RIS311450 Notulen van de raad van 15 en 16 december 2021

Bij het instellen van deze nieuwe regeling, afgelopen voorjaar, hebben we afgesproken dat we de regeling zullen evalueren, maar we constateren nu al, raad en college, dat er te veel kinderziektes zijn. Die zijn we aan het verhelpen. Vandaar die zogenaamde tussenoplossing, zoals de heer Dubbelaar het noemde. Daar ga ik straks iets over zeggen. Ik wil u vandaag de volgende twee toezeggingen doen, waarbij ik wel het voorbehoud maak dat we een en ander financieel en juridisch wel fatsoenlijk en waterdicht moeten kunnen regelen. De toezeggingen zijn de volgende. We bekijken hoe er op korte termijn alsnog voor 2022 een overgangsregeling kan komen voor die essentiële activiteiten die al in 2021 liepen, en waarbij de continuïteit van de ondersteuning van de bewoners in een kwetsbare positie in gevaar is. En we gaan versneld de subsidieregeling evalueren. Voorzitter. Ik ga zo over naar de moties. Een aantal van de toezeggingen komt heel dicht bij wat gevraagd wordt in de motie van het CDA. Voor wat betreft de eerste toezegging wil ik nogmaals nadrukkelijk aangeven dat het een en ander wel moet passen binnen de spelregels van behoorlijk bestuur en van de wet. Mariëlle Vavier (GroenLinks). De wethouder had het over versneld evalueren. Wat betekent dat concreet? Begint de wethouder vandaag, of wanneer? Wethouder Parbhudayal (VVD).

We hebben in de vorige debatten gezegd dat we het voor de zomer zouden doen, en als het aan het college ligt zo snel mogelijk. We zijn nu bezig met een aantal organisaties om te kijken naar de continuering. Wat ons betreft, gaan we begin van het jaar al beginnen met de evaluatie. Ik wil eigenlijk heel snel doorgaan naar de motie van het CDA. 67

Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik begrijp dat de wethouder snel door wil, maar ik zit nog even met het punt van de evaluatie. Hoe verhoudt zich dat tot het oplossen van de problemen nu? Hoe hangt dat met elkaar samen? Wat is het doel van de evaluatie? Wethouder Parbhudayal (VVD). We hebben uiteraard afgesproken, vanwege het totaal nieuwe instrument, dat we deze regeling zouden evalueren. Versneld evalueren is wat ons betreft zo snel als mogelijk. We zijn nu oplossingen aan het bedenken samen met de organisaties en starten in het voorjaar van 2022 direct met de evaluatie. De voorzitter. Mevrouw Vavier, tot slot. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Vallen onder die evaluatie ook de oplossingen die nu gekozen worden? Is de evaluatie op tijd afgerond om ook een voorstel te maken voor een nieuwe subsidieregeling? Wethouder Parbhudayal (VVD). Ja, het is en-en. Dat laatste sowieso, want die subsidieregeling moeten we ook bijtijds weer op een goede manier binnen de stad presenteren. Dit jaar was er bezwaar. In het voorjaar hadden we een systematiek bedacht. We zijn best laat begonnen, waardoor al die organisaties in de zomerperiode met die aanvragen zaten. Dat willen we dus ook verbeteren door het naar voren te trekken. Voorzitter: de heer Van Zanen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter, wat leuk, u bent er weer.

Ik hoorde de wethouder zeggen dat zij de continuïteit garandeert van organisaties die subsidiëring hadden in 2021. Toen zei ze er nog iets achteraan, wat ik vertaalde als dat ze daar bepaalde voorwaarden aan verbindt. Wethouder Parbhudayal (VVD). Volgens mij heb ik niet de woorden gebruikt dat ik iets garandeer. Misschien heeft de heer Dubbelaar mij verkeerd begrepen. Ik heb wel gezegd dat we gaan evalueren en dan kijken hoe we de continuïteit van organisaties die … Ik zei net dat ook wij hebben geconstateerd dat er ongewenste effecten zijn ontstaan. Te veel kinderziektes heb ik dat genoemd. Die zijn wij nu, op dit moment aan het verhelpen. Robin Smit (PvdD). Ik borduur even voort op de interruptie van de heer Dubbelaar. De wethouder had het over de spelregels van behoorlijk bestuur. Maar dan zou ik van de wethouder ook een reflectie willen op de loting en dat organisaties kennelijk achteraf toch nog een keer een nieuwe aanvraag konden indienen, die ook is goedgekeurd. Dat is volgens mij ook geen spelregel van behoorlijk bestuur. Wethouder Parbhudayal (VVD). Wat het college betreft twee dingen. Loting was een manier om in de subsidieregeling de aanvragen door de toetsing heen te krijgen. Daar kan ik straks wel even wat over zeggen. Dat is onderdeel van de evaluatie zo meteen. Van die loting hebben we ook geleerd. Daar kregen we ook veel signalen over.

We trekken daar lessen uit. Met spelregels bedoel ik het volgende. Dan ga ik toch even snel naar de motie van de heer Partiman. De motie is op zich goed. We zijn, as we speak, al bezig hiermee. Maar bij bullet 1 staat dat elke maatschappelijke organisatie die in 2021 een subsidie kreeg en die nu onder de nieuwe regeling heeft aangevraagd, haar aanvraag gehonoreerd moet zien. Het college heeft moeite met het woord 'elke', want er zijn een aantal organisaties die geen goede aanvraag hebben gedaan en die niet voldoen aan puur de basisregels voor de inhoud en de beleidsdoelstellingen. Dat bedoel ik met spelregels. We moeten ons werk wel op een nette manier kunnen doen als college, als wij dit in de overgangsperiode met een aantal van deze organisaties die buiten de boot zijn gevallen, weer gaan bespreken.

68

Kavish Partiman (CDA). Heeft de wethouder het dan over organisaties die in de voorgaande jaren onder de oude regeling wel correcte aanvragen konden indienen en toen ook gewoon steun hebben ontvangen? Wethouder Parbhudayal (VVD). U kent het rapport Eerlijk delen. In de voorgaande jaren waren er niet voor alle subsidies die aangevraagd zijn, regelingen. We werkten op verschillende manieren als college. Voor sommige aanvragen kwam er een projectsubsidie en werden er allerlei voorwaarden gesteld. Dat is ook de reden dat we op basis van de adviezen van het Rekenkamerrapport met een nieuwe systematiek zijn gekomen. Dus ja, er zijn organisaties geweest die op verschillende manieren geld hebben ontvangen. Met die organisaties zijn er ook gesprekken geweest. Die voldoen op dit moment nog steeds niet aan de meest simpele regels voor de aanvraag van de subsidie. Ik wil daarmee niet zeggen dat we die organisaties nu op voorhand uitsluiten. We gaan op een goede manier met hen in gesprek als we deze motie van het CDA gaan uitvoeren, maar wij moeten dat wel op een nette manier doen, zodat het juridisch houdbaar blijft. Kavish Partiman (CDA). Ik snap wel wat de wethouder zegt, maar het roept wel wat vragen op. Er wordt gegrepen naar de systematiek van de nieuwe regeling, een regeling waar velen van ons vraagtekens bij zetten.

We hebben bij het bespreken van deze regeling al gevraagd om ondersteuning. Dat kon niet vanuit het stadhuis, want de ambtenaren mochten zich er niet mee bemoeien, want die moesten het beoordelen. Het werd aan PEP gegeven. Die zouden ondersteuning geven. Over die regeling an sich wil ik op dit moment geen waardeoordeel vellen, maar er zijn wel grote vraagtekens bij. Als we nu teruggrijpen op die regeling en zeggen dat organisaties die jaren daarvoor allemaal goed werk hebben gedaan onder de oude systematiek, niet hebben voldaan aan de eisen van een regeling waar wij allemaal vraagtekens bij zetten, vind ik dat een beetje raar. Hoe duidt de wethouder dit? Want deze uitleg gaat er bij mij niet echt in. Wethouder Parbhudayal (VVD). Ik snap de zorgen. Ik begon ook met dat wij versneld gaan evalueren. Ik zeg ook dat wij daarvóór voor 2022 een overgangsregeling maken en dat we goed kijken hoe we de continuïteit van de essentiële activiteiten waar deze organisaties voor zijn, kunnen borgen. Uw motie is een steun voor ons in dezen. Het enige wat ik zeg, is dat we het op een goede manier moeten doen, zodat het juridisch houdbaar is. Tot slot zeg ik dat het college positief staat tegenover de motie van het CDA. Ik wil gaan naar de motie van Hart voor Den Haag: 'Maak de subsidieregeling Samen Sociaal & Vitaal echt sociaal!'.

We hadden al afgesproken dat we die regeling zouden evalueren, want bij alles waar je opnieuw mee begint, moet je ook heel snel kijken of het goed heeft gewerkt en de juiste impact heeft gehad. We constateren met elkaar dat dat in dit geval niet zo is. De voorzitter. Interruptie van mevrouw Klokkenburg. Ja, er komt geen eind aan. Ik kan het niet charmant afkappen. Gaat uw gang, mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik heb toch nog wel een vraag over welke organisaties nu wel of niet binnen die overgangsregeling gaan vallen. De wethouder gaf aan dat er een overgangsregeling komt voor activiteiten waarbij de positie van kwetsbare bewoners in gevaar komt, maar hoe gaat de wethouder, het college wegen wie er wel of niet kwetsbaar zijn en of hun positie in gevaar komt? Wethouder Parbhudayal (VVD). Daar bestaat uiteraard de methodiek voor waar we het nu over hebben. Het is niet zo dat we bij het begin beginnen. We zijn ook al bezig met een aantal organisaties die om wat voor reden dan ook - we noemden net het instrument van loting - buiten de boot zijn gevallen. We gaan met hen in gesprek over de beleidsdoelstelling waar ze aan bijdragen. Het heeft dus een inhoudelijke aanvliegroute. Op die manier kijken we naar de organisaties. Het punt is wel dat we organisaties nog vragen om de juiste zaken aan te leveren, daar waar dit nog niet het geval is.

Dat is het punt dat ik maak naar aanleiding van de motie van het CDA, waar overigens het college positief over is. We moeten netjes en zorgvuldig ons werk doen. Het moet eerlijk en transparant blijven, anders voldoen we weer niet, zoals de afgelopen jaren is gebeurd, aan het instrument subsidie geven. 69

Er zijn in de afgelopen jaren heel veel onrechtmatigheden in de jaarrekening geweest op de bedragen die verstrekt zijn. Maar nogmaals, we gaan echt alles op alles zetten om dit in goede banen te leiden, want het college is met u eens dat dit verre van perfect is gegaan. Kavish Partiman (CDA). Het is misschien een beetje dubbelop dat ik dit ga vragen. Dit is de tweede keer dat ik een motie indien op dit onderwerp. De vorige keer heeft de wethouder ook heel mooie woorden gesproken over de motie en het overgangsjaar. Die was met brede steun aangenomen. Nu hoor ik eigenlijk wat ruimte. Er wordt al een soort van voorschot genomen op de afdoening, en ik hoor ruimte. Die ruimte maakt mij een beetje kriebelig. Want die motie van mij is kraakhelder. Die geeft aan dat maatschappelijke organisaties die in het jaar 2021 subsidie kregen en een aanvraag hebben gedaan voor 2022, hun aanvraag gehonoreerd zullen zien voor niet minder dan het subsidiebedrag uit 2021. Nu hoor ik het een en ander. Ik wil hier wel helder hebben van de wethouder dat de motie bij de afdoening op deze manier afgedaan zal worden, anders zitten we over een paar maanden - we weten dat de tijd dringt in dezen: 1 januari gaat alles in - bij elkaar en dan moeten we constateren dat organisaties de deur hebben moeten sluiten vanwege wat ruimte die we hebben gelaten hier. Graag een helder antwoord van het college.

Wethouder Parbhudayal (VVD). We gaan uiteraard de motie netjes afdoen. Het college zegt ook dat de regeling verre van perfect is. We gaan voor 2022 juist voor die organisaties die buiten de boot gevallen zijn, kijken naar een overgangsregeling. Dat is wat ik nogmaals wil zeggen. We gaan echt ons uiterste best doen om dat te doen. Uw motie steunt ons daarin. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Er zijn ook organisaties die door beleidsambtenaren naar deze subsidieregeling zijn verwezen en voorheen niet van deze regeling gebruikmaakten. Zij zijn dus nieuw in het systeem. Desalniettemin zijn ze soms buiten de boot gevallen. Gaat de wethouder ook met deze organisaties in gesprek om te kijken hoe dat werk geborgd kan worden? Wethouder Parbhudayal (VVD). We zijn al bijna de hele scan aan het doen hier. Uiteraard gaan we in gesprek met organisaties die buiten de boot gevallen zijn. U slaat eigenlijk de spijker op de kop, want er zijn organisaties die op meerdere portefeuilles, op meerdere programma's geld krijgen, subsidie krijgen. En ze werken allemaal met vrijwilligers; dat moet ik erbij zeggen. Dat zijn bestaande organisaties die nu op deze nieuwe regeling ook hebben ingetekend. Daarom zeg ik ook: we moeten het op een nette manier doen, zorgvuldig, zodat we aan de spelregels van behoorlijk bestuur voldoen. We gaan de motie van het CDA ook netjes afwikkelen.

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). In de motie gaat het over een overgangsjaar voor organisaties die in 2021 subsidie kregen en nu ook een aanvraag hebben gedaan. Maar kijkt de wethouder dan breder naar vanuit welke regeling ze subsidie hebben gekregen het afgelopen jaar? Of gaat het vanuit het vrijwilligerspotje? Wethouder Parbhudayal (VVD). We kijken uiteraard naar de samenhang met andere portefeuilles bij de beoordeling. Robin Smit (PvdD). Ik zou nog op de termijn willen ingaan. Ik begrijp dat de wethouder het zorgvuldig wil doen, maar we hebben het wel over vrijwilligersorganisaties die best een impactvol bereik hebben in de stad. Kan de wethouder er iets van een termijn aan koppelen? Hoe gaan we in de overgang van de oude naar de nieuwe subsidie borgen dat er geen gat valt? Wethouder Parbhudayal (VVD). We zijn al met een aantal organisaties bezig. Die hebben al bericht gehad. Die weten dus ook dat er een en ander in gang gezet is. Ik vind het heel moeilijk om nu een termijn te roepen. We gaan dat binnen de komende weken doen. Het is binnenkort al 1 januari. Dat weten we met zijn allen. U kunt van ons op aan dat we met die organisaties in gesprek zijn. Voorzitter. Tot slot de stap die ik maakte naar de motie van Hart voor Den Haag/Groep de Mos.

Die motie kunnen we ook omarmen, omdat we van het begin af aan al hebben gezegd dat we gaan evalueren en we nu ook al zeggen dat het college versneld gaat evalueren. Dus deze motie om 70

goed te kijken naar de kwaliteit van de aanvragen, is prima. Het belangrijkste is namelijk dat de aanvragen vooral de beleidsdoelen van de gemeente ondersteunen en dat we de bewoners die in kwetsbare posities zitten en waar de vrijwilligersorganisaties zich hard voor maken, voor ogen hebben. Er zijn nog een aantal vragen. Mevrouw Klokkenburg, maar ook mevrouw Vavier had een punt gemaakt over het contactmoment tussen de organisaties en de gemeente. Dat klopt. We moeten goed kijken hoe we de communicatie bevorderen. Op het moment dat alle vragen binnenkwamen, was er soort van stilte in de communicatie met de stad. Dat is inherent aan de methode die we hebben gekozen. Daar gaan we zeker naar kijken. Mevrouw Spoelstra zei ook: blijf vooral met ons in gesprek. We gaan hen uiteraard betrekken bij de evaluatie. Dus er zijn een aantal punten in de evaluatie waar vooral de communicatie tussen de organisaties met de gemeente een onderdeel van moet zijn, wat het college betreft. We moeten daar goede afspraken over kunnen maken. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Het is goed om te horen dat het college hiermee aan de slag gaat. Dat betekent dus dat er ook wordt gekeken naar de manier van subsidie verstrekken? Want dit is natuurlijk een juridische kwestie. Het is niet zomaar dat er radiostilte was. Er is bewust voor gekozen om geen contact te hebben.

Dus hoe gaat de wethouder dat aanpakken? Wethouder Parbhudayal (VVD). Het is uiteraard niet zo dat we het hele jaar geen contact hebben met de organisaties. In de periode dat de aanvragen binnenkwamen - er is een begindatum en een einddatum - is het inherent aan de systematiek waarvoor we hebben gekozen dat er nauwelijks communicatie was, behalve een aantal dagen ertussenin om de opmerkingen terug te leggen bij organisaties, zodat ze een reparatieslag konden doen in hun aanvragen. Er was dus algehele stilte, maar het ging wel volgens een nette procedure. Dat gaan we met de organisaties bespreken. Een aantal organisaties, vooral heel grote organisaties, die zeer betrokken zijn en die heel veel zorgen hebben geuit, want die signalen hebben wij ook gehoord, zeggen: laat ons meedenken. Het is iets nieuws. Daar hebben we ons misschien ook een beetje in vergist. Daarom gaan we de evaluatie sneller doen, zeker ook met het Platform Zorgvrijwilligers en vele anderen die hebben aangeboden om met ons te kijken naar het verbeteren van dit stelsel. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik krijg nog niet echt heel scherp antwoord van de wethouder. Het is inderdaad een systematiek. Dat is niet alleen bij deze subsidieregeling. Dat is bij andere subsidieregelingen ook. Het is een lange periode waarin er geen contact kan zijn over de inhoud van het werk.

Betekent dat dan dat er naar mogelijkheden wordt gezocht om ondanks de systematiek toch dat inhoudelijke contact te kunnen hebben tussen gemeente en organisaties? Of betekent het dat het college ook ervoor openstaat om de systematiek los te laten? Wethouder Parbhudayal (VVD). Het college is sowieso van plan om de contactmomenten te evalueren binnen het systeem dat we nu hanteren om subsidies transparanter en eerlijk te verdelen over deze stad. Dus laten we eerst dit systeem evalueren. Het is nieuw. Het heeft voordelen. Het heeft ook een aantal kinderziektes. Daar gaan we met organisaties over in gesprek, zodat zij ons helpen en uiteraard ons allen helpen om dit te verbeteren, zodat we uit die kinderziektes komen en dit niet meer gaat gebeuren de volgende periode. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Vavier. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Het is nog steeds niet echt een antwoord op mijn vraag. De wethouder blijft dit kinderziektes noemen, maar het is echt een heel groot nadeel van deze systematiek. Ik vroeg aan de wethouder of we in deze systematiek straks op een andere manier omgaan met inhoudelijk contact tussen de organisaties en de gemeente of dat dit nog steeds juridisch onmogelijk is. Wethouder Parbhudayal (VVD). Gehoord hebbend alle signalen en klachten en gezien het feit waar we nu staan, denk ik zeker dat daar veranderingen in zullen komen.

We moeten uiteraard openstaan voor de goede samenwerking en contacten met onze organisaties, die we een warm hart toedragen. Ik kan me dus ook niet voorstellen dat dat niet gaat veranderen.

71

Voorzitter. Ik heb nog één vraag van de heer Partiman. Excuus dat ik die bijna over het hoofd zag. Hoe gaat het met de vrijwilligersvergoeding? We hebben met alle organisaties gecommuniceerd hoe ze ermee om moeten gaan. Dat is bijlage 1 van de Q&A. Er zijn heel veel vragen gekomen, terecht ook, over hoe ze om kunnen gaan met de vrijwilligersvergoeding. Er is een heel overzicht van hoe dat dan gaat. Dit is ook een van de belangrijke punten in de evaluatie, zeg ik meteen tegen de heer Partiman. Veel zaken zijn duidelijk, maar er zijn een paar zaken waar de organisaties nog worstelen met 'mag ik het nou wel of niet doen uit het budget dat ik van u krijg of van anderen?'. Dat gaan we meenemen, zodat we daar helderheid over geven, want die organisaties moeten zich goed voelen en hun werk goed kunnen doen met het budget dat ze van de gemeente krijgen. Kavish Partiman (CDA). Dus als ik de wethouder goed begrijp, dan kunnen dingen als bijvoorbeeld een transportkostenvergoeding straks gewoon op een normale manier opgebracht worden in de begrotingen en in de aanvragen van de organisaties? De voorzitter. De wethouder, kort graag. Wethouder Parbhudayal (VVD). Ik zei net dat we dit meenemen in de evaluatie, want er zijn diverse vragen hierover gesteld. Daar hebben de organisaties antwoord op. Dit moeten we niet nu hier doen, maar we gaan dit zeker meenemen.

Op het moment dat daar helderheid over is, wil ik de raad hier zeker over informeren. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). De wethouder heeft aangegeven dat ze organisaties bij de evaluatie betrekt. Ik heb ook een vraag gesteld over de motie die wij destijds hebben ingediend om bij het opstellen van een nieuwe regeling met het veld in gesprek te gaan. Wanneer gaat de wethouder deze motie uitvoeren? Wethouder Parbhudayal (VVD). Heel snel, denk ik. Volgens mij moeten we dat heel snel kunnen doen. De voorzitter. Dank u wel, wethouder Parbhudayal, voor uw bijdrage aan het debat in de eerste termijn over de subsidieregeling Samen Sociaal en Vitaal. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn, maar de heer Dubbelaar heeft nog een interruptie. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Er is een klein vraagje blijven liggen. Mevrouw Roopram had schriftelijke vragen ingediend. Ik begrijp dat het heel belangrijk is dat organisaties voor 1 januari iets weten. Wanneer worden deze vragen beantwoord? Wethouder Parbhudayal (VVD). We zijn bezig met de motie van mevrouw Klokkenburg en de schriftelijke vragen van Hart voor Den Haag/Groep de Mos. We gaan die zo snel mogelijk afdoen. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Dat was agendapunt P. Vanavond vindt de besluitvorming plaats over de moties en amendementen en de subsidieregeling zelf.

We schorsen even in verband met het wisselen van de wacht. De vergadering wordt van 11.24 uur tot 11.29 uur geschorst.

Aan de orde is: Q.

Voorstel van het college inzake Voorontwerp Spuiplein (RIS310217).

De beraadslaging wordt geopend.

72

Mariëlle Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan het college voor de brief die onlangs naar de raad is gestuurd, waarin is aangegeven dat er toch in gesprek met de skaters ruimte is gevonden om in het definitieve ontwerp plek voor de skaters te krijgen. Hiermee doet het college recht aan de breed aangenomen motie Vergeet de skaters niet van GroenLinks van een halfjaar geleden. Het doet me deugd dat het toch gelukt is. Ik zou graag van het college willen weten of het dan ook nodig is dat de reactie van de gemeente op de zienswijze van de skaters aangepast moet worden. Is dat de gewoonte? Hoe werkt dat? Er worden vandaag ook een aantal moties ingediend. Ik ben erg benieuwd naar de reactie van het college op moties die worden ingediend om te kijken of het mogelijk is om wat meer evenementen mogelijk te maken en op welke manier invulling wordt gegeven aan het kunstwerk. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Dit is een onderwerp dat me aan het hart gaat. We hebben het 'Joris Wijsmuller Forum' en we hebben nu de unieke kans om ook iets moois te maken van de omgeving daaromheen. Vorig jaar is een motie ingediend door mevrouw Vavier om ook de skaters een plek aan tafel te geven. Ik was de enige die daartegen stemde. We hebben daar vorige maand een debat over gehad. Ik kreeg naar aanleiding van het debat ook een mail van iemand. Ik vind het toch wel goed om die mail even voor te lezen.

Die ging over iets wat ik had gezegd in een lokale krant, Den Haag Centraal. Daar gaat het dus over. Ik citeer even uit de mail die ik binnenkreeg. Ik zal geen naam noemen. 'Hallo, ik lees juist in Den Haag Centraal over de nieuwe voorgestelde inrichting van het Spuiplein. ''Die skaters hebben de boel hier jarenlang geterroriseerd. Het is tijd om het plein terug te geven aan de stad.''' Einde citaat van mezelf. 'Ik was mezelf niet bewust dat ik me dus jarenlang aan terrorisme schuldig gemaakt heb. Mag ik meneer Kruis erop wijzen dat juist de aanwezigheid van skateboarders zorgt voor een zekere sociale controle? Ik weet nog wel hoe dat begin jaren nul was, toen ik daar dus met mijn skateboardje de boel aan het terroriseren was. Dan zaten er junks letterlijk duiven uit elkaar te trekken om op te eten. Is dat wat hij bedoelt met het plein teruggeven aan de stad? Bedoelt hij dat we er beter weer een goor junkenhol of een triestig volkstuintje van moeten maken? Of kunnen we deze … - en ik citeer - … zowel vrijwel elke riedel die uit z'n bek komt, afschuiven als een kortzinnige zieltjeswinnerrij van het niveau lik-mijn-bolle-reet? Lang verhaal kort: treurige bende toch weer, die PVV.' Nou, dat soort mails zijn op zich prima allemaal, maar dit is dus precies de reden waarom ik dus de motie heb geformuleerd Voel je beter, weer de skater.

Het is een gegeven dat die skaters zich jarenlang hebben opgehouden op het plein hier. Het is, inderdaad, soms gezellig, maar soms ook heel vervelend. Ik kom op voor al die mensen, ook bijvoorbeeld mensen met een visuele beperking, die het gewoon hartstikke vervelend vinden. Daarom heb ik dus de motie Voel je beter, weer de skater. Die verzoekt het college skaters te weren van het Spuiplein en de skatebaan bij het Malieveld te upgraden met natuursteen en bankjes. Er is daar een skatebaan. Het gaat ze hier blijkbaar om de natuursteen die op de grond ligt. We kunnen uiteraard die tegels gewoon verplaatsen. Ik roep mijn collega-raadsleden op: wees een held, stuur ze naar het Malieveld! De voorzitter. Door de heer Kruis wordt de volgende motie (Q.1 PVV) ingediend:

Motie Q.1 PVV Voel je beter, weer de skater De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp Spuiplein (RIS310217). Overwegende, dat: • skaters tientallen jaren ruim baan hadden op het spuiplein; • veel bezoekers van het stadhuis en voorbijgangers hinder ondervinden van de skaters. Constaterende, dat: • er op het Malieveld al een skatebaan is.

73

Verzoekt het college: • skaters te weren van het Spuiplein en de skatebaan bij het Malieveld te upgraden met natuursteen en bankjes. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Bos (HSP). Voorzitter. We gaan het hebben over het voorlopig ontwerp Spuiplein. Amare is opgeleverd. Nu is het tijd om het Spuiplein aan te pakken. Het behoud en de vernieuwing van het Spuiplein is namelijk een van de beloftes die is gedaan toen de raad in 2014 besloot om het Spuikwartier te ontwikkelen en Amare te bouwen. Het voorlopig ontwerp van het Spuiplein dat er nu ligt, leek in eerste instantie met veel participatie tot stand te zijn gekomen, maar het resultaat viel ons wat tegen, met name doordat de belangen van de skaters niet waren meegenomen. Maar gelukkig is dat nu hersteld, blijkt uit de recente brief van het college. Ik moet het college daarvoor een compliment geven. Ik ben er heel blij mee. Ik moet ook de skaters een compliment geven, omdat zij op een heel constructieve manier hebben geprobeerd om toch een kleine aanpassing in het plan gerealiseerd te krijgen. Het plan is nu een stuk minder provinciaal - geen Hoevelaken en ook geen Meppel - dankzij de plek die de skaters nu krijgen. Er blijft toch nog een klein puntje over, namelijk de ruimte voor evenementen, want ook daar hadden wij kritiek op. Dat kan wat ons betreft beter.

Een maximum van 800 tot 1.000 bezoekers lijkt ons wat weinig voor zo'n mooi plein. Ik begrijp dat je ook niet alles kan hebben en ik wil ook niet het hele plein nu weer overhoop gaan gooien, maar ik heb wel een motie gemaakt. Die heet Flexibele vloer Spuiplein. Het gaat erom om te kijken in hoeverre je nog de inrichting van het plein verder kan optimaliseren, zodat er wat meer ruimte voor evenementen mogelijk wordt. Er komt een waterpartij. Over die waterpartij zou je bijvoorbeeld vlonders kunnen leggen op het moment dat er een evenement is, zodat je wat meer vloerruimte creëert. Dat is maar een van de opties die je zou kunnen bedenken. Met deze motie laat ik het eigenlijk aan het college om dat te onderzoeken. Dus het verzoek aan het college is om te onderzoeken hoe de mogelijkheden voor publieksevenementen verder geoptimaliseerd kunnen worden, bijvoorbeeld door elementen op het plein verplaatsbaar en/of flexibel in gebruik te maken. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik heb een vraag over de oplossing voor de skaters die aangehaald wordt. Heeft de heer Bos ook de mail gezien van de heer Corten, die een inspraak gemaild heeft over de plek voor de skaters? Peter Bos (HSP). Ik heb die mail gezien inderdaad.

De bewering van de advocaat van de eigenaar van het pand, het restaurant, is dat er een ruimte in gebruik genomen gaat worden die eigenlijk hun eigendom is en waar zij rechten aan kunnen ontlenen. Ik zou graag aan het college willen laten hoe we daarmee om moeten gaan. Ik denk dat het niet over het hele skategebied gaat, maar om een klein stukje ervan. Wellicht kan dat in de verdere ontwikkeling naar het definitieve ontwerp verder geoptimaliseerd worden. Ik wacht dus even af hoe dat loopt. Maar volgens mij hoeft dat niet het hele plan voor de skaters te doorkruisen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het gaat dus over het Chinese restaurant. Hij schrijft: 'We zien het al voor ons dat de bezoekers continu de geluiden horen van de skaters op de trappen en de skateboarden die tegen onze gevel klappen.' Ik vind dat toch wel zorgen die we serieus moeten nemen. Eens met de heer Bos dat we dat ook aan het college moeten laten, maar dat we het wel met elkaar even gezegd hebben en op het netvlies hebben staan. Peter Bos (HSP). Zeker, dat moeten we serieus nemen, absoluut. Det Regts (VVD). Ik wil nog even terug naar de evenementen waarvan meneer Bos vindt dat ze plaats moeten vinden op het Spuiplein. Is meneer Bos het niet met me eens dat we, nu we zo'n immens groot gebouw neergezet hebben, waar we een prachtige grote zaal hebben waar de stoelen uit kunnen, waar 74

enorme popconcerten kunnen plaatsvinden, moeten zorgen dat al die evenementen ín het Amaregebouw plaatsvinden in plaats van ervoor? Dat zou ook een heel positieve inbreng hebben op de exploitatie van het Amaregebouw. Ik vind het een beetje zonde om buiten gratis concerten te geven, terwijl we binnen die ruimte eigenlijk gecreëerd hebben om die grote evenementen te organiseren. Hoe kijkt u daar tegenaan? Peter Bos (HSP). Ik zou het niet zo heel zwart-wit willen stellen. Ik denk dat het allebei kan. Je kunt zowel evenementen binnen als buiten het gebouw hebben. Ook in combinatie met het Filmhuis, het Theater aan het Spui, de bibliotheek en alle andere cultuurinstellingen kun je natuurlijk heel leuke festivals organiseren waarbij je zowel binnen als buiten tegelijkertijd allerlei zaken kunt doen. Het lijkt me juist een meerwaarde om het allebei te kunnen. Det Regts (VVD). Maar u wilt het Spuiplein inrichten voor het houden van dit soort grote evenementen, terwijl je het Spuiplein op een andere manier ook heel mooi kunt inrichten. Doe dan die evenementen binnen. Dan heeft de buurt ook geen last van te harde muziek. We hebben dat gebouw toch niet voor niks neergezet? Ik vind het een beetje zonde, eerlijk gezegd. Peter Bos (HSP). Ik denk niet dat mevrouw Regts bang hoeft te zijn dat er 365 dagen per jaar festivals gaan plaatsvinden op het Spuiplein.

We hebben in het verleden gezien dat dit ook niet altijd zo was. Vooral in de zomer natuurlijk hadden we het Bevrijdingsfestival, THE LIFE I LIVE, Plein Open, af en toe een markt, af en toe een braderie, af en toe een demonstratie. Ik vind dat toegevoegde kwaliteiten. De programmering van zowel de gebouwen als het plein moet optimaal zijn. Wat mij betreft kan dat heel goed. De voorzitter. Door de heer Bos wordt de volgende motie (Q.2 HSP) ingediend:

Motie Q.2 HSP Flexibele vloer Spuiplein De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Raadsvoorstel van het college inzake Voorontwerp Spuiplein (RIS310217). Constaterende, dat: • met het raadsvoorstel uit 2014 over het Onderwijs- en Cultuurcomplex en de gebiedsontwikkeling Spuikwartier besloten is om het Spuiplein niet te bebouwen, maar als open pleinruimte geschikt te houden voor evenementen en festivals; • in het bestemmingsplan Spuikwartier het Spuiplein de functie van evenementenplein heeft gekregen; • in het voorlopig ontwerp voor het Spuiplein gesproken wordt over een vrije ruimte waarop evenementen tot 800/1.000 personen plaats kunnen vinden. Overwegende, dat: • het Spuiplein een centrale plek in de stad is waar in het verleden geregeld grotere publieksactiviteiten zoals concerten, markten, demonstraties, festivals etc. plaatsvonden. Van mening, dat: • de gebruiksmogelijkheden van het Spuiplein versterkt kunnen worden door ook grotere publieksevenementen mogelijk te maken. Verzoekt het college: • te onderzoeken hoe de mogelijkheden voor publieksevenementen verder geoptimaliseerd kunnen worden, bijvoorbeeld door elementen op het plein verplaatsbaar en/of flexibel in gebruik te maken. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. 75

Det Regts (VVD). Voorzitter. Als een rode loper naar het theater Amare staan we nu voor de inrichting van het Spuiplein. De kers op de taart, zullen we maar zeggen. Maar niet alleen Amare ligt aan dit plein, ook nog drie andere culturele instellingen: Filmhuis, Spuitheater en Nieuwe Kerk. Deze drie instellingen worden door de straat die er voorlangs loopt, feitelijk afgesneden van het plein, omdat het ontwerp eigenlijk ophoudt bij de tramrails. Daarmee ontbreekt ook een vierde wand aan het plein, want die vierde wand wordt feitelijk gerealiseerd door de tramrails. Nu wil het geval dat het college doende is om het autoverkeer in het Oude Centrum sterk terug te dringen, met maatregelen die sterk de instemming van de buurt heeft. Dat is een kans om te bezien of we die vierde wand niet alsnog bij het plein kunnen betrekken door te onderzoeken of het autoverkeer over het Spui niet op een andere manier richting de Amsterdamse Veerkade geleid kan worden, waardoor dit plein een echt plein kan worden, met vier wanden waaraan vier culturele instellingen gelegen zijn.

Daarom mijn motie met als dictum: te onderzoeken hoe de verkeersstromen in het Oude Centrum op een verantwoorde wijze verlegd kunnen worden, zodat de huidige stroom autoverkeer over het Spui afkomstig van de Gedempte Gracht sterk verminderd kan worden; dit onderzoek binnen drie maanden af te ronden; indien de uitkomsten van het onderzoek verlegging van de verkeersstromen mogelijk maakt, ervoor zorg te dragen dat met het ontwerp de gewenste eenwording van het gehele geïntegreerde Spuiplein als bedoeld in deze motie, kan worden gewaarborgd. Deze motie is medeondertekend door Marieke van Doorn van D66 en Sebastian Kruis van de PVV. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Waarom heeft de VVD dit voorstel niet in de commissie ingebracht? Det Regts (VVD). Mijn collega Ayşe Yilmaz heeft dit punt in de commissie ingebracht. Ze heeft gezegd: we moeten kijken of we niet werk met werk kunnen combineren door de omleiding van het verkeer samen te laten vallen met de inrichting van het Spuiplein. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Mevrouw Yilmaz heeft inderdaad de term 'werk met werk' een keer laten vallen. Verder is eruit gekomen dat ze van de waterpartij een doorgetrokken gracht wilde maken. Verder is er geen enkel idee in de commissie geweest vanuit de VVD over het betrekken van de vier zijden en het aanpassen van het plan.

Ik zou ook aan mevrouw Regts willen vragen: stemt u nu voor dit voorontwerp? Want met een motie kunt u het voorontwerp niet tegenhouden. Stemt u voor het voorontwerp of zou u willen dat het plein groter wordt en dat er een ander ontwerp komt? Det Regts (VVD). Wij stemmen voor het ontwerp, maar wij willen het college oproepen om een onderzoek te doen om te proberen het plein te vergroten en de inrichting van het plein zodanig te maken dat er met het stuk dat er nog bij kan komen, één geheel zou ontstaan, waardoor de vier culturele instellingen allemaal aan het plein komen te liggen en wij een plein krijgen met vier wanden. De voorzitter. Laatste keer, meneer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik weet precies wat mevrouw Regts wil, want we hebben het er samen over gehad en we zouden samen een amendement daarop indienen. Dat is namelijk het juiste instrument: het plan even stilleggen om een amendement in te dienen om dat te onderzoeken. Maar mevrouw Regts heeft aangegeven dat ze dat amendement vanuit de VVD-fractie enkel wilde steunen op het moment dat zij het mochten indienen en niet wij. Toen heb ik gezegd: mevrouw Regts, dan zet u maar uw fractiemedewerker aan de gang; daar leen ik me niet voor. Vervolgens komt zij met een motie.

Als mevrouw Regts echt wil dat het plan stilgelegd wordt, dat we datgene doen waar we samen over gesproken hebben, dan hoop ik dat ze alsnog het amendement steunt dat ik straks indien. De voorzitter. We zullen zien. Door mevrouw Regts wordt de volgende motie (Q.3 VVD) ingediend:

76

Motie Q.3 VVD Verbind de vier culturele instellingen aan het Spuiplein met elkaar. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 en 16 december 2021 ter bespreking van ‘Voorstel van het college inzake Voorontwerp Spuiplein’ (RIS 310217). Constaterende dat: • het Spuiplein heringericht wordt om de ontwikkeling van Amare af te ronden; • het aanleggen van een plein niet een frequente aangelegenheid is; • er aan het Spuiplein vier culturele instellingen gelegen zijn die baat hebben bij een zo mooi mogelijk Spuiplein; • er plannen ontwikkeld worden waarbij onderzocht wordt hoe de verkeersafhandeling van het Oude Centrum verbeterd kan worden teneinde minder verkeer circulerend door het Oude Centrum te laten gaan.

Overwegende dat: • we niet willen dat de inrichting van het Spuiplein binnen enkele jaren na de oplevering alweer overgedaan moet worden; • het verminderen van het doorgaande autoverkeer in het Oude Centrum kan leiden tot het in onbruik raken van of sterk verminderd gebruikt worden van de weg op het Spui langs de Nieuwe Kerk; • we de vier culturele instellingen aan het Spuiplein met elkaar willen verbinden door middel van het Spuiplein; • het geweldig zou zijn als de tuin van de Nieuwe Kerk ook betrokken kan worden bij de ontwikkeling van het Spuiplein; • in het voorontwerp Spuiplein nog te weinig rekening gehouden wordt met de ontwikkelingen in het Oude Centrum m.b.t. vermindering autoverkeer. Van mening dat: • het ontwerp van het Spuiplein mede als uitgangspunt moet hebben dat het de vier culturele instellingen, te weten Amare, het Filmhuis, het Spuitheater en de Nieuwe Kerk alsmede het stadhuis en bibliotheek, met elkaar verbindt, • het terugbrengen van het autoverkeer over het Spui, langs de Nieuwe Kerk, mogelijkheden biedt om het Spuiplein als één geheel te zien; • de weg over het Spui vanuit de Gedempte Gracht in de huidige vorm deze verbinding onmogelijk maakt.

Verzoekt het college: • te onderzoeken hoe de verkeersstromen in het Oude Centrum op een verantwoorde wijze verlegd kunnen worden zodat de huidige stroom autoverkeer over het Spui afkomstig van de Gedempte Gracht sterk verminderd kan worden; • dit onderzoek binnen drie maanden af te ronden; • indien de uitkomsten van het onderzoek verlegging van de verkeersstromen mogelijk maakt, ervoor zorg te dragen dat met het ontwerp de gewenste eenwording van het gehele geïntegreerde Spuiplein als bedoeld in deze motie, kan worden gewaarborgd. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Dan kijk ik naar de Partij van de Arbeid. U bent van alles, meneer Aydin, maar niet mevrouw Tseggai. Hoe is het met haar? Gaat het goed met haar? Het menselijke aspect, meneer Aydin.

77

Bülent Aydin (PvdA). Voorzitter. Het gaat redelijk. Ze heeft ook corona, zoals jullie weten. Ze is thuis, dus wat dat betreft gaat het redelijk. Maar het houdt nog niet over. De voorzitter. Beterschap bij dezen. Gaat uw gang, meneer Aydin. Bülent Aydin (PvdA). Beterschap, Mikal! Namens mevrouw Tseggai over het Spuiplein; ik kan er vrij kort over zijn. We vinden het plein op dit moment nog erg strak. Het ontwerp biedt weinig mogelijkheden om het plein multifunctioneel te gebruiken, zoals voor evenementen, braderieën en demonstraties. Het is daarnaast wat ongezellig en weinig speels, wat juist zou passen op zo'n centrale plek in de stad, op een plein voor een culturele plek als Amare. Daarom zullen we ook de motie van de HSP op dit punt steunen om te onderzoeken hoe we het plein met flexibele elementen kunnen versterken, zodat er wat meer speelsheid en flexibiliteit komt. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ik sluit me allereerst aan bij de vragen die door de heer Bos zijn gesteld over de erfpachtcanon rond de skaters, naar aanleiding van de mail die vanochtend is binnengekomen. Hoe zit dat precies? Het kunstwerk op het nieuwe Spuiplein kan de kers op de taart worden van het nieuwe Spuiplein. Den Haag kent veel talentvolle kunstenaars die binding met de stad hebben. Deze kunstenaars kunnen hun talenten inzetten voor het kunstwerk op het Spuiplein.

Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college in de formulering van de inhoudelijke kaders van de open call op te nemen dat de voorkeur uitgaat naar een kunstenaar met een binding met Den Haag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt de volgende motie (Q.4 CU/SGP) ingediend:

Motie Q.4 CU/SGP Haags signatuur op het Spuiplein De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Voorontwerp Spuiplein (RIS310217), constaterende, dat: • in de zomer van 2022 het Spuiplein opgeknapt zal worden waarvoor ook een nieuw kunstwerk ontworpen zal worden; • in januari 2022 een open call gehouden zal worden onder kunstenaars en ontwerpers om met een voorstel voor het kunstwerk op het Spuiplein te komen; overwegende, dat: • het Spuiplein een plek door en voor inwoners van Den Haag is; • Den Haag veel talentvolle kunstenaars kent die het kunstwerk zouden kunnen ontwerpen; • de coronacrisis voor veel kunstenaars een zware en moeilijke tijd is; verzoekt het college: • in de formulering van de inhoudelijke kaders van de open call op te nemen dat de voorkeur uitgaat naar een kunstenaar met een binding met Den Haag, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Tijdens de commissievergadering heeft de SP vraagtekens geplaatst bij het participatietraject waarmee het voorliggende plan tot stand is gekomen. Onze indruk was dat belangrijke stemmen niet vertegenwoordigd waren in het proces. Dan denken wij met name aan de jongeren en de andere bezoekers uit de hele stad die het Spuiplein doen bruisen.

Het gebrek aan een fatsoenlijke plek voor de skaters in het oorspronkelijke ontwerp was, denk ik, wel het grootste bewijs 78

dat het participatieproces rammelde. Om die reden vond de SP het ontwerp ook niet klaar voor besluitvorming destijds. Maar het verdient een groot compliment dat het college vervolgens toch nog heeft geluisterd naar de wensen van de skaters. Dat is niet alleen een belangrijke overwinning voor de skatecultuur in Den Haag, maar ook het bewijs dat jongeren de politiek in beweging kunnen brengen. Actie voeren werkt, zolang je maar een krachtig idee hebt en jezelf organiseert. Een mooiere boodschap om dit politieke jaar mee af te sluiten kan mijn fractie haast niet bedenken. Voorzitter. Dat betekent niet dat de SP nu opeens kapot is van het voorliggende ontwerp, dat ik niet voor niets truttig heb genoemd in de commissiebehandeling. Tegelijkertijd moeten we ook recht doen aan de inbreng van mensen die wel enthousiast hebben kunnen meepraten over dit plan en onderschrijft de SP de noodzaak om het plein te vergroenen. Ik heb de motie van de heer Bos over evenementen van harte medeondertekend. Ik ben ook heel benieuwd naar de reacties op de andere moties en amendementen. De voorzitter. Als ik naar de sprekerslijst kijk, ben ik nu klaar, maar ik hoorde de heer Sluijs zeggen dat hij een amendement gaat indienen. Maar hij staat niet op de sprekerslijst. Hoe kan dat nou? Natuurlijk mag het, met alle liefde. Maar meneer Dubbelaar zou zeggen: niks ervan.

Meneer Sluijs, gaat uw gang! Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik had mijn administratie keurig op orde. Ik had het doorgegeven. 'Truttig', 'provinciaals', 'meer iets voor een dorpsplein in Hoevelaken of Meppel' en 'de spruitjeslucht komt je tegemoet'. In de commissie was de kritiek op het voorontwerp Spuiplein niet van de lucht. We kunnen het Spuiplein ook maar één keer aanleggen, want daarna ligt het er voor de komende decennia. Het is een cruciaal plein voor de stad Den Haag. Zoals het Atrium het binnenplein is, heeft het Spuiplein de potentie om hét buitenplein te worden van het centrum. Het zou wat Hart voor Den Haag betreft echt een historische fout zijn als we nu niet de kans grijpen om de volle potentie van het Spuiplein en omgeving te benutten. Het kan door de vier zijden van het plein op elkaar aan te laten sluiten, waarbij de openheid van de plek centraal staat, geheel in lijn met de basisgedachte van De Kern Gezond. Deze openheid, in combinatie met prachtige bomen en groen, staan toe dat er telkens weer andere activiteiten mogelijk zijn, voor en door heel Den Haag.

Daarom dien ik graag het amendement in Benut potentie Spuiplein en omgeving, met het dictum om besluit I te wijzigen in 'het Voorontwerp Spuiplein aan te houden'; besluit II te wijzigen in 'het Voorontwerp lichtplan Spuiplein aan te houden'; besluit III te wijzigen in 'het beheerplan Spuiplein op hoofdlijnen aan te houden'; en een besluit IV en V toe te voegen, die oproepen een onderzoek te doen naar de mogelijkheden van hoe het Spui, het Filmhuis, Theater aan het Spui en de Nieuwe Kerk met tuin betrokken kunnen worden in het ontwerp voor het nieuwe Spuiplein en de raad over de uitkomsten hiervan te informeren; en een geschikte plek voor de skaters en het reeds gevolgde participatietraject mee te nemen in het onderzoek. Met dit amendement maken we een pas op de plaats en worden de mogelijkheden onderzocht naar hoe er feitelijk en optisch bezien een mooi, groot plein gerealiseerd kan worden, waarbij de volle potentie van de omgeving benut wordt. De voorzitter. Door de heer Sluijs wordt het volgende amendement (Q.A HvDH/GdM) voorgesteld:

Amendement Q.A HvDH/GdM Benut potentie Spuiplein en omgeving De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het voorstel van het college Voorontwerp Spuiplein. A: B: C:

besluit I te wijzigen in: I. het Voorontwerp Spuiplein aan te houden; besluit II te wijzigen in: II. het Voorontwerp lichtplan Spuiplein aan te houden; besluit III te wijzigen in: III. het beheerplan Spuiplein op hoofdlijnen aan te houden; 79

D:

een besluit IV en V toe te voegen: IV. een onderzoek te doen naar de mogelijkheden van hoe het Spui, het Filmhuis, Theater aan het Spui en de Nieuwe Kerk met tuin, betrokken kunnen worden in het ontwerp voor het nieuwe Spuiplein en de raad over de uitkomsten hiervan te informeren. V. een geschikte plek voor de skaters- en het reeds gevolgde participatietraject mee te nemen in het onderzoek.

Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Dank voor de gestelde vragen, opmerkingen en ingediende amendementen en moties. Ik denk dat het goed is dat ik de amendementen en moties doorloop, want dan geef ik ook gelijk antwoord op een aantal vragen die door de raad zijn gesteld. Laat ik beginnen bij het amendement van de heer Sluijs van Hart voor Den Haag, met als titel Benut potentie Spuiplein en omgeving. Het is waar, en dat staat ook in het amendement, dat we het plein maar één keer kunnen aanleggen, maar dan moeten we dat wel doen op zo'n manier dat we de mogelijkheid hebben om de rest van het gebied erbij aan te kunnen sluiten. Dat gaat echter niet in hetzelfde tempo en daar willen we niet op wachten. We willen nu starten met het maken van een mooi en definitief Spuiplein. De rest willen we daar zo snel mogelijk op laten aansluiten. Daarvoor komen we dan ook wel weer bij u terug. We maken de totaalontwikkeling dus niet onmogelijk, maar we beginnen er alvast mee. Het tweede punt van het amendement betreft de skaters. Daar hebben we inmiddels een oplossing voor gevonden. Die gaan we uitwerken in het definitieve ontwerp. Daarvoor is het niet nodig om dit voorlopig ontwerp on hold te zetten. Daar kunnen we juist mee door, zeg ik tegen de heer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

Daar denken wij natuurlijk wel een klein beetje anders over. Het is natuurlijk heel erg zonde dat je in het Oude Centrum bezig bent met allerlei goede ontwikkelingen, die ook ondernemers en bewoners positief stemmen, en dat je aan de andere kant het hart van het Oude Centrum en het begin van ons centrum nu gaat aanpakken, daar heel veel geld aan uit gaat geven, zonder dat je eigenlijk weet wat er in het Oude Centrum precies gaat gebeuren. Dat is toch zonde? Dat is toch weggegooid geld dan? Wethouder Mulder (VVD). We hebben het hier in de commissie uitgebreid over gehad. Toen heb ik ook gezegd, en dat is belangrijk bij dit plein, dat het de mogelijkheden in de toekomst niet uitsluit. Dus we beginnen hier met het Spuiplein en in de toekomst kunnen we verder met de ontwikkeling. Het is voor de wethouder Stadsontwikkeling ontzettend belangrijk dat we niet mogelijkheden uitsluiten. In de toekomst kunnen we hiermee aan de slag, zeg ik tegen de heer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Met het betrekken van het Oude Centrum en de ontwikkelingen daar en het eventueel betrekken van het Spui en de andere vier zijden, zoals we dat besproken hebben, zou het in de toekomst dus kunnen zijn dat de waterpartijen weggaan, dat de verhoginkjes weggaan, dat de plantenbakken weggaan? Zou dat dan een mogelijkheid zijn? Wethouder Mulder (VVD).

Het is niet de bedoeling om dat te doen, maar je kan andere delen van de stad beter laten aansluiten bij het Spuiplein. Onze gedachte is: laten we daar nu mee beginnen. Het Spuiplein is nu een desolaat plein. Het heeft enorm veel kansen. Met Amare wordt het levendiger. Er zullen nu permanent studenten en bezoekers zijn. Dus hiermee beginnen, en de rest sluiten we niet uit. Anders hebben we nog een hele tijd dat desolate plein, met al die gebroken tegels. Dan kom ik gelijk bij de motie van mevrouw Regts: Verbind de vier culturele instellingen aan het Spuiplein met elkaar. Die motie kunnen wij omarmen. Deze motie komt tegemoet aan ons plan voor de toekomst. Hiervoor zijn we participatietrajecten aan het doorlopen. Ik denk dat uw vraag om binnen drie maanden dat onderzoek te doen, spannend is. We gaan dat dus in de vorm van een quickscan doen, want er spelen zeer veel belangen: HTM, de parkeergarages en de verbinding met andere routes in de binnenstad. Ik zei net ook al tegen de heer Sluijs dat het ontwerp voor het nieuwe Spuiplein anticipeert op de mogelijke toekomstontwikkelingen aan het Spui en de verbindingen met de 80

andere delen van het Spui, zoals het cultuurcluster aan de overkant en het Filmhuis, het Theater aan het Spui en de Nieuwe Kerk. We gaan ook goed kijken naar het verbinden van de pleinen op deze plek, zoals de tuin van de Nieuwe Kerk en het Rabbijn Maarsenplein. Ook zijn de zichtlijnen in het ontwerp al gericht op het betrekken van de overzijde van het Spui. Het ontwerp van het nieuwe Spuiplein is toekomstvast en staat een toekomstige uitbreiding niet in de weg. We hebben dezelfde ambitie. Daarom kan ik de motie van mevrouw Regts omarmen. Det Regts (VVD). De wethouder zei dat we overleg moeten hebben met de HTM over de inrichting van het Spui, maar dat is helemaal mijn bedoeling niet, hoor. Ik wil gewoon dat die tram daar over het Spui blijft rijden. Want we wonen in een grote stad en ik vind dat de binnenstad van een stad goed bereikbaar moet blijven. Er is dus helemaal geen sprake van dat ik met dat spoor iets zou willen. Dat heeft u waarschijnlijk geïnterpreteerd in mijn verhaal, maar dat is niet zo. Wethouder Mulder (VVD). Ik begrijp wat mevrouw Regts zegt. Ze wil de tram laten rijden. Maar ik denk dat de HTM wel geïnteresseerd is in wat er rond hun spoor gebeurt. Daar gaat het natuurlijk ook om. Er moet goed naar worden gekeken, zodat de tram kan blijven rijden. Det Regts (VVD).

Het zou natuurlijk het allermooiste zijn als het spoor in de bestrating van het hele plein mooi ingebed wordt. Het zou heel mooi zijn als we een halte kunnen krijgen op dat plein, zodat mensen zo vanuit de tram die culturele instellingen binnen kunnen gaan. Als we een mooie halte laten maken, die goed ontworpen is, zou het plein nog meer allure kunnen krijgen. Wethouder Mulder (VVD). Mevrouw Regts kan het niet beter zeggen. Dit is precies waarom we de HTM nodig hebben om het plein mooi te maken. Dus ik ben het zeer met mevrouw Regts eens. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Zou de wethouder misschien wat meer inzicht kunnen geven in de totstandkoming van deze motie? Want ik sta er een beetje van te kijken eigenlijk. Heeft de wethouder daarover gesproken met de VVD-fractie afgelopen week? De voorzitter. Of die week ervoor? Wethouder Mulder. Wethouder Mulder (VVD). Uiteindelijk gaat degene die een motie indient, daarover. Het is niet aan mij om daar iets over te zeggen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik vroeg aan de wethouder of de wethouder hier met de VVD-fractie over gesproken heeft. Wethouder Mulder (VVD). Ik merk dat er heel veel contact is, in algemene zin, als het gaat om moties en amendementen. Ik heb zelfs een keer de term BA-proof hier gehoord. Daaruit leid ik af dat er altijd heel veel contact is over moties en amendementen.

Ik geloof dat bijna alle collega's van u uit de commissie Ruimte … Ik weet niet of ik dan mensen tekortdoe, maar er is altijd wel contact over of iets kan of technisch kan et cetera. Zo gaat dat. Maar uiteindelijk is degene die het indient, daar natuurlijk verantwoordelijk voor. De voorzitter. Eén keer nog, meneer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Volgens mij is het een beetje lastig voor de wethouder om hier simpel ja of nee op te zeggen. Ik vraag aan de wethouder: heeft de wethouder met de VVD-fractie gesproken over deze motie? Wethouder Mulder (VVD). Ik heb over bijna alle moties en amendementen die vandaag worden ingediend - dat zijn er op mijn terrein tegen de 30, 35 - intensief contact. Dat kan ik daar wel over zeggen.

81

Det Regts (VVD). Ik wil even op meneer Sluijs reageren. Het is niet zo dat wij hier in de raad gaan vertellen wat er besproken is in onze geheime bespreking van de fractie. Ik vind het toch wel ver gaan, eerlijk gezegd, dat de heer Sluijs vraagt wat ik bespreek in de fractie, al of niet met de wethouder. De voorzitter. Een interruptie van de heer Sluijs op mevrouw Regts, denk ik. Ja, het is een novum, maar dat gaan we gewoon toestaan. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Een punt van orde, voorzitter. Dit is een beetje raar. We voeren net het debat met elkaar. Toen heb ik mevrouw Regts een duidelijke vraag gesteld. Ik heb ook aangegeven hoe een en ander afgelopen week gelopen is. Nu zijn we bezig met de termijn van het college. Daar stel ik een vraag aan de wethouder. Dan gaat mevrouw Regts - en dat staat de voorzitter toe; heel erg rommelig - in één keer, via het college, mij een vraag stellen. De voorzitter. Daar zal ik eerst even op reageren. Een raadslid stelt een vraag. Dat sta ik toe. Er moet heel wat gebeuren wil ik dat niet doen, tenzij het voor de vierde keer is over hetzelfde onderwerp. Ik heb hier gekkere kunstjes gezien. Ik vind het dus heel normaal dat mevrouw Regts gewoon een vraag stelt. Dan ontstaat de creativiteit dat u daarop reageert. Ik vind dat dat moet kunnen. Ik laat dat ook toe. Voor de rest kunt u elkaar vrijelijk interrumperen.

Dus dat is één. En twee: ga gerust uw gang. Verder vind ik alles best. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Helemaal goed. Dan ga ik ook even inhoudelijk in op mevrouw Regts, als we dan het debat nog een keertje mogen voeren. Mevrouw Regts weet hoe het de afgelopen week gegaan is. We hebben veelvuldig contact erover gehad. We hebben veel gebeld. We hebben veel met elkaar gesproken over het feit dat ook mevrouw Regts het ontwerp dat er ligt, een dorpsplein vindt. Ze wilde dat heel graag aanpakken, het liefst met een amendement. 'Dat moet jij schrijven', was eigenlijk een beetje de oproep richting mij, 'en zet me er nog maar niet onder, want ik moet het ook nog even in de fractie bespreken.' Vervolgens heeft ze het in de fractie besproken en krijg ik te horen: jij mag er niet onder; de fractie wil het wel doen als ik er enkel onder sta. Dat is hoe het gegaan is. Ik hou altijd van een stukje transparantie naar de stad toe, dus dat heb ik bij dezen nog even uitgelegd. De voorzitter. Nog één keer mevrouw Regts en dan stoppen we ermee. Det Regts (VVD). Ik vind het eerlijk gezegd ook een beetje een onzinnige discussie. Het is zo dat een stad de volksvertegenwoordigers krijgt waarvoor die gestemd heeft. Een stad krijgt ook het plein waarvoor die in de participatieprocedure gestemd heeft. Dat kunnen wij al of niet mooi vinden. Ik heb er ook een mening over.

Maar ik heb het links en rechts aan mijn collega's in de raad gevraagd en ze zijn het er niet mee eens om dit proces uit te stellen. Ze zijn over het algemeen tevreden met wat hier voorligt. Dan ga ik niet een amendement van de heer Sluijs steunen, want ik weet zeker dat dat het dan niet haalt. Zo werkt het nou eenmaal in een democratie. Het is niet anders, het spijt me. De voorzitter. Laatste keer meneer Sluijs en dan gaan we gewoon weer terug naar de orde van het debat; enige creativiteit mag. U bent aan de beurt, meneer Sluijs, en daarna weer de wethouder. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Nog eventjes voor de helderheid dan. Mevrouw Regts wilde het amendement steunen, enkel en alleen als zij het zelf mocht indienen. Het is dus afhankelijk van welke naam eronder staat of de VVD-fractie het steunt of niet. Dat zijn politieke spelletjes waar de stad niet op zit te wachten. De voorzitter. Akkoord. Dank u wel voor deze vrije gedachtewisseling. We gaan terug naar de beantwoording van de wethouder in eerste termijn namens het college. Wethouder Mulder (VVD). Dank. Dan kom ik bij de motie Flexibele vloer Spuiplein. Deze motie moet ik ontraden. De grootste objecten in het voorlopig ontwerp Spuiplein zijn het plantvak en het waterbassin. Deze zijn niet flexibel of verplaatsbaar te maken. Objecten zoals lichtmasten staan al in 82

de plantvlakken, zodat er een zo groot mogelijke openbare ruimte overblijft zonder obstakels. In het ontwerp is reeds rekening gehouden met het verwijderen van terrassen en het toevoegen van een podium aan het waterbassin; eigenlijk een beetje wat de heer Bos al suggereerde om te doen. De conclusie is dat er op het Spuiplein geen mogelijkheden zijn om de mogelijkheden en capaciteit voor evenementen te optimaliseren. Wel bestaat de mogelijkheid om het Spui te betrekken om grotere evenementen mogelijk te maken. Dan krijg je als het ware een groter gebied. Peter Bos (HSP). Ik vind dat de wethouder een beetje te kort door de bocht gaat. Hij zegt dat het verplaatsen van objecten niet kan, omdat die vast zijn. Maar het zijn voorbeelden, hè, die ik genoemd heb. Dat is niet het enige wat ik voorstel. Ik vraag juist het college om zelf te onderzoeken wat mogelijk is. Je hebt bijvoorbeeld een waterpartij. Die zou je, zoals ik al voorstelde in mijn bijdrage, met vlonders kunnen overdekken, zodat je wat meer staruimte of zelfs een extra podium kunt creëren. Zo zijn er misschien nog allerlei andere creatieve ideeën die je kunt gebruiken. Het idee van verplaatsen was maar een voorbeeld. Het gaat mij meer om het brede begrip van nadenken over wat er misschien nog geoptimaliseerd kan worden. Zo zou de wethouder de motie moeten lezen.

Ik wil daar nog aan toevoegen dat ik de motie samen met mevrouw Arp heb ingediend. Dat was ik nog vergeten te zeggen. De voorzitter. Bij dezen. Wethouder Mulder. Wethouder Mulder (VVD). Ik denk dat we al handelen in de geest van deze motie. We proberen het zo flexibel mogelijk te doen, maar ik wil ook schetsen dat er ook onmogelijkheden zijn, omdat zaken vaststaan. Ik had het net al over het waterbassin. Een waterbassin kun je niet verschuiven. Ik wil wel handelen in de geest van de motie van de heer Bos, maar ik wil ook realiteitszin betrachten, omdat de mogelijkheden voor optimalisatie niet of nauwelijks aanwezig zijn. Voor een deel voeren we die al uit met de evenementenbranche. Ik zeg dat ik de motie ontraad, maar we handelen in de geest van wat de heer Bos en mevrouw Arp hebben gesuggereerd. Peter Bos (HSP). Het is een onderzoeksmotie. Dat is het gevoel dat ik aan de raad wil meegeven. Laat het college even kijken wat er eventueel nog verder mogelijk is en probeer het in het definitieve ontwerp mee te nemen. Dat is het enige wat ik vraag. Wethouder Mulder (VVD). Als de heer Bos deze context schetst, en ik heb de context van het college geschetst dat een aantal dingen niet kunnen, dan kunnen we ermee uit de voeten. Dan is het dus oordeel raad. De motie Haags signatuur op het Spuiplein van mevrouw Klokkenburg kunnen we omarmen.