RIS311450 Notulen van de raad van 15 en 16 december 2021

Voor kennisgeving aannemen

16

16

17

18

19

20

Belanghebbende d.d. 7 december 2021 inzake betoog tegen beëindiging naturisten zwemmen zwembad Overbosch (10226605) Belanghebbende d.d. 6 december 2021 inzake zaterdag zwemmen zwembad Overbosch (10226633) Belanghebbende d.d. 6 december 2021 inzake bezwaar naturisten zwemmen Zwembad Overbosch (10226669) Belanghebbende d.d. 7 december 2021 inzake bezwaarschrift opheffen naturistisch zwemmen Overbosch (10226712) Belanghebbende d.d. 7 december 2021 inzake bezwaarschrift opheffen naturistisch zwemmen Overbosch (10226732)

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Verslag van de commissie onderzoek geloofsbrieven nieuwe fractievertegenwoordigers.

De voorzitter. Voor het verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven geef ik het woord aan de voorzitter van de commissie, de heer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordigers zijn voorgedragen mevrouw Hofstra en de heer De Ridder. De commissie constateert dat de betrokkenen aan de gestelde eisen voldoen en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kunnen worden toegelaten als fractievertegenwoordiger. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd!

Aan de orde is: E.

Beëdiging fractievertegenwoordigers.

De voorzitter. Ik nodig mevrouw Hofstra en de heer De Ridder, beiden namens de VVD, uit om tegenover mij plaats te nemen. Dan ga ik u beëdigen en dan ga ik de gedragscode en bloemen uitreiken. Daarna ga ik schorsen. Ik verzoek de leden te gaan staan. Ik begin met u, mevrouw Hofstra. Ik mag u de eed afnemen. De tekst van de eed luidt als volgt: 'Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.'' Mevrouw Hofstra (VVD). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd, veel succes en ook een beetje plezier! De voorzitter. Meneer De Ridder, u gaat de belofte afleggen. 17

De tekst van de belofte luidt als volgt: 'Ik verklaar dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' De heer De Ridder (VVD). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Ook van harte gefeliciteerd. U krijgt allebei de gedragscode en een bos bloemen. (Applaus) De voorzitter. Ik schors de vergadering. De vergadering wordt van 14.45 uur tot 14.52 uur geschorst. De voorzitter. Het klinkt een beetje raar uit mijn mond, maar ik heb een punt van orde, ook gelet op de tijd. Ik hoop dat ik het goed verwoord. Wij hadden gisteren het plan om rond 20.00 uur te stoppen. Dat zijn we nog steeds van plan; althans, dat wens ik u toe. Maar we moeten even opletten, want het is allemaal natuurlijk ingewikkeld en we willen u ook in de gelegenheid stellen om iets te eten. Als we echt om ongeveer 20.00 uur stoppen, kunnen we misschien regelen dat er rond 17.00 uur in ieder geval een snackje is.

De griffier licht haar eigen voorstel even toe, voor uw begrip. Mevrouw Blankwaard-Rombouts. Als we echt om 20.00 uur stoppen, kunnen we zorgen dat er rond 17.00 uur een snack wordt georganiseerd. Als het later wordt, moeten we even nadenken, want iedereen - jullie en ook het personeel - moet dan in de gelegenheid worden gesteld om wat te eten. Dat is de kwestie die voorligt. De voorzitter. Alles gaat natuurlijk om 17.00 uur dicht. Kunnen we u daar op de een of andere manier mee helpen? Mevrouw Blankwaard-Rombouts. De vraag is of we er echt op aansturen om rond 20.00 uur te stoppen. De voorzitter. Ja, daar sturen we op aan, maar ja … De mensen zijn beëdigd. Ik wens hun heel veel succes bij hun taken.

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de Notulen van 4 en 5 november 2021

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de besluitenlijst.

G.1 G.2 G.3

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS310939) Voorstel van het college vaststelling van de Verordening jeugdhulp 2022 (RIS310609) Voorstel voorzitter van de raad inzake verantwoording kosten fractieondersteuning 1 januari t/m 31 december 2020 (RIS310750)

18

G.4 G.5 G.6 G.7 G.8 G.9

Voorstel van het college inzake verklaring van geen bedenkingen (Wabo) ten aanzien van aanvraag omgevingsvergunning Televisiestraat 2-4 (RIS310686) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging bedrijveninvesteringszone Winkelgebied De Fahrenheit (RIS310718) Voorstel van het college inzake Samenwerkingsovereenkomst ter zake Zuid-Holland Bereikbaar en deelname in stichting Zuid-Holland Bereikbaar Voordracht aanwijzing vertegenwoordiging (RIS310911) Voorstel van het presidium tot wijziging positionering Gemeenteaccountant/Gemeentelijke Accountantsdienst (RIS310802) Gewijzigd Initiatiefvoorstel: Gooi die luiken open! (Hart voor Den Haag/Groep de Mos) (RIS306245)

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming aangenomen. De voorzitter. Voor de fijnproevers: G.10, het initiatiefvoorstel 'Heet onder de voeten' van de Partij voor de Dieren is van de besluitenlijst gehaald, want dat wordt besproken na agendapunt N. Dat komt dus gewoon aan de orde. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Allereerst over de bekrachtiging van de geheimhouding. Ik weet niet of ik hier moet herhalen wat ik in het fractievoorzittersoverleg zei. Dat zou eigenlijk in het fractievoorzittersoverleg moeten gebeuren, maar ik zou graag een uitvoerige motivering alsmede een raadsvoorstel willen hebben over het stuk over de WOM, waar tot 2031 geheimhouding op wordt gelegd. Dat lijkt me een beetje gekkigheid. De voorzitter. Dat gaan we doen. Dat was ook toegezegd en dat gebeurt. Het staat ook in mijn aantekeningen. Misschien had ik het dus kunnen zeggen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Hart voor Den Haag/Groep de Mos wil graag geacht worden tegen G.6 gestemd te hebben. Dat betreft de deelname aan de stichting Zuid-Holland bereikbaar. De voorzitter. De fractie van Hart voor Den Haag/Groep de Mos wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden, te hebben gestemd tegen voorstel G.6.

Aan de orde is: H.

Datumbepaling initiatiefvoorstel PvdD: Weer fossiele reclame uit de openbare ruimte.

De voorzitter. Namens de portefeuillehouder kan ik u melden dat een reactie van het college mag worden verwacht in het derde kwartaal van 2022. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. We hadden de vorige keer een discussie over de vraag binnen welke termijn je een reactie zou moeten krijgen. Er is nu afgesproken dat dat altijd maximaal binnen drie maanden gebeurt. We hebben er bij dit initiatiefvoorstel bewust voor gekozen om het heel snel te maken, gegeven het debat over fossiele reclame en ook om het college een aanmoediging te geven. Ik verwacht dus gewoon een redelijke termijn. Dat betekent dus februari volgend jaar en niet Q3 of Q4 volgend jaar. De voorzitter. Ik hoor wat u zegt, maar ik heb de portefeuillehouder nu niet aan boord. Ik heb uw wens gehoord en daar laten we het dan even bij. Ik heb 'derde kwartaal' gezegd. Ik zal dinsdag wel even in het college vragen of dit kan, want ik snap uw punt. Verder kan ik even niet gaan, meneer Barker. 19

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Aanvraag herziening bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 (RIS310021) De beraadslaging wordt geopend. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Helaas hebben door de technische storing vijf insprekers moeten afhaken in verband met tijdgebrek. Dat wil ik graag nog even melden, maar er zijn ook nog wat teksten binnengekomen. Als het goed is, hebben de collega's daar ook nog kennis van kunnen nemen. Het Zeeheldenkwartier is een fantastische wijk en het Anna Paulownaplein is een prachtig plein, maar het begint te schuren en we moeten er met elkaar voor waken dat het Anna Paulownaplein en de wijk niet aan hun eigen succes ten onder gaan. We hebben de insprekers daar zojuist ook over gehoord. Zij waren duidelijk. Het blijft namelijk bovenal een woonwijk, een zeer geliefde woonwijk, een wijk waar de belangen van de oude bewoners, de nieuwe bewoners en ondernemers die kansen zien, zorgvuldig moeten worden afgewogen. We hebben er ook in de commissie uitgebreid over gesproken. Daar heb ik namens Hart voor Den Haag gepleit voor een passende toekomstvisie voor het gebied, maar in de commissie ben ik niet echt gerustgesteld door de antwoorden van wethouder Mulder. Daarom dien ik namens Hart voor Den Haag/Groep de Mos graag het amendement Toekomstvisie Zeeheldenkwartier in, dat voorstelt om besluit I te wijzigen in 'I.

Het voorstel van het college inzake Aanvraag herziening bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 aan te houden', om besluit II te wijzigen in 'II. Gelet op het besluit onder I, het verzoek tot het nemen van een voorbereidingsbesluit aan te houden', om als besluit III toe te voegen 'III. Om in samenspraak met bewoners, horeca, pandeigenaren en overige betrokkenen te komen tot een passende herziening van het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 en de raad over de uitkomsten te informeren', en om als besluit IV en V toe te voegen 'IV. Om gelet op het besluit onder III, ten aanzien van het verzoek voor het Anna Paulownaplein 1 en nieuwe verzoeken tot het vestigen van horeca in percelen die nu nog geen horeca zijn in het Zeeheldenkwartier, geen onomkeerbare stappen te nemen.' Met dit amendement nemen we de zorgen van de bewoners van het Zeeheldenkwartier en van de bewoners rondom het Anna Paulownaplein serieus. Het is een pas op de plaats om te komen tot een breed gedragen toekomstvisie en herziening van het bestemmingsplan. In dit traject wordt in samenspraak met bewoners, horeca, pandeigenaren en overige betrokkenen gekeken naar wat de wijk en het plein qua absorptievermogen van horeca nog aankunnen én willen. Peter Bos (HSP). De heer Sluijs neemt het op voor de bewoners rond het Anna Paulownaplein. Dat is te prijzen.

Er is daar een behoorlijke controverse tussen horeca en bewoners, maar er is nog een ander plein in de Zeeheldenbuurt, het Prins Hendrikplein. Daar speelt ook al jarenlang een discussie over de groei van de horeca rond het plein en de overlast die bewoners daarvan ondervinden. Daar kun je van alles van vinden, maar daar neemt de heer Sluijs het altijd op voor de horeca. Hij zegt altijd: die bewoners daar moeten niet zo zeuren. Nu is het precies andersom. Ik ben dus eigenlijk benieuwd wat voor u precies de reden is waarom u het nu voor de bewoners opneemt in plaats van voor de horeca. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De heer Bos kent ons als een partij die het opneemt voor de hele stad. Dat zijn de ene keer bewoners en de andere keer zijn dat ondernemers. Als die belangen gaan schuren, gaan we kijken hoe we die belangen beter in balans kunnen brengen met elkaar. Bij het Prins Hendrikplein zijn inderdaad dingen voorgevallen. Die zaken hebben we op dat moment bekeken zoals we ze bekeken hebben. We vragen nu om een toekomstvisie voor het hele Zeeheldenkwartier. Daar valt het Prins Hendrikplein ook onder. Laten we die toekomstvisie nou met elkaar gaan vaststellen en die ondernemers, die bewoners en alle andere betrokkenen de kans geven om daar op een goede manier uit te komen.

Dan weet ik zeker dat ook de belangen van alle bewoners en alle ondernemers goed gediend worden.

20

Peter Bos (HSP). Waar ligt dan precies de grens? Wat is dan maatgevend voor de heer Sluijs? Wanneer kiest u voor de bewoners en wanneer kiest u voor de ondernemers? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De heer Bos denkt nogal graag in zwart-wit, hoor ik hier, maar uiteindelijk gaat het altijd om de belangen van eenieder. Die belangen willen wij met een toekomstvisie borgen. Die toekomstvisie vraagt om de bewoners, de ondernemers, alle andere betrokkenen en de pandeigenaren met elkaar aan tafel te zetten om het bestemmingsplan, dat al uit 2010 stamt en inmiddels alweer elf jaar oud is, nou eens met elkaar tegen het licht te houden om te kijken wat de wijk nog aankan en wil. Rondom het Anna Paulownaplein is het duidelijk dat de emmer echt goed vol is. In andere delen van het Zeeheldenkwartier zou het zomaar eens kunnen zijn dat daar nog meer horeca bij kan, maar dat moet je dus met z'n allen bepalen in een nieuwe toekomstvisie. De voorzitter. Meneer Bos, voor de laatste keer. Peter Bos (HSP). Vindt u het dan een goed idee, meneer Sluijs, om ook te kijken naar het Prins Hendrikplein om daar in overleg met alle betrokkenen te kijken wat wel of niet kan? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het bestemmingsplan geldt voor het hele Zeeheldenkwartier. Ook de herziening daarvan geldt dus voor het hele Zeeheldenkwartier. Daar valt dat dus onder.

Met elkaar ga je dus voor het hele Zeeheldenkwartier tegen het licht houden wat het niet aankan en wil. Isabel Bos (GroenLinks). De heer Sluijs maakte eerder het punt dat er behoefte is aan een toekomstvisie. Dat heeft hij ook al eerder aangegeven in de commissie. Nu zie ik in dit amendement dat het zou gaan om een herziening van het bestemmingsplan. Kan de heer Sluijs misschien aangeven of er voor hem een verschil zit tussen een toekomstvisie en een wijziging van een bestemmingsplan? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). In de ambtelijke wereld waarin we eigenlijk met elkaar leven en waarin dingen vastgelegd zijn, zitten in bestemmingsplannen allerlei maatregelen die uiteindelijk datgene doen wat ze doen. We hebben in de commissie ook gehoord: het kan, dus we doen het. Volgens de regels kan het dus. Dan kun je natuurlijk een toekomstvisie opstellen met elkaar zonder iets aan een bestemmingsplan te doen, maar dan heb je uiteindelijk hele mooie woorden op papier die technisch uiteindelijk echter niet worden omgezet in daden. Daarom zeggen we dat het bestemmingsplan dat er ligt, dat elf jaar oud is, herzien moet worden. Dan heb je uiteindelijk dus ook een toekomstvisie. Isabel Bos (GroenLinks).

Gewoon voor mijn eigen beeld, omdat hier ineens een andere term gebruikt wordt: denkt u dan niet dat er ook een mogelijkheid is om mensen met elkaar aan tafel te krijgen, te kijken naar een toekomstvisie en vervolgens te besluiten om het herstemmingsplan toch niet te herzien maar binnen de regels die er al liggen, tot een andere uitvoering te komen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Nee, daar heb ik specifiek niet voor gekozen, want als er ingestemd wordt met het raadsvoorstel dat hier nu ligt, is de beer los. Dan kunnen we nog praten tot we een ons wegen en dan kunnen we nog van alles willen, maar dan is uiteindelijk wel dit, wat aangenomen is, leidend. Daarom zeg ik: laten we dit nu eventjes aanhouden en een pas op de plaats maken om dan die herziening van het bestemmingsplan met al die betrokkenen op te stellen, zodat wij en ook de bewoners in ieder geval de zekerheid hebben dat datgene wat nu voorligt en waar ze terecht angstig voor zijn, voorlopig niet gaat gebeuren. De voorzitter. Door de heer Sluijs wordt het volgende amendement (I.A HvDH/GdM) voorgesteld:

21

Amendement I.A HvDH/GdM Toekomstvisie Zeeheldenkwartier De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Aanvraag herziening bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010. A:

besluit I te wijzigen in: I.

B:

Het voorstel van het college inzake Aanvraag herziening bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 aan te houden; besluit II te wijzigen in:

II. C:

Gelet op het besluit onder I, het verzoek tot het nemen van een voorbereidingsbesluit aan te houden; besluit III toe te voegen:

III.

D:

Om in samenspraak met bewoners, horeca, pandeigenaren en overige betrokkenen te komen tot een passende herziening van het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 en de raad over de uitkomsten te informeren; een besluit IV en V toe te voegen:

IV.

Om gelet op het besluit onder III, ten aanzien van het verzoek voor het Anna Paulownaplein 1 en nieuwe verzoeken tot het vestigen van horeca in percelen die nu nog geen horeca zijn in het Zeeheldenkwartier, geen onomkeerbare stappen te nemen.

Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Het Anna Paulownaplein is een plein dat zich de laatste jaren flink heeft ontwikkeld als horecagebied, als horecaplein. Zelfs Bono komt er graag, heb ik begrepen. Maar naar aanleiding van de toch wel toenemende overlast en klachten van omwonenden hebben wij in de commissie onlangs een goed debat hierover gevoerd. Ik snap heel goed wat hier speelt en wat de problemen zijn. De Haagse Stadspartij is daar zeker niet doof voor en wij vinden inderdaad dat er iets zou moeten gebeuren aan die groei. Daar zitten grenzen aan; er zitten grenzen aan de groei van de horeca op het Anna Paulownaplein. Hoe we dat dan moeten aanpakken, is een tweede. Ik wil eerst even zeggen dat ik het heel vreemd vind dat die groei ongebreideld heeft kunnen plaatsvinden en dat het bestemmingsplan alle ruimte heeft geboden om zo'n beetje alle panden op het plein te bestemmen als horeca, terwijl het plein helemaal niet is aangewezen als gebied waar horeca alle ruimte zou moeten krijgen. Dat hebben wij nooit vastgesteld in alle nota's die er zijn vastgesteld over horecabeleid. Ik ben daar dus heel verbaasd over. Hetzelfde is gebeurd met alle winkelstraten in het Zeeheldenkwartier. Ook daar is in alle panden horeca mogelijk.

Kennelijk hebben wij als raad zitten slapen en lopen we nu tegen problemen aan omdat die ongebreidelde groei tot problemen leidt. Hetzelfde is eigenlijk ook gebeurd met hotels in de Keizerstraat in Scheveningen: alle panden daar kunnen omgebouwd worden tot hotel. Dat zie je dan ook fors toenemen. Dat is jammer, want wij als gemeente, als raad en als college moeten grip houden op die ruimtelijke ontwikkeling. We zouden dan ook willen dat het college daarop ingrijpt, maar dat gebeurt niet. Het voorstel van Hart voor Den Haag om met een amendement zaken even on hold te zetten, in overleg te gaan en te kijken wat mogelijk is, kunnen wij steunen, maar wij willen het college wel vragen of dat juridisch mogelijk is en wat de alternatieven zijn als dat juridisch tot problemen zou kunnen leiden. Want we kunnen wel leuk in overleg gaan en weer gaan praten met iedereen, maar er moeten ook echt stappen genomen worden. Als er geen alternatieven zijn, ben ik dus bereid om het amendement van Hart voor Den Haag te steunen. Ik begrijp natuurlijk dat er niet zomaar stappen gezet kunnen worden, dat we goed onderzoek moeten doen en dat het juridisch allemaal moet kloppen. Dus graag een reactie van het college op de vraag hoe we dit in goede banen kunnen leiden. 22

De voorzitter. Meneer Pronk had zich ook aangemeld, maar hij is er niet. Als hij nog komt, zal ik hem matsen. Isabel Bos (GroenLinks). Voorzitter. Ook vanaf deze plek nog dank aan de insprekers, zowel nu als toen we het hier laatst in de commissie over hadden. Ik hoor die zorgen. Volgens mij mogen we het ook zien als een duidelijk signaal dat daar iets broeit en dat er overlast wordt ervaren. Ik hoor daarom graag een reactie van de wethouder daarop. Een van de insprekers deed de suggestie om te kijken hoe we met de nieuwe Omgevingswet hier misschien wat slimmer op zouden kunnen handelen: hoe kunnen we met die nieuwe normen en kaders daar misschien toch wat voor betekenen? Ook dat hoor ik graag van de wethouder. De voorzitter. Ik kijk nog een keer of meneer Pronk er inmiddels is. Dat is niet het geval. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Dank aan de insprekers. We hebben hier eerder over gesproken in de commissie. We hebben toen mogen constateren dat het Zeeheldenkwartier een mooie buurt is en dat het Anna Paulownaplein een mooi plein is, maar dat er wat broeit, zoals iemand al zei. Daarom heb ik in de commissievergadering gezegd dat we graag met de bewoners en ondernemers aan tafel gaan om te praten over de overlast en om in gezamenlijkheid te kijken wat er precies speelt en wat daaraan te doen is. Dat herhaal ik hier graag. Dan kom ik bij het amendement van Groep de Mos.

Daar hebben we het ook uitvoerig over gehad. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dank aan de wethouder, maar de wethouder doet nu hetzelfde als in de commissie, namelijk suggereren alsof er nu al heel veel overlast zou zijn en dat hij daarover in gesprek wil. Maar de buurt geeft juist aan dat ze overlast willen voorkomen, dat het piept en kraakt, dat het er allemaal tegenaan zit en dat het toevoegen van nóg meer er uiteindelijk voor zorgt dat met name het Anna Paulownaplein over het randje kukelt. Het is dus niet zo dat er heel veel overlast is, want er liggen ook geen meldingen. Het gaat over het toevoegen van nóg meer horeca. Daar gaat het om. Wethouder Mulder (VVD). Ik had ook de indruk dat er overlast was, maar ook dat nemen we dan mee in het gesprek met bewoners en ondernemers: ook praten over wat er in de toekomst mogelijk gaat gebeuren. Dat gesprek gaan we dus graag voeren om goed te luisteren en te kijken wat we daar in gezamenlijkheid kunnen doen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan vraag ik me toch af waarom dat afgelopen jaar niet gebeurd is. Ik heb dit jaar in januari schriftelijke vragen ingediend. We zijn bijna weer in januari en nu geeft de wethouder aan: ja, ik ga in gesprek. Ondertussen komen de verkiezingen eraan. We weten helemaal niet welk college er straks zit. We zijn ruim een jaar verder en we gaan weer in gesprek.

Wat heeft de wethouder concreet te bieden in dat gesprek? Wethouder Mulder (VVD). Als we in gesprek gaan, gaan we luisteren: wat speelt er precies, wat zijn de problemen en wat zijn er voor mogelijke oplossingen? Dat wil ik graag doen met bewoners en ondernemers op en aan het plein. Dat gaan we dus doen. Nu kom ik wel bij het amendement van de heer Sluijs. Daar hebben we het ook de vorige keer over gehad. Het springende punt van het voorstel en ook dit amendement is de rechtszekerheid. Bij dictum 4 van het amendement staat: 'geen onomkeerbare stappen nemen'. Er geldt op dit moment een bestemmingsplan voor het plein. Daar mogen mensen rechten en zekerheden aan ontlenen: als daar iets mogelijk is gemaakt, kunnen ze dat ook doen. Als we dat nu on hold zetten - want dat zegt dit amendement - ga je dus in tegen de rechtszekerheid van mensen en hun zekerheden. Daarom wil ik dit amendement ontraden, mede omdat daar mogelijk planschade uit komt, want mensen mogen iets van het bestemmingsplan en dat houden we dan tegen. Dan zeggen ze: ik heb een plan; kunt u mijn planschade compenseren?

23

Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat is een wonderlijke uitleg, want het heeft niks met rechtszekerheid te maken. Er ligt hier een raadsvoorstel dat een wijziging tegenhoudt van het bestemmingsplan. Wij zeggen: zet dat nog eventjes op pauze. Dan is er niks met de rechtszekerheid aan de hand. Zet het even op pauze. Er komt een herziening aan, in overleg met bewoners en alle betrokkenen, die er uiteindelijk voor zorgt dat die rechtszekerheid er gewoon weer is. Ook de planschade vind ik een wonderlijk argument, dat weer wordt aangedragen. Toen ik vroeg wat daarvan eventueel de omvang zou zijn, kwam daar geen antwoord op. Dus graag ook daar een reactie op. Wethouder Mulder (VVD). Rechtszekerheid is hier enorm belangrijk. Als iets van het bestemmingsplan mag, houden mensen daar rekening mee. Ze hebben daar misschien plannen of die plannen zijn al in uitvoering. Als de heer Sluijs nu zegt 'zet het on hold', geef je deze mensen geen zekerheid. Integendeel, je geef hun onzekerheid, want ze hadden erop mogen rekenen dat ze een bepaalde activiteit of functie mogen ontwikkelen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Waar blijven de bewoners in dit verhaal? Wethouder Mulder (VVD). Die komen ook in dit verhaal. Rechtszekerheid is heel belangrijk, ook voor bewoners, voor iedereen die daar woont.

Als je weet dat iets van het bestemmingsplan mag, moet je erop kunnen rekenen dat dat ook zo is, want daar kun je rekening mee hebben gehouden bij je investeringen. Dat is volgens mij een hele belangrijke basis in onze rechtsstaat: rechtszekerheid. Ik zou daar dus niet zomaar aan willen tornen, zoals de heer Sluijs dat nu doet. De voorzitter. Voor de laatste keer, meneer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan constateer ik dus dat wij eigenlijk nooit meer naar bewoners hoeven te luisteren, dat bewoners niet meer hoeven in te spreken en dat zij niet meer hoeven aan te geven waar zij bang voor zijn en wat zij niet zouden willen, want uiteindelijk mag het volgens het bestemmingsplan, dus doen we het en kan het en gaan we de rechtszekerheid op geen enkele wijze aantasten, terwijl de bewoners aan alle kanten zeggen dat ze het niet willen. Wethouder Mulder (VVD). Als de heer Sluijs dat zegt, doet hij zichzelf tekort. Daar hebben we het ook over gehad. Je kan een bestemmingsplan wijzigen als je dat wil. Dat heb ik de vorige keer ook gezegd. Dat kan je op een nette manier doen, zodat je iedereen kan horen. Dat doe je met een vooraankondiging tot een herziening van het bestemmingsplan. Dan kan iedereen daarop anticiperen. Dan doe je dat op dat de koninklijke manier, zoals ik dat noem.

Alle betrokkenen kunnen zich dan uiten en kunnen dan anticiperen op een wijziging van het bestemmingsplan. Maar door nu sec te zeggen 'vanaf nu is het bevroren' kom je aan de rechtszekerheid. Daarmee kom ik gelijk op de vraag van de heer Bos. De voorzitter. Ik denk dat meneer Bos nu eerst een interruptie heeft, want hij moest al heel lang wachten. Peter Bos (HSP). Ik hoor vooral formele argumenten van de wethouder en niet echt een inhoudelijk antwoord: wat vindt het college nou van de ontwikkeling op het Anna Paulownaplein? Vindt het college ook niet dat er gewoon aanleiding is om te kijken of het niet te ver doorschiet met die horeca? Het is een fantastisch plein. Ik vind het in de zomer echt heel gezellig en heel leuk. Dat moet zo blijven, maar ik kan me niet voorstellen dat het college zegt: dit gaat zo de goede kant op; dit moeten we nog verder laten groeien. Daar ben ik vooral benieuwd naar: wat vindt het college zelf? Wethouder Mulder (VVD). De heer Bos zegt 'formele procedures'. Let even op: formele procedures zijn belangrijk in een rechtsstaat, want daaraan ontleen je je rechtszekerheid. Dat zou ik niet willen wegzetten als 'formeel'. Dan het antwoord op de vraag van de heer Bos. Wij als college gaan graag in gesprek met de bewoners en de ondernemers om te praten over hoe zij het plein ervaren, of er sprake is van overlast en hoe zij daarnaar kijken.

Op basis daarvan kunnen wij dan zeggen 'dit gaat te ver' of 24

'misschien is dit wel bij te sturen door wat te doen aan eventuele overlast'. Dat is hoe we willen omgaan met de bewoners en ondernemers op het plein: daarmee in gesprek gaan en luisteren. Peter Bos (HSP). De wethouder vergeet dat formele procedures op beleidsuitgangspunten gebaseerd zijn, op visies van het college. Als het college een goede visie heeft, kan het er met formele besluiten voor zorgen dat dingen veranderen en dat zaken aangepast kunnen worden. Ziet het college zelf niet in dat hier makkelijk bijvoorbeeld een voorbereidingsbesluit of iets anders genomen kan worden om de zaak de goede kant op te krijgen? Wethouder Mulder (VVD). Een voorbereidingsbesluit juist niet, want dan heb je te maken met de rechtszekerheid. Maar wat wel kan … Dat was ook de vraag die de heer Bos stelde: wat kun je dan wel doen als je dat wil en als je vindt dat het te ver is gegaan? De raad en ook het gemeentebestuur kunnen altijd een bestemmingsplan wijzigen. Dat kun je doen. Als je dat op de nette manier doet, met een vooraankondiging dat er een herziening aan komt, kan iedereen daar ook op anticiperen en dan kunnen ook alle belangen gehoord worden. Er is dus best een weg om dat bestemmingsplan te wijzigen, maar doe dat nou niet door iets on hold te zetten, want dan grijp je in in de rechtszekerheid van in dit geval ondernemers. Het kan dus best.

Dan zal je als raad moeten zeggen: wij willen het bestemmingsplan aanpassen; graag een vooraankondiging. Dan moeten we daarmee aan de slag. Als raad kun je dat dus best doen. Als u dat wil, is mijn suggestie dat het niet handig is om dat via een amendement te doen. Als u dat wil, kunt u gewoon een motie indienen met als strekking: graag een herziening van het bestemmingsplan, een vooraankondiging, de nette weg, zodat alles meegewogen kan worden. Die motie kunt u dus indienen en dan kunt u het bestemmingsplan wijzigen. Dan hebben we rechtszekerheid en dan hebben we niet te maken met planschade. De voorzitter. Meneer Bos, de laatste keer. Peter Bos (HSP). Over die suggestie moeten we maar even nadenken. Ik vind die interessant, maar dat neemt niet weg dat we misschien toch nog heel lang moeten wachten voordat het allemaal rond is. In de tussentijd moet er dus natuurlijk een voorziening komen om te voorkomen dat het doorslaat, denk ik. Wethouder Mulder (VVD). Die voorziening druist in tegen rechtszekerheid, omdat het bestemmingsplan op dit moment een aantal functies mogelijk maakt. Mensen hebben daar misschien rekening mee gehouden toen zij hun pand kochten. Dat slaan we dan dus in één keer uit handen en dan mis je de rechtszekerheid. Mijn suggestie is dus: als u echt een bestemmingsplanwijziging wilt, doe dat dan via de koninklijke weg.

Dat zou ik dan ook niet via een amendement doen, maar eerder via een motie. De voorzitter. Meneer Sluijs, ik neem aan dat u over iets nieuws wilt interrumperen, want het is vrij duidelijk hoe u erin zit. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het is inderdaad duidelijk hoe ik erin zit. Ik vind dat er erg technisch beantwoord wordt, maar dat hebben we net al besproken. Ik zal mijn amendement handhaven en ik hoop dat de raad dat wil steunen. Ik vind dat we dat gewoon moeten doen, omdat de beer anders los is. Maar ik zal in de tweede termijn ook een motie indienen, zoals de wethouder die aangegeven heeft. Wethouder Mulder (VVD). Op het gevaar af dat ik een beetje pietluttig ben: er wordt hier weer gezegd 'technisch', maar dit gaat echt over iets fundamenteels, namelijk rechtszekerheid. Dat zou ik dus niet 'technisch' willen noemen. Dat noem ik 'fundamenteel'. De suggestie van de heer Sluijs dat hij dat in een motie giet, lijkt mij, als hij dit wil, de nette weg om dat te realiseren, want dan kun je de koninklijke weg bewandelen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik word het een beetje zat dat de wethouder iedere keer suggereert dat ik aan de rechtszekerheid zit te tornen. Dat doe ik helemaal niet. Ik stel hier de 25

bewoners gewoon op 1. Zij geven aan dat er wat rechtszekerheid betreft voor hen de afgelopen jaren heel weinig was. Er wordt weinig gehoor gevonden. Er wordt op geen enkele wijze geluisterd naar de bezwaren die ze hebben. We zijn inmiddels een jaar verder. We moeten nu op een gegeven moment zeggen: we gaan met elkaar in gesprek en we gaan weer eens overleggen. Dat is wat er gebeurt. Als we het over de rechtszekerheid hebben, zou ik gewoon eens willen dat de wethouder de bewoners iets meer op 1 zou willen zetten. Wethouder Mulder (VVD). Tot slot dan: we gaan praten met de bewoners en de ondernemers. Dat gaan we dus doen. De voorzitter. Er is behoefte aan een tweede termijn. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Dan zal ik toch even een motie moeten tikken. Misschien kunnen we de tweede termijn iets uitstellen? Of misschien kunnen we verder met het volgende agendapunt, zodat ik even een motie maak. De voorzitter. Ik kan me daar iets bij voorstellen. Dan schorsen we dit agendapunt en dan komen we hier straks op terug. Het is wel heel speels allemaal, maar dat kan. We hebben nog heel veel andere dingetjes aan de orde. De beraadslaging wordt geschorst.

Aan de orde is: J. Voorstel van het college inzake vaststelling bestemmingsplan Schaloenstraat (RIS310662). De voorzitter. Wethouder Van Asten is er. Ik heb vanmiddag niet gezegd dat wethouder Balster wel alles volgt, maar hier niet kan zijn omdat hij in quarantaine is. Ik stel voor dat we de eerste termijn doen en dan kijken hoever we komen. Ik kom zelf overigens natuurlijk wel in tijdnood om 16.30 uur, maar dan moeten we mijn agendapunt misschien morgen doen. Dat hang ik maar even in de lucht. De beraadslaging wordt geopend. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren heeft ten aanzien van dit bestemmingsplan al vanaf het begin aangegeven dat we zorgen hebben over het groen. De wethouder heeft in de commissie al meer dan een jaar geleden gezegd dat daar een buitenruimteplan voor komt. Dat zou een paar maanden duren. Vervolgens zijn we een jaar verder en hebben we nog steeds geen buitenruimteplan mogen ontvangen. We weten ook niet wat de gevolgen zijn voor het groen. De wethouder gaf vorige week in de commissie terloops aan dat het mogelijk zou gaan over 40 te kappen bomen. Dat is natuurlijk niet iets wat de Partij voor de Dieren heel prettig vindt. Het is ook zeker niet goed voor de wijk.

Vandaar dat ik samen met de HSP een motie indien met als dictum: verzoekt het college de raad te informeren over het buitenruimteplan alsook de gevolgen voor de bomen en ecologische zone voordat onomkeerbare stappen worden gezet zoals het verlenen van kapvergunningen. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer Bos, wordt de volgende motie (J.2 PvdD) ingediend:

Motie J.2 PvdD Geen bomenkap zonder plan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 15 december 2021, ter bespreking van het bestemmingsplan Schaloenstraat (RIS 310662). 26

Overwegende, dat: • bij bespreking van het planuitwerkingskader in juni 2020 in de commissie onduidelijk was wat de gevolgen van het plan is voor het groen; •

daarom werd toegezegd dat de wethouder in het najaar 2020 bij de commissie terugkomt op het vraagstuk van de inrichting van de buitenruimte;

•

ook nu nog onduidelijk is wat de gevolgen van het plan zijn voor de buitenruimte en de wethouder in de commissie aangaf dat het kan gaan om de kap van 40 bomen

•

rond de Schaloenstraat nu (nog) mooie grote bomen staan en de nieuwbouw plaatsvindt naast de ecologische zone.

Verzoekt het college: • de raad te informeren over het buitenruimteplan alsook de gevolgen voor de bomen en ecologische zone voordat omomkeerbare stappen worden gezet zoals het verlenen van kapvergunningen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Ik sluit me aan bij het verhaal van de Partij voor de Dieren en de motie. Isabel Bos (GroenLinks). Voorzitter. Ook ik kan me aansluiten bij de vragen van de Partij voor de Dieren. Ik zit ook echt met wat onbehagen over de hier te verdwijnen bomen. Ik weet ook eigenlijk niet zeker wat we daarvoor terug gaan krijgen en waarom ze precies weg moeten. Ik hoor dus graag van de wethouder een goede onderbouwing daarvan. Lesley Arp (SP). Voorzitter. We hebben hier wederom te maken met een bouwplan dat niet voldoet aan de Woonagenda. Die stelt namelijk dat ook bij verdichting 30% van de toe te voegen woningen sociaal moet zijn. De sociale huurwoningen die erbij komen in de Schaloenstraat, zijn op een paar handen te tellen. De wethouder heeft in de commissie aangegeven dat dit komt doordat het planuitwerkingskader voor de Schaloenstraat er eerder was dan de Woonagenda.

Mijn fractie hoopt, misschien tegen beter weten in, dat de raad de komende tijd vooral plannen te zien krijgt die wél voldoen aan de Woonagenda, niet alleen in de wijken rond de stations maar ook voor Zuidwest. Graag een reactie hierop. Een schrale troost is dat het voorliggende plan in ieder geval niet uitgaat van een afname van het aantal sociale huurwoningen, zoals bij de Parelmoer en de Venen het geval is, want dat vindt mijn fractie echt niet uit te leggen in tijden van woningnood. De voorzitter. Tot slot de heer De Blok. 'Just in time'-management heet dat. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Nou, just in time … Ik zit al drie uur te azen op dit moment om het dictum van een motie voor te lezen en dan toch te laat komen ... Het dictum luidt: verzoekt het college er bij Staedion en ontwikkelaar Sustay op aan te dringen het kunstwerk in de nabijheid van de locatie De Schaloen een plek te geven. De voorzitter. Door de heer De Blok wordt de volgende motie (J.1 HvDH/GdM) ingediend:

27

Motie J.1 HvDH/GdM Behoud de muurvogel De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 15 december ter bespreking van J Voorstel van het college inzake vaststelling bestemmingsplan Schaloenstraat (Ris 310662) Constaterende, dat: • aan de gevel van de Lichtenbergweg op de hoek van de Loevesteinlaan een kunstwerk hangt met de naam “De Muurvogel”; • de Muurvogel geplaatst is na voltooiing van de eerste renovatie van het Schaloencomplex. Overwegende, dat: • Staedion eigenaar is van het kunstwerk. Verzoekt het college: • er bij Staedion en ontwikkelaar Sustay op aan te dringen het kunstwerk in de nabijheid van de locatie ‘de Schaloen’ een plek te geven. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Ik ben vervanger voor mijn collega Balster. Ik ga deze vragen dus wat meer staccato beantwoorden. De Partij voor de Dieren heeft een motie ingediend, genaamd 'Geen bomenkap zonder plan'. Die moeten wij ontraden. Het bestemmingsplan biedt met de bestemming Groen en het autoluw maken van de Schaloenstraat zo'n 3.100 m2, veel meer ruimte, om een goede inrichting van de openbare ruimte te realiseren. Het college wil het herinrichtingsplan uiteraard ter kennisname delen met de raad.

De ontwikkelaar moet qua planning echter nu al beginnen met het slopen van de bestaande bebouwing, waarna het bouwen kan starten. Daarvoor is de kapvergunning ingediend. De meeste bomen die hiervoor gekapt moeten worden, staan op de plaats van de toekomstige bebouwing. Andere bomen zijn na een bomenbeoordeling door een deskundige van slechte kwaliteit bevonden en hebben een korte levensverwachting. Enkele bomen moeten worden verplaatst. Daarvoor is nu het juiste seizoen. Het kappen van bomen is ook nu gewenst, want we willen voorkomen dat bomen in het broedseizoen gekapt moeten worden en dat de bouw zo vertraging oploopt. Met andere woorden: het college is bereid om het definitieve inrichtingsplan naar de raad te sturen, maar het is wel noodzakelijk om een aantal bomen die niet behouden kunnen worden, te kappen dan wel te verplaatsen. Robert Barker (PvdD). Met alle respect voor deze wethouder: wat de wethouder nu zegt, is natuurlijk veel meer dan wat de vorige wethouder vertelde. Dat is al mooi, maar het laat wel zien hoe pijnlijk deze situatie eigenlijk is, want meer dan een jaar geleden hadden we een fatsoenlijk debat kunnen hebben over dit onderwerp, over de vraag welke bomen er zouden worden gekapt. Nu zegt de wethouder: het is pech, want daar was een bouwvlak ingetekend en daar gaan we van alles doen.

Maar het is volstrekt onduidelijk om hoeveel bomen het nu gaat en wat de gevolgen zijn. Ik vind het dus echt betreurenswaardig en ik snap niet waarom de wethouder de raad niet wat tegemoet kan komen ten aanzien van de te kappen bomen. Waarom is de wethouder bijvoorbeeld niet bereid om eerst even in kaart te brengen welke bomen echt moeten worden gekapt en welke niet? Wethouder Van Asten (D66). Er moeten 35 bomen worden gekapt en er moeten 7 bomen worden verplaatst. Twee markante bomen in dit gebied kunnen blijven staan. Daar is dus rekening mee gehouden. En dat allemaal om van dit gebied een beter woongebied te maken, waar dan uiteraard meer ruimte komt voor groen. We willen een goede woonomgeving maken en we zullen dat 28

herinrichtingsplan dus naar uw raad sturen. Het bestemmingsplan maakt de realisatie van die groene inrichting, van de openbare ruimte, ook mogelijk, met voldoende plekken voor ontmoeten, verblijven, spelen en ontspannen. Robert Barker (PvdD). Dan vraag ik me af waarom het college dat herinrichtingsplan of in ieder geval een plattegrond waarop staat waar de bomen staan die gekapt worden, niet met de raad kan delen. Dat is eigenlijk al anderhalf jaar geleden beloofd door de wethouder. Dus waarom kan de wethouder niet aan de toezegging voldoen die heel duidelijk in de commissie is gegeven en die heel duidelijk zag op de te kappen bomen? Waarom wil de wethouder daar niet aan voldoen? Waarom moeten we eerst instemmen met een plan dat de kap onoverkomelijk maakt? Wethouder Van Asten (D66). Daar overvraagt u mij op dit moment natuurlijk mee. Ik hoop dat u daar enig begrip voor hebt. De tekening waarop die bomen staan, kan aangeleverd worden. Die zal vrij snel naar uw raad verstuurd worden. Ik denk dat dat ook nog wel vandaag zou moeten kunnen. Ja, dat moet op te zoeken zijn, want de kapvergunning daarvoor is niet voor niks aangevraagd. Die hebben we dus paraat en die kan dus worden opgestuurd. Nogmaals, dit zijn de bomen die op de plekken staan waar gebouwd gaat worden. Die bomen kunnen dus echt niet behouden worden. De voorzitter. De laatste keer, meneer Barker.

Robert Barker (PvdD). Ik vind het best wel bijzonder dat we elke keer vragen om informatie en dat we nu eindelijk, op het moment suprême, die informatie krijgen, terwijl die al anderhalf jaar geleden gevraagd is. Op zich ben ik blij dat de wethouder nu zegt die informatie te leveren, maar dan weet u ook dat ik een tweede termijn wil nadat de informatie is geleverd. De voorzitter. Oké, we gaan het allemaal proberen te doen, maar dan ben ik alvast - laat ik het zo maar zeggen - intellectueel gewaarschuwd. Dat was een mededeling. Ik denk dus dat de wethouder daar niet op hoeft te reageren. Isabel Bos (GroenLinks). Ik ben ook benieuwd naar de planning van de kap en de verplaatsing van die bomen. Ik begrijp dat er inderdaad tijdsdruk achter zit om het project niet te laten vertragen, maar zou het misschien mogelijk zijn om bepaalde bomen nog iets langer te laten staan of om bomen bijvoorbeeld al iets eerder terug te planten, zodat die alvast wat kunnen groeien voordat er uiteindelijk iets nieuws staat? Ik ben benieuwd of ik dat antwoord nu kan krijgen. Anders zou het fijn zijn om dat te ontvangen bij de informatie die net is toegezegd. Wethouder Van Asten (D66). Als er wordt gewacht op het definitieve inrichtingsplan voor die openbare ruimte, loopt de bouw ongeveer een jaar vertraging op. Dat wordt natuurlijk wel lastig.

We willen in Den Haag ook heel graag weer die betaalbare woningen terugplaatsen, zeker daar. Dat gaat dus een jaar kosten. Ik denk niet dat we die tijd zouden willen pakken. U vroeg of er niet eerder bomen kunnen worden teruggeplant. Dat weet ik even niet. Men is daar natuurlijk met groot materiaal bezig. Als er dan ook al om nieuw geplaatste bomen heen moet worden gewerkt, kan dat de bouw wellicht vertragen of dan krijg je daar toch schade mee. Die bomen worden nu natuurlijk al ergens opgekweekt. Ze staan dus al te groeien en ze zullen zo snel mogelijk in dat gebied worden neergezet. Nogmaals, we hebben er ook twee markante bomen echt weten te bewaren. Het wordt dus niet een geheel 'nieuwbouwstuk' qua beplanting. Omwille van die tijd willen we daar dus ook zo snel mogelijk aan de slag kunnen gaan. Isabel Bos (GroenLinks). Dan mag u dit zeker als een aanmoediging zien om de groenkwaliteit zo hoog mogelijk te houden, ook in de tijd dat daar gebouwd en gesloopt wordt, en dan ben ik benieuwd naar de extra informatie. Wethouder Van Asten (D66). Ik heb nog een vraag van de SP. Mevrouw Arp vroeg volgens mij hoe het woningbouwprogramma er precies uitziet. De Woonagenda is van een latere datum dan de afspraken van het bestemmingsplan Schaloenstraat. Hierdoor zijn delen van de Woonagenda die 29

strijdig zijn met eerder vastgestelde afspraken, niet van toepassing op de planontwikkeling van De Schaloen. In de Woonagenda staat ook dat bestaande afspraken gerespecteerd dienen te worden. Het programma in dit bestemmingsplan is dan ook dat er 570 woningen worden gebouwd, waarvan ongeveer 220 sociale woningen en 350 middeldure huur; dat is alles tussen de liberalisatiegrens en € 900 per maand. Groep de Mos heeft een motie ingediend over het kunstwerk. Ik zeg het niet met de pet van de wethouder Cultuur op, maar deze motie kunnen we omarmen. De voorzitter. Ik moet het zeggen: ik stel nu voor om over te gaan tot de tweede termijn. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Ik zou dan het verzoek willen doen om te schorsen totdat die brief binnen is. Volgens mij kunnen we gemakshalve schorsen tot morgen en dan doen we de tweede termijn. De voorzitter. Tenzij andere leden … Ik zal het uitleggen. De heer Barker wil de informatie hebben die is toegezegd. Die komt waarschijnlijk vanavond; daar gaan we van uit, want dat is toegezegd. Meneer Barker en ook mevrouw Bos willen dit morgen erbij betrekken om daar in de tweede termijn eventueel nog consequenties aan te verbinden in de zin van moties, teksten of bijdragen. Als we nu doorgaan, kan dat niet. Dat is heel speels, want dit is nu de tweede schorsing. We gaan dus morgen de tweede termijn doen. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter.

Ik probeer dat zo snel mogelijk naar u te krijgen. Dat is namelijk informatie die wel ergens in de kapvergunning zit. Hoe snel die brief bij u is, durf ik echt niet te zeggen. Maar ik wil uw raad eigenlijk ook meegeven dat het hier om een beperkt aantal bomen gaat die met name op het bouwvlak van deze ontwikkeling staan. U moet zich dan wellicht ook even afvragen, hoe erg u bomenkap in het algemeen ook vindt, of uw instemming op dit moment de ontwikkeling en de bouw van deze 570 woningen in de weg zou moeten staan. Nogmaals, het herinrichtingsplan komt. U weet allemaal wat de afspraken zijn over de terugplantplicht ten aanzien van bomen en dergelijke. Daar doen we onze uiterste best voor en ze zullen ook allemaal gecompenseerd worden. U kunt nu uitstellen. Ik weet niet of dat tot morgen lukt, maar ik weet vooral ook niet of dat u dan tot andere inzichten brengt. Robert Barker (PvdD). Voor mijn fractie is het echt heel belangrijk, want we hebben deze vraag al heel vaak aan de wethouder gesteld, weliswaar een andere wethouder. Die heeft de vraag elke keer niet beantwoord. Nu zegt de wethouder: die informatie is gewoon beschikbaar en we moeten heel snel gaan kappen. Dan wil ik voordat ik als raad onomkeerbare stappen zet, die informatie hebben. Daarom inderdaad het verzoek om de behandeling tot dat moment te schorsen. Wethouder Van Asten (D66).

Ik moet hier even op reageren, want de heer Barker doet nu net alsof de andere wethouder hier iets achter heeft gehouden. Die aanvraag voor de kapvergunningen heeft vrij recent plaatsgevonden. Eerder was die informatie dus gewoon niet beschikbaar. Nu zijn die aanvragen ingediend en nu kunnen we die dus op een kaartje plotten of iets dergelijks, maar we weten in ieder geval waarom die bomen gekapt gaan worden door de ontwikkelaar, namelijk om plek te maken voor het bouwen van die huizen. De voorzitter. Meneer Barker, voor de laatste keer. Robert Barker (PvdD). Dit is niet echt een interruptie. We hebben vorige week het debat gehad en toen was die informatie er niet. Ik ben dus blij dat deze wethouder nu nieuwe informatie heeft. Dit is dus geen interruptie, maar een verzoek om de behandeling te schorsen tot die informatie er is. De voorzitter. Prima. Ik dring er bij het college op aan dat die informatie er vanavond of anders morgenochtend heel vroeg is. Ik weet niet waar dat toe leidt. Het kan best zijn dat er materieel niks verandert, maar ik vind dit een redelijk verzoek. Het college gaat die informatie verschaffen en we gaan morgen op een bepaald moment de tweede termijn doen. Punt; het is even niet anders. Het is 30

technisch ingewikkeld, maar dit betekent dat morgen ergens - dat zullen we dan vanavond laten weten - de tweede termijn plaatsvindt over de vaststelling van het bestemmingsplan Schaloenstraat. De beraadslaging wordt geschorst. De voorzitter. Meneer Sluijs is nog niet klaar met zijn motie. We hebben nu dus twee onderwerpen in de wacht, want ik ga er nog steeds van uit dat we zo meteen verdergaan met de tweede termijn over de herziening van het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier. Het is een va-et-vient van raadsleden die uit alle hoeken moeten komen. Dat is geen verwijt, hoor. Meneer Sluijs geeft een teken wanneer hij klaar is. Ook gelet op het verloop van de tijd, stel ik voor dat wij agendapunt O morgen doen. Daarbij kijk ik naar mevrouw Arp en meneer Barker. Het is niet anders.

Aan de orde is: K.

Gewijzigd voorstel van het college inzake Grondstoffenplan (RIS310284).

De beraadslaging wordt geopend. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Den Haag heeft een lange weg te gaan als we een circulaire stad zouden willen worden. In dit stuk zien we eigenlijk vrij weinig nieuws, terwijl het percentage gescheiden afval in Den Haag schrikbarend laag is. De Partij voor de Dieren pleit dus echt voor systeemverandering, maar we zien dat er de afgelopen jaren eigenlijk weinig is gebeurd om die echte systeemverandering te bereiken. Het afvalprobleem is zelfs groter geworden; daar worden we ook elke keer mee geconfronteerd. We begrijpen ook dat er van het huidige college op dit gebied nog weinig te verwachten is omdat de verkiezingen nabij zijn, maar we willen het nieuwe college wel een vliegende start geven. Daar hebben we een aantal moties voor, allereerst een motie die ik met de HSP indien, met als dictum: verzoekt het college ten behoeve van onderhandelende partijen voor een nieuw coalitieakkoord in kaart te brengen welke beleidsmaatregelen het college tot zijn beschikking heeft om meer afvalscheiding te bewerkstelligen, alsook te onderzoeken hoeveel elk van die maatregelen zou kosten, en de raad hierover in het eerste kwartaal van 2022 te informeren. Een van de dingen die we in Den Haag in elk geval niet goed zien gaan, is het informeren van inwoners. Hier hebben we eerder een initiatiefvoorstel over ingediend. Dit informeren kan en moet beter.

Hierbij kan ook gebruik worden gemaakt van recente gedragsinzichten. Daar zijn ook veel onderzoeken naar gedaan: hoe kan je afvalscheiding stimuleren? Vandaar een motie met als dictum: verzoekt het college op basis van recent wetenschappelijk onderzoek over deze bewezen effectieve communicatiestrategie de burger van Den Haag actief te informeren over (het belang van) afvalscheiding. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Vroeger hadden de gezinnen thuis een aantal bakjes voor afvalscheiding, zoals milieu en batterijen. De huishoudens werden opgezadeld met allerlei bakjes. Wat is uw precieze verzoek voor de bewoners? Robert Barker (PvdD). Het verzoek is vooral richting het college en de gemeente. Het idee is eigenlijk dat de gemeente beter gaat communiceren over wat goed is qua afvalscheiding. Ik weet ook dat D66 binnenkort met een motie komt, maar dit betekent bijvoorbeeld: duidelijk en op een toegankelijke manier vertellen waar afvalscheiding plaatsvindt en hoe je dat zou moeten doen, maar ook het gebruiken van bewezen methodes, bijvoorbeeld als gedragsinzicht aangeven hoeveel procent van de buurt afval scheidt en op welke manier en dat we zo bijdragen aan een betere wereld. Het gaat een beetje om dat idee. Daar is veel onderzoek naar gedaan en dat is eigenlijk best succesvol in het meekrijgen van mensen in het scheiden van afval. Ik wilde net een brug maken naar de bladeren.

Ook daar zien we opties voor verbetering, omdat we als Den Haag ook veel bladeren ophalen en die kunnen composteren. Daarom een motie met 31

als dictum: roept het college op om actief op zoek te gaan naar samenwerkingspartners die met de gemeente kunnen zorgen dat het gecomposteerde boomblad als gratis compost ten goede komt aan de inwoners van Den Haag, bijvoorbeeld op de Landelijke Compostdag. Ook op het punt van het bedrijfsafval zien we ruimte om wat te verbeteren, vooral als het Rijk meewerkt, omdat dit vaak een rijksbevoegdheid is. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken waar in Den Haag het gezamenlijk inzamelen van bedrijfsafval tot meer hergebruik van grondstoffen zal leiden en in deze gebieden hierop in te zetten en het Rijk op te roepen om een wettelijke basis te maken voor het aanwijzen van gebieden waar collectieve contracten met betrekking op afvalinzameling verplicht gesteld kunnen worden. Het idee is om op die manier scheiding van bedrijfsafval te stimuleren, want dat is een groot deel van het afval en daarmee gebeurt eigenlijk vrij weinig. Tot slot het bouwen, waar we ook mogelijkheden voor verbetering zien, ook qua grondstoffen. Het is immers heel erg zonde om gebouwen te slopen en dat materiaal niet te gebruiken. Je kan ook veel baat hebben bij meer circulair bouwen, bijvoorbeeld bij biobased bouwen.

Vandaar een motie die ik met de HSP indien, met als dictum: verzoekt het college biobased bouwen en hergebruik zo veel mogelijk te stimuleren, waar mogelijk juridisch bindende eisen op dit gebied op te leggen, onder andere via planuitwerkingkaders en nota's van uitgangspunten, met het Rijk in overleg te treden over hoe biobased bouwen op grote schaal kan worden toegepast en de raad begin volgend jaar te informeren over hoe het college invulling geeft aan deze acties. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer Wijsmuller, worden de volgende moties (K.8 PvdD, K.10 PvdD en K.11 PvdD) ingediend:

Motie K.8 PvdD Opties om meer afval te scheiden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan Den Haag. Overwegende, dat: • Den Haag weinig afval scheidt in vergelijking met andere gemeenten en de landelijke norm voor 2020 van 75%; • Den Haag zelfs haar eigen doelstelling niet haalt in 2020 van 35% aangezien ze 33% afvalscheiding heeft gerealiseerd; • de doelstellingen van 37,5% respectievelijk 40% voor 2021 en 2022 zonder aanpassing in het beleid onhaalbaar lijken; • er geen grote aanpassingen in het beleid aanstaande lijken te zijn. Verzoekt het college: • ten behoeve van onderhandelende partijen voor een nieuw coalitieakkoord in kaart te brengen welke beleidsmaatregelen het college tot zijn beschikking heeft om meer afvalscheiding te bewerkstelligen, alsook te onderzoeken hoeveel elk van die maatregelen zou kosten, en de raad hierover in het eerste kwartaal van 2022 te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie K.10 PvdD Stimuleer biobased bouwen en hergebruik De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan Den Haag.

32

Overwegende, dat: • in het coalitieakkoord is vastgelegd dat verspilling van grondstoffen wordt tegengegaan en wordt gezorgd voor maximaal hergebruik van materialen in en door de stad; • Den Haag de City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen heeft getekend, waarbij biobased bouwen één van de sporen is in woningbouwprojecten; • er nu veel plannen worden vormgegeven die baat kunnen hebben bij meer circulaire nieuwbouw of renovatie en dat biobased bouwen hier aan kan bijdragen; • door het gebruik van biobased materialen de CO2- en stikstof-uitstoot aanzienlijk kan afnemen. Verzoekt het college op: • biobased bouwen en hergebruik zoveel mogelijk te stimuleren; • waar mogelijk juridisch bindende eisen op dit gebied op te leggen, onder andere via Planuitwerkingkaders en Nota’s van Uitgangspunten; • met het Rijk in overleg te treden over hoe biobased bouwen op grote schaal kan worden toegepast; • de raad begin volgend jaar te informeren over hoe het college invulling geeft aan deze acties. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie K.11 PvdD Bedrijfsafval gezamenlijk inzamelen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan Den Haag. Constaterende, dat: • het Rijk en het college streven naar een ‘circulaire economie waarin afgedankte producten en materialen worden hergebruikt’; • het Rijk uitgaat van het ‘uitgangspunt dat bedrijven verplicht zijn alle afvalstoffen te scheiden, gescheiden te houden en gescheiden af te geven, tenzij dat redelijkerwijs niet van hen kan worden gevergd’; • het college stelt dat efficiënter gezamenlijk inzamelen bij bedrijventerreinen en winkelcentra kosten kan besparen. Overwegende, dat: • afvalscheiding een waardevolle stap is richting een circulaire economie; • een wettelijke basis voor gemeenten om gebieden aan te wijzen waar alle daar gevestigde bedrijven (of een selectie op basis van afvalvolume, bedrijfsomvang, sector etc.) verplicht worden om hun afvalinzameling en -verwerking onder te brengen in een collectief contract momenteel ontbreekt.

Verzoekt het college: • te onderzoeken waar in Den Haag het gezamenlijk inzamelen van bedrijfsafval tot meer hergebruik van grondstoffen zal leiden en in deze gebieden hierop in te zetten; • het Rijk op te roepen om een wettelijke basis te maken voor het aanwijzen van gebieden waar collectieve contracten met betrekking op afvalinzameling verplicht gesteld kunnen worden. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Barker worden de volgende moties (K.9 PvdD en K.12 PvdD) ingediend:

33

Motie K.9 PvdD Informeer burgers op de manier die het beste werkt De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan Den Haag. Constaterende, dat: • Den Haag weinig afval scheidt in vergelijking met andere gemeenten en de landelijke norm voor 2020 van 75%; • er in Den Haag veel ruimte is voor verbetering van afvalscheidingsgedrag. Overwegende, dat: • goed gescheiden afval makkelijker te recyclen is en daarmee bijdraagt aan de doelstelling van de gemeente om afval als grondstof te kunnen gebruiken; • wetenschappelijk onderzoek aantoont dat gerichte informatievoorziening leidt tot langdurige effectieve verbetering in afvalscheidingsgedrag (Gedragsinterventies hebben positief effect op milieubewust gedrag | Tilburg University); • hierbij de meest effectieve methode blijkt te zijn om informatie over het daadwerkelijke gedrag van huishoudens in de directe omgeving te koppelen aan een afvalscheidingsdoel voor de buurt. Verzoekt het college: • op basis van recent wetenschappelijk onderzoek over deze bewezen effectieve communicatiestrategie de burger van Den Haag actief te informeren over (het belang van) afvalscheiding. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie K.12 PvdD Gevallen blad is goed voor de stad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 december 2021, ter bespreking van het Grondstoffenplan Den Haag. Overwegende, dat: • het vanuit ecologisch oogpunt wenselijk is om boomblad zo veel mogelijk te laten liggen, maar dat er vanwege verkeersveiligheid en toegankelijkheid situaties zijn waarbij boomblad van straat verwijderd wordt; • momenteel jaarlijks in het laatste kwartaal bijna 1,5 miljoen kilo boomblad in de stad verwijderd wordt, waarvan de bladeren voor het overgrote deel gecomposteerd worden. Constaterende, dat: • andere gemeentes deze compost, al dan niet in samenwerking met een afvalverwerker of andere lokale onderneming, gratis ter beschikking stellen aan inwoners; • dit een invulling kan krijgen die recycling bevordert zoals in Ede, waar bewoners één gratis zak compost krijgen op vertoon van hun afvalpas, en een tweede zak bij inlevering van een zak textiel of elektrisch apparaat; • er in Den Haag veel buurttuinen, stadstuinen, volkstuinverenigingen, inwoners met tuin en enthousiaste balkontuinders zijn die blij zijn met lokale compost; • de gemeente jaarlijks aan kan sluiten bij de Landelijke Compostdag, waarop veel andere gemeenten gratis compost ter beschikking stellen aan hun inwoners.