RIS310930 Notulen van de raad van 4 november 2021 (dagdeel)

Motie HSP.2 Onderzoek naar algoritmes binnen de gemeente De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • uit onderzoek van o.a. Amnesty International blijkt dat de algoritmes die gebruikt zijn bij de belastingdienst die hebben bijgedragen aan het toeslagen schandaal, racistische en discriminatorische factoren bevatten; • tevens constateert Amnesty dat bij medewerkers die algoritmes moeten implementeren en of mee moeten werken een gebrek aan kennis is. Constaterende, dat: • de gemeente binnen verschillende afdelingen gebruikmaakt van algoritmes. 51

Van oordeel, dat: • alle algoritmes binnen de gemeente ook gecontroleerd moeten worden om discriminatie te verhelpen en voorkomen, en te bezien waar en op welke manier deskundigheidsbevordering ingezet moet worden. Roept het college op: • om en onderzoek te doen naar alle algoritmes die binnen de gemeente gebruikt worden in samenwerking met Bits of freedom; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter. Door de fractie van de HSP, daartoe gesteund door de fracties van de Islam Democraten en GroenLinks, wordt de volgende motie (HSP.4) ingediend:

Motie HSP.4 Cliëntondersteuner bij onderadvisering De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • onderadvisering binnen het onderwijs een structureel probleem is; • ouders en kinderen zo efficiënt mogelijk moeten worden bijgestaan bij vermoeden van onderadvisering. Van oordeel, dat: • het inzetten van maatschappelijk werkers het structurele probleem van onderadvisering onjuist wegzet als een hulpverleningsvraagstuk; • hierdoor worden ouders en kinderen niet correct bijgestaan en kost het ook heel veel geld. Roept het college op: • om bij casussen van onderadvisering binnen het onderwijs een onafhankelijke cliëntondersteuner in te zetten om ouders bij te staan; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de HSP worden de volgende moties (HSP.5, HSP.7, HSP.8, HSP.9, HSP.10, HSP.11, HSP.12 en HSP.14) ingediend:

Motie HSP.5 Hou Parkpop aan meerjarige afspraak Zuiderpark De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • de raad op 10 juni 2021 de motie Zuiderparkpop heeft aangenomen; • het college in deze motie werd verzocht om in gesprek te gaan met de organisatie van Parkpop met als doel om er alles aan te doen om Parkpop in het Zuiderpark te houden; • de organisatie bij het standpunt blijft om te verhuizen naar het Malieveld; 52

• •

in 2018 met de organisatie van Parkpop meerjarige financiële subsidieafspraken zijn gemaakt voor de periode 2019 - 2022, waarbij de edities van 2020 en 2021 door Corona een jaar zijn opgeschoven; deze meerjarige afspraken zijn gebaseerd op -en uitgingen van- Parkpop in het Zuiderpark.

Overwegende, dat: • er geen overtuigende argumenten zijn waarom Parkpop niet in het Zuiderpark zou kunnen blijven; • er daarentegen veel steekhoudende argumenten zijn om Parkpop in het Zuiderpark te houden. Verzoekt het college: • de organisatie van Parkpop te houden aan de meerjarige subsidieafspraak uit 2018 uitgaande van Parkpop in het Zuiderpark; • indien de organisatie van Parkpop definitief kiest voor een vertrek uit het Zuiderpark, de weg vrij te maken voor een nieuw vergelijkbaar muziekfestival in het Zuiderpark en het gebruikelijke jaarlijkse budget voor Parkpop van € 350.000,- daarvoor in te zetten. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HSP.7 Transparantie over alle geldstromen van politieke partijen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • de raad op 25 maart 2021 de motie ‘Transparante politieke partijen’ heeft aangenomen; • uit de afdoening van deze motie blijkt dat veel politieke partijen gehoor hebben gegeven aan de oproep naar meer transparantie over partijfinanciering. Overwegende, dat: • gebleken is dat sommige partijen nog niet volledig voldaan hebben aan de in de motie gevraagde transparantie. Verzoekt de fractievoorzitters van de raad: • om in overleg met het partijbestuur van hun politieke partij en/of afdeling bij de jaarlijkse opgave in het kader van de motie “Transparante politieke partijen” voortaan ook inzicht te geven in de inkomsten van gelieerde giftenstichtingen (soms ook wel “Club van 100” genaamd). En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HSP.8 Maak kwaliteit op het strand De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • in het programma 2.4 “Openbare orde en veiligheid” is opgenomen dat er twee permanente multidisciplinaire hulpposten worden gerealiseerd bij Kijkduin en Scheveningen; • dat andere ruimtelijke ontwikkelingen aan de kust zijn opgenomen in het programma De Kust Gezond.

53

Overwegende, dat: • de kust één van de belangrijkste landschappelijke parels van Den Haag is; • hulpposten op het strand permanent zullen zijn en zo een grote impact op de beleving van de kust zullen hebben. Van mening, dat: • nieuwe ontwikkelingen langs de kust zoals bij het Noordelijk Havenhoofd en Kijkduin veel discussie en weerstand oproepen; • plannen langs de kust altijd gevoelig liggen; • ook de natuurwaarden van het Natura2000 gebied hier een rol bij spelen. Verzoekt het college: • om bij de ontwikkeling van twee permanente hulpposten te onderzoeken of het mogelijk is om: o Het project onder te brengen bij De Kust Gezond; o Te zoeken naar compensatie en mogelijk zelfs uitbreiding van Natura2ooo gebied; o Te komen tot een plan waarbij de ontwikkeling van deze hulpposten gezamenlijk met de stad wordt opgepakt, bijvoorbeeld door een ontwerpprijsvraag te organiseren waarbij de inwoners van de stad een beslissende stem hebben. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HSP.9 Maak Haags architectuurbeleid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • er in Den Haag voortdurend discussie is over welstand, architectuur en beeldkwaliteit van geplande gebouwen; • er grote opgaven liggen op het gebied van woningbouw, voorzieningen, duurzaamheid en groene ruimte; • ontwerp en architectuur binnen die opgaven een grote rol hebben; • het beleid is om een hoogwaardige, duurzame en veilige leefomgeving te creëren; • er veel geluiden zijn over het ontbreken van samenhang tussen plannen. Overwegende, dat: • er momenteel geen gemeentelijk beleid is op het gebied van architectuur en ontwerp; • het Welstandsbeleid primair is gericht op solitaire bouwaanvragen; • in andere steden architectuurbeleid een succesvolle koppeling legt tussen de cultuur van het ontwerpen, het bevorderen van goed opdrachtgeverschap, het vergaren en delen van kennis en het stimuleren van talent; • bijzondere lokale architectuur bijdraagt aan kleur en identiteit van de dagelijkse leefomgeving en een aanjagend effect kan hebben.

Verzoekt het college: • om te komen met een architectuurnota met daarin beleid om de kwaliteit en de samenhang van de ruimtelijke ontwikkeling van de stad te bevorderen en het architectuurklimaat in Den Haag te stimuleren. En gaat over tot de orde van de dag.

54

Motie HSP.10 Pak braakliggende grond aan met erfpachtvoorwaarden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • er inmiddels verschillende langdurig braakliggende gronden zijn ontstaan door sloop van gebouwen terwijl er -ondanks beloftes- niet is gebouwd; • bijvoorbeeld op de Harstenhoekweg, de Tesselsestraat en de Tarwekamp; • artikel 16 van de “Algemene Bepalingen voor de uitgifte in erfpacht van gronden der gemeente 's-Gravenhage 1986 herziening 1993 versie 2008” voorschrijft dat het gebruik van gronden overeenkomstig de bestemming dient plaats te vinden; • met deze Algemene Bepalingen ook sancties kunnen worden opgelegd als de grond niet overeenkomstig de bestemming wordt gebruikt. Overwegende, dat: • het college tot nu toe deze langdurige braakliggende gronden niet heeft kunnen voorkomen of aanpakken; • de gemeente het bevoegd gezag is als het gaat om de ruimtelijke ordening, maar in deze kwesties onmachtig opereert. Verzoekt het college: • waar mogelijk met de erfpachtvoorwaarden te handhaven om braakliggende grond aan te pakken; • te onderzoeken in hoeverre de Algemene Voorwaarden verder kunnen worden aangescherpt om braakliggende grond en leegstand te voorkomen en aan te pakken. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HSP.11 Zelfbewoningsplicht en verhuurdersvergunning voor de hele stad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • er in Den Haag sprake is van een groot woningtekort; • er in Den Haag meerdere grote en kleinere beleggers actief zijn die huizen opkopen om vervolgens voor veel geld te verhuren; • hierdoor reguliere kopers verdrongen worden op de woningmarkt; • huurders steeds vaker te maken hebben met intimidatie door verhuurders en verhuurders die zich niet aan de wet houden. Overwegende, dat: • de landelijke overheid per 1 januari 2022 met een wet komt die het mogelijk maakt een zelfbewoningsplicht in te stellen; • de wethouder Wonen dit rechtsmiddel ook meteen wil inzetten; • de landelijke overheid ook met een wet komt om een verhuurdersvergunning in te stellen. Verzoekt het college: • deze beide nieuwe wetsmiddelen voor de hele stad in te zetten vanaf 1 januari 2022. En gaat over tot de orde van de dag. 55

Motie HSP.12 Short Stay Stop De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • in het programma 2.13 “Stadsontwikkeling en wonen” is opgenomen dat er gewerkt wordt aan een PUK voor de Bezuidenhoutseweg 50; • in dit project sprake is van kantoren en short stay appartementen. Overwegende, dat: • er momenteel geen gemeentelijk beleid is voor de ontwikkeling van short stay appartementen; • er momenteel wel een enorme woningnood is en dat de appartementen die ontwikkeld worden voor short stay ook geschikt zijn voor permanente verhuur aan woningzoekenden; • er momenteel gewerkt wordt aan een nieuwe hotelstrategie waarin er wel aandacht is voor andere vormen van kortdurende verhuur, naast de reguliere hotelsector. Verzoekt het college: • zolang de nieuwe hotelstrategie nog niet van kracht is, z.s.m. een tijdelijke beleidsregel op te stellen om geen toestemming te verlenen voor functiewijziging naar short stay. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HSP.14 Transitie OV alleen na raadpleging bewoners De gemeenteraad in vergadering bijeen op 4 november 2021 ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende dat: • in het transitieplan van de MRDH een vergaande set van maatregelen is opgenomen met een besparing van € 0,8 mln door (tijdelijke) opheffing van 18 HTM halten waarvan 15 in Den Haag; • de inhoudelijke discussie over transitie van het OV nog niet is gevoerd; • de HTM spreekt over "een theoretisch bedrag" omdat de geraamde besparing prematuur en voorwaardelijk is; • volgens het jaarverslag HTM is de kaspositie in 2020 en begin 2021 fors afgenomen maar nog altijd zodanig positief dat er bij verlenging van de ondersteuningsmaatregelen door het Rijk geen negatieve kaspositie ontstaat tot en met 2022, er zelfs mogelijkheden zijn om de kaspositie te versterken; • de verlenging van ondersteuningsmaatregelen door het Rijk voor 2022 inmiddels is toegezegd en verdere steun zeker niet is uitgesloten; • de impact van het vervallen van halten voor reizigers groot is; • bewoners in het geheel niet op de hoogte zijn van het hoe en waarom, laat staan betrokken zijn bij de voorgenomen opheffing van halten met uitzondering van de 4 halten aan lijn 16; Overwegende dat • sociaal, toekomstvast en robuust OV in een

dichtbevolkte stad heel hard nodig is; • Den Haag inzet op een mobiliteitstransitie waarbij het aandeel OV en langzaam verkeer groeit, en het aandeel autoverkeer daalt; • waar OV te ver lopen is het aandeel OV laag is, en door opheffing van tramhalten de autodruk nog meer doet toenemen; 56

•

•

bij "tijdelijke opheffing" het risico groot is dat reizigers een ander transportmiddel kiezen zodat tijdelijk al snel permanente effecten heeft vooruitlopend op de nog te voeren inhoudelijke discussie; voor een transitieplan van het OV inzicht in de toekomstvastheid en de sociale impact voorwaardelijk en raadpleging van bewoners vereist is.

Verzoekt het college • om binnen de MRDH alles in het werk te stellen om het onderdeel "pro-actieve opheffing van halten" voorlopig te schrappen totdat de toets van toekomstvastheid in overleg met de bewoners en betrokken wijkorganisaties nader is bepaald. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de HSP, daartoe gesteund door de fractie van de ChristenUnie/SGP, wordt de volgende motie (HSP.6) ingediend:

Motie HSP.6 Vier de Verjaardag van Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2022-2025 (RIS309850). Constaterende, dat: • Graaf Willem II op 6 september 1242 een oorkonde uitvaardigde in 'Die Haga'; • dit de oudste vermelding van Den Haag is; • Den Haag geen jaarlijkse verjaardag kent. Overwegende, dat: • het jaarlijks vieren van de verjaardag van de stad een mooie gelegenheid kan zijn om de oorsprong, ouderdom en ontwikkeling van de stad meer glans en aandacht te geven; • aan deze viering ook allerlei museale, culturele en maatschappelijke activiteiten gekoppeld kunnen worden. Verzoekt het college: • 6 september uit te roepen tot Verjaardag van Den Haag; • Met een plan te komen om de "Verjaardag van Den Haag" jaarlijks te vieren en de invulling samen met de stad en het Gemeentearchief vorm te geven. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de HSP, daartoe gesteund door de fracties van NIDA en de PvdD, wordt de volgende motie (HSP.13) ingediend:

Motie HSP.13 In beroep op provinciebesluit warmtetransportleiding Warmtelinq De gemeenteraad in vergadering bijeen op 4 november 2021 ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • het inpassingsplan voor de aanleg van de Warmtelinq grote impact heeft op het draagvlak voor de energietransitie, en voor bewoners en ondernemers in Moerwijk en Transvaal in het bijzonder; • het inpassingsplan voor de aanleg van de Warmtelinq grote impact heeft op de Stedelijke 57

• • •

Groene Hoofdstructuur; het inpassingsplan voor de aanleg van de Warmtelinq niet inzichtelijk maakt wat de (warmte)effecten zijn voor de ondergrondse infrastructuur en bodemleven; het inpassingsplan voor de aanleg van de Warmtelinq grote impact heeft op de realisatie van woningen in het Energiekwartier; het inpassingsplan voor de aanleg van de Warmtelinq grote impact heeft op de realisatie van geothermie.

Overwegende, dat: • de wethouder Duurzaamheid en Energietransitie namens de raad, college en gemeente bij de Provincie heeft ingesproken en heeft aangegeven dat het Provinviaal Inpassingsplan Warmtetransportleiding Vlaardingen - Den Haag voor Den Haag onacceptabel is; • Provinciale Staten het Provinciaal Inpassingsplan Warmtetransportleiding Vlaardingen – Den Haag ongewijzigd heeft vastgesteld. Verzoekt het college: • om namens de gemeenteraad tot in hoogste instantie in beroep te gaan tegen het omstreden provinciebesluit voor de inpassing van de warmtetransportleiding van Warmtelinq, en de raad te betrekken en op de hoogte te houden over de vervolgprocedures. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de HSP, daartoe gesteund door de fractie van NIDA, wordt de volgende motie (HSP.15) ingediend:

Motie HSP.15 Minder handhaving op fietsen, meer op zwerfvuil De gemeenteraad in vergadering bijeen op 4 november 2021 ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • er worden door de gemeente jaarlijks 39.000 fietsen van straat gehaald, dat zijn er meer dan 100 per dag; • het fietsdepot puilt uit van de weggehaalde fietsen; • dagelijks en met name in dichtbevolkte en kwetsbare wijken zwerfafval rond ORAC's de buurt teistert; • het probleem met zwerfafval structureel is en vaak door gedrag (bewust of onbewust verkeerd aanbieden) ontstaat. Overwegende, dat: • het is de ambitie om het fietsen en het aandeel fietsverkeer te bevorderen; • de structurele problematiek met zwerfafval in dichtbevolkte kwetsbare wijken schadelijk is voor de leefbaarheid en het welzijn van de bewoners en ongedierte aantrekt; • het van groot belang is om adequaat op te treden tegen bewust verkeerd aangeboden huisvuil om de aanwas van het zwerafvalprobleem (vuil trekt vuil aan) tegen te gaan.

Verzoekt het college: • om met een voorstel te komen om de capaciteit op handhaving van verkeerd gestalde fietsen terug te schroeven, en de vrijkomende capaciteit in te zetten op handhaving van het zwerfvuil door bewust verkeerd aangeboden huisvuil in die wijken waar dit het hardst nodig is zoals Laak, Schilderswijk en Transvaal. En gaat over tot de orde van de dag. 58

De voorzitter. Door de fractie van de HSP, daartoe gesteund door de fractie van de PvdD, wordt de volgende motie (HSP.16) ingediend:

Motie HSP.16 Wormenhotel voor de Haagse Markt De gemeenteraad in vergadering bijeen op 4 november 2021 ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • de ambitie is om het samen lokaal te composteren door middel van wormenhotels mogelijk te maken; • de Haagse Markt bij uitstek veel groente- en fruitafval heeft; • Den Haag het opzetten van wormenhotels met subsidie ondersteunt. Overwegende, dat: • een wormenhotel bij de Haagse Markt een uitstekende manier is om het daar aanwezige groente en fruit afval te composteren; • de mest uit deze wormenhotels gebruikt kan worden om groene initiatieven in de buurt te bemesten. Verzoekt het college: • in gesprek te gaan met ondernemers van de Haagse Markt om daar een wormenhotel te realiseren met behulp van de beschikbare subsidie. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. 'De bodem van onze schatkist raakt in zicht. En als het geld opraakt, zullen we echt pijnlijke keuzes moeten maken. D66 wil niet dat die keuzes ten koste gaan van mensen die het nu al moeilijk hebben. Juist als je elke cent moet omdraaien, moet je slimme investeringen doen.' Deze zinnen sprak ik uit tijdens de Algemene Beschouwingen.

Vandaag wil ik daarom ingaan op de slimme keuzes die D66 wil maken. Voordat ik het ga hebben over die slimme keuzes, wil ik ook even stilstaan bij domme keuzes. Het is duidelijk dat het Rijk over de brug moet komen met geld, maar alleen dat is niet voldoende om het hoofd boven water te houden. We moeten durven praten over hoe we op andere manieren voor meer inkomsten kunnen zorgen. Het is dan ook heel teleurstellend dat de huidige wethouder Financiën, weliswaar in een andere rol, aangeeft dat hij van mening is dat de gemeente zelf juist minder geld kan verdienen. Welke boodschap geef je dan aan het Rijk? Aan de ene kant roepen dat het ons meer geld moet geven, maar tegelijkertijd je eigen inkomsten verlagen. Het Rijk zal wel twee keer nadenken om Den Haag meer geld te geven, als we blijkbaar de luxe hebben om zelf nog wat minder inkomsten te genereren. Een domme en ook gevaarlijke boodschap en bovendien ook geen eerlijk verhaal aan de inwoners van deze stad. Het is alsof je huis in brand staat, je de brandweer belt om te komen blussen, maar ondertussen zelf een jerrycan pakt met benzine en nog even olie op het vuur gooit. Durf te staan voor de keuzes die we moeten maken. Hou de mensen geen worst voor die later uit gebakken lucht blijkt te bestaan. D66 wil die keuzes wel maken. Wat ons betreft is veel bespreekbaar om ook na 2022 de stad een sluitende begroting voor te leggen.

Een aantal zaken blijft echter dusdanig aandacht vragen dat we daar vol voor moeten kiezen. Ik doel dan op gelijke kansen voor jongeren op de arbeidsmarkt en op de woonmarkt, op de klimaatcrisis, die grote gevolgen kan hebben voor onze stad en op hoe we omgaan met de ruimte in onze stad. Hoe houden we die schoon en leefbaar terwijl we met meer mensen op hetzelfde stuk grond gaan wonen? 59

Iedereen verdient een gelijke kans in Den Haag, maar een kans op een woning lijkt voor heel veel mensen heel ver weg op dit moment. Het is voor jonge starters … Frans de Graaf (VVD). De heer Groenewold verweet net mijn partij dat ze geen keuzes maakt. Dat klopt natuurlijk niet. We maken wel degelijk keuzes, sterker nog, veel explicieter dan de partij van de heer Groenewold in haar verkiezingsprogramma. Alleen zijn het niet de keuzes die de heer Groenewold deelt. Het kan natuurlijk dat hij zegt: het zijn niet mijn keuzes, ik zou andere keuzes maken. Dat is heel goed, want dan valt er volgend jaar wat te kiezen en dat is fijn. Nu zit ik op de keuzes van de heer Groenewold te wachten hoe hij het financiële probleem gaat oplossen. Hij zegt: dit zijn de keuzes van D66. Ik denk: nu komt het, nu komen al die verschrikkelijke belastingverhogingen of andere dingen. Maar vervolgens komen er alleen maar plannen om extra geld uit te geven voor het oplossen van de klimaatcrisis, op zich een nobel streven en het woningtekort, ook een nobel streven, en zo dingen meer. Maar het zijn volgens mij geen maatregelen die bijdragen aan het oplossen van het financiële tekort. Wat zijn de keuzes van D66? Dennis Groenewold (D66). Ik heb wel degelijk gezegd dat uw partij keuzes durft te maken. Ik heb het alleen domme keuzes genoemd, gevaarlijke keuzes zelfs die u maakt.

Ik heb ook gezegd dat wij over alles durven te praten, inderdaad ook over belastingverhogingen, verhoging van de ozb en de afvalstoffenheffing. Daar durven we het over te hebben. Daar hebben we het de vorige keer over gehad. Ik wil nu markeren wat voor ons sowieso moet blijven voortbestaan, waarvan we zeggen: daar gaan we in ieder geval niet op bezuinigen als dat nodig is. Frans de Graaf (VVD). Oké, helder. Of eigenlijk helemaal niet helder. Mag ik dan daaruit afleiden dat D66 wel voor bezuinigingen is, maar in elk geval niet op die domeinen en voor de rest wel? Is dat de conclusie van dit verhaal? Dennis Groenewold (D66). Inderdaad. Ik geef aan dat we over veel dingen zullen moeten spreken, maar dat we op deze dingen niet gaan bezuinigen wat D66 betreft. Dat zijn de keuzes die ik nu met u wil bespreken. Frans de Graaf (VVD). Dit is echt fantastisch nieuws. D66 heeft een paar prioriteiten. Ik vind het terechte prioriteiten. Het zouden ook prioriteiten van de VVD kunnen zijn. Sterker nog, dat zijn ze ook. Dat is allemaal prima. Maar op al het andere - hoe het efficiënter kan, hoe het effectiever kan, hoe het beter kan - kan ik de heer Groenewold geruststellen. Al die verschrikkelijke belastingverhogingen die u net noemde, zijn helemaal niet nodig. We krijgen de begroting samen wel rond. Dennis Groenewold (D66). We zullen het zien, meneer De Graaf.

Ik hoop vurig dat u gelijk heeft. Ik heb zelden zo erg als nu gehoopt dat de VVD hier de waarheid spreekt, want ik ben bang dat we de € 20 mln. die we structureel tekortkomen daar niet mee gaan oplossen. Maar goed, we zullen het zien. Uw motie die nog moet worden afgedaan, gaat daar wellicht bij helpen. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). D66 heeft het vaak over gelijke kansen. De heer Groenewold heeft het nu ook over gelijke kansen. We hebben ruim 380 bladzijdes aan begroting waarin zes zinnen gereserveerd zijn voor kwetsbare wijken. In hoeverre komt dat overeen met uw gelijke kansen? Dennis Groenewold (D66). U stelt een ingewikkelde vraag. Het college heeft een programmabegroting vastgesteld en daar staat het schijnbaar zes keer in, op zes pagina's. Ik vind het te weinig. Laten we er samen naar streven dat het voortaan meer erin komt. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Maar beste heer Groenewold, u zit in het college, niet alleen de afgelopen vier jaar maar de afgelopen jaren. U had daar een bijdrage in. Gelijke kansen. Als het om Transvaal gaat, als het om de Schilderswijk gaat, als het om leefbaarheid gaat, zijn er geen gelijke kansen ten opzichte van de andere delen van Den Haag.

60

Dennis Groenewold (D66). Voor de duidelijkheid: ik zit niet in het college, ik zit in de raad, net als u. Mijn taak is om het college te controleren, om te controleren of ze de afspraken die we hebben gemaakt in de coalitie voldoende nakomen. Dat we als partij sommige dingen wellicht anders zouden willen, is het gevolg van dat je in een coalitie zit. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Maar bent u niet te laat met die controle? Over een paar maanden is het zover dat de Haagse burgers u weg kunnen stemmen. Dennis Groenewold (D66). Ik zou willen zeggen 'of u', maar dat is niet het geval, want u gaat niet door. Dat is op zich heel erg jammer. Nee, dat klopt, maar dat is onderdeel van de democratie. Wij willen ons blijven inzetten. We hebben nu de begroting. We kijken vooruit. Wij willen ons daarvoor blijven inzetten. Ik hoop dat we met iedereen, ook in de raad, na maart blijven strijden voor meer kansengelijkheid in Den Haag. Volgens mij zijn we dat in ieder geval met elkaar eens. Ik had het over jonge starters. Een kans op een woning lijkt ver weg voor heel veel mensen. Het is voor jonge starters praktisch onmogelijk een betaalbare woning te vinden. Starters zitten vast in kleine studentenkamers, kunnen geen eigen woning krijgen, kunnen geen volgende stap maken in hun leven. Het is daarom niet te verkopen dat er nog steeds buurten zijn waar veel leegstand is.

Leegstand in Den Haag in een tijd van wooncrisis, mensen. Het is te gek voor woorden. Ik was zelf ook verbaasd dat er panden in ReVa bijvoorbeeld al meer dan tien jaar leegstaan, panden die bewoond zouden kunnen worden. Dat kan ik niet verkopen aan al die starters en studenten die ook weer die studentenwoningen zouden kunnen innemen, die nog steeds in die te kleine kamers wonen. Daarom dien ik de volgende motie in met als dictum: roept het college op om het tegengaan van leegstand prominenter onderdeel te maken van de integrale ondermijningsaanpak van dit gebied - dan doel ik op ReVa - om een leegstandsverordening aan te wijzen voor het gebied rond de Weimarstraat en Beeklaan, zoals nu ook al in specifieke gebieden in Tilburg gebeurt, en een taskforce leegstand op te richten met de gemeentelijke diensten BSD, DSO, DSB en Team Buurtgoed Vastgoed en andere stakeholders met de opgave de leegstand in Reva terug te dringen. Ik dien de motie in mede namens mevrouw Van Doorn, mevrouw Tseggai van de Partij van de Arbeid, de heer Barker van de Partij voor de Dieren, de heer Bos van de Haagse Stadspartij, mevrouw Yilmaz van de VVD en mevrouw Vavier van GroenLinks. Sebastian Kruis (PVV). Ik begreep uit de media dat het dan niet alleen blijft bij het in kaart brengen van die leegstaande panden, maar dat het mogelijk ook tot onteigening kan leiden. Dennis Groenewold (D66).

Volgens mij zitten er nog heel veel stappen tussen voordat zoiets gebeurt, bijvoorbeeld dat je eerst boetes kunt krijgen als je het te lang leeg laat staan. Dat zou een eerste stap zijn. Sebastian Kruis (PVV). Dat was geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg iets ter bevestiging en toen gaf hij geen antwoord. Hij gaf aan dat er nog veel stappen tussen zitten, maar dat kan dus uiteindelijk de laatste stap zijn. Ik zie dan een soort monsterverbond van allerlei bijna communistische partijen. Maar het zijn niet de panden van jullie; het zijn de panden van eigenaren. Als zij er niets mee doen, vind ik dat ook heel vervelend. Maar een gemeentebestuur dat mogelijk gaat onteigenen omdat het vindt dat er studenten of immigranten in moeten worden gehuisvest, dat kan toch niet de bedoeling zijn? Dennis Groenewold (D66). Nee, dat is inderdaad niet de bedoeling. Dat is ook niet wat wij willen. Wij willen gewoon dat die leegstand wordt opgelost en daarom deze verordening. Daarmee kun je dat aanpakken. Daarmee kun je boetes uitdelen. Dat willen we ermee. Onteigenen is niet het doel dat we hiermee hebben. Dat kan ik tegen de heer Kruis zeggen. Sebastian Kruis (PVV). De heer Groenewold zegt nog een keertje dat dat niet het doel is, maar het kan uiteindelijk wel het resultaat zijn als de gevolgde stappen niet het gewenste effect hebben.

Ik snap niet dat een liberale partij als D66 ooit was ervoor kan pleiten dat we mogelijk gaan onteigenen. Straks zit een er ander gemeentebestuur, misschien wel met vier wethouders van de Haagse Stadspartij, en 61

dan gaat de hele stad op de schop en naar vadertje Staat. Daar moeten we uitermate terughoudend mee zijn. Dennis Groenewold (D66). Ik ga niet in op of het kan gebeuren of niet dat de Haagse Stadspartij vier wethouders gaat leveren. In theorie kan alles. Onteigenen is een instrument dat de gemeente nu al heeft. De angst die u heeft is in ieder geval nu al bewaarheid, want het is een instrument dat de gemeente heeft in het ruimtelijkeordeningsbeleid als er niet wordt voldaan aan de eisen die we stellen. Onze intentie met de leegstandsverordening is niet om te onteigenen. Ik kan u daarin geruststellen. We zullen ervoor blijven waken dat het gaat helpen om de leegstand tegen te gaan. Gelijke kansen krijgen betekent ook dat iedereen dezelfde kans krijgt op een succesvolle toekomst, ongeacht je geslacht, seksuele voorkeur, huidskleur of lichamelijke beperking. Deze raadsperiode heeft D66 zich samen met heel veel andere partijen in de raad - dat moet ik er eerlijk bij zeggen - ingezet voor een betere toegankelijkheid van de stad. Daar worden stappen in gezet. Maar het is wel teleurstellend dat het ov voor mensen in een rolstoel nog steeds slecht toegankelijk is. Het lukt de HTM maar niet om goede rolstoelplekken in de bussen te realiseren, terwijl dat elders wel kan.

Daarom dien ik hierbij een motie in die is medeondertekend door mevrouw Van Doorn, mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en de heer Smit van de Partij voor de Dieren, met als dictum: verzoekt het college bij de MRDH en de HTM aan te dringen op een nieuwe veiligheidstest in overleg met Voorall, en de uitkomsten van deze test te delen met de raad. Als al die mensen met een beperking eindelijk goed en wel mee kunnen, moeten ze ook naar het toilet kunnen. Het is vandaag al de tweede keer dat we het over dit onderwerp hebben. Het Centraal Station beschikt immers over een modern busplaform, maar helaas is daarbij geen rekening gehouden met een rolstoeltoegankelijk toilet. Een gemiste kans. Omdat we ook beleid hebben om ieder jaar een openbaar toilet in Den Haag te realiseren, stelt D66 voor deze locatie daarin op te nemen. Ik dien daarom een motie in met als dictum: verzoekt het college het busplatform Centraal Station bovenaan de planning te zetten voor het toevoegen van volgende openbare toiletten, en de meerjarenplanning inclusief locaties voor het toevoegen van openbare toegankelijke toiletten voor de komende jaren op te stellen en te delen met de raad. De motie is medeondertekend door de heer Smit van de Partij voor de Dieren. De coronacrisis is nog niet eens volledig achter ons, maar de eerste gevolgen zijn al zichtbaar.

Er is een groep jongeren die een leerachterstand heeft opgelopen. Deze jongeren moeten zo snel mogelijk die achterstand inlopen om niet te ver achterop te raken. Ze kunnen nog een diploma halen en zo zicht houden op een baan en een mooie toekomst. Voor de groep jongeren die vroegtijdig gestopt is met school is de toekomst minder rooskleurig. Voor D66 blijft onderwijs de sleutel naar een succesvolle toekomst. Daarom dien ik een motie in met als dictum: verzoekt het college in gesprek met niet-particuliere opleidingen in Den Haag te onderzoeken of deze kwetsbare jongeren bij hen een volwaardige opleiding op het gebied van techniek, bouw, veiligheid en beveiliging en zorg tegen zo min mogelijke kosten kunnen volgen, waar een volwaardige stage deel van uit maakt, en de betrokken vrijwilligersorganisaties in Den Haag financieel te ondersteunen wanneer ze aan deze jongeren specifieke stages aanbieden en hen hierin te begeleiden. Ik dien deze motie samen met de heer Fekkes in, die ik bij dezen nogmaals feliciteer met zijn aanstelling als raadslid. De roep om goed opgeleide technici zal de komende jaren toenemen. D66 heeft echter het idee dat met name vanuit het vmbo en mbo er nog kansen liggen voor een betere aansluiting op technische opleidingen.

Daarom de motie met als dictum: verzoekt het college meer ambitie te tonen bij het stimuleren van techniekonderwijs, werk te maken van techniekonderwijs in onze stad en regio door STO-scholen, bedrijven en overheden te betrekken bij het initiëren van initiatieven om techniekonderwijs een boost te geven, en hiervoor een passende financiering in de begroting op te nemen. Deze motie is ook mede door de heer Fekkes ondertekend. Die technici zullen we ook hard nodig hebben in de energietransitie. Als we de stad echt willen verduurzamen en van het gas willen halen, komen we mensen tekort. Die transitie is hard nodig. Het KNMI had vorige week nog een rapport waarin de gevolgen van de opwarming weer eens duidelijk werden. We merken nu al de gevolgen van de opwarming in de wijken. Hittestress, overstromingen na hevige regenval, het is nog slechts het begin. De transitie biedt ook kansen. Een duurzaam huis is een prettig huis om in te wonen. 's Zomers koel en 's winters aangenaam zonder dat het een hoge energierekening met zich meebrengt, wie wil dat 62

nou niet? Duurzaam verkeer is verkeer dat geen herrie maakt, iets waar heel veel inwoners van deze stad overlast door ervaren. Dít is het verhaal dat we moeten vertellen. Dat moet de gemeente vertellen. En dan helpt het als de gemeente helder is in haar communicatie, zodat de bewoners weten waar zij aan toe zijn. Al jaren vragen we om een communicatieplan richting de bewoners waarin staat wat zij van de gemeente kunnen verwachten en waar zij hulp en advies kunnen krijgen. Ieder jaar zou dat er aankomen, maar het kwam maar niet. Daarom heb ik samen met de Partij voor de Dieren een motie daarover opgesteld, die de heer Barker zo dadelijk zal indienen. Bij de behandeling van de programmarekening heeft D66 een motie aangehouden om in bepaalde wijken met specifieke veegploegen te gaan werken. In onder andere Nijmegen hebben deze ploegen succes opgeleverd. Wij willen dat kleine teams van straatvegers altijd actief de wijk in trekken om de rommel op te ruimen en mensen te helpen waar het kan en aan te spreken waar het moet. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college gedurende een jaar een pilotproject te starten in Loosduinen en Laak door dagelijks een herkenbare schoonmaak/veegploeg aan het werk te zetten om dat goede voorbeeld te geven en inwoners op een sociaal vriendelijke wijze bij het opruimen van zwerfafval te betrekken.

Deze motie wordt ook mede met de heer Fekkes ingediend. Lesley Arp (SP). Ik vroeg me af of de heer Groenewold deze motie nader kan toelichten. Want volgens mij zijn de straatvegers die nu in de wijken rondlopen op zich al herkenbaar en ook sociaal vriendelijk. Ik vraag me af wat dit toevoegt. Dennis Groenewold (D66). Ik heb deze discussie ook met de woordvoerder hierover gehad. Ik dacht dat eerst ook, maar dit is echt nog kleinschaliger, echt de woonwijken in. Nu gebeurt het vaak rondom winkelcentra en doorgaande wegen. Het gaat erom dat ze herkenbaar de woonwijken ingaan waar de overlast wordt ervaren om daar te gaan helpen en om mensen aan te spreken, wat nu wat minder gebeurt, en te helpen om dat goed te kunnen doen. Lesley Arp (SP). Het is op zich een interessant idee. Ik vraag me wel af hoe de medewerkers daarin worden meegenomen. De heer Groenewold weet natuurlijk ook dat er ook medewerkers tussen zitten met een afstand tot de arbeidsmarkt. Er worden nu extra taken bij hen neergelegd. Ik ben benieuwd wat de medewerkers daarover te zeggen hebben. Dennis Groenewold (D66). Een terecht punt. Daar moeten we ze even bij helpen, want het is niet makkelijk hoe ze dat doen. Het is in andere steden al wel gebeurd, dus ik denk dat we moeten kijken hoe ze het daar hebben gedaan en dat we dat moeten meenemen als we dit pilotproject in Den Haag starten.

Waar sommige wijken kampen met overlast van afval op straat, zijn er in andere wijken andere problemen. Denk aan ondermijning die tot problemen leidt, rondom de Weimarstraat bijvoorbeeld, maar ook in andere gebieden. Daarvoor hebben we de aanpak prioritaire gebieden vastgesteld. D66 krijgt echter signalen uit een van die gebieden dat bewoners zorgen hebben over de aanpak. Een groep actieve bewoners uit Transvaal is namelijk gefrustreerd en teleurgesteld en voelt zich onvoldoende gehoord. Zij hebben daarover dan ook een manifest opgesteld. Bij deze aanpak is het juist echt belangrijk dat er draagvlak is bij de bewoners, want zonder dat draagvlak is er geen enkele kans van slagen. Daarom heb ik een motie met als dictum: verzoekt het college in gesprek te gaan met de manifestopstellers en hun zorgen op te nemen in de aanpak prioritaire gebieden en de wijkagenda Transvaal 2021-2025, transparantie te verlenen over alle doelstellingen, uitgaven en uitkomsten, en deze informatie te delen met de Haagse gemeenteraad. Den Haag staat er financieel niet al te sterk voor. We zullen keuzes moeten maken, pijnlijke keuzes. D66 wil niet dat die keuzes ten koste gaan van mensen die het nu al moeilijk hebben. Juist als je elke cent moet omdraaien, moet je slimme investeringen doen.

Daar had ik het in eerste instantie bij willen laten, maar gedurende de afgelopen twee dagen hebben wij nog nagedacht over De Mussen. Het is hier al meerdere keren ter sprake gekomen: hoe gaan we daar nu mee om? Ik heb met de coalitie hierover gesproken. Wij hebben de volgende motie opgesteld met als dictum: roept het college op uit de middelen bestemd voor de innovatieregeling voor 2022 eenmalig € 450.000 te alloceren ten behoeve van de zelfstandige buurthuizen, daarbinnen een bedrag van € 150.000 voor De Mussen te alloceren als garantstelling mocht zij niet in staat blijken het 63

resterende tekort voor het komende jaar te dekken en daarmee zorgvuldig te kunnen werken aan een structureel financieel herstelplan voor De Mussen, in samenspraak met De Mussen te zoeken naar oplossingen voor het resterende tekort, waarbij continuïteit van huidige activiteiten, kleinschaligheid en inzet van medewerkers uitgangspunt zijn, deze garantstelling van € 150.000 te verlenen onder de voorwaarde dat De Mussen uiterlijk 1 mei 2022 een meerjarig sluitende begroting presenteren en voldoen aan de voorwaarden die zijn gesteld door de gemeente aan de noodsubsidie van januari 2021, mits de gemeente in de bezwaarprocedure hierover in het gelijk wordt gesteld, en de raad hierover voor de zomer van 2022 te informeren. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Wenink van GroenLinks, mevrouw Holman van de Partij van de Arbeid, de heer Partiman van het CDA en de heer De Vos van de VVD. Sebastian Kruis (PVV). Waar komt dit nou toch opeens vandaan in de laatste twee dagen? Het is toch heel raar dat dit nu opeens ter tafel komt? Ik heb die motie nog niet eerder voorbij zien komen. Er wordt nu opeens een bedrag van € 450.000 uitgetrokken, waarvan € 150.000 voor De Mussen. Wat gaat er dan met die andere € 300.000 gebeuren en waar komt dat geld opeens vandaan? Gaan we niet meer investeren in innovatie? Ik vind dit echt een hele rare manier van werken. Dennis Groenewold (D66).

Deze motie komt voort uit de wens van een aantal partijen en breed in de raad om te kijken of we De Mussen nog kunnen helpen. Daar hebben wij met elkaar over overlegd en dit is de uitkomst daarvan. Sebastian Kruis (PVV). Maar is de wethouder dan opeens bijgedraaid? Hij zei dat De Mussen niet gered kon worden zonder een directieovername. Hoe is dat dan precies gelopen? Dat hebben we niet in een openbaar debat met elkaar besproken, zoals we dat normaal zouden doen om op basis van argumenten te komen tot een nieuw inzicht. Dit is blijkbaar allemaal in de achterkamertjes bekonkeld in de afgelopen twee dagen. De wethouder is blijkbaar opeens gedraaid. En er wordt opeens € 450.000 tevoorschijn getoverd hier in het midden van de zaal ten koste van iets waar we helemaal geen zicht op hebben. Ik vind het heel raar. Robert Barker (PvdD). Een punt van orde. De motie staat nog niet in het systeem. Mijn fractie heeft behoefte aan een schorsing om de motie goed te kunnen lezen. De voorzitter. En waarom zou ik dat toestaan? Omdat u dan nu al kunt interrumperen. Oké, dan schors ik voor vijf minuten. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter. We bespreken de programmabegroting 2022-2025 in de eerste termijn van de raad. D66 is aan het woord. Er was een interruptie van de heer Kruis. Hij kan niet wachten op het antwoord.

Eerst gaat de heer Groenewold antwoorden en dan heeft de heer Kruis zijn laatste en derde ronde. Dennis Groenewold (D66). Het antwoord op de vraag wat de wethouder ervan vindt, moet u dadelijk van de wethouder horen. U vroeg ook waar de rest van het geld naartoe gaat. Dat gaat naar de andere zelfstandige buurthuizen. Die hebben al ingeteerd op hun budget om dat noodfonds op te richten, zo heb ik begrepen. Die kunnen nu weer bijgeplust worden om het maar even oneerbiedig te zeggen. Sebastian Kruis (PVV). Hier worden de mensen thuis dus heel erg cynisch van: zo'n woordvoerder die opeens een motie onder de neus geduwd krijgt en die hij dan maar even indient, terwijl hij zelf geen idee heeft wat erin staat. Eigenlijk zegt hij dus: we gaan nu even € 450.000 uit een ander potje halen en dat gaan we bestemmen voor de buurthuizen. Van dat hele potje, van dat hele bedrag is een derde voor één instelling en de overige instellingen mogen het doen met de rest. Om te beginnen: lekker eerlijk is dat. Ten tweede: de wethouder zei dat het niet op orde zou komen bij De Mussen als er niets zou gebeuren aan de directie, als die niet zou worden overgenomen. Dat is blijkbaar opeens van tafel. Dit is in de achterkamertjes bekonkeld om dit voor de Partij van de Arbeid over de verkiezingen heen te tillen, want er staat: voor 1 mei moet duidelijk zijn. U leest het ook zelf mee. U 64

heeft geen idee wat u heeft ingediend. Dat is toch niet te geloven? Met € 450.000 belastinggeld even de verkiezingen van de heer Balster redden. Dat is wat hier aan de hand is. Dit is precies politiek in haar vuilste voorkomen. Het deugt van geen kant, het kost klauwen met geld en het is oneerlijk naar alle andere instellingen. Dat is weer de Partij van de Arbeid zoals we die al tientallen jaren kennen in deze stad en waarom er helemaal geen zetel meer overblijft na de volgende verkiezingen. Dennis Groenewold (D66). Ik begrijp het niet helemaal. We horen in de raad een brede oproep om te kijken of we De Mussen kunnen redden. In de coalitie hebben we daar ook naar gekeken en dit is het antwoord daarop, waarmee we in ieder geval nu De Mussen de mogelijkheid geven om door te gaan. We kijken in mei of het gelukt is met de andere punten waar we aandacht voor willen zien. Dan is er in mei weer een nieuw moment. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dit is inderdaad een hele cynische manier van politiek bedrijven. Wethouder Balster heeft aan alle kanten ruzie gemaakt. Hij heeft De Mussen geschoffeerd. Hij heeft de meest verschrikkelijke dingen gezegd over De Mussen: het is allemaal niet op de rit, het is allemaal niet voor elkaar.

In een keer komt er een kentering in de commissie waardoor de coalitiegenoten denken: hé, de wind is aan het draaien in de raad; we dienen moties in, we hebben het erover. Niks kon en nu komt in een keer deze motie als een duveltje uit een doosje. De heer Groenewold wordt ervoor gebruikt om die in te dienen. Zou u mij eens wat meer inzicht kunnen geven in hoe deze motie tot stand is gekomen? De voorzitter. Meneer Groenewold, hou het kort. Dennis Groenewold (D66). Een hoop dingen die de heer Sluijs heeft genoemd herken ik trouwens niet. Deze motie is tot stand gekomen doordat de woordvoerders met elkaar overleg hebben gehad. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Is de wethouder betrokken geweest bij het opstellen van de tekst van de motie? Dennis Groenewold (D66). U kent het goede gebruik dat we proberen te kijken naar de input van medewerkers van de wethouders. 'BA-proof' wordt dat dan genoemd. Ik zat er zelf niet bij, maar ik ga ervan uit dat het hier ook op die manier is gegaan, zoals we dat met alle moties doen die we in de raad indienen. De voorzitter. Meneer Sluijs, ten slotte. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik heb met BA-proof helemaal niks te maken. Wij werken hier gewoon als eigenstandige raad. We dienen moties in en dan gaan we kijken of die aangenomen worden of niet. Dat is dan aan de raad.

Maar blijkbaar is de wethouder hierbij betrokken geweest, want het loopt hem dun door de broek omdat iedereen boos is over het feit dat De Mussen aan het omvallen is. Op de Dag van de Arbeid, 1 mei, moet er hom of kuit gegeven worden. Dat is waarschijnlijk symbolisch, maar deze manier van politiek bedrijven en de wijze waarop de coalitie dit aangevlogen heeft, dat maakt terecht cynisch in de stad. Ik hoop echt dat de heer Groenewold dit niet wil representeren op deze manier door zich te laten gebruiken om een motie in te dienen waarvan de tekst geschreven is door wethouder Balster. De voorzitter. Erg plastisch … Een punt van orde, mevrouw Tseggai? Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter. Ik ga niks zeggen over de inhoud, maar het valt me wel op, met alle respect, dat u nu een stuk of drie interrupties toestaat waarin geen enkele vraag gesteld is en waarin ook nog een wethouder persoonlijk aangevallen wordt. Ik vind dat een beetje raar. De voorzitter. Mevrouw Tseggai, tot mijn grote ergernis moet ik toestaan dat er drie interrupties plaatsvinden over hetzelfde onderwerp. Maar dat doe ik, want dat heeft u zo afgesproken. Nergens staat dat je een vraag moet stellen. Ik vind het heel merkwaardig dat u maar liefst drie interrupties 65

neemt en er geen vraag in stelt. Dat is merkwaardig, maar ik ga niet over de inhoud van interrupties. Ik vind het 'dun door de broek gaan' een plastische wijze van spreken. Dat zei meneer Sluijs, maar verder mag hij politieke oordelen uitspreken. Punt. U bent aan het woord, meneer Groenewold. Dennis Groenewold (D66). Dank u wel voor het woord. Ik herken me niet, ik voel me totaal niet gebruikt, zeg ik tegen de heer Sluijs. Misschien helpt dat een beetje om wat minder cynisch ernaar te kijken. Wij hebben oprecht geprobeerd gezamenlijk naar een oplossing te kijken voor een probleem waarvan veel leden hier in de raad zeggen: daar moeten we een oplossing voor hebben. Dat is het. Robert Barker (PvdD). Ik herken wel dat dit een heel cynische motie is, want het is geen oplossing voor De Mussen, maar een oplossing voor de wethouder. Ik heb een vraag. We hebben een structureel tekort. We hebben dit debat ook al gehad met Groep de Mos. Hoe kan je een structureel tekort oplossen met een garantstelling? Dennis Groenewold (D66). Dit is dan ook geen structurele oplossing. Dit is een oplossing waarmee we De Mussen de tijd geven om tot een structurele oplossing te komen. Robert Barker (PvdD). In de commissie schetste D66: ik heb er zoveel buikpijn van, zoveel onzekerheid voor De Mussen. Al dat soort termen vlogen rond bij D66.

Eigenlijk zegt D66: we tillen het over de verkiezingen heen, we schoppen de bal vooruit en we laten De Mussen in onzekerheid. Waarom doet D66 in de commissie zo emotioneel, doen ze alsof De Mussen ze wat interesseert en dienen ze nu zo'n motie in die de onzekerheid continueert? Dennis Groenewold (D66). Ik vind dat een gekke redenering. Wij hebben aangegeven dat De Mussen ons interesseert en dus komen we met een oplossing om De Mussen meer tijd te geven in plaats van te zeggen: oké, stop er maar helemaal mee. De voorzitter. Laatste keer, meneer Barker. Robert Barker (PvdD). Maar D66 weet dat het uitstel van executie is. D66 weet dat een garantstelling niet gaat helpen bij een structureel tekort. En toch kiest D66 ervoor om zo'n motie in te dienen, wat alleen puur symboolpolitiek is om het over de verkiezingen heen te tillen. Dennis Groenewold (D66). Ik wou dat ik de glazen bol had die de heer Barker blijkbaar heeft, want dat weet ik allemaal niet. Ik hoop oprecht dat we hiermee tijd geven aan De Mussen om met een structurele oplossing te komen. Fatima Faïd (HSP). Het is al eerder gezegd: het is geen structurele oplossing. Wat ziet u dan eigenlijk als een structurele oplossing? Anders blijven we maar in cirkeltjes draaien.

Het is natuurlijk heel fijn dat iedereen net doet alsof ze De Mussen willen redden, maar het punt is: dit is inderdaad over de schutting gooien tot na de verkiezingen. Wat is de structurele oplossing van D66? Dennis Groenewold (D66). Ik denk dat er ook dingen moeten gebeuren bij De Mussen om te kijken hoe ze dat tekort kunnen inlopen. We zeggen inderdaad niet dat dit een structurele oplossing is. Nee, het is bedoeld om de tijd te geven om met een structurele oplossing te komen. Ik kijk dan in eerste instantie vooral naar De Mussen. Fatima Faïd (HSP). Maar we hebben toch allemaal al rapporten gekregen? U kunt toch gewoon op basis van die rapporten al een idee hebben van wat er zou moeten gebeuren? We hoeven het nu toch niet over de verkiezingen heen te tillen om er dan alsnog de stekker uit te halen? Ik begrijp niet zo goed waarom D66 dit allemaal op de lange baan schuift. Zo ken ik D66 helemaal niet. Waarom schuiven jullie het steeds op de lange baan? Je kan gewoon de rapporten lezen en met een visie komen op hoe je wil dat De Mussen gered wordt.

66

Dennis Groenewold (D66). Misschien ligt het aan mij omdat ik geen woordvoerder ben op dit onderwerp, maar ik hoorde vanochtend allerlei collega's zeggen: we hebben nog niet alle rapporten, dus we kunnen nog geen besluit nemen. Nu zegt mevrouw Faïd: we hebben toch alle rapporten, u kunt toch een besluit nemen? Dat snap ik niet helemaal. De voorzitter. Mevrouw Faïd, de laatste keer. Fatima Faïd (HSP). Nee, u bent inderdaad geen woordvoerder, want dan had u gewoon de geheime stukken gekregen. Dat zijn namelijk die rapporten. Ik kan me niet voorstellen dat u dit soort dingen niet in uw fractie bespreekt. Het is een beetje gek. Er liggen stukken. Ik vraag nogmaals aan u: wat is de visie van D66 en trouwens ook van GroenLinks en van de Partij van de Arbeid om De Mussen te redden? Wat is het plan? Dennis Groenewold (D66). Het plan is De Mussen nu lucht te geven om verder te werken aan een nieuw plan om met een structurele oplossing te komen. De voorzitter. Dan meneer Kruis. Een nieuw beeld, want we hebben nu wel heel vaak dezelfde vraag gesteld. Sebastian Kruis (PVV). Een gloednieuw beeld, voorzitter. Ik ken trouwens D66 wel als een cynische machtspartij, maar los daarvan. We hebben hier in de commissie over gesproken. Toen werd duidelijk: er was eigenlijk een tekort van drie ton.

De Mussen maakte inzichtelijk: € 150.000 kunnen wij zelf besparen en dan blijft er nog een gat van € 150.000. De wethouder zei daarover: dat kan op geen enkele andere manier goedkomen dan door een overname, want de kosten zitten in de overhead en het bestuur. Als je zo'n motie indient en zegt toe te gaan werken naar een oplossing voor 1 mei, dan moet je ook inzichtelijk kunnen maken wat je zelf daarbij voor ogen hebt. Maar dit hebben we al in de commissie besproken. Er was geen oplossing. We zouden nog in het openbaar over die geheime stukken gaan spreken, maar dat is ook allemaal niet gebeurd. Wat is dan de oplossing van de woordvoerder van D66, die hier zo'n motie indient? Als u zegt 'we gaan een beetje tijd kopen', dan moet u ook leveren. Dennis Groenewold (D66). Ik ben toch bang dat ik mezelf moet gaan herhalen. We geven hiermee De Mussen meer tijd om nog eens met nieuwe plannen te komen. De voorzitter. Meneer Kruis, werkelijk iets nieuws. Ik heb dat nu zes keer gevraagd. Gaat uw gang, meneer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Ja, maar de heer Groenewold zegt: we geven De Mussen hiermee extra tijd, maar er is in januari al € 350.000 overgemaakt door de wethouder. Dat is dus al een keer gebeurd.

Waarom nu opnieuw? In het verlengde van de vraag van mevrouw Faïd vraag ik wat er nu volgens de heer Groenewold een andere uitkomst zal zijn, anders dan dat het voor de Partij van de Arbeid over de verkiezingen heen wordt getild. En dan concreet. Dennis Groenewold (D66). Als wij nu niks doen voor De Mussen, zou volgens mij het gevolg zijn dat het dan misschien wel einde oefening is voor De Mussen. Dat verandert het. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). We hebben het al over die geheime stukken gehad. We hebben begrepen dat die stukken openbaar zouden worden om er in de openbaarheid over te kunnen spreken. Is de coalitie bereid om die stukken vandaag nog openbaar te delen zodat we die kunnen lezen en om in de tweede termijn aan De Mussen zelf de gelegenheid te bieden om aan te geven wat zij van het voorstel vinden? Ik ben heel benieuwd wat De Mussen hier zelf van vindt. Zou dat een idee zijn?

67

Dennis Groenewold (D66). Ik weet niet of dat procedureel kan, maar ik zie er op zich geen principiële bezwaren tegen. U zegt net zelf dat het al in de loop van de dag zou moeten komen. Dan zou dat al moeten werken, dus dan kunnen we het er in de tweede termijn prima over hebben. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan zou ik graag het verzoek willen doen aan het college dat die stukken zo snel mogelijk naar ons toe komen, zodat we er in de tweede termijn op terug kunnen komen. Ik ben heel erg benieuwd wat De Mussen ervan vindt. Dan kunnen we mevrouw Grötzebauch de gelegenheid bieden om in de tweede termijn nog een keer in te spreken … Dat kan niet? Oké, dan gaan we zo meteen allemaal even met mevrouw Grötzebauch praten om te horen wat zij ervan vindt. Dan nemen we dat mee in de rest van het debat, want we zijn buitengewoon benieuwd hoe De Mussen hier zelf in staat, en ik hoop u ook. Lesley Arp (SP). Een heel interessant voorstel van de heer Sluijs. Ik ben heel benieuwd hoe daarop gereageerd gaat worden. Ik ben benieuwd hoe ik de motie moet lezen die ik net onder ogen heb gekregen. Moet ik die zo lezen dat de coalitiepartijen zeggen: we doen hiermee de deur dicht voor een eventuele verhoging van de structurele steun aan De Mussen? Dennis Groenewold (D66). Op dit moment wel, ja. Op dit moment is dit het aanbod dat wij doen.

In mei is er een nieuwe situatie met een nieuwe raad. Die kan daar dan eventueel anders over beslissen, maar op dit moment is dit de oplossing die wij nu zien. Lesley Arp (SP). Dan wil ik daar toch nog wel een ding over zeggen. Dat stelt mij dan uitermate teleur. Zoals mevrouw Faïd zei hebben wij die stukken kunnen lezen. Die sterken mij enorm in de overtuiging dat er echt een structurele oplossing nodig is en dat het voorstel dat nu voorligt uitstel van executie is. Ik zou dan op zijn minst verwachten dat de collegepartijen de deur niet dichtgooien voordat we die stukken gedegen hebben kunnen bespreken. Dennis Groenewold (D66). Volgens mij zei ik net ook dat we geen deuren dichtgooien. Dit is in ieder geval een oplossing tot 1 mei. Dan is er wellicht een nieuwe situatie en kunnen we het er als raad nog een keer met elkaar over hebben. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik vraag me ook heel erg af hoe ik deze motie moet lezen, want volgens mij is het één grote cirkelredenering. De vierde bullet van uw oproep is dat De Mussen een sluitende begroting moet presenteren en aan de voorwaarden moet voldoen zoals ze gesteld zijn door de gemeente. Daarover loopt nu een bezwaarprocedure, omdat De Mussen zelf zegt: wij kunnen daar niet aan voldoen en wij zijn het er ook niet mee eens.

Op het moment dat deze motie wordt aangenomen, zijn we eigenlijk terug bij de situatie van afgelopen januari, gaan we weer die voorwaarden stellen en gaat De Mussen weer zeggen: wij kunnen niet aan die voorwaarden voldoen. Dus wat lossen we nu op met deze motie? Dennis Groenewold (D66). Ik blijf het zeggen: dat we tijd kopen. Er staat ook 'mits de gemeente in de bezwaarprocedure hierover in het gelijk wordt gesteld'. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dan is de gemeente formeel in het gelijk gesteld, maar zal de mening van De Mussen waarschijnlijk blijven: wij kunnen hier niet aan voldoen. Dus is er misschien wel tijd gekocht, maar voor wie? Dennis Groenewold (D66). Tijd gekocht voor De Mussen om dan toch nog verder te kijken of er dingen anders kunnen of niet. Dat is niet aan mij, maar dat is aan De Mussen zelf. De voorzitter. Meneer Kruis, u heeft iets nieuws? O, mevrouw Klokkenburg mag nog een derde interruptie. Stel je voor. Als meneer Grinwis het ziet! Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Daar zal ik geen opmerking over maken, voorzitter.

68

We kopen tijd voor De Mussen, aldus de heer Groenewold. Maar we hebben vanochtend van mevrouw Grötzebauch gehoord dat een heel aantal fondsen zich aan het terugtrekken is, dus de hele financiële situatie wordt alleen maar instabieler op het moment dat we nog meer tijd gaan kopen. We moeten nu een besluit nemen. Of we redden ze echt of we stoppen met De Mussen. Is de heer Groenewold dat niet met mij eens? Dennis Groenewold (D66). Nee, dit is het voorstel dat wij daartegenover zetten. Sebastian Kruis (PVV). Ik wilde net opmerken, een beetje in het verlengde van wat de heer Groenewold net zei, dat ik vandaag denk ik het enige raadslid was geweest dat nu tegen het redden van De Mussen had gestemd zolang we niet open en transparant over de vertrouwelijke stukken hadden gesproken. Dus het beeld dat zogenaamd de hele raad wilde dat we nu De Mussen gingen helpen, dat de heer Groenewold als een soort messias naar beneden kwam zetten met een zak geld en dat ik daar dan blij mee zou zijn, dat is dus niet zo. Ik zag u ook wel kijken: het kan toch niet zo zijn dat de heer Kruis dat ook wilde? Nee, dat wilde de heer Kruis inderdaad niet. Een andere vraag.

Wat gaat er met die overige drie ton gebeuren die dan nog overblijft? Als zo'n voorstel met veel bombarie wordt aangekondigd, dan zal er ook wel een heel mooi inhoudelijk verhaal aan vastzitten wat de indieners beogen met de rest van dat geld. Dennis Groenewold (D66). Ik was in de veronderstelling dat ik daar al antwoord op had gegeven, namelijk dat dat voor die andere zelfstandige buurthuizen was die hebben bijgedragen aan het noodfonds voor De Mussen. Hiermee worden ze gecompenseerd. Ik dacht dat ik dat al had beantwoord. De voorzitter. Dat hebt u zeker al gezegd. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik zou graag een punt van orde willen maken en een ordevoorstel willen doen. Ik heb net het verzoek gedaan, maar ik vind het toch netter om dat even in een ordevoorstel te gieten, om de geheime stukken openbaar te krijgen en die stukken voor de tweede termijn bij de raad te hebben, in ieder geval voor de stemmingen maar zeker voor de tweede termijn, zodat we ze kunnen betrekken bij de tweede termijn. Dat is het ordevoorstel dat ik graag zou willen doen. De voorzitter. U heeft het vanochtend bekrachtigd, dus ja. Kan iemand even kijken wat er juridisch wel of niet kan? Kan dat even gebeuren? Dan gaan we ondertussen, in afwachting van dat oordeel … Jullie hebben het bekrachtigd en wij moeten dan een nieuw besluit nemen om het op te heffen. Dat doen we dinsdag.