RIS309875 Notulen raad 14 juli 2021(dag)

Dé lokale partij van de stad die niet alleen in ledenaantal fors gegroeid is maar er zelfs in de raad afgelopen jaar een negende zetel bij kreeg in de persoon van Frans Hoijnck. Een geweldige aanwinst voor onze fractie! Beste collega's. Hart voor Den Haag heeft zich ook het afgelopen jaar opgesteld als een constructieve partij. Met ons kun je afspraken maken en deze komen wij ook na, altijd met het oog op de stad en de inwoners van Den Haag, Scheveningen en Loosduinen. We doen het voor de mensen. We hebben op vele dossiers met diverse partijen samengewerkt en dat blijven we ook graag doen. Namens Hart voor Den Haag geef ik dat signaal nog maar eens helder en onverkort aan u af, ook richting de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. Het was voor velen in onze stad een jaar om snel te vergeten. Corona hield huis en het virus zelf, maar ook de maatregelen, hebben de mensen keihard geraakt. Eenzaamheid die onder grote groepen als een ijzige wind het huis binnendrong. Winkeliers, andere mkb'ers en de horecasector die alles wat ze jarenlang opgebouwd hadden, in rook zagen opgaan. Dit heeft van ons als politiek gevraagd om er nog meer te zijn dan ooit. Voor mij persoonlijk, als oud-horecaondernemer, heeft het slapeloze nachten opgeleverd. 'Hoe kunnen we er in vredesnaam voor zorgen dat we al die mensen zo goed mogelijk helpen?', spookte het vaak door m'n hoofd.

Het heeft in onze fractie geleid tot een enorme werklust met tientallen schriftelijke vragen, initiatiefvoorstellen, reddingsplannen, coronadebatten en urenlange Zoom- en Facebook Livegesprekken met de stad. De stad besturen in crisistijd is geen sinecure. Maar corona is het laatste jaar ook wel regelmatig als excuus gebruikt om zaken niet op orde te hebben of op de lange baan te schuiven. De lange baan ligt er vol mee inmiddels. Want het is natuurlijk met geen pen te beschrijven dat het stadsbestuur in de jaarrekening een positief resultaat aangeeft van ruim € 70 mln. Geld wat dus op de plank ligt te verstoffen. Het college geeft ook nog eens doodleuk toe dat dit komt door puur lanterfanten. Alsof er geen steunmaatregelen nodig zijn om getroffen sectoren in de benen te houden, alsof er niet ingezet moet worden op het omscholen van werklozen en uitkeringsgerechtigden, alsof de keiharde bezuinigingen op economie niet teruggedraaid moeten worden. De boodschap van Hart voor Den Haag is glashelder: de bezuinigingen op economie moeten teruggedraaid worden. Sterker nog, er moet geld bij. De economie is de kurk waarop onze stad drijft, en die kun je niet afschepen met een fooi. Het Binnenhof gaat dicht. Afgelopen vrijdagavond, terwijl iedereen al aan de vegetarische barbecue zat, werd even gemeld dat de renovatiekosten explosief gestegen zijn. Met zo'n € 718 mln.

valt de renovatie inmiddels 50% duurder uit. Maar voor de stad Den Haag is als compensatie voor het sluiten van de grootste publiekstrekker nog geen eurocent geregeld, en dat terwijl er een rapport ligt die de economische schade op € 38 mln. per jaar berekende. Een gotspe! Ondertussen trekt demissionair staatssecretaris Raymond Knops wél miljoenen uit voor vage bijkomende randzaken. Bij 16

dat gestrooi met miljoenen heeft D66-wethouder Bruines nog steeds geen eurocent op de rekening van de gemeente bij laten schrijven. Zonder een piek in haar zak stelt ze doodleuk dat ze er natuurlijk alles aan gaat doen om te zorgen dat de mensen wél blijven komen. Na het vertrek van wethouder De Mos heeft een tandeloze wethouder de Den Haag First-lijn laten varen en niets voor de stad geregeld. Hart voor Den Haag doet dat wel. Daarom dien ik een motie in met het volgende dictum: verzoekt het college zich richting het Rijk tot het uiterste toe in te spannen om tot een passende compensatie te komen en de raad over de uitkomsten te informeren. De motie wordt mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP. Daarnaast willen we dat het rapport met de economische impact van de sluiting van het Binnenhof herijkt wordt. Ook daarvoor een motie met het volgende dictum: verzoekt het college om de economische impactanalyse van de sluiting van het Binnenhof zo spoedig mogelijk te herijken en daarin verschillende mogelijke scenario's mee te nemen, en de raad over de uitkomsten te informeren. Dan gaan we door naar de financiën. We hebben het net al gehoord: het Rijk blijft maar taken over de Haagse schutting gooien zonder het bijbehorende geld te leveren. De gemeentelijke schatkist is leeg en het vet is van de botten af.

Ook worden we voor miljoenen gekort op het Gemeentefonds. Hart voor Den Haag wil dat het stadsbestuur een daad stelt om zijn bezwaren kracht bij te zetten. Zonder geld geen taken, bijvoorbeeld geen huisvesting van peperdure statushouders meer. En het Rijk kan wat ons betreft fluiten naar de opbrengst van gemeentelijke boa-boetes. Een motie die oproept tot zo'n staking kreeg op het congres van de VNG steun van het overgrote deel van de gemeenten inclusief Den Haag. Zonder gereedschap en materialen kun je ook geen huis bouwen, en dat is wat het Rijk wel al jaren vraagt van de gemeente. Tot hier en niet verder wat ons betreft, en daarom de motie 'Zonder geld geen taken'. Ik heb het met de griffier besproken. Het dictum is zo lang. Ik mocht het bij de titel laten en als het goed is heeft u de motie allemaal gelezen om kennis te nemen van wat erin staat. Dan gaan we door naar wethouder Van Alphen en werkgelegenheid. De problemen in Den Haag worden niet alleen maar veroorzaakt door te weinig geld vanuit het Rijk, maar ook door incompetentie in eigen huis. GroenLinkswethouder Bert van Alphen is de regie namelijk volledig kwijt en faalt aan alle kanten. Robert Barker (PvdD). Ik heb nog even een interruptie over het vorige punt, dat lange dictum. Ik hoorde de heer Sluijs vooral vertellen over allerlei zaken waar hij het niet mee eens is en die dan opeens niet meer zouden mogen.

Kan de heer Sluijs nog motiveren waarom al die zaken opeens niet meer zouden moeten plaatsvinden? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dank aan de heer Barker voor de vraag. Dit is eigenlijk een opsomming van een aantal taken die je neer zou kunnen leggen. In de originele motie zoals die ook bij de VNG ingediend is, was dat een nog veel langere lijst. Daar staan dus nog allemaal andere taken bij. Ik heb daar wat taken uit gehaald. Wat ons betreft worden die inderdaad neergelegd en zeggen we: tot hier en niet verder. We kunnen dat op een gegeven moment ook niet meer uitvoeren, omdat het geld er gewoon niet meer voor is. Laten we net als al die andere gemeentes zeggen: jongens, die taken kunnen wij straks niet meer uitvoeren als het bijbehorende geld niet geleverd wordt. Het stadsbestuur van Den Haag heeft zich daar overigens bij aangesloten en ons verzoek is om daar als gemeenteraad een duidelijke uitspraak over te doen. Robert Barker (PvdD). Dus Groep de Mos vindt dat we bijvoorbeeld niks aan klimaatverandering moeten doen omdat het Rijk niet genoeg doet? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat vinden wij niet alleen; dat vindt 98% van de gemeentes en dat vindt het college ook. Het college heeft namelijk deze motie omarmd bij de VNG. En inderdaad, als je het geld niet hebt, kun je sommige taken niet meer uitvoeren. De pot is leeg.

We hebben nog een weerstandsvermogen van € 73 mln. en we lopen een risico van € 350 mln. Dus ja, gaat u mij maar uitleggen hoe we het doen, maar ik denk toch dat we aan de rem moeten trekken met elkaar.

17

Robert Barker (PvdD). Het typeert wel Groep de Mos om van zaken waar ze het niet mee eens zijn en die ze niet belangrijk vinden te zeggen 'dat gaan we dan even niet doen'. De Partij voor de Dieren en ik denk ook heel veel andere partijen vinden het wel van belang dat we iets aan klimaatverandering doen om juist die grote gevolgen te voorkomen. Nu is het moment om in te grijpen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik ben prima bereid om met de heer Barker die lijstjes door te lopen met alle taken die we op ons bordje gekregen hebben en die zonder geld over de schutting gekieperd zijn. Dan gaan we met elkaar kijken welke taken we wel en welke we niet meer willen doen. Maar dat er iets moet gebeuren, lijkt me evident. Frans de Graaf (VVD). Misschien even in aanvulling op de heer Barker. Het gaat er natuurlijk om dat het gros van het tekort dat wij nu als gemeente niet van het Rijk krijgen, zit bij de overheveling van taken in het sociaal domein: de bijstand, de Wmo, de jeugdzorg. Hoe denkt Hart voor Den Haag daarover? Willen ze geen bijstand meer uitkeren? Willen ze geen jeugdzorg meer verlenen? Hoe zit dat? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik heb een aantal zaken opgesomd in onze motie. Die kunt u keurig nalezen. Daar staan een aantal taken in waarvan wij zeggen: laten we die niet meer doen. Dat is bijvoorbeeld het opvangen van statushouders.

Dat kost namelijk enorm veel geld. Dat is bijvoorbeeld het innen van de boa-boetes, die we namelijk altijd direct over moeten maken naar het Rijk. Als we daar nou eens mee stoppen, dan kunnen we hier de problemen oplossen. Frans de Graaf (VVD). Zou de heer Sluijs kunnen aangeven om hoeveel geld het eigenlijk gaat? Hoeveel geeft de gemeente jaarlijks uit aan de opvang van statushouders en hoeveel ontvangt de gemeente per jaar aan boa-boetes? Als financieel degelijke partij heeft u daar een idee van, toch? Of niet? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat idee heeft de heer De Graaf vast ook wel, dus ik begrijp niet zo goed dat hij het mij vraagt. U weet het toch zelf ook heel goed? Frans de Graaf (VVD). Volgens mij is het een fractie van het tekort dat de gemeente heeft, als het gaat om middelen die van het Rijk komen. Het overgrote deel van het geld - dat gaat om veel meer geld - zit in het sociaal domein. Dus als u echt zo'n flinke vent bent die zegt 'we voeren taken niet meer uit', wees dan ook een vent en zet dan ook die sociale taken in uw motie. Maar dat durft u blijkbaar niet. Dus dit is een motie waar we volgens mij niks mee kunnen en niks mee opschieten. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De motie is door de VNG aangenomen, onder andere door Den Haag. Jawel, dat is deze motie.

Daar staan nu een aantal taken minder in, want anders was die nog langer geweest en dan krijg ik dat commentaar weer. Maar bij de VNG is die aangenomen. De heer De Graaf vindt het antwoord blijkbaar niet belangrijk. Dat vind ik ook goed, maar dan ga ik lekker verder met mijn verhaal. Kavish Partiman (CDA). Ik hoor eigenlijk hetzelfde verhaal dat we vaker horen: het Rijk moet over de brug komen. We hebben het artikel in de krant ook gelezen een paar dagen geleden. Den Haag wordt behoorlijk gekort op onze inkomsten. U stelt in uw betoog een hele hoop extra investeringen voor. Dat geldt komt niet van het Rijk. Hoe wilt u dat gaan betalen? Heeft u daar een voorstel voor? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Onze fractievoorzitter, Richard de Mos, heeft een uitgebreide brief gestuurd, ook richting de informateurs. Die is ook bij het college terechtgekomen. Daarin staan allerlei punten waarvan wij vinden dat het college daarop in moet zetten bij de informateurs om dat voor elkaar te krijgen, onder andere het terugdraaien van de korting op het Gemeentefonds. De burgemeester heeft een keurige brief teruggestuurd waarin het college zegt dat het daarmee aan de gang gaat. Mijn vraag aan het college is dan ook welke punten er overgenomen gaan worden en hoe we dat gaan aanvliegen met elkaar. Want de zorgen die het CDA heeft, hebben wij natuurlijk ook. 18

Kavish Partiman (CDA). Een terecht punt; die zorgen leven bij ons allemaal. Maar er is geen antwoord gegeven op mijn vraag: wat als het Rijk niet over de brug komt? Daar gaan wij als gemeente natuurlijk niet over. We kunnen een dringend verzoek doen, maar het komt er waarschijnlijk niet. Kan ik dan constateren dat Groep de Mos zegt: dan gaan we maar niets extra's doen; het geld is er gewoon niet, want het Rijk is niet over de brug gekomen? Klopt dat? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Laten we eerst eens afwachten wat de lobby richting het Rijk gaat opleveren. Daar ben ik toch heel erg benieuwd naar. Als we weten 'dit gaat er gebeuren en dat gaat er komen' … We kennen onze burgemeester en ook onze wethouders als uitstekende lobbyisten, dus we gaan ervan uit dat zij zaken voor elkaar gaan krijgen aan het Binnenhof. Kavish Partiman (CDA). Concluderend: we wachten het af en als het niet lukt, dan doen we niets. Dat hoor ik hier. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat hoort de heer Partiman niet goed. We hebben een uitgebreide brief geschreven met alle voorstellen die wij doen. Die brief wordt meegenomen naar de informateurs. De burgemeester heeft er ook op geantwoord dat hij daarmee aan de slag gaat. Laten we de antwoorden daarop netjes afwachten, dan kunnen we kijken wat we dan gaan doen. Mikal Tseggai (PvdA).

Ik sla even aan op de laatste opmerking van de heer Sluijs. De heer Sluijs zegt dat Hart voor Den Haag/Groep de Mos een brief heeft geschreven en dat de burgemeester die mee gaat nemen naar de informateur. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Jazeker. Ik heb hier namelijk het antwoord van de burgemeester: 'Het college deelt uw mening dat het belangrijk is om de belangen van Den Haag goed voor het voetlicht te brengen bij het Rijk, Kamerleden en bewindspersonen. Wij lobbyen daar doorlopend op vele manieren. Wij hebben als onderdeel van de lobby een brief gestuurd naar de informateur. In antwoord op uw brief verwijzen we naar de raadsmededeling waarbij we de brief aan de informateur delen met de gemeenteraad.' Mikal Tseggai (PvdA). Dat gaat over de brief in de procedurevergadering van het college over de inbreng van de G4 tijdens de formatie. Dat is dus niet de brief die Hart voor Den Haag/Groep de Mos aan de burgemeester heeft gegeven. Misschien moet u even de feiten op orde hebben en concluderen dat het hier gaat om een brief van het college en dat Hart voor Den Haag/Groep de Mos niet spreekt namens de hele raad als het hierom gaat. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De brief is meegenomen en ik ga ervan uit dat de burgemeester ons anders niet een persoonlijk ondertekende brief terugstuurt dat hij een brief namens het college gestuurd heeft.

Wij gaan er dus vanuit dat deze brief keurig netjes meegenomen is. De burgemeester kennende heeft hij dat gedaan. Mikal Tseggai (PvdA). Ik zou graag in reactie hierop willen zeggen dat ik in mijn inbreng dan maar even ga vragen hoe dit zit, want het lijkt mij toch een gekke gang van zaken als Hart voor Den Haag opeens namens de Haagse raad een brief naar de informateur kan sturen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Er gebeuren gekkere dingen in dit huis, want er zijn ook wethouders die zonder de raad daarin te kennen in een keer een vrije dag gaan eisen voor Keti Koti en die in een keer een onderzoek gelasten naar het slavernijverleden, waar de raad ook niet in gekend is. Zo gebeuren er allerlei zaken hier in het stadhuis. Maar u mag natuurlijk zeker opheldering vragen aan de burgemeester hoe dit zit. Ik was gebleven bij de incompetentie in eigen huis. GroenLinkswethouder Van Alphen is de regie kwijt op vele dossiers. Na het om zeep helpen van de Energie Academie, het laten oplopen van het aantal bijstandscliënten en het afschaffen van het integratiebeleid, bleek vorige maand dat Van Alphen geen idee heeft wat een miljoenen verslindend aanvalsplan om jongeren aan het werk te helpen 19

voor resultaten heeft opgeleverd. Op iemand die niet echt eerlijk is over de Energie Academie en die zich niet het snot voor de ogen wil werken om kwetsbare jongeren aan de bak te helpen, zit de stad niet te wachten. Wat ons betreft moet de wethouder als de wiedeweerga zijn biezen pakken. Daarom dien ik mede namens collega Roopram een motie van wantrouwen in met het volgende dictum: spreekt uit het vertrouwen in wethouder Van Alphen op te zeggen. Frans de Graaf (VVD). Deze motie wordt door de heer Sluijs deels ingediend, denk ik, door de toestand bij de Energie Academie. Maar er loopt toch ook nog een extern onderzoek? Zou het niet beter zijn om dat af te wachten? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Over dat externe onderzoek ben ik al eerder glashelder geweest. Wij hebben daar nul komma nul vertrouwen in; dat hebben we al eerder aangegeven. Er worden mensen niet bevraagd die wel bevraagd moeten worden. Er wordt naar conclusies toe gewerkt die van geen kanten kloppen. Het is duidelijk dat de wethouder heeft aangegeven dat de gemeente er niks mee te maken gehad zou hebben. Nou, ik heb gisteren nog een filmpje gedeeld. De hele eerste rij bij de opening zat vol met gemeentelijke vertegenwoordigers, waaronder het smaldeel van GroenLinks in het college. Dus zeggen dat ze er niks mee te maken hebben, dat klopt van geen kanten. Wij voelen ons in die zin onjuist ingelicht.

Daarom dienen wij een motie van wantrouwen in, die wij overigens op tijd aangekondigd hadden. We hadden graag een debat willen voeren over de Energie Academie, maar dat werd niet toegestaan door de collega's. Frans de Graaf (VVD). De heer Sluijs geeft aan dat hij het rapport niet afwacht en hij dient nu die motie van wantrouwen in. Dat kan natuurlijk. Blijkbaar is uw drempel heel erg laag bij dit onderwerp om een dergelijke motie in te dienen. Het rapport dat straks wordt opgeleverd, belicht ook de rol van de wethouder van Sociale Zaken. Dat is nu de heer Van Alphen, maar bij de oprichting van de Energie Academie was dat uw partijgenoot. Als dat rapport uitkomt en er dingen in staan die in die fase zijn gebeurd, is uw drempel dan ook zo laag om te veroordelen en iemand af te straffen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Blijkbaar weet de heer De Graaf meer over wat er uit het rapport gaat komen dan wij, want ik weet niet waar de heer De Graaf op doelt. Frans de Graaf (VVD). Het was een als-vraag. Ik moet vaststellen dat de heer Sluijs geen rapport nodig heeft om de huidige wethouder van Sociale Zaken weg te sturen en dat hij ook geen rapport nodig heeft om zijn eigen partijgenoot de hand boven het hoofd te houden. Een grotere vorm van feitenvrije politiek heb ik nog niet meegemaakt in dit huis. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

En de heer De Graaf had geen splinter van bewijs nodig om de grootste partij van de stad uit het college te zetten. Mikal Tseggai (PvdA). Volgens mij komt met die laatste opmerking een beetje de aap uit de mouw. Ik krijg toch langzaam het idee dat het een soort wraakactie is of zo. Ik ben het best wel eens met wat de heer De Graaf zegt. Gaat Groep de Mos nu ook kritisch reflecteren op wat er gebeurd is? De heer Sluijs zegt net: het smaldeel van GroenLinks was erbij. Maar het smaldeel van Hart voor Den Haag/Groep de Mos was toch ook wel heel prominent aanwezig bij de oprichting van de Energie Academie. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Onze wethouder heeft toentertijd inderdaad een prachtig banenplan willen neerzetten, samen met de heer Van Alphen. Die heeft dat volledig uit de rails laten lopen. Op het moment dat de opening gaande was, zaten onze wethouders al werkloos thuis, mede met dank aan de vrienden aan de overkant. Dus ja, je kunt ons geen dingen verwijten waar we niks mee te maken hebben. Het is wethouder Van Alphen geweest die de zaak uit de rails heeft laten lopen. U kan ons veel aanwrijven, maar niet dat de Energie Academie mislukt is omdat onze wethouders er niet meer waren. Dat zou best gek zijn.

20

Mikal Tseggai (PvdA). Dat zei ik ook niet. Ik zei: uw partijgenoten waren ook actief betrokken bij de oprichting van de Energie Academie. Misschien kunt u daar ook eens kritisch op reflecteren in plaats van alleen maar rancuneus moties van wantrouwen in te dienen en geen onderzoeken af te wachten. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Er zit geen enkele rancune bij. Dit is namelijk feitelijk aangevlogen. Zo doen we dat namelijk altijd. Rancune is niet het kompas waar wij op varen. Dat laat ik me ook niet zeggen door mevrouw Tseggai. Dit zijn gewoon feitelijke onderbouwingen die we gegeven hebben. De wethouder heeft er op alle dossiers een puinbak van gemaakt en dan krijg je een motie van wantrouwen aan je broek. Zo werkt dat. Mikal Tseggai (PvdA). Misschien kan de heer Sluijs gewoon eens even antwoord geven op wat ik als eerste vroeg: heeft Groep de Mos ook kritisch gereflecteerd op de rol van de eigen partij in dit dossier? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Als je nog niet bij de opening aanwezig geweest bent, dan zou ik niet weten waarom wij moeten reflecteren op iets waar we zelf niet bij betrokken geweest zijn. Robert Barker (PvdD). Ik denk dat zowel Van Alphen als Guernaoui foutjes hebben gemaakt, maar de vraag is: is het zwaar genoeg voor een motie van wantrouwen? Dan zie ik dat jullie die al in februari hebben ingediend.

Ik vroeg me af: waarom dien je precies dezelfde motie nog een keer in? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Omdat die toen niet aangenomen is. Robert Barker (PvdD). Dus de heer Sluijs denkt: ik plug 'm nog een keer en nog een keer, en dat komt het debat ten goede? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Of het het debat ten goede komt, dat kun je je altijd afvragen. Maar iedere week komt er wel weer een kleerscheur bij in het pak van wethouder Van Alphen. Dus ja, we kunnen 'm bijna wekelijks wel indienen. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). We hebben gelukkig ook andere instrumenten beschikbaar, zoals een motie van treurnis. Was het niet verstandig geweest om even te wachten op het rapport zoals collega De Graaf zei en dan pas deze motie aan te kondigen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het staat iedereen vrij om zijn eigen instrumenten in te zetten en wij hebben hiervoor gekozen. Kavish Partiman (CDA). Ik wil even teruggaan naar het punt van de heer De Graaf. Hij vroeg of we het onafhankelijke onderzoek niet moeten afwachten, waarop collega Sluijs aangaf dat hij daar geen vertrouwen in heeft. Heeft de heer Sluijs dan geen vertrouwen in een onafhankelijk onderzoeksorgaan en waarop baseert hij dit gebrek aan vertrouwen in dit orgaan? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

De mensen van Berenschot heb ik al eens een keer eerder broodschrijvers genoemd en dat vind ik ook echt. Berenschot loopt hier de deur plat in het stadhuis. Die vullen de zakken aan alle kanten met alle onderzoeken die ze hier uit moeten voeren. Noem het maar boerenwijsheid: wie betaalt, die bepaalt. Dat bekruipt mij heel erg bij dit onderzoek. Kavish Partiman (CDA). Als we gerenommeerde organisaties op deze manier bejegenen terwijl zij niet alleen maar voor de gemeente Den Haag werken, maar voor organisaties en gemeenten in het gehele land, wie zou dan wel geschikt zijn om zo'n onafhankelijk onderzoek te gaan doen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De Rekenkamer bijvoorbeeld. Daar heb ik meer vertrouwen in. We gaan door naar veiligheid. In de strijd tegen het toenemende wapenbezit onder jongeren wil Hart voor Den Haag dat de driehoek preventieve wapencontroles gaat houden, zeker in de 21

risicowijken. Het moet afgelopen zijn met de tendens onder de jeugd dat het stoer gevonden wordt om een wapen op zak te hebben. Dankzij inzet van Hart voor Den Haag worden er eindelijk maatregelen genomen, maar nu moeten we doorpakken met preventieve wapencontroles. Als zelfs de republiek Amsterdam onder aanvoering van kameraad Halsema het doet, dan is er geen enkele reden om dat in Den Haag niet te doen. De burgemeester heeft die bevoegdheid, maar zette die tot dusver nog niet in om het toenemend wapenbezit onder jongeren het hoofd te bieden. Onbegrijpelijk als je weet dat bestuurders in Rotterdam en Zaanstad hiermee al honderden wapens van de straat wisten te halen. Daarom een motie in met het volgende dictum: verzoekt het college preventieve wapencontroles op te starten en de raad te informeren over hoe en in welke wijken het dit gaat doen. Mikal Tseggai (PvdA). De heer Sluijs heeft het in zijn inbreng over de risicowijken. Kan de heer Sluijs misschien even vertellen welke wijken dit zijn? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Als u nu aan me vraagt waar ik zou willen beginnen, dan zou ik zeggen: laten we beginnen op de boulevard van Scheveningen, waar vorige zomer een jongen van 19 is doodgestoken, of in het Schipperskwartier, waar een 20-jarige jongen en een 17jarige jongen zijn doodgestoken. De boulevard en het Schipperskwartier zouden een mooie start zijn.

Mikal Tseggai (PvdA). Ziet de heer Sluijs dan voor zich dat we allemaal door een poortje moeten voordat we het strand op kunnen? Hoe werkt het? Wie wordt dan precies gecontroleerd? En door wie trouwens? We hebben al weinig capaciteit voor handhaving. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik denk dat ik mevrouw Tseggai niet hoef uit te leggen hoe preventieve wapencontroles werken, dus dat ga ik ook niet doen. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Tseggai. Mikal Tseggai (PvdA). Ik wil graag antwoord op mijn vraag. Zo gaan de drie interrupties wel snel, als ik geen antwoord krijg op mijn vraag. De voorzitter. En toch houd ik aan de drie vast. Verder ga ik echt niet. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Mevrouw Tseggai gaat over haar vragen en ik ga over mijn antwoorden. Ik ga mevrouw Tseggai niet uitleggen hoe preventieve wapencontroles werken. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Bij de werkbijeenkomst over veiligheid heb ik zowel de politiecommissaris als de burgemeester horen zeggen dat preventieve controles niet effectief zijn en ook niet nodig zijn in de stad. Waarom denkt Groep de Mos dat dat wel zo is? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Onder andere de top van het Openbaar Ministerie heeft zelf opgeroepen vaart te zetten achter preventieve wapencontroles.

Ook politiecommissaris Frank Paauw, die in Rotterdam enorme resultaten ermee boekte, is al jaren fervent pleitbezorger van preventieve wapencontroles. Laten we luisteren naar deze wijze mensen en het gewoon doen. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Is het niet verstandiger om te luisteren naar onze eigen politiechef van de eenheid Den Haag en onze eigen burgemeester? Die geven aan dat het heel tijdsintensief en weinig effectief is en bovendien stigmatiserend kan werken. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Met stigmatisering hebben wij helemaal niks op. Het werkt in Rotterdam en in Zaanstad. Ze hebben daar honderden wapens van de straat weten te krijgen. Laten we ook eens kijken naar de goede dingen die andere steden doen en laten we er heel snel mee beginnen. Als zelfs partijgenote Halsema er in Amsterdam mee begint, dan zou ik niet weten wat de heer Kapteijns nog tegenhoudt om er hier zo snel mogelijk mee te beginnen.

22

Arjen Kapteijns (GroenLinks). Dan stel ik vast dat Groep de Mos op basis van de eigen agenda tegen de adviezen van de professionals in onze stad in volhoudt om een ineffectief middel in te willen zetten dat onnodig veel politiecapaciteit opslurpt en dat geen zoden aan de dijk zet. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De heer Kapteijns trekt de conclusie dat het geen zoden aan de dijk zet. Dat is natuurlijk totale onzin. In Rotterdam en in Zaanstad werkt het buitengewoon goed en in Amsterdam gaat het uitgerold worden. We hebben hier te maken gehad met jongeren die continu met wapens lopen en die het stoer vinden om wapens op zak te hebben en met steekpartijen, die ik zojuist ook genoemd heb. Ik begrijp niet dat er nog iets is in de heer Kapteijns wat tegenhoudt om die preventieve wapencontroles uit te voeren. Al halen we daarmee maar één wapen van straat, dan is het al effectief geweest. De Haagse politie heeft een flink tekort aan agenten. Oplossingsgericht als u ons kent, dienden collega's De Mos en Dubbelaar begin vorig jaar een discussienota Personeelstekort Haagse politie in met concrete oplossingen om dienders te werven en te ontlasten. Welke heeft het college inmiddels overgenomen en wanneer krijgen wij een update over de stand van zaken? Dan ga ik door naar verkeer. Op verkeer zagen we ook in 2020 dat fietswethouder Van Asten niks op heeft met de automobilist.

Hij heeft er zelfs een broertje dood aan, behalve in het reces als hij met vouwwagen en al op roadtrip kan. Waar zelfs het ministerie glashelder aangeeft dat de auto tot 2040 dominant blijft, heeft de wethouder maar weinig moeite gedaan om de parkeerproblemen in onze stad op te lossen. Sterker nog, het is alleen maar erger geworden. De D66-visie vol autohaat belet hem het zicht op het vinden van de broodnodige parkeerplekken voor de Hagenaars en Hagenezen. De enige parkeerplekken die geregeld zijn, zijn nog discutabel ook. Dat zijn namelijk een stortvloed aan invalidenparkeerplaatsen in Transvaal en de Schilderswijk. In meerdere straten leidt dat tot een bizar straatbeeld met een woud aan blauwe borden. Daarom dienen wij een motie in met het volgende dictum: verzoekt het college, net als in Rotterdam, een grondig onderzoek te doen naar fraude met invalidenparkeervergunningen en de raad over de uitkomsten te informeren. Dan ga ik door naar een klein stukje duurzaamheid … Mikal Tseggai (PvdA). Ik hoor de heer Sluijs zeggen dat we onderzoek moeten doen naar fraude met invalidenborden. Heeft de heer Sluijs het onderzoek van de Ombudsman gelezen, vraag ik me dan af. Die heeft toch duidelijk gezegd dat de gemeente te streng is met de invalidenborden in de stad. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

Dat hebben we zeker gelezen, maar dat wil niet zeggen dat wij geen zorgen hebben over het enorme woud aan invalidenparkeerplekken en het aantal blauwe borden dat erbij gekomen is. Het lijkt ons toch goed om er eens naar te kijken hoe dat zit. Mikal Tseggai (PvdA). Maar we weten dus al hoe het zit. Fraude is niet het probleem. Het probleem is dat de gemeente heel erg streng is met het beleid voor invalidenparkeerplekken en dat bijvoorbeeld de Schilderswijk een dichtbevolkte wijk is waar veel mensen wonen met een slechte gezondheid. Misschien kunnen we het daarover hebben en niet over vermeende fraude met invalidenborden, want dat is hier gewoon niet aan de hand. Dat weten we al, dus u hoeft de motie niet meer in te dienen. U kunt 'm lekker aanhouden. Dat zou ik in ieder geval doen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dank voor het advies, maar we gaan de motie zeker wel indienen. Ik wil niemand verdacht maken, maar het kan niet zo zijn dat al die mensen al die borden, al die invalidenparkeerplekken rechtmatig hebben verkregen en dat al die mensen in al die wijken dus invalide zijn. Dat lijkt mij heel erg stug, want dan is onze stad er heel slecht aan toe. Mikal Tseggai (PvdA). De stad is er ook slecht aan toe. Aan die kant van de stad gaan mensen zo'n beetje tien jaar eerder dood dan aan de andere kant van de stad. Ga dat rapport van de Ombudsman lezen.

Daar staat het namelijk allemaal duidelijk in. En hou op met mensen verdacht te maken, want dat doet u wel, zeg ik tegen de heer Sluijs via de voorzitter.

23

Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Als we met het oproepen tot een onderzoek zoals in Rotterdam is uitgevoerd mensen al verdacht gaan maken, ja, dan worden er wel heel mensen verdacht gemaakt. Want er worden nogal wat onderzoeken uitgevoerd hier in dit huis. Ik was bij de duurzaamheid. De Tweede Kamer heeft, ondanks verzet van minister Ollongren, ingestemd met vertraging van het programma Aardgasvrije Wijken. Die handrem waar de Kamer aan getrokken heeft, bevalt ons wel. Daarom dien ik mede namens collega Oudshoorn een motie in met het volgende dictum: verzoekt het college naar voorbeeld van de Tweede Kamer te stoppen met het besteden van Eneco-middelen om wijken aardgasvrij te maken tot duidelijk wordt wat de uitkomst is van onderzoek naar ervaringen van bewoners met het programma Aardgasvrije Wijken tot dusver. Arjen Kapteijns (GroenLinks). De zoveelste motie met iets van een klok en een klepel. Deze motie van de Tweede Kamer ging specifiek over een proefprogramma waarbij subsidie wordt verleend voor het aardgasvrij maken van wijken. Er is gevraagd om nog even goed te kijken naar de evaluatie daarvan. Dat is inmiddels gebeurd en dat programma loopt nu alweer. Ik snap dus niet zo goed waar de heer Sluijs het over heeft, als hij zegt dat we nu in Den Haag hiermee zouden moeten stoppen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

Dank voor de vraag van de heer Kapteijns. Als zelfs hoogleraar energiesystemen David Smeulders, die u wel moet kennen - hij is namelijk een prominente GroenLinkser - stelt dat van het gas af gaan zinloos is en niets bijdraagt aan het milieu, dan zou de heer Kapteijns toch volmondig voor deze motie moeten stemmen, lijkt me. Arjen Kapteijns (GroenLinks). De motie impliceert dat op dit moment in de stad Den Haag bewoners gedwongen worden van het gas af te gaan. Dat is totaal niet aan de orde. We zijn stapsgewijs in de wijken aan het kijken wat de beste oplossingen voor de toekomst zijn. Ik begrijp dus totaal niet waar deze motie vandaan zou moeten komen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat heb ik net keurig uitgelegd. Er is in de Kamer aan een handrem getrokken. Die motie willen wij hier in onze stad ook graag uitgevoerd zien, omdat het totaal zinloos is om op dit moment van het gas af te gaan. Dat heeft zelfs een hoogleraar van GroenLinkshuize gesteld. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Ja, en op basis daarvan heb ik u uitgelegd dat u dat in de motie totaal uit de context rukt en dat dat programma inmiddels alweer loopt. Ik denk niet dat ik hier hoef te betogen hoe belangrijk het is dat we echt wat aan de klimaatverandering gaan doen en dat we daar als stad Den Haag ook een bijdrage aan leveren.

Als u ervoor kiest uw kop daarvoor in het zand te steken, dan vindt u ons daar in ieder geval niet aan uw zijde. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Nou had ik daar ook niet helemaal op gerekend, dus de teleurstelling aan deze kant valt gelukkig mee. Maar het is wel de wethouder van GroenLinkshuize mevrouw Van Tongeren geweest die gezegd heeft dat de energietransitie in Den Haag alleen al € 9 mld. gaat kosten, dat die nooit rendabel zal worden en dat er dus totaal onnodig gasleidingen uit de grond getrokken worden. Ik hoop dat de heer Kapteijns ook iets kritischer gaat zijn op het beleid van dit college. Robert Barker (PvdD). Naast het feit dat we natuurlijk van mening verschillen met Groep de Mos, ben ik benieuwd hoe deze motie zich verhoudt tot de vorige motie. Groep de Mos zei: we gaan de rijksoverheid dreigen om te stoppen met de energietransitie en het daarin investeren omdat we te veel taken hebben. Nu komt Groep de Mos met een motie om sowieso niet in de energietransitie te gaan investeren. Is de vorige motie eigenlijk meer symbolisch: een aantal hobby's die Groep de Mos sowieso al niet wilde doen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat citeert de heer Barker een klein beetje verkeerd. Het gaat hier over het programma Aardgasvrije Wijken. Daarvan zeggen we: trek aan de handrem totdat duidelijk is wat daar precies aan de hand is.

Wij zijn ook voor een duurzame stad. Wij hebben altijd gezegd dat er helemaal niks mis is met de energietransitie. Geef mensen zonnepanelen op daken. 24

Ga niet alles vol zetten met windmolens, maar geef zonnepanelen op daken zodat mensen ook nog eens een lagere rekening krijgen. Dat zijn allemaal ideeën waarvoor u ons aan uw zijde vindt. Maar wij zijn niet zo'n voorstander van allerlei gekkigheid, het uit de grond trekken van gasleidingen en dat soort dingen. Robert Barker (PvdD). Wil Groep de Mos wel of niet investeren in de energietransitie via de Enecomiddelen, zoals we nu van plan zijn? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Op dit onderdeel niet. Daarom dien ik deze motie ook in. Wij zijn altijd duidelijk geweest over hoe wij de Eneco-middelen benut willen zien. Dat is dus niet de gigantische pot met geld die naar mevrouw Van Tongeren toe gegaan is en waarvan ze van gekkigheid niet weet waar ze het aan uit moet geven. Mikal Tseggai (PvdA). Begrijp ik het goed dat als ik nu snel een motie tik met 'we moeten iedereen zonnepanelen geven voor op het dak', Groep de Mos dan voorstemt? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan moet u er wel bij zetten: daarmee bezorgen we de mensen ook een lagere energierekening. Dan heeft u ons meteen aan uw kant. Mikal Tseggai (PvdA). Dus we mogen de Eneco-middelen wel investeren in duurzaamheid. Spreekt de heer Sluijs zichzelf niet een beetje tegen? Ook die zonnepanelen moeten ergens van betaald worden. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

We hebben toch nooit gezegd dat we dat niet willen? Mikal Tseggai (PvdA). De heer Sluijs zegt net in antwoord op de heer Barker: wij hebben andere ideeën over hoe we de Eneco-middelen gaan uitgeven, en dat is niet aan duurzaamheid. Sorry, maar ik volg de heer Sluijs niet meer. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik vind het buitengewoon vervelend dat mevrouw Tseggai me niet helemaal meer kan volgen. We hebben debatten gevoerd over de Eneco-middelen. Daarin hebben we duidelijk aangegeven hoe wij die benut willen zien. Een stukje duurzaamheid zit daar ook bij. Daar zijn wij nooit voor weggelopen. Het stond ook keurig in ons verkiezingsprogramma. Wij hebben dat altijd netjes uitgelegd. Wel hebben wij grote zorgen over de wijze waarop het nu verdeeld en uitgegeven wordt en het totale verlies van controle van wethouder Van Tongeren op die middelen. Wij hebben de insprekers gehoord over de asuitstrooiplek. Collega Roopram is daar jaren mee bezig geweest. Ik wil daar graag een motie over indienen met het volgende dictum: verzoekt het college de raad voor eind juli 2021 te voorzien van een concreet plan omtrent het realiseren van een asuitstrooiplek en in dit plan onder meer de locatie aan te geven. Dan wil ik graag door naar ADO Den Haag, onze trots.

Nu er maar geen einde lijkt te komen aan de soap rondom ADO Den Haag, eist Hart voor Den Haag daadkracht van het stadsbestuur om de noodlijdende voetbalclub de helpende hand te bieden. Beste wethouder Bredemeijer, roep alle betrokkenen bijeen, sluit ze bij wijze van spreken op in een kamer en doe de deur pas weer open als er witte rook is voor wat betreft de overname en de toekomst van onze club. Als eigenaar van het stadion moet het stadsbestuur die rol van mediator pakken. Anders is de gemeente eigenaar van een stadion zonder club. Als er niets gebeurt, koerst onze club regelrecht op een faillissement af. Is de wethouder daartoe bereid? Dat wil ik graag in eerste termijn vragen. Mochten we daar geen goede antwoorden op krijgen, dan zullen we daar in tweede termijn een motie over indienen. Ik ga naar mijn laatste onderwerp en dat gaat over onszelf: de raad. De lokale democratie is het waard om voor te knokken. Het zijn de beslissingen die wij hier met elkaar nemen die de Hagenaars en Hagenezen in hun dagelijkse leven direct voelen. De controlerende rol van de raad is belangrijker dan ooit. De raad is het hoogste orgaan van de stad en moet die rol ook volop pakken en verder verstevigen. Daartoe dien ik een viertal moties in.

25

Spreekt uit de raad altijd als eerste te informeren voordat collegeplannen in de media gebracht worden. Deze motie wordt mede ingediend door Robert Barker van de Partij voor de Dieren. Verzoekt het college schriftelijke vragen altijd binnen de daarvoor gestelde termijn te beantwoorden en, indien dat onverhoopt niet lukt, de reden daarvan in het uitstelbericht goed te onderbouwen, en initiatiefvoorstellen uiterlijk binnen drie maanden van een preadvies te voorzien en uiterlijk binnen zes maanden te behandelen in commissie en raad. Deze motie wordt ook mede ingediend door de heer Barker van de Partij voor de Dieren. De macht moet scherp gecontroleerd worden. Is dat nog wel mogelijk als parttime raadsleden? Het evenwicht tussen het college en de raad is in de laatste jaren scheefgegroeid. Tegenover een college van beroepsbestuurders met duizenden ambtenaren ondersteuning en een bataljon aan woordvoerders staat een 45-koppige gemeenteraad die met minimale ondersteuning zijn kaderstellende, vertegenwoordigende en controlerende rol moet vervullen. Dat is David tegen Goliath. Daarom de twee laatste twee moties. Verzoekt het college er bij de informateurs en het toekomstige kabinet op aan te dringen om de mogelijkheden voor een fulltime raadslidmaatschap in de grote steden te onderzoeken. Deze motie wordt ook mede ingediend door de heer Barker van de Partij voor de Dieren.

Tot slot: verzoekt het presidium om ten behoeve van de raad 2022-2026 in kaart te brengen op welke wijze en met welke extra budget - minimaal 50% - het hoogste orgaan het beste kan worden versterkt, in samenhang met het bestuurlijk stelsel en waaronder extra mogelijkheden tot inwinnen dan wel bevorderen van specifieke deskundigheid en tot versterken budgetrecht en controlerende rol van de raad en dit aan de nieuwe raad voor te leggen, en om aan de formerende partijen na de verkiezingen van 16 maart 2022 als opdracht mee te geven om voldoende controle en tegenmacht te organiseren door het budget voor raadsondersteuning met minimaal 50% te verhogen. De motie wordt mede ingediend door de heer Barker van de Partij voor de Dieren. Voorzitter: de heer Van der Helm. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Even over de motie waarin u pleit voor een fulltime raadslidmaatschap. Mag ik vragen hoeveel debatten de fractievoorzitter van Groep de Mos, Richard de Mos, heeft gevoerd in de gemeenteraad in laten we zeggen het afgelopen jaar, inclusief de debatten thuis om u die escape niet te geven? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik wil u zijn nummer geven. Dan kunt u het aan hem vragen. Ik ben niet de woordvoerder van Richard de Mos. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Ik wil u het wel antwoord geven. Ik denk dat het er geen zijn.

Daarom mijn vraag: waarom pleit de fractievoorzitter van Groep de Mos voor meer geld als hij in ieder geval nog ruimte heeft om meer debatten te doen? Laat ik het nog voorzichtig formuleren. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik ga er toch een inhoudelijk antwoord op geven. De wijze waarop de heer Kapteijns het aanvliegt vind ik niet zo inhoudelijk. We hebben als gemeenteraad te maken met decentralisaties die plaatsgevonden hebben, met name in het sociaal domein. Daar hebben we al eerder over gesproken. Dat zijn nou net de dossiers waar de miljoenentekorten zich opstapelen en die ten koste gaan van het voorzieningenniveau in onze stad. Daar komt nog bij dat we als stad te maken hebben gehad met miljoenen kostende bouwblunders, een vertrokken topambtenaar die niet integer gehandeld zou hebben, schimmige vastgoeddeals, explosieve rapporten; noem het allemaal maar op. Kortom, werk genoeg waar een 45-koppige raad zijn controlerende rol moet vervullen. Als je ziet dat er normaal twintig uur voor staat om dat op een goede manier te kunnen doen, denk ik dat we allemaal de conclusie kunnen trekken dat dat ons niet lukt, ook de heer Kapteijns niet. Ik denk dat hij daar ook veel meer tijd in stopt dan twintig uur in de week. Daarom vragen wij: ga dat nou eens onderzoeken. We worden daarin ook gesteund door de heer Voermans, hoogleraar staatsrecht.

Hij zegt: ook in de grote steden is het eigenlijk geen doen meer om in die twintig uur je raadswerk te doen. Laten we dat eens onderzoeken en kijken wat daaruit komt.

26

Frans de Graaf (VVD). Even recapitulerend op het hele betoog van de heer Sluijs. Hij heeft heel veel plannen gepresenteerd. Die heeft hij een beetje uitgestrooid over deze zaal. Sommige plannen vind ik inhoudelijk best wel interessant, moet ik zeggen. Maar het zijn uiteindelijk wel allemaal plannen die geld kosten. Nu we toch over de programmarekening spreken, is het denk ik ook wel een goede vraag aan de heer Sluijs hoe hij al die plannen denkt te bekostigen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan zou ik weleens aan de heer De Graaf willen vragen welke plannen ik opgenoemd heb die heel veel geld kosten. Frans de Graaf (VVD). Oké, daar gaan we dan, maar dit vind ik dan geen tweede interruptie; het is een wedervraag. Meer geld voor de economie. Terugdraaien bezuinigingen plus een extra top. Preventieve wapencontroles. Een asuitstrooiplek. Fulltime raadsleden. Ondersteuning van raadsfracties met 50% omhoog. Dat zijn toch plannen die veel geld kosten, zou ik denken. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Laat ik beginnen met de economie. Het college waar wij nog in zaten, gaf € 57 mln. uit aan de economie. Het huidige college geeft € 37 mln. uit aan de economie. Er wordt dus nog geen 1,35% van de totale begroting uitgegeven aan de economie. De economische partners schreeuwen allemaal moord en brand.

Die zeggen: bezuinigen op economie is krankzinnig, dat moet je in deze tijd helemaal niet doen. Koninklijke Horeca, MKB Den Haag, VNONCW, noem ze allemaal maar op. Ik zou tegen de heer De Graaf zeggen: gaat u die inspanningen nou eens doen in het college om dat om te buigen. Dat is het terugdraaien van bezuinigingen, dus dat kost geen extra geld. Draai bezuinigingen terug en kijk waar je het geld anders aan uitgeeft. Maar de heer De Graaf heeft zich nogal mee laten sleuren in allerlei linkse plannetjes en nu zit hij met de gebakken peren. Frans de Graaf (VVD). Ik vroeg aan de heer Sluijs niet een onderbouwing waarom die plannen goed waren en waarom ze beter zijn dan andere plannen. Ik vroeg aan de heer Sluijs wat de dekking is voor de plannen die hij hier presenteert. Als hij zichzelf serieus neemt, geeft hij een serieus antwoord. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Laten we eens kijken naar de hele begroting, want die is een totaal andere dan ten tijde van het college-De Mos, toen hij daar nog in zat. De heer De Graaf is allerlei andere zaken gaan uitrollen, met name die gekkigheid op duurzaamheid en noem het allemaal maar op, de plannen van mevrouw Van Tongeren. We hebben € 675 mln. aan Enecomiddelen weten binnen te halen. Dat wordt bijna allemaal verjubeld. De heer De Graaf staat erbij en kijkt ernaar, en ondertussen gaat de economie hier naar de knoppen.

Frans de Graaf (VVD). Zo makkelijk komt u er niet van af. De plannen voor de energietransitie heeft u zelf, in uw eerste motie, al van tafel geveegd. We gaan ermee stoppen en we gaan er de tekorten van het Rijk mee dekken, dus dat is weg. Dat geld is bezet. Nu presenteert u daarbovenop nog andere plannen. Ik vraag u voor de laatste maal: wat is uw dekking voor uw plannen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Die dekking is er gewoon en die wordt gevonden binnen de huidige begroting. Onder meer de Eneco-middelen zouden daar een heel eind mee helpen, maar die zet u op een andere manier in dan wij dat doen. Lesley Arp (SP). Ik wil nog terugkomen op de laatste motie. Hart voor Den Haag geeft eigenlijk de toekomstige onderhandelaars een boodschappenlijstje mee: regel meer budget. Ik vind dat soort moties altijd een beetje ongemakkelijk, want je gaat eigenlijk over je graf heen lopen regeren met z'n allen. Hart voor Den Haag kiest één prioriteit uit voor die onderhandelaars en dat is meer geld voor de raad. Waarom kiest Hart voor Den Haag, van alle dingen die je zou kunnen uitkiezen, daarvoor? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Deze keuze komt eigenlijk ook voort uit een advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur. Die heeft het adviesrapport Goede ondersteuning sterke democratie uitgebracht.

Daarin bepleiten zij ook extra ondersteuning voor de gemeenteraadsfracties; daar moet extra in geïnvesteerd worden. Een motie van gelijke strekking is breed ingediend in 27

Amsterdam, door 38 van de 45 zetels, en aangenomen. Mevrouw Arp is ook gek op de lokale democratie. Wie de democratie liefheeft, moet er ook in investeren, zei de heer Van Dantzig van D66 in Amsterdam. Ik had het eigenlijk niet beter kunnen zeggen. Lesley Arp (SP). Ik heb de democratie hartstikke lief, maar ik heb ook onze wijken hartstikke lief. Volgens mij komt Hart voor Den Haag heel vaak in onze wijken. Als ik dan bijvoorbeeld hoor van mensen dat de straten … We zien daar dat de straten niet goed worden schoongemaakt, dat de zorg voor mensen eigenlijk piept en kraakt. Waarom kiest u, van al die dingen voor de onderhandelingen, dan dit als prioriteit? Ik heb toch een beetje het idee dat we dan vooral bezig zijn met goed voor onszelf zorgen, terwijl er nog heel veel andere prioriteiten zijn, volgens mij ook voor de achterban van Hart voor Den Haag. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Laat ik het beeld wegnemen dat dit de enige prioriteit is. In de brief waar we het eerder al over hadden, staan twaalf punten: inzet betaalbaar wonen, het lenigen van tekorten bij de politie, compensatie voor de stad Den Haag, budget voor heropenen van bejaardenhuizen, investeringen in infrastructuur. Er staan in die brief twaalf punten die we meegegeven hebben. Dit is een extra accent dat we erbij willen zetten ter versterking van de lokale democratie. Lesley Arp (SP).

Ik heb de punten van Hart voor Den Haag inderdaad gehoord, maar dat neemt niet weg dat dit de enige motie is die vandaag wordt ingediend die de onderhandelaars oproept om extra geld te regelen. Als wij daarvoor stemmen, dan committeren we ons ergens aan. Waarom committeert Hart voor Den Haag zich niet op dezelfde manier aan bijvoorbeeld een schone stad en de zorg voor kwetsbare mensen? Waarom is dit zo'n prioriteit? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik vind het heel erg belangrijk dat de lokale democratie klopt, dat de ondersteuning goed is en dat we met elkaar ons controlerende, kaderstellende en vertegenwoordigende werk op een goede manier kunnen doen. Als we dat op een goede manier kunnen uitvoeren, dan komt dat uiteindelijk ook ten goede aan de stad en al die onderwerpen die u noemt. Ik heb vandaag twaalf moties ingediend. Ik had dat voor al die andere onderwerpen die u noemt ook heel graag willen doen, want die zijn me net zo lief. Maar ik vind de ondersteuning van de lokale democratie en van de raad heel erg belangrijk. Dat punt wilde ik als laatste in mijn betoog heel graag maken. Kavish Partiman (CDA). Ik wil even terugkomen op de dekking. Als ik de heer Sluijs goed heb begrepen, gaf hij aan het begin van zijn betoog aan dat hij zich, samen met velen van ons, zorgen maakt over de grote tekorten die we hebben.

Zijn partijleider heeft zelf ook nog een brief geschreven om de stad aan te sporen om meer geld te vragen aan het Rijk. Nu wordt hem gevraagd: je dient heel veel plannen in, waar is de dekking? En dan zegt de heer Sluijs dat die dekking te vinden is in de huidige begroting. Hoe rijmt de heer Sluijs dat met het tekort dat hij zelf heeft genoemd aan het begin van zijn betoog? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat tekort is er, dus dat moeten we als de wiedeweerga zien om te buigen. Daar hebben we ook een opdracht toe meegegeven aan het college, in een brief maar ook in onze oproepen die we gedaan hebben. Die tekorten moeten sowieso gelenigd worden. Daar zijn we altijd helder over geweest. Op de begroting zoals die nu is, liggen accenten die wij anders zouden zetten. Wat dat betreft is het ook een politiek verhaal. Er zijn keuzes gemaakt door dit college die wij anders zouden maken. Ik kan het niet anders uitleggen. We gaan natuurlijk nog spreken over de begroting. Dit is de jaarrekening en over de begroting gaan we het nog hebben. Dan kunnen we met elkaar allerlei accenten verzetten en allerlei moties en amendementen indienen om die accenten anders te zetten. Dat zullen we dan ook naar hartenlust doen. Kavish Partiman (CDA).

De heer Sluijs geeft aan dat die tekorten er zijn en dat we daar echt mee aan de slag moeten gaan, maar komt dan ook nog met allerlei aanvullende voorstellen die volgens hem wel

28

dekking hebben, maar die ik echt niet kan vinden. Is dit niet gewoon een beetje financieel wanbeleid voorstellen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Nee, dat is het zeker niet. Kavish Partiman (CDA). Een laatste vraag. Zou de heer Sluijs mij dan willen meenemen in zijn rekenmethode? Ik zie die ruimte niet. Wellicht heeft hij wat meer inzichten over het rekenen in de begroting. Ik kan hier geen chocola van maken. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dit gaat over de jaarrekening. De begroting komt er nog aan. Dan wil ik met de heer Partiman liters koffie drinken om erdoorheen te ploegen hoe wij er met elkaar uit kunnen komen. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb veel begrip voor het betoog van de heer Sluijs, maar ligt het echte probleem eigenlijk niet in de middelmatigheid van de meeste raadsleden hier en hun partijen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik heb diep respect voor al mijn 44 collega's. Ik weet dat iedereen zich keihard inzet. De ene doet dat misschien iets harder dan de andere, maar het is zeker niet aan mij om kwalificaties te geven over de collega's. Ik weet zeker dat iedereen zich tot het uiterste inzet voor de stad. Peter Bos (HSP). Ik vind de voorstellen van Groep de Mos, gesteund door de Partij van de Dieren, heel interessant, echt goed. Alleen vind ik ze zo stellig. Ze leggen zo'n claim op andere mensen en op geld.

Zou het niet beter zijn om dit eerst als een soort onderzoeksmotie aan de raad voor te leggen? Dan zouden wij het ook kunnen steunen en ligt er straks voor de verkiezingen een goed rapport waar de partijen mee aan de slag kunnen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). We hebben het fulltime raadslidmaatschap al in een onderzoeksmotie gegoten. Het tempo maken met het beantwoorden van de raad mogen we wat mij betreft ook onderzoeken. Dat vind ik prima, maar ik zou het toch liever gewoon gaan doen. Ook het versterken van het hoogste orgaan met die middelen is eigenlijk een oproep richting de informateurs. Dan de motie Eerst de raad dan de media. Dat kunnen we ook wel gaan onderzoeken, maar dat lijkt me ook een waarheid als een koe. Daar moeten we wat mij betreft liever gisteren dan vandaag mee beginnen. Ik wil wel met de heer Bos even kijken welke motie hij in een onderzoeksvorm zou willen zien, maar ik denk dat ik de juiste vorm heb gekozen, in ieder geval voor het onderzoek naar het fulltime raadslidmaatschap, en dat we de andere moties toch op deze manier moeten indienen. Maar als de heer Bos een suggestie heeft, heel graag. Peter Bos (HSP). Het gaat mij vooral om de motie Versterken hoogste orgaan, waarin wordt gesproken over verhogen met minimaal 50%. Dat is mij te stellig. Dat zou ik graag als een onderzoeksmotie willen zien.

Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat kan ik mij voorstellen. Ik wil het ook in die vorm gieten. De 50% hebben we overgenomen van Amsterdam. Die oproep is daar gedaan. Als u dat iets te stellig vindt voor Den Haag, dan wil ik er zeker naar kijken of we dat misschien in een onderzoeksvorm kunnen doen, zodat we dat zo breed mogelijk gesteund kunnen krijgen in de raad. Dat wil ik dus zeker doen. De voorzitter. Ik zeg daar wel bij dat het belangrijk is dat u snel naar die motie kijkt. We moeten het vandaag zien, want er wordt vanavond over gestemd. Ik kan mij voorstellen dat het presidium er een reactie op wil geven en graag de bijgewerkte versie wil zien. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). U wilt niet weten hoe snel ik kan kijken, voorzitter. Dat gaan we regelen. Het komt goed.

29

De voorzitter. Door de heer Sluijs worden de volgende moties (F.Voorjaarsnota.1 HvDH/GdM, F.Voorjaarsnota.3 HvDH/GdM, F.Voorjaarsnota.4 HvDH/GdM, F.Voorjaarsnota.9 HvDH/GdM, F.Voorjaarsnota.10 HvDH/GdM en F.Voorjaarsnota 11.HvDH/GdM ingediend:

Motie F.Voorjaarsnota.1 HvDH/GdM Alles op alles voor compensatie Binnenhof De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de Voorjaarsnota. Constaterende, dat: • het Binnenhof minimaal 5,5 jaar dichtgaat voor een grootscheepse renovatie; • dit grote economische schade gaat opleveren voor de ondernemers in de binnenstad. Overwegende, dat: • er een rapport van Deloitte ligt waarin vastgesteld wordt dat de economische schade voor Den Haag jaarlijks 38 miljoen euro bedraagt; • er tot op de dag van vandaag geen compensatie van het Rijk geregeld is voor deze enorme schadepost. Van mening, dat: • het niet zo kan zijn dat Den Haag dus minimaal 209 miljoen euro aan economische schade lijdt door de sluiting van het Binnenhof en dit op geen enkele wijze gecompenseerd wordt door het Rijk. Verzoekt het college: • zich richting het Rijk tot het uiterste toe in te spannen om tot een passende compensatie te komen en de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.Voorjaarsnota.3 HvDH/GdM Herijk rapport economische impact sluiting Binnenhof De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de Voorjaarsnota. Constaterende, dat: • er een rapport uit 2017 van Deloitte ligt waarin vastgesteld wordt dat de economische schade voor Den Haag jaarlijks 38 miljoen euro bedraagt. Overwegende, dat: • het niet uitgesloten is dat de economische schade nog vele malen hoger zal zijn omdat er met gedateerde cijfers gerekend is en de renovatie naar alle waarschijnlijkheid fors zal uitlopen. Van mening, dat: • het voor de controlerende rol van de raad van groot belang is om diverse scenario’s plus bijbehorende economische gevolgen van de sluiting van het Binnenhof inzichtelijk te hebben. Verzoekt het college: • om de economische impactanalyse van de sluiting van het Binnenhof zo spoedig mogelijk te herijken en daarin verschillende mogelijke scenario’s mee te nemen; • de raad over de inkomsten te informeren.

30

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.Voorjaarsnota.4 HvDH/GdM Zonder geld geen taken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de Voorjaarsnota. Constaterende, dat: • uit het rapport 'Stelsel in Groei' is gebleken dat de gemeenten alleen al in 2019 ca. 1,7 miljard euro tekort kwamen voor de jeugdzorg; • uit het adviesrapport 'RUST-REINHEID-REGELMAAT: evenwicht in de bestuurlijkfinanciële verhoudingen', blijkt dat het Rijk een koekoeksjong in de gemeentelijke financiën heeft geplaatst, en dat de Raad voor Openbaar Bestuur het Rijk oproept niet meer te winkelen met andermans portemonnee; • er behalve bovenstaande rapporten, nog veel meer onderzoeken zijn gedaan en rapporten zijn verschenen (onder andere van de toezichthoudende provincies) waaruit blijkt dat de financiële tekorten niet worden veroorzaakt door incidenteel slecht management van een enkele gemeente, maar zich voordoen bij een heel groot deel van de 352 Nederlandse gemeenten; • uit alle rapporten blijkt dat de oorzaak van de financiële tekorten ligt bij het Rijk dat, door een stapeling van kortingen (opschalingskorting) overheveling van taken zonder voldoende middelen (jeugdzorg) of sturingsmogelijkheden (jeugdzorg en Wmo), gemeenten voor een onmogelijke opgave heeft gesteld; • Den Haag de begroting straks alleen nog maar sluitend krijgt door een beroep te doen op de reserves, waarbij structurele

kosten worden gedekt door incidenteel geld, wat op termijn dus niet volgehouden kan worden; • het weerstandsvermogen van Den Haag binnen een jaar met 24% gedaald is tot 78,2 mln. waardoor de ratio van het weerstandsvermogen onvoldoende is om de risico’s af te dekken; • de Hagenaars en Hagenezen onvermijdelijk geconfronteerd gaan worden met allerlei bezuinigingen op belangrijke voorzieningen op het gebied van sport en cultuur, zoals het (deels) sluiten van zwembaden en bibliotheken, bezuinigingen op onderhoud van de openbare ruimte, op de handhaving, op Wmo, zorg en welzijn (gesloten buurthuizen) en alle andere terreinen. Overwegende, dat: • Den Haag al langere tijd in samenwerking met andere gemeenten, alleen en in VNG-verband aangeeft dat de situatie onhoudbaar is geworden; • alle rapporten, overleggen, acties en smeekbed niet voldoende hebben opgeleverd; • met het toekennen van de compensatie Jeugdzorg vanuit het Rijk enig perspectief geboden is voor 2022, maar niet voor de jaren daarna; • waardoor het sluitend maken van de begroting in Den Haag onmogelijk wordt of zal leiden tot forse bezuinigingen en kaalslag op het voorzieningenniveau. Verzoek het college om: Indien: a. Voor de jaren 2021 en 2022 er geen extra middelen van het Rijk komen om de tekorten - van de jeugdzorg plus de andere tekorten die de VNG inmiddels heeft onderkend zoals o.a.