RIS309875 Notulen raad 14 juli 2021(dag)

Als er straks een regeerakkoord op het congres van D66 ligt, gaat de heer Scheper of D66 Den Haag dan een motie of een amendement indienen om meer geld in het Gemeentefonds te stoppen? Ik wil weten wat D66 doet aan lobby binnen de eigen partij. Dat vind ik wel belangrijk. Daniël Scheper (D66). We hebben daar uiteraard gesprekken over. Ik neem dat ook uw eigen partij, mocht ze straks mee gaan doen, erop zal aansturen dat er meer voor de gemeentes moet komen. Immers, de PvdA is begonnen met de decentralisaties en de afbouw van die gelden. Het is goed dat we hier met elkaar aan vasthouden en dat we met elkaar gaan kijken wat we kunnen doen. Ik zal dat via mijn gremia doen en u zal dat via binnen uw gremia doen. Maar met elkaar geven we vanuit de gemeente Den Haag dit signaal af. Ik heb vorige week in de commissie Bestuur aan de wethouder gevraagd of het helpt om deze motie in te dienen, en zo geschiedde. Ze ligt hier. De wethouder had daar ook behoefte aan; dat is ook duidelijk. We kunnen met elkaar optrekken, dus ik reken op uw steun in dezen. Robert Barker (PvdD). Als ik de motie lees, dan vraag ik me af wat we eraan hebben. Want dit gebeurt toch al? Daniël Scheper (D66). Dit is een uitspraak van de Haagse gemeenteraad. Ik denk dat die de lobby alleen maar versterkt. Dat heb ik in de commissie Bestuur van afgelopen week ook gewisseld met de wethouder.

Hij gaf aan dat hij daar ook behoefte aan heeft. We geven met elkaar een statement af en ik denk dat dat goed is, tenzij u het goed vindt zoals het nu is en dat dat geld gekort wordt, maar dat is aan u. Robert Barker (PvdD). Maar het staat toch gewoon in alle stukken dat we daarvoor lobbyen? En daar stemt een meerderheid van de raad toch elke keer mee in? Ik vraag me af wat de toegevoegde waarde is van een motie waarin letterlijk staat wat het college al doet en wat we als raad allang vinden. Daniël Scheper (D66). Het is een politiek statement op dit moment dat we ook na de boodschap van afgelopen week laten zien: wij willen als raad aan de onderhandelaars meegeven dat er meer geld moet komen. Dat is het verhaal, niks meer en niks minder. Ik denk dat het goed is om dat af en toe weer te markeren. Dit is zo'n moment dat we dat met elkaar kunnen markeren. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het stond inderdaad ook al in de brieven die naar de raad toe zijn gegaan, onder andere in de brief waar we het al eerder over hadden aan Richard de Mos als reactie op de brief die wij gestuurd hadden. Daarin wordt het ook nog eens een keer bevestigd. Maar toch hartstikke goed dat de heer Scheper dat nog eens een keertje probeert. Mijn concrete vraag is: welk stukje tekst gaat de heer Scheper aanleveren bij mevrouw Kaag om op te nemen in de proeve van een regeerakkoord?

49

Daniël Scheper (D66). Ik begrijp dat u die vraag stelt. Ik vind die ook heel mooi. Over de informatie die ik daarmee uitwissel en hoe dat vormgegeven wordt: volgens mij gaat dat prima in deze tekst en vorm die we nu aanleveren met elkaar. Ik vraag met deze motie een uitspraak van de raad. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ja, maar ik ken mevrouw Kaag wel als iemand waarbij je vrij duidelijk moet zijn. Anders wordt het misschien een beetje warrig en begrijpt ze niet helemaal wat we precies bedoelen. Wat gaat u concreet aan mevrouw Kaag meegeven wat ze voor Den Haag moet regelen? Daniël Scheper (D66). Ik vind het wel een beetje jammer hoe u mevrouw Kaag in dezen schetst. Ik vind dat het voor uw rekening is hoe u zegt dat zij acteert of is. Ik vind het zelf lastig om daarop te reageren. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik heb dat zeker niet verkeerd bedoeld naar mevrouw Kaag, dus mijn excuses als dat verkeerd overgekomen is. Dat is zeker niet de bedoeling. Maar ik vind wel dat we duidelijk moeten zijn als Den Haag wat we nu echt precies, exact willen. U kunt daar een stukje tekst voor aanleveren bij uw landelijk partijleider. Die zit nu aan die tafel. Die zit die proeve van een regeerakkoord te schrijven. Ik denk toch dat het belangrijk is om te weten wat de D66-fractie haar meegeeft. Daniël Scheper (D66). Volgens mij zijn die lijnen allemaal duidelijk.

Ik heb aangegeven dat het in dit geval gaat om een oproep die we namens de raad kunnen doen aan de onderhandelende partijen. We kunnen het zes keer herhalen, maar ik vraag met een motie om een oproep namens de hele raad. D66 is één partij. Laten we met elkaar optrekken en gezamenlijk een statement afgeven. Dat was de insteek en de strekking van deze motie, zoals vorige week ook besproken in de commissie Bestuur. Peter Bos (HSP). Wethouder Van Asten van D66, uw wethouder, is verantwoordelijk voor de gemeentelijke lobbystrategie. Waarom heeft hij gefaald? Daniël Scheper (D66). Nu gaat u wijzen naar de heer Van Asten terwijl dit in de portefeuille van de heer Mulder zit. Dan gaan we al die wethouders af: wie gaat waarover? Ik vind dat wel een beetje gek. Er is hier een landelijk probleem aan de orde. In plaats van met de vinger te wijzen hoe dingen moeten, kunnen we een signaal afgeven naar de onderhandelaars, die op dit moment naar een nieuwe situatie toe werken: jongens, dit trekken we gewoon niet meer. Peter Bos (HSP). Misschien moet u eerst eens naar uw eigen college kijken: wat heeft het verkeerd gedaan, wat moet het beter doen? Tot nu toe heeft het nog niks bereikt. We gaan er alleen maar op achteruit als gemeente. Daniël Scheper (D66). Als u vindt dat dat zo is, had u die vraag aan het college moeten stellen. Ik stel dat dat niet zo is, maar dat is dan uw mening.

Peter Bos (HSP). U zegt in uw motie dat de raad een uitspraak moet doen, maar in mijn ogen moet het college aan het werk. Dat moet aan de slag. Bent u het daarmee eens? Daniël Scheper (D66). Als u daarmee bedoelt dat we het college hiermee in positie zetten om een extra stap naar het Rijk te zetten, dan deel ik uw mening. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik wil de heer Bos wel even bijvallen. De heer Scheper wijst net heel manmoedig naar de VVD-bewindslieden. De VVD-bewindslieden moeten vooral aangesproken worden. Nu wordt de heer Scheper aangesproken op lobbywethouder Van Asten en schuift hij het in een keer weg. Dat is toch heel raar? Daniël Scheper (D66). Volgens mij heb ik antwoord gegeven op de vraag van de heer Bos over de lobbywerkzaamheden van wethouder Van Asten. Er is niks weggeschoven. Ik heb alleen maar 50

aangegeven wie waarover gaat, maar dat doet uiteindelijk niet ter zake. Het gaat erom dat we met elkaar dat statement wel of niet gaan afgeven. Dat was de inzet van deze motie. Ik vind het gemakkelijk om dan te doen alsof er iets weggeschoven wordt, als dat gewoon niet aan de orde is. Ik vind niet dat het iets persoonlijks is. We moeten met elkaar kijken: kunnen we het college dit statement meegeven om die lobby te doen? Dat vindt u toch ook belangrijk? Uw hele inbreng is zo geweest. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). We vinden het hartstikke belangrijk, maar de heer Van Asten is de lobbywethouder van Den Haag. Hij wordt ook op die manier neergezet. De heer Bos vraagt naar concrete resultaten van onze lobbywethouder en die kunnen niet geleverd worden. Daar hebben we het nu over. Daniël Scheper (D66). Als u de heer Van Asten wil afrekenen op iets wat niet in zijn portefeuille zit, dan is dat uw goed recht, maar dat is dan wel apart. Uiteindelijk gaat het op dit moment niet over wie waarover gaat, maar over hoe wij als één stad, als één raad, als één college - dat krijgt die opdracht straks van ons mee als de motie wordt aangenomen - een extra moment hebben om aan te geven aan de onderhandelende partijen dat we dit te ver vinden gaan. Of we kunnen hier met elkaar gaan navelstaren en het gewoon zo laten.

Dat kan ook, maar volgens mij was uw betoog klip-en-klaar en wilde u dat we een signaal afgeven. Dus kom op, stap aan boord. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik concludeer dan dat D66 met deze motie eigenlijk een brevet van onvermogen opspeldt aan de eigen lobbywethouder, want die heeft zijn werk blijkbaar niet gedaan. Daniël Scheper (D66). Ik ga niet in op het feit dat de feitelijke informatie, de laatste constatering van de heer Sluijs onjuist is. Dat heb ik al een paar keer gezegd. Dat gaan we niet vinden, want dat frame wordt niet gezocht. Maar ik blijf er wel bij. Ik wil graag door met mijn betoog op dit punt. Peter Bos (HSP). De laatste vraag hierover. Wat heeft wethouder Van Asten dan wél bereikt? Daniël Scheper (D66). Een hele waslijst aan dingen in het college, maar dat kunt u beter aan hemzelf vragen. Dat kan hij u ook heel goed vertellen. Maar ik denk dat het te ver gaat om daarop door te gaan bij de bespreking van de jaarrekening. Ik was gebleven bij een motie waarvoor ik had verwacht meteen volledig bijval te krijgen. Als wij als overheid de goede dingen voor deze stad willen doen, dan moeten we een goede begroting hebben. Alleen dan kunnen we de stad blijven waar de mensen de ruimte hebben. Alleen dan kunnen we alles op alles zetten om klimaatverandering tegen te gaan. Alleen dan kunnen we blijven vechten voor gelijke kansen voor jongeren.

Als we het hebben over kansen, dan denk ik direct aan het onderwijs. Maar hoe kunnen we voor goede kansen blijven zorgen, als er zo'n groot lerarentekort is en als blijkt dat er voor deze groep geen betaalbare woning te vinden is? Wat is er dan nodig om dit wel mogelijk te maken? Daarom dient D66 de motie 'Onderzoek woonsituatie en woonwensen leraren' in met het volgende dictum: roept het college op te onderzoeken wat de huidige woonsituatie en mogelijke woonbehoefte is van studenten aan lerarenopleidingen en van leraren, werkzaam op Haagse scholen, en dit onderzoek onderdeel te laten zijn van het vervolgtraject dat gericht is op de plannen voor de middellange en lange termijn. De motie is medeondertekend door Fonda Sahla en Marieke van Doorn van D66, Chris van der Helm van de VVD en Ismet Bingöl van het CDA. Mikal Tseggai (PvdA). Ik begrijp niet zo goed wat de toegevoegde waarde van deze motie is. Het lijkt mij toch klip-en-klaar dat leraren meer betaalbare woningen willen, dus ik vroeg me af wat D66 met deze motie wil bereiken. Daniël Scheper (D66). 'Ik wil meer betaalbare woningen' is nogal vaag. Deze motie roept op om onderzoek te doen naar wat exact de behoefte is en hoe de woonsituatie zou kunnen zijn. Op grond daarvan kunnen we met elkaar kijken hoe we verder gericht acties hierop kunnen ondernemen. 51

Mikal Tseggai (PvdA). Ik vind het eigenlijk nog steeds vaag. Wat verwacht de heer Scheper dan? Wat voor vragen wil hij stellen en welke antwoorden verwacht hij? Verwacht hij dat leraren zeggen dat ze in woongroepen willen wonen? Wat moet ik me erbij voorstellen? Ik heb echt geen idee. Daniël Scheper (D66). Dat kan ik me voorstellen. We willen onderzoeken wat de woonsituatie is en wat de woonbehoefte is. U zegt dat u geen idee heeft. Er zijn wel meer mensen die zoekende zijn wat we kunnen doen om aansluiting te zoeken bij de vraag van deze doelgroep om meer leraren naar Den Haag te trekken en woonruimte te bieden. Volgens mij heeft u daar zelf vaker ook aandacht voor gevraagd. Mikal Tseggai (PvdA). Ik vraag hier zeker aandacht voor, omdat er nogal wat achterstallig onderhoud te doen is wat betreft het lerarentekort na erg lang D66-wethouders. Ik vraag me af wat we precies hebben geregeld, als we als raad deze motie straks aannemen? Welke toegevoegde waarde heeft het dan voor het oplossen van het lerarentekort? Leraren willen betaalbare woningen. Op dit moment maakt het niet uit of een woning drie, vier, vijf of zes kamers heeft en of je in een woongroep of in een flat woont. Er zijn gewoon te weinig betaalbare woningen, en die moeten wij bijbouwen. Daniël Scheper (D66). Over de opmerking over jarenlang D66-wethouders op Onderwijs: dat heeft de stad gelukkig heel veel gebracht.

Wellicht ziet u dat anders, maar dat kan ik me voorstellen vanuit uw optiek. Ik denk dat we met elkaar in kaart gaan brengen wat de behoefte is. Dat geldt ook voor toekomstige leraren, dus mensen in lerarenopleidingen. Het uiteindelijke doel is dat we met elkaar scherp hebben: wat hebben we nodig, waar kunnen we bouwen en hoe kunnen we verder? Dat is nu niet helder en niet in kaart gebracht, dus dat gaan we met deze motie realiseren. Maar dank voor uw aanvulling en de tijd voor mij om dit te kunnen toelichten. Den Haag moet een stad zijn van gelijke kansen met ruimte voor iedereen. Dat geldt zeker ook voor de regenboogcommunity. Zij hebben nu meer dan gemiddeld te maken met buitensluiting, zijn vaker dan gemiddeld het slachtoffer van intimidatie en kampen vervolgens relatief vaak met psychische klachten, zo blijkt uit onderzoek. Uit onderzoek blijkt ook dat niet iedereen zomaar de weg vindt naar de hulpinstanties van de roze organisaties. Dit kan en moet zoveel beter. Daarom dient D66 de motie 'Haagse Roze Reddingsroute' in met het volgende dictum: roept het college op de haalbaarheid te onderzoeken om naar Rotterdams voorbeeld een Haagse Roze Reddingsroute te ontwikkelen, en bij haalbaarheid deze Haagse Roze Reddingsroute samen met betrokken organisaties en met input van belanghebbenden vorm te geven.

De motie is medeondertekend door Marije Mostert van D66, mevrouw Wenink van GroenLinks, de heer Smit van de Partij voor de Dieren, mevrouw Faïd van de HSP, mevrouw Holman van de PvdA en de heer Partiman van het CDA. We willen de mensen in de stad ruimte geven, ruimte zonder rommel. Hoe pijnlijk is het dat we er nog steeds niet in geslaagd zijn de strijd tegen het straatafval te winnen. Ook op dit punt lijkt Den Haag steeds meer op Napels aan de Noordzee. Daarom dien ik de motie 'Dagelijkse veegploeg voor een schonere wijk' in met het volgende dictum: verzoekt het college om bij de komende begroting van 2022 extra middelen vrij te maken zodat gedurende één jaar een pilotproject in Loosduinen en in Laak gestart kan worden om dagelijks een herkenbare schoonmaak- en veegploeg aan het werk te zetten om het goede voorbeeld te geven en inwoners op een sociaal vriendelijke wijze bij het opruimen van zwerfafval te betrekken en zodoende de buitenruimte veilig en schoon te houden, en deze middelen te vinden in de onderbestedingen binnen het programma Buitenruimte, dan wel op een andere wijze. Frans de Graaf (VVD). Ik heb een vraag over de dekking van deze motie. De heer Scheper geeft aan dat de dekking moet komen uit de onderbesteding voor buitenruimte. Ik begrijp dat er dit jaar geld overblijft voor buitenruimte en dat dat volgend jaar in die schoonmaakploeg kan worden gestoken.

Wat vindt de heer Scheper ervan dat er een onderbesteding is voor buitenruimte, dus dat er minder geld wordt uitgegeven aan buitenruimte? Is dat een keuze die D66 hiermee maakt? Daniël Scheper (D66). Ter verheldering. Is de vraag van de heer De Graaf: accepteren we onderbesteding voor het programma Buitenruimte? 52

Frans de Graaf (VVD). Laat ik het wat scherper maken. Kiest de D66-fractie hiermee ervoor om minder geld uit te geven aan buitenruimte? Daniël Scheper (D66). Wij zien op dit moment onderbesteding in het programma Buitenruimte. We zien daardoor ruimte om er met elkaar voor te zorgen dat we een schonere stad te krijgen met het pilotproject dat we hebben geïnitieerd voor deze twee mooie stadsdelen. Frans de Graaf (VVD). Maar dat hele mooie stadsdeel Loosduinen, een van de twee mooie stadsdelen die u noemde, wordt gelijk de klos, want het krijgt minder geld voor de buitenruimte. De straten zijn straks wel iets schoner of iets minder vies, maar de stoeptegels liggen nog steeds scheef. Dat is eigenlijk de motie van D66. Daniël Scheper (D66). Dat is een mooi frame, maar niet helemaal hoe het is. Er is onderbesteding in het hele programma Buitenruimte. We zoeken een oplossing in de breedste zin voor het schoonmaken van de stad. Volgens mij is de VVD zelf net heel kritisch geweest in haar betoog over hoe vies de stad is, dus ik had eigenlijk op uw steun gerekend. Frans de Graaf (VVD). De VVD steunt graag moties die goed zijn voor de stad en die de stad schoner maken, maar liever niet ten koste van het investeren in de buitenruimte. Dat is ook buitengewoon hard nodig. Het stelt me een beetje teleur dat D66 met deze vreemde dekking komt. Daniël Scheper (D66).

Ik denk dat het goed is dat we met een motie komen waar dekking onder zit. Dat gebeurt niet altijd in deze raad. Wat dat betreft is het fijn dat we erover nagedacht hebben. Ik heb uw zorgen gehoord. Tegelijkertijd hoop ik dat we eraan kunnen bijdragen dat Laak en Loosduinen straks schoner zijn dan nu. Ik denk dat de bewoners van Laak en Loosduinen dat ook echt verdienen. Robert Barker (PvdD). Ook de Partij voor de Dieren heeft wat zorgen over deze dekking. Het gaat ten koste van de buitenruimte. We hebben al een tekort aan middelen voor de buitenruimte. De wethouder zegt bijvoorbeeld dat er een tekort is voor het uitvoeren van de nota Stadsnatuur, voor de nota Stadsbomen. Betekent dit dat we die middelen niet kunnen gebruiken voor de natuur, voor de bomen en voor het verbeteren van de rest van de buitenruimte, maar dat we ze aan het D66-voorstel gaan besteden? Daniël Scheper (D66). Ik vind het een beetje een als-danvraag hoe de dekking precies gevonden wordt. We hebben aangegeven dat we die in het programma Buitenruimte zoeken, maar er staat na de komma nog een dingetje: dan wel op een andere wijze. We geven een richting aan naar het programma Buitenruimte. Mocht er op een andere wijze financiering voor gevonden kunnen worden, dan is dat natuurlijk ook mooi. Robert Barker (PvdD). Dat is wel wat makkelijk.

Eerst zit de heer Scheper te pronken met het feit dat hij dekking heeft en dat hij daar goed over heeft nagedacht. Vervolgens prik ik een beetje door en geeft de heer Scheper aan dat het ook iets anders kan zijn. Even concreet: als het ten koste gaat van bomen en het verbeteren van de rest van de openbare ruimte, is D66 daar dan voor? En als we voor deze motie stemmen, gaat dat dan gebeuren? Of kiest D66 er dan voor om het ergens anders vandaan te halen en niet ten koste te laten gaan van bomen en de natuur? Daniël Scheper (D66). U heeft de motie gelezen, toch? Ik heb die net voorgedragen. Er staat heel duidelijk 'in het programma Buitenruimte'. Dat laat de ruimte aan het college om te kijken naar de mogelijkheid om deze pilot te financieren uit de onderbesteding in het programma Buitenruimte, dan wel op een andere wijze geld te vinden als dat niet lukt. Die ruimte pakken we wel mee, omdat je anders jezelf misschien vastzet. Dat zou zonde zijn, want ik denk dat de bewoners van Laak en Loosduinen verdienen dat het daar schoner wordt. De rest van Den Haag ook, maar het is niet voor niks een pilot om nu te onderzoeken of dat verderop ook effect kan hebben.

53

Robert Barker (PvdD). Dan moet ik toch constateren dat er geen duidelijke dekking is, dat het dus ten koste kan gaan van de buitenruimte en van de natuur en dat de stad er dan juist slechter van af kan komen door het aannemen van deze motie in plaats van beter. Daniël Scheper (D66). Dit vind ik een beetje doelredeneren: als dan, het is mogelijk dat, we zouden mogelijk slechter uitkomen. Dat is een beetje uw redenatie. Er zitten wel heel veel variabelen aan die gedachten. Ik kan niet anders zeggen dan dat het uw gedachten zijn. Ik zie dat anders. Dit is onze laatste programmarekening in deze termijn; ik zei het net ook al in een andere verantwoording, in een andere speech. Ik wil graag bij dezen de ambtenaren bedanken die dit alles mogelijk hebben gemaakt. Met trots kijk ik terug op wat we met elkaar hebben bereikt en naar de ambities die we nog met elkaar kunnen realiseren. De stad besturen werkt als het werken aan een nieuw huis. Niet alles is meteen perfect en het is ook nooit af, maar het is wel iets moois en eigens om aan te werken. Daarom moeten we alles op alles zetten om de structurele problemen in de begroting nu en in de toekomst op te lossen. Alleen dan laten we een overheid achter die het verschil kan maken en blijven maken. De voorzitter.

Door de heer Scheper, daartoe gesteund door mevrouw Mostert, mevrouw Wenink, de heer Smit, mevrouw Faïd, mevrouw Holman, de heer Partiman en mevrouw Arp, wordt de volgende motie (F.8 D66) ingediend:

Motie F.8 D66 Haagse Roze Reddingsroute De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening 2020/resultaatbestemming/voorjaarsnota (RIS308436/RIS308437). Constaterende dat: • LHBTIQ+ers relatief vaak psychische klachten hebben; • LHBTIQ+ jongeren zelfs 4.5 keer vaker een zelfmoordpoging doen; • er veel organisaties zijn die zich richten op hulpverlening aan LHBTIQ+ers met (psychische) problemen; • het voor hulpzoekende LHBTIQ+ers niet altijd helder is welke organisatie in welke gevallen wat voor hulp kan bieden; • hulpverlening alleen effectief kan werken als hulpverleners en hulpzoekenden elkaar snel en gemakkelijk weten te vinden; • de gemeente Rotterdam dit probleem succesvol heeft opgelost met de roze sociale kaart, waarbij LHBTIQ+ers snel de juiste route naar passende hulp kunnen vinden. Van mening dat: • het hoge aantal psychische klachten en zelfmoordpogingen onder LHBTIQ+ers reden genoeg is om de toegankelijkheid en overzichtelijkheid van LHBTIQ+ hulpverlening in Den Haag te verbeteren; • een sociale kaart naar Rotterdams voorbeeld ook in Den Haag een belangrijke bijdrage kan leveren aan LHBTIQ+ers om de weg te vinden naar organisaties die gespecialiseerde hulp, ondersteuning, ontmoeting en deskundigheid bieden.

Roept het college op: • de haalbaarheid te onderzoeken om naar Rotterdams voorbeeld een Haagse Roze Reddingsroute te ontwikkelen (https://idemrotterdam.nl/roze-sociale-kaart-wiist-lhbtiers-deweg-in-rotterdam/): • bij haalbaarheid deze Haagse Roze Reddingsroute samen met betrokken organisaties en met input van belanghebbenden vorm te geven.

54

De voorzitter. Door de heer Scheper, daartoe gesteund door mevrouw Van Doorn, mevrouw Sahla, de heer Van der Helm en de heer Bingöl, wordt de volgende motie (F.9 D66) ingediend:

Motie F.9 D66 Onderzoek woonsituatie en woonwensen leraren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening 2020/resultaatbestemming/voorjaarsnota (RIS308436/RIS308437). Constaterende dat: • Den Haag met een groeiend lerarentekort kampt; • de huidige schaarste op de woningmarkt het oplossen van het huidige lerarentekort in Den Haag mogelijk nog meer vertraagt; • het noodplan lerarentekort gestart is met een vervolgtraject gericht op plannen voor de middellange- en lange termijn zodat de tekorten, die de komende jaren onverminderd groot blijven, meer structureel bestreden gaan worden. Van mening dat: • we meer actuele kennis nodig hebben over de woonbehoefte van Haagse leraren opdat we leraren behouden voor de stad. Roept het college op: • te onderzoeken wat de huidige woonsituatie en mogelijke woonbehoefte is van studenten aan lerarenopleidingen en van leraren, werkzaam op Haagse scholen; • dit onderzoek onderdeel te laten zijn van het vervolgtraject dat gericht is op plannen voor de middellange- en lange termijn. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Scheper, daartoe gesteund door de heer Groenewold, wordt de volgende motie (F.10 D66) ingediend:

Motie F.10 D66 Dagelijkse veegploeg voor een schonere wijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening 2020/resultaatbestemming/voorjaarsnota (RIS308436/RIS308437). Constaterende dat: • de vervuiling van de stad toeneemt met de groei van de Haagse bevolking; • deze vervuiling veel ergernis opwekt bij haar bevolking; • deze vervuiling tot gevolg heeft dat de overlast van ongedierte toeneemt; • zelfs toeristen op social media klagen over een vervuilde stad. Van mening dat: • er meer inzet nodig is om de vervuiling door zwerfafval tegen te gaan; • er zichtbaar het goede voorbeeld moet worden gegeven; • inwoners op een vriendelijke wijze op de mogelijkheden van het opruimen/deponeren van zwerfafval moet worden gewezen; • we de inwoners moeten ‘meenemen’ in het opruimen van zwerfafval. Verzoekt het college: • om bij de komende begroting van 2022 extra middelen vrij te maken zodat gedurende 1 jaar een pilotproject in Loosduinen en Laak gestart kan worden om dagelijks een herkenbare 55

•

schoonmaak/veegploeg aan het werk te zetten om dat goede voorbeeld te geven en inwoners op een sociaal vriendelijke wijze bij het opruimen van zwerfafval te betrekken en zodoende de buitenruimte veilig en schoon te houden; deze middelen te vinden in de onderbestedingen binnen het programma Buitenruimte, dan wel op een andere wijze.

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Scheper worden de volgende moties (F.11 D66 en F.12 D66) ingediend:

Motie F.11 D66 Neem verbetering gemeentefïnanciën mee met de onderhandelingen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening 2020/resultaatbestemming/voorjaarsnota (RIS308436/308437). Constaterende dat: • de korting van het gemeentefonds onze gemeentefinanciën weer raakt. • deze korting stapelt op kortingen van de afgelopen jaren en de toegenomen verplichtingen van de gemeente als gevolg van de decentralisaties; • de onderhandelingen voor een nieuw kabinet nu lopen. Van mening dat: • de gemeenteraad al langer aandacht vraagt voor de teruglopende inkomsten vanuit het Rijk; • de teruglopende inkomsten negatieve gevolgen hebben voor het voorzieningenniveau van de gemeente Den Haag; • Den Haag, gezien de huidige staat van de gemeentefinanciën, het water aan de lippen staat. Roept het college op: • namens de gemeenteraad van Den Haag aan de onderhandelaars mee te geven dat gemeenten meer geld nodig hebben om hun kerntaken te kunnen blijven doen en hiervoor te blijven lobbyen; • de onderhandelaars te verzoeken hierop terug te komen in het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.12 D66 Onderzoek voorwaarden inkoop Welzijn De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening 2020/resultaatbestemming/voorjaarsnota (RIS308436/RIS308437). Constaterende dat: • uit het onderzoek van de accountant blijkt dat een aantal welzijnstaken, naar het oordeel van de accountant, ten onrechte worden gefinancierd uit inkoop; • het college heeft toegezegd hier onderzoek naar te doen en het resultaat hiervan in het najaar aan de raad te doen toekomen; • D66 al eerder gevraagd heeft om een onderzoek over regionaal aanbesteden van Welzijnswerk. Van mening dat: • de Gemeenteraad al langer vraagt om heldere kaders en prestatieindicatoren om te kunnen sturen op de kwaliteit van het aangeboden Welzijnwerk; 56

• •

inkoop van onder andere WMO-activiteiten ook voor andere aanbieders gemeengoed is en de vraag gerechtigd is of dit ook bij Welzijn niet al geregeld had moeten zijn; de raad nog onvoeldende grip heeft op de controleerbaarheid van de rechtmatigheid en doelmatigheid van de subsidies voor Welzijn.

Roept het college op: • bij het onderzoek naar de keuze voor inkoop versus subsidie te betrekken hoe andere gemeenten die Welzijn inkopen dit hebben geregeld; • dit onderzoek en de behandeling ervan in de raad te amenderen ten aanzien van het subsidiekader 2020-2023 mocht daar aanleiding toe zijn. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. We zitten midden in een crisis of eigenlijk in meerdere crises, want we hebben natuurlijk ook de klimaatcrisis en de ecologische crisis. We zien dat er de afgelopen jaren te weinig gebeurd is om deze crises aan te pakken. We zien nog steeds dat er te weinig afval wordt gescheiden, dat het schaarse groen verdwijnt, dat er geen budget voor dat schaarse groen is en dat er nauwelijks een schaalsprong is te zien wat de energietransitie betreft. Wat de Partij voor de Dieren betreft moeten we nu echt in actie komen en het niet door laten modderen. De afgelopen jaren heeft de Partij voor de Dieren verschillende voorstellen ingediend om Haagse problemen aan te pakken en ook vandaag dienen we weer een aantal voorstellen in. Ik noemde al dat we de echte schaalsprong in de energietransitie missen. Hier moeten we de komende jaren echt veel meer op ondernemen, gegeven dat we met een serieus klimaatprobleem te maken hebben.

Vier jaar geleden hebben we als raad gevraagd om te kijken welke intensivering je in een volgend college kan aangrijpen. Het lijkt ons een goed idee om daar weer goed over na te denken, zodat we niet weer vanaf scratch moeten beginnen als er een nieuw college komt. Vandaar de motie 'Intensiveringsopties duurzaam wonen' met het volgende dictum: verzoekt het college om, eventueel door een onafhankelijke ambtelijke studiegroep, in kaart te brengen wat mogelijke opties zijn voor een volgend college indien het wenst enorme slagen in CO2-besparing op het terrein van wonen te maken en daarbij aan te geven wat mogelijke effecten van deze maatregelen zijn, en hierover eind dit jaar te rapporteren. Daarnaast een kleine aanpassing die toch belangrijk is. We zien namelijk nog steeds dat mensen moeite hebben om de verschillende duurzaamheidsregelingen en de verschillende overheidslagen uit elkaar te houden. Dat is de reden dat we samen met de HSP de motie 'Keuzehulp financiering verduurzaming' indienen met het volgende dictum: verzoekt het college om het overzicht van financieringsmogelijkheden op duurzamestad.denhaag.nl uit te breiden met regelingen van andere bestuurslagen en instanties, en bezoekers bij deze regelingen door te linken naar de juiste webpagina daarover. Ook zien we dat evenementen nog een stuk duurzamer kunnen. Hier hebben we recent een debat over gehad.

Vooral evenementen die niet zijn aangesloten bij duurzaamheidskringen hebben nog niet echt slagen gemaakt. Dat is de reden dat we de motie 'Handreiking duurzame evenementen en festivals' indienen met het volgende dictum: verzoekt het college met de kennis en ervaring die is opgedaan met de duurzaamheidskring Haagse evenementen een handreiking op te stellen met daarin informatie, inspiratie en motivatie voor het organiseren van evenementen om duurzame doelen te behalen, deze handreiking met de organisaties te delen bij elke aanvraag van een evenement, en organisatoren hiermee ook aan te moedigen om samenwerkingen aan te gaan, bijvoorbeeld op het gebied van inkoop. Ook op verbonden partijen kunnen we slagen maken en een tandje bij zetten om bij te dragen aan de doelstellingen van de raad op duurzaamheidsgebied. Hier zien we nog te weinig van terug, terwijl we hier al jaren aandacht voor vragen. Vandaar de motie 'Klimaatdoelstellingen verbonden partijen', die ik indien samen met GroenLinks en de HSP, met het volgende dictum: verzoekt het college met elke deelneming dit jaar in gesprek te gaan over het duurzaamheidsbeleid en hoe dit kan 57

worden versterkt, in de Jaarrapportage Verbonden Partijen 2020 op te nemen hoe alle partijen zich verhouden tot de ambitie van de gemeente om in 2030 klimaatneutraal te zijn, en in diezelfde rapportage op te nemen hoe de verbonden partijen met de gemeente samenwerken om hun duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. Het grondstoffengebruik is ook een belangrijk onderwerp op het gebied van duurzaamheid. We zien dat we veel bouwen en ook veel verbouwen, maar weinig doen op het gebied van circulariteit. Als we de stikstofproblematiek, de CO2-uitstoot en vervuilende transporten van bijvoorbeeld bouwmateriaal flink aan willen pakken, is er nog een wereld te winnen, vooral in de bouwsector. Laten we die handschoen oppakken en toekomstbestendiger gaan bouwen. Vandaar de motie 'Zet in op circulaire bouw', die ik mede indien namens de HSP, met het volgende dictum: verzoekt het college om uiterlijk in de eerste helft van volgend jaar beleid te formuleren met betrekking tot circulair bouwen, slopen en renoveren en hierbij in te gaan op de mogelijkheden van biobased bouwen en hoe dit te stimuleren, de uitvoering van de city deal die daarover gaat, en het stellen van strengere eisen op het gebied van de Milieuprestatie Gebouwen. Dan over afval. Ik noemde al dat het percentage gescheiden afval in Den Haag bedroevend is.

We zouden hier kunnen leren van andere gemeentes waar we veel betere resultaten zien. Vandaar de motie 'Onderzoek voorbeeldgemeenten afvalscheiding', die ik mede indien namens de HSP, met het volgende dictum: verzoekt het college een vergelijkend onderzoek uit te voeren naar het afvalinzamelingsbeleid van dichtbevolkte gemeenten waar het afvalscheidingspercentage relatief hoog ligt, en de raad over de resultaten te informeren. Dan gaan we door naar het zwerfafval. Ook daar is vandaag al verschillende keren over gesproken. De wethouder gaf in de commissie aan dat de campagnes hiervoor worden aangepast aan de wensen en dat alles gericht is op het vergroten van het bereik van die campagnes om te zorgen voor een schonere stad. Wat onze fractie betreft vraagt de aanpak van zwerfvuil ook om wat meer innovatie. Vandaar de motie 'Groter bereik voor schonere stad' met een aantal ideeën daarover, met het volgende dictum: verzoekt het college meer gebruik te maken van innovatieve campagnes zoals de milieuvriendelijke straatgraffiti, doneerringen voor plastic flessen en peukenzuilen in aanvulling op de bestaande campagnes voor het realiseren van een schonere stad. Een schonere stad is ook een brug naar het groen, het onderhoud daarvan en het goed omgaan met het groen.

De Partij voor de Dieren ziet dat er te veel groen verdwijnt en dat er te weinig middelen zijn om echt een groene stad te worden. We hebben hier al bij de nota Stadsnatuur en ook de nota Stadsbomen aandacht voor gevraagd. De Partij voor de Dieren roept de wethouder op om bij de begroting meer middelen aan groen te besteden. Dat is ook de reden waarom ik de heer Scheper hierop kritisch heb bevraagd, want we zien dat er te weinig middelen zijn voor het groen. Als er middelen over zijn, moeten we niet denken: we gaan die middelen gewoon ergens anders aan besteden. We moeten echt investeren in een groene stad. Daarnaast moeten we als gemeente goed nadenken over klimaatadaptatie. Dat ligt in het verlengde van groen. Dit onderwerp wordt steeds vooruitgeschoven en we zien weinig duidelijke maatregelen op dit gebied. We zien wel dat er ingezet wordt op warmtewerende materialen, terwijl wat de Partij voor de Dieren betreft vergroening voorop zou moeten staan. Vandaar de motie 'Liever groen dan warmtewerende materialen', die ik indien met de HSP, met het volgende dictum: roept het college op warmtewerende materialen alleen in te zetten op plekken waar groen of water niet mogelijk is, en deze randvoorwaarde mee te nemen in de wegwijzer. Last but not least het dierenwelzijn. Dit jaar start de aanbesteding voor de uitvoering van de wettelijke taken dierenwelzijn.

Deze taken besteden we uit aan diverse organisaties. Deze organisaties krijgen onder andere een tegemoetkoming voor de eerste veertien dagen van opvang. Helaas blijven dieren veel langer in die opvang en gaat dat ook gepaard met hoge kosten. Zo blijven katten gemiddeld 30 dagen zitten en honden 70 dagen. Ook hebben veel dieren medische hulp nodig, wat ook veel kosten met zich meebrengt. We zien dat in coronatijd veel dieren zijn aangeschaft en vervolgens helaas weer zijn gedumpt. Dat zorgt ervoor dat dierenasiels volstromen met coronahuisdieren. Daarom moeten we als raad richting de aanbesteding rekening houden met meer budget om deze dieren, die dan eigendom van de gemeente zijn, te verzorgen. Vandaar de motie 'Aanbesteding dierenwelzijnstaken met eerlijk budget', die ik mede indien namens de HSP, met het volgende dictum: verzoekt het college om in de eerstvolgende begroting middelen vrij te maken die gebaseerd zijn op de daadwerkelijke kosten van de uitvoering van de wettelijke dierenwelzijnstaken, daarbij rekening 58

houdend met stijgende kosten vanwege coronahuisdieren, en de raad in de begroting hierover te informeren. Sebastian Kruis (PVV). Zou ik die motie ook kunnen meeondertekenen? Ik word van tevoren niet benaderd, maar het is natuurlijk een hartstikke goede motie. Robert Barker (PvdD). De PVV krijgt net als de andere partijen de mail. Daar zitten best veel moties in, dus ik kan me voorstellen dat de heer Kruis deze wellicht niet heeft gezien. Uiteraard herstel ik en zeg ik: vandaar de volgende motie, die ik mede indien namens de HSP en de PVV. Met deze moties kunnen we weer een stap richting een diervriendelijker, groener en duurzaam Den Haag maken. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer Smit, worden de volgende moties (F.13 PvdD, F.14 PvdD en F.15 PvdD) ingediend:

Motie F.13 PvdD Onderzoek voorbeeldgemeenten afvalscheiding De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmarekening 2020. Constaterende, dat: • het percentage gescheiden afval in de gemeente Den Haag in 2020 33% was; • de ambitie van het Rijk is dat het afvalscheidingspercentage in 2020 75% had moeten zijn; • de afvalscheiding in sommige andere dichtbevolkte gemeenten beter gaat dan in Den Haag, • zoals in Gouda (67%), Hoorn (66%) en Veenendaal (72%). Overwegende, dat: • een aanzienlijke omschakeling in het afvalinzamelingsbeleid noodzakelijk is om aan de landelijke doelstelling te voldoen; • een vergelijkend onderzoek naar het afvalinzamelingsbeleid van dichtbevolkte gemeenten die vooroplopen waardevolle informatie kan opleveren over welk beleid afvalscheiding in zulke gemeenten het beste stimuleert; • de urgentie van deze maatregelen gezien de grote achterstand op de landelijke doelstelling hoog is. Verzoekt het college: • een vergelijkend onderzoek uit te voeren naar het afvalinzamelingsbeleid van dichtbevolkte gemeenten waar het afvalscheidingspercentage relatief hoog ligt; • de raad over de resultaten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.14 PvdD Aanbesteding dierenwelzijnstaken met eerlijk budget De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmarekening 2020. Constaterende, dat: • de aanbesteding voor de uitvoering van de wettelijke dierenwelzijnstaken is gestart; • de organisaties die gevonden (huis)dieren opvangen de afgelopen jaren een tegemoetkoming kregen voor de eerste 14 dagen vanuit de gemeente, volgens de wettelijke norm; • veel gevonden (huis)dieren medische hulp nodig hebben, wat ook de nodige kosten met zich 59

•

meebrengt; gevonden (huis)dieren langer verblijven in de opvang (bijvoorbeeld een kat gemiddeld 30 dagen en een hond gemiddeld 70 dagen) dan de 14 dagen waar een wettelijke financiële tegemoetkoming voor wordt gegeven.

Overwegende, dat: • de dierenhulporganisaties aangeven dat de ontvangen ‘vergoeding’ vanuit de gemeente ontoereikend is om de gemeentelijke wettelijke taken uit te voeren, en dit ook in de dierenwelzijnsnota van de gemeente staat; • de gemeente momenteel onderzoek doet naar wat een marktconforme vergoeding is voor deze taken; • het opvangen van gevonden (huis)dieren een van die wettelijke gemeentelijke taken is; • vanwege corona meer mensen huisdieren hebben aangeschaft, waardoor een toename van opvangdieren in de asielen wordt verwacht ( https://www.parool.nl/ps/afgedanktecoronadieren-dierenasiel-doa-vangt-ze-allemaalop~bda520b2/?referrer=https%3A%2f%2Fwww.google.com%2F ); • er voldoende budget moet zijn om bij de aanbesteding kwalitatieve partijen te contracteren. Verzoekt het college: • om in de eerstvolgende begroting middelen vrij te maken die gebaseerd zijn op de daadwerkelijke kosten van de uitvoering van de wettelijke dierenwelzijnstaken, daarbij rekening houdend met stijgende kosten vanwege ‘corona-huisdieren’; • de raad in de begroting hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.15 PvdD Groter bereik voor schonere stad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmarekening 2020. Constaterende, dat: • er verschillende acties (bijplaatsingen, clean-up day en schone buurt) gaande zijn om de stad schoon te krijgen in het kader van ‘Schoon doe we toch gewoon’; • de wethouder in het commissiedebat aangaf campagnes continu aan te passen naar de wensen; • de wethouder in het commissiedebat aangaf dat het vergroten van het bereik van campagnes een constante wens is. Overwegende, dat: • nog veel zwerfvuil op straat ligt en niet iedereen zich bewust is van de nadelen daarvan voor het milieu; • zwerfvuil veelal plastic en sigarettenpeuken bevat; • plastic momenteel wordt aangepakt door de invoering van statiegeld op kleine flesjes; • op 10 juli 2021, de ‘Plastic Peuk Meuk’-dag was en duizenden sigarettenpeuken in Den Haag zijn geraapt; • innovatieve campagnes zoals met milieuvriendelijke straatgraffïti, ‘hier begint de zee, niets ingooien aub’, doneerringen voor plastic flesjes bij afvalbakken of speciale peukenzuilen de bewustwording vergroten en zwerfvuil kunnen verminderen.

Verzoekt het college: • meer gebruik te maken van innovatieve campagnes zoals de milieuvriendelijke straatgraffïti, doneerringen voor plastic flesjes en peukenzuilen in aanvulling op de bestaande campagnes voor het realiseren van een schonere stad. 60

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Barker worden de volgende moties (F.16 PvdD, F.17 PvdD, F.18 PvdD, F.20 PvdD en F.22 PvdD) ingediend:

Motie F.16 PvdD Handreiking duurzame evenementen en festivals De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de Programmarekening 2020. Constaterende, dat: • de duurzaamheidskring Haagse evenementen en festivals het afgelopen jaar een strategie heeft opgesteld waarin de gemeenschappelijke ambities met betrekking tot de verduurzaming van hun evenementen uiteen zijn gezet; • deze organisaties profiteren van het delen van kennis en ervaringen met elkaar en met de gemeente. Overwegende, dat: • festival- en evenementenorganisaties buiten deze duurzaamheidskring die ook duurzame ambities hebben ook zouden kunnen profiteren van deze kennis; • het voor de duurzaamheidsambities van Den Haag gunstig zou zijn als zo veel mogelijk organisaties meedoen aan het behalen van onze duurzame doelen. Verzoekt het college: • met de kennis en ervaring die is opgedaan met de duurzaamheidskring Haagse evenementen een handreiking op te stellen met daarin informatie, inspiratie en motivatie voor organisatoren van evenementen om duurzame doelen te behalen; • deze handreiking met de organisatie te delen bij elke aanvraag van een evenement; • organisatoren hiermee ook aan te moedigen om samenwerkingen aan te gaan, bijvoorbeeld op het gebied van inkoop. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.17 PvdD Intensiveringsopties duurzaam wonen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de Programmarekening 2020. Overwegende, dat: • er tot 2030 enorme slagen nodig zijn op het terrein van wonen; • het college een aantal plannen heeft gepresenteerd, maar in een nieuw college een extra versnelling nodig is; • het bij het vormgeven van een volgend college van belang is te weten wat de verschillende opties (zowel financieel als qua regelgeving) zijn; • in 2017 een soortgelijke motie met grote meerderheid is aangenomen en zo voor de nieuwe collegeperiode startend in 2018 de opties voor een intensivering in kaart zijn gebracht. Verzoekt het college: • om, eventueel door een onafhankelijke ambtelijke studiegroep, in kaart te brengen wat mogelijke opties zijn voor een volgend college indien het wenst enorme slagen in CO2besparing op het terrein van wonen te maken en daarbij aan te geven wat mogelijke 61

•

(maatschappelijke en financiële) effecten van deze maatregelen zijn; hierover eind dit jaar te rapporteren.

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.18 Keuzehulp financiering verduurzaming De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmarekening 2020. Constaterende, dat: • het college op de website duurzamestad.denhaag.nl een overzicht geeft van financieringsmogelijkheden voor verduurzamingsmaatregelen; • in dit overzicht alleen regelingen van de gemeente zelf zijn opgenomen, en niet van andere bestuurslagen (zoals het Rijk of het waterschap) en instanties (zoals Duurzaam Den Haag). Overwegende, dat: • het voor bewoners die willen verduurzamen handig is om in één overzicht alle financieringsmogelijkheden te kunnen vinden, ook die van andere bestuurslagen en instanties. Verzoekt het college: • om het overzicht van financieringsmogelijkheden op duurzamestad.denhaag.nl uit te breiden met regelingen van andere bestuurslagen en instanties; • bezoekers bij deze regelingen door te linken naar de juiste webpagina. En gaat over tot de orde van de dag. Motie F.20 PvdD Liever groen dan ‘warmtewerende materialen’ De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436).

Constaterende, dat: • de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig de ambitie stelt om 40% van de buitenruimte in te richten middels groen, warmtewerende materialen en/of water. Overwegende, dat: • het principe ‘groen, tenzij’, dat elders in de Wegwijzer wordt genoemd, nog geen weerslag vindt in deze ambitie; • het onwenselijk zou zijn als de openbare ruimte zou worden ingericht met warmtewerende materialen ten koste van de groene of blauwe oppervlakte. Roept het college op: • warmtewerende materialen alleen in te zetten op plekken waar groen of water niet mogelijk zijn; • deze randvoorwaarde in de Wegwijzer op te nemen. En gaat over tot de orde van de dag.

62

Motie F.22 PvdD Zet in op circulaire bouw De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de Programmarekening 2020. Overwegende, dat: • er momenteel op het gebied van circulair bouwen een aantal pilots lopen, maar er nog geen concrete acties zijn geformuleerd om dit te stimuleren; • in het coalitieakkoord is vastgelegd dat verspilling van grondstoffen wordt tegengegaan en wordt gezorgd voor maximaal hergebruik van materialen in en door de stad; • Den Haag de City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen heeft getekend; • er nu veel plannen worden vormgegeven die baat kunnen hebben bij meer circulaire nieuwbouw of renovatie; • door het gebruik van biobased materialen de CO2- en stikstof-uitstoot aanzienlijk kan afnemen. Verzoekt het college: • om uiterlijk in de eerste helft van volgend jaar beleid te formuleren met betrekking tot circulair bouwen, slopen en renoveren en hierbij in te gaan op de mogelijkheden van: o biobased bouwen en hoe dit te stimuleren; o de uitvoering van de city deal; o en het stellen van strengere eisen op het gebied van de Milieuprestatie Gebouwen (MPG). En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer De Vuyst, wordt de volgende motie (F.19 PvdD) ingediend:

Motie F.19 PvdD Klimaatdoelstellingen Verbonden Partijen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de Programmarekening 2020. Overwegende, dat: • in juli 2018 de motie Duurzame aandeelhouder is aangehouden omdat de wethouder financiën aangaf met een overzicht te komen van de duurzame doelstellingen van verbonden partijen; • de wethouder in de cie Bestuur van 30 januari 2019 toezegde dat in de rapportage verbonden partijen zou opnemen hoe de lokale organisaties zich verhouden tot de 2030 ambitie; • in diezelfde commissie werd toegezegd dat het college antwoord zou geven op de vraag over de samenwerking van de organisaties (verbonden partijen) en dit antwoord zou opnemen in dezelfde rapportage; • het wenselijk is dat de gemeente ook met zijn aandeelhoudersrol inzet op duurzame organisaties. Constaterende, dat: • deze toezeggingen niet zijn doorgevoerd in de Jaarrapportage Verbonden Partijen 2019; • de Jaarrapportage Verbonden Partijen 2020 nog naar de raad moet komen en er dus nog tijd is om deze toezeggingen dit keer wel mee te nemen in het verslag. Verzoekt het college: • met elke deelneming dit jaar in gesprek te gaan over het duurzaamheidsbeleid en hoe dit kan 63

• •

worden versterkt; in de Jaarrapportage Verbonden Partijen 2020 op te nemen hoe alle partijen zich verhouden tot de ambitie van de gemeente om in 2030 klimaatneutraal te zijn; in de Jaarrapportage Verbonden Partijen 2020 op te nemen hoe de verbonden partijen met de gemeente samenwerken om hun duurzaamheidsdoelstellingen te behalen.

En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Met deze programmarekening kijken we als GroenLinks terug op het jaar 2020. Op het eerste gezicht lijkt dit de meest rooskleurige programmarekening van deze raadsperiode met een overschot van € 70 mln. Maar dat verbloemt het ongelofelijk zware financiële weer waar veel van onze bewoners en ook wij als stad Den Haag en veel andere gemeenten in zitten. Er zijn enorme tekorten in de jeugdzorg, omdat het Rijk zijn wettelijke verplichtingen niet nakomt. Zelfs met alle covidhulp betaalt het Rijk in 2020 minder voor de bijstand aan de gemeente Den Haag dan de gemeente zelf uitkeert. Indien hier aan de formatietafel geen erkenning voor komt, komen de stad Den Haag en veel van onze bewoners in niet te overziene problemen. Alleen daarom al is een kabinet zonder GroenLinks en Partij van de Arbeid onverstandig, maar daar gaan we hier niet over. Ondanks deze diep donkere wolken zijn er binnen het sociaal domein belangrijke resultaten geboekt, waarbij we veel kwetsbare Hagenaars kunnen ondersteunen en op weg helpen. Zo blijkt de nieuwe schuldenaanpak, waarbij schuldeisers gezamenlijk akkoord gaan met één plan van afbetaling en waarbij op een menselijke en soms innovatieve manier naar oplossingen wordt gezocht, erg succesvol.

Ook hebben weer meer stadsgenoten een baan weten te vinden, onder andere dankzij het succesvolle STiP-banenproject, waar we de komende jaren mee doorgaan. Door corona zien we ook dat het aantal mensen in de stad met psychische klachten is gestegen. Het is bekend dat de mentale gezondheid het functioneren van mensen sterk beïnvloedt. In de contacten vanuit de gemeente zou daar meer aandacht voor moeten zijn. Daarom de motie 'Meer aandacht voor psychische kwetsbaarheid bij werk en inkomen' met het volgende dictum: verzoekt het college bij de dienst SZW meer aandacht te hebben voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en de mogelijke gevolgen daarvan op het functioneren, medewerkers te trainen in het bieden van stresssensitieve en breinvriendelijke dienstverlening, waarbij een enkele fout niet meteen tot disproportionele gevolgen leidt, en psychische kwetsbaarheid eerder en beter te signaleren en hier adequaat op te handelen in het contact met inwoners en te verwijzen naar passende ondersteuning waar dit mogelijk en gewenst is. Mede dankzij dit college is Den Haag hard op weg een steeds inclusievere stad te worden. In de eerder aangenomen Visie op digitalisering en dienstverlening wordt uitgesproken dat Den Haag de ambitie heeft om de dienstverlening passend, toegankelijk en inclusief te laten zijn. Toch kan dat nog altijd beter, ook waar het gaat om gender.

Niet iedereen voelt zich aangesproken met 'geachte meneer' of 'geachte mevrouw', en daardoor sluiten we mensen onbedoeld uit. Daarom mede namens de Haagse Stadspartij, de Partij voor de Dieren en D66 de motie 'Geachte heer/mevrouw' met het volgende dictum: verzoekt het college in de gemeentelijke brieven geen gebruik meer te maken van een aanhef met meneer of mevrouw, maar van een aanhef met voornaam en achternaam, en te onderzoeken hoe er meer gebruikgemaakt kan worden van genderinclusief taalgebruik in de gemeentelijke communicatie en de resultaten te doen toekomen aan de raad. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb een vraag aan …….. Kapteijns. Kan hij zich voorstellen dat mensen wél waarde hechten aan hun eigen geslacht? Arjen Kapteijns (GroenLinks). Waar het om gaat, is dat er een hele grote groep mensen is die zich niet aangesproken voelen met meneer of mevrouw en dat je met een hele eenvoudige aanpassing deze groep mensen meer het gevoel geeft dat ze er echt bij horen in onze stad. Daar gaat het om.

64

Sebastian Kruis (PVV). Het is toch altijd heel opvallend dat GroenLinks zegt 'heel veel van dat soort mensen'. Ik ken dat soort mensen helemaal niet en het zijn er ook niet heel veel. De meeste mensen identificeren zichzelf gewoon als vrouw of man. Er is toch niet heel verschil daartussen? Het is een beetje een gevaar, een soort glijdende schaal dat we net doen alsof allemaal zekerheden in het leven niet meer zeker zijn. Dat is namelijk onderdeel van een cultuur, een marxistische strategie om alles wat ons eigen is kapot te maken. Vanuit de chaos die dan ontstaat, ontstaat een samenleving die we met z'n allen niet willen. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Die samenleving heet democratie. De kern van democratie is dat je als meerderheid rekening houdt met minderheden. Ik denk dat de PVV zich daarin nog wel wat kan ontwikkelen. Dan vraag ik graag aandacht voor de culturele sector. Daar vallen harde klappen als gevolg van de coronacrisis. Ik sprak gisteren toevallig nog met onze nachtburgemeester en hoef niet uit te leggen hoe hij keek: niet blij. In de Haagse culturele sector is een op de drie medewerkers een zzp'er. Deze mensen zijn hard getroffen. De Haagse steunpakketten zijn vooral gericht geweest op huurkwijtschelding en exploitatietekorten. Begrijpelijk, maar daarmee zijn de zzp'ers in deze sector niet per se geholpen.

Daarom de motie 'Versterk Haagse cultuur-zzp'ers', samen met de Partij voor de Dieren en de Haagse Stadspartij, met het volgende dictum: verzoekt het college in gesprek met instellingen en zzp'ers in de culturele sector te inventariseren of het Haagse Herstelfonds Cultuur voldoende terechtkomt bij zzp'ers, actief maatregelen uit het herstelfonds aan te passen of te versimpelen als uit deze gesprekken blijkt dat dat nodig is, in gesprek met zzp'ers en beroepsgroepen in culturele sector te onderzoeken hoe een eventueel volgend steunpakket de positie van zzp'ers kan versterken, en zelf als gemeente de komende tijd ook waar mogelijk meer opdrachten te geven aan Haagse zzp'ers in de culturele en creatieve sector. De creativiteit van de culturele sector kan van grote meerwaarde zijn bij het realiseren van stedelijke transformaties en kan ook een rol vervullen in de veranderende stad, bijvoorbeeld in de Binckhorst en Zuidwest. Daarom de motie 'Betrek de cultuursector bij stedelijke ontwikkelingen' met het volgende dictum: roept het college op om samen met de cultuursector te onderzoeken op welke wijze cultuur en vertegenwoordigers van culturele instellingen een bijdrage kunnen leveren aan de kwaliteit en leefbaarheid van de gebiedsontwikkelingen en stedelijke transformaties en de raad hierover in 2021 te informeren.

Een aantal collega's hebben het er ook al over gehad dat het Haagse straatbeeld structureel wordt ontsierd door bijplaatsingen van afval en troep bij de ondergrondse afvalcontainers, met name in de weekenden en met name in de stadsdelen Centrum, Laak en Escamp. Laten we er niet omheen draaien: het is gewoon te vaak een vieze bende, dit ondanks de extra inspanningen die het college heeft verricht. Zo is het actieplan Schone Stoep gestart en zijn er in 2020 dertien afvalstraatjes bij gekomen. Ook las ik vanmorgen dat het college gaat inzetten op hogere boetes en het inzetten van camera's. Ik weet niet of dat effectief zal zijn, maar het is simpelweg niet genoeg. Het afvalaanbod stijgt te snel en de achterliggende problematiek in veel wijken is te weerbarstig. Het is wat GroenLinks betreft een kerntaak van de gemeente om ervoor te zorgen dat onze straten schoon zijn, maar dat is te vaak niet het geval. We hebben hier eerder voorstellen voor gedaan, onder meer om minder vaak schoon te maken waar het toch al best schoon is, maar dat zet onvoldoende zoden aan de dijk. Er moet echt een tandje bij en er moet ook een centje bij.

Daarom mede namens het CDA, de Partij van de Arbeid en de Haagse Stadspartij de motie 'Intensiveer opruimen bijplaatsingen en troep bij afval hotspots' met het volgende dictum: verzoekt het college om bij de aankomende begroting voor 2022 extra middelen vrij te maken zodat de bijplaatsingen bij zogenoemde afval hotspots vaker en sneller opgeruimd kunnen worden, met name in het weekend. Dan wil ik als GroenLinks natuurlijk aandacht vragen voor het verduurzamen van onze stad … Frans de Graaf (VVD). Ik heb een vraag over het extra geld voor afval. D66 heeft net al een extra zakcentje geregeld en nu doet GroenLinks c.s. ook nog een duit in het zakje. Bij D66 ging de dekking ten koste van de buitenruimte. Hoe zit dat bij deze motie? Waar komt het geld vandaan?

65

Arjen Kapteijns (GroenLinks). Ik zag deze interruptie aankomen. Inderdaad, ook wat de indieners van deze motie betreft, zou de dekking uit het programma Buitenruimte zelf moeten komen. Dat kan prima, want daar is behoorlijk wat onderuitputting, bijvoorbeeld op het onderdeel gladheidsbestrijding. Frans de Graaf (VVD). Voor een interruptie die de heer Kapteijns zag aankomen, vind ik het toch een vrij teleurstellend antwoord. Want daaruit blijkt dat de dekking eigenlijk hetzelfde is als die van de D66-motie. Je zou bijna kunnen zeggen: waarom zijn het dan twee aparte moties? Ook GroenLinks en blijkbaar ook het CDA, de Partij van de Arbeid en de HSP vinden het een goed idee om minder uit te geven aan het onderhouden van onze buitenruimte en het geld te steken in het opruimen van het afval. Dat laatste vind ik op zich een goed doel, maar bezuinigen op de buitenruimte? Ik zou niet graag de partij zijn die daarvoor verantwoordelijk is. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Het zijn twee aparte moties, omdat het twee verschillende voorstellen zijn. Misschien is de dekking hetzelfde, maar de voorstellen zijn echt anders. Wat mijn fractie betreft zou ook de afvalstoffenheffing best wat omhoog kunnen. Dat is in principe het geld dat we hiervoor binnen moeten halen. Als de VVD daarmee ook akkoord gaat, dan zou het wat mijn fractie betreft niet ten koste hoeven te gaan van de buitenruimte.

Frans de Graaf (VVD). Als de heer Kapteijns dat niet wil, moet hij niet zo'n motie indienen. Als hij een andere dekking wil, moet hij een andere motie indienen. Ik stel vast dat er twee moties zijn die allebei zien op extra geld voor het ophalen van afval, maar los van elkaar worden ingediend. Twee keer wordt de dekking gevonden in het programma Buitenruimte. Dus als beide moties van de partijen ter linkerzijde van mij worden aangenomen, dan is het programma Buitenruimte dubbel de klos en is de buitenruimte in Den Haag ook dubbel de klos. Zodat we het maar weten! Arjen Kapteijns (GroenLinks). Als de motie van GroenLinks, die ik samen met andere partijen indien, wordt aangenomen, gaan we eindelijk wat extra doen aan de enorme puinhoop waar een heel groot deel van onze bewoners al veel te lang in zit. Ik denk dat dat het meest belangrijke is op dit moment. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Ik vind het best wel opmerkelijk dat een collegepartij nu moties gaat indienen om de afvalproblematiek op te pakken met een garantie dat die erbij zit bij het volgende college. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Ik vraag me af waarom u dat opmerkelijk vindt. Als GroenLinks heb ik hier eerder voorstellen over gedaan. Ik heb ook uw initiatiefvoorstel gesteund. We constateren met elkaar - ik denk dat u dat met mij eens bent - dat het nog steeds een puinhoop is.

Dan moet er iets extra's gebeuren en daar neem ik mijn verantwoordelijkheid voor. Robert Barker (PvdD). Ik vind het wel opmerkelijk dat de heer Kapteijns de hele tijd zegt dat het een enorme puinhoop is en dat hij met een motie komt om er meer middelen voor beschikbaar te stellen, maar niet eens meer in zijn eigen collegeperiode. Hij heeft de wethouder die verantwoordelijk is voor afval, die in 2019 er niks van heeft gebakken, in 2020 er niks van heeft gebakken en in 2021 er niks van heeft gebakken. En dan gaan we in 2022 er wat aan doen. Is dat niet rijkelijk laat? Arjen Kapteijns (GroenLinks). We hebben met elkaar twee wethouders die verantwoordelijk zijn voor afval. U heeft misschien niet goed geluisterd naar mijn inleiding van deze motie. Ik zie, ik hoop samen met u, dat het college heel veel extra inspanningen pleegt, onder andere het actieplan Schone Stoep, dat eerder dit jaar van start is gegaan en waarin heel veel hele goede intensiveringen staan. Alleen is dat nog steeds niet genoeg. Daarom is het belangrijk dat we er een tandje bij zetten. Dat kan niet midden in het zomerreces. Dat doen we dan ordentelijk bij de begroting. Robert Barker (PvdD). Dus de afgelopen jaren dat GroenLinks in het college zat met de eigen wethouder die daarvoor verantwoordelijk is, is er eigenlijk heel weinig gebeurd. Ik neem aan dat u ook