RIS309859 Bijlage 2 deel 2

• Waarom wordt voor kantoren gekozen? • De andere gestelde vragen en antwoorden missen. Dank vast voor het opnemen hiervan. Groeten, Mw …….



Reactie Het bericht is gebaseerd op de presentaties die direct na de bijeenkomst op de website zijn geplaatst. Deze presentaties bevatten inderdaad niet de informatie die u hier vraagt. Wij verwachten hierin te voorzien met het uitgebreide verslag van de bijeenkomst waar op alle vragen die op flipovers zijn genoteerd wordt ingegaan. Deze worden nog op de website geplaatst. Voorts worden de opmerkingen besproken in het vervolg van de verdere planuitwerking.

27-6-2019 https://www.funda.nl/koop/voorburg/appartement-40215574-vlietwijck-109/ Beste

,

In de laatste bijeenkomst stelde ik voor om de balkons met rookglas te maken. Niet alleen voor het visuele aspect maar ook als zonwering. Daar werd positief op gereageerd door de ambtenaar van Den Haag. Ik hoop dat men dit ook zo zal gaan uitvoeren. Nu heb ik een foto gevonden van appartementen in Voorburg waarop het effect is te zien. Geen troep op de balkons waar te nemen. Misschien kun jij de meegestuurde foto doorsturen naar hem, ik heb zijn emailadres niet. Hoop dat je er wat aan hebt. Je hebt zeker nog geen bericht m.b.t. ProRail en NS? Hoop dat je daar spoedig antwoord op krijgt omdat op 10 juli weer een bijeenkomst wordt gehouden. Met vriendelijke groet, Mw. ……. 

Reactie Of er rookglas wordt toegepast is straks aan de ontwerpers. Zij worden gevraagd om gebouwen te ontwerpen die passen binnen de op te stellen kwaliteitseisen. MPR SoZa en de gemeente zijn nog in overleg met NS en ProRail. Zodra er nieuws is zal dat worden gedeeld op de website van SoZa.

AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

Algemeen • In de verschillende presentaties worden verschillende cijfers gebruikt, onder andere over het aantal nieuwe inwoners, aantal treinreizigers en parkeerplaatsen. • Waarom worden de vragen zoals die zijn gesteld tijdens de bijeenkomsten niet genoemd? Veel worden er weggelaten en anderen worden nu geinterpreteerd en algemener gemaakt. Daarmee verliezen ze hun betekenis. • Het verslag is geen goede weerspiegeling van de bijeenkomst. • Er waren zeer veel vragen van bewoners die voor een groot deel niet zijn beantwoord.

186

Pagina

4

1

Inleiding

2

Eerste ronde: toekomstverkenning in juni 2018

4

3

Tweede ronde: schetsontwerp in april-juni 2019

5

4

Opbrengst participatie Plangroepen mei en juni 2019

6

5

Uitkomsten informatiebijeenkomst 12 juni

9

Gedicht ‘Anna’

10

In gesprek over ‘AnnA’, de herontwikkeling van SOZA aan de Anna van Hannoverstraat 4 juni 2018 – juni 2019

Bijlagen: presentaties, verslagen en aantekeningen

AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

Participatieverslag

Participatieverslag

Inhoudsopgave

A

Toekomstverkenning juni 2018 Verslag ID Card Adviezen deelnemers workshop 12 juni Adviezen bezoekers 14 juni

B

Informatiebijeenkomsten 16 april en 6 mei 2019 Verslag Invulborden ‘Waar vraag je aandacht voor Panelenpresentatie

C

Plangroep mei-juni 2019 Aantekeningen plangroep AnnA #1, 13 mei Programma plangroep AnnA#1 Aantekeningen plangroep AnnA #2, 22 mei Programma plangroep #2 Stroomschema CID Participatie tijdlijn CID Huiswerk presentatie zon en wind Huiswerk presentatie programma wonen, werken en voorzieningen Aantekeningen plangroep AnnA #3, 4 juni Programma plangroep #3 Huiswerk presentatie verbetering bezonning Huiswerk presentatie wonen, werken en voorzieningen Huiswerk presentatie verkeer Presentatie ‘Project SZW, De Context’

D

1

Informatiebijeenkomst 12 Juni 2019 Verslag Presentatie Stedenbouw en landschap Presentatie Verkeer, Parkeren en Mobiliteit Presentatie Wonen, Werken en Voorzieningen Gedicht door Ninke Overbeek

2

1.

187

Overige contactmomenten met belanghebbenden Procedure-overleg Redactie-overleg Overleg Wijkberaad Bezuidenhout en werkgroep bewoners Ingezonden brieven en mails 16-5-2019, Opmerkingen op het verslag 19-5-2019, Hoogtes huidige gebouw 26-5-2019, Participatie 27-5-2019, Vragen n.a.v. verslag 14-6-2019, Bouwplan Voorburg 26-6-2019, Verslagen 27-6-2019, Balkons met rookglas

Inleiding

In de gemeente Den Haag berust de verantwoordelijkheid voor communicatie en participatie van particuliere bouwinitiatieven bij de initiatiefnemer. Met de gemeentelijke ‘Handreiking communicatie particuliere bouwinitiatieven’ heeft MRP SOZA B.V. een intensief traject van communicatie en participatie opgezet voor ‘AnnA’, de herontwikkeling van het voormalig ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SOZA) aan de Anna van Hannoverstraat in Den Haag. In de inspraak- en participatieverordening Den Haag 2012 worden vier niveaus van participatie onderscheiden. Bij plan ‘AnnA’ is gekozen voor het raadplegen van belanghebbende en belangstellenden. Vanwege de impact op de omgeving koos de ontwikkelcombinatie voor een aanpak met acht bijeenkomsten voor belanghebbenden en belangstellenden in 2018 en 2019. Aan de bijeenkomsten namen ongeveer 600 mensen deel. Ook hebben individuele contactmomenten plaatsgevonden met onder andere de wijkraad Bezuidenhout. De aanpak startte in 2018 met een toekomstverkenning. In het voorjaar van 2019 werd het schetsontwerp voor de locatie gepresenteerd en besproken. 2. Eerste ronde: toekomstverkenning in juni 2018 Ten behoeve van het schetsontwerp voor de locatie werden in juni 2018 twee bijeenkomsten georganiseerd. De participatie begon met een creatieve workshop waarin 30 stakeholders hebben gewerkt aan een gezamenlijk toekomstbeeld voor de locatie.

De brede en representatieve groep bestond uit bewoners uit Bezuidenhout en Voorburg, ondernemers, woningzoekenden, eigenaren en organisaties/bedrijven in het gebied (zoals NS, ProRail, ZonMw, BP), gemeente Den Haag, gemeente Leidschendam-Voorburg en statushouders die in het gebouw wonen.

Tijdens de Grand Opening van SOZA konden bewoners hun visie op de toekomst van het gebied met ontwikkelaars MRP Development en VORM Ontwikkeling B.V. (MRP SOZA B.V) delen in De Toekomstkamer. Hiervoor werden rond het gebouw in Bezuidenhout en Voorburg 2500 uitnodigingskaarten huis-aan-huis verspreid. In de Toekomstkamer gaven circa 150 bewoners, ondernemers, belanghebbenden en geïnteresseerden op verschillende manieren hun wensen voor de toekomst van deze plek. MRP Development en VORM Ontwikkeling B.V. presenteerden vergelijkbare projecten en de globale uitgangspunten voor de locatie. De bezoekers werden bij interactieve panelen gevraagd om hun voorkeuren en wensen in wonen, voorzieningen en inrichting van de publieke ruimte aan te geven. Er werd met veel plezier en inzet gewerkt aan de toekomstbeelden.

3

4

AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

E

188

4.

Opbrengst participatie Plangroepen mei en juni 2019

Van de bijeenkomsten zijn verslagen en aantekeningen gemaakt die als bijlagen bij dit participatieverslag zijn toegevoegd. Het zijn geen notulen. De verslagen geven de reacties weer weer die zijn opgetekend door het team van medewerkers en op post it’s stonden. De aantekeningen van de plangroep geven de zaken een op een weer die op de flipovers zijn genoteerd tijdens de bijeenkomsten.

AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

Participatieverslag

Opbrengst ronde 1 Uit de workshop en de publieksbijeenkomst is een toekomstbeeld voor de locatie opgesteld in de vorm van een ID card. Deze ID card is aan alle deelnemers gestuurd en vormde een van de bouwstenen voor het Schetsontwerp. In de publieksbijeenkomst kwamen uit de wensen van deelnemers voor wonen, werken en gebied een top drie van wensen naar voren. 3.

Tweede ronde: schetsontwerp in april-juni 2019

De tweede ronde werd gevoerd op basis van het schetsontwerp dat door Rijnboutt architecten is vervaardigd. Het ontwerp kent een aantal torens van verschillende hoogten: 45, 75 en 125 meter. De werkwijze betrok wijkbewoners en stakeholders in korte tijd actief bij de plannen: 1. Inventariseren. Er zijn twee informatiebijeenkomsten gehouden op 16 april en 6 mei 2019. Informatie over plan AnnA werd op verschillende panelen getoond. Verdere informatie werd ondersteund door een maquette en een film. Er namen bijna 300 mensen uit de omgeving deel, onder hen bezorgde omwonenden maar ook belangstellenden voor wonen en werken uit de omliggende wijken en andere delen van de stad. De ideeën, aandachtspunten, reacties en belangen werden in de twee inloopbijeenkomsten een op een met bezoekers geïnventariseerd en in een verslag gepubliceerd. 2. Uitwerken. Met een plangroep (open inschrijving, 58 aanmeldingen) werden de belangrijkste onderwerpen nader bestudeerd en uitgewerkt in drie bijeenkomsten op 13 en 22 mei en 4 juni. De initiatiefnemer lichtte samen met de architect de ontwerpen uitgebreid toe en deed voorstellen om waar mogelijk tegemoet te komen aan ideeën maar ook bezwaren van omwonenden en geïnteresseerden. 3. Terugleggen en opnieuw inventariseren.

De aanvullende informatie en uitkomsten van de plangroep werd voorgelegd aan de bezoekers van een afsluitende informatiebijeenkomst op 12 juni. Zij konden de voorstellen uit de plangroep van reacties voorzien. De reacties zijn gevoegd bij het participatieverslag.

Wonen 1. Starters/klein en betaalbaar (43) 2. ‘volop groen aan het gebouw’ (36) 3. alles gelijkvloers/met zorg (20)

Werken en voorzieningen: 1. horeca, restaurant (35) 2. fit en gezond (19) 3. avontuur (15)

Gebied 1. park en groen aan gebouw (69) 2. terras, zitten (31) leefbaarheid (2

3.

Deelnemers aan de Toekomstkamer gaven voorkeuren aan op inspiratiewanden, zoals hier over het gebied.

Deelnemers aan de bijeenkomst op 16 april 2019

Opbrengst ronde 2 De rolverdeling waarbij de initiatiefnemer de participatie en communicatie leidt, werd door bewoners aanvankelijk niet begrepen en uiteindelijk slechts beperkt aanvaard. Men vindt het registreren van reacties op een particulier initiatief een rol van de overheid. Dit zorgde in de plangroep voor een spanningsveld, dat maar moeilijk kon worden weggehaald. Het parallel lopen van het traject van de Gebiedsagenda’s met de kaders van de ontwikkeling en het ontwerp van het gebouw was verwarrend.

5

6

189

Waar in de eerste ronde nog niet met stedenbouwkundige uitgangspunten en volumes werd gewerkt, was dit nu wel het geval. De beoogde hoogtes en volumes kwamen hard aan en leidden tot ongerustheid. Bewoners vinden de vermindering van bezonning en uitzicht voor de omgeving niet acceptabel. Men verwacht verkeersen parkeeroverlast van de gebruikers en vooral ook van bezoekers van de woningen en kantoren. De ongerustheid leidde tot weerstand tegen de plannen.

In de werkgroep Verkeer, parkeren en mobiliteit zijn de verschillende situaties aan de Haagse en de Voorburgse kant onder de loep genomen. Medewerkers van de beide gemeenten gaven uitgebreide toelichtingen op de huidige verkeerssituatie en de belastbaarheid van het wegennet in de toekomst. Ook de parkeerregimes kwamen aan de orde, en geconcludeerd werd dat die voor de nieuwe situatie om uitbreiding en verscherping van de regimes vragen. In de derde bijeenkomst werden de punten van verschil, overeenkomst en voor nadere uitwerking geformuleerd. Bewoners willen graag betrokken zijn bij onderzoeken naar parkeer- en verkeersmaatregelen zoals bijvoorbeeld het onderzoeken of het verleggen van de weg aan de Schenk van Bezuidenhoutse zijde naar spoorzijde mogelijk zou zijn. Aan de Bezuidenhoutse zijde stroopt het verkeer vaak op en treden tijdens de inloop van de schoolgaande kinderen vaak gevaarlijke situaties op. Niet iedereen was overtuigd van het concept met bewoners die geen eigen auto hebben, maar gebruik maken van openbaar vervoer en deelauto’s. Er was geen sprake van bezoekersparkeren in het plangebied. MRP SOZA en de gemeente kondigden aan dat zij gaan kijken naar mogelijkheden om toch bezoekersparkeren te faciliteren.

In de werkgroep Stedenbouw en landschap is veel aandacht besteed aan de stedenbouwkundige opzet. De effecten op de omgeving werden bekeken aan de hand van studies van de architect naar bezonnings- en windeffecten. Aan het einde van elke bijeenkomst werd het huiswerk gedefinieerd voor de volgende bijeenkomst. De architect werkt het huiswerk uit en presenteerde dat bij de volgende bijeenkomst. Er zijn studies toegelicht naar wind en beschaduwing. Er werd een alternatieve stedenbouwkundige opzet gemaakt (andere hoogten voor de torens) als optimalisatie om zo veel mogelijk woningen te laten voldoen aan de Haagse bezonningsnorm door ‘AnnA’. Ook de gemeente heeft huiswerk gemaakt als antwoord op vragen van bewoners, vooral op het gebied van verkeer en parkeren. De weerstand tegen het ontwerp bleef. Het is de uitdrukkelijke wens van de deelnemers dat die ongerustheid en tegenstand wordt overgebracht aan het gemeentebestuur: een belangrijk deel van de deelnemers begrijpt dat er op de locatie wat moet veranderen en staat achter een transformatie naar wonen, maar dit schetsontwerp vindt men teveel en niet goed voor de wijken. Wel is er waardering geuit voor de inzet van architecten en medewerkers van de gemeenten om zaken toe te lichten en uit te werken.

In de derde bijeenkomst van de plangroep werden de onderstaande punten van verschil, van overeenstemming en voor nadere uitwerking geformuleerd. Uitkomsten Stedenbouw en landschap

Punten van overeenstemming In deze groep is, ander dan bij de volgende groepen, op dit punt gesproken over de overeenstemming tussen bewoners onderling, niet met de gemeente en ontwikkelaar. Dit werd ook bij de toelichting in de plangroep zo genoemd.) • Er moet hier iets gebeuren (station toe aan vervanging) • Woningen in plaats van kantoren • De Haagse bevolking moet worden gehuisvest • Omwonenden willen met de gemeente in gesprek • Niet prettig om in gesprek te zijn met de ontwikkelaar > leidt tot onduidelijkheid wat gemeente wil • Blij met meer openbare ruimte dan nu • Plan past niet in de gebiedsagenda qua hoogtezonering en omvang openbare ruimte • Waardering voor de onderzoeken die zijn gedaan in korte periode.

Punten van overeenstemming • Gemeente gaat zorgvuldig om met materie. • Extra onderzoek bezoekers plan AnnA • Verleggen Schenkkade is moeilijk, maar niet onmogelijk • Plan heeft impact op de omgeving • Noodzaak voor aanpak station en plein • Behoefte aan nieuw stukje stad • Sloop gebouw • Betaald parkeren/ blauwe zone moet worden uitgebreid. • Verhogen frequentie OV

Uitkomsten Verkeer, parkeren en mobiliteit

Punten van verschil • Omvang impact plan op omgeving (bewoners > gemeente) • Wel (gemeente) / niet (bewoners) sturen op autobezit Nadere uitwerking • Uitwerken mobiliteitsconcept • Onderzoeken verleggen Schenkkade • Terugkoppeling van (hoe) de input van bewoners

In de werkgroep Wonen, Werken en Voorzieningen is met veel enthousiasme gewerkt aan het toekomstige woon-, werk en leefmilieu. AnnA wordt gezien als een kansrijke plek voor intergenerationeel wonen en een grote diversiteit van doelgroepen en collectieve woonvormen. Hiervoor zijn tal van ideeën en suggesties gedaan die MRP SOZA BV in haar plannen gaat verwerken. Voor de voorzieningen zal MRP SOZA ook de leefbaarheidseffectrapportage van het Wijkberaad raadplegen.

Punten van verschil • Hoogte, volume: niet eens met de leefbaarheid en druk op de wijk • Perceptie normering wind en bezonning vanuit perspectief bewoners

Punten van overeenstemming • Verschillende doelgroepen/ diversiteit • Betaalbaarheid • Verticale Bezuidenhout • Gedeelde voorzieningen voor wijk en project • 24/7 vitaal/levendig/multifunctioneel • ‘De beste plint van Nederland’ • Effectief/ slim/ innovatief benutten van ruimte.

Punten voor nadere uitwerking • Bezuidenhout krijgt veel meer inwoners. Wat kan de wijk aan? • Kunnen er andere volumes / varianten onderzocht worden? • Plangebied verruimen met Voorburgse zijde • Architectuur verder uitwerken (denken graag mee). Ook beeldkwaliteit, materialisering (impact op de omgeving, bijv. weerkaatsing zonlicht op spiegelende gevels) • Bezonning openbare ruimte (Schenkstrook) • Groen / openbare ruimte (betrokkenheid) • Stresstest: regenwaterpieken opvangen en hittestress voorkomen • Wind en geluid (bijv. geluidtonen door wind) • Energieconcept voor de wijk = omgeving + Voorburg (Eneco, duurzaamheidsteam gemeente) • Spelaanleiding in de openbare ruimte

Uitkomsten Wonen, werken en voorzieningen

Punten van verschil • LER > Uitwerking / conclusies o Relatie met Voorburg en haar toegankelijkheid o Verbetering of instandhouding van uitkomsten LER • Basisonderwijsvoorziening

7

8

AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

In elke plangroep gingen de gemiddeld 30 tot 40 deelnemers uiteen in drie werkgroepen voor Stedenbouw en landschap (1); Verkeer, Parkeren en Mobiliteit (2); en Wonen, Werken en Voorzieningen (3).

Participatieverslag

190 AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

•

Tot besluit is het gedicht toegevoegd dat dichteres Ninke Overbeek heeft gemaakt na haar kennismaking met de plangroep op 13 mei. Zij droeg het op 12 juni voor.

Aantal woningen

Punten voor nadere uitwerking • Buy to let of buy to live • Doorstroming van wijk naar nieuwbouw faciliteren • LER bijwerken • Doorstroming van tijdelijke exploitatie naar nieuwe situatie • Basisschool plaatsing / peuter/kleuter • Ambitieniveau o doelstellingen o relatie met Voorburg / toegankelijkheid o Voorburg betrekken met voorzieningen o fijnstofreductie

5.

AnnA Anna, ik schrijf je De tijd verstrijkt niet voor ieder mens gelijk Er is iemand met een plan, die loopt vooruit Een kaart in de hand Een vierkante vorm Trapsgewijs En dan; Binnentuinen

Uitkomsten informatiebijeenkomst 12 juni

Op 12 juni vond in SOZA een informatiebijeenkomst plaats waarin de uitkomsten en informatie uit de plangroep van bewoners, ontwikkelaars en gemeenten werden gedeeld met 110 bewoners van Bezuidenhout en Voorburg Noord. In drie zalen was een simultaan programma van 45 minuten: 1. Stedenbouw en Landschap 2. Verkeer, Parkeren en Mobiliteit 3. Wonen, Werken en Voorzieningen De gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg waren in een vierde zaal aanwezig om vragen te beantwoorden over de Gebiedsagenda, het proces en de procedures voor besluitvorming en inspraak. Conclusies 12 juni • Net als in de plangroep verschillen de bewoners en de ontwikkelaars van mening over het volume (aantal woningen en kantoren) en de hoogte van de gebouwen. Dit is een fundamenteel verschil. Bewoners vinden de plannen te massaal. Zij vinden dat er iets beters nodig is op deze plek, maar niet in deze omvang. De beantwoording van vragen heeft inzicht geboden in het schetsontwerp en de variant die is gemaakt. Maar het verschil van mening over wat gewenst en gepast is op deze plek, blijft bestaan. • De zorgen om de druk op verkeer en parkeren zijn groot. De bewoners stellen vraagtekens bij het beperken van autogebruik door de nieuwe bewoners en kantoorgebruikers. Men verlangt heldere garanties van de gemeenten om bewoners en kantoren geen vergunningen te geven en verkeersregimes te handhaven.

• De beantwoording van vragen over stedenbouw, verkeer en voorzieningen werd op prijs gesteld. De ontwikkelaar zal de nog openstaand vragen uit het participatieproces beantwoorden. • Bewoners hechte eraan dat hun onvrede over hoogte en volume en zorgen om verkeer en parkeren worden gedeeld met het gemeentebestuur. Daarnaast willen zij graag hun mening over de plannen en hun zorgen rechtsreeks delen met de gemeente. Alle informatie uit het participatieproces wordt meegegeven aan het College van B&W van Den Haag, zodat het de belangen kan afwegen in zijn besluit over het Planuitwerkingskader. Dit ‘PUK’ bevat het kader en de voorwaarden van de gemeente voor de uitwerking van het schetsontwerp.

Die torens worden erg hoog In mijn tuin hoor je straks de trein vertrekken Wat zegt de wet? Wat zijn de regels? Wat zegt de zon? Hoe beweegt de schaduw? Hoe komt de wind aan? En dat fluiten? AnnA, wie kan dat verstaan? Er zijn er, die je naam nog niet kenden AnnA, Die afwachtend langs je lopen Er kwamen toch nieuwe mensen wonen? Uit Damascus, Aleppo, Asmara en Ankara Waar zijn zij nu? Zij die nog komen Ze zullen huizen kopen Kinderen krijgen Ouder worden Ze hebben nog geen naam En leven in een andere tijd AnnA, de tijd verstrijkt niet voor ieder mens gelijk We moeten wennen Geen van ons heeft ongelijk Dit is hoe we het ervaren Verwachten en weten Aanvoelen en meten Daartussen moeten we leven Wonen, praten, werken en eten Drinken, wachten en vertragen Mee-rennen, versnellen, vragen Discussiëren, geven en nemen De toekomst in Hoe dan ook: samen

Ninke Overbeek Bij het SOZA DINNER TIME op 13 mei 2019

9

10

AnnA Participatietraject Overige contactmomenten belanghebbenden

191

De Anna Den Haag Theoretische beoordeling van het te verwachten windklimaat

Concept

Rijnboutt Amsterdam Moermanskkade 317 1013 BC Amsterdam

Rapportnummer O 16109-2-RA d.d. 18 september 2018

T +31 (0)20 530 48 10 info@rijnboutt.nl rijnboutt.nl @rijnboutt