RIS311450 Notulen van de raad van 15 en 16 december 2021

34

Roept het college op: • om actief op zoek te gaan naar samenwerkingspartners die met de gemeente kunnen zorgen dat het gecomposteerde boomblad als gratis compost ten goede komt aan de inwoners van Den Haag, bijvoorbeeld op de Landelijke Compostdag. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Afval zien als grondstof voor nieuwe producten is natuurlijk het uitgangspunt van dit voorstel. Dat onderschrijven wij voor honderdduizend procent. Het is natuurlijk een heel mooi uitgangspunt om niet meer te denken in afval, maar in grondstoffen voor nieuwe producten, maar daar zijn we nog niet. In Den Haag hebben we vorig jaar bijvoorbeeld 33% van ons afval gescheiden ingezameld of is uiteindelijk 33% van ons afval gescheiden, terwijl we als ambitie hebben vastgelegd dat dat 40% moet zijn. Landelijk is de ambitie om naar 75% voor het hele land te gaan. Er is dus nog een lange weg te gaan. Dan helpt het wellicht om daarbij onze eigen doelen concreet en smart te formuleren.

Daarom heb ik daarover een motie met als dictum: verzoekt het college de doelen voor afvalscheiding in Den Haag te concretiseren en smart te formuleren, hierin op te nemen hoe Den Haag uiterlijk in 2030 het percentage gescheiden afval naar 75% kan laten stijgen en nog voor het zomerreces van 2022 een plan aan de raad voor te leggen waarin deze zaken zijn opgenomen, met bijbehorende tussendoelen en benodigde financiën. Deze motie is medeondertekend door de heer Wijsmuller van de Haagse Stadspartij. Wat wij ook veel horen van mensen die naar Den Haag komen om hier te wonen en wat ik ook in de commissie naar voren heb gebracht, is dat zij in het begin geen idee hebben waar ze naartoe moeten met hun afval als ze dat willen scheiden, terwijl we als gemeente in het welkomstpakket dat we geven, toch daadwerkelijk aangeven waar ze dat kunnen vinden. Op een of andere manier komt dat dus niet aan. Daarom heb ik een motie met als dictum: verzoekt het college via de gebruikelijke communicatiemiddelen zoals de Stadskrant, mupi's en indien mogelijk de attenderingsservice de inwoners van de stad te wijzen op de digitale kaart waarop de dichtstbijzijnde afvalcontainers te vinden zijn. De motie is medeondertekend door de heer Partiman van het CDA en de heer Barker van de Partij voor de Dieren.

Deze week werd ik door een van onze kandidaten geattendeerd op een initiatief in Rotterdam om kerstbomen circulair te gaan gebruiken. Dat vond ik alleen al qua woorden - kerstbomen circulair gebruiken - interessant. In eerste instantie dacht ik aan kerstbomen in een pot, die je dan weer terugplant. Dat is natuurlijk ook een hele mooie manier om je kerstboom ieder jaar weer dezelfde te laten zijn, maar dit ging over iets anders. Je kunt de kerstbomen die we gewoon als afval op straat zetten, namelijk ook hergebruiken door de naalden en ook de boomstammen te gebruiken als grondstof voor nieuwe producten. Ik had daar zelf eerlijk gezegd nog nooit over nagedacht. In Rotterdam loopt momenteel een pilot daartoe. Het lijkt mij leuk om dat ook in Den Haag te gaan doen, het liefst nog deze feestdagen, maar na wat overleg bleek dat dit niet zo heel erg haalbaar was. Dat snapte ik eerlijk gezegd ook wel weer. Ik heb dus een motie met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken op welke wijze een eigen Haagse Kerstbomenchallenge - want zo heet dat initiatief voor volgend jaar (feestdagen 2022) gerealiseerd kan worden en de raad hierover te informeren. De motie is medeondertekend door de heer Partiman. De voorzitter. Door de heer Groenewold, daartoe gesteund door de heer Partiman, wordt de volgende motie (K.1 D66) ingediend:

Motie K.1 D66 Circulair gebruik kerstbomen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan.

35

Constaterende, dat: • de meeste kerstbomen na de feestdagen op straat als afval worden neergezet die op speciale dagen worden opgehaald; • er in Den Haag wijken zijn waar kerstboomacties voor kinderen worden gehouden; • Den Haag hierdoor reeds over een inzamelsysteem voor kerstbomen beschikt. Van mening dat: • het onduidelijk is wat er daarna met de bomen gebeurt; • er momenteel mooie initiatieven worden opgestart om de bomen als grondstoffen voor nieuwe producten te gebruiken, zoals in Rotterdam met de kerstbomenchallenge (https://rotterdamcirculair.nl/nieuws/kerstbomenchallenge-maakt-opgave-circulariteitconcreet/). Verzoekt het college: • te onderzoeken op welke wijze een eigen Haagse kerstbomenchallenge voor volgend jaar (feestdagen 2022) gerealiseerd kan worden; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Groenewold, daartoe gesteund door de heer Wijsmuller, wordt de volgende motie (K.2 D66) ingediend:

Motie K.2 D66 Concretiseer ambities gescheiden afval De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan (RIS 310284). Constaterende, dat: • het huidige aangeboden Grondstoffenplan nauwelijks nieuw beleid naar voren brengt en er een financiële bijlage ontbreekt; • concrete doelen voor afvalscheiding hierin ontbreken; • de gemeenteraad in de begroting heeft vastgesteld dat het percentage gescheiden afval naar 40% moet; • dit percentage in 2020 nog slechts 33% was; • de landelijke norm voor het percentage gescheiden afval 75% is. Verzoekt het college: • de doelen voor afvalscheiding in Den Haag te concretiseren en smart te formuleren; • hierin op te nemen hoe Den Haag uiterlijk in 2030 het percentage gescheiden afval naar 75% is gestegen; • nog voor het zomerreces van 2022 een plan aan de raad voor te leggen waarin deze zaken zijn opgenomen, met bijbehorende tussendoelen en benodigde financiën. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Groenewold, daartoe gesteund door de heer Partiman en de heer Barker, wordt de volgende motie (K.3 D66) ingediend:

36

Motie K.3 D66 Informeer over digitale kaart locaties afvalscheiding De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan (RIS 310284). Constaterende, dat: • op de gemeentelijke website een kaart is te vinden met daarop locaties van alle afvalcontainers (zoals voor glas, papier en PMD) in Den Haag is te vinden; • het voor veel mensen echter nog steeds onduidelijk is waar zij met hun glas, papier en plastic afval naartoe kunnen; • Den Haag weinig afval scheidt in vergelijking met andere gemeenten en de landelijke norm voor 2020 van 75%. Overwegende, dat: • het wenselijk is dat iedereen in Den Haag weet waar de dichtstbijzijnde afvalcontainers zijn om glas, papier en plastic naartoe te brengen en zo te voorkomen dat het bij het restafval terecht komt; • betere bekendheid van de locaties van de afvalcontainers daarom zal leiden tot hogere percentages van gescheiden ingezameld afval. Verzoekt het college: • via de gebruikelijke communicatiemiddelen zoals de stadskrant, MUPI's en indien mogelijk, de attenderingsservice de inwoners van de stad te wijzen op de digitale kaart waarop de dichtstbijzijnde afvalcontainers te vinden zijn. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. We hebben in de commissie een prima debat gehad.

Er is voor mij néén punt blijven liggen, namelijk de afvalpas die je nu nodig hebt om grofvuil weg te brengen bij het afvalbrengstation. Mensen zijn die afvalpas vaak kwijt, gebruiken hem niet zo vaak, kunnen hem daardoor niet terugvinden, moeten hem lenen van buren of moeten hem opnieuw aanvragen bij de gemeente. Dat is allemaal gedoe en wat blijkt? In de andere grote steden, zoals Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, werken ze helemaal niet met zo'n ingewikkelde afvalpas, maar is je legitimatie of soms een geadresseerde brief waaruit blijkt dat je in de gemeente woont gewoon voldoende. Dat lijkt mij een goede aanvulling in Den Haag om het makkelijker te maken voor mensen om grofvuil weg te brengen, zodat er ook minder grofvuil op straat belandt. Daarom een motie met als titel Ook grofvuil wegbrengen zonder afvalpas, met als dictum: verzoekt het college het voor bewoners mogelijk te maken om ook grofvuil weg te brengen naar het afvalbrengstation zonder afvalpas, maar bijvoorbeeld met legitimatie en een geadresseerde brief en dit op onder andere de gemeentewebsite te communiceren. De motie wordt mede-ingediend door Joris Wijsmuller van de HSP, Judith Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP, Robert Barker van de Partij voor de Dieren en Lesley Arp van de SP. De voorzitter. Door mevrouw Holman, daartoe gesteund door de heer Wijsmuller, wordt de volgende motie (K.4 PvdA) ingediend:

37

Motie K.4 PvdA Ook grofvuil wegbrengen zonder afvalpas De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het gewijzigd voorstel van het college inzake Grondstoffenplan. Constaterende, dat: • bewoners nu een afvalpas nodig hebben om grofvuil weg te brengen naar het afvalbrengstation. Overwegende, dat: • in steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht legitimatie en eventueel een bewijs dat de persoon in de gemeente woont (een geadresseerde brief) voldoende is om afval weg te brengen naar het afvalbrengstation; • de afvalpas zorgt voor een drempel om grofvuil weg te brengen, omdat bewoners deze regelmatig kwijt zijn, opnieuw moeten aanvragen bij de gemeente et cetera; • sinds de aangenomen motie ‘Onbeperkt gebruik Haagse afvalpas’ (RIS 299590, 2018) de afvalpas niet meer de functie heeft om bij te houden hoe vaak bewoners grofvuil wegbrengen, aangezien dit nu onbeperkt is; • de gemeente het zo makkelijk mogelijk moet maken voor bewoners om grofvuil weg te brengen, zodat er zo min mogelijk grofvuil op straat belandt en grofvuil goed verwerkt kan worden. Verzoekt het college: • het voor bewoners mogelijk te maken om ook grofvuil weg te brengen naar het afvalbrengstation zonder afvalpas, maar bijvoorbeeld met legitimatie en een geadresseerde brief, en dit op o.a. de gemeentewebsite te communiceren. En gaat over tot de orde van de dag.

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. U kent Hart voor Den Haag als een partij die graag meedenkt over duurzaamheid. Dat bracht mij op het volgende punt ten aanzien van het hergebruik van grondstoffen. Vaak wil je een verpakking weggooien en weet je eigenlijk niet welke bak daarvoor bestemd is. Eigenlijk moet je daarvoor goed gaan zoeken op de gemeentesite. Dan kom je er ook wel, maar dat is vaak een zoektocht. Dat bracht mij dus op de vraag waarom je de afvalscheidingsstroom niet aanbrengt op de verpakking, zodat je direct weet waar en in welke bak je dat kan deponeren. Ik zou graag willen dat de gemeente daar zelf wat actiever voorlichting over gaat geven, maar ook bij het Rijk erop gaat aandringen om dit op de verpakking weer te geven.

Vandaar een motie met als dictum: verzoekt het college er bij het Rijk op aan te dringen om producenten te verplichten op de verpakking van producten het soort afval en de bestemming voor het soort afvalbak te vermelden, op gemeentelijk niveau via actieve voorlichting de consument beter te informeren over welk soort afval in welke afvalbak hoort, mogelijk aangevuld met informatie waar deze grondstoffen uiteindelijk voor worden hergebruikt en bij de volgende aanbesteding van het contract afvalverwerking zo veel mogelijk in te zetten op nascheiding, daar afvalverwerkers afval effectiever kunnen scheiden dan de consument. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP. De voorzitter. Door de heer Oudshoorn wordt de volgende motie (K.5 HvDH/GdM) ingediend:

38

Motie K.5 HvDH/GdM Scheiden doet lijden De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 16 december 2021 ter bespreking van agendapunt Gewijzigd voorstel van het college inzake Grondstoffenplan (RIS310284) Constaterende dat: • op de verpakking van producten vaak de informatie ontbreekt over welk soort afval deze verpakking betreft en in welke daarvoor bestemde afvalbak dit moet worden gedeponeerd; • daardoor de verpakking in de verkeerde afvalstroom beland, ondanks de goede wil om afval te scheiden. Overwegende dat: • voor het draagvlak en bereidheid dit afval te scheiden deze vermelding op de verpakking een goede hulp en motivatie zal zijn voor hergebruik. Van mening dat: • de vermelding van het soort verpakkingsmateriaal en de bestemming van de daarvoor bestemde afvalbak door de landelijke overheid kan worden opgelegd; • op lokaal niveau er door de gemeente veel meer actieve voorlichting kan worden gegeven; • waar mogelijk nascheiding bij de afvalverwerker van dit probleem kan ondervangen.

Verzoekt het college: • er bij het Rijk op aan te dringen om producenten te verplichten op de verpakking van producten het soort afval en de bestemming voor het soort afvalbak te vermelden; • op gemeentelijk niveau via actieve voorlichting de consument beter te informeren welk soort afval in welke afvalbak hoort, mogelijk aangevuld met informatie waar deze grondstoffen uiteindelijk voor worden hergebruikt; • bij de volgende aanbesteding van het contract afvalverwerking zo veel mogelijk in te zetten op nascheiding daar afvalverwerkers afval effectiever kunnen scheiden dan de consument. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Vanuit mijn fractie een motie om in dit Grondstoffenplan meer te zetten over circulair. Daarom een motie met collega Barker met als dictum: verzoekt het college Haagse fabrikanten en Haags mkb te stimuleren om productieprocessen zo in te richten dat producten geschikt zijn voor hergebruik, recycling of reparatie en bij de gemeentelijke inkoop rekening te houden met deze uitgangspunten. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Barker, wordt de volgende motie (K.6 CU/SGP) ingediend:

Motie K.6 CU/SGP maak Den Haag écht circulair De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake Grondstoffenplan (RIS310284), constaterende, dat: • het Grondstoffenplan drie uitgangspunten heeft, te weten vraaggericht inzamelen, economische waarde en lokaal waar het kan; 39

overwegende, dat: • het Grondstoffenplan de aanzet is naar een Haagse circulaire economie; • een circulaire economie niet alleen gaat over afval als grondstof zien, maar ook over de manier waarop goederen en producten worden gemaakt; • in een circulaire economie het uitgangspunt van een productieproces moet zijn dat het product geschikt is voor hergebruik, recyclen of repareren; verzoekt het college: • Haagse fabrikanten en Haags MKB te stimuleren om productieprocessen zo in te richten dat producten geschikt zijn voor hergebruik, recycling of reparatie; • bij de gemeentelijke inkoop rekening te houden met deze uitgangspunten, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Het zal niemand verbazen: GroenLinks is enorm blij met het Grondstoffenplan. Zoals de heer Groenewold net al zei - iets met gras voor de voeten en gerecycleerd - is er namelijk geen afval; er zijn alleen grondstoffen die nog niet gebruikt zijn. Tenminste, het zou fijn zijn als dat zo was. Veel waardering dus van de fractie van GroenLinks voor dit plan. We hebben slechts één motie, waar collega Abushaam een van de auteurs van is. Ook deze motie is gebaseerd op voorbeelden van andere steden, net als een eerdere motie van collega's. Dit gaat over het recycleren van frietvet.

De motie heeft als voordeel dat we de patat/frietdiscussie, een nondiscussie natuurlijk, beslechten, want het is 'frietvet' en geen 'patatvet'. Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college om in gesprek te gaan met de supermarkten in Den Haag om het mogelijk te maken om hier oud frituurvet in te leveren en er zo voor te zorgen dat oud frituurvet kan worden gerecycled in fossielvrije biodiesel en supermarkten die frituurvet willen recyclen, hierin te ondersteunen. De voorzitter. Door de heer De Vuyst wordt de volgende motie (K.7 GL) ingediend:

Motie K.7 GL Breng oud frituurvet weg om de hoek De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15-12-2021, ter bespreking van het grondstoffenplan. Overwegende, dat: • recycling een goed middel tot verduurzaming is. • oud frituurvet goed kan worden gerecycled naar fossielvrije biodiesel, dit zorgt voor 91,7 procent minder C02-uitstoot dan fossiele brandstof. • in Nederland 50 procent van het frituurvet verdwijnt in de riolering. Deze vetdeeltjes in het water en riolering achterblijven, wat schadelijk is voor het milieu. • het voor mensen een drempel is om oud frituurvet in te leveren op plekken die ver van werk en huis liggen. Daarom zou het makkelijker zijn om oud frituurvet in te leveren bij supermarkten. Dit is een plek waar mensen bijna dagelijks komen. • mensen al gewend zijn om bijvoorbeeld glas en oud papier te recyclen. Constaterende, dat: • het op dit moment nog maar in paar supermarkten in Den Haag mogelijk is om oud frituurvet in te leveren.

40

Verzoekt het college: • om in gesprek te gaan met de supermarkten in Den Haag om het mogelijk te maken om hier oud frituurvet in te leveren en er zo voor te zorgen dat oud frituurvet kan worden gerecycled in fossielvrije biodiesel; • supermarkten die frituurvet willen recyclen hierin te ondersteunen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Voorzitter. Wat fijn om met de raad over dit belangrijke onderwerp van gedachten te kunnen wisselen en ook over een serie mooie moties die het college heeft ontvangen. De eerste op mijn stapeltje is motie K.8 van de Partij voor de Dieren, van de heer Barker. Dat is de motie Opties om meer afval te scheiden. Hij constateert met het college teleurgesteld dat we inderdaad die 40% niet gehaald hebben. In verschillende commissievergaderingen heb ik uitgelegd hoe dit samenhangt met de huidige coronapandemie, hoe onze medewerkers van de HMS in gesloten teams werken om te zorgen dat, als er besmetting is, één team eruit ligt maar niet de hele afvalinzameling, dat er meer besteld en thuisbezorgd wordt - dat heeft u wellicht zelf ook gedaan - en dat de hoeveelheid aanbod van karton, papier, tasjes, plastic bakjes en dergelijke tot ons grote verdriet helaas enorm is toegenomen.

Het klopt dus dat dit een deuk heeft gegeven in de aanpak van het college om daar beter aan te werken, waaraan de raad steun heeft gegeven. Zoals de raad ongetwijfeld ook weet, lopen onze huidige contracten tot maart 2024. Er wordt op dit moment op verzoek van de raad een neutrale ambtelijke verkenning gedaan naar verschillende maatregelen en de kosten. Daar zullen ongetwijfeld ook zaken in zitten rond afval, afvalinzameling en de daarbij horende beleidsmaatregelen. Er is een afvalkoepel en de VNG is er mee bezig; het is best een grote branche, waar veel informatie beschikbaar is. Die informatie is er dus al. Daarmee wil het college deze motie ontraden, maar in het algemene overzicht zullen we wel kijken wat daar over afval in staat. Robert Barker (PvdD). Om het scherp te krijgen: gaat het college wel in kaart brengen wat het kan doen om meer afvalscheiding te bewerkstelligen en gaat het zeggen hoeveel dat kost? Of gaat het college dat niet doen? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Het college ontraadt deze motie. Ik heb uitgelegd wat we wel doen en waar de volgende raad en de volgende coalitie op kunnen bouwen. Het veranderen van de aanpak kan pas met een ander contract. Als je wat anders zou willen dan wat we nu hebben, kan dat dus pas in 2024. Dan krijg je dus hetzelfde als toen ik startte: eerst een marktwerking, waar de raad bij betrokken is.

We hebben het al gehoord bij de moties: een deel van de raad wil meer nascheiding en een deel van de raad wil voorscheiding. Daar is deze raad op dit moment niet uit, maar die contracten lopen tot 2024. 2023 is dus een veel beter moment om dat te doen en de kosten in kaart te brengen, want als we dat nu doen, moet dat gewoon nog een keer over en we kunnen op dit moment niks veranderen aan de lopende contracten. Deze motie is dus ontraden. Robert Barker (PvdD). Ik heb het idee dat de wethouder misschien iets te kort door de bocht naar de motie kijkt, want ze geeft aan dat er gekeken wordt naar het contract, dat pas in 2024 speelt. Maar wij willen ook daarvoor al kijken wat je kan doen. Dan kan het bijvoorbeeld ook gaan over informatievoorziening of over hoeveel afvalbakken je in de buurt hebt. Al dat soort dingen zitten niet in dat contract. Waarom zegt de wethouder dus niet dat zij daar wel naar wil kijken? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Het andere punt is dat de begroting voor volgend jaar vastgesteld is door de raad. Ook de hoogte van de afvalstoffenheffing voor onze burgers is vastgesteld. Als we extra maatregelen willen, moet je dat verhogen. Tenzij er een raadsbrede behoefte is om de begroting bij te stellen, gaat ook dat op dit moment dus niet gebeuren. Het lijkt mij veel logischer om nieuwe beleidsinitiatieven te doen op het moment dat je daar ook iets mee kan.

Het college kijkt bij die neutrale ambtelijke verkenning dus wel waarop je kan bezuinigen, waarop je kan intensiveren en 41

hoe dat in elkaar zit. Daar zal het onderwerp afval zeker in zitten, maar ik denk dat dat niet zo specifiek is als hier gevraagd wordt. Er komt dus niet een specifiek nieuw onderzoek naar wat maatregelen zouden kosten waar we op dit moment ook niet op kunnen acteren. Tegen de tijd dat het contract afloopt, liggen de kosten misschien weer anders en zijn er veranderingen in de afvalmarkt. Hopelijk hebben we tegen die tijd deze pandemie beter onder controle of is zij voorbij. Deze motie van de Partij voor de Dieren is dus ontraden. Joris Wijsmuller (HSP). Het was de indieners natuurlijk wel bekend dat er een contract is, maar een contract wil toch niet zeggen dat wij dan vervolgens als raad en als gemeente verder niks meer kunnen qua beleid? Ik ben dus zeer verbaasd over de reactie van de wethouder. De heer Barker noemde een paar voorbeelden, maar er zijn nog wel meer dingen die je als gemeentebeleid in gang kan zetten om afvalscheiding te stimuleren. Als we die ambitie hebben, hebben we toch juist de plicht om nog meer te doen naast de contracten die we sowieso gesloten hebben? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ik hoorde daar meer een stelling in en hoe hartstochtelijk de heer Wijsmuller de algemene visie uit het Grondstoffenplan ondersteunt. En het klopt gewoon dat we een begroting vastgesteld hebben. Daar zat een programmabrief bij waarin staat wat we met afval doen.

We hebben een hele zwik verschillende afvalplannen: wanneer de nieuwe ORAC's komen, hoe het met de inzameling zit. Die dingen zijn allemaal door de verschillende besluitvormingsprocessen gegaan. Het college wil, als er dingen veranderd kunnen worden, best dingen in kaart brengen, maar het college vindt het op dit moment gewoon jammer van de inzet van de medewerkers om nu te gaan kijken wat bepaalde maatregelen zouden kosten die pas halverwege 2024 ingevoerd kunnen worden, want daar kan niks mee. Andere moties vragen om voorlichting en verschuivingen. Die kunnen wellicht wel, maar op dit niveau zijn er geen grote aanpassingen in het beleid aanstaande vanaf begin volgend jaar. Dat klopt. Motie K.9 PvdD is de motie Informeer burgers op de manier die het beste werkt. Ik moet zeggen dat de medewerkers van de afdeling eigenlijk een klein beetje verdrietig hiervan werden. Wij hebben communicatiedeskundigen in dienst. Ik heb eerder ook met de raad gedeeld dat wij gedragswetenschappers geraadpleegd hebben. We volgen de ontwikkelingen bij de koepel van afvalbedrijven. Daar wordt onderzoek besproken, in de praktijk uitgeprobeerd en gedeeld. Ook binnen de VNG doen we dat. Als er een recent wetenschappelijk onderzoek is waarvan de indiener denkt dat we die misschien gemist hebben, wil ik daar zeker naar laten kijken.

Maar ik vind het jammer als er wordt gesteld dat hier in z'n algemeenheid niet gekozen zou worden voor bewezen effectieve communicatiestrategieën, want u praat hier met mij al drie jaar over. We hebben het plan Schone Stoep, waarbij ook gedrags- en communicatiewetenschappers betrokken zijn geweest om te kijken naar dat hele verhaal: moet je een groot oog neerzetten, wat is het effect van een camera, wat is het effect van een frontlinewerker, wat is het effect van ORAC-tuintjes? Daar zijn we echt allemaal mee bezig. Ik begrijp best dat de raad onze ambtenaren niet bewust wil ontmoedigen, maar zo werd het wel een heel klein beetje gevoeld. Als er een onderzoek gemist is dat de heer Barker wel kent en onze medewerkers niet, zie ik dat dus graag tegemoet, maar deze motie is wat het college betreft overbodig. Robert Barker (PvdD). Wij komen in de motie juist met een specifieke link naar dat onderzoek. De link naar het onderzoek waar we het over hadden, staat dus gewoon in het systeem. Maar het punt van deze motie is eigenlijk dat er vrij weinig communicatie plaatsvindt en dat we dat zouden willen intensiveren, gegeven dat wetenschappelijk onderzoek maar ook gegeven het feit dat heel veel wijken überhaupt nooit geïnformeerd worden over afvalscheiding. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dat heel veel wijken nooit worden geïnformeerd, is gewoon aantoonbaar niet waar.

Ik heb hier de motie. In de mijne staat in ieder geval geen link, maar misschien heeft dat iets met de computerstoringen te maken. De motie vraagt: informeer burgers op de manier die het beste werkt. Dat is ongeveer de kern van het werk van de mensen bij die afdeling. Die zijn daar week in, week uit mee bezig, die gaan naar bijscholing, die hebben landelijke overleggen en die volgen dit. Ik kijk heel graag naar de link die de heer Barker heeft. Daar willen we zeker naar kijken, maar recent wetenschappelijk onderzoek en communicatie- en gedragswetenschappers worden betrokken bij het werk van onze medewerkers. De motie is wat het college betreft dus overbodig. 42

Dan motie K.12 PvdD, de motie Gevallen blad is goed voor de stad. Daarin wordt gevraagd om actief op zoek te gaan naar samenwerkingspartners die met de gemeente kunnen zorgen dat gecomposteerd boomblad gratis ten goede komt aan inwoners. Wat wij doen, is: als bladafval in de gemeente Den Haag schoon genoeg is - als er veel plastic, mondkapjes of andere rotzooi in zitten, wordt het restafval en kan het niet gebruikt worden - gaat het naar de locatie in Moerwijk. Daar wordt het tot compost verwerkt. Die compost gebruiken wij in de hele gemeente op plantsoenen en terreinen. Wij doen inderdaad elk jaar mee aan de Landelijke Compostdag. Ik had daar niet van gehoord, maar ik heb me laten voorlichten en mensen vinden dat inderdaad leuk, want zij kunnen dan een zak compost ophalen bij de stadsboerderijen. Verder hebben wij een aantal wormenhotels. Het college hoopt dat dat aantal wordt uitgebreid. Daar kunnen buurtbewoners samen hun gft-afval composteren en zelf gebruiken. Er zijn kleinere initiatieven op de hobby- en moestuinen. Het college heeft het idee dat we de intentie delen, dat we hiermee daaraan tegemoetkomen en dat we met deze activiteiten het bestaande bladafval, waar dat maar enigszins mogelijk is, weer gebruiken voor compost. Dat is ongetwijfeld de intentie van deze indiener, maar daarmee is deze motie overbodig.

Dan motie K.11 PvdD, de motie Bedrijfsafval gezamenlijk inzamelen. De heer Barker zal blij zijn met de eerste pilot. Die heb ik zelf geopend en die is hier aan de overkant van het stadhuis, in de Bagijnestraat. Wij overleggen met meerdere BIZ'en om te kijken of je het voor elkaar kan krijgen om bedrijfsafval gezamenlijk in te zamelen. Ik heb in de commissie geprobeerd uit te leggen dat dit nogal op problemen stuit, want de ene heeft een contract tot 2023, de volgende tot 2024, de volgende wil alleen frituurvet in laten zamelen en de derde in die straat doet het weer op een andere manier. Vooral het harmoniseren van de verschillende contracten is dus een probleem. Maar wethouder Bruines, die met de BIZ'en bezig is, zegt dat de BIZ'en dit zeker willen. Het is voor hen ook een kostenbesparing, want er rijden minder voertuigen. Ze proberen daar dus voortgang in te krijgen. Wat betreft het oproepen van het Rijk om een wettelijke basis te maken voor het aanwijzen van gebieden waar dit verplicht is: ook daar heb je weer een meerstromenland. Er zijn bewegingen die zeggen dat je eigenlijk niet eens twee soorten afval in de stad moet hebben, bedrijfsafval en huishoudelijk afval, met hele verschillende regimes. Er zijn er die eerst collectieve contracten gemakkelijker willen maken, zodat je makkelijker kan toetreden.

Er is ook een groep die zegt: roep het Rijk op om dat verplicht te stellen. We krijgen vandaag het landelijke coalitieakkoord. Dan gaan we eerst eens bestuderen wat daarin staat. Misschien staat er iets in over circulariteit en afval. Daarna kunnen we zeker kijken waartoe we het Rijk willen oproepen, maar waar we dat nu zouden doen, is dat in lijn met het Grondstoffenplan, nog niet om naar een verplichting gaan, maar wel om het simpeler te maken om die contracten te kunnen harmoniseren. Wat wij eigenlijk het liefst willen, ook op verzoek van de raad, is dat schoolafval uitgesteld huishoudelijk afval wordt en daardoor ook gescheiden opgehaald kan worden. Daarmee is deze motie dus overbodig. Robert Barker (PvdD). Ik snap niet helemaal waarom de motie overbodig is, want de wethouder zei toch dat ze het er niet mee eens was? Ik begrijp niet helemaal wat er overbodig is aan deze motie. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Als de heer Barker dat liever heeft, kan ik ook 'ontraden' zeggen, maar een deel doen we al. Daarom is de motie dus overbodig. Met betrekking tot het tweede deel heb ik geen mandaat van het college ten aanzien van de vraag of we willen gaan naar het makkelijker maken van contracten of dat we die verplicht willen aanwijzen. In het coalitieakkoord is daar niets over opgenomen en er is een tweestromenland. Deel twee is dus ontraden en het eerste dictum is overbodig.

Robert Barker (PvdD). Dan is het duidelijk. De intentie van deze motie was inderdaad om het beleid verder te brengen om te zorgen dat we echt wat gaan doen met bedrijfsafval, enerzijds door concrete gebieden aan te wijzen, wat nu niet in het stuk wordt gedaan, en anderzijds om een wettelijke basis te creëren, waar in het stuk wel op wordt gehint maar waar geen actie aan gekoppeld wordt. We zijn het er dus over eens: wij willen vooruitstrevend afvalbeleid op het gebied van bedrijfsafval en de wethouder zegt 'laten we blijven bij hoe we het nu doen'. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dat is geen samenvatting van wat ik gezegd heb. We zijn druk bezig met de BIZ'en. We hebben een eerste gerealiseerde pilot. We zijn aan het kijken naar het 43

schoolafval. Ook vanwege corona liep dat met de scholen wat ingewikkelder. En ja, we lobbyen bij het Rijk om te kijken of we die contracten makkelijker kunnen harmoniseren. Het is dus niet verplicht; het gaat om de vraag hoe je bestaande afvalcontracten van het bedrijfsleven het makkelijkst harmoniseert. Op dit moment moet je dus steeds wachten totdat alle contracten afgelopen zijn. Pas dan gaan die ondernemers gezamenlijk een nieuw contract sluiten. Dat werkt vertragend. Het college is dus bezig in de richting van wat de heer Barker vraagt, maar het college is op dit moment nog niet voor een verplichting van aan te wijzen gebieden. Dan ben ik bij motie K.10 PvdD, de motie Stimuleer biobased bouwen en hergebruiken. Ook dat is iets wat het college wil. Ik heb vanmorgen gehoord - ik weet niet of sommigen dat weten - dat ook in Amare houtskeletbouw is toegepast. De heer Barker wist dat. Hulde; ik wist dat niet. Ik wist wel dat Amare qua BREAM hoog scoorde, maar niet dat Amare dat had. Wij hebben in onze stad een aantal voorbeelden, zoals in Ypenburg en Wateringse Veld. Er zijn ook mooie voorbeelden van het toepassen van een bamboemuur. Dus ja, het college is zeker bezig om biobased bouwen te stimuleren; dat is het eerste dictum. Over bindende eisen in een planuitwerkingskader heeft de raad ongetwijfeld vaak met wethouder Mulder van gedachten gewisseld.

Ik heb begrepen dat we alleen juridisch bindende afspraken kunnen maken als we een grondpositie hebben. Die hebben wij eigenlijk maar heel erg weinig. We kunnen het dus niet keihard afdwingen, maar we proberen dat er wel zo veel mogelijk in te krijgen. Dat hebben we ook staan in het vigerende beleid Eyeline en Skyline. Hier staat ook in dat we met de City Deal Circulair Bouwen en Conceptueel Bouwen daartoe oproepen, studeren en aanmoedigen, maar dat we geen verplichting op kunnen leggen. We denken dus in dezelfde richting en we zijn daarmee bezig. Daarmee is ook deze motie overbodig. Robert Barker (PvdD). Dit is echt de flauwste van alle ontradingen. De juridisch bindende eisen zijn de enige reden waarom de wethouder zegt dat dit een probleem is, maar in het stuk hebben we heel duidelijk gezegd: 'waar mogelijk juridisch bindende eisen op te leggen'. Dat gaat dus een stap verder: als het mogelijk is, gaan we het bindend opleggen. Dan zegt de wethouder: vaak is dat niet mogelijk. Maar daarom is er juist gezegd 'waar mogelijk'. Waarom vindt de wethouder dit juist niet een stimulans om wat beter aan de slag te gaan met biobased bouwen? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Omdat het college van mening is dat we dat al doen. Een oproep om iets te doen wat we al doen, is niet strijdig met het huidige beleid. Dat gebeurt al.

Ik ben juist trots op de dingen die we voor elkaar gekregen hebben met biobased bouwen. Ik ben best heel tevreden over wat ik zo nu en dan over duurzaamheid lees in PUK's en in nota's van uitgangspunten. En ja, we hebben veel overleg met het Rijk. Daarom hebben we ook die city deal ondertekend. Daar is de Partij voor de Dieren ook blij mee. Over de voortgang van wat wij doen, informeren wij in de voortgangsbrieven en in de programmabrief. Separate, losse informatiebrieven wil ik ontraden. Daarmee vind ik de motie overbodig. Het is niet ontraden vanwege 'ik ben zwaar tegen en het zijn allemaal dingen die het college niet zou moeten willen'. We doen het al. Begin volgend jaar informeren is het enige wat we niet doen. We informeren gewoon over de brede linie. We hebben een programmabrief en een voortgangsbrief. Een nieuw college mag daar verandering in aanbrengen. Dit college houdt vast aan die wijze van systematisch rapporteren. De voorzitter. De laatste keer, meneer Barker. Robert Barker (PvdD). Ik vind het echt moeilijk te begrijpen wat de wethouder nu over biobased bouwen zegt. De wethouder zegt dat biobased bouwen af en toe inderdaad wordt toegepast. Dat is natuurlijk alleen maar mooi, maar vervolgens zegt de wethouder ook dat het overbodig is om het vaker toe te passen, terwijl ze juist suggereert dat ze hier meer mee wil.

Ik snap dus niet zo goed waarom de wethouder niet gewoon zegt: we gaan dit wat meer toepassen; deze motie is daar een stimulans toe, want dan gaan we het vaker juridisch voorleggen en dan gaan we het Rijk echt oproepen om meer handvatten te krijgen om dat ook juridisch vast te leggen. Waarom ziet de wethouder dit niet als een verstandige stap? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Omdat we in de acties van het college deze dingen al doen. Het eerste dictum gaat over het stimuleren van biobased bouwen. Dat doen we. Er wordt op 44

gestudeerd, er wordt toe aangemoedigd en die eisen worden opgenomen. 'Waar mogelijk juridisch bindende eisen opleggen' kan dus zelden. Met het Rijk in overleg treden doen we. Daarom zitten we in de City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen. Wij zijn dus in overleg en we proberen het toe te passen. Ik gaf een aantal specifieke voorbeelden, maar er zijn er meer. We zijn het dus eens over de richting, maar het college is hier wel mee bezig. Het is eigenlijk een samenvatting van wat we al doen. Er is dus niks mis met wat hier staat, maar de motie is overbodig, omdat het college deze dingen al doet. De voorzitter. Wethouder Van Tongeren zet haar betoog voort. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ze is bij motie K.3 D66 van de heer Groenewold, de motie Informeer over digitale kaart locaties afvalscheiding. De mensen die verhuizen, krijgen een brief. Het klopt dat bij mensen onduidelijkheid heerst over waar zij met hun afval heen moeten, maar mijn standaardzinnetje is dat er per dag 700 ton afval is, waarvan een flink deel gelukkig wel in de goede bakken terechtkomt en een deel wellicht niet. Maar die digitale kaart is inderdaad een vernieuwing.

Daar willen we graag ook in de MyCleanCity-app goed aandacht aan geven en we willen nog een keer kijken of er in de brieven, de flyers, de Stadskrant en de mupi's meer aandacht aan kan worden besteed dat wij die digitale kaart hebben, want die kan je ook goed actueel houden en je ziet de verschuiving van schriftelijke informatie naar digitale. Deze motie kunnen we dus omarmen. Robert Barker (PvdD). Er valt mij iets op. Ik kwam met een motie en we hadden een hele discussie over het informeren van burgers op een manier die werkt. Toen zei de wethouder: we doen eigenlijk alles al goed qua informeren. Vervolgens komt D66 met een motie die ik van harte ondersteun, maar die over meer informeren gaat. Dan zegt ze: deze kunnen we omarmen, want we gaan de burgers meer informeren. Gaat deze motie van D66, die ik van harte ondersteun, leiden tot meer communicatie van de gemeente over afvalscheiding? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ja, wij gaan doen wat in de motie gevraagd wordt. Die digitale kaart hebben we nog niet zo heel lang. Daar willen wij zeker meer aandacht voor vragen. Wethouder Bredemeijer is er heel lang heel druk mee bezig geweest om de MyCleanCity-app aan de praat te krijgen. Het is een mooie combinatie om die digitale kaart ook in de MyCleanCity-app te krijgen. Robert Barker (PvdD).

Ik ben in ieder geval blij dat de wethouder met mij constateert dat het informeren van de burgers beter kan en moet en dat zij daarvoor ook stappen gaat zetten. Als ze daarvoor de D66-motie nodig heeft … Ik hou mijn motie Informeer burgers op de manier die het beste werkt dan wel aan. Ik denk dat ze de intentie snapt en de D66-motie omarmt. De voorzitter. Aangezien motie K.9 PvdD wordt aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dan ben ik bij motie K.1 D66 over de kerstbomen. Ik wist niet dat ze dat in Rotterdam doen. Dat is dus een leuke. In de week na oud en nieuw is er in Den Haag altijd een inzameling waarbij je je kerstboom kan inleveren. Je kan ze naar een afvalbrengstation brengen of een afspraak maken voor grofvuil. Die kerstbomen worden in Den Haag versnipperd en worden vervolgens gebruikt voor wandelpaden en perken, maar aan dit repertoire willen we zeker toevoegen dat we goed volgen wat Rotterdam doet met de Kerstbomenchallenge en kijken of dat een toevoeging is aan wat we al doen. Als dat zo is, kan dat volgend jaar toegevoegd worden.

Met die kleine slag om de arm dat we even kijken wat we al doen - want wat wij doen, gaat op wandelpaden en perken; dat is volgens mij dus in de richting van wat de heer Groenewold graag wil - en dat we gaan kijken wat de resultaten van de Kerstbomenchallenge zijn, gaan we dit dus doen als de Rotterdamse Kerstbomenchallenge een toevoeging is. Daarmee kan ik deze motie omarmen. Dan motie K.2 D66, de motie Concretiseer ambities gescheiden afval. Ik heb net al gezegd waarom we het niet halen en dat ook het college dat betreurt. Het landelijke percentage van 75% halen kleine gemeenten heel goed, maar dat wordt nergens in de grotere gemeenten gehaald. Wat je nodig 45

hebt - dat staat ook in de Grondstoffennota - zijn stoffenstromen van een goede kwaliteit, want anders kan je ze eigenlijk niet inzetten. Deze motie wil het college dus ontraden, ook omdat we in de programmabrief opnemen wat we in het volgende jaar gaan doen. Daar staan op dit moment doelen in, maar niet met nog weer tussendoelen. De doelen in de begroting worden door een gemengde commissie vastgesteld: welke doelen moeten daarin staan? Die staan daar gewoon in. In de raad is er een beetje een tweestromenland: veel verdergaande maatregelen, ook naar het bedrijfsleven, voorscheiding/nascheiding en we komen zo bij mevrouw Holman ook nog even op de pasjes, waarbij je in het land eigenlijk ook drie smaken ziet. Dit college vindt dit in de laatste drie maanden dus wat krap. Deze motie wil het college dus ontraden. Dennis Groenewold (D66). Ik snap op zich wel dat de wethouder zegt dat het om de laatste drie maanden van het college gaat. Aan de andere kant is het college in de laatste drie maanden ook met een raadsvoorstel gekomen over dit onderwerp. Hoe verhouden die twee dingen zich tot elkaar, wethouder? U komt wel met een raadsvoorstel en als ik dan vraag om concretisering, zegt u: laat dat nou aan de volgende raad of het volgende college over. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ik begrijp de vraag natuurlijk.

Het komt eigenlijk doordat dit een specifiek ding was dat de onderhandelende partijen opgenomen hebben in het coalitieakkoord. Het college voert natuurlijk keurig uit wat in het coalitieakkoord staat. Daarom zijn we hiermee gekomen. Je had ook kunnen zeggen dat het logischer was geweest om dit in het eerste jaar van het volgende college te doen. Vandaar dat het grondstoffenbeleid is zoals het is. Ook in de commissiebehandeling werd hier en daar gezegd dat het een beetje dunnetjes is. Dat komt ook doordat je aan de ene kant wil doen wat je opgenomen hebt in het coalitieakkoord en alvast een vooruitkijkje wil geven, maar aan de andere kant het volgende college ook voldoende ruimte wil geven om daar eigen geur en kleur aan te geven. Dennis Groenewold (D66). Op zich kan ik die redenering wel volgen. Het is ook een heel eerlijk antwoord van de wethouder. Ik denk dus dat ik erop ga letten, mocht ikzelf in de volgende raad terugkomen, dat we dit bij het volgende coalitieakkoord gewoon met duidelijke afspraken, ambities en percentages gaan noemen. Ik kijk even naar de heer Wijsmuller, maar dan ga ik de motie bij dezen aanhouden. De voorzitter. Dat aanhouden heeft ook niet veel zin, hè? Aangezien motie K.2 D66 wordt aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Mevrouw Van Tongeren, enige vaart erin. Gaat uw gang. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks).

We hebben het ook in de commissie over de afvalpas gehad. Wij hebben een automatisch controlesysteem. Om dat eruit te halen en daar mensen neer te zetten, is duurder en ingewikkelder. Het is op dit moment ook moeilijk om de mensen te vinden. Mensen kunnen nieuwe passen aanvragen of bellen. Dan krijg je een grofvuilafspraak. Zoals ik ook in de commissie zei, gaan we dit op dit moment niet doen. De motie is ontraden, want de dekking ontbreekt. In andere steden hebben ze dit inderdaad anders georganiseerd; dat klopt. Ook hiervoor geldt dat dit wellicht in een volgende ronde kan, bij een volgende collegeonderhandeling, maar de motie blijft ontraden. Mensen kunnen gewoon een nieuw pasje aanvragen. Janneke Holman (PvdA). Zou de wethouder dan op z'n minst willen onderzoeken welke voeten dit in de aarde zou hebben, aangezien dit in andere gemeenten wel gewoon kan? Ik denk dat het ook echt heel waardevol zou zijn voor Den Haag, want we hebben gewoon een ontzettend groot afvalprobleem met grofvuil op straat. Alles wat het makkelijker maakt voor onze bewoners om grofvuil netjes weg te brengen, moeten we vooral doen. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ik wil best vragen of ze bij de afvalbrengstations of bij het telefoonnummer een idee hebben of het tien boze mensen per maand zijn of elke dag twintig, zodat we een beetje een ordegrootte krijgen van hoe groot dit probleem is.

Dat wil ik op verzoek van mevrouw Holman zeker laten uitzoeken, maar de motie blijft alsnog ontraden. 46

Dan motie K.5 HvDH/GdM, de motie Scheiden doet lijden van de heer Oudshoorn. Daar heb je dus de andere kant van hoe we met afval omgaan: vooral inzetten op nascheiding, zodat het daar gebeurt. Dat is iets wat de volgende raad bij een volgende aanbestedingsronde zou moeten doen. Ik ben een hartgrondig voorstander van de lobby om dit helderder op de verpakkingen te krijgen. Mocht ik bewindspersonen kunnen spreken, dan zal ik dat dus zeker onder de aandacht brengen. Actieve voorlichting vindt plaats. Die informatie is er, maar het blijft moeilijk, omdat er ook gemengde producten zijn. Wat doe je met een broodzakje waar een stukje plastic in zit en dergelijke? Eigenlijk moet je dat dus in de verpakkingenwetgeving regelen. Dat zit ook landelijk. Dat wil ik dus ook daar vragen. Dan gaan we bij een volgende aanbesteding inzetten op nascheiden, voorscheiden of een van de andere versies; dat is aan het volgende college. Daarmee is de motie dus ontraden, maar een deel van de intentie voeren we graag uit. Voorzitter: de heer Van der Helm. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). U begrijpt mijn diepe teleurstelling over het ontraden. Als we de derde bullet weg zouden halen, zou de wethouder de motie dan kunnen omarmen? De wethouder gaf namelijk net aan dat ze de rest wel kan omarmen. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks).

Dat is een beetje dezelfde discussie als de discussie die ik had met de heer Barker. Is het heel belangrijk voor de raadsleden om een motie binnen te halen of vinden de raadsleden het belangrijker dat het uitgevoerd wordt? Wij doen het eerste en het tweede, en het derde is ontraden. Dan is het aan de raad zelf om te besluiten of hij voor of tegen wil stemmen. Ikzelf ben veel meer van de resultaten dan van de vraag of er gehaalde moties moeten zijn. Het eerste doen we dus en daar ben ik het hartgrondig mee eens. Twee: de voorlichting over wat waar hoort, doen wij ook en het zou helpen als het beter op de producten staat. Drie doen wij niet. Ik wil het hier dus eigenlijk bij laten, meneer Oudshoorn. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). U gaf net zelf aan regelmatig met het Rijk te spreken; daar heeft u het in deze vergadering al een paar keer over gehad. Wat zou er dus op tegen zijn om dit aan te kaarten? Het is echt een probleem. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Het is zeker echt een probleem, maar ik ben net heel streng geweest in de richting van de heer Barker. Ik vind het heel onsympathiek van mezelf als ik heel streng ben tegen de heer Barker en als ik tegen u zeg: eigenlijk doen we het al, maar vooruit dan maar; we halen dat derde dictum eruit en we vinden eigenlijk dat we het tweede al doen, maar vooruit dan maar.

Dan zou ik terug moeten gaan naar de moties van de heer Barker en dan ook 'vooruit dan maar' zeggen. De voorzitter. De heer Oudshoorn, tot slot. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het is heel raar om een probleem van de stad het probleem van de stad te laten zijn om de heer Barker ter wille te zijn. Ik vind dit een hele rare gang van zaken. Wat vindt de wethouder daarvan? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Als u het zo zegt, is het als volgt. Over de dingen die in de motie van de heer Barker staan, zijn we het eens en die doen we al. Dat is bij deze motie ook zo. Er wordt al gelobbyd. We hebben actieve voorlichting over scheiding en over de vraag of we nascheiding of voorscheiding krijgen. De motie blijft dus gewoon ontraden. We zijn het er allemaal over eens dat we deze dingen aan het uitvoeren zijn in de stad en dat wij naar een meer circulair Den Haag toe willen. Laat dat nou ook de titel zijn van de motie van mevrouw Klokkenburg. Ook mevrouw Klokkenburg zal blij verrast zijn dat wij druk bezig zijn met Haagse fabrikanten en het mkb om hun productieprocessen zo in te richten dat er hergebruik, recyclen of reparatie kan zijn. Voorbeelden zijn PlastiCity, Upcycle Your Waste en Resourceful Cities. Wij hebben een grondstoffenmakelaar, die gaat kijken wat voor grondstoffen er vrijkomen en welk mkb daarvan gebruik kan maken.

Het tweede dictum is: bij de gemeentelijke inkoop rekening te houden met deze uitgangspunten. In het begin van 47

mijn periode als wethouder heb ik de nieuwe nota Inkoopbeleid, met daarbij een Actieplan MVI, mogen aannemen. Dat was nog voordat mevrouw Klokkenburg onze raad kwam versterken. Daar staat precies dit in. We hebben onder andere bedrijfskleding en kantoormeubilair met een circulair inkooptraject aanbesteed. We zijn het dus wederom roerend eens over hoe het moet gebeuren. Het college doet dit al. Daarmee is deze motie overbodig. Dan ben ik bij de motie K.7 GL over friet- en frituurvet, de motie Breng oud frituurvet weg om de hoek, die vraagt om in gesprek met de Haagse supermarkten te kijken of oud frituurvet ingeleverd kan worden en of wij ondernemers die dat doen, kunnen linken aan die supermarkten. Dat doen wij al met frituurvet. Dat wordt ingezameld op stadsboerderijen. U kent ze allemaal. U brengt daar vast uw oude friet- en frituurvet heen in de gele vetcontainer. We willen zeker kijken of wij inzamelaars en supermarkten aan elkaar kunnen koppelen, want dit is iets wat wij nog niet gedaan hebben. Dat is dus nieuw. Daarom kan ik deze motie omarmen. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Morgen wordt er over alle stukken gestemd. Ik heb begrepen dat de heer Sluijs als een razende een motie over de aanvraag van herziening van het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier heeft getypt. De wethouder komt eraan.

We schorsen heel even. Dan geef ik de heer Sluijs het woord in de tweede termijn. De vergadering wordt van 16.35 uur tot 16.38 uur geschorst.

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Aanvraag herziening bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 (RIS310021) De voorzitter. Er was verzocht om een tweede termijn, omdat de heer Sluijs nog een motie wil indienen. De beraadslaging wordt hervat. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik wil de verwachtingen niet te hooggespannen maken. Het is een heel kort zinnetje. Het lijkt alsof ik er heel lang mee bezig ben geweest, maar het dictum luidt: verzoekt het college een vooraankondiging tot (1e) herziening van het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 te publiceren. De motie is medeondertekend door de heer Barker van de Partij voor de Dieren, mevrouw Arp van de SP en de heer Bos van de HSP. Met de motie nemen we de suggestie over die de wethouder in de eerste termijn gedaan heeft. De voorzitter. Door de heer Sluijs, daartoe gesteund door de heer Barker, mevrouw Arp en de heer Bos, wordt de volgende motie (I.1 HvDH/GdM) ingediend:

Motie I.1 HvDH/GdM Vooraankondiging herziening bestemmingsplan Zeeheldenkwartier De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Aanvraag herziening bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010. Constaterende, dat: • bewoners rondom het Anna Paulownaplein grote zorgen hebben over de hoge concentratie van horecabedrijven; 48

•

het huidige bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 ruimte biedt voor de toevoeging van nog meer horecabedrijven.

Overwegende, dat: • het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 gedateerd is en daarmee geen actueel bestemmingsplan meer is wat recht doet aan de huidige situatie; • het toevoegen van nog meer horeca op het plein, het bestaande draagvlak voor de horeca onder druk zal zetten. Verzoekt het college: • een vooraankondiging tot (1e) herziening van het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 te publiceren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Mijn naam staat onder de motie. Ik steun dit dus van harte. Het was een tip van de wethouder. Die hebben we omarmd. De voorzitter. Even kijken of er nog meer tips zijn of dat de beantwoording kort is. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Dank aan de heer Sluijs. Ik neem aan dat het amendement dan niet in stemming wordt gebracht en dat hij met deze motie inderdaad de koninklijke weg wil bewandelen. Dat betekent dat de rechtszekerheid in stand blijft, dat de gemeente geen risico loopt op planschade en dat alle belangen gewogen kunnen worden. Ik heb hier eerder over gezegd dat ik graag nog met de bewoners en de ondernemers zou willen spreken. Dan zou je dit kunnen doen, maar ik begrijp de heer Sluijs en ik heb hem deze suggestie zelf aan de hand gedaan. Deze motie om te komen tot herziening van het bestemmingsplan, laat ik dus over aan het oordeel van de raad.

De voorzitter. Daarmee komen we aan het einde van deze tweede termijn en ook aan het einde van dit agendapunt. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: L. Voorstel van het college met voorstel tot wijziging van de Regeling vermindering leges Den Haag 2020 (RIS310219). De beraadslaging wordt geopend. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. We kijken reikhalzend uit naar het door de wethouder toegezegde echte verslag van de bevindingen over de groene leges, maar we hebben een punt over de mogelijkheid van gemeenten om heffingen te verduurzamen. De minister heeft dit jaar de gemeenten opgeroepen om te kijken naar de groene heffingskorting; zo noemen ze het. Dit zou ook in Den Haag uitkomst kunnen bieden. Dat is de reden waarom we een motie indienen met als dictum: verzoekt het college onderzoek te doen naar invoering van een groene heffingskorting gerelateerd aan de ozb en daarbij in te gaan op de mogelijkheden om dit toegankelijk te maken voor verschillende inkomensgroepen en hier uiterlijk in april over te rapporteren. De voorzitter. Door de heer Barker wordt de volgende motie (L.1 PvdD) ingediend:

49

Motie L.1 PvdD Groene heffingskorting De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 15 december 2021, ter bespreking van het Voorstel tot wijziging van de Regeling vermindering leges Den Haag 2020 (RIS 310662). Overwegende, dat: • het voor een gemeente moeilijk is via gedifferentieerde OZB-tarieven duurzaamheid te stimuleren; • het Rijk echter recent met de mogelijkheid van de groene heffingskorting is gekomen om verduurzaming te bevorderen; • het invoeren van deze maatregelen kan stimuleren om Den Haag sneller klimaatneutraal te maken; • de bestaande groene leges regeling nog aan onderuitputting leidt; • dit instrument ook toegankelijk zou kunnen en moeten zijn voor huiseigenaren met een krapper inkomen, door bijvoorbeeld samenhang te zoeken met bestaande leningen en subsidies. Verzoekt het college: • onderzoek te doen naar invoering van een groene heffingskorting gerelateerd aan de OZB en daarbij in te gaan op de mogelijkheden om dit toegankelijk te maken voor verschillende inkomensgroepen; • hier uiterlijk in april over te rapporteren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik vervang onze collega, wethouder Balster. Ik wens hem en zijn familie langs deze weg beterschap toe. Ik reageer meteen op de ingediende motie.

Het college komt binnenkort bij de raad terug met een overzicht van wat er fiscaal zoal mogelijk is om de verduurzaming te bevorderen. Deze motie vraagt om relevant onderzoek. Dat kunnen we prima meenemen en dat sluit prima aan bij dat overzicht. We kunnen de motie dus omarmen. De voorzitter. Ik constateer dat er met die beantwoording geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Morgen wordt hierover gestemd.

Aan de orde is: M. Gewijzigd Initiatiefvoorstel van Hart voor Den Haag/Groep de Mos Opknapbeurt voor Haagse binnentuinen 'Voor meer leefbaarheid en meer sociale cohesie' (RIS307243). De voorzitter. Meneer De Blok, u mag voorafgaand aan de behandeling een korte toelichting geven, als u daar behoefte aan heeft. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Heel kort. Ik wil aangeven dat ik terugkijk op een fijne behandeling in de commissie met een aantal goede tips en suggesties.

50

De voorzitter. Kijk, kort maar krachtig. De beraadslaging wordt geopend. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Nogmaals complimenten aan Hart voor Den Haag voor dit initiatiefvoorstel. Veel binnentuinen van woningcorporaties staan er nu treurig bij. Het is dan ook goed dat het college met een plan van aanpak komt. Zoals ik in de commissie al heb aangegeven, mist de SP in het initiatiefvoorstel wel aandacht voor de participatie. Het zou natuurlijk eeuwig zonde zijn als er geïnvesteerd wordt in de herinrichting van binnentuinen, maar als het ontwerp vervolgens niet aansluit bij de wensen en behoeften van bewoners. Daarom dienen wij een motie in waarvan het dictum luidt: verzoekt het college in het aangekondigde plan van aanpak voor de opwaardering van binnentuinen te omschrijven op welke wijze omwonenden de kans krijgen om mee te praten en beslissen over de herinrichting van hun binnentuin. De motie wordt mede-ingediend door de heer Bos van de Haagse Stadspartij. De voorzitter. Door mevrouw Arp wordt de volgende motie (M.1 SP) ingediend:

Motie M.1 SP Geef bewoners een stem bij herinrichting binnentuinen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van Initiatiefvoorstel van Hart voor Den Haag / Groep de Mos Opknapbeurt voor Haagse binnentuinen “Voor meer leefbaarheid en meer sociale cohesie” (RIS307243). Constaterende, dat: • het college naar aanleiding van het initiatiefvoorstel “Voor meer leefbaarheid en meer sociale cohesie” van Hart voor Den Haag / Groep de Mos heeft aangekondigd met een plan van aanpak te komen om de collectieve binnentuinen op te waarderen tot kwalitatief hoogwaardige verblijfplaatsen. Overwegende, dat: • het college in haar pre-advies op dit initiatiefvoorstel aangeeft dat het herinrichten van een binnentuin alleen in samenspraak met direct omwonenden kan, aangezien zij verschillende ideeën kunnen hebben over de wijze waarop de binnentuin het beste kan worden ingericht en gebruikt; • niet alleen de kwaliteit van de herinrichting (het ontwerp, de voorzieningen, de ecologische waarde en de klimaatadaptatie) en het beheer, maar met name het gebruik en de waardering van de binnentuin door omwonenden bepaalt of de herinrichting succesvol te noemen is.

Verzoekt het college: • in het aangekondigde plan van aanpak voor de opwaardering van binnentuinen te omschrijven op welke wijze omwonenden de kans krijgen om mee te praten en -beslissen over de herinrichting van hun binnentuin. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Anno Fekkes (D66). Voorzitter. Ik vind dit een fantastisch voorstel en ik ben ook heel blij dat die vraag om participatie van bewoners erbij is gekomen. Dat maakt het nog completer. Ik ondersteun dit van harte en ik zal hier morgen voor stemmen. Peter Bos (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij sluit zich aan bij de positieve reacties van alle anderen. Dit is een goed voorstel. Ik wil nog wel verzoeken of het plan zich niet alleen op Den Haag Zuidwest en Mariahoeve zou hoeven te richten. Wat mij betreft kan het voor de hele stad gaan gelden. Die vraag zou ik nog even willen voorleggen als dat kan. 51

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ook bij dit agendapunt vervang ik collega Balster. Ook namens het college waardering voor het initiatief. Binnentuinen spelen een belangrijke rol in het woonplezier en een aangename omgeving voor veel van onze bewoners. Ik ga meteen naar de door de SP ingediende motie. Participatie is heel belangrijk. Wat het college betreft zijn een goede participatie van omwonenden en een heldere omschrijving van de wijze waarop die plaatsvindt bij de herinrichting van binnentuinen van groot belang. Het college kan deze motie dan ook omarmen. Het is echter primair aan de woningcorporaties om daar een goede en gebalanceerde invulling aan te geven, want niet alle omwonenden zullen hetzelfde willen of verwachten. Het is aan de corporaties om daar op een verstandige manier mee om te gaan, maar we kunnen de motie dus omarmen. De voorzitter. Ik kijk of de heer Blok nog een kort antwoord op iets wil geven. Dat is niet het geval. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Morgen wordt er gestemd over de stukken. Agendapunt N, het verzoek om inlichtingen op grond van artikel 32 is verschoven naar morgen. We hebben nog één agendapunt staan, het initiatiefvoorstel Heet onder de voeten, maar de wethouder is hier pas om 17.15 uur. We moeten dus schorsen voordat we daarmee kunnen beginnen.