RIS310657 Notulen van de raad van 7 oktober 2021 (dag)

E.14

Voorstel van het college inzake Opheffing geheimhouding (RIS310167)

De voorzitter. E.15, voorstel van het college inzake het opheffen van geheimhouding, is toegevoegd aan de besluitenlijst na de afdoening van de motie van de HSP. Wij dachten - de griffie - dat we het opheffen niet gaan uitstellen, en dan is het meteen openbaar. Daarom hebben we het toegevoegd. Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming aangenomen.

Aan de orde is: F. F.1 F.2

Datumbepaling initiatiefvoorstellen. Plastic ≠ fantastic (RIS309822). De Haagse lanen: verander het hart van de binnenstad van Den Haag in een groene long, een Haagse Tuin met Haagse Lanen (RIS309588).

De voorzitter. Ik geef namens de portefeuillehouders aan op welke termijn namens het college een reactie mag worden verwacht op de voorstellen. F.1 Plastic ≠ fantastic: eerste kwartaal 2022. En F.2 De Haagse lanen: ook eerste kwartaal 2022. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Ik heb een fundamenteel probleem met deze termijnen. Vorige week heeft het college net een afdoening van de motie van de heer Sluijs gestuurd naar de raad. Daarin zegt het college specifiek: we nemen maximaal drie maanden de tijd daarvoor. Als een voorstel wordt ingediend in september, dan is drie maanden eind dit jaar. Dan is het niet het volgend kwartaal en na de verkiezingen tillen. Ik zou het college willen vragen om zich te houden aan de afdoening van de motie vorige week en daarmee te zeggen dat eind dit jaar de afdoening komt. De voorzitter. Wie gaat er over deze motie? Wethouder Van Tongeren. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dan maken we er december van.

Aan de orde is: G. Hoorzitting in het kader van de voorgestelde benoeming van kandidaat-wethouder Kapteijns. De voorzitter. Meneer Kapteijns, wij kennen u vanuit een andere rol. Wilt u naast mij komen zitten? Het is voor het eerst dat we een hoorzitting doen. Aan de fracties is gevraagd zich via de sprekerslijst aan te melden. Er is gelegenheid vragen te stellen aan de kandidaat. Dit gaat niet van uw spreektijd af. De afspraak is gemaakt per fractie één vraag aan de kandidaat te stellen. Dan komt er een antwoord en daarna is er een mogelijkheid tot één vervolgvraag. De afspraak is: één vraag aan de kandidaat, één antwoord, één mogelijkheid tot een vervolgvraag. De vragen hebben betrekking op achtergrond, invulling portefeuille en eventuele nevenfuncties. Er is geen tweede termijn. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Laat ik beginnen met te zeggen dat D66 heel erg blij is dat we dit instrument nu hebben om kandidaat-wethouders te bevragen en dat ik het een hele eer vind dat ik als eerste daarvan gebruik mag maken. Ik wil gelijk ook een voorschot nemen op een eventuele benoeming door de heer Kapteijns alvast daarmee te feliciteren. Hij loopt nu alleen weer weg, maar volgens mij hoort hij mij prima.

Ik ken de heer Kapteijns al een hele poos in verschillende functies als raadslid en als fractievoorzitter, maar ik heb hem eigenlijk nog nooit op de beoogde portefeuilles aan het woord gezien namens GroenLinks in de periode dat hij raadslid is geweest. In principe gaat hij wethouder worden voor een halfjaar. Dan zijn er verkiezingen. Wellicht zit er een verlenging in. Hoe ziet de heer 17

Kapteijns het voor zich dat hij zich een nieuwe portefeuille eigen moet maken in die korte periode dat hij wethouder is? Daar zijn wij erg benieuwd naar. De heer Kapteijns. Dank voor deze mooie vraag. Ik ben vereerd dat ik als eerste kandidaat-wethouder ooit een hoorzitting mag meemaken. Dank daarvoor. Ik ben al gedurende drie raadsperioden actief als raadslid. Ik ken de stad heel goed. Ik ben ook betrokken geweest bij de coalitieonderhandelingen. Ik denk dat ik een heel goed beeld heb van de portefeuille. Natuurlijk heb ik mij op dit moment de finesses niet al helemaal eigen gemaakt, dus wat dat betreft heb ik inhoudelijk inderdaad een been bij te trekken en is de termijn die daarvoor staat heel kort. Ik ben mij daar heel erg van bewust, maar ik ga keihard mijn best doen om samen met de stad, samen met de ambtenaren en samen met jullie dit zo goed mogelijk te doen. Dennis Groenewold (D66). Dank voor het antwoord, meneer Kapteijns. De vervolgvraag is: wat is het komende halfjaar voor u de prioriteit binnen die portefeuille? Waar gaat u mee aan de slag? Wat wilt u nog bereikt hebben het komende halfjaar? De heer Kapteijns. Alles binnen mijn nieuwe portefeuille, die formeel nog vastgesteld moet worden, is belangrijk. Als ik zo meteen beëdigd word, zal ik die zeker in samenspraak met mijn nieuwe collega's in het college moeten vormgeven.

Maar nu u het mij zo vraagt, wil ik drie dingen wel even noemen. Ik vind het heel belangrijk dat we jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt echt aan het werk gaan helpen in deze stad. Ik wil verder met de schuldhulp, waar mijn voorganger, de heer Van Alphen, al heel veel voor gedaan heeft. Natuurlijk ben ik ook geraakt door de insprekers van zojuist als het gaat over de winteropvang. Ik denk dat dat ook een van de dingen is die op mijn prioriteitenlijstje staan. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. De heer Kapteijns noemde net de winteropvang. We hebben een groot probleem met dakloosheid, of eigenlijk hebben de daklozen een groot probleem en dan vooral in de koude wintermaanden. De insprekers noemden dit al. Vandaar de vraag aan de beoogd wethouder: gaat hij zich hardmaken om de permanente winteropvang te realiseren? De heer Kapteijns. Dit is natuurlijk een hele lastige vraag in de positie waar ik me nu in bevind. Ik ben geen lid van het college en het is straks aan het college hoe we hierin optrekken. Ik wil ook zeker niet de huidige portefeuillehouder voor de voeten lopen. Maar neem van mij aan, wat ik net zelf ook al zei in antwoord op de vragen van de collega van D66, dat dit een van de dingen is waar ik me echt voor ga inzetten. Robert Barker (PvdD). Ik hoor de wethouder zeggen: ik wil me er hard voor inzetten, prioriteit.

Maar het kernissue op dit thema is de permanente winteropvang en het feit dat dat nu niet goed geregeld is en dat we een rekenkamerrapport hebben. We hebben allerlei rapporten gehad. Daarom de simpele vraag: gaat u zich wel of niet binnen het college hardmaken om dat te realiseren? De heer Kapteijns. Dank voor de formulering van deze vraag. Ik ga me zeker hardmaken om dit te realiseren. De voorzitter. Zo is dat. O, sorry. (Hilariteit) Frans de Graaf (VVD). Meneer Kapteijns, gefeliciteerd met uw voordracht. Dank ook aan wethouder Parbhudayal voor de waarneming van deze portefeuille naast een volgens mij toch vrij omvangrijke portefeuille. Ik heb een vraag die deels voortborduurt op de vraag die de heer Groenewold heeft gesteld. U wordt voorgedragen om wethouder te worden voor een relatief korte periode. Ik denk nog een maand of vijf naar de verkiezingen en nog een demissionaire periode daarna. De zittende wethouders hebben eerder aangegeven dat in die laatste periode de focus heel erg ligt op het uitvoeren van bestaande, liggende plannen en minder op het initiëren van nieuwe plannen. Tegelijkertijd wordt u 18

voorgedragen voor een portefeuille waar toch de nodige problemen zijn en waar ook de nodige urgentie bij zit. Gaat bij u de nadruk straks liggen op het uitvoeren van bestaande plannen? Of kunnen we van u straks ook nog nieuwe plannen en initiatieven verwachten? De heer Kapteijns. Ook dit is een hele mooie vraag - dank daarvoor - waar ik niet al te inhoudelijk op kan reageren, zoals u wellicht zult begrijpen. Ik denk dat we in de fase zijn van een collegeperiode dat de grote plannen, de grote beleidsnota's er wel liggen. Ik denk dat de heer Van Alphen dat ontzettend goed gedaan heeft. Mijn aandacht zal dus vooral uitgaan naar de uitvoering. Ik wil er ook vooral zijn voor de mensen in de stad. Ik wil vooral horen van de mensen in de stad waar zij tegenaan lopen en kijken hoe ik daar verbetering in kan aanbrengen. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. We kennen GroenLinks als een partij met een hele grote mond over diversiteit en over bijvoorbeeld Black Lives Matter. Nu hebben we de situatie dat GroenLinks voor bestuursfuncties vraagt aan de stad dat bij gelijke geschiktheid iemand van kleur de voorkeur moet krijgen boven een doorsnee witte deugneus, zal ik maar zeggen. Mijn vraag aan de heer Kapteijns is waarom hij allerlei mensen van kleur opzij heeft geduwd om nu zelf zes maanden zijn zakken te gaan vullen. De heer Kapteijns.

Ik ben mij bewust van mijn privilege dat ik al heel mijn leven kansen krijg die heel veel andere mensen, ook in deze stad, misschien niet gekregen hebben. Maar het punt dat de heer Kruis hier aansnijdt is natuurlijk precies waarom ik bij GroenLinks zit en waarom ik namens GroenLinks graag onderdeel wil worden van het nieuwe college. We moeten die kansenongelijkheid juist bestrijden. Sebastian Kruis (PVV). Dit deugt natuurlijk van geen kant. Ik heb dat punt ook gemaakt bij wethouder Balster. Het kan niet zo zijn dat als je iets van de stad vraagt, je dan zelf niet levert. U heeft het over een wit privilege en bijvoorbeeld het stimuleren van kansengelijkheid. Waarom dan niet iemand van kleur voorgedragen? Dan had u zelf nu hier direct het goede voorbeeld kunnen geven. Is het niet verschrikkelijk hypocriet dat u nu hier dit verhaal staat te houden terwijl allerlei mensen van kleur denken: ja, die functie had ik ook wel willen hebben? De heer Kapteijns. Ik denk dat ik me de afgelopen acht, negen jaar in de raad vol heb ingezet om juist de kansenongelijkheid in de stad aan te pakken. Wat dat betreft denk ik dat ik heel goed in staat ben om dat ook in mijn rol als wethouder te blijven doen. Lesley Arp (SP). Allereerst felicitaties aan de heer Kapteijns met zijn voordracht. Ik had eigenlijk een vraag die vergelijkbaar was met die van de heer Groenewold.

Wij kennen de heer Kapteijns niet echt als woordvoerder op het sociaal domein. Met voormalig wethouder Van Alphen had ik goede debatten over vernieuwingen in het sociaal domein, bijvoorbeeld over: hoe kun je mensen meer grip en zekerheid bieden op de arbeidsmarkt, hoe voorkom je dat mensen rondgepompt worden in trajecten. We hebben het bijvoorbeeld gehad over basisbanen. Ik ben benieuwd: komen die ideeën nog tot uitwerking in de komende tijd of wordt het vooral een periode van op de winkel passen? De heer Kapteijns. Ik denk dat er een hele mooie basis ligt in het huidige beleid, waar de heer Van Alphen zich enorm voor heeft ingezet. Wat ik vooral wil doen, is het verschil maken in de stad. Als u het mij toestaat, dan wil ik graag een persoonlijk voorbeeld aanhalen van, als straks uw gemeenteraad daarmee instemt, een van mijn voorgangers. De heer Willem Drees was wethouder van Sociale Zaken in deze stad van 1919 tot 1931. Hij is meer dan 100 jaar mogen worden. Terugkijkend op zijn leven heeft hij aangegeven dat hij zijn wethouderschap van Den Haag als de mooiste periode in zijn leven heeft gezien, 'omdat hij kleine maar tastbare verbeteringen tot stand heeft kunnen brengen in de leefomstandigheden van de minderbedeelde ingezetenen'. Daar haal ik heel veel motivatie uit. Dat is wat ik wil doen. Lesley Arp (SP).

Dat zijn natuurlijk hele mooie woorden, maar tegelijkertijd zien we dat de STiPregeling voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, tijdelijk gesubsidieerd werk, op een 19

gegeven moment afloopt. Ik vraag me af: gaan we daar de komende tijd verder over denken of is dat iets wat we doorgeven aan een volgend college? De heer Kapteijns. Ik denk dat het denken nooit stopt. Ik kijk heel erg uit naar de debatten die we hierover gaan hebben. Maar als het bijvoorbeeld gaat om de financiering van dit soort hele mooie initiatieven na deze collegeperiode, zal u ook begrijpen dat het lastig voor mij wordt in mijn nieuwe rol om daar al toezeggingen over te gaan doen. Fatima Faïd (HSP). Meneer Kapteijns, van harte gefeliciteerd alvast. Ik vroeg me af welke positie u ziet voor emancipatie, voor vrouwenemancipatie. Uw portefeuille is natuurlijk niet alleen het sociale domein, maar is breder. Vrouwen zijn de helft van de Haagse bevolking. Waar gaat u het verschil maken? De heer Kapteijns. Dank voor deze vraag. Emancipatie is zeker een belangrijk onderdeel van mijn mogelijke toekomstige portefeuille. Ik denk dat het heel belangrijk is dat we niet denken dat de vrouwenemancipatie af is, maar dat we hier ook vanuit het college veel aandacht voor moeten blijven hebben. Fatima Faïd (HSP). Ik neem aan dat u in deze periode toch ergens het verschil op wil maken. Ik begrijp uit uw antwoord dat dat niet per se op vrouwenemancipatie gaat worden, maar waar wil u dan wel het verschil maken? De heer Kapteijns.

Ik hoop dat ik over de hele breedte van de portefeuille die ik mogelijk ga krijgen het verschil kan maken binnen de beperkingen die ik heb in de politieke situatie waarin we zitten, uitgaande van het coalitieakkoord. Maar neem van mij aan dat ik me met hart en ziel ga inzetten, ook voor vrouwenemancipatie. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. September vorig jaar zei de heer Kapteijns: 'We moeten af van gevaarlijke ombudspolitiek.' De heer Kapteijns voegde daar nog aan toe: 'Ik ben ervan overtuigd dat deze ombudspolitiek vanuit de raad nooit de oplossing kan zijn voor het dichten van de kloof tussen bewoners en bestuur.' Nou, dat is heel gek, want met die ombudspolitiek zijn we de grootste partij van de stad geworden met negen zetels. Dus blijkbaar doen we toch iets goed, meneer Kapteijns. Hoe gaat u als wethouder de kloof dichten met de grootste partij van de stad en al die tienduizenden Hagenaars, Hagenezen, Scheveningers en Loosduiners die daarop gestemd hebben? De heer Kapteijns. Als ik zo meteen beëdigd word door uw raad, hoop ik dat ik een wethouder ga zijn voor iedereen in de stad, ongeacht politieke voorkeur, achtergrond, religie of sekse. Als het gaat om ombudspolitiek, hoop ik dat ik een wethouder ben die regels uitvoert en regels mee bedenkt die voor alle mensen even rechtvaardig zijn. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

Dat is eigenlijk nog niet een begin van een antwoord op mijn vraag, maar dan stel ik de vervolgvraag maar heel kort. Is de heer Kapteijns bereid om zijn uitspraak dat we af moeten van gevaarlijke ombudspolitiek in te trekken? De heer Kapteijns. Ik denk dat het veel belangrijker is dat we als stad Den Haag beleid maken dat iedereen op een rechtvaardige manier behandelt. We moeten aandacht hebben voor individuele gevallen die tussen wal en schip zouden kunnen raken, maar dat is uiteindelijk niet de oplossing waar we met elkaar als stad beter van worden. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Ook vanuit de GroenLinksfractie natuurlijk alvast de hartelijke felicitaties. Waar ziet de heer Kapteijns het meest naar uit in de komende periode? Waar heeft hij de meeste zin in?

20

De heer Kapteijns. Dank voor deze vraag. Ik ben in de politiek gegaan, omdat ik het verschil wil maken voor mensen. Waar ik het meest naar uitkijk, is dat ik heel veel in de stad ben - ik hoop dat mijn agenda dat straks ook toelaat - en heel veel in gesprek ga met vaak kwetsbare mensen, want die vallen onder mijn mogelijke toekomstige portefeuille, dat ik hen echt kan helpen om het maximale uit hun leven te halen en dat we als stadsbestuur de mensen die dat nodig hebben daar een steuntje in de rug bij kunnen geven. De voorzitter. Dank u wel. Dat was de hoorzitting.

Aan de orde is: H.

Voorstel van het presidium inzake benoeming wethouder (RIS310169).

Het voorstel wordt zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: I.

Verslag van de commissie onderzoek geloofsbrieven.

De voorzitter. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie onderzoek geloofsbrieven, de heer De Graaf. Frans de Graaf (VVD). Voorzitter. Dank voor het in mijn gestelde vertrouwen voor deze belangrijke taak, zorgvuldig geselecteerd. De commissie uit de raad van de gemeente Den Haag, in wier handen werden gesteld de geloofsbrieven van de voorgedragen wethouder, de heer A. Kapteijns, rapporteert dat de voorgedragen persoon de werkelijke woonplaats heeft in de gemeente Den Haag, dat de voorgedragen persoon de Nederlandse nationaliteit bezit of onderdaan is van een lidstaat van de Europese Unie, dan wel indien hij een andere nationaliteit bezit onmiddellijk voorafgaand aan de dag waarop hij tot wethouder wordt benoemd gedurende een onafgebroken periode van ten minste vijf jaar ingezetene van Nederland is en beschikt over een verblijfsrecht als bedoeld in artikel 8, onder a, b, c, d, e of l van de Vreemdelingenwet 2000, de bij de wet gevorderde leeftijd heeft bereikt en niet van de verkiesbaarheid is ontzet noch van de uitoefening van het kiesrecht is uitgesloten krachtens het bepaalde in artikel B5 van de Kieswet, dat de voorgedragen persoon geen betrekkingen bekleedt als bedoeld in artikel 36b van de Gemeentewet en dat de voorgedragen persoon geen wethouder is in een andere gemeente.

In verband met het bovenstaande stelt de commissie vast dat de voorgedragen persoon benoembaar is tot wethouder van de gemeente Den Haag. De voorzitter. Dank u wel. U kunt het best aardig, vind ik eigenlijk. Dan kunnen we overgaan tot de stemming. Het stembureau bestaat uit de leden Groenewold (voorzitter), Tseggai en Kruis. De vergadering wordt van 11.19 uur tot 11.33 uur geschorst. De voorzitter. Voordat we overgaan tot agendapunt J, kom ik even terug op agendapunt F, Datumbepaling initiatiefvoorstellen. Zo snel en zo alert als de heer Barker is, is er geen een; laat ik dat maar voor mezelf zeggen. Maar ook bij F.2 - dat zeg ik tegen mevrouw Regts en dat zeg ik ook tegen de wet- en portefeuillehouder - zullen de drie maanden in acht worden genomen. Bij dezen. Maar daar werd niet om gevraagd.

21

Aan de orde is: J.

Stemming en uitslag stemming.

De voorzitter. Er is een punt van orde van de heer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Inderdaad, een puntje van orde. We kregen een formulier waarop we enkel voor konden stemmen. Als je niet voorstemt, dan telt je stem niet mee. Het is ook voor de kijkers thuis misschien wel leuk om te weten: hoe kunnen wij in vredesnaam tegenstemmen? Daar ben ik even benieuwd naar. De voorzitter. In de eerste plaats heeft u het gemeld in de media. In de tweede plaats meldt u het nu. In de derde plaats komt de voorzitter van het stembureau zo nog met de uitslag. Ik vermoed dat hij zal vertellen wat er is gebeurd. Vier: ik ben graag bereid in overleg met u … Maar dit stembiljet hanteren jullie al jaren. Jullie weten het, ik niet, want ik heb het nog niet meegemaakt. Dus als dat tot onduidelijkheid leidt, gaan we het daarover hebben. En vijf: als ik u was geweest, dan zou ik bij agendapunt I over het feit van de benoeming het woord hebben gevraagd. Dan zou ik gezegd hebben: wij zijn hiertegen. Vervolgens ga je stemmen over een persoon. Zo ben ik het gewend, maar blijkbaar is het in Den Haag niet zo. Dat had u kunnen doen, dus dat is voor de volgende keer. Er zijn dus vijf redenen. Ik geef het woord aan de voorzitter van het stembureau, de heer Groenewold. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter, om daar nog even verder op in te gaan.

Op het stembiljet staat ook vermeld dat als u het niet eens bent met de voorgedragen benoeming, u een andere naam kunt invullen achter 'anders'. En als er andere teksten dan een naam worden ingevuld op het stembiljet, maakt dat het stembiljet ongeldig. Zo hebben wij bij de telling naar de stembiljetten gekeken. Dat brengt mij tot het volgende proces-verbaal inzake de benoeming van een wethouder, waarbij is voorgedragen de heer Kapteijns. Aan de stemming voor de benoeming van een wethouder van de gemeente Den Haag hebben 42 leden van de raad deelgenomen. Met 26 geldig uitgebrachte stemmen is benoemd de heer Kapteijns. Van harte gefeliciteerd! (Geroffel op de tafels)

Aan de orde is: K.

Beëdiging wethouder.

De voorzitter. Geachte leden van de raad, geachte meneer Kapteijns. Voor ik overga tot uw beëdiging, meneer Kapteijns, moet ik u vragen of u bereid bent de benoeming tot wethouder van Den Haag aan te nemen. Dat is het geval; hij knikt 'ja'. Dan ga ik nu over tot de beëdiging. De tekst van de verklaring en belofte luidt als volgt: 'Ik verklaar dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Kapteijns. 'Dat verklaar en beloof ik'! De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. 22

(Applaus) De voorzitter. Ik overhandig u nu de gedragscode van het college. En u gaat als eerste de verklaring en belofte ondertekenen. Dat is nieuw in de gedragscode. Alstublieft en heel veel succes met uw werk. Wethouder Kapteijns - het is de allereerste keer dat ik dat uitspreek - gaat nu als allereerste de verklaring ondertekenen. Van harte gefeliciteerd. De vergadering is geschorst voor felicitaties. De vergadering wordt van 11.40 uur tot 11.48 uur geschorst. De voorzitter. Na de benoeming van de heer Kapteijns tot wethouder is een vacature ontstaan in de gemeenteraad. De stukken voor de benoeming van een nieuw raadslid heb ik zojuist opgemaakt en ondertekend.

Aan de orde is: L.

Verslag van de commissie geloofsbrieven nieuw benoemd raadslid.

De voorzitter. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie geloofsbrieven, de heer De Graaf. Frans de Graaf (VVD). Voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 oktober 2021, in wier handen werden gesteld de geloofsbrieven en verder bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door mevrouw I. Bos, benoemd tot lid van de raad van de gemeente Den Haag, rapporteert de raad van de gemeente Den Haag dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. De commissie adviseert tot haar toelating als lid van de raad van de gemeente Den Haag. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd, mevrouw Bos. Ik verzoek u hierheen te komen, zodat ik u kan beëdigen.

Aan de orde is: M.

Beëdiging van nieuw benoemd raadslid.

De voorzitter. De tekst van de verklaring en belofte luidt als volgt: 'Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.' Mevrouw Bos. 'Dat verklaar en beloof ik!' De voorzitter. Van harte gefeliciteerd! (Applaus) De voorzitter. U krijgt een exemplaar van de gedragscode van de gemeenteraad en bloemen. De vergadering wordt van 11.52 uur tot 11.57 uur geschorst.

23

Aan de orde is: O. Voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230). De beraadslaging wordt geopend. Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Namens mijn fractie wil ik nogmaals aangeven het zeer zorgwekkend te vinden dat de inwoners in Zuidwest zeven jaar eerder komen te overlijden. Dit werd aangegeven tijdens de conferentie in Parkoers. We zijn dan ook benieuwd naar het verloop van de intensieve aanpak van het college Gezond en Gelukkig Den Haag. Wordt de aanpak ook geëvalueerd met de raad? Tot slot - ik moet rekening houden met de spreektijd - dank aan de wethouder voor de toezeggingen. Ze heeft aangegeven in gesprek te gaan met de wethouder Sport in verband met de gezonde sportkantines. En de wethouder zal in gesprek gaan met de ouderenorganisaties in verband met het realiseren van bewegingspleintjes voor ouderen oftewel de Olga Commandeurpleintjes. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Dank aan de wethouder voor het goede debat in de commissievergadering. Ik wil nog één toezegging vragen, namelijk over de samenwerking tussen zorgverzekeraars en de gemeente. In het actieprogramma kunnen we lezen dat er wordt samengewerkt met zorgverzekeraars. Er zitten heel goede projecten bij, zoals de succesvolle aanpak van Sociaal Hospitaal en Welzijn op Recept.

Toch is deze aanpak te versnipperd, omdat het losse projecten van individuele zorgverzekeraars zijn. Met het geld dat zorgverzekeraars uittrekken voor preventie is volgens de PvdA veel meer te bereiken door de middelen van verschillende zorgverzekeraars te bundelen in een preventiefonds en van daaruit een stevige gezamenlijke preventieaanpak op te zetten. Zo staat het ook in het coalitieakkoord: 'We benutten de mogelijkheid om met grote zorgverzekeraars die een deel van hun middelen inzetten voor gezondheidspreventie tot een gezamenlijke aanpak te komen.' Graag de toezegging van de wethouder dat ze nu echt stappen gaat zetten richting zorgverzekeraars en met ze in gesprek gaat en dat ze binnen een halfjaar de raad informeert hoe we hier vooruitgang op hebben geboekt. Erlijn Wenink (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan het college voor het Actieprogramma preventie volksgezondheid. Tijdens het commissiedebat hierover vroeg ik weer - ik vraag het nu ook - aandacht voor de grote gezondheidsverschillen tussen stadsdelen, onder andere Zuidwest. Het is te schrijnend. Ook deze vorm van ongelijkheid in de stad is volgens de GroenLinksfractie absoluut onacceptabel. Verschillende wijken vragen om een verschillende aanpak, ook qua preventie. Juist in die context van verschillen tussen wijken mis ik in het actieprogramma luchtvervuiling als omgevingsfactor.

Slechte luchtkwaliteit heeft een negatief effect op de volksgezondheid en zelfs direct een negatief effect op de levensverwachting. Ook daar zien we per wijk verschillen. De wethouder heeft toegezegd om hierover in gesprek te gaan met de GGD, waarvoor dank, maar graag hoor ik straks in de beantwoording nog wat specifieker wat de wethouder daarnaast zal doen om ook in termen van preventie zicht te houden op de link tussen luchtvervuiling en de volksgezondheid in Den Haag. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ruim drie jaar na het Nationaal Preventieakkoord is er nu eindelijk ook een Haags preventieakkoord, een breed programma met veel acties die de gezondheidsproblemen in onze stad moeten gaan terugdringen. Veel goede acties, maar met welk resultaat? We willen miljoenen gaan inzetten, maar hoe gaan we meten of deze wel effectief worden ingezet? Daarom dien ik samen met de collega's Faïd, Mahmood, Holman, Roopram en Smit een amendement in om die doelen meetbaar en concreet te maken en het dictum als volgt te wijzigen: vast te stellen het Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023, met dien verstande dat in de eerste voortgangsrapportage de doelstellingen van de diverse ambities voor 2030

24

concreet, meetbaar en in lijn met de doelstellingen van het Nationaal Preventieprogramma 2040 zijn geformuleerd. Voorzitter. Daarnaast is de financiële dekking voor het preventieakkoord voor 2022 en 2023 nog onzeker. Ruim € 2 mln. mist er nog. Dat moeten we krijgen vanuit het Rijk, onder andere uit de zogenaamde GIDS-middelen, maar het is nog helemaal niet zeker dat dat geld komt. Als die aanvullende financiële middelen niet gevonden worden, dan heb ik een amendement om de dan beschikbare middelen te herverdelen en het dictum als volgt te wijzigen: vast te stellen het Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023, met dien verstande dat als de GIDS-middelen 2022 en 2023 niet of onvoldoende beschikbaar komen, er in eerste instantie gezocht wordt naar aanvullende middelen en, zo dit niet mogelijk is, de middelen evenredig worden herverdeeld over de diverse ambities. Voorzitter. Bij met name avondwinkels en kleine slijterijen zijn hele ramen en muren van buiten beplakt met grote stickers van alcoholische dranken. Bij het bespreken van een preventieakkoord waarin het gaat over alcoholmatiging en alcoholpreventie vind ik het onacceptabel dat we alcohol in ons straatbeeld zo normaliseren.

Daarom dien ik met collega Mahmood een motie in met als dictum: verzoekt het college in gesprek te gaan met avondwinkels en slijterijen over de gevolgen van de bestickering van hun winkel met afbeeldingen van alcoholische dranken en te onderzoeken hoe dergelijke uitingen middels lokale of landelijke wetgeving aan banden kunnen worden gelegd. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, mevrouw Holman, de heer Mahmood, mevrouw Roopram en de heer Smit, wordt het volgende amendement (O.A CU/SGP) voorgesteld:

Amendement O.A CU/SGP Maak doelen concreet en meetbaar De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230). Besluit om het dictum als volgt te wijzigen: •

vast te stellen het Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023, met dien verstande dat in de eerste voortgangsrapportage de doelstellingen van de diverse ambities voor 2030 concreet, meetbaar en in lijn met de doelstellingen van het Nationaal Preventieprogramma 2040 zijn geformuleerd.

De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt het volgende amendement (O.B CU/SGP) voorgesteld:

Amendement O.B CU/SGP voldoende geld voor alle ambities uit het preventieakkoord De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230). Besluit om het dictum als volgt te wijzigen: •

vast te stellen het Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023, met dien verstande dat als de GIDS-middelen 2022 en 2023 niet of onvoldoende beschikbaar komen, er in eerste instantie gezocht wordt naar aanvullende middelen, en zo dit niet mogelijk is, de middelen evenredig worden herverdeeld over de diverse ambities.

De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

25

De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Mahmood, wordt de volgende motie (O.2 CU/SGP) ingediend:

Motie O.2 CU/SGP alcoholpreventie begint op straat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230), constaterende, dat: • bij met name avondwinkels en slijterijen hele ramen en muren van buiten beplakt zijn met grote stickers van alcoholische dranken; overwegende, dat: • de leeftijdsgrens van alcohol vaak niet bij deze uitingen is opgenomen; • deze uitingen alcohol normaliseren; • internationaal onderzoek uitwijst dat blootstelling aan alcoholreclame leidt tot een vergrote kans dat jongeren starten met het drinken van alcohol en tot het drinken van een grotere hoeveelheid alcohol (Trimbos Instituut: Alcoholpreventie bij jongeren en jongvolwassenen Effectieve interventies en andere mogelijkheden voor preventie van alcoholgebruik bij jongeren en jongvolwassenen (11-24 jaar) a88coff4-af88-4bab-b59d-6bd687id7Qfb.pdf (trimbos.nl) (p.24); van mening, dat: • dergelijke uitingen niet passen bij cq.

in strijd zijn met de geformuleerde ambitie aangaande alcoholpreventie; verzoekt het college: • in gesprek te gaan met avondwinkels en slijterijen over de gevolgen van de bestickering van hun winkel met afbeeldingen van alcoholische dranken en te onderzoeken hoe dergelijke uitingen middels lokale of landelijke wetgeving aan banden kunnen worden gelegd, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Het Actieprogramma preventie volksgezondheid is natuurlijk heel erg belangrijk, gezien de gezondheidsverschillen in onze stad. De wethouder had in de commissie al aangegeven dat ze naar aanleiding van onze suggestie gaat kijken hoe je toch kan zorgen dat mensen aan gezonde voeding - gezonde voeding is duur - komen. Dat vinden wij heel erg fijn. Wij zijn ook heel blij dat de wethouder alle programma's gaat evalueren, maar we zaten nog een beetje na te denken over hoe we ook alle andere onderdelen aan de man of beter gezegd in ons geval, aan de vrouw kunnen brengen. Daarom dienen wij de motie 'Coaching voor meisjes en jonge vrouwen' in met als dictum: verzoekt het college om coachingsprojecten voor meisjes en jonge vrouwen op te nemen in het actieprogramma, en de raad hierover te informeren.

Wij geloven dat deze motie een bijdrage zal leveren aan vrouwenemancipatie en daardoor een positief effect zal hebben op de mentale en fysieke gezondheid van vrouwen. De voorzitter. Door mevrouw Faïd wordt de volgende motie (O.1 HSP) ingediend:

26

Motie O.1 HSP Coaching voor meisjes en jonge vrouwen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023. Van mening, dat: • vrouwenemancipatie een positieve bijdrage levert aan de mentale en fysieke gezondheid van vrouwen; • er al op een jonge leeftijd ingezet moet worden op vrouwenemancipatie. Verzoekt het college: • om coachingsprojecten voor meisjes en jonge vrouwen op te nemen in het actieprogramma; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Voorzitter. Ik heb een drietal moties over dit onderwerp. Beste voorzitter. Gelukkig zijn we vele stappen vooruitgekomen in de coronacrisis. Het einde lijkt in zicht. Het is echter niet helemaal voorbij. Nog steeds raken mensen besmet en komen sommigen nog terecht op de ic's. Volgens onderzoeken vinden acht op de tien besmettingen thuis plaats. Dit is een grote meerderheid. Veel besmettingen kunnen voorkomen worden door goede ventilatie in huis en op werkplekken. Veel mensen zijn echter niet op de hoogte van het belang van ventileren in huis. Dit dienen we uit te leggen aan mensen.

Derhalve wil ik de volgende motie indienen met als dictum: verzoekt om een intensieve socialmediacampagne te starten om Hagenaars te informeren over het belang van ventilatie, inclusief tips over hoe te ventileren en hoe vaak, en de raad hierover te informeren. Voorzitter. In dertien Europese landen is een vaccinatiebewijs een voorwaarde voor toegang tot uitgaansgelegenheden in de horeca. Europese landen als Italië, Frankrijk en Griekenland hebben het COVID19-vaccin verplicht gesteld voor een deel van de zorgmedewerkers. De minister-president heeft aangegeven dat wanneer organisaties willen kiezen voor een vaccinatieplicht, de rechter daarover moet oordelen. Tevens heeft minister De Jonge aangegeven dat vaccineren vrijwillig is en ook vrijwillig blijft. Het demissionaire kabinet heeft nu echter andere intenties en tracht het vaccineren indirect af te dwingen door een coronabewijs te verplichten voor horeca en andere plekken. Dit mogen we niet willen. Vaccineren moet vrijwillig blijven en indirecte dwang moeten we vermijden. Het handhaven van het coronatoegangsbewijs moet dan ook niet gebeuren. Hierover gaat mijn volgende motie met als dictum: verzoekt het college om een statement naar buiten te brengen dat vaccineren te allen tijde vrijwillig moet blijven en dat een verplicht coronabewijs op vele vlakken niet deugt, en de raad hierover te informeren. Voorzitter.

Dan mijn laatste motie. Synthetische drugs en wapens voor minderjarigen en andere jongere mensen zijn eenvoudig online te bestellen via bijvoorbeeld webshops en sociale media. We maken de afgelopen tijd vaak mee dat jongeren elkaar neersteken of neerschieten. Wapens en drugs liggen als het ware voor het oprapen. Dit is zeer ongewenst. De wegen naar het kwaad mogen niet zo makkelijk toegankelijk zijn voor iedereen en in het bijzonder voor jongeren. Derhalve dien ik de volgende motie in met als dictum: verzoekt het college om onderzoek te doen via welke kanalen jonge mensen op dit moment aan synthetische drugs en wapens komen en met preventieve voorstellen te komen om dit aanbod en daarmee het gebruik van deze drugs en wapens terug te dringen, en de raad hierover te informeren. De voorzitter. Door de heer Çetinkaya worden de volgende moties (O.3 ID, O.4 ID en O.5 ID) ingediend: 27

Motie O.3 ID (Social)mediacampagne ventilatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 oktober 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230). Constaterende, dat: • acht op de tien besmettingen thuis plaatsvinden; • veel mensen niet op de hoogte zijn van het belang van ventileren in huis. Overwegende, dat: • vele besmettingen voorkomen kunnen worden door goede ventilatie in huis en op werkplekken. Verzoekt het college: • om een intensieve (social)mediacampagne te starten om Hagenaars te informeren over het belang van ventilatie, inclusief tips over hoe te ventileren en hoe vaak; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie O.4 ID Coronabewijzen en vaccineren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 oktober 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230). Constaterende, dat: • in dertien Europese landen een vaccinatiebewijs een voorwaarde is voor toegang tot uitgaansgelegenheden en horeca; • Europese landen als Italië, Frankrijk en Griekenland het COVID-19-vaccin verplicht hebben gesteld voor een deel van de zorgmedewerkers; • de minister-president heeft aangegeven dat wanneer organisaties willen kiezen voor een vaccinatieplicht, de rechter daarover moet oordelen; • Minister de Jonge heeft aangegeven dat vaccineren vrijwillig is en dat het ook vrijwillig blijft. Overwegende, dat: • het demissionair kabinet nu andere intenties heeft, en tracht het vaccineren indirect te dwingen door een coronabewijs te verplichten voor horeca en andere plekken. Verzoekt het college: • om een statement naar buiten te brengen dat vaccineren te allen tijde vrijwillig moet blijven en dat een verplicht coronabewijs op vele vlakken niet deugt; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

28

Motie O.5 ID Drugs en wapens liggen voor het oprapen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 oktober 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230). Constaterende, dat: • synthetische drugs en wapens voor minderjarigen en andere jonge mensen eenvoudig Online te bestellen zijn via bijvoorbeeld webshops en sociale media. Overwegende, dat: • de wegen naar het kwaad niet zo makkelijk toegankelijk moet zijn voor iedereen, en in het bijzonder voor jongeren. Verzoekt het college: • om onderzoek te doen via welke kanalen jonge mensen op dit moment aan synthetische drugs en wapens komen en met preventieve voorstellen te komen om dit aanbod en daarmee het gebruik van deze drugs en wapens terug te dringen, • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marije Mostert (D66). Voorzitter. Dank aan de wethouder voor het stuk over de preventie volksgezondheid, want de volksgezondheid staat onder druk, meer dan ooit. Wij lichten met name de jongeren uit. Die kampen met psychische problemen, er is een toename van middelengebruik en er wordt minder gesport. Vandaar dat D66 dit voorjaar het actieplan jongeren lanceerde. Deze punten hebben we nu nog onvoldoende teruggezien in het voorliggende stuk.

We kijken dan ook uit naar de reactie van de wethouder, nog voor het einde van het jaar. Het wordt nu echt tijd dat jongeren een plek aan tafel krijgen en dat hun stem wordt gehoord. Ik noem nog maar eens ons voorstel voor het jongeren-OMT. Meten is weten. We zijn benieuwd naar de reactie op de amendementen van de ChristenUnie over de meetbaarheid en de financiële dekking en op de motie van de HSP over training voor meiden. Nogmaals onze oproep voor een integrale aanpak voor jongeren, die nodig is en waar vooral de wethouder Jeugd een belangrijke rol in kan spelen. Zij kan ervoor zorgen, als zij haar coördinerende rol pakt, dat het college echt alle portefeuilles overstijgend te werk gaat. Want alleen als we meer inzetten op preventie, kunnen we kansenongelijkheid aanpakken en toekomstperspectief bieden. Wethouder Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Dank aan de raad voor de vragen, moties en amendementen. Ik begin meteen bij het begin: de vraag van mevrouw Roopram over de evaluatie van Gezond en Gelukkig Den Haag. Die willen we zeker gaan doen. We zijn nu al om en bij drie jaar ermee bezig. Er gebeuren heel veel mooie dingen; daar kom ik straks nog op terug naar aanleiding van de vraag van mevrouw Holman. Dat gaat gebeuren. Ik neem het even mee, want er zijn veel partijen daar aan tafel.

Ik kan nu niet zeggen dat het voor de kerst of na de kerst wordt, maar we moeten dat sowieso doen. Dan ga ik meteen naar de vraag van mevrouw Holman: hoe gaat het college een gezamenlijke aanpak richting de zorgverzekeraars veel beter vormgeven? Dat zijn we heel erg van plan. We hebben nu met Menzis en CZ al ruim € 1 mln. gekregen om de komende drie jaar via een preventiecoalitie voor de stad Den Haag aan de slag te gaan. We zijn nu bezig met VGZ. U heeft helemaal gelijk: het is echt nog stap voor stap met elke zorgverzekeraar apart. Er moet een strikje omheen en we moeten het 29

op een goede manier meenemen. Ik ga dit soort vragen ook meenemen om het op een goede manier een plek te geven in de evaluatie van Gezond en Gelukkig Den Haag. De vraag van mevrouw Wenink gaat over de relatie tussen luchtkwaliteit en gezondheid. Daar hebben we in de commissie ook over gesproken. Ik heb toegezegd dat we er met de GGD over gaan nadenken hoe we iets bedenken, zodat dat zichtbaar wordt. Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dank voor de reactie van de wethouder. Ik wil nog even terugkomen op de evaluatie intensieve aanpak van het college Gezond en Gelukkig Den Haag. Wanneer kan de raad geïnformeerd worden over de evaluatie? U geeft aan dat het al drie jaar gaande is, dus ik ben heel erg benieuwd wanneer de raad wordt geïnformeerd. Wethouder Parbhudayal (VVD). Ik neem deze vraag mee. Ik laat u dat nog weten, want ik moet dit wel met de tafel Gezond en Gelukkig Den Haag doen. Daar zitten bestuurders van het LUMC tot aan zorgverzekeraars. We willen een nette evaluatie doen. Ik kan u de komende periode, sowieso deze maand, laten weten hoe we dit gaan aanvliegen. Dat wil ik doen via een briefje aan de raad. Dan de vraag over luchtvervuiling. Ik heb in de commissie toegezegd niet alleen met de GGD om tafel te zitten, maar ook met de diensten en dus de wethouders die gaan over de meting van de luchtkwaliteit.

We moeten gezamenlijk tot iets komen en komen daar in een volgende voortgangsrapportage of actieprogramma preventie op terug. Last but not least de vraag van mevrouw Mostert over een integrale aanpak jongeren. Ik heb uw vraag goed gehoord en begrepen. U heeft mij een heel mooi document van D66 overhandigd over hoe om te gaan met jongeren en jongeren meer een stem te geven in alles wat hen aangaat. Wij komen voor het einde van het jaar met hoe we omgaan met dat hele plan. Ik heb meer collega's van het college nodig als het gaat om een integrale aanpak jongeren, maar ik ben te allen tijde bereid om de activiteiten voor de jongeren veel meer gezamenlijk, integraal aan te pakken en uit te voeren. Dan ga ik langzaam maar zeker naar de amendementen en de moties. Ik begin met amendement O.A van mevrouw Klokkenburg om de doelen concreet en meetbaar te maken in het stuk. We hebben de discussie gehad. U heeft helemaal gelijk. De decenniumdoelen zijn langetermijndoelen. Daarom heten ze ook zo. We hebben streefwaardes die we uit allerlei bronnen halen. Het is best moeilijk op een-op-een een link te leggen met alle programma's en activiteiten die we in het preventieprogramma benoemen. Maar ik heb u ook gezegd dat ik ook ben voor dingen SMART en concreter maken. Daar waar mogelijk ga ik dat zeker doen de komende tijd.

We gaan niet elke keer het wiel opnieuw uitvinden, maar goed kijken hoe we dat in den lande doen. Met die afspraak wil ik amendement O.A dan ook zeker omarmen. Dan ga ik naar amendement O.B over de middelen in het preventieakkoord. Uw punt is helder. We zien een dalende geldstroom. Ik heb geprobeerd uit te leggen waar dat verband mee houdt. We hebben nog geen briefje van het Rijk voor alle middelen, dus boekhoudkundig zit dat nog niet in de begroting. De middelen voor de jeugdzorg, de € 1,3 mld. landelijk, zitten ook nog niet in de begroting 2022 op programma 8. Voor een aantal zaken - GIDS-middelen, Nationaal Preventieakkoord - kunnen we nog tot volgende maand onze aanvragen indienen. Maar ook de middelen die ik net noemde … Het preventieakkoord gaat nu ervan uit dat gemeentes niet een-op-een aanvragen doen. We moeten dat in coalitieverbanden doen met onder andere de zorgverzekeraars. VGZ is er nu mee bezig. De € 1 mln. van Menzis en CZ zit hier nog niet in, maar wel alle programma's die we vanuit de gemeente daarmee gaan betalen. Dat gaan we volgend jaar bijstellen in de begroting. Ik moet dit amendement helaas ontraden. Ik wil mevrouw Klokkenburg geruststellen dat geen enkel project dat nu in het actieprogramma wordt genoemd, beknot zal worden. Wellicht denkt u: gaat dit wel de goede kant uit? Die toezegging wil ik doen.

De begroting wordt volgend jaar aangepast op het moment dat al die circulaires binnenkomen met de budgetten voor de gemeente. Dan motie O.2 over alcoholpreventie en de bestickering van de avondwinkels. Ik moet deze motie helaas ook ontraden. Wij volgen hierin het landelijk beleid van de Alcoholwet en ook het Nationaal Preventieakkoord. De staatssecretaris maakt zich er juist hard voor om hier onderzoek naar te doen. Er zijn vijf locaties benoemd in het hele land om een pilot te draaien. Voor 2021 komen de verstrekkers van alcohol en de industrie met oplossingen om goed onderzoek te doen naar het bereik en de beïnvloeding van jongeren op die locaties. We wachten dat af en we kijken dan als gemeente hoe we hiermee omgaan. In dezen volgen we het landelijk beleid. Ik ontraad de motie. 30

Ik ga naar motie O.3 van de Islam Democraten over een socialmediacampagne ventilatie. Het is een belangrijk punt en ik snap uw zorg heel goed. Wij doen verschillende campagnes. We doen de campagne van de GGD. Die voert een voorlichtingscampagne waar vooral het onderwerp gezond wonen, waar ventilatie een onderdeel van is, onderdeel van uitmaakt. Ook zetten we via onze eigen kanalen de landelijke campagne op vaccinatie verder door. Ventilatie is natuurlijk een van de maatregelen in de aanpak van de coronarisico's. De campagne bestaat uit alle elementen: afstand houden enzovoorts. Ventilatie zat er al in, dus het is een overbodige motie. We voeren al veel campagnes via alle socialmediakanalen en ventilatie is een onderdeel daarvan. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Ik ga ervan uit dat u dat inderdaad doet, ongetwijfeld. Alleen zie je in bepaalde wijken in de stad dat de vaccinatiegraad laag is en ook de kennis van zaken zoals ventilatie, die heel erg belangrijk is waar het aantal coronabesmettingen hoog is. Daarom vind ik dat de informatievoorziening in desbetreffende wijken te laag is. We moeten kijken op welke manier we de informatie over ventilatie toch aan huis brengen. Wethouder Parbhudayal (VVD). U heeft een terecht punt. Daar begon ik mee. De GGD heeft hier aandacht voor. U weet dat de GGD nu veel laagdrempeliger, dieper in de wijken staat om te vaccineren.

Neemt u van mij aan dat zij in hun voorlichting en hun campagnes hier ook aandacht aan zullen geven. Dan motie O.4, Coronabewijzen en vaccineren, van de Islam Democraten over het statement. Het huidige vaccinatie- en testbeleid, inclusief het coronabewijs, is een verantwoordelijkheid van de rijksoverheid. Het is in de huidige crisis niet behulpzaam als een andere overheid, een lagere overheid zoals wij, dat beleid ter discussie stelt. Daarbij geldt dat vaccineren vrijwillig blijft. Het is niet verplicht, zoals u ook stelt. Er wordt een alternatief geboden via een gratis coronatest. Dit is wat wij vanuit onze rol als lagere overheid kunnen doen. Ik wil deze motie dan ook ontraden. Dan motie O.5, Drugs en wapens liggen voor het oprapen, van de Islam Democraten. U vraagt om onderzoek. Wij hebben dit nog even goed nagetrokken. Ik wil u even meenemen in de actieplannen die in ieder geval via de burgemeester lopen als het gaat om wapens en jongeren. Daar is al een afspraak over. Er lopen al twee actieplannen. In een van de actieplannen zijn twaalf acties beschreven over wat er gebeurt in Den Haag om wapenbezit en wapenincidenten onder jongeren terug te dringen. Tegelijkertijd loopt er vanuit de portefeuille Jeugd ook heel veel als het gaat om aanpak jeugdpreventie. Specifiek risicovol gebruik van genotsmiddelen - daar praten we natuurlijk over - zit in ons programma.

We zijn er op diverse fronten mee bezig. Er loopt veel onderzoek. Den Haag doet ook mee aan allerlei landelijke monitoren van het Trimbos-instituut. Wat het college betreft is deze motie overbodig. Ten slotte motie O.1 van de HSP. Mevrouw Faïd vraagt aandacht voor coaching van meisjes en jonge vrouwen. U treft dit waarschijnlijk niet in het actieprogramma aan. Al sinds 2018 loopt er een heel mooi project in Den Haag. Ik heb het nog genoemd in het debat: ELANCE Academy, waar jonge meisjes gecoacht worden. Dat aantal is alleen maar aan het groeien, want het is een zeer succesvol wordend project. Zowel Schoolformaat als SMW+ is daar heel positief over. We hebben vandaag de dag een afspraak om honderd meisjes te coachen. Er loopt dus al veel. Ik wil de motie overbodig verklaren. Het is heel belangrijk, maar wij zullen dat in de voortgangsrapportage op het actieprogramma steeds concreter, als onderdeel van het SMART waar mevrouw Klokkenburg ook om vraagt, noemen en benoemen wat we doen voor deze groep in onze stad. Fatima Faïd (HSP). Dan trek ik mijn motie hierbij in. De voorzitter. Aangezien motie O.1 HSP is ingetrokken, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Over dit agendapunt zal vanavond worden gestemd.

Ik stel voor een kwartier te schorsen voor de lunch. 31

De vergadering wordt van 12.25 uur tot 12.46 uur geschorst.

Aan de orde is: P.

Voorstel van het college inzake Nota Parkeernormen Den Haag 2021 (RIS309940).

De beraadslaging wordt geopend. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Het is heel goed dat de gemeente mensen uit de auto wil lokken met deelauto's, bakfietsen en treinen, maar onze stad ligt ook vol met bus- en tramlijnen en gelukkig maar. Die kunnen namelijk een hoop autoritjes vervangen. Dat feit erkent het college ook zelf in het coalitieakkoord. Dan moet dat natuurlijk ook terugkomen in de nota Parkeernormen. Vandaar dat wij bereid zijn gevonden om een heel mooi amendement te maken met de titel 'Minder parkeerplaatsen bij OV-knooppunten' om aan artikel 3:4 toe te voegen: 'de aanvrager een ontwikkeling wil realiseren binnen een straal van 450 meter van een knooppunt van meerdere bus- en/of tramverbindingen op voorwaarde dat dit gebeurt met maximaal 25% van de autoparkeervraag'. Dit amendement dien ik hierbij in. Daarnaast vindt de Partij voor de Dieren het zonde als de autoparkeernorm ten koste gaat van het steeds schaarser wordende groen of als er monumentale panden worden gesloopt om inpandige parkeergarages aan te leggen. De autoparkeernorm moet geen sloopkogel worden waarmee we al het moois van de stad vernietigen.

Daarom hebben we het amendement 'Groen en beeldkwaliteit boven parkeren' om artikel 2:5 Vrijstelling vanwege beeldkwaliteit of groen toe te voegen: 'Het college kan voor verbouwplannen en transformatieprojecten vrijstelling verlenen van (een deel van) de parkeereis, indien a. de vrijstelling in het belang is van het stadsgezicht, doordat zo een beeldbepalend of anderszins waardevol gebouw niet gesloopt wordt; b. of de vrijstelling in het belang is van de groene omgeving doordat door een lagere parkeereis het aantal vierkante meters groen gelijk blijft of wordt vergroot'. Ik dien dit amendement mede namens mijn collega Barker in. De voorzitter. Door de heer Smit wordt het volgende amendement (P.A PvdD) voorgesteld:

Amendement P.A PvdD Minder parkeerplaatsen bij ov-knooppunten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 oktober 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Nota Parkeernormen Den Haag 2021 (RIS309940). Besluit om aan artikel 3:4 de onderstreepte tekst toe te voegen, met vernummering van de leden b t/m d: De autoparkeervraag van een nieuwbouw, een verbouwplan of een functiewijziging kan worden gereduceerd, indien: a. de aanvrager een ontwikkeling wil realiseren binnen een straal van 500 meter van station Moerwijk, station Mariahoeve, station Ypenburg en openbaar vervoer knooppunt Leidschenveen wordt gerealiseerd, op voorwaarde dat dit gebeurt met maximaal 25% van de autoparkeervraag; of b. de aanvrager een ontwikkeling wil realiseren binnen een straal van 450 meter van een knooppunt van meerdere bus- en/of tramverbindingen, op voorwaarde dat dit gebeurt met maximaal 25% van de autoparkeervraag; of c. [...] De voorzitter. Door de heer Smit, daartoe gesteund door de heer Barker, wordt het volgende amendement (P.B PvdD) voorgesteld: 32

Amendement P.B PvdD Groen en beeldkwaliteit boven parkeren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Nota Parkeernormen Den Haag 2021 (RIS309940). Besluit om aan bijlage 1 het volgende artikel toe te voegen: Artikel 2:5 Vrijstelling vanwege beeldkwaliteit of groen Het college kan voor verbouwplannen en transformatieprojecten vrijstelling verlenen van (een deel van) de autoparkeereis, indien: a. de vrijstelling in het belang is van het stadsgezicht, doordat zo een beeldbepalend of anderszins waardevol gebouw niet gesloopt wordt; b. of de vrijstelling in het belang is van de groene omgeving doordat door een lagere parkeereis het aantal vierkante meters groen gelijk blijft of wordt vergroot. De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik vervang de heer Meinesz. Bij onze voorbereiding - de heer Meinesz had de inbreng eerder gelezen dan ik - zei Jelle: deze nota Parkeernormen is een ramp. Ik zei tegen Jelle: kom, kom, niet overdrijven. Ik heb de nota gelezen en het is nog veel erger dan dat. Ik heb een paar minuten spreektijd, dus ik moet me beperken tot de hoofdlijnen. Ik wil u één voorbeeld geven.

In maart 2021 diende collega De Blok schriftelijke vragen in over een bouwontwikkeling op de Soestdijksekade, RIS308219. De ontwikkelaar wilde zes appartementen realiseren door twee bouwlagen toe te voegen boven op de bestaande drie bouwlagen. Tientallen bewoners kwamen terecht in opstand. Uit de beantwoording van het college blijkt uit het vigerende bestemmingsplan Soestdijksekade, De La Reyweg, Zuiderpark en Loosduinsekade dat dit nu is toegestaan. Een bouwaanvraag kon alleen geweigerd worden op constructieve veiligheid, welstand en juist, parkeerdruk. En juist die parkeerdruk, als die boven de 90% is ... Afijn, u kent de details. Als uw raad deze parkeernota aanneemt, krijgt u morgen nieuwe bouwaanvragen. U krijgt dan twee deelbakfietsen op de stoep. En de Bulgaarse arbeidsmigrant, die kan wonen. Dit is slechts één voorbeeld. Ik heb het niet over Scheveningen, Statenkwartier, Zeeheldenkwartier, Leyenburg, Bezuidenhout, enzovoort. Voorzitter. U heeft net een nieuwe woning gekocht in onze stad. Ik heb de raad gewaarschuwd, ik heb het stadsbestuur gewaarschuwd: doe het niet. Ik doe een dringend beroep op de coalitiepartijen VVD en CDA: denk goed na of u hiervoor wilt stemmen. Wil uw kiezer dit wel? Ik denk het niet. U maakt het wel heel makkelijk voor ons om 23 zetels te halen. Kies 16 maart Hart voor Den Haag/Groep de Mos. Deze stad verdient beter. Det Regts (VVD).

Voorzitter. De parkeerbehoefte in Den Haag is nog altijd groot. Hagenaars moeten de keuze blijven houden hoe ze zich van A naar B willen verplaatsen. Door uit te gaan van referentienormen kan specifiek maatwerk worden geleverd voor de parkeersituatie in een bepaalde wijk of een bepaalde straat. Daarnaast geeft dit de ontwikkelaars ruimte om meer parkeerplekken te realiseren. De indieners zijn wel van mening dat het ontwikkelen van parkeerplekken zo moet worden gerealiseerd dat zij niet het straatbeeld aanpassen. Dat wil zeggen dat zij op eigen terrein ondergronds of inpandig parkeerplaatsen realiseren. De indieners zijn in dit geval de heer Kavish Partiman en ikzelf. Wij dienen het amendement 'De parkeernorm als referentienorm' in om de tekst te wijzigen onder het kopje 'Wat is een autoparkeernorm?' en onder het kopje 'Totstandkoming van de autoparkeernormen'. De nieuwe tekst onder het kopje 'Wat is een autoparkeernorm?' moet luiden: 'In Den Haag geeft de autoparkeernorm aan hoeveel parkeerplaatsen er moeten worden gemaakt per eenheid of oppervlakte bij nieuwbouw- en verbouwprojecten. Het resultaat van de autoparkeernorm en 33

het bouwprogramma leidt tot een aantal autoparkeerplaatsen dat moet worden aangelegd voor de parkeervraag bij een ontwikkeling. Onder voorwaarden kan dat aantal naar boven of beneden worden bijgesteld en in sommige gevallen kan een bouwontwikkeling zelfs worden vrijgesteld van de parkeernorm. Er zijn echter ook gebieden in de gemeente waar als er aangetoond kan worden dat er geen goede mobiliteitsalternatieven aanwezig zijn en het geen nadelige consequenties heeft voor de omgeving, het toegestaan is om meer parkeerplaatsen aan te leggen dan berekend op basis van de norm. Tevens is het mogelijk toe te staan om meer parkeerplaatsen op eigen terrein aan te leggen als deze extra plaatsen ertoe bijdragen dat de parkeerdruk op straat naar beneden gaat.' De tekst onder het kopje 'Totstandkoming van de autoparkeernormen' luidt: 'De normen zijn de referentienormen.' Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het is een prima amendement. Ik denk dat mijn fractie het gaat steunen. Ik moet het nog even inhoudelijk goed lezen. Kan mevrouw Regts namens de VVD even reageren op die vrijstelling? Hoe verkoopt de VVD dat aan de bewoner in het Statenkwartier? Det Regts (VVD). Het gaat erom dat als een projectontwikkelaar een extra parkeerplaats kan realiseren bij een bouwproject, dat mogelijk is indien dat niet op straat gebeurt. Dat is de belangrijkste voorwaarde.

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Volgens mij begrijpt de VVD het raadsvoorstel niet. Er staat een vrijstelling in hoofdstuk 2 voor kleine nieuwbouwplannen met minder dan drie parkeerplaatsen. Ik hoef u het raadsvoorstel niet voor te lezen. Met het huidige splitsingsbeleid en die prachtige herenhuizen in het Statenkwartier, waar mevrouw Regts regelmatig komt vermoed ik zo - een keurige dame - worden straks herenhuizen gesplitst in drie appartementen met één deelbakfiets voor de deur. Daar gaat u mee instemmen. Hoe verkoopt u dat aan de bewoner in het Statenkwartier? Det Regts (VVD). Ik denk dat het Statenkwartier inmiddels vol staat met auto's waar mensen een vergunning voor hebben. Dus ja, vol is vol hè? Sebastian Kruis (PVV). Yes. Det Regts (VVD). Qua auto's. De voorzitter. Laatste keer, de heer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Inderdaad, vol is vol. Maar dan kan de VVD toch met geen enkel goed fatsoen voor deze nota stemmen? Det Regts (VVD). De heer Dubbelaar begrijpt denk ik niet dat we hier parkeernormen willen hanteren voor de stad, waarbij ontwikkelaars die woonruimte willen creëren zich moeten houden aan bepaalde normen voor het bouwen van parkeerplekken. Daar gaat het om. Dat zijn de normen die wij hier willen vaststellen.