planuitwerkingskader Pribapand (RIS310856) Constaterende dat, • het college met het planuitwerkingskader ruimte biedt om af te wijken van het bestaande bestemmingsplan, de aanwijzing beschermd stadsgezicht en de kaders van de welstandsnota; • de gemeenteraad echter (nog) geen inzicht heeft in het precieze uitwerkingsplan van de projectontwikkelaar. Overwegende dat, • het kavel van het Pribapand op een zeer beeldbepalende plek ligt in de Haagse binnenstad en dat dit noopt tot de grootst mogelijke zorgvuldigheid bij (ver)nieuwbouw; • derhalve een inhoudelijke discussie over het concrete plan van de projectontwikkelaar nodig is, met inbegrip van het oordeel van de welstandscommissie daarover, alvorens groen licht wordt gegeven aan de uitvoering. Verzoekt het college, • het voorliggende planuitwerkingskader Priband terug te nemen; • de projectontwikkelaar te verzoeken om de gemeenteraad en belanghebbenden in de buurt nader te informeren over het precieze karakter van de plannen. En gaat over tot de orde van de dag. 27

De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter. De PvdA is natuurlijk blij dat we meer woningen en minder leegstaande panden in het centrum zullen hebben. We zijn ook blij met de verwachte betere verbinding met de Raamstraat en daarmee hopelijk ook een grotere veiligheid en de mogelijkheid van meer groen. Toch hebben we ook enkele zorgen. Omdat het aantal van 80 woningen net niet wordt behaald, is 30% sociale huur niet af te dwingen. Mijn fractie baalt daar toch wel van. Ik wil het college vragen om goed in de gaten te houden of het beoogde aantal van 75 toch niet stiekem opgekrikt wordt door de projectontwikkelaar en of de 30% dan alsnog niet wordt gehaald. Daarnaast wordt aangegeven dat een deel beschikbaar wordt gesteld aan tekortberoepen, zoals agenten, zorgpersoneel en leraren. Ik zou het college willen vragen om hierbij vooral te focussen op leraren, omdat het lerarentekort in Den Haag het grootst is in het centrum. Ik heb daarom een motie met als dictum: verzoekt het college de mogelijkheden te onderzoeken om leraren met voorrang te huisvesten in de middeldure huurwoningen in het Pribapand en STAAL en de raad hierover te informeren. Deze motie heeft dus ook betrekking op het volgende agendapunt; dat zeg ik tegen de griffie. Sebastian Kruis (PVV).

Waarom wordt er dan geen voorstel ingediend om gewoon Hagenaars en Hagenezen die nu al in Den Haag verblijven, met voorrang te huisvesten? Waarom zou een leraar voorrang moeten krijgen ten opzichte van bijvoorbeeld een verpleegkundige of een stratenmaker? Mikal Tseggai (PvdA). Ik heb net eigenlijk geprobeerd om dat uit te leggen. Het lerarentekort is in Den Haag, vooral in het centrum, het grootst van heel Nederland. Ik vind dus dat er prioriteit gegeven moet worden aan het huisvesten van leraren. Sebastian Kruis (PVV). We hebben volgens mij ook een enorm tekort aan verpleegkundigen. Dus waarom wel leraren en niet verpleegkundigen? Mikal Tseggai (PvdA). Omdat het probleem van het lerarentekort zich duidelijk concentreert in het centrum. Ik hoop dat door leraren met voorrang te huisvesten in het centrum leraren ook eerder bereid zijn om in de buurt les te geven. Ik denk dat ik de vraag daarmee beantwoord heb. Ik zag ook dat in dit pand de komst van ouderenwoningen onderzocht wordt. Ik vraag mij in het kader van geluidsoverlast en een plek voor eventuele scootmobiels heel erg af of dat haalbaar is, want het lijkt mij belangrijk dat mensen bijvoorbeeld ook hun scootmobiel kwijt kunnen als ze midden in de stad gaan wonen. De sloop in het midden van het centrum zal natuurlijk zorgen voor overlast.

Kan de wethouder de handhaving hier strak bij betrokken houden? Dit ligt immers eigenlijk ook midden in een uitgaansgebied en dit moet niet leiden tot onveilige situaties als de horeca weer open is. De voorzitter. Door mevrouw Tseggai wordt de volgende motie (I.7 PvdA) ingediend:

Motie I.7 PvdA Geef leraren voorrang in het Centrum De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van I Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20-24 (RIS310856) en J Voorstel van het college inzake PUK STAAL Lange Houtstraat (RIS310854). Constaterende, dat: • Den Haag kampt met een groot lerarentekort, waarbij het lerarentekort het grootste is in het stadsdeel Centrum; • het gebrek aan betaalbare woningen voor leraren een grote reden is dat leraren kiezen voor een baan in een kleinere stad met minder grote woningnood;. 28

Overwegende, dat: • we als stad alles uit de kast moeten trekken om het lerarentekort tegen te gaan en leraren die graag in Den Haag willen werken, te helpen. Verzoekt het college: • de mogelijkheden te onderzoeken om leraren met voorrang te huisvesten in de middeldure huurwoningen in het PribaPand en STAAL; • en de raad hierover te informeren. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Om met de deur in huis te vallen: ik ben er niet heel rouwig om dat het Pribapand gesloopt gaat worden, want met name in de Raamstraat zorgt het pand voor een onveilig gevoel. Ik had dan ook de hoop dat aan het nieuwe ontwerp strenge eisen zouden worden gesteld aan de gevel van het pand aan de kant van de Raamstraat, zodat de sociale veiligheid daar zou verbeteren. Maar ik zie dit onvoldoende terug in het PUK. Daarom heb ik een amendement met beide collega's Bos, de ene van de HSP en de andere van GroenLinks, waarvan het dictum luidt: besluit om op pagina 23 aan de alinea 'Plint' de volgende tekst toe te voegen: 'De gevel en de plint aan de Raamstraat worden zo vormgegeven en ingevuld dat zij beter bijdragen aan een sociaal veilige omgeving.

De gevel langs de Raamstraat wordt in samenhang ontworpen met de tegenoverliggende straatwand, zodat er aansluiting is met de kenmerken (schaal, geleding, verfijning) van de tegenoverliggende panden. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Bos en de heer Bos, wordt het volgende amendement (I.C CU/SGP) voorgesteld:

Amendement I.C CU/SGP meer sociale veiligheid Raamstraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20-24 (RIS310856), Besluit om op pagina 23 (van de bijlage) aan de alinea ‘Plint’ de volgende tekst toe te voegen: • De gevel en de plint aan de Raamstraat worden zo vormgegeven en ingevuld, dat zij beter bijdragen aan een sociaal veilige omgeving. De gevel langs de Raamstraat wordt in samenhang ontworpen met de tegenoverliggende straatwand, zodat er aansluiting is met de kenmerken (schaal, geleding, verfijning) van de tegenoverliggende panden (zie ook 5.5 Beeldkwaliteit). Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Andere sprekers noemden het al: er ligt een hele grote kans om fouten uit het verleden te herstellen, maar in plaats daarvan lijken we deze kans voor open doel eigenlijk heel ver over te schieten: in plaats van te sturen op beeldkwaliteit sturen we eigenlijk alleen op een bouwvlak en op bouwhoogte. Dit moet wat ons betreft anders. Er moet een zorgvuldige toetsing komen door de Welstandscommissie en er moet ook echt meer geïnvesteerd worden in die karakteristieke Raamstraat, zodat we die niet eigenlijk even lelijk houden of nog lelijker maken.

Dat is de reden waarom ik samen met de HSP en de Groep Hoijnck met twee amendementen kom. Het ene amendement heet Toetsing door Welstand. Dat gaat er gewoon om dat de Welstandscommissie echt een hele zorgvuldige en gedegen toetsing moet doen. Het tweede amendement is het amendement Beeldkwaliteit op orde. Daarin wordt het plan eigenlijk voorwaardelijk gemaakt aan een goede inpassing in de omgeving, waarbij als uitgangspunt wordt genomen dat de kwaliteit aan de Raamstraat 29

en de Vlamingstraat wordt verbeterd en dat er echt wordt aangesloten op die straten in plaats van dat er vooral gestuurd wordt op bouwvlak en bouwvolume. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer Bos en de heer Hoijnck van Papendrecht, worden de volgende amendementen (I.D PvdD en I.E. PvdD) voorgesteld:

Amendement I.D PvdD Beeldkwaliteit op orde De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 20 januari 2022, ter bespreking van het Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20-24. Besluit om het volgende nieuwe punt toe te voegen aan het dictum: • De genoemde instemming is tevens voorwaardelijk aan een goede inpassing van het bouwplan waarbij als uitgangspunt wordt genomen dat de kwaliteit van de Raamstraat en Vlamingstraat wordt verbeterd. Daarom wordt de typologie van winkel-woonhuizen van de Vlamingstraat en Raamstraat als ontwikkelkader meegegeven voor de ontwikkeling van de Priba locatie. De architectuur van winkelpuien, staande vensters, kroonlijsten en toppen dienen meegenomen te worden in de verdere uitwerking langs Vlamingstraat en Raamstraat. Bij het uitwerken van het plan dient verder als uitgangspunt te worden genomen dat de gevels aan de Raamstraat gelaagdheid en kleinschaligheid uitstralen passend bij de historische panden aan de overkant van de straat. Het is wenselijk dat aan de Raamstraat meerdere ingangen komen en deze kant niet slechts de ingang biedt voor personeel of voor fietsen. Belangrijk is dat nadrukkelijk aansluiting wordt gevonden bij de bestaande typologie of bouwstijl en dit vergt aan de Raamstraat een kleinschaligere detaillering.

Amendement I.E PvdD Toetsing door welstand De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 20 januari 2022, ter bespreking van het Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20-24. Besluit om het volgende nieuwe punt toe te voegen aan het dictum: • Vast te leggen dat voor het uiteindelijke bouwplan gedegen advisering door de welstandscommissie essentieel is . De commissie dient daarbij zorgvuldig en volwaardig te kunnen toetsen in hoeverre dit plan zich verhoudt tot het Rijksbeschermd stadsgezicht en de omliggende beeldbepalende panden. Deze toetsing kan leiden tot aanpassing aan het bouwvolume voor een betere inpassing van het bouwplan in de omgeving. De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Isabel Bos (GroenLinks). Voorzitter. Allereerst vanaf deze plek nogmaals dank aan de wethouder voor de eerdere toezeggingen bij dit planuitwerkingskader. De wethouder gaf aan met de ontwikkelaar in gesprek te gaan over de mogelijkheid om de kelder te laten gebruiken als oefenruimte voor muzikanten. Ik ben benieuwd of hierover al gesprekken hebben plaatsgevonden. Vanuit hetzelfde idee vind ik de motie van de HSP omtrent de nachtcultuur bijzonder sympathiek. Ik ben benieuwd naar de reactie van het college hierop.

Daarnaast gaf de wethouder aan met zijn collega-wethouder Bredemeijer in gesprek te treden over de mogelijkheid van het toevoegen van een openbaar toilet op deze locatie. Daar is nu een motie over ingediend. Volgens mij was dat al een toezegging en wordt daar dus al aan gewerkt. Ik hoor daarom graag of hier al voortgang over te melden is en wat hier de mogelijkheden zouden zijn. In het commissiedebat gaf ik al aan dat mijn fractie nog met zorgen zit over de effecten van dit nieuwe pand op de omgeving. We kaartten daarbij bijvoorbeeld de vaak sociaal onveilige situatie in de Raamstraat aan. Ik steun daarom van harte het amendement van de ChristenUnie/SGP om iets aan de 30

plint te doen om de sociale veiligheid hier te vergroten. Ik hoor graag nog concreet van de wethouder hoe we zicht gaan houden op de sociale effecten van deze nieuwe bebouwing. Tot slot zit mijn fractie nog met een vraag. Voor wie bouwen we hier nu eigenlijk? Dit plan zit namelijk net onder de norm die we hebben gesteld om sociale woningen toe te moeten voegen. Ik zie dat we bij het PUK STAAL afgesproken hebben om toch samen met de ontwikkelaar te zoeken naar mogelijkheden om elders verantwoordelijkheid te nemen voor de realisatie van sociale huurwoningen. Volgens mij schreeuwen de stad en specifiek het centrum om meer sociale huurwoningen. Ik hoor daarom graag van de wethouder hoe we ervoor kunnen zorgen dat dit soort winstgevende projecten de lasten kunnen gaan dragen van de realisatie van de betaalbaarste woningen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De SP vindt het vooral een gemiste kans dat er op de Pribalocatie geen sociale woningbouw komt. Al jaren slaagt de gemeente er amper in om sociale woningbouw te realiseren in wijken waar nu veelal dure huur is. De uitzondering in de Woonagenda om bij plannen met minder dan 80 woningen geen sociale woningbouw te verplichten, draagt hieraan bij. De SP maakt zich hier zorgen over. Wij krijgen signalen dat ook in het oude politiekantoor aan de Burgemeester Patijnlaan enkel marktwoningen komen.

Kloppen die geluiden? Dat wil ik graag van de wethouder weten. Kortom, wat de SP betreft is er alle reden om in de toekomst de Woonagenda aan te scherpen. Voor nu willen we graag dat voor alle kleine bouwplannen standaard een compensatie van de 30% sociaal wordt afgesproken. Dit was al mogelijk voor het plan-Staal, dat straks besproken wordt; collega Bos haalde dat zojuist al aan. Dus waarom zouden we dat niet gewoon altijd zo doen? Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college voortaan met projectontwikkelaars die bouwplannen met minder dan 80 woningen zondersociale huurwoningen voor hun rekening nemen, standaard afspraken te maken over compensatie van de 30% sociaal in toekomstige bouwprojecten in onze stad, dit uitgangspunt te verwerken in de Woonagenda en de raad hierover te informeren. De motie is medeondertekend door de heer Bos van de Haagse Stadspartij. De voorzitter. Door mevrouw Arp wordt de volgende motie (I.6 SP) ingediend:

Motie I.6 SP Compenseer kleine bouwplannen zonder sociale huur De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 januari 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Pribapand Grote Marktstraat 16-18, Vlamingstraat 20 - 24 (RIS310856). Constaterende, dat: • de herontwikkeling van het Pribapand uitgaat van circa 75 woningen; • de Woonagenda stelt dat de eis van 30% sociale huurwoningen slechts geldt voor bouwontwikkelingen met minimaal 80 woningen en er daarom geen sociale huurwoningen zijn voorzien op deze locatie; • het complex STAAL eveneens uitgaat van minder dan 80 woningen, maar er in dit geval afspraken zijn gemaakt met ontwikkelaar Syntrus Achmea om de 30% sociale huurwoningen elders te compenseren. Overwegende, dat: • het beter is om voortaan standaard compensatie-afspraken te regelen voor kleine bouwplannen met minder dan 80 woningen zonder sociale huurwoningen, in plaats van dit op ad hoc-basis te doen. Verzoekt het college: • voortaan met projectontwikkelaars die bouwplannen met minder dan 80 woningen zonder sociale huurwoningen voor hun rekening nemen standaard afspraken te maken over compensatie van de 30% sociaal in toekomstige bouwprojecten in onze stad; • dit uitgangspunt te verwerken in de Woonagenda en de raad hierover te informeren. 31

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Daniël Scheper (D66). Voorzitter. D66 gaat het kort houden. Er is veel gewisseld. We zijn in elk geval blij dat hier weer wat wordt ontwikkeld, want het Pribapand is, zoals al eerder is gezegd, niet het mooiste pand dat we in de binnenstad hebben; laten we het maar zo formuleren. Ook de zorgen over de sociale veiligheid staan bij D66 hoog op de agenda. De vraag in de motie over de toiletten is door bijna elke partij in deze raad wel een keer gesteld. Ik ben dus benieuwd naar de huidige status en of openbare toiletten daar kunnen. Dan de motie over de nachtcultuur. D66 is benieuwd waar we nu met het onderzoek naar de nachtcultuur staan. Volgens mij wordt daarmee van alles gedaan. Ik ben benieuwd of het college daar kort iets over kan zeggen. Maar we zijn blij dat er in elk geval woningen worden toegevoegd, want uiteindelijk gaat het daarom in deze stad. De woningnood is enorm. Het is mooi dat dit voorstel er ligt. Het is misschien weer een druppel op de gloeiende plaat, maar we maken in elk geval weer plek voor woningen in deze binnenstad. Cees Pluimgraaff (CDA). Voorzitter. Bij de laatste woorden van D66 kan het CDA zich uiteraard aansluiten: woningen in de stad zijn belangrijk, ook op dit punt.

We hebben in de commissie als CDA ook reeds gevraagd om die woningen extra te isoleren, gezien de aanpalende horeca op het plein van de Grote Markt daar vlak achter. Dat moet voor het college dus geen nieuw punt zijn. Meerdere collega's haalden de Raamstraat aan. Ook het CDA maakt zich zorgen over de wand die daar op niet zo'n sympathieke manier wordt gerealiseerd ten opzichte van de overburen in dezelfde straat. Dus waarschijnlijk steunt het CDA een van de door de Partij voor de Dieren, de HSP of de ChristenUnie daarover ingediende amendementen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Fijn dat u Hart voor Den Haag/Groep de Mos even de gelegenheid geeft om ook nog iets over dit PUK te vinden. Ik heb in de korte tijd die ik had om het stuk door te nemen, een aantal punten opgeschreven. Meneer Bos heeft inmiddels al vragen gesteld over het maaiveldniveau. Die vragen vind ik zeer interessant en ik sluit me daar graag bij aan. Hart voor Den Haag/Groep de Mos is een groot voorstander van openbare toiletvoorzieningen. Die zijn broodnodig in de binnenstad. Ik ga de motie bestuderen en ik sluit me gemakshalve aan bij de vragen van D66 op dit punt. Ik wil de wethouder vragen hoe het zit met inspreker mevrouw Van Pelt, die iets heel interessants stelde.

Het staat eigenlijk ook in de brief over dit stuk: de ontwikkelaar heeft hun toegezegd in het vervolgtraject inzicht te geven in de toekomstige situatie. Dat is wel gek, vindt mijn fractie. We gaan dus eerst schade legaliseren of formaliseren en daarna gaan we denken over hoe we dat gaan oplossen. Dat is gek. Deze dame heeft zich aangemeld voor de gemeenteberichten. Dat heb ik ook gedaan, volgens mij net als andere raadsleden. Dan krijg je dagelijks bouwplannen binnen per email, maar dat PUK komt daar inderdaad niet in voor. Daar wordt wel een bepaalde juridische status aan verbonden. Dus graag een korte reactie van de wethouder op de vraag van mevrouw Van Pelt wat voor zin het dan nog heeft om als inwoner van deze stad aangemeld te zijn voor de gemeenteberichten. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Ik wil graag gelijk reageren, maar ik zou graag de teksten van de amendementen van met name de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie willen hebben, zodat ik ze direct goed kan beoordelen. Die heb ik nog niet helemaal gezien. De voorzitter. Ik vind het heel vervelend dat die er niet zijn, want dat houdt op en ik heb er begrip voor dat collegeleden de teksten even moeten bekijken. Ik stel dus voor dat we de beraadslaging schorsen. Ik wil eigenlijk voorstellen om met het volgende agendapunt te beginnen.

Wat vindt u daarvan? Kunnen we alvast met het volgende agendapunt beginnen? Oké, maar ik schors toch even een enkel moment, want misschien moet er een wisseling van de wacht plaatsvinden. O, de wethouder heeft de teksten nu. Ik vind dit jammer. Nu lukt het, maar het zal niet altijd zomaar lukken. We hebben 32

echt geweldige wethouders, de volgende keer weer en de vorige keer ook al, maar ze kunnen niet toveren. We kunnen niet alles uit ons hoofd weten, maar meneer Balster gaat het lukken. Dan gaan we gewoon door. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Zo goed en zo kwaad als het kan probeer ik ze gelijk even te laten bekijken en, als het lukt, ook gelijk de goede antwoorden te geven. U weet dat ik op dit dossier collega Mulder vervang. Ook dit hele commissiedebat heb ik dus niet meegemaakt, maar daar houdt u ongetwijfeld rekening mee. Ik heb een aantal vragen gekregen en er liggen een aantal amendementen en moties voor. Er wordt nu even naar de precieze tekst gekeken, want als ik het goed heb begrepen, lag er aanvankelijk één amendement van de Partij voor de Dieren over de beeldkwaliteit, dat inmiddels in tweeën is gesplitst. Als dat niet klopt, moet de heer Barker mij maar gelijk interrumperen. Het ene amendement gaat over een degelijk advies van de Welstandscommissie. Als dat daadwerkelijk in het amendement staat, kan het college dat omarmen. Het tweede amendement gaat over de sturing op de oplossing en de invulling van de beeldkwaliteit. Daar is het planuitwerkingskader niet de plek voor. Die toetsing en die verfijning moeten in de uitwerking plaatsvinden. Dat amendement moet het college dus ontraden. Robert Barker (PvdD).

Ik snap niet waarom het college het amendement ontraadt, want je stuurt in zo'n PUK toch juist ook op beeldkwaliteit? Daar hebben we heel veel debatten over gehad. Waarom zou je hier niet juist kunnen sturen op een goede beeldkwaliteit, zodat je zorgt dat de twee kanten goed bij elkaar passen en dat we de stad echt beter maken voor de toekomst en niet gewoon bouwen voor de lelijkheid? Wethouder Balster (PvdA). Dit college stuurt met de uitgangspunten op mooie gebouwen. Dat wilt u ook. Daarom worden de uitgangspunten geformuleerd in het planuitwerkingskader, waarmee we kaders en doelstellingen formuleren, zodat we ook de kwaliteit van de Raamstraat en de Vlamingstraat kunnen verbeteren. Die kaders treft u aan in het planuitwerkingskader. Nadere invulling is daarvoor niet nodig. Dat betekent ook dat je naar verschillende opties kunt kijken in de uitwerking. U weet dat er wordt ingezet op een actieve plint, een aantrekkelijke winkelpui, een comfortabele entree van de fietsenstalling en dat soort zaken. De uitgangspunten in het planuitwerkingskader geven het college de ruimte om dat ook in de uitwerking vorm te geven. Robert Barker (PvdD). De wethouder heeft net toch ook het debat gehoord? Daarin werd door de raad, in elk geval door heel veel raadsleden, gezegd dat er juist te weinig wordt gestuurd op het beter maken van de Raamstraat.

Er wordt heel erg gestuurd op bouwvlak en bouwvolume, maar niet op die beeldkwaliteit. Nu zegt de wethouder iets anders, namelijk dat er toch op beeldkwaliteit wordt gestuurd, maar daar is vrij weinig van te vinden. Dat is juist het idee van dit amendement. Ik vraag me dus af wat er dan inhoudelijk in het amendement staat waarvan de wethouder zegt dat hij het daar niet mee eens is en waarom hij niet vindt dat we als gemeente moeten sturen op het beter maken van de Raamstraat. Wethouder Balster (PvdA). Zoals aangegeven wil het college met de uitgangspunten zoals verwoord in het planuitwerkingskader sturen op verbetering van de kwaliteit. Misschien is dit dan ook het moment om even over te stappen naar het amendement van de ChristenUnie/SGP, waarmee het college wél uit de voeten kan. Dat gaat over de plint. De voorzitter. De laatste interruptie van de heer Barker. Robert Barker (PvdD). Met dit amendement borgen we juist heel veel van wat al eerder is meegegeven door de raad: stuur wat meer op dat historische, zodat dingen bij elkaar passen en we niet gewoon weer iets heel lelijks neerzetten. Ik zou de wethouder nog één vraag willen stellen: hoe wordt er volgens de wethouder in het planuitwerkingskader goed gestuurd op die beeldkwaliteit in de Raamstraat? Ik zie immers heel weinig sturing. De wethouder zegt dat er veel sturing plaatsvindt.

Waarop stuurt de wethouder dan voor de Raamstraat?

33

Wethouder Balster (PvdA). Ik herhaal de zinnen die ik net heb uitgesproken. We sturen op een aantrekkelijke en actieve plint, waarbij de winkelpui ook zichtbaar de hoek omgaat. Er wordt ingezet op een comfortabele entree van de fietsenstalling. Er wordt aangesloten bij de menselijke maat aan de overzijde. Daarmee heeft het college voldoende aangrijpingspunten om te sturen op kwaliteit. Jan Pronk (VVD). Ik had geen inbreng, omdat ik het meeste van wat er werd genoemd, van harte kon onderschrijven. Maar in een eerdere fase hebben wij, eigenlijk geleid door de VVD, input geleverd voor de beeldkwaliteit in het CID. Dat was een comfortbrief voor de structuurvisie. Je kunt erover twisten of dit in het CID ligt, maar daar zijn heel heldere handvatten gegeven voor waaraan de beeldkwaliteit in het centrum moet voldoen. Het amendement van collega Barker is daar een uitwerking van. Kan de wethouder reflecteren op hoe die twee zich tot elkaar verhouden? En als hij aangeeft dat we niet hier moeten sturen op beeldkwaliteit, waar zou dat dan in het proces vanuit de raad wel moeten? Wethouder Balster (PvdA). Dat vind ik een vraag die mij als nieuwbakken portefeuillehouder op dit dossier echt iets te boven gaat. Dat zou een toetsing op dit plan vragen van de uitgangspunten die u voor het CID heeft opgelegd.

Dat vind ik iets te ver gaan voor deze behandeling, maar zoals aangegeven geven de uitgangspunten in het PUK, aangescherpt met het amendement van de ChristenUnie/SGP, ons wat ons betreft voldoende handvatten om op de beeldkwaliteit te sturen. Jan Pronk (VVD). Dank aan de wethouder voor het antwoord en natuurlijk ook alle begrip voor het feit dat hij hier als waarnemer zit. Desalniettemin ontslaat dat ons niet van de verplichting om even grondig naar dit vraagstuk te kijken. Ik zou zeggen dat de input die we toen met heel veel fracties hebben geleverd - ik denk dat dat optelde tot meer dan 30 zetels - is omarmd door het college en dat daarvan is gezegd dat dat eigenlijk onverkort zou worden uitgevoerd. Onverkort uitvoeren betekent ook dat dit in dit soort plannen zou moeten doorwerken. Ik kan me voorstellen dat de wethouder hier geen antwoord op heeft, maar misschien is het goed om dat dan in een tweede termijn, later vandaag, wel te doen, want het gaat over sturing op beeldkwaliteit op een heel essentiële plek in het historiserende centrum van Den Haag. Daar moeten we het gewoon goed doen. Die zorg leeft volgens mij breed in de raad en hopelijk ook in het college. Sorry voor de lange interruptie. Wethouder Balster (PvdA). Op zich is dit een begrijpelijke vraag van de heer Pronk.

Laat ik proberen straks even terug te komen op de twee vragen die hij stelt: gelden de eisen voor beeldkwaliteit zoals die bij het CID worden opgelegd, ook in deze situatie en wordt in dit plan gehandeld in de geest van die zaken? Daar wil ik straks nog even op terugkomen. De voorzitter. Meneer Pronk, de laatste keer. Jan Pronk (VVD). Laten we alsjeblieft even niet vervallen in een geografisch spelletje van cirkels waar het CID wel of niet eindigt. Volgens mij vinden we allemaal dat wat we daar over beeldkwaliteit hebben gezegd, van toepassing is op bouwen in het centrum en rondom de stations. Dus alsjeblieft even niet daarop terugvallen, maar hiernaar kijken in de geest van die input over die beeldkwaliteit. Wethouder Balster (PvdA). Ja, zoals aangegeven probeer ik daar straks nog even op terug te komen. Ik was bij het amendement van mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP, dat vraagt om een nadere precisering van de tekst over de plint. Dat voorstel kan het college omarmen. De Haagse Stadspartij heeft een amendement ingediend met de titel Vergeet de Raamstraat niet. Dat amendement ziet met name op het formaat van het winkelpand. Dat amendement moet het college ontraden. Het is in de huidige economische omstandigheden niet wenselijk om een programma met vloerverdeling vast te leggen in het PUK.

Door de positie aan de Grote Marktstraat en de Vlamingstraat is dit juist geschikt voor een grotere winkelformule en is ook die flexibiliteit gewenst. De woon/winkeltypologie met de aansluiting van de woningen aan de Raamstraat is ook niet wenselijk, omdat die leidt tot dichtere plinten en ruimtebeslag op het publiek toegankelijke programma op de begane grond.

34

Peter Bos (HSP). Ik begrijp niet zo goed wat de wethouder bedoelt met 'de huidige economische omstandigheden'. We hebben natuurlijk te maken met een economie die altijd in beweging is. Soms is er hoogconjunctuur en soms is er laagconjunctuur. Dat is een golvende beweging. Ik neem dus aan dat het college voor de lange termijn gaat en niet op de korte termijn stuurt. Wethouder Balster (PvdA). Ja, absoluut. Daarom is flexibiliteit in het plan juist van belang, zodat de kans op een goede invulling zo groot mogelijk is. Het advies is 'ontraden'; het college ontraadt het amendement. Peter Bos (HSP). Ik wil de wethouder erop wijzen dat de blinde muur aan de zuidkant momenteel eigenlijk het enige verbeterpunt in de Raamstraat is. Is de wethouder het niet met mij eens dat dat probleem met dit PUK niet wordt opgelost en dat dit amendement daar juist wél in voorziet? Wethouder Balster (PvdA). Ik begrijp dat er wel openingen, winkelingangen, mogelijk zijn aan die kant, waardoor er wat dat betreft in ieder geval wel kwaliteitsverbeteringen toegepast kunnen worden. Peter Bos (HSP). Als u zegt dat er ook winkelingangen aan de Raamstraat komen, ben ik daar blij mee, want dat is precies wat het amendement aangeeft, namelijk om ervoor te zorgen dat ook aan de Raamstraatkant winkelopeningen en openingen voor eventuele andere functies zichtbaar worden. Wethouder Balster (PvdA).

De mogelijkheid dat er ingangen aan de Raamstraat komen, is er in ieder geval in de uitgangspunten zoals die zijn verwoord. Robert Barker (PvdD). Als ik de wethouder goed beluister, heb ik het idee dat we heel goed moeten luisteren naar wat hij zegt. De wethouder zegt: 'het kan'. Eigenlijk bedoelt hij dus dat we met het huidige PUK niet regelen dat daar openingen komen en dat de Raamstraat aantrekkelijker wordt, maar dat het zou kunnen dat de projectontwikkelaar dat gaat doen, als hij ons goed gezind is. Zo moet ik de woorden van de wethouder toch interpreteren? Wethouder Balster (PvdA). Zoals de heer Barker ook weet, spreken we hier over de uitgangspunten van het plan en is de uitwerking voor daarna, maar uw wens is duidelijk en dit lijkt ook vanuit de raad een belangrijk punt voor de uitwerking. Maar het is uitwerking. Robert Barker (PvdD). Dan om scherp te zijn: de door de heer Bos geformuleerde uitgangspunten, waarvan u zegt 'dat kan', worden nu dus niet geregeld. Als wij willen dat de Raamstraat aantrekkelijk wordt met winkels, moeten we dat dus nu regelen met het aannemen van het amendement. De wethouder kan immers niet hard maken dat dat gebeurt als het amendement niet wordt aangenomen, want dan is het gewoon een mogelijkheid voor de ontwikkelaar. Wethouder Balster (PvdA).