RIS309859 Bijlage 2 deel 2

1

2

In drie ronden hebben mensen hun opmerkingen en reacties kunnen geven op de presentatie van Richard Koek van Rijnboutt (architect) over het resultaat van de plangroep Stedenbouw en Landschap. Tijdens de avond is door de ontwikkelaar en de architect antwoord op de vragen gegeven. De opgehaalde opmerkingen zijn per onderwerp gegroepeerd en de antwoorden zijn hierbij ondergebracht. Aan de drie sessies over stedenbouw en landschap namen bij elkaar 87 bewoners deel.

1.

Hoogte van de gebouwen ‐ Is de hoogte van de gebouwen nog bij te stellen? Het totale volume van het programma hebben de projectontwikkelaars nodig om het plan haalbaar te maken. De studie naar de bezonning heeft een variant opgeleverd waarbij één van de torens lager is geworden en een andere hoger (nog maar 1 toren van 125 meter). Deze stedenbouwkundige opzet moet nog verder worden onderzocht op o.a. windhinder. ‐ Hoge gebouwen leveren veel windhinder op; levert het groen op de begane grond dan nog een aangenaam verblijfsgebied op? Een goede plaatsing van gebouwen ten opzichte van elkaar, ook hogere gebouwen, voorkomt gevaar en overlast door wind. Verder kan juist ook door het planten van bomen een voldoende aangenaam verblijfsgebied worden gerealiseerd en dat is ook de bedoeling. Volwassen bomen breken de wind. ‐ Het plan past helemaal niet in zijn omgeving. Het plan past in de Gebiedsagenda van de gemeente die deze hoogtes en de verdichting op de plek mogelijk maakt, en past bij de intensiveringszone waartoe ook Beatrixkwartier en omgeving van Hollands Spoor en Centraal Station behoren. Volgens opmeting en opgave is het WTC 109 meter hoog. ‐ Is 125 meter de maximale hoogte of komen er nog antennes op? De hoogten waar hier aan worden gerefereerd zijn bouwhoogtes (van belang voor het bestemmingsplan). Het is niet bekend of er antennes op het dak komen.

‐ Hoe dik zijn de gebouwen? Deze verschillen allemaal. Een gemiddelde maat is ongeveer 24 bij 30 meter. 3

‐ 2.

Schaduwwerking van de gebouwen ‐ Waarom wordt maar 1 van de torens lager? De adviseur voor de bezonning, adviesbureau Peutz, heeft aangegeven dat door één van de torens te verlagen, een aantal van de zes adressen die onder de norm terecht kwamen, dan niet meer onder de norm komt. Verder is in de laatste plangroepbijeenkomst aangegeven dat door het verlagen van de hoogste torens met behoud van hetzelfde volume het geheel hoger zou worden met nog veel meer schaduwwerking aan de zijde van Bezuidenhout, en dan met name aan de Schenkkade. ‐ Wat is het effect op de woningen in Voorburg? Gemeente Leidschendam‐Voorburg hanteert geen bezonningsnorm zoals in Den Haag. De norm van de gemeente Den Haag is scherper dan elders in Nederland, omdat zij 19 februari als normdatum hanteert. Pas bij het onderzoek naar de schaduwwerking in juni werd duidelijk dat de woningen in Voorburg in de avond minder zon krijgen. Door de aanpassing van het plan (een toren lager en een toren hoger) is er een vermoeden dat dit ook voor verbetering van de situatie aan de Voorburgse zijde zal leiden, maar dit moet nog nader worden onderzocht. ‐ Wordt bekend hoeveel zonvermindering optreedt bij alle woningen? Ook aan de Louise de Colignylaan? Begin juli is het onderzoek afgerond en wordt het in ieder geval naar de wijkraad gestuurd.

‐ Een norm is voor bewoners minder relevant; er wordt te weinig aandacht besteed aan wat het voor de bewoners betekent. Dit is lastig voor de ontwikkelaars en architect; zij worden getoetst op de norm die de gemeente hanteert. Wel werken zij mee aan het inzichtelijk maken van het onderzoek zodat iedereen weet waar hij/zij aan toe zal zijn. ‐ Welk model is gebruikt voor de getoonde bezonningsonderzoeken? Het oude model. Voor het aangepaste model wordt het onderzoek eind juni afgerond.

3.

Windhinder ‐ De vergelijking die met het WTC of VNO gebouw wordt gemaakt, klopt niet, deze gebouwen zijn lager. De windhinder ontstaat niet door één gebouw maar door de gebouwen ten opzichte van elkaar; vergelijken is daarom erg moeilijk. Nu al is het poortgebouw van NWO een probleem, maar dat komt vooral door de poort. ‐ Komt er nog een windtunnelonderzoek? Ja, van het uiteindelijk ontwerp wordt een windtunnelonderzoek geëist. Het plan is nu nog niet zover, vandaar dat met een berekeningsmodel wordt gewerkt. ‐ Hoe garandeert de gemeente dat er geen windhinder zal optreden? Bij andere projecten is dat ook niet gelukt. De ontwikkelaars kunnen niet anders dan tijdig en goed het onderzoek doen. De gemeente kan vervolgens het onderzoek toetsen. Er is de afgelopen jaren veel geleerd van nieuwbouw projecten. ‐ Welke bomen kun je gebruiken om windhinder tegen te gaan en werkt dat echt wel? In het ontwerp wordt uitgegaan van groepen volwassen bomen. Nu staan er 45 bomen, straks worden dat er 85. Dat werkt echt. Het is te ervaren in de Muzenstraat (de Resident) waarin de geplante bomen zorgen voor een windluw klimaat.

4

173

Heeft men kennisgenomen van de studies van andere architecten (o.a. Uytenhaak en Soeters) dat een maximale hoogte van 7 bouwlagen optimaal is? Deze onderzoeken dateren van een decennium geleden. Maar bovendien is dat zeker geen wetenschappelijk onderbouwde visie. In ons project is gewerkt binnen de kaders van de Gebiedsagenda waar de gemeente Den Haag haar ambitie om veel woningen toe te voegen heeft vertaald in verdichting en hoogbouw. Eyeline en Skyline beschrijft het hoogbouwbeleid van de gemeente Den Haag; daar voldoet dit plan aan. Worden de hoge gebouwen voorzien van een sprinklerinstallatie? Ja, dit is verplicht bij woongebouwen boven 70 meter.

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #3 - 12 juni 2019

‐

1. Stedenbouw en Landschap

174

Verslag

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #3 - 12 juni 2019

4.

Gevels ‐ De gevels zullen industrieel worden geproduceerd. Gaat dat er nog wel fraai uitzien? De industriële productie van de gevels komt voort uit de beperkte bouwplaats en de hoogte (geen steigers op grote hoogte). Dat wil zeker niet zeggen dat het er niet mooi uit zal komen te zien. ‐ De tekeningen tonen witte gebouwen. Gaat dit niet teveel stralen en overlast veroorzaken? De architectuur is nog niet bepaald, dat wordt later opgepakt. Het programma voorziet in veel kleine woningen en maar een beperkt aantal stadswoningen. De woningen moeten voldoende daglicht hebben, dus de gevel zal veel ramen kennen. Het moet een woongebouw zijn en zal daarom geen glimmende glastoren worden. Wat betreft de architectuur van de gevels geeft de architect aan dat ook graag aan de omgeving te willen voorleggen. ‐ Kunnen de gevels warmte opslaan? Deze mogelijkheid wordt zeker onderzocht.

5.

Woonprogramma ‐ Wat is de verhouding van het woonprogramma? 30% van de woningen zijn sociale huurwoningen, 20% middeldure huurwoningen en de rest zal bestaan uit vrije sector huur‐ en koopwoningen. ‐ Tot welke huur gaan de sociale huurwoningen? Op dit moment tot € 720,‐ per maand netto. ‐ Welke mensen komen in aanmerking voor de sociale huurwoningen? Mensen met een jaarinkomen tot € 38.000,‐. Men moet zich hiervoor bij een Haagse corporatie inschrijven. ‐ Correspondeert het plan met de Woonagenda 2019‐23 die net is vastgesteld? Ja, de uitgangspunten waren al bij de ontwikkelaars bekend en hier is rekening mee gehouden.

6.

Parkeernorm ‐ 350 plekken maar we horen ook 600. Wat is het nou? Voor het ontwerp is het uitgangspunt 350. Dit past bij de mobiliteitsvisie en de verkeersintensiteit die de omliggende wegen in het verleden hadden en het beleid van de gemeente. Deze plaatsen zijn voornamelijk bedoeld voor mindervaliden, deelauto’s en bezoekers. ‐ Is het wel juist om van de huidige situatie uit te gaan? Waar gaan alle auto’s blijven die niet in de garage passen? Hiervoor wordt verwezen naar de plangroep Verkeer, parkeren en mobiliteit.

7.

Openbare ruimte ‐ Is de verhouding tussen wonen, werken en openbaar gebied wel correct en waarom is de LeefbaarheidsEffectRapportage (LER) niet meegenomen? Ja, de verhouding is correct. Er is gekeken naar de LER. In de bijeenkomsten van 16 april en 6 mei hebben we laten zien op welke punten wij de LER volgen. In de presentatie nu is dit nu niet herhaald, maar wij verwijzen daarvoor naar de panelenrpesentatie van 16 april, die op de website staat, zie https://soza‐denhaag.nl/?soza_bijeenkomst=verslag‐informatiebijeenkomsten. ‐ Klopt het dat je via de uitgang van het station door het plan loopt en dan op de Schenk stuit (je kunt er niet overheen)? Ja dat klopt. De Schenk maakt onderdeel uit van de ecologische hoofdstructuur en er wordt geen extra brug over geplaatst. ‐ Zijn de groene openbare ruimten verblijfsruimten of alleen ruimten om snel doorheen te gaan? Hoeveel groen komt er? Het zijn verblijfsruimten. Er wordt drie keer zoveel openbare ruimte gerealiseerd dan nu het geval is, en die openbare ruimte wordt veel groener om als duurzame verblijfsruimte te kunnen fungeren. Het wordt beter bereikbaar voor de voetganger en de fietser. De contouren van het nieuwe plan liggen anders dan van het oude gebouw waardoor er meer ruimte ontstaat aan de Anna van Hannoverstraat en Schenkkade.

5

‐

Komen er winkels? Ja, deze zullen aanvullend zijn op de aanwezige winkels van Theresiastraat en KJ Plein. Dit is verder uitgewerkt door de plangroep Wonen, werken en voorzieningen.

8.

Ondergronds ‐ Waarom wordt de Schenkkade niet een groot natuurgebied door de weg onder de grond te plaatsen? De gemeente Den Haag heeft aangegeven dat dit technisch, verkeerskundig en financieel niet haalbaar is. ‐ Kan het spoor niet ondergronds? Gaat het spoor binnenkort verbreed worden? De NS heeft niet aangegeven dat een ondergrondse aanleg tot de mogelijkheden zou behoren. Er zijn geen plannen bekend van een spoorverbreding.

9.

Duurzaamheid en energie ‐ Er is zorg over het energieconcept? Gaat het wel werken? Er zijn op dit moment vele ontwikkelingen gaande om het energieverbruik zo laag mogelijk te houden. De ontwikkelaars, architecten en adviseurs zijn in overleg met Eneco om het energieconcept nader uit te werken. Het bestaande gebouw heeft nu WKO, maar dat is niet zomaar geschikt voor de lage temperatuur verwarming die straks wordt toegepast. De daken van ‘AnnA’ zijn in omvang te beperkt voor het plaatsen van zonnepanelen voor de omvang van het programma. De verschillende functies (wonen en werken) hebben een verschillende warmte‐ en koudevraag en dat is anders dan ten tijde van de ontwikkeling van het huidige gebouw. ‐ Gaat het op basis van geothermie? Nee. ‐ Overal zijn er al WKO’s om ons heen; gaat dat wel goed? Wordt er WKO gebruikt en hoe diep wordt hiervoor geboord? Heeft de WKO invloed op de waterhuishouding? Aan deze aspecten wordt al volop aandacht besteed bij het uitwerken van het energieconcept. ‐ Wordt er natuurinclusief gebouwd? Ja. Dit gebeurt door het toepassen van groen op verschillende hoogten en het aansluiten op de ecologische hoofdstructuur. ‐ Wordt het materiaal van dit gebouw hergebruikt? Ja, maar waarschijnlijk niet op deze bouwlocatie, maar in andere projecten van de ontwikkelaars. Er is weinig ruimte op de bouwplaats om de materialen te verwerken.

10. Bouwtijd en de overlast ‐ Hoe lang gaat de bouw duren? De bouw gaat vermoedelijk 8 jaar duren, maar dit is ook afhankelijk van de marktontwikkeling. Start bouw is ook niet nu af te geven, dat hangt van de procedures af. Op zijn vroegst in het eerste kwartaal van 2021. Wel is bekend dat er gefaseerd zal worden gebouwd, waarschijnlijk in 4 fasen. ‐ Gaat de buurt niet veel overlast ervaren? Zodra er een aannemer bekend is, zal hij een plan maken voor de bouw. Dit wordt breed met de omgeving gecommuniceerd om de overlast te beperken. Er zal waarschijnlijk niet worden geheid; de funderingspalen zullen waarschijnlijk worden geboord. Dit zal nader worden onderzocht. ‐ Wat betekent het voor NWO in het poortgebouw aan de oostzijde van het plan. Zij zullen zoals alle direct omwonenden betrokken worden zodra de plannen voor de bouw bekend zijn. ‐ Wat betekent het voor de bedrijven die nu in het gebouw zijn gehuisvest Het gebouw wordt eerst voor de helft gesloopt (waar de bedrijven en tijdelijke bewoners nu niet zijn gehuisvest). Vervolgens wordt pas het deel gesloopt waar de bedrijven nu zitten. De bedrijven hebben allemaal tijdelijke huurcontracten. Er zijn mogelijkheden en ook wensen om voor hen weer een plek in het nieuwe complex te maken. ‐ Men gaat dieper bouwen.

In het verleden altijd problemen met de waterhuishouding van de omliggende gebouwen? Kan dit eigenlijk wel? Het is niet zo dat er dieper wordt gegraven; de huidige parkeerkelder ligt waarschijnlijk dieper in de grond dan in de nieuwbouw het geval zal zijn. Hier moet bij nadere uitwerking uiteraard goed onderzoek naar worden gedaan.

6

‐

175

11. CID ‐ Er is geen overzicht van alles wat er in het CID‐gebied gaat gebeuren. Dit is maar een postzegel van het geheel. Wat staat ons nog te wachten? Hiervoor wordt verwezen naar de stand en de website van de gemeente waar inzicht in alle plannen wordt gegeven.

De punten van verschil en overeenstemming van de plangroep worden gemist in de presentatie. Er is verschil van mening over volume, hoogte en hoeveelheid programma op deze plek. Als aanvulling werden deze punten nog gepresenteerd. Ze maken ook deel uit van de presentaties die meegaan bij het verslag.

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #3 - 12 juni 2019

12. Bebouwing aan de Voorburgse zijde van het spoor (uit Gebiedsagenda) ‐ Hoe komt dat eruit te zien, hoe hoog wordt het en hoe concreet zijn die plannen? De grond naast het spoor aan de zijde van Voorburg is in eigendom van NS en ProRail en ligt nog binnen de gemeente Den Haag. NS en ProRail hebben nog geen concrete plannen en de gemeente ook niet. De gemeente heeft in de Gebiedsagenda willen aangeven wat de potentie van en ambitie voor deze locatie is. ‐ Maken deze gebouw onderdeel uit van het gepresenteerde programma van 2000 woningen? Nee, de 2000 woningen komen in het project Anna. ‐ Kan deze ontwikkeling niet worden meengenomen met Anna zodat er een totaalbeeld is van dit gebied? Dat zal niet gaan omdat deze ontwikkeling nu is opgepakt en de ontwikkeling aan de zijde van Voorburg in de handen ligt van ProRail die nog geen plannen heeft. Wel maakt de mogelijkheid van bebouwing aan de Van Alphenstraat deel uit van de gebiedsvisies voor CID en Security Campus. ‐ Wordt de gemeente Voorburg wel meegenomen bij de plannen? Jazeker; er is voortdurend overleg met de buurgemeente, zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau. Ook de ontwikkelaars hebben regelmatig afstemming met de gemeente Leidschendam‐Voorburg.

‐ Zijn de belangen van de bewoners van Voorburg voldoende behartigd? Gemeente Leidschendam‐Voorburg is bij de ontwikkeling betrokken en is ook aanwezig geweest bij alle participatiebijeenkomsten. Mensen uit Voorburg zijn ook voor de participatie uitgenodigd. 13. Tankstation ‐ Wordt het tankstation behouden? Ja, het is niet gelukt het tankstation te verwerven. 14. Inspraak en bezwaar ‐ Zijn er nog mogelijkheden om bezwaar te maken? De normale inspraakprocedures inzake het nog op te stellen bestemmingsplan en later de omgevingsvergunning gelden ook voor dit plan. Voor verdere informatie wordt verwezen naar de gemeente Den Haag. ‐ Valt dit traject onder inspraak, raadpleging of participatie? Dit traject betreft niet de formele inspraak als onderdeel van een bestemmingsplanprocedure van de gemeente. De gemeente Den Haag eist van de ontwikkelaars dat voor het vaststellen van het Planuitwerkingskader wordt aangetoond wat de reactie van de omgeving is op de plannen. De ontwikkelaars hebben daarom voor dit participatietraject gekozen. ‐ Worden de bestaande woningen niet minder waard? Dat valt niet te zeggen. De regelingen inzake planschade kunnen hiervoor worden gebruikt. ‐ Wat wordt gedaan met punten waar men het niet mee eens is? Deze worden inzichtelijk gemaakt in de verslagen van de participatie en naar het college van B&W gestuurd. 15.

Proces, notulen plangroep en informatiebijeenkomsten ‐ Gaan de notulen van deze bijeenkomst nog naar de bewoners toe? De verslagen die van de bijeenkomsten zijn gemaakt en ook die van deze bijeenkomst worden op de website www.soza‐denhaag.nl gepubliceerd. ‐ Wat is er gedaan met opmerkingen die tijdens eerdere bijeenkomsten zijn gemaakt? Alles wat op de flipovers is opgeschreven of door middel van post‐it’s is verzameld is opgeschreven en maakt deel uit van de verslagen. De verslagen gaan met het Planuitwerkingskader naar het college.

7

8

176

2. Verkeer, Parkeren en Mobiliteit

‐

Verslag

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #3 - 12 juni 2019

In drie ronden konden mensen hun vragen stellen en opmerkingen en reacties geven op de presentatie van Jan Jaap Koops, beleidsmedewerker Mobiliteit van de gemeente Den Haag. Tijdens de avond is door de gemeente Den Haag antwoord op de vragen gegeven. De vragen en antwoorden zijn per onderwerp gegroepeerd. Aan de drie sessies over verkeer, parkeren en mobiliteit namen bij elkaar 92 bewoners deel.

‐ ‐

Plaatje uitleggen verkeersintensiteit? + uitleg Model. Hoeveel tijd staan mensen langer stil? Plaatje geeft de hoeveelheid verkeersbewegingen per etmaal. Gemeente gaat kijken of Schenkkade anders ingericht moet worden. Hoe sluit het plan aan op de bestaande structuur? Door het plan zijn geen extra verkeerslichten nodig. Uitleg plaatje verkeer Laan van Nieuw Oost Einde. Is gegeven. Is er een back up plan als er verkeersoverlast ontstaat? En Parkeeroverlast? Als er verkeersoverlast ontstaat zal er door de gemeentes gezocht worden naar oplossingen. Dit geldt ook voor de eventuele parkeeroverlast als gevolg van het plan.

3.

Autogebruik ‐ Het is zeer aantrekkelijk om een auto te hebben. Wat wordt daartegen gedaan? Gemeente kan niet voorkomen dat mensen een auto rijden. Door ligging op OV Knooppunt en mobiliteitsplan is de verwachting dat minder autobezit optreedt.

4.

Parkeren bewoners ‐ Wat houdt de uitbreiding van parkeervergunningen door gemeenten in? Gemeentelijk parkeervergunningenbeleid loopt van 9 tot 14 uur. Hoe gaat het daarna? Indien er zich problemen voordoen zal worden bekeken of uitbreiding gewenst is. We realiseren ons dat er in de toekomst aanvullend parkeerbeleid nodig is in Bezuidenhout en Voorburg Noord. ‐ Geeft gemeente garantie dat er geen parkeervergunningen worden uitgegeven? Wat is juridische houdbaarheid van parkeervergunningen onthouden aan nieuwe bewoners? Gemeente zal ontwikkelaar opleggen om parkeervergunningenbeleid (‘geen vergunning’) uit te leggen aan toekomstige bewoners. Dan is het niet verstrekken juridisch houdbaar. ‐ Wat als nieuw beleid mislukt? Gemeente wil in gesprek met bewoners over ‘wat als’. Zij wil sturen op andere mobiliteitsprincipes. ‐ Is er een vangnet als het parkeren een probleem wordt? Als het parkeren een probleem wordt zal de gemeente(s) opzoek gaan naar oplossingen. ‐ Wat zijn de consequenties als gemeente niet over voldoende middelen beschikt voor uitvoer van het plan? Dan zal de gemeente op zoek gaan naar budget.

1.

Wijkverkeer – algemene vragen van bewoners Deze vragen vielen buiten de scope van ‘AnnA’. De gemeente Den Haag is mondeling op de vragen ingegaan en blijft aanspreekbaar voor bewoners voor algemene verkeerszaken. ‐ Kunnen de verkeerslichten van Laan van NOI aansluiten op de lichten van Laan van Nieuw Oost Einde? Dit zal door de gemeentes worden onderzocht. ‐ Waarom worden alle wegen in Den Haag en VBLD verkleind? Er zijn een aantal kruisingen gewijzigd, daar staan nu meer files. Wat wordt daaraan gedaan? Heeft u wel eens in de file gestaan in LVB? Doorstroom! Daar waar er problemen ontstaan als gevolg van het verkeer kan de gemeente hierop aangesproken worden, zodat zij eventuele maatregelen kan nemen. We nemen niet de spits als maatstaf voor de capaciteit van de wegen, maar de verkeersintensiteit op een gemiddeld moment. ‐ Drukte op de N14 en A4, wat wordt hiermee gedaan? Spitsdrukte. Gemeente en Provincie gaan de verkeersontwikkeling beter afstemmen. De capaciteit van de wegen wordt niet bepaald door de spitsdrukte maar door het gebruik op een gemiddeld moment.

5.

Parkeren kantoren ‐ Er is extra zorg over parkeerdruk in de wijk door nieuwe kantoren! Uitgiftebeleid van parkeervergunningen: hoe wordt dit geborgd? Bestaande kantoren kunnen parkeervergunningen aanvragen. Dit geldt niet voor de nieuwe ontwikkelingen. Gemeente Den Haag gaat voor de gebruikers/bewoners van de nieuwe ontwikkeling geen parkeervergunningen verstrekken. Hiertoe zal het parkeervergunningenbeleid moeten worden aangepast. ‐ Verkoop parkeervergunningen, hoe zit het hiermee? Misbruik. Hoe wordt oneigenlijk gebruik tegengegaan? Garanties? Handhaven? Gemeente is bezig met tegengaan oneigenlijk gebruik. ‐ Krijgen bedrijven dezelfde behandeling inzake de parkeervergunning? Gaat de gemeente een garantie geven? Gemeente gaat voor de locatie plan AnnA beleid maken inzake de parkeervergunningen voor bedrijven.

2.

Verkeer in relatie tot AnnA ‐ Worden de nieuwe ontwikkelingen aan de overzijde (Voorbrug) ook meegenomen in de verkeersbewegingen? Alle bekende plannen worden meegenomen in het model van de verkeersbewegingen.

6.

Parkeergarage ‐ Hoe is er gedacht over de parkeerplaatsen? In de planpresentatie is uitgegaan van het handhaven van de bestaande hoeveelheid parkeerplaatsen. ‐ Gaat bezoekersparkeren van de 350 parkeerplaatsen af? Ja.

9

10

‐ ‐

7.

Openbaar vervoer ‐ Is de capaciteit van het station voldoende voor alle treinen, trams, en overig OV? Met name in de spits. Waarom niet investeren in een groter station? De gemeente Den Haag is in gesprek met met NS en Prorail. Station Laan van NOI is overdag rustig. Alleen in de spits is het druk. De NS en Prorail voorzien geen grote ingrepen, dat doen zij pas als het reizigersverkeer met 30% toeneemt. Er worden echter wel op onderdelen aanpassingen en verbeteringen gedaan. De toegankelijkheid van de perrons wordt verbeterd en zij onderzoeken extra fietsenstallingen. De frequentie van trams worden geïntensiveerd, verlengen is lastig vanwege de maatvoering van haltes. ‐ Bereikbaarheid Station? In plan AnnA is een pleinruimte opgenomen voor een toekomstige nieuwe entree naar het station. ‐ Hoeveel reizigers NS nu? Volgens opgave van ProRail reizen er dagelijks 16.000 mensen met NS via Station Laan van NOI. De laatste telling (2015 bij de ontwikkelaar bekend) gaat uit van 10.000 bezoekers die aankomen, en 10.000 bezoekers die uit het station vertrekken op een door de weekse dag. In deze 20.000 reizigers zijn naast de 16.000 NS‐reizigers ook de passenten en reizigers van randstadrail opgenomen. ‐ Wat is de langetermijnvisie op OV? Het beleid voor de komende 10‐20 jaar voorziet in een schaalsprong van het openbaar vervoer.

Zie de website van de gemeente Den Haag (zoekterm ‘Schaalsprong OV)’. Beleid is nu gericht op 3 stations met onderlinge interactie in plaats van ieder station op zichzelf. Er is hiervoor overleg met veel partijen. ‐ Blokkeert bouw AnnA toekomstige ontwikkelingen OV? Door de ontwikkeling kan er geen extra spoor aan de Bezuidenhoutse zijde worden gerealiseerd. ‐ Kan de cyclus van de verkeerslichten bij tram worden aangepast? Dit is doorgegeven aan de gemeente. Het valt verder buiten de scope van plan AnnA.

177

Hoe reëel zijn 350 parkeerplaatsen? Naar aanleiding van de plangroepbijeenkomsten is duidelijk geworden dat de buurt zich zorgen maakt over de toename van de parkeerdruk in de wijken als gevolg van plan AnnA. In de verdere uitwerking van plan AnnA zal er rekening gehouden worden met deze zorgen. Wij gaan opzoek naar de balans tussen toename verkeersbewegingen versus parkeerplaatsen. Het plaatje laat toename zien, er worden minder PP gerealiseerd. Hoe wordt hierover gedacht? De uiteindelijke hoeveelheid parkeerplaatsen zal afhangen van de vast te stellen norm voor de locatie. Waarom niet een extra parkeerlaag onder het gebouw? Het aantal parkeerplekken is afhankelijk van de te hanteren normen. De normen dienen nog te worden afgestemd op de locatie. Uit de participatie is gebleken dat bewoners zich zorgen maken om te weinig parkeerplekken. Er zal gezocht worden naar een passende balans.

10. Bouwverkeer ‐ Is er gedacht over de bouwlogistiek in relatie tot verkeersdrukte? Het stedelijk bereikbaarheidsoverleg geeft regels over bouwlogistiek waar de ontwikkelaar en aannemers zich aan moeten houden. Bouwverkeer zal zoveel mogelijk over de grote wegen worden geleid/toegestaan. Dit wordt gewaarborgd door het verplichte bouwveiligheidsplan. ‐ Trillen verkeer (veenlaag). Tijdens bouwactiviteiten ondervonden wij al eerder schade. Voordat er gestart wordt met de bouw zal een inventarisatie en opname gemaakt worden van de woningen die worden gekwalificeerd als risicovol conform de huidige regelgeving. Tijdens de hele bouwfase wordt dat gemonitord en, waar nodig, wordt er ingegrepen. 11. Hulp‐ en bezorgdiensten ‐ Er komen veel pakketjes, koeriers enz. Bij. Gaat daar ruimte voor komen? Voor de openbare ruimte inrichting zal de ontwikkelaar met gemeente een plan maken waarin daar rekening mee wordt gehouden. Gemeente gaat eisen stellen aan afhandeling van bezorgen van pakketjes. ‐ Is rekening gehouden met toename hulpdiensten? Hulpdiensten dienen te allen tijde bij alle programmaonderdelen te komen. Dit is vastgelegd in voorschriften. Plan AnnA zal hieraan voldoen. ‐ Als de Schenk dicht zit, kan de brandweer er dan bij? Hier zijn afspraken over wegbreedtes gemaakt met de hulpdiensten. De Schenkkade is bestempeld als hoofdroute waarin de doorgang is gewaarborgd. 12.

Veiligheid ‐ Heeft de drukte ook gevolgen voor de veiligheid? Wat wordt ermee gedaan? Plan AnnA zal moeten voldoen aan de eisen die zijn gesteld omtrent veiligheid. ‐ Schenkkade is nu al gevaarlijk voor fietsers, ook gezien school! Dit heeft de aandacht van de gemeente. ‐ Veiligheid tijdens de bouw! Bij iedere voorgenomen bouwactiviteit dient een Veiligheids‐ en Gezondheidsplan opgesteld te worden waarin alle aspecten m.b.t. veiligheid en gezondheid worden vastgelegd. 13. Zekerheid ‐ Wat voor garantie kan gemeente geven dat huidige plan ook gebouwd wordt? De gemeente kan geen garantie geven dat het huidige plan gebouwd wordt. Dit hangt af van alle nog te maken afspraken tussen gemeente, ontwikkelaar en NS. Ook kunnen veranderingen als gevolg van verandering van het economische klimaat ertoe leiden dat plannen worden aangepast. 14. CID ‐ Is er rekening gehouden met alle plannen die op stapel staan? Voor wat betreft de afwikkeling van het verkeer zijn alle plannen die tot nu toe bekend zijn, in het model van de gemeente geïntegreerd.

8.

Luchtkwaliteit ‐ Wat voor effect heeft het plan op de luchtkwaliteit? ‐ De effecten van plan AnnA op de luchtkwaliteit zullen worden onderzocht in het kader van de ruimtelijke onderbouwing bij het bestemmingsplan.

9.

Fiets ‐ Worden de fietspaden aan de Schenkkade aangepakt? De gemeente gaat onderzoeken hoe het met de toename van verkeer op de fietspaden zal gaan. ‐ Hoe gaat het met de fietstoename. Hoe is hier rekening mee gehouden? Er is geen echt verkeersmodel voor fietsers. In omgeving wordt gekeken naar optreden van knelpunten. Bij herinrichting waar mogelijk fietsers meer ruimte geven, ook voor veiligheid. ‐ Waarom zijn er 7500 fietsparkeerplaatsen nodig? ‐ 7500 is niet het exacte aantal. Huidige bewoners komen met de fiets naar het Station. ‐ 7500 is het aantal voor het station en voor de nieuwe bewoners. Voor de berekening wordt de stallingsnorm voor fietsen van de gemeente gehanteerd.

15. Proces ‐ Van wie is het plan? Plan AnnA is van de ontwikkelaar. In overleg met de gemeente, stakeholders als NS en ProRail, belanghebbenden en participanten vindt afstemming plaats zodat het plan aansluit op de omgeving. ‐ Spreken we in of worden we geraadpleegd? Dit traject betreft niet de formele inspraak als onderdeel van een bestemmingsplanprocedure van de gemeente. De gemeente Den Haag eist van de ontwikkelaars dat voor het vaststellen van het Planuitwerkingskader wordt aangetoond wat de reactie van de omgeving is op de plannen. De ontwikkelaars hebben daarom voor dit participatietraject gekozen. Binnen de gemeente zijn er 4 participatieniveaus. De ontwikkelaar heeft ervoor gekozen om bewoners en belanghebbenden te ‘raadplegen’.

11

12

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #3 - 12 juni 2019

‐

178

3 Wonen, werken en voorzieningen

3.

Werken ‐ Waarom zoveel kantoren? Is daar wel vraag naar? Er is toch leegstand? Medewerker EZ van de gemeente Den Haag: er is nu juist weer veel vraag naar kantoorruimte. Leegstand is er niet of nauwelijks meer. De vraag naar duurzame, nieuwe kantoren is sterk gestegen zowel vanuit de ministeries als van bedrijven en instellingen. Er zijn met name duurzame kantoren nodig en die komen er in AnnA. Den Haag heeft kantoren nodig. ‐ Is het rendabel voor ondernemers om hier te huren? Is daar marktonderzoek naar gedaan? Op beide vragen: ja. En we willen graag dat ondernemers die nu tijdelijk hier huren door kunnen groeien. ‐ Hoe zit het met de contractduur The Hague Tech? Is dat 3 of 5 jaar? Alle huurcontracten lopen op 31 dec 2022 af! Dit is de datum die met de gemeente Den Haag is overeengekomen voor de tijdelijke huisvesting van statushouders.

4.

Voorzieningen ‐ winkels ‐ Is er ruimte voor een supermarkt? Ja, maar dan een supermarkt die aanvullend is op het aanbod in de omgeving. ‐ Wat wordt bedoeld met ‘beste plint van Nederland’? Hoe concreet kun je dit maken? ‐ De beste plint is een begane grond met aantrekkelijke bedrijven, horeca en winkels, met prettige verblijfsruimte, groen en een goede vormgeving. Naast bedrijvigheid heeft zo’n plint ook voordeuren van woongebouwen en zie je op straat de woningen, terrassen en balkons. Door de afwisseling van wonen/werken/voorzieningen/groen is er de hele dag door levendigheid. De term ‘beste plint van NL’ is bedacht door bewoners in de plangroep, die veel goede ideeën hebben gegeven en ons wilden uitdagen. Die handschoen pakken we op en gaan we concreet maken en dat ziet u terug in de ontwerpen die gaan komen. ‐ Wat voor winkels komen hier? Pas op voor een situatie als Babylon, dat is niet echt een goed voorbeeld om te volgen. Zorg dat je geen winkels onttrekt aan de Theresiastraat (staat in nota van gemeente). Het gaat om winkels die passen bij een stationsgebied en om diensten die passen bij het type bewoners van AnnA. We gaan en mogen niet concurreren met andere delen van Bezuidenhout of Voorburg. Dat kan eenvoudigweg niet met het provinciale beleid. We willen en moeten aanvullend zijn aan wat er is.

Denk aan een biologische supermarkt, een wasmachinebar en ‘bring me boxen…’. ‐ Welke garanties geeft u dat wat u beoogt er ook daadwerkelijk komt? Omdat het Schetsontwerp nog volop in ontwikkeling is, kunnen we die garanties in dit stadium niet geven. We werken er echter keihard aan om het waar te maken. Aan andere projecten van de ontwikkelaars kunt u zien dat we doen wat we beloven.

5.

Voorzieningen ‐ leefbaarheid ‐ Wat is uw definitie van leefbaarheid? Dat is een heel ruim palet aan maatregelen op het gebied van veiligheid, gezondheid, bereikbaarheid, parkeren, groen en voorzieningen. Het is ook wat u belangrijk vindt voor het type samenleving en daarom zijn we blij met alle input die we hebben gekregen in de plangroep. Intergenerationeel wonen is iets waar mensen ons op hebben gewezen en dat we waardevol vinden voor leefbaarheid. ‐ Wat is de betekenis van de LER voor dit project? We hebben de zaken uit de LER die voor dit project van belang zijn onderzocht en als uitgangspunt genomen. We blijven voor de uitwerking van het schetsontwerp met het Wijkberaad in gesprek over de LER en de voorzieningen. ‐ Is onderzocht welke druk nieuwe bewoners geven op bestaande voorzieningen? Ja, op de punten uit de LER die voor dit project relevant zijn, stellen we dat AnnA niet tot verslechtering mag leiden en op veel punten tot verbetering moet leiden. We vragen het Wijkberaad met de LER met ons mee te kijken in volgende ontwerpslagen.

Verslag

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #3 - 12 juni 2019

In drie ronden konden mensen hun vragen stellen en opmerkingen en reacties geven op de presentatie van Jac Huijsmans van MRP Development over Wonen, Werken en Voorzieningen. Tijdens de avond is door de ontwikkelaar antwoord op de vragen gegeven. De vragen en antwoorden zijn per onderwerp gegroepeerd. Aan de drie sessies namen bij elkaar 79 bewoners deel.

1.

Wonen – wat komt er en voor wie? ‐ Wat is nu het aantal woningen en het aantal bewoners dat u voorziet? We horen verschillende getallen. Er komen 2000 woningen voor circa 3.000 bewoners (1,5 per woning) ‐ Komt het eigenaarschap van de woningen bij de projectontwikkelaar? Nee. Woningen komen bij verschillende eigenaren. 30% wordt een sociale huurwoning. 20% komt in het middenhuursegment. 50% wordt voor de vrije sector koop en/of huur. Het woningbezit wordt dus gespreid over corporaties, professionele woningbeleggers en particuliere eigenaren. ‐ Komen er woningen voor gezinnen? Als het veel woningen zijn van 40m2 lijkt me dat niet voor gezinnen. U gaf eerder een brede range van oppervlaktes, hoe zit dat nu? Welke voorzieningen voor gezinnen met kleine kinderen komen er, ik zie ze niet. We houden woningen voor gezinnen. Er komen bijvoorbeeld ruime gezinswoningen op plekken waar je een groot dakterras hebt. Voor gezinnen willen we ook voorzieningen aanbieden, zoals speelplekken, en kinderopvang. De mix van woningen blijft. De precieze aantallen per grootte en type zijn nog niet bepaald, omdat het schetsontwerp nog in ontwikkeling is. ‐ Is er al een wachtlijst? Wat is de marktbehoefte voor woningen? Er is nog geen lijst voor AnnA. De woningbehoefte in Den Haag is groot. Je moet op dit moment lang op een woning wachten. Dus AnnA voorziet in een grote behoefte.

‐ Kunnen Hagenezen voorrang krijgen? Nee, dat mag helaas niet. Sociale woningen kan je wel lokaal toewijzen.

2.

Woningen ‐ ontwerp ‐ Komt er zoals op de plaatjes een grote glazen gevel? Dat is nu nog niet te zeggen. De plaatjes tonen de stedenbouwkundige opzet. De uitwerking van de gevels is nog slechts een voorbeeld. ‐ Is dit nu het ontwerp? In welke fase zitten we nu? Is er een programma van eisen voor architectuur? We zitten in het schetsontwerp. Het gaat om de stedenbouwkundige opzet. Er is nog geen architectonisch ontwerp of programma van eisen daarvoor. Er zullen straks verschillende architecten aan de gebouwen gaan werken, maar dat komt later pas. ‐ Maakt u afgeschermde balkons? Bijvoorbeeld rookglas gebruiken in verband met de warmte In een volgende ontwerpfase gaan we dit soort zaken concretiseren. ‐ Komen er zonnepanelen op de daken? Gedeeltelijk. De energievisie wordt nog uitgewerkt, met aandacht voor collectieve energie. Het is waarschijnlijk effectiever om elders een aandeel in zonnepanelenvelden te nemen voor AnnA gezien het geringe dakoppervlak. Het dakoppervlak willen we gebruiken voor verblijfsruimten, groenvoorzieningen, wateropvang, maar ook voor zonnepanelen

13

14

6.

Parkeervoorzieningen ‐ Wordt het parkeren geautomatiseerd? Nog niet. In onze mobiliteitsvisie denken we wel aan deelauto’s die je kunt bestellen en reserveren met een app. ‐ Leidt AnnA niet tot veel meer parkeerdruk? Bewoners vrezen parkeerdruk door AnnA. We maken Anna voor mensen zonder auto. We realiseren ons dat er in de toekomst aanvullend parkeerbeleid nodig is in Bezuidenhout en Voorburg Noord. We onderzoeken extra bezoekersparkeren in AnnA. We werken aan een mobiliteitsvisie die zorgt voor deelauto’s en goede fietsvoorzieningen voor bewoners en reizigers. ‐ Hoeveel parkeerplekken komen er? We horen verschillende getallen. Het Schetsontwerp gaat uit van 350 parkeerplaatsen. Ons onderzoek naar parkeren is echter nog niet afgerond. Wij onderzoeken extra mogelijkheden voor bezoekersparkeren. Dit zou dan bovenop de 350 parkeerplaatsen komen die zijn voorzien. Het hoort bij de fase van het schetsontwerp dat er nog tal van studies worden verricht en dat is ook de reden dat u verschillende getallen hoort. Voorop staat voor ons dat we met AnnA uitgaan van bewoners die geen auto bezitten, maar deelauto’s, fietsen en OV gebruiken. ‐ Klopt de parkeernorm wel die jullie hanteren? Moet die niet veel hoger liggen? Omdat we zo dicht bij het station bouwen kan hier een lagere parkeernorm gelden. Neem bijvoorbeeld het project op het Koningin Julianaplein, daar is de parkeernorm nul.

Zo ver gaan we niet, maar we gaan bewust laag zitten omdat we gebruik van deelauto’s, openbaar vervoer en fiets stimuleren en daarin investeren. Dat kan ook op deze plaats met trein, tram en randstadrail.

7.

Voorzieningen ‐ openbaar Vervoer ‐ Wat is het aantal reizigers bij het station? Ik hoor steeds verschillende getallen. Net als wij. De laatste stand die wij doorkregen is dat er dagelijks 20.000 mensen gebruik maken van het OV‐knooppunt Station Laan van NOI, waaronder 16.000 treinreizigers. Dit is een optelsom van reizigers per trein, tram en randstadrail. Andere getallen gaan over treinreizigers, forenzen en andere reizigers.

8.

Bouwen ‐ Doet u diepteonderzoek? Bijvoorbeeld verder de grond in dan alleen parkeergarage? Nee, het gaat om een 1 of 2‐laagse parkeergarage. ‐ Wordt het gasloos? Ja.

9.

Hoogte, volume en stedenbouw ‐ Als het zo niet wordt, wat is dan het doel van de foto met de nieuwe Haagse Skyline? Als voorbeeld om te laten zien dat er licht en lucht tussen de gebouwen komt. ‐ Komt er een betere match tussen de hoogte van gebouwen (veel) en openbaar gebied (relatief weinig)? Die match heeft al veel aandacht gekregen in het Schetsontwerp. De verhouding tussen de breedte van de openbare ruimte en de hoogte van de verdiepingen die direct aan de straat staan is 1:1. Dat is vergelijkbaar met de Turfmarkt. ‐ Waarom zo veel volume? De beantwoording vindt plaats bij Stedenbouw. ‐ Wordt de zorgvuldigheid in acht genomen bij besluit over hoogbouw? Ja. De gemeente Den Haag heeft inde afgelopen jaren stapsgewijs een stadsbrede discussie gevoerd over de toekomstige inrichting van de stad. In de presentatie die Erik Pasveer hield inde plangroep over

15

het CID en Binckhorst heeft hij alle momenten van discussie en alle nota’s en besluiten beschreven. Er wordt bewust voor gekozen om nieuwbouw/hoogbouw bij de stations te realiseren om andere plekken in de stad te sparen. ‐

179

Komt er een basisschool? Een kinderdagverblijf? Een school komt er in AnnA niet. Het is duidelijk dat een school nodig is in Bezuidenhout, het is de taak van de gemeente hiervoor te zorgen. In Anna is wel plek voor maatschappelijke voorzieningen als een BSO en kinderdagverblijf. We willen het draagvlak voor goede voorzieningen in Bezuidenhout en Voorburg vergroten.

Kan ik een plaatje zien ‘hoe het eruitziet vanuit het Bezuidenhout’? Staat op website, maar is ook te zien bij werkgroep Stedenbouw’

10. Veiligheid ‐ Feiten onveiligheid? (ofwel zijn er signalen dat buurt onveilig is…) Nee. 11. Opmerkingen vanuit publiek met verzoek dit onverkort in verslag op te nemen ‐ Groen voldoet NIET!! aan de norm. ‐ Zaken waar we het niet over eens zijn blijven onbesproken en onderbelicht, zoals, groen. Dat is kwalijk. Het aantal woningen is niet bespreekbaar en dat is niet acceptabel. ‐ Verschillende getallen bij de presentaties zijn niet professioneel en ongeloofwaardig. ‐ Ik ben het niet eens hoe er om wordt gegaan met onze belangen. Zowel door de gemeente als door de ontwikkelaar. 12. Planning ‐ Wat is de fasering van de plannen? De start is gepland in 2021 en de bouw vindt in 4 fases plaats tot circa 2029. 13. Plangroep en proces ‐ Wat wordt bedoeld met termen ‘overeenstemming’ en ‘verschillen’? Waar de deelnemers, ontwikkelaars en gemeentemensen het in een werkgroep over eens waren, en waar zij over van mening verschilden. Dit was unaniem of in grote meerderheid. Daarnaast gaven de deelnemers aanbevelingen om iets nader uit te werken. ‐ Gaat het plan door? Dat is aan het College van B&W en zal uit de verdere uitwerking moeten blijken. ‐ ‘Raadplegen’ is echt volstrekt onvoldoende om volwaardig mee te kunnen praten. Waar konden we participeren? ‘Raadpleging’ is een veel te beperkte vorm van inspraak.

Ik vind het zwaar teleurstellend en schandelijk dat we niet meer inspraak krijgen. Het programma dat we gaven is nodig om de ontwikkeling haalbaar te maken. Dat leidt tot hoge gebouwen, die ook zo hoog en relatief smal zijn om tussen de gebouwen licht te laten. Hierover bieden we geen inspraak omdat er anders geen plan mogelijk is. Daar zijn we steeds duidelijk over geweest. Kritiek op hoogte en volume zijn met de zorgen om verkeer en parkeren dan ook de belangrijkste verschilpunten. Dat verschil is ook echt fundamenteel, loopt soms hoog op en het ongenoegen en de ongerustheid over de deze punten is sterk aanwezig. De opmerkingen gaan mee in het verslag dat bij de besluitvorming over het PUK door het Haagse College van B&W wordt gevoegd. Er zijn tal van kritische vragen gesteld. We maken een overzicht van welk onderwerp wanneer aan bod komt. We gaan vele ideeën uit de bijeenkomsten gebruiken, maar we zullen vasthouden aan de volumes en hoogtes. ‐ Welke relatie is er tussen Voorburg en Den Haag over deze en andere ontwikkelingen? De gemeente Den Haag is initiatiefnemer voor de ruimtelijke verdichting van het CID en overlegt intensief met de buurgemeente over alle aspecten van deze ontwikkeling. ‐ Ik vind de informatieverstrekking door de gemeente Voorburg over van alles onder de maat en hierover ook. Zie bijv. de gebiedsagenda. U voert geen overleg met de buurt.

De gemeente Leidschendam‐Voorburg is geen directe partij in de ontwikkeling, maar wordt wel steeds betrokken bij de planvorming en participatie‐aanpak. Zij heeft aan de ontwikkelaars van AnnA aangegeven welke cirkel van bewoners (ruim 3500 adressen) moest worden uitgenodigd en heeft uitnodigingen zelf ook op eigen media gepubliceerd. Daarnaast zijn er steeds medewerkers van de gemeente bij alle bijeenkomsten geweest, zo ook vanavond. In zaal 4 zijn mensen van beide gemeente aanwezig om uw klacht te horen en het proces toe te lichten. 16

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #3 - 12 juni 2019

‐

Overige contactmomenten belanghebbenden

Overige contactmomenten en ingezonden brieven

182 AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

Bijlage E. Overige contactmomenten en ingezonden brieven

16-5-2019 Beste

Overige contactmomenten

,

Er zitten belangrijke fouten in uw verslag die ook geen recht doet aan de moeite die bewoners doen om betrokkenheid te tonen.

Procedure-overleg Bij de plangroep kon men zich aanmelden voor een procedure-overleg: aan mensen die de randvoorwaarden te beperkt vinden en daardoor het overleg in de plangroep niet zinvol achten, is aangeboden dat men zich kan aanmelden voor een procedure-overleg. In dit overleg worden mensen geïnformeerd over de formele inspraakmomenten en krijgen zij de informatie uit de plangroep en andere informatiebijeenkomsten. Er heeft zich éen deelnemer van de plangroep aangemeld voor dit procedureoverleg . Deze deelnemer zal op de hoogte worden gehouden van de te volgen procedurestappen.

Voorbeeld bezonning; bewoners hebben gewezen op het feit dat die 9 woningen helemaal niet kan kloppen. De reactie van de heer van MRP was simpelweg; jullie snappen het niet. Mijn onderzoek klopt, geen interactie niets. Subjectieve belichting van discussie tussen ontwikkelaar en omwonenden is tergend als ik dit lees. Met vriendelijke groet, Dhr ……… 

Redactie-overleg

Reactie. Naar aanleiding van dit bericht, overleg in de plangroep is er een redactieoverleg geweest en zijn voorgestelde wijzigingen overgenomen uit een PDF met concrete wijzigingsvoorstellen van

Met de inzender van de brief van 15 mei 2019 is overleg gevoerd over het verslag van de informatiebijeenkomsten op 16 april en 6 mei. Het verslag is aangepast aan de opmerkingen. 19-5-2019

Overleg Wijkberaad Bezuidenhout en werkgroep bewoners Deelnemers: Jacob Snijders en Ella Schepel (namens het Wijkberaad Bezuidenhout) en Hilde Kop (namens een werkgroep ‘Hoogbouw Laan van NOI’ van bewoners). Op verzoek is nader overleg gevoerd over een drietal zaken: volume, hoogte en leefbaarheid. Het eerste overleg vond plaats op 27 mei met vervolgafspraak op 10 juli.

Geachte heer, mevrouw Ik ben 6 mei naar de informatiebijeenkomst in het voormalig Soza-gebouw geweest. Ik ben erg geschrokken van de hoogte van de hoogste nieuwe gebouwen. Hoe hoog is het huidige Soza-gebouw? Met vriendelijke groet, Mw …….

Ingezonden brieven en mails In het kader van de wet op privacy hebben wij de afzenders niet vermeld. Zij zullen zich herkennen in hun eigen brieven.



Reactie verstuurd met hoogtes: 32 meter t.o.v. straatniveau, de laagste delen (aan de Schenk) zijn 21 meter t.o.v. straatniveau.

Overzicht Datum 16-5-2019 19-5-2019 26-5-2019 27-5-2019 14-6-2019 26-6-2019 27-6-2019

over Opmerkingen op het verslag Hoogtes huidige gebouw Participatie Vragen n.a.v. verslag Bouwplan Voorburg Verslagen Balkons met rookglas

pagina 2 2 2 4 6 6 8

26-5-2019 Aan VORM de Toekomst en MRP Ontwikkeling Via Iris (Bas Schoemaker) en COB-WEB advies (Erna van Holland) Kopie: wijkberaad Bezuidenhout, gemeente Den Haag Van Mw ……… Betreft: SoZa brief II Den Haag, 26 mei 2019

In een aantal brieven en mails worden vragen gesteld over de onderwerpen die aan de orde zijn geweest in de verschillende plangroepen. De meeste antwoorden zijn terug te vinden in het participatieverslag. Overige vragen komen in de verdere uitwerking van het plan aan de orde.

Beste mensen van VORM, MRP en Rijnboutt, Afgelopen woensdag was ik bij de tweede zogeheten participatie bijeenkomst. Er rommelt iets in mij. Het gaat niet meer alleen over de ruimte (of het gebrek daaraan), het gaat inmiddels ook over de manier. Ik kom tot de conclusie dat het woord participatie ongepast is. Er is geen participatie. Participatie is afgeleid van de Latijnse woorden pars (deel) en cipere (nemen).

Participatie in de publieke besluitvorming kwam eind jaren zeventig, begin jaren tachtig van de 20e eeuw op. ‘Participatie is de historische opvolger van het begrip inspraak. Deze vorm van participatie kan betrekking hebben op allerlei groepen. Datgene waar men inspraak op eiste was de publieke besluitvorming. De overheid, daartoe genoodzaakt door onder andere de gevolgen van de hippie- en provo- beweging, kwam in eerste instantie met het toenmalige toverwoord inspraak. Burgers kregen "inspraak" in ambtelijke procedures, en werden gehoord door de overheid. In de praktijk kwam dat veelal erop neer, dat overheidsdiensten de wettelijk verplichte inspraakronde hielden, waarbij zij de burger aanhoorden, zonder dat zij op enige wijze verplicht waren ook daadwerkelijk consequenties eraan te verbinden. Daarop werd de term participatie gelanceerd: mensen wilden structureel actief meedoen, niet slechts een recht om verbale kanttekeningen te mogen plaatsen, waartoe veel inspraakprocedures al snel waren verworden.’ (Bron: Wikipedia.org, geraadpleegd op 26 mei 2019). Afgelopen woensdag meende ik enige vorm van desinteresse en minachting te zien bij ontwerpers en ontwikkelaars. Een van hen zat onderuit gezakt in zijn stoel, reeds begin van de avond. Een ander keek op zijn telefoon wanneer de trein naar Amsterdam zou vertrekken, terwijl buurtbewoners spraken over hun conclusies van de avond.

Een derde iemand bekeek zijn mobiel voor de tijd en tot mijn stomme verbazing sprak een volgende man over hoe moeilijk het werk van een projectontwikkelaar is en hoe onmogelijk dit in een avondje is uit te leggen. Ik ben verbijsterd. Hier staat een jongeman die denkt dat hij iets moelijkers doet voor de kost dan de mensen in de zaal die hij niet kent of van wie hij meent dat ze een makkelijker vak uitoefenen. Hij kent mij niet eens! En metselen is ook moeilijk. Hij weet helemaal niet wat de mensen om hem heen voor een werk doen. Hij weet niet hoeveel (ex) ontwikkelaars er om hem heen zitten. Hij is misschien zelfs wel echt van mening dat zijn beroep moeilijk is. Fascinerend. Het was dezelfde heer wiens lachen er niet zo vriendelijk uitzag toen een dame uit de zaal het had over grond aan de bewoners geven. Er was ook een jongeman uit de ontwikkelhoek die zei “we zouden bijvoorbeeld geen sociale huurwoningen kunnen maken”. Dit was dan binnen de context van dat er overleg is met de gemeente. Blijkbaar is woningen standaard wel iets voor ontwikkelaars, en sociaal niet. Wat zijn dit voor een mensen? Waarom doen zij mee aan dit circus? Waarom hebben zij niet het lef om te zeggen ‘we hebben zus en zoveel betaald aan de Rijksgebouwendienst en dat gaan we er x-voudig uithalen, daarna zijn wij weg en blij.

Pech voor jullie dat je met zo’n geldbeluste rijks- en kneus gemeentelijke overheid opgescheept zit.’

-

Ik hoop dat u de moeite neemt de daarop volgende discussie eens te lezen en echt tot u te laten doordringen. Dus niet af te kappen met een ‘mobiliteitsconcept’.

Voor Iris:

- Ik heb wel de indruk dat jullie oprecht te werk gaan, maar hebben jullie al overwogen de opdracht terug te geven aangezien participatie vrijwel onmogelijk is? Er is een vrij grote groep in de zaal die worstelt met de afwezigheid van een gemeentelijk kader en daar eerst mee aan de slag wil. De groep die het leuk vindt om zonder een overheidskader aan de slag te gaan, is relatief klein. - Laat a.u.b. nooit meer een dia zien -en vooral geen juridisch belangrijke- die niet voldoet aan de 7x7 regel! Of deel A3 uit, of projecteer op de muur. Maar dit kan echt niet. Die arme dame van de gemeente had er zelf natuurlijk ook aan moeten denken: je kan een zaal niet afschepen met onleesbare dia’s als het de enige juridische weg die zij kan bewandelen betreft! Overigens is dit mijns inziens typisch een voorbeeld van informatie die geruime tijd voorafgaand aan deze avond gedeeld had moeten worden. Evenals de duidelijke verhalen van de heren verkeer van de gemeente Leidschendam-Voorburg en van de gemeente den Haag: al deze informatie hoort voorafgaand aan een participatie traject gedeeld te worden. Participeren is niet: uitleg aanhoren en nieuwe uitleg vragen. - Alhoewel, ik zou wel eens willen weten hoe de mens (man?) die bepaald heeft dat er 23 miljoen euro voor deze grond betaald moest worden tot zijn (haar?) prijs is gekomen.

Ik ben ontzettend benieuwd naar wat er eerder in de pijplijn is besproken. Ik ben ontzettend benieuwd naar waar die mens woont, hoeveel financiële zekerheid die mens heeft om te vertrekken als de woonomgeving hem/haar niet bevalt. Kan een volgende keer een praatje door deze mens worden gehouden? (Ach en wee, als ik dan nu van mensen die werken bij een ministerie hoor dat er te veel vastgoed is verkocht en te weinig werkplekken zijn, ach en wee de door kwantiteiten gedreven vastgoedbeheerder die vergeet dat zonder levende wezens zoals mensen nooit holen en gebouwen ontstaan zouden zijn).

Kent u fiscaal econoom Christiaan Vos? (NRC 11 en 12 mei 2019). Ik raad u aan het artikel te lezen. Tijd voor herhaling van een plaatje. Ik geef u de visie van Taeke de Jong (TU Delft) op ontwerpen. Vertel me nou eens volgende keer: waar opereren jullie? Ik denk bij participeren ook aan samen vormgeven, niet aan uitleg krijgen en huiswerk. Dat is het voortraject, dat is waar je samen een referentiekader benoemt.



183

En nog wat nieuwe punten, De gemeente schijnt de tiny forstbeweging te omarmen. De daken van de nieuwbouw lijken mij hiervoor heel geschikt. https://www.ivn.nl/tinyforest/nieuws/15-gemeenten- geselecteerd-omsamen-45-tiny-forests-aan-te-leggen U weet vast al dat er een zonnepark in de buurt wordt aangelegd. Hoe sluit u aan op de ontwikkeling van lokaal duurzame energie opwekken? Hoe realiseert u een systeem van afvalverwerking op eigen terrein? Ik citeer een Nextdoor discussie: Gister wilde ik een parkeervergunning aanvragen bij de gemeente Den Haag. Nu blijkt dat ik geen parkeervergunning kan krijgen, omdat ik een privé plek kan huren in het WTC. De kosten hiervoor bedragen €100 per maand, terwijl een parkeervergunning €60 per jaar kost. Bij ons in de buurt is het betaald parkeren van maandag tot vrijdag van 9 uur tot 14 uur en je mag er max 120 minuten staan. Is iemand bekend met dit probleem?’

Reactie: er is uitvoerig gesproken door ontwikkelaar Jac Huijsmans met de briefopsteller. Conclusie van haar: ‘gisteren een goed gesprek gehad met Jac, en Larry Beasly's gedachtegoed leren kennen. Discrepantie zit volgens mij vooral in de onduidelijkheid over de status van alles, waar de gemeente ook veel werk laat liggen, besproken met Jac.’

27-5-2019 Geachte mevrouw

,

dank voor het verslag van de twee inloopbijeenkomsten van 16/4 en 6/5 over het schetsontwerp van AnnA. Ik was er op 16 april bij.

AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

‘Wanneer over participatie wordt gesproken, is er altijd sprake van een subject en een object, ook als dat niet expliciet wordt gemaakt: een persoon of een groep die deelneemt (het subject) en datgene waaraan zij deelnemen (het object).’

Overige contactmomenten en ingezonden brieven

184 AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

Ik heb over het verslag een aantal opmerkingen/vragen, ook al deelt u mee dat de beantwoording in de bijeenkomsten van de plangroep zal plaats vinden. Ten eerste moet mij van het hart dat ik heel veel verhullend, ingewikkeld maar ook neeerbuigend taalgebruik aantref in uw verslag. Ik kom daar per onderwerp op terug. Verder worden sommige vragen en opmerkingen uitgebreid beantwoord, andere half of niet. blz. 3 Schetsontwerp In het eerste ontwerp zijn de uitkomsten verwerkt van een informatiebijeenkomst en een workshop gehouden.......... in juni 2018. Wie waren er voor die informatiebijeenkomst en workshop uitgenodigd en wie zijn er over geïnformeerd? blz. 3 Vragen en opmerkingen in het algemeen Ik citeer: Vanwege de impact van het schetsontwerp liepen de gemoederen soms hoog op, maar daar hebben we alle begrip voor.(!) Zij hoeven geen groot huis en grote tuin meer maar willen een appartement met een balkon en voorzieningen in de buurt. Met AnnA hoeven ze daarvoor niet de buurt uit en dat vinden zij fijn. (!) Naast de nijntje toon bent u hier het woordje betaalbaar vergeten. Ik ben zo ́n ouder mens maar wil helemaal mijn huis niet uit. En voor veel ouderen geldt dat zij zich geen appartement in de AnnA zullen kunnen permiteren tenzij zij genoegen nemen met 40m2. blz.

4 tweede alinea: De opmerkingen van Enkele Groepen van Bewoners zijn heel concreet, ook al wordt het hele probleem door u kort samengevat als: ze willen het gewoon niet. Uw antwoord is in het kort eigenlijk: we doen het gewoon zo! blz. 6 Werken hier vergeet u volgens mij dat de belangstelling voor kantoorruimte nu groot is voor de locatie, maar dat dat bij dure nieuwbouw wel eens niet het geval zou kunnen zijn. blz. 6 Verkeer Eerste reactie: deze alinea is voor mij een raadsel. `geen aanpassing van de omliggende wegen, want eigen autobezit wordt voorkomen, maar wel aanpassing van de (groene?) openbare ruimte voor verhuizingen, koeriersdiensten etc.? Kunt u duidelijker toelichten wat dit allemaal betekent? En kun je autobezit voorkomen vlak bij de Utrechtse- en straks Rotterdamse Baan? blz. 7 Parkeren wie zal de keuze voor fiets of openbaar vervoer faciliteren en hoe? Blz. 8 Hoogte Citaat: De keuze voor deze hoogte is afgestemd op de hoogte die in het Beatrixkwartier aanwezig is. Dat klopt niet want er is in het Beatrixkwartier geen gebouw dat 125 m hoog is. Bovendien ligt er een toezegging van de gemeente dat er langs de Schenkkade juist geen hoogbouw zou komen.

Verder zegt u te kiezen voor slankere torens voor minder ́ impact op de schaduwwerking ́ (sic) Maar als je maar genoeg slanke torens (hoe breed is slank?) op een beperkt oppervlak bouwt, krijg je hier toch tot 75m een gesloten muur met heel veel impact op de schaduwwerking. blz. 8 en 9 Bezonning De vragen over bezonning zijn heel concreet. Uw antwoord bot: er zijn nu al woningen die niet voldoen aan de haagse norm van 2 uur per dag, nou daar komen er nog 9 bij! Over de andere woningen, tuinen en zonnepanelen hebben we het niet. Niks aan de hand als die drastisch in woongenot, tuinplezier, opbrengst achteruit gaan. Mag van de gemeente. blz. 9 Architectuur De nieuwbouw zorgt er straks voor dat o.a. de openbare ruimte donker wordt, maar die moet ook weer niet te donker worden volgens u en daarom bouwt u een ́licht ́ gebouw dat het daglicht enigszins reflecteert ́. blz. 11 Groen Op een opmerking dat groen in de openbare ruimte waarschijnlijk geen kans zal hebben gezien het voorbeeld van de binnenhoven van het WTC antwoordt u dat de condities voor toepassing van bomen, struiken, daktuinen, leeftuinen en zelfs moestuinen redelijk tot goed zijn. Waar? op balkons en daken? Zeker niet in de openbare ruimte. Graag ontvang ik een antwoord op mijn vragen en een reactie op mijn opmerkingen

Met vriendelijke groet, Mw. ………. 

Reactie Wij hebben het verslag op diverse plaatsen aangepast op basis van de opmerkingen. Voorts worden de opmerkingen besproken in het vervolg van de verdere planuitwerking.

14-6-2019 https://vlietnieuws.nl/2019/06/13/ns-en-prorail-frustreren-bouwplan-voorburg/ Beste

,

Ik meen er goed aan te doen je dit artikel te sturen, voor het geval je het niet hebt gelezen. Op de laatste bijeenkomst heb ik dit nieuws niet gehoord. Misschien komt het door het wisselen van de sessies? Dit bericht is een dag na de bijeenkomst gepubliceerd. Is dit bericht juist? Zo ja, dan betekent het dat Voorburg Noord tegenover de Van Alphenstraat geen hoogbouw krijgt? Misschien komt dit op 10 juli nog aan de orde? Mocht de berichtgeving onjuist zijn kun je dan s.v.p. Vlietnieuws hierop attenderen opdat er een rectificatie komt? Met vriendelijke groet, Mw. ……… 

MRP SoZa en de gemeente zijn in gesprek met NS en Prorail. Het plan AnnA gaat alleen over de locatie aan de Bezuidenhoutse zijde. Berichten over andere plangebieden, of deze nu juist of onjuist zijn, proberen wij zo veel mogelijk te vermijden.

26 juni 2019 Beste mijnheer/mevrouw, In deze mail geef ik graag mijn input op de verslagen die zijn gepubliceerd na de informatiebijeenkomst op 12 juni. Een paar opmerkingen vooraf, met het verzoek deze in het verslag op te nemen: het verslag zoals gepresenteerd, laat vooral de gepresenteerde slides zien en niet wat er daadwerkelijk is besproken. Alle vragen en de antwoorden daarop worden hier niet vermeld. Het is geen goede weerspiegeling van de bijeenkomst. Verder zijn de kopjes punten van verschil, punten van overeenstemming en nadere uitwerking zeer verwarrend. Met wie is daar overeenstemming over? Veel van deze punten zijn nl zorgen van bewoners die moeten worden geadresseerd. Vaak staat er op de slide punten van verschil maar een paar punten en dat is geen goede weerspiegeling van de besproken punten.

185 Hieronder geef ik graag mijn verdere aanvullingen op het ‘verslag’ van de informatiebijeenkomst. Deze punten zijn wel besproken maar staan niet als zodanig in het verslag. Aanvullende opmerkingen presentatie Stedenbouw en Landschap: • Punten van overeenstemming is geen goede titel. Advies om dit toe te voegen aan punten van verschil. Alle punten zijn nl bijna punten van verschil die wat betreft bewoners moeten worden aangepakt. Nu lijkt het alsof er maar twee punten van verschil zijn. Dat is zeker niet het geval. • Erg benieuwd naar het complete bezonningsonderzoek dat begin juli beschikbaar wordt gesteld. In het huidige onderzoek zijn woningen niet meegenomen en sommige woningen als 1 adres samengevoegd. Het gaat om meer huizen • Station wordt als vernieuwd gepresenteerd maar NS gaat het station niet verbouwen. Ns gaat geen nieuw station maken, ook geen nieuwe voorgevel alleen wat aanpassingen aan trappen etc. • De perceptie dat de bewoners blij zijn met de zeer beperkte openbare ruimte is niet correct. Er komt geen extra ruimte en de paar extra bomen (40 stuks) gaan niet het verschil maken. • Punt voor nadere uitwerking: wat is de definitie van leefbaarheid? Er werd duidelijk aangegeven dat er nu geen definitie is. Dat is vreemd. • En andere vraag die is gesteld: welke invloed hebben bewoners op het process? • Groen in de wijk haalt de norm niet.

• Een andere vraag die is gesteld: Invloed woonagenda revis op aantallen huizen? Antwoord was geen. • De andere gestelde vragen en antwoorden missen. Aanvullingen opmerkingen presentatie Verkeer, Parkeren en mobiliteit: • Parkeernorm wordt 0.1, er wordt een andere parkeernorm opgelegd. • Er wordt genoemd: gemeente gaat zorgvuldig om met materie. Wat wordt hiermee bedoeld? • Nu al veel files in de buurt, hele buurt staat vast. Dat is wat anders dan omvang impact plan op de omgeving. • ‘Plan heeft impact op de omgeving’. Dat zegt weinig. Wat is de exacte impact op de omgeving zou de vraag zijn? • Punt van overeenstemming mbt bewoners is zeker niet sloop van het gebouw. • Slide nadere uitwerking: terugkoppeling input bewoners. Wat betekent dat? • De andere gestelde vragen en antwoorden missen. Aanvullingen opmerkingen presentatie Wonen, Werken en voorzieningen: • Er staat hier geen verslag in het document • Punt voor nadere uitwerking: wat is de definitie van leefbaarheid? Er werd duidelijk aangegeven dat er nu geen definitie is. Dat is vreemd, terwijl de presentatie er vol mee staat. • Weer verschillende cijfers. • Een vraag die is gesteld: hoe worden de plannen afgestemd met gemeente en projectontwikkelaars. Als er zoveel nieuwe mensen komen dan moet er afstemming zijn over hoeveel scholen er komen en andere voorzieningen, groen etc.