RIS310930 Notulen van de raad van 4 november 2021 (dagdeel)

Motie HvDH/GdM.1 Haagse aanpak tegen jeugdoverlast De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850. Constaterende, dat: • door de hele stad Den Haag er steeds meer overlast is van hangjongeren; • het aantal geregisteerde meldingen van overlast jeugd in de afgelopen jaren enorm is gestegen. Bron: data.politie.nl / 2018 - 1993 / 2019 - 2455 / 2020 – 4289 Overwegende, dat: • steeds meer gemeenten prioriteit geven aan de aanpak tegen jeugdoverlast; • uit onderzoek naar voren is gekomen dat 75% van de jeugdcriminaliteit voortkomt uit problematische jeugdgroepen. Van mening, dat: • een aanpak voor problematische jeugdgroepen, die voor (groepsgewijze) overlast en onveiligheid zorgen in de openbare ruimte, hard nodig is in Den Haag. Verzoekt het college: • te onderzoeken wat de oorzaken zijn van de toegenomen jeugdoverlast; • de Haagse aanpak tegen jeugdoverlast te verbeteren en de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.2. Onderzoek gratis OV De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850).

32

Constaterende, dat: • het ondanks alle maatregelen niet lukt om automobilisten uit hun trouwe vierwieler te krijgen; • Nederland het duurste openbaar vervoer van heel de Europese Unie heeft, gemiddeld 35 procent duurder dan in andere Europese landen; • er steden en landen zijn waar het OV met succes gratis is gemaakt en waar het gebruik van tram en bus is gestegen en het aantal auto’s gedaald, wat het fileleed heeft verzacht. Van mening, dat: • mensen alleen zullen overwegen de auto te zullen laten staan, als hét alternatief goed en goedkoop is. Verzoekt het college: • om binnen de MRDH te pleiten voor een onderzoek naar gratis OV binnen de metropoolregio en deze kosten-baten-analyse aan de raad te doen toekomen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.3 Aldi Scheveningen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Overwegende, dat: • aan supermarktbedrijf Aldi door het college van burgemeester en wethouders een onherroepelijke omgevingsvergunning is verleend om binnen de grenzen van het bestemmingsplan een nieuwe winkel aan de Westduinweg te Scheveningen te bouwen (hierna:het Vergunde ontwerp); • het Vergunde ontwerp uitgaat van een winkelruimte op zowel de begane grond als in de kelder en buiten parkeren op maaiveldniveau; • er een alternatief ontwerp voorhanden is met eenzelfde verkoopvloeroppervlak (Alternatieve ontwerp); • dit ontwerp uitgaat van winkelruimte op uitsluitend de begane grond en parkeren in een parkeerkelder - met meer parkeerplaatsen - gebeurt en dus niet op maaiveldniveau, het ‘blik’ is daarmee van straat; • het van belang is dat deze locatie reeds een detailhandelsbestemming heeft en dat het Alternatieve ontwerp slechts een wijziging van het bouwvlak betreft waarbij binnen de toegestane supermarktmeters wordt gebleven (van het Vergunde ontwerp); • de realisatie van het Alternatieve ontwerp daarom voor wat betreft parkeren, ontsluiting, fietsparkeren, laden en lossen alsmede winkelgemak de voorkeur heeft boven het

Vergunde ontwerp; • het Alternatieve ontwerp bovendien een groen dak kent en ook voor het overige duurzamer is (zie de als bijlage aangehechte artist impression); • de bewonerscommissie het niet eens is met het Vergunde ontwerp en met Aldi de voorkeur heeft uitgesproken voor het Alternatieve ontwerp met een enkele laag en ondergronds parkeren; • ook Aldi dit ontwerp verkiest boven het Vergunde ontwerp en heeft laten weten daarvoor een aanvraag te zullen doen; • voor het realiseren van het Alternatieve ontwerp een beslissing om af te wijken van het bestemmingsplan nodig is. Verzoekt het college: • aan Aldi een omgevingsvergunning voor het Alternatieve ontwerp te verlenen door in beginsel 33

gebruik te maken van de kruimelregeling. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.5 Openhouden ziekenhuis Bronovo De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • onze stad te maken heeft met een snel groeiende bevolking, die bovendien vergrijst; • zorgexperts stellen dat het sluiten van o.a. spoedeisende hulpposten en huisartsenposten leidt tot achteruitgang van de kwaliteit van de acute zorg en de toegankelijkheid daartoe onder druk zet. Verzoekt het college: • pro-actief op te komen voor de zorgbelangen van bewoners en richting het Rijk te strijden voor het volwaardige behoud, met spoedeisende hulp en intensive care, van ziekenhuis Bronovo en de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag

Motie HvDH/GdM.6 Onderzoek terugkeer Ha-Schi-Ba festival Schilderswijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • het Ha-Schi-Ba festival een enorm succes was in de Schilderswijk; • het Ha-Schi-Ba festival in 2008 is gestopt. Overwegende, dat: • het festival in het verleden bewezen heeft een succesvolle trekpleister te zijn voor de Schilderswijk; • de wens bij de bewoners en ondernemers voor een terugkeer van het festival nog steeds aanwezig is. Verzoekt het college: • te onderzoeken of het Ha-Schi-Ba festival terug kan keren naar de Schilderswijk en de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.7 Nederlandse driekleur én Haagse vlag in raadzaal De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850).

34

Constaterende, dat: • de Nederlandse driekleur en de Haagse vlag belangrijke symbolen zijn van onze identiteit. Overwegende, dat: • de Nederlandse vlag inmiddels ook in de Tweede Kamer een permanente en prominente plek heeft gekregen; • veel gemeenten dit landelijke voorbeeld gevolgd hebben. Van mening, dat: • de Nederlandse driekleur en de vlag van Den Haag als symbolen van ons land, onze stad en de eenheid daarvan, thuishoren in de raadzaal; • dit helemaal past in de oproep van het college dat ‘de Hagenaar trotser moet worden op zijn stad’. Verzoekt het presidium: • de Nederlandse vlag én de vlag van Den Haag een permanente en prominente plek in de raadzaal te geven. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.8 Verkort inschrijfduur sociale huurwoning De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • de inschrijfduur voor een sociale huurwoning steeds verder oploopt; • het aantal woningzoekenden voor een sociale huurwoning is opgelopen van 150.000 naar 165.000. Overwegende, dat: • het stadsbestuur de inschrijfduur niet verder wil laten oplopen. Verzoekt het college: • met een plan van aanpak te komen hoe ze wil voorkomen dat de inschrijfduur voor een sociale huurwoning verder oploopt en deze juist verkort kan worden; • de raad hierover in te lichten. En gaat over tot de orde van de dag. Motie HvDH/GdM.9 Voorbereiden scenario’s teruggeven taken aan Rijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850).

Constaterende, dat: • op basis van de huidige inzichten de Haagse begroting een jaarlijks tekort van ruim 19 miljoen euro zal kennen; • uit alle rapporten blijkt dat de oorzaak van de financiële tekorten bij het Rijk ligt dat, door een stapeling van kortingen (opschalingskorting) overheveling van taken zonder voldoende 35

•

middelen (jeugdzorg) of sturingsmogelijkheden (jeugdzorg en Wmo), gemeenten voor een onmogelijke opgave heeft gesteld; dat Den Haag de begroting alleen nog maar sluitend krijgt door een beroep te doen op de reserves, waarbij structurele kosten worden gedekt door incidenteel geld, wat op termijn dus niet volgehouden kan worden.

Overwegende, dat: • Den Haag al langere tijd in samenwerking met andere gemeenten, alleen en in VNG-verband aangeeft dat de situatie onhoudbaar is geworden; • alle rapporten, overleggen, acties en smeekbed niet voldoende hebben opgeleverd; • er een breed (97,5%) aangenomen VNG motie ligt, die stelt dat indien er in het vooijaar van 2022 niet voldoende geld en aandacht van de regering en Tweede Kamer is “dan over te gaan op het ‘teruggeven’, niet uitvoeren en niet meer aanpakken van nieuwe taken.” • Den Haag deze motie gesteund heeft. Verzoekt het college: • de scenario’s voor het ‘teruggeven’, niet uitvoeren en niet meer aanpakken van nieuwe taken voor te bereiden en de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag

Motie HvDH/GdM.10 Zonder draagvlak geen verkoop gemeentelijk vastgoed De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • op basis van de huidige inzichten de Haagse begroting een jaarlijks tekort van ruim 19 miljoen euro zal kennen; • verkoop van gemeentelijk vastgoed als mogelijkheid genoemd wordt om toekomstige tekorten te dekken. Overwegende, dat: • Den Haag al veel gemeentelijk vastgoed verkocht heeft en dat zorgvuldigheid bij toekomstige verkoop geboden is; • veel maatschappelijke organisaties gebruik maken van gemeentelijk vastgoed omdat zij niet in staat zijn om marktconform te huren; • het belangrijk is dat gebruikers en bewoners(organisaties) betrokken worden bij eventuele verkoop van het vastgoed. Verzoekt het college: • te onderzoeken hoe gebruikers en bewoners(organisaties) actief betrokken kunnen worden bij eventuele verkoop van het vastgoed en het draagvlak daarin specifiek mee te nemen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.11 Acute stopzetting verbouwing bibliotheek De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). 36

Constaterende, dat: • deze week een begin is gemaakt met een ingrijpende en miljoenen euro’s kostende verbouwing van de Centrale Bibliotheek aan het Spui; • de gemeenteraad geen presentatie heeft gekregen van de verbouwingsplannen en daar niet op heeft kunnen reageren; • er (nog) geen gedachtewisseling in de gemeenteraad heeft plaatsgevonden over de grondslagen van de verbouwing - en dat de beleidsvisie ‘Bibliotheek in Beweging’ van september 2020 die daaraan ten grondslag zou moeten liggen óók nog niet in de raad is besproken. Overwegende, dat: • het college de belofte niet is nagekomen om de raad nader te informeren over de verbouwingsplannen zoals toegezegd in de Beleidsvisie Bibliotheek Den Haag 2021-2025 (RIS306228). Verzoekt het college: • om de verbouwingsactiviteiten in de Centrale Bibliotheek met onmiddellijke ingang stop te zetten; • om op zo kort mogelijke termijn met de raad te spreken over de beleidsvisie ‘Bibliotheek in Beweging’ in directe relatie met de verbouwingsplannen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.12 Red buurtorganisatie De Mussen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • de continuïteit van de 95-jaar oude welzijnsorganisatie De Mussen in de Schilderswijk onzeker is door financiële problemen; • herhaaldelijk overleg tussen de gemeente en De Mussen (nog) niet heeft geleid tot een oplossing voor de komende jaren. Overwegende, dat: • de Mussen in de Schilderswijk buitengewoon gewaardeerd wordt door inwoners, scholen en organisaties die ermee samenwerken; • de gemeente, bij monde van de verantwoordelijke wethouder Wonen, Wijken en Welzijn, de grote betekenis van De Mussen in de Schilderswijk onderschrijft. Verzoekt het college: • op de begroting 2022 middelen te reserveren ter grootte van 150.000 euro en hiervoor dekking te halen uit de innovatieregeling welzijn, om bij te kunnen springen als De Mussen niet kan voldoen bij acute betalingsverplichtingen; • een ultieme poging te doen De Mussen van faillissement te redden; • de raad uiterlijk voor de zomer van 2022 te informeren. En gaat over tot de orde van de dag

37

Motie HvDH/GdM.13 Geef energiearmoede geen kans in Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • ondanks aangekondigde belasting verlichtende maatregelen van het Rijk, de minima maandelijks plusminus 50 euro meer kwijt zullen zijn aan de energienota door stijgende energiekosten. Overwegende, dat: • dit maandelijkse bedrag een enorme aanslag is op de portemonnee van mensen die vaak al afhankelijk zijn van de voedselbank; • deze mensen veelal in slecht geïsoleerde sociale huurwoningen wonen en gedwongen zullen worden om de verwarming uit te draaien komende winter; • huizenbezitters subsidie op subsidie kunnen stapelen voor verduurzaming van hun woning. Van mening, dat: • er vele miljoenen vanuit de Eneco-gelden beschikbaar gesteld worden ter verduurzaming van Haagse woningen; • de minima hier geen aanspraak op kunnen maken en afhankelijk zijn van hun woningcorporatie; • zij uit de ruime Eneco-gelden slechts een vergoeding kunnen krijgen voor een tochtstripje of radiatorfolie; • deze ongelijkheid tussen minima en huizenbezitters niet uit te leggen is en gelijk getrokken moet worden.

Verzoekt het college: • te onderzoeken hoe inwoners die in het bezit van een Ooievaarspas zijn, of voldoen aan deze criteria, gecompenseerd kunnen worden voor hun netto gestegen energiekosten; • de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.14 Zorg voor herdenkingsmonumenten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking de programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850) Constaterende, dat: • er in onze stad diverse herdenkingsmonumenten zijn die in erbarmelijke staat verkeren, zoals het Herdenkingsmonument Loosduinen en het Monument bombardement Bezuidenhout; • herdenkingsmonumenten in zijn algemeenheid slecht worden onderhouden, ook niet als ze vernield zijn, groen zijn uitgeslagen etc. Overwegende, dat: • aangetaste herdenkingsmonumenten in de Stad van Vrede en Recht écht niet kunnen en geen recht doen aan de nagedachtenis waarvoor ze opgericht zijn.

38

Wetende, dat: • de gemeente 12 herdenkingsmonumenten onder eigen beheer heeft; • er nog 24 herdenkingsmonumenten in de stad onder beheer staan van de Centrale Vastgoedorganisatie Den Haag (CVDH); • er in deze collegeperiode jaarlijks niet meer dan maximaal 10.000 euro is besteed aan het onderhoud van en toezicht op de herdenkingsmonumenten. Verzoekt het college: • om samen met de CVDH een inventarisatie te maken van welke herdenkingsmonumenten aandacht behoeven en deze herdenkingsmonumenten snel de zorg te geven die zij verdienen; • om indien de gemeente niet de eigenaar is van de aangetaste herdenkingsmonumenten, in gesprek te gaan met de eigenaren/beheerders over de zorg hiervoor; • ervoor te zorgen dat de meest ernstige aantastingen zijn hersteld vóór de Dodenherdending van 4 mei 2022; • binnen de programmabegroting 2022 - 2025 een gepaste kostenpositie aan te wijzen waarbinnen het toezicht en onderhoud structureel kunnen worden gedekt. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.15 Haags onderzoek IC- en ziekenhuisbedden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • onze stad te maken heeft met een snel groeiende bevolking, die bovendien vergrijst; • dat de coronacrisis heeft laten zien dat we op zorggebied aan alles tekort komen c.q. kwamen. Verzoekt het college: • te onderzoeken hoeveel ie- en ziekenhuisbedden er nodig zijn voor reguliere-, spoedeisende-, chronische- en geriatrische zorg per duizend inwoners, met de huidige bevolkingsgroei prognose; • dit te toetsen aan het reeds aanwezige aantal binnen de gemeente; • bij het Rijk te strijden voor aanvulling bij eventuele geconstateerde tekorten; • de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.16 Geen mystery guests voor handhaving coronaregels De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • het kabinet wil dat de coronaregels beter worden nageleefd en strenger worden gehandhaafd; • demissionair minister Grapperhaus van Justitie zelfs geopperd heeft dat burgemeesters mystery guests kunnen inzetten, oftewel undercover controleurs. Overwegende, dat: • dat de inzet van een mystery guest in de horeca van Zwijndrecht tot grote woede geleid heeft 39

•

en de burgemeester daar diep voor door het stof gegaan is; in de raad van 7 oktober jl. onze motie Niet actief handhaven op controle coronapas is aangenomen.

Van mening, dat: • we dergelijke verlink-praktijken van undercover controleurs in onze stad niet moeten willen zien. Verzoekt het college: • in Den Haag geen mystery guests in te zetten ter handhaving van de coronaregels. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH/GdM.17 Rook- en koolmonoxide melder in elke Haagse woning De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van het voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • het per 1 juli 2022 verplicht is om in alle woningen een optische rookmelder geïnstalleerd te hebben; • de optische rookmelder echter geen koolmonoxide detecteert. Overwegende, dat: • er landelijk jaarlijks 11 mensen overlijden door koolmonoxidevergiftiging. Verzoekt het college: • er bij het Rijk op aan te dringen om ook de installatie van koolmonoxide melders in woningen verplicht te stellen; • er bij Haagse verhuurders op aan te dringen koolmonoxide melders in hun woningen te installeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Frans de Graaf (VVD). Voorzitter. We gaan vandaag eindelijk de begroting vaststellen, tenminste als het aan de Haagse VVD-fractie ligt, want wij gaan het aan het eind van de dag in elk geval voor de begroting stemmen. We zijn er blij mee dat het college ondanks de moeilijke situatie waarin de gemeente zit erin is geslaagd om een sluitende begroting af te leveren. Dat is geen geringe prestatie.

Maar het knelt volgens mij - dat is misschien een iets objectievere versie van de opening waar mijn voorganger net mee kwam - op dit moment natuurlijk wel aan alle kanten. Er dreigen tekorten vanuit het Rijk, er dreigen andere tekorten. Mede daarom heeft de Haagse VVD inderdaad precies een jaar geleden een motie ingediend - de heer Sluijs refereerde er al even aan - om in kaart te brengen hoe de gemeente inkomsten kan verhogen en uitgaven kan verlagen om de financiële situatie van de gemeente echt te verbeteren. We wachten inderdaad al lang op de afdoening van de motie. Ik sluit me dan ook aan bij de oproep van de heer Sluijs aan het college om snel met de afdoening van de motie te komen, zodat we daar met z'n allen ons voordeel mee kunnen doen. Robert Barker (PvdD). Ik hoorde de heer De Graaf heel blij zeggen dat hij blij is met een sluitende begroting. Ik vroeg me af hoe de heer De Graaf 'een sluitende begroting' definieert. Als er een structureel tekort van € 19 mln. is, dan is het toch geen sluitende begroting? 40

Frans de Graaf (VVD). 'Blij' is geen emotie die ik vaak heb in de politiek, maar ik ben er wel tevreden over. Dat wil ik wel tegen de heer Barker zeggen. Als je het heel klinisch bekijkt - dat moeten we dan ook maar doen bij zo'n financieel debat - is een sluitende begroting een begroting waarin uitgaven en inkomsten met elkaar in balans zijn. Volgens mij is dat gelukt bij deze programmabegroting. Robert Barker (PvdD). Maar in 2023 is er toch gewoon een structureel tekort van € 19 mln.? Frans de Graaf (VVD). Ik ben het natuurlijk met de heer Barker eens dat er grote financiële uitdagingen zijn. Het knelt dus aan alle kanten. Ik zei al dat het een wat objectievere versie is van de opening door de heer Sluijs. Daarom zit ik zo ongeduldig te wachten op de afdoening door het college van de motie, omdat we dan met elkaar een debat kunnen voeren over hoe dat te doen. Robert Barker (PvdD). Ik hoor dat de heer De Graaf goed is in woordenspellen. Hij spreekt van een sluitende begroting terwijl het geen sluitende begroting is en van financiële uitdagingen als hij het heeft over een groot tekort. Het wordt inderdaad een uitdaging de komende tijd. Frans de Graaf (VVD). Zo is het en die uitdaging gaan we graag aan. De VVD heeft al een verkiezingsprogramma met een financiële paragraaf ingediend.

Binnenkort kan iedere partij dat doen, omdat de afdoening van de motie komt die volgens mij bijna raadsbreed is gesteund, ook door de heer Barker overigens. Sebastian Kruis (PVV). De heer De Graaf probeert er inderdaad een nummertje van te maken, maar mijn gevoel zegt me - ik weet dat mijn gevoel klopt in dit geval - dat hij die hele motie was vergeten. Anders had hij natuurlijk al veel eerder gevraagd om de uitwerking van die motie. Dan hadden we die misschien ook mee kunnen nemen in het sluitend maken van de begroting voor dit jaar. Ik denk dat de heer De Graaf helemaal niet meer wist dat hij die motie had ingediend. Het was vorig jaar even een politiek nummertje. Hij is het direct daarna vergeten en vraagt nu, een jaar na dato, hoe het eigenlijk zit met de uitwerking van die motie. Ik doorzie dat wel, meneer De Graaf. Frans de Graaf (VVD). Als de heer Kruis zegt dat hij doorziet, denk ik dat hij dringend naar de opticien moet. Ik heb die motie een jaar geleden ingediend. Ik heb er bij de behandeling van de programmarekening in de raad naar gevraagd. Dat kan de heer Kruis terugluisteren. Ik heb er bij de Algemene Politieke Beschouwingen naar gevraagd. Dat kan de heer Kruis terugluisteren. Ik wil de heer Kruis nog wel meegeven dat ik de wethouder Financiën ook nog weleens buiten deze zaal aantref en dat ik hem er dan ook naar vraag.

Deze motie, ik droom er nog net niet van, maar ik ben die absoluut niet vergeten. De voorzitter. De een schiet het in zijn rug en de ander heeft dromen. Ja, zo gaan die dingen. Lesley Arp (SP). Ik kijk ook reikhalzend uit naar de afdoening van die motie, maar aan de andere kant vraag ik me af waarom de VVD ernaar uitkijkt. Als je dat verkiezingsprogramma bekijkt, dan is het toch compleet duidelijk waar ze willen gaan snijden? Ze willen gigantisch gaan snijden in de hulp voor zorgbehoevenden. Dus waarom hebben jullie die motie uiteindelijk nog nodig? Frans de Graaf (VVD). Voordat ik antwoord geef op die vraag, wil ik eerst een feitelijke onjuistheid in de vraag van mevrouw Arp weerleggen. De Haagse VVD snijdt volgens mij niet in de zorg voor hulpbehoevenden, maar wil wel kijken of je die beter kunt organiseren en of je overbodige kosten daar weg kunt halen. Maar het klopt dat we een financiële paragraaf hebben. Als de VVD iets kan, dan is het volgens mij financiële paragrafen schrijven. Maar desondanks gaan wij als straks de afdoening van de motie er is, kijken of die financiële paragraaf klopt met wat er in de motie staat. Ik denk dat het toch goed is dat die er komt. Ik zit erop te wachten, omdat wij hier met elkaar als gemeenteraad, als volksvertegenwoordiging het debat moeten voeren hoe we dat financiële tekort gaan dichten. Dat kan

41

volgens mij alleen maar op basis van feiten. Precies daarom heb ik mede met steun van mevrouw Arp die motie vorig jaar ingediend. Lesley Arp (SP). De VVD geeft aan: we gaan niet snijden in de hulp voor zorgbehoevenden. Tegelijkertijd willen ze miljoenen ophalen door de eigen bijdrage te verhogen. Ik heb hier de financiële paragraaf liggen. En tegelijkertijd willen ze miljoenen ophalen met activerend werkgelegenheidsbeleid. We weten allemaal wat dat betekent. Dat betekent gewoon meer dwang en drang. Waarom draait de VVD daaromheen en zegt ze niet eerlijk waar ze voor staat? Frans de Graaf (VVD). Het is natuurlijk geen verrassing voor de gemeenteraad, voor mij en voor de kijkers thuis dat mevrouw Arp van de Socialistische Partij en ik van de liberale VVD een andere visie hebben op zorg- en werkgelegenheidsbeleid. Dat u de plannen van de Haagse VVD niet apprecieert, is geen verrassing. Ik denk zelf dat de plannen heel goed zijn. Ik ga daar graag uitgebreid een keer nog over vertellen, maar ze zijn goed voor de zorg en goed om mensen aan het werk te krijgen. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Het is duidelijk dat we het totaal niet met elkaar eens zijn over waar we met de stad naartoe moeten, maar ik wil het toch over een andere boeg gooien. De wethouder Financiën geeft aan: we hebben een schrijnend tekort en het Rijk moet over de brug komen.

En met zijn VVD-pet op zegt hij eigenlijk: we kunnen nog miljoenen snijden in de zorg voor hulpbehoevenden of mensen die moeilijk aan het werk komen. Hoe geloofwaardig is de lobby van de wethouder dan nog? Frans de Graaf (VVD). Buitengewoon geloofwaardig. De Haagse VVD denkt dat het beleid beter kan, dat je daar geld mee bespaart, dat je betere uitkomsten krijgt, onder meer de belastingen kan verlagen. Ik kan de hele VVD-riedel op verzoek afdraaien voor mevrouw Arp. Dat neemt natuurlijk niet weg dat het Rijk gewoon geld moet geven voor taken waarvan het heeft bepaald dat wij die moeten uitvoeren. Dat is volgens mij wettelijk vastgelegd. Het is terecht dat deze wethouder maar volgens mij het hele college daar hard voor aan het lobbyen is. Dennis Groenewold (D66). Hoe realistisch is dat verhaal van de heer De Graaf nou? Aan de ene kant zegt u dat het Rijk over de brug moet komen en geld moet geven voor de taken die we moeten doen, maar tegelijkertijd zegt u dat we nog een hele hoop geld kunnen besparen. Het Rijk zou wel gek zijn als het dan nog met geld over de brug komt, als we het VVD-programma gaan uitvoeren. Frans de Graaf (VVD). Het Rijk is gek als het dat niet doet. Het is namelijk wettelijk verplicht dat als wij taken voor het Rijk moeten uitvoeren, we daar ook de middelen voor krijgen.

Daarom is een lobby, die volgens mij ook de heer Groenewold van D66 steunt, zo enorm belangrijk. Daarnaast zeg je: dit zijn onze plannen voor de stad. Dat de VVD voor belastingverlaging is en D66, nota bene een zelfbenoemde liberale partij, voor belastingverhoging, mag duidelijk zijn voor de kiezer. Maar dat staat volgens mij los van die lobby. Dennis Groenewold (D66). We komen per jaar structureel geld tekort om onze taken uit te voeren die we nu al hebben. De VVD zegt dan doodleuk: we kunnen de lasten voor de inwoners nog wel verder verlagen, want het Rijk moet maar over de brug komen. Dat is toch een hele gekke boodschap richting het Rijk? Het Rijk zal toch eerder zeggen: 'Zorg nou eerst dat je je financiën op orde hebt, dan gaan we wel kijken of we kunnen bijspringen als dat nodig is. Maar als u zelf nog verder gaat snijden en als het ware nog meer geld aan de burgers gaat geven, dan gaan wij in ieder geval niet over de brug komen en gaan wij dat niet bijplussen. Want u ziet nog mogelijkheden om met minder geld een begroting op orde te brengen.' Dat is toch een rare boodschap? Frans de Graaf (VVD). Geld aan burgers geven? Ik weet niet wat ik hoor van mijn liberale collega Groenewold. De Haagse VVD wil dat we minder van burgers afpakken. Dat is heel iets anders. Zo moet je als liberaal naar belasting kijken. Ik ga het u weleens uitleggen.

42

De voorzitter. De laatste keer, meneer Groenewold. Dennis Groenewold (D66). Toen ik het zei, dacht ik al: hij gaat vast dat frame gebruiken. Dat wil ik hem geven; dat was een kleine verspreking van mij. Maar het punt blijft overeind dat het gek is om als gemeente te zeggen: we komen geld tekort, maar we gaan de lasten verlagen en het Rijk moet het maar bijplussen. Frans de Graaf (VVD). De Haagse VVD is altijd en overal voor lagere lasten en voor belastingverlaging. Dat is een soort constante. Maar dat staat los van het feit dat als het Rijk zegt dat je een taak moet uitvoeren, het Rijk ook geld daarvoor aan de gemeente moet geven. Dat doet het nu niet, dat is onterecht en dat moet veranderen. We kijken reikhalzend uit naar de afdoening van de motie. Traditiegetrouw in de motiecarrousel die we vandaag met elkaar laten draaien, heeft de Haagse VVD ook nog een paar voorstellen om de stad nog een beetje beter te maken. Die wil ik nu indienen. Onze eerste motie is de motie 'Onderzoek het naar Den Haag halen van het Museum Engelandvaarders' met als dictum: verzoekt het college de haalbaarheid van de vestiging van het Museum Engelandvaarders op Scheveningen te onderzoeken en daartoe met relevante partijen in overleg te treden, en de raad hier uiterlijk einde eerste kwartaal 2022 over te informeren. Ik dien de motie mede in namens mijn collega Pronk en mijn collega Barker.

Net waren we het niet eens en nu dienen we samen een motie in. Dat is toch het mooie van de politiek. Ik had nog een vraag - die was ik bijna vergeten - over de besteding van de middelen voor duurzaamheid. We hebben de energietransitie. We hebben afgesproken dat bij de verkoop van Eneco een aanzienlijk deel naar de energietransitie gaat. De Haagse VVD vindt dat een heel goed idee, want het is een hele belangrijke transitie. Mijn vraag is of het college iets meer zou kunnen toelichten hoe het met die besteding staat. We zitten alweer een tijdje en ik gok erop dat sommige collega's - ik ga nu niemand aankijken - inmiddels toe zijn aan een bezoekje aan het kleinste kamertje, het toilet. Dat geldt denk ik ook voor mensen die regelmatig in parken zitten of op pleintjes lopen. Wij zijn voor meer openbare toiletten. Daarom dienen we de motie 'De behoefte is groot, maar ook klein' in - deze tekst is bedacht door mijn collega Yilmaz, de mede-indiener - met als dictum: verzoekt het college inzichtelijk te maken waar in de wijken tijdelijke niet toegankelijke toiletunits worden geplaatst, dus waar de behoefte het grootst is, te onderzoeken of deze tijdelijke toiletunits vervangen kunnen worden door voor iedereen toegankelijke toiletunits, inzichtelijk te maken hoeveel dit uiteindelijk gaat kosten en hoe dit gefinancierd kan worden, en de raad voor de verkiezingen hierover te informeren.

De motie wordt mede ingediend door mijn collega Yilmaz, onvermoeibaar strijdster voor openbare toiletten, mevrouw Vavier van GroenLinks, meneer Partiman van het CDA, meneer Kruis van de PVV, meneer Wijsmuller van de Haagse Stadspartij, meneer Çetinkaya van de Islam Democraten en meneer Mahmood van NIDA. Dit is een vrij breed gedragen motie zoals u ziet. We hebben ook een motie over parkeergarages. Dat is ongeveer net zo'n constante in deze periode als ons pleidooi voor lagere lasten. Kijk, zeg ik in de richting van de heer Groenewold. Het dictum luidt: roept het college op voortvarend te handelen en nog in 2022 met plannen te komen voor parkeergarages die zorgen dat de reservering daadwerkelijk aanwending vindt. De motie wordt medeingediend, uiteraard, door mijn collega Regts. Sebastian Kruis (PVV). De heer De Graaf zegt dat het een soort contante is tijdens deze collegeperiode om te pleiten én voor lagere lasten én voor parkeergarages. Maar dat zegt toch eigenlijk een hele hoop over de oogst van de VVD tijdens deze collegeperiode. U heeft al die jaren in het college gezeten, maar precies die twee belangrijke punten zijn allemaal niet uitgevoerd. U was vier jaar lang een soort applausmachine voor GroenLinks, maar de paradepaardjes van de VVD zijn ondergesneeuwd in al het duurzaamheidsgeweld. Frans de Graaf (VVD).

Dit is ook ongeveer net zo'n constante als ons pleidooien voor belastingverlaging en parkeergarages, namelijk dat de heer Kruis zegt: de VVD geeft zoveel weg, de VVD doet zoveel water bij de wijn. Het klopt dat de heer Kruis van de PVV geen druppel water bij de wijn doet. Het vervelende is alleen dat niemand met hem die wijn wil opdrinken, omdat hij weinig 43

voor elkaar krijgt. Ik zal nog even over de parkeergarages zeggen wat wij wel voor elkaar hebben gekregen. Voor 2022 is in de begroting € 10 mln. gereserveerd voor parkeergarages, maar er is nog geen besteding van dat geld voorzien. Zoals de heer Kruis weet, willen wij zo snel mogelijk in onze leefomgeving, in de vooroorlogse Haagse wijken parkeergarages, auto's onder de grond zodat daarboven kan worden gewandeld, kan worden gespeeld, naar openbare toiletten kan worden gegaan. Daarom zijn wij voor die parkeergarages en hebben we dat ook geregeld, zeg ik in de richting van de heer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). De heer De Graaf kan proberen mij te sneren, maar het feit dat ze vier of eigenlijk al acht jaar lang hier ultralinks beleid steunen, komt natuurlijk omdat de VVD zelf allerlei mogelijke rechtse coalitiepartners uitsluit tot afgrijzen van de mensen in de stad. Ze hopen dat ze met een stem op de VVD lastenverlichting en parkeergarages onder de grond krijgen, maar ze krijgen meer geld voor kunst en cultuur en duurzaamheidsinitiatieven die door de VVD worden gesteund, omdat ze zelf zo politiek hypocriet zijn om rechtse coalitiepartners uit te sluiten. Dát is het probleem. Frans de Graaf (VVD). Het is natuurlijk zo dat je in de ogen van de heer Kruis dan al vrij snel ultralinks bent.

Het is voor mij een twijfelachtig genoegen dat ik nu ultralinks word genoemd door de heer Kruis. Ik denk dat bijvoorbeeld de Haagse Stadspartij en de Partij van de Arbeid daar anders over denken. Tenminste, dat hoop ik. Ik moet ook een beetje aan mijn imago denken. Ja, ik zie mevrouw Faïd al knikken. Precies, dus de heer Kruis heeft een verschil van inzicht. Wij verschillen van inzicht als het bijvoorbeeld gaat over kunst en cultuur en over de energietransitie. Dat kunt u ultralinks noemen. Ik vind dat belangrijke zaken voor de stad. Ik vind het niet erg, ik vind het zelfs goed dat daar inspanningen en geld naartoe gaan. De voorzitter. U drukt uzelf uit, meneer De Graaf, maar dat is te veel bescheidenheid. Gaat uw gang. U zet uw betoog voort. Frans de Graaf (VVD). Tot slot hebben we een motie over het duurzaamheidsfonds met als dictum: verzoekt het college om een Haags duurzaamheidsfonds uit te werken waarbij het belangrijk is de volgende onderdelen mee te nemen: hoe de beschikbare € 125 mln. ingezet kan worden om tot een groter fonds te kunnen komen en hoe dit fonds zodanig kan worden ingericht dat het een extern fonds betreft. Deze motie wordt mede ingediend namens mijn collega Van der Helm, mijn collega Barker en mijn collega Wijsmuller. Lesley Arp (SP). Ik heb die motie gezien en ik snap ook de gedachte erachter dat je extra geld wil genereren voor duurzaamheid.

Maar ik maakte me ook een beetje zorgen, omdat er een aantal specifieke wensen liggen bij een aantal fracties, bijvoorbeeld om een duurzame WOM op te richten. Ik vraag mij af of dit nog mogelijk is. Kan de heer De Graaf aangeven of als deze motie aangenomen wordt, die geen beperkingen gaat opleveren voor het oprichten van een duurzame WOM, waar onderzoek naar is gedaan op initiatief van het toenmalig raadslid Kapteijns en waar de SP ook een groot voorstander van is? Frans de Graaf (VVD). Dat is een vraag die u straks in uw eigen termijn aan de wethouder zou moeten stellen. Ik ben natuurlijk bekend met de wens van GroenLinks voor een duurzame WOM. Ik ben ook bekend met de wens van de Partij van de Arbeid om energiearmoede aan te pakken, overigens samen met mevrouw Arp. Het is een gezamenlijke wens van het sociaaldemocratische smaldeel van deze raad. Ik respecteer die wens, als daar een raadsmeerderheid voor is. Het is een goede vraag straks aan de wethouder en dan zullen we het zien. Lesley Arp (SP). Ik word ook even sociaaldemocraat genoemd. Het wordt steeds interessanter allemaal. Dit is voor de SP heel belangrijk, dus ik wil via deze interruptie de vraag inderdaad aan de wethouder richten. Als je zo'n WOM wil doen slagen - daar is onderzoek naar gedaan op initiatief van het toenmalig raadslid Kapteijns - dan moet je echt een substantieel deel in aandelen gaan steken.

Als dat moeilijk wordt omdat er hier eventueel sprake is van geleend geld, dan wil de SP daar echt

44

zekerheid over hebben. Anders kunnen wij niet voor deze motie stemmen. Ik zou de partijen die daaronder staan willen oproepen om ook nog even kritisch naar de motie te kijken. Frans de Graaf (VVD). In onze kring is het woord 'socialist' een scheldwoord en daar vind ik mevrouw Arp weer net te aardig voor. Maar ik ben bekend met uw wens en die respecteer ik ook, dus laten we het debat daarover afwachten. Ik zie meneer Van der Helm ook al liefdesbetuigingen richting mevrouw Arp doen. Wij respecteren die wens en laten we gewoon het antwoord afwachten. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik wil me aansluiten bij de vragen die gesteld zijn door collega Arp, maar ik zou ook aan de heer De Graaf willen vragen of hij per 1 januari alle activiteiten zou willen stopzetten. Frans de Graaf (VVD). Uiteraard niet. De voorzitter. Door de fractie van de VVD, daartoe gesteund door de fractie van de PvdD, wordt de volgende motie (VVD.1) ingediend:

Motie VVD.1 Onderzoek het naar Den Haag halen van het Museum Engelandvaarders De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van de programmabegroting 2022-2025. Constaterende, dat: • het Museum Engelandvaarders op indrukwekkende wijze het verhaal laat zien van de Engelandvaart: de oversteek vanuit bezet Nederland naar Engeland tijdens de Tweede Wereldoorlog en de activiteiten van de Engelandvaarders bij de luchtmacht, marine, Prinses Irene Brigade, koopvaardij of als geheim agent. • Scheveningen een belangrijke plaats van vertrek was voor de Engelandvaarders en de verzetsactiviteiten die daar deels uit volgden. Overwegende, dat: • op het strand van Scheveningen de historisch meest indrukwekkende en boeiendste bezettingsen verzetsavonturen plaatsvonden, zoals: 1. Op het deel van het strand ten noorden van de huidige Pier vond de operatie ‘Contact Holland’ plaats en werden zo vanuit Engeland geheim agenten en zendapparatuur voor het Nederlandse verzet op het strand gezet. 2. Op verzoek van de toenmalige koningin Wilhelmina werden verzetsmensen naar Engeland overgebracht en vonden de landingen van Erik Hazelhoff Roelfzema c.s. op het strand van Scheveningen plaats.

• het Museum Engelandvaarders dit verhaal op een interactieve en educatieve wijze aan ruim 12.000 bezoekers per jaar laat zien, en zo bijdraagt aan kennis over en inzicht in dit zeer belangrijke deel van de Nederlandse en Scheveningse geschiedenis. • het Museum Engelandvaarders graag zou willen uitbreiden, maar uitbreiding op zijn huidige locatie problematisch is. Verzoekt het college: • de haalbaarheid van de vestiging van het Museum Engelandvaarders op Scheveningen te onderzoeken en daartoe met relevante partijen in overleg te treden. • de raad hier uiterlijk einde eerste kwartaal 2022 over te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de VVD, daartoe gesteund door de fracties van de PvdD en de HSP, wordt de volgende motie (VVD.2) ingediend: 45

Motie VVD.2 Een Haags duurzaamheidsfonds voor isoleren en verduurzamen van woningen. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 4 november 2021 ter bespreking van het Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025 (RIS 309850). Constaterende dat: • het isoleren en verduurzamen van Haagse woningen achterblijft en daarom een impuls verdient; • de Haagse, provinciale en landelijke financiële regelingen voor veel Haagse inwoners niet aantrekkelijk of ingewikkeld zijn; • veel van deze regelingen subsidies zijn waarbij de voorwaarde is dat men op voorhand het benodigde bedrag voor handen heeft en dit veel mensen beperkt; • het isoleren en/of verduurzamen van een woning vaak een complex proces is, niet in de laatste plaats door ingewikkelde regelgeving en/of financiële regels en er vanuit inwoners een duidelijke wens is om hierin ontzorgd te worden; • het isoleren van woningen een aantal directe voordelen oplevert, zoals een lagere energierekening, meer wooncomfort en minder CO2-uitstoot; • 125 miljoen euro van het beschikbare duurzaamheidsbudget als indicatief staat aangemerkt en de raad nog een keuze over de besteding daarvan moet maken; • met dit geld extern geld uit de financiële markt kan worden aangetrokken waarmee een groot Haags duurzaamheidsfonds kan worden opgericht (met het bedrag van 125 miljoen euro kan een fonds van ongeveer 1

miljard worden gecreëerd). Overwegende dat: • een Haags duurzaamheidsfonds een flinke bijdrage kan leveren aan het verduurzamen van de stad; • door het gemeentelijke duurzaamheidsbudget te gebruiken om geld uit de financiële markt aan te trekken, ontstaat de mogelijkheid een aanzienlijk fonds aan te leggen; • als de volledige 125 miljoen zou worden gebruikt, kan dat oplopen tot een fonds van 1 miljard waarbij inwoners tegen geen of zeer lage rente kunnen lenen uit het fonds. De lening kan worden gebruikt voor het isoleren van de woning en het verduurzamen van de woning, bijvoorbeeld het aanschaffen van duurzame energiebronnen zoals warmtepompen. Verder kunnen er leningen uit het fonds verstrekt worden aan (kleinschalige) initiatieven voor lokale bronnen; • de gemeente hoeft zelf geen geldverstrekker te zijn. Het is mogelijk om het Haagse duurzaamheidsfonds bij een onafhankelijke, externe organisatie onder te brengen. Ook de uitvoering valt daaronder. Verzoekt het college om, • een Haags duurzaamheidsfonds uit te werken waarbij het belangrijk is de volgende onderdelen mee te nemen in de uitwerking: o hoe de beschikbare 125 miljoen euro ingezet kan worden om tot een groter fonds te kunnen komen; o hoe dit fonds zodanig kan worden ingericht dat het een extern fonds betreft;

46

• •

Uitslag stemming: o de leenvoorwaarden van leningen zonder rente of zeer lage rente; o het mogelijk is om te kunnen lenen voor isoleren van de woning, maar ook het verduurzamen zoals bijvoorbeeld de aanschaf van een warmtepomp, het opzetten van (kleinschalige) lokale bronnen; o hoe het fonds kan bijdragen om ook sociale woningen te isoleren en verduurzamen; o hoe het fonds kan bijdragen om inwoners te ontzorgen bij het verduurzamen van de woning; de raad te betrekken bij de uitwerking, bijvoorbeeld door een werkgroep; deze uitwerking voor de verkiezingen van 2022 gereed te hebben zodat formerende partijen deze kennis in hun voordeel kunnen laten werken bij de totstandkoming van een coalitieakkoord.

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de VVD worden de volgende moties (VVD.3 en VVD.4) ingediend:

Motie VVD.3 De behoefte is groot, maar ook klein De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 april 2021 ter bespreking van de Programmabegroting 2022-2025 (RIS310154). Constaterende dat: • in het coalitieakkoord ‘Samen voor de stad’ een regel is opgenomen dat we in Den Haag gaan zorgen voor voldoende openbare toiletten; • het streven van het college is om ieder jaar een toiletunit te plaatsen die openbaar toegankelijk is, maar de tijdelijke toiletunits niet toegankelijk (Dixi’s) zijn; • er in Nederland zo’n 2 miljoen mensen zijn die een spijsverteringsziekte hebben en de aanwezigheid van voldoende openbare toiletten voor hen dus noodzakelijk is om naar buiten te gaan; • de door het college voorgestelde openbare toiletten prijzig zijn en niet in de planning staan voor recreatiegebieden/ parken en speeltuinen; • dat tijdelijke toiletten die nu in recreatiegebieden/parken en speeltuinen geplaatst worden niet toegankelijk voor iedereen zijn.

Overwegende dat: • Den Haag veel recreatiegebieden/ parken en speeltuinen heeft waar de Hagenaren/ Hagenezen een halve dag tot een dag besteden; • mede door de coronacrisis mensen vaker naar buiten gaan en er dus meer behoefte is aan openbare toiletten; • we niet nog een voorjaar en zomer Hagenaren/ Hagenezen in ‘moelijkheden’ brengen die willen genieten van de buitenlucht; • we moeten zoeken naar voor iedereen toegankelijke en betaalbare alternatieven om meerdere openbare toiletunits te kunnen plaatsen; • als openbare toiletunits niet aangesloten hoeven te worden aan het water en electriciteitsnetwerk het eenvoudiger is om openbare toiletunits te plaatsen en deze units goedkoper zijn in plaatsing- en onderhoudskosten; Verzoekt het college: • inzichtelijk te maken waar in de wijken tijdelijke - niet toegankelijke - toiletunits worden geplaatst - dus waar de behoefte het grootst is; • te onderzoeken of deze tijdelijke - niet toegankelijke - toiletunits vervangen kunnen worden door ‘voor iedereen’ toegankelijke toiletunits; 47

• •

inzichtelijk te maken hoe veel dit uiteindelijk gaat kosten en hoe dit gefinancieerd kan worden en de raad voor de verkiezingen hierover te informeren.

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie VVD.4 Laat de reservering voor parkeergarages niet onbenut. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 april 2021 ter bespreking van het Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025 (RIS 309850). Constaterende dat: • in de programmabegroting 2022-2025 over parkeren in woongebieden alleen maar wordt gesproken over ‘De Mient’; • er in de stad meer woongebieden zijn waar de parkeerdruk onaanvaardbaar hoog is, met name in de vooroorlogse wijken. • bij de investeringen ruim 10 miljoen gereserveerd is voor parkeergarages, maar in 2022 niets is voorzien om dat bedrag ook te besteden aan die garages. • het college aan het onderzoeken is waar in woonwijken parkeergarages gebouwd kunnen worden. Overwegende dat: • Den Haag parkeerplekken te kort komt, vooral in de vooroorlogse wijken; • iedere nieuw aaan te leggen parkeergarage zal helpen om de druk op deze wijken wat te verlichten en zodoende in de nabije toekomst meer ruimte voor groen en een betere leefbaarheid gerealiseerd kan worden; • de Raad al eerder heeft aangedrongen op het maken van plannen voor parkeergarages in vooroorlogse wijken. Roept het college op: • voortvarend te handelen en nog in 2022 met plannen voor parkeergarages te komen die zorgen dat de reservering daadwerkelijke aanwendingen vindt. En gaat over tot de orde van de dag.

De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Ik stel voor dat wij een kwartiertje schorsen. Dan kunnen we ook lunchen. De vergadering wordt van 12.40 uur tot 13.16 uur geschorst. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Dit is de laatste begrotingsbehandeling van deze raadsperiode en ook de laatste mogelijkheid om nog iets goeds te maken van deze desastreus verlopen raadsperiode. Ik zou graag positief vooruit willen blikken, maar dat is best lastig met alle uitdagingen waar we mee te kampen hebben. Het coronavirus dat blijft rondspoken, de klimaatverandering en de energietransitie, de wooncrisis, het politiegeweld, de uitdagingen in de zorg. We zien dat de tegenstellingen groter en groter worden en dat vinden wij zorgelijk. In de ogen van de Haagse Stadspartij moet nu echt afscheid genomen worden van het neoliberale marktdenken, dat veel ellende heeft veroorzaakt en mensen tegen elkaar opzet. Het is tijd voor radicale linkse, sociale, groene en intersectionele veranderingen. De bal ligt vooral bij de internationale en nationale politiek, maar ook in onze stad kunnen wij nog veel doen. En juist ook de mensen in de stad zullen de nodige veranderingen verder moeten aanjagen.

De Haagse Stadspartij is als vanouds de partij die naast de vele actiegroepen en activisten van deze stad staat en strijdt voor deze o zo nodige veranderingen en die op de politieke agenda probeert te krijgen. Tijdens de Algemene Beschouwingen ben ik al ingegaan op de begroting van dit college. Een college dat 48

gehavend naar de finish strompelt. Maar liefst vier van de acht wethouders en een burgemeester zijn deze raadsperiode met de staart tussen de benen vertrokken. Maar nu even serieus. We gaan moties indienen, serieuze moties. Onderadvisering van kinderen uit arme gezinnen en poc-kinderen is een groot probleem. Een van de oorzaken is dat docenten niet de juiste tools krijgen om vooroordelen te doorbreken. Dat ouders die bij onderadvisering tegen het advies van de school ingaan een maatschappelijk werker krijgen, is onwenselijk. Hierdoor wordt het een hulpverleningsvraagstuk en problematiseer je ouders die voor de rechten van hun kind opkomen. Het is verstandiger en goedkoper om een cliëntondersteuner in te zetten, omdat die samen met de ouders en de school tot een goede oplossing kan komen. Daarom dienen we de volgende motie in met als dictum: roept het college op om bij casussen van onderadvisering binnen het onderwijs een onafhankelijke cliëntondersteuner in te zetten om ouders bij te staan. De motie wordt mede ingediend door de heer Çetinkaya van de Islam Democraten en mevrouw Ateş van GroenLinks. De huisvesting van statushouders is nog steeds niet goed geregeld. Aan de taakstelling wordt niet voldaan. Daarnaast moeten wij als stad ook bijdragen aan het opvangen van vluchtelingen uit Afghanistan.

Daarom dienen wij de volgende motie in met als dictum: roept het college op de door het college gestelde doelen op huisvesting voor statushouders voor het einde van dit jaar te bewerkstelligen en hierbij ook rekening te houden met het opvangen van vluchtelingen uit Afghanistan. De motie is medeondertekend door de heer Çetinkaya van de Islam Democraten en mevrouw Arp van de SP. Sebastian Kruis (PVV). Hoeveel vluchtelingen heeft mevrouw Faïd zelf in haar eigen huis opgevangen? Fatima Faïd (HSP). Zoals meneer Kruis weet, ben ik een supersociaal mens. Ik vang regelmatig mensen op in mijn huis die dakloos zijn of problemen hebben met hun ouders of ongedocumenteerd zijn. In de loop van mijn leven heb ik dat heel veel gedaan, dus ik vervolg mijn betoog. Iedereen is geschokt door het criminele gedrag van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Amnesty International heeft geconcludeerd dat de algoritmes die hierbij gebruikt zijn racistisch zijn en dat medewerkers die met de algoritmes werken niet genoeg kennis hebben. Of dat ook bij de gemeente Den Haag aan de orde is, weten we niet. Daarom dienen we de motie 'Onderzoek naar algoritmes binnen de gemeente' in: van oordeel dat alle algoritmes binnen de gemeente ook gecontroleerd moeten worden om discriminatie te verhelpen en voorkomen, en te bezien waar en op welke manier deskundigheidsbevordering moet worden ingezet.

De motie is medeondertekend door de heer Çetinkaya van de Islam Democraten en mevrouw Arp van de SP. Er wordt druk gebouwd in onze stad. Daarover zou ik een aantal moties willen indienen. De eerste gaat over architectuur. Over de kwaliteit van wat er gebouwd wordt is veel discussie. Het ontbreekt in Den Haag aan architectuurbeleid zodat we meer kunnen doen op kwaliteit, vernieuwing en samenhang. Ik wil dan ook de motie 'Maak Haags architectuurbeleid' indienen met als dictum: verzoekt het college om te komen met een architectuurnota met daarin beleid om de kwaliteit en de samenhang van de ruimtelijke ontwikkeling van de stad te bevorderen en het architectuurklimaat in Den Haag te stimuleren. De motie is medeondertekend door mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP. Maak kwaliteit op het strand. Ook langs de kust wordt gebouwd en binnenkort zelfs op het strand. Er komen twee permanente hulpposten. We zouden graag zien dat daar een goed ontwerp voor wordt gemaakt, passend in het Natura 2000-gebied. Ik dien de motie 'Maak kwaliteit op het strand' in. We vragen te komen met een plan waarbij de ontwikkeling van deze hulpposten gezamenlijk met de stad wordt opgepakt, bijvoorbeeld door een prijsvraag. Deze motie is medeondertekend door de heer Barker van de Partij voor de Dieren. We wachten al lange tijd op de nieuwe hotelnota.

Daarin komt hopelijk te staan dat we minder hotels gaan toestaan. Ook hopen we dat de groei van shortstayappartementen wordt ingeperkt. Want woningen hebben we nodig en niet zo zuinig ook. In de tussentijd willen we een tijdelijke stop op short stay, omdat er geen beleid is. De motie 'Short Stay Stop' verzoekt het college zolang de nieuwe hotelstrategie nog niet van kracht is, zo spoedig mogelijk een tijdelijke beleidsregel op te stellen om

49

geen toestemming te verlenen voor functiewijzigingen naar short stay. De motie wordt mede ingediend door de heer Barker van de Partij voor de Dieren en mevrouw Arp van de SP. We zijn heel blij met het voornemen van het college om per 1 januari een zelfbewoningsplicht in te voeren, maar wij willen graag dat dit voor de hele stad geldt en dat ook gelijk een verhuurdersvergunning verplicht wordt. De motie 'Zelfbewoningsplicht en verhuurdersvergunning voor de hele stad' verzoekt het college deze beide nieuwe wetsmiddelen voor de hele stad in te zetten vanaf januari 2022. De motie wordt mede ingediend door mevrouw Arp van de SP. Dan de braakliggende gronden op de Harstenhoekweg, de Tarwekamp en de Tesselsestraat. Hoe vaak hebben we het college niet hiervoor gewaarschuwd en hoeveel jaar moeten we nog wachten voordat deze schandplekken aangepakt worden? We bieden het college met een motie een nieuw instrument aan, namelijk de erfpachtvoorwaarden. De motie 'Pak braakliggende grond aan met erfpachtvoorwaarden' verzoekt het college waar mogelijk met erfpachtvoorwaarden te handhaven en te onderzoeken in hoeverre de algemene voorwaarden verder kunnen worden aangescherpt om braak liggen en leegstand te voorkomen. Dan komen we bij Parkpop. De raad heeft eerder aangegeven dat Parkpop in het Zuiderpark hoort en niet naar het Malieveld zou moeten verhuizen.

De wethouder is daarop in gesprek gegaan met de organisatie, maar dat heeft niets opgeleverd. We roepen het college op om deze kwestie nu echt stevig aan te pakken. Er is jaarlijks € 350.000 beschikbaar voor het festival in het Zuiderpark. Dat is gemeenschapsgeld en geen automatisch cadeautje voor Parkpop. De motie 'Hou Parkpop aan meerjarige afspraak Zuiderpark' verzoekt het college indien de organisatie van Parkpop definitief kiest voor een vertrek uit het Zuiderpark, de weg vrij te maken voor een nieuw vergelijkbaar muziekfestival in het Zuiderpark. Integriteit en transparantie staan sterk in de aandacht na alle affaires die we in Den Haag hebben gehad. Er zijn goede stappen gezet als het gaat om de integriteit van het college en in het stadhuis. Maar ook wij, de politieke partijen in de raad, moeten laten zien dat we niets te verbergen hebben. Daarom dien ik een motie in om ook openheid te geven over de Clubs van 100, de giftenstichtingen, et cetera, met als dictum: verzoekt de fractievoorzitters van de raad om in overleg met het partijbestuur van hun landelijke politieke partij of afdeling bij de jaarlijkse opgave in het kader van de motie 'Transparante politieke partijen' voortaan ook inzicht te geven in stichtingen, Clubs van 100, et cetera. De rotzooi in Haagse straten is inmiddels landelijk nieuws geworden.

Het probleem is in de kern een gedragsprobleem, maar wordt versterkt omdat de gemeente de basis niet op orde heeft. Voldoende capaciteit, goed werkende containers, adequate ophaal, et cetera. Dit speelt overal, maar met name in de dichtbevolkte wijken zoals Laak. Ook qua handhaving ontbreekt er wat. Die handhaving is er gek genoeg wel voor fout gestalde fietsen. Jaarlijks haalt deze gemeente maar liefst 39.000 fietsen van de straat, meer dan 100 fietsen per dag. De motie 'Minder handhaving fietsen, meer op zwerfvuil' verzoekt het college om met een voorstel te komen om de capaciteit op handhaving van verkeerd gestalde fietsen terug te schroeven en de vrijkomende capaciteit in te zetten op handhaving van zwerfvuil. De motie is medeondertekend door de heer Mahmood van NIDA. Een wormenhotel. Met afval kun je trouwens ook hele nuttige dingen doen. Daarom dien ik de motie 'Wormenhotel voor Haagse Markt' in met als dictum: verzoekt het college in gesprek te gaan met de ondernemers van de Haagse Markt om daar een wormenhotel te realiseren. De motie is medeondertekend door de heer Smit van de Partij voor de Dieren. Het ov heeft nog steeds te kampen met teruggeschroefde frequenties van veel tramlijnen en nu wil de MRDH ook nog eens vijftien HTM-haltes in Den Haag tijdelijk opheffen.

Ik dien de motie 'Transitie OV alleen na raadpleging bewoners' met als dictum: verzoekt het college om binnen de MRDH alles in het werk te stellen om het onderdeel 'proactief opheffen van haltes' voorlopig te stoppen. De motie wordt mede ingediend door de heer Smit van de Partij voor de Dieren. In beroep op provinciebesluit Warmtelinq. Zaterdag gaan we misschien wel de grootste klimaatdemonstratie in Nederland meemaken. Loopt het college ook mee? De Warmtelinq, die smeerpijp van de fossiele industrie, is een van de heikele punten in de stad. Ondanks het feit dat wethouder Van Tongeren bij de provincie glashard heeft betoogd dat dit voor Den Haag onacceptabel is, blijft de provincie doordrammen. Dan rest ons niets anders dan het juridische gevecht aan te gaan. Ik dien de motie 'In beroep op provinciebesluit warmtetransportleiding Warmtelinq' in met als dictum: verzoekt het college om namens de gemeenteraad tot in hoogste instantie in beroep te gaan tegen het 50

omstreden provinciebesluit. De motie is medeondertekend door de heer Mahmood van NIDA en de heer Barker van de Partij voor de Dieren Voorzitter. Ik wil vrolijk en positief eindigen, want de Haagse Stadspartij is deze week in een zeer feestelijke stemming. Gisteren was de godfather van de Haagse Stadspartij jarig, namelijk Joris Wijsmuller, die inmiddels alweer 23 jaar in de raadzaal rondloopt. Het toeval wil dat de partij morgen precies 24 jaar bestaat. We bedachten dat het ook een aardig idee kan zijn om de verjaardag van onze stad jaarlijks te vieren, want deze stad is van ons en is wat ons allen bindt. Den Haag, de stad der steden, mag best jaarlijks gehuldigd worden voor het feit dat hij weer een jaartje ouder is geworden. Van pestepidemie tot coronapandemie en van middeleeuwse dijkdoorbraken tot razendsnelle klimaatverandering. Laat de motie 'Vier de Verjaardag van Den Haag' ons inspireren om ook in deze moeilijke tijden hoop te houden en hard te werken aan positieve veranderingen en uitdagingen. De motie is medeondertekend door mevrouw Klokkenburg van de SGP/ChristenUnie. De voorzitter. Door de fractie van de HSP, daartoe gesteund door de fracties van de Islam Democraten en de SP, worden de volgende moties (HSP.1 en HSP.2) ingediend:

Motie HSP.1 Huisvesting voor statushouders De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Constaterende, dat: • de taakstelling voor huisvesting voor statushouders nog steeds niet behaald is. Van oordeel, dat: • de taakstelling voor het einde van dit jaar behaald moet zijn; • de gemeente Den Haag naast de verwachte statushouders ook moeten bijdragen aan het opvangen de nieuwe onverwachte vluchtelingen uit Afghanistan die Nederland geholpen hebben. Roept het college op: • de door het college gestelde doelen op huisvesting voor statushouders voor het einde van dit jaar te bewerkstelligen; • hierbij ook rekening te houden met het opvangen van vluchtelingen uit Afghanistan; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.