RIS309859 Bijlage 2 deel 1

1

Inhoud

pagina

Inleiding Aanpak

1 2

Verslag Schetsontwerp Vragen en opmerkingen, algemeen Wonen Werken Verkeer Parkeren Mobiliteit Hoogte

3 3 3 5 5 6 6 7 8

pagina Bezonning Architectuur Wind Geluid Groen Duurzaam Verbinding met de wijken Voorzieningen Bouw Overig

8 9 10 10 10 11 11 12 13 13

Bijlage 1 , invulborden, volgt

Verslag

2

35

er niet meer sporen en treinen komen, nu er een mobiliteitsconcept wordt voorgesteld waarbij gebruik gemaakt wordt van het OV? Het is in de spits al zo druk op de perrons.

Het stationsgebied Laan van NOI is één van de drie plekken waar Den Haag fors wil groeien in woningen en werkplekken. Aan de Anna van Hannoverstraat maakt het oude gebouw van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid daarom plaats voor een levendig woon- en werkgebied. Anna is een initiatief van de ontwikkelaars MRP Development en VORM Ontwikkeling. Op dit moment bevindt het plan zich nog in de schetsfase. In het eerste ontwerp zijn de uitkomsten verwerkt van een informatiebijeenkomst en een workshop over de toekomst van het SOZA-gebied, gehouden in juni 2018. In het gebied kunnen straks zo’n 4.500 mensen wonen en werken. Er komt een internationale IT-Security Campus. De meeste gebouwen in het schetsontwerp reiken tot 75 meter, met twee torens van circa 125 meter. Onder de werknaam ‘Anna’ wordt dit een levendige stadsentree met ruimte voor ontmoetingen, voorzieningen, 2 een volwaardig stationsplein, betere verbindingen naar de wijken en veel groen. In het gebied komt 3.500 m extra openbare ruimte, die groen wordt ingericht.

Bewoners uit de directe omgeving in Bezuidenhout maken zich zorgen over bezonning, de hoogte, verkeer en parkeren. Zij ervoeren weinig ruimte voor kritische vragen over de beoogde verdichting op deze plek en wat zij betekent voor het karakter van Bezuidenhout. Bezoekers willen wel bebouwing op deze plek, maar dan (veel) minder hoog. Om de plannen mogelijk te maken acht men onder andere een strikt parkeerbeleid nodig en een verbetering van het station en zijn capaciteit. Waardering ging uit naar het feit dat er eindelijk iets gaat gebeuren op deze plek, de kwaliteit van het plan, meer groen, betere verbindingen met de wijk en een gemengd en veelzijdig aanbod van woningen, werkplekken en voorzieningen. Er waren ook mensen enthousiast, vooral jongeren, gezinnen en ouderen die al lang op zoek zijn naar een woning, maar ook bezoekers die van de plannen zijn gecharmeerd. Naast jonge mensen melden zich oudere mensen op zoek naar een appartement. Zij hoeven geen groot huis en grote tuin meer maar willen een appartement met een balkon en voorzieningen in de buurt. Met AnnA hoeven ze daarvoor niet de buurt uit. Daarnaast komen er ook goedkopere woningen. Ouders vertellen dat hun kinderen geen duur herenhuis in de wijk kunnen kopen. Met AnnA komen er voor hen bereikbare woningen. De mix van sociaal, middensegment en duur wordt over het algemeen goed aanvaard.

Mensen waarderen het dat het huidige gebouw (‘lelijk’, ‘sfeerloos’) weggaat. Het lijkt hen goed dat er een verbinding komt tussen het station en de stad. Belangrijk is dat de verbinding toegankelijk en groen wordt, met voorzieningen en levendigheid. De menging van functies en voorzieningen voor de buurt vindt men goed. Hieronder geven wij per onderwerp de vragen en opmerkingen weer die werden bijgehouden door de initiatiefnemers en medewerkers van beide gemeenten. De vragen en opmerkingen worden vanaf 13 mei behandeld in drie bijeenkomsten van de plangroep. Waar mogelijk worden al enkele eerste reacties gegeven. Men vroeg ruimte voor de zorgen van bewoners in dit verslag en we hebben daar in redactieoverleg met bewoners ruimte aan geboden. De vragen en opmerkingen van bewoners zijn op de volgende pagina’s gebundeld in verschillende hoofdgroepen.

Informatiebijeenkomst 16 april

Vragen en opmerkingen in het algemeen

Het schetsontwerp roept vele en uiteenlopende reacties op. Door een groot team van medewerkers konden alle bezoekers een persoonlijke toelichting krijgen en zijn hun reacties opgetekend. Er waren zeer kritische mensen over hoogbouw en verkeer. Het merendeel van aanwezigen reageerde verbolgen dat ze geen plan zoals dit willen: geen hoge gebouwen, het neemt de zon weg en het past niet bij de jaren 30-stijl van de wijk. Zij willen het gewoon niet. Zij geloven niet dat het mobiliteitsconcept in de praktijk werkt. Al maak je niet meer parkeerplaatsen dan in de tijd van SoZaWe; toen lieten mensen ook hun auto in de wijk staan, liepen zij naar SoZa en ging het niet goed. We hebben deze mensen uitgelegd dat we hun punten van zorg goed onderzocht hebben. We hebben verteld met welke beweegredenen we bepaalde zaken doen en hoe we denken bepaalde zaken te kunnen oplossen en welke ook niet.

Informatiebijeenkomst 6 mei

Mensen misten de aanwezigheid van wethouder Revis. De door hem voorgestelde gebiedsagenda maakt dit mogelijk en het schetsontwerp kwam tot stand in overleg met de gemeente. Waarom staat hij er niet samen met de ontwikkelaars? Ook misten mensen de NS. Moet het OV-knooppunt niet worden uitgebreid en moeten

3

4

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

Schetsontwerp

36

Wonen

Verkeer

Verslag

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

Vragen en opmerkingen (beantwoording was anoniem, tenzij mensen expliciet vermelding van naam wilden) • In tegenstelling tot Hollands Spoor vonden ze het goed dat we nadachten over een mix van woningen. • ‘Vindt sociale woningbouw niks, krijg je asociale buurten van.’ • Positief voor de waardeontwikkeling van mijn woning. • Kan ik mij al inschrijven voor een woning? • Belangrijk om een senioren-vriendelijke omgeving te maken. Ik hou mij bezig met Urban Ageing. Ik wil graag bijdragen aan het nieuwe concept. • Veel oudere mensen in Bezuidenhout zitten ‘opgesloten’ in een te groot huis. Goed als er voor hen appartementen komen, zodat de grote woningen vrijkomen voor jonge gezinnen. • Wat wordt de verdeling van huur-koop, goedkoop-duur, etc? • Kunnen zittende bewoners voorrang krijgen?

Vragen en opmerkingen • Het wordt heel druk qua verkeer! Is nu al zo. Wat wordt hier aan gedaan? Verkeer is een groot punt van zorg. Gaan bezoekers in de wijk parkeren? Wordt er voldoende gehandhaafd? • Bewoners hele wijk en Voorburgse kant vrezen veel meer verkeer via hun straat, want die wordt nu al als sluiproute gebruikt. • De extra verkeerstromen, welke invloed heeft dit op de luchtkwaliteit? • Mensen uit Voorburg maken zich zorgen omdat er daar alleen blauwe zone’s zijn. En daarop wordt niet gehandhaafd. • ‘Wil heel graag dat de weg aan de Schenk ondergronds kom te liggen. Meer maaiveld en connectie naar de Schenk.’ • Kan de Schenkkade niet een tweerichtingsverkeersweg worden en dan aan de zijde van het SOZA gebouw/de kantoren? Hierdoor wordt de wijk ontzien van extra verkeerstromen. Mede vanwege de aanwezige school in de buurt.

Eerste reactie Het wonen in AnnA is straks voor iedereen die er wil wonen. Het aanbod is vooral in het middensegment gelegen, koop en huur, en met 30% in de sociale sector. Studenten worden bediend met studio-appartementen, starters met twee- en driekamerappartementen. Maar er komen ook gezinsappartementen, woningen voor speciale doelgroepen, zorgwoningen, etc. Verschillende woonconcepten kunnen bijdragen aan de doorstroming op wijk- en stadsniveau. Belangstelling kunt u laten weten aan info@soza-denhaag.nl met vermelding van het type woning dat u zoekt.

Eerste reactie Het plan zet in op het minimaal gebruik van de auto door het beperkt aanbieden van parkeerruimte en het voorkomen van eigen autobezit. In het huidige gebouw SoZa zijn 346 parkeerplaatsen aanwezig. In plan AnnA wordt uitgegaan van hetzelfde aantal parkeerplaatsen. Er worden geen aanpassingen in de omliggende wegen voorzien, zodat de bestaande situatie de maximale verkeersdrukte bepaalt. De toename van verkeer bestaat voornamelijk uit fietsen en scooters/bromfietsen.

Werken

Vragen en opmerkingen • Verwachting leegstand van kantoren. Er is nu veel leegstand in Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. Waarom wordt er niet breder gekeken? • Er zijn mensen die het interessant vinden om wellicht voor zichzelf een kantoor te hebben op deze locatie (kleinschalig).

Daarnaast is een verruiming van het gebruik van de infrastructuur te verwachten vanwege de toename van het gebruik: verhuizingen, koeriersdiensten, etc. Het totaal aantal motor voertuigbewegingen per etmaal (mvt/etmaal) gaat hierdoor omhoog. Zoals nu ingeschat zal dit van 1.600 mvt/etmaal naar 2.400 mvt/etmaal gaan. Een toename van 800 mvt/etmaal. Dit zijn 80 extra mvt in het maatgevende spitsuur (10% van de etmaalwaarde). Deze toename is volgens de verkeersdeskundigen beperkt en gaat naar verwachting op in de dagelijkse fluctuatie van het verkeer.

Eerste reactie In AnnA wordt een aanzienlijk kantoorvolume voorzien. Dat bestaat uit kantoorruimte voor grotere gebruikers tot kleine co-workingruimtes in verzamelconcepten (zoals Spaces, Seats2Meet, Tribes, etc). De kantoren bevinden zich zowel in eigen gebouwen als in de stedelijke laag van de woongebouwen. De huidige, grote belangstelling voor kantoorruimte in SOZA duidt erop dat belangstelling voor de stationslocatie groot is. De keuze voor een IT-Security campus zorgt dat er bedrijven komen die kansrijk zijn en hier graag bij elkaar willen zitten.

Doordat een groot aandeel bezoekers van commerciële functies gebruik zullen maken van het OV/de fiets valt de toekomstige verkeersgeneratie in werkelijkheid wellicht lager uit dan is berekend. Verder zorgen verschillende diensten op de locatie SoZa (zoals een kluizenwand, detailhandel, fitness/wellness en gezamenlijk groen) er voor dat bewoners in het gebied van SoZa in hun behoeften worden voorzien. Externe verkeersbewegingen worden hierdoor beperkt. Het verkeer kan dan ook zonder problemen worden afgewikkeld over de wegvakken en kruispunten in de omgeving. Het aanpassen van de bestaande auto-infrastructuur is niet noodzakelijk.

Parkeren

Vragen en opmerkingen • Heeft het uitbreiden van betaald parkeren effect voor de huidige bewoners en hun bezoekers? We willen niet dat het voor ons duurder wordt. • Parkeren wordt moeilijker. Kan er niet een parkeergarage komen voor de wijk?

5

6

•

• •

• • • • •

Eerste reactie Door een intelligent mobiliteitssysteem wordt maximaal ingezet op “mobiliteit op maat”. Dat wil zeggen dat de keuze voor de fiets of het openbaar vervoer maximaal wordt gefaciliteerd. Bewoners krijgen geen parkeerplaats of parkeervergunning voor de wijk. Behoudens een wettelijk voorgeschreven aantal mindervalidenplaatsen wordt in de ondergrondse garage voorzien in parkeerplaatsen voor het commerciële programma en de bewoners. Diverse woningen krijgen geen parkeerplek. Die kunnen gebruik maken van het mobiliteitssysteem waarbij zij diensten als deelfietsen en deelauto’s afnemen.

Mobiliteit

Vragen en opmerkingen • Wordt het station van Laan van NOI uitgebreid? • Hoezo OV? Mensen willen de vrijheid van de auto. Het is niet reëel te denken dat ze geen auto zullen hebben. Geen geloof in de mobiliteitstransitie. • Kan het openbaar vervoer (trein, metro, tram) de toename van bewoners wel aan? • Blijft het station Laan van NOI tijdens de herontwikkeling van SOZA bereikbaar? • Op welke manier zijn vervoersbedrijven bij deze herontwikkeling van SOZA betrokken? Ik mis NS bij deze bijeenkomst. • Bedrijven kunnen niet eisen dat hun personeel met openbaar vervoer komt. • Voorburg (gebruiker station): druk op stallingsplaatsen voor fietsen is groter geworden doordat Den Haag meer handhaaft. De hoge rekken worden beperkt gebruikt, want minder gemakkelijk en ze functioneren slecht (vastgeroest).

Wonen of werken in AnnA betekent kiezen voor wonen of werken zonder eigen auto. De voorzieningen en het openbaar vervoer zijn op loop- of fietsafstand, de voorzieningen voor het langzaam verkeer worden maximaal benut. De capaciteit van het openbaar vervoer heeft de aandacht van de partijen die erover gaan. Toename van de capaciteit door uitbreiding van de lijnvoering is een zaak die veel breder is dan de opgave die we met AnnA hebben. Tijdens de bouw zal het station altijd vanaf minimaal 1 kant bereikbaar zijn.

Hoogte

Vragen en opmerkingen • Te veel bouwvolume, onleefbare situatie, te veel mensen, het wordt te druk in Bezuidenhout. • Het plan is te massaal. Vanuit de huidige bebouwing gezien is de overgang te groot. • Waarom zo hoog? • Bewoners: bebouwing tast omgeving Bezuidenhout aan, het ‘past’ niet hun uitzicht verslechtert, horizonvervuiling waarom moet het zo de hoogte in, dit is toch geen New York? de huidige hoogte is goed. • Maak station onderdeel van de ontwikkeling. Bouw boven het station zodat je minder hoog hoeft. • Hoogte van gebouwen past niet bij wijken eromheen. • Bezuidenhout wordt aan twee kanten ingesloten door hoogbouw. Dat heeft geen enkele andere wijk in Den Haag. Bewoners vinden dit onacceptabel. • Kan de hoogste bebouwing niet naar de Voorburgse zijde? Zodat de hoogte vanuit Bezuidenhout geleidelijker kan worden opgebouwd. Voorburg heeft geen last van de schaduwwerking van de torens. • Kan ik nog op het dakterras zitten of heb ik daar geen privacy meer? • Geen moeite met de hoogte als het er maar wel echt goed uit ziet. • Hoe matcht aandacht voor bezonning in de hoogbouw zoneringskaart met de hoogbouw die de ontwikkelaars voorstellen op het SoZa-kavel en de zone langs het spoor? • Komen er echt terrassen in het omgevingsdomein van het station. Hier komt veel wind. Plaatjes lijken niet aan te sluiten op het beeld dat er uiteindelijk gaat komen.

Eerste reactie De voorziene bouwhoogte wordt in de gemeentelijke Gebiedsvisie mogelijk gemaakt. De keuze voor deze hoogte is afgestemd op de hoogte die in het Beatrixkwartier aanwezig is. Door te kiezen voor slankere, hogere torens is de impact op schaduwwerking kleiner dan met plompere iets lagere torens. De andere reden is ingegeven door de gezamenlijke wens van de gemeente Den Haag om maximaal in te zetten op verdichting bij de drie Haagse stations, om het openbaar vervoer optimaal te benutten. Op deze wijze wil Den Haag voorzien in de grote behoefte aan nieuwe woon en werkruimte. Door de verdichting op een stationslocatie is het mogelijk om de gemeentelijke parkeernormen aan te passen. Hierdoor wordt wel voorzien in het faciliteren van de woonvraag maar niet in het aantrekken van extra auto’s naar deze locaties. Bouwen boven de sporen en het station is een interessante gedachte, maar vergt enorme financiële middelen vanwege de veiligheidsvraagstukken die ermee gemoeid gaan. De strook aan de Voorburgse zijde is niet in eigendom van MRP Development en VORM Ontwikkeling en kan ook niet in de planvorming worden betrokken. Bovendien voorziet de gebiedsagenda Laan van NOI daar lagere bebouwing. Voor de motivatie verwijzen wij naar de Gebiedsagenda.

Eerste reactie

7

37

Wat verandert er aan het parkeerregime in Bezuidenhout? Betaald parkeren is in algemene zin geen oplossing. Daarvoor zijn de tarieven te laag in Den haag. Mensen zijn bereid om 4 euro per uur te betalen. Tarieven moeten dus flink omhoog om effect te krijgen van het aangepaste parkeerregime. Kan iedereen straks in onze wijk parkeren? Zorgen over de parkeerdruk in de wijk. Moet er niet een parkeervergunning komen die de hele dag geldt. Bezoekersvergunningen Voorburg dienen gebonden te zijn aan adres. Bezoek moet controleerbaar zijn. Uitbreiding van het betaald parkeren lijkt een goede zaak. Kunnen jullie mensen weigeren om een auto te hebben? Om uit te gaan van een parkeernorm van 0, dat mensen geen auto hebben, is niet realistisch. In de praktijk zal dit niet gaan werken. Je kunt mensen niet vragen geen auto te nemen of verwachten/dwingen om te verhuizen wanneer ze in een latere levensfase wel een auto nemen. Een openbare parkeervoorziening is positief. Waar parkeren bezoekers van winkels in de plinten en bedrijven? Negatief over betaald parkeren in Voorburg. Is geen oplossing voor de parkeerdruk. Grote parkeerdruk aan de Voorburgse zijde doordat bedrijven bezoekerspassen verkopen van de bewoners in Voorburg. Eerst de bedrijfsvergunningen intrekken voordat betaald parkeren wordt uitgebreid in Bezuidenhout. Wat gebeurt er met de Van Alphenstraat? Toename van autoverkeer.

Wat gebeurt er in een fietsstraat met de bestaande parkeervakken? Hoe wordt het bezoekers en bezorg- en pakketdiensten parkeren opgelost?

8

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

•

38

Bezonning

Eerste reactie Gezocht wordt naar een hedendaagse architectuur van het wonen. De keuze voor een lichte kleur is gedaan omdat een licht gebouw het daglicht ook enigszins reflecteert en daardoor de openbare ruimte niet te donker wordt. Er komen geen spiegelende gevelmaterialen. Bij de uitwerking van plan AnnA zal niet meer dan gemiddeld glas worden toegepast waardoor er kans is op beperkte hinder. Door op diverse plaatsen balkons en buitenruimtes toe te voegen aan de woningen zal de eventuele hinder afnemen.

Verslag

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

Vragen en opmerkingen • Bewoners wijk zijn bezorgd over bezonning. Mensen verwachten minder zon in hun achtertuin. • Bewoners wijk: minder zon en daardoor ook minder rendement op hun zonnepanelen. • Zit ik ’s ochtend (’s middags/’s avonds) nog wel in de zon? • Zorgen om de bezonning van de huizen aan Haagse zijde. • Geef informatie over bezonning in Voorburg. • Maak een computeranimatie van schaduwen van torens op de wijk. Ik zou graag willen weten hoe de schaduwen vallen op elk moment van de dag op elke dag van het jaar. Een interactieve animatie infographic? Heb ik straks nog zon in mijn huis, en wanneer dan wel of niet? Overzicht gewenst van meerdere momenten op de dag Schaduwen van 7.00 t/m 23.00 bijvoorbeeld. • Bezonning openbare ruimte in het plangebied is ook belangrijk. • Bewoonster Amalia van Solmsstraat: Zorgen over bezonning van haar huis, balkon en tuin in de ochtend door de herontwikkeling van SoZa. Ze wordt steeds verder ingesloten door hoge bebouwing. Eerst door het Beatrixkwartier aan de noordwestzijde; nu ook aan de zuidoostzijde bij NOI.

Wind

Vragen en opmerkingen • Hoe zit het met windoverlast? Zie ook Rijswijkse Plein. • Leidt de hoogbouw niet tot grote windhinder? • Komen er fluittonen door hoge gebouwen? • Doorsteek hoogbouw aan het spoor om windbelasting te verminderen? • Hoe worden neveneffecten van harde wind getest? Als bij een sterke windkracht een continue hoge toon klinkt is dit uitermate irritant voor mens en dier in de omgeving.

Eerste reactie De schaduwwerking van het project is onderzocht en zal in de plangroep worden toegelicht en vervolgens op de informatiebijeenkomst op 12 juni. Voor de beoordeling wordt gebruik gemaakt van de Haagse bezonningsnorm: tenminste twee uur zon op een gevel met verblijfsruimten. In de bestaande situatie zijn er al woningen die niet voldoen aan die norm; het aantal woningen dat vanwege de planvorming “onder de norm” daalt, is beperkt tot 9.

Eerste reactie In het algemeen leveren groepen van hogere en lagere gebouwen gezamenlijk een acceptabel windklimaat. Een vrij-veldsituatie, zoals het Rijswijkseplein, zal dan niet ontstaan. Door de positie van de gebouwen ten opzichte van elkaar wordt windhinder in en om het complex bestreden. Door volwassen bomen, gerichte plaatsing van elementen in het gebied en geleding van de gebouwen zijn er geen onveilige plekken. De beoogde plekken met terrassen en verblijfsruimtes vergen uiteraard nadere aandacht in de volgende fasen.

Geluid en spoordijk

Vragen en opmerkingen • Krijgen we straks minder of meer geluid te horen van de treinen? • Iemand heeft zorgen over de stabiliteit van de spoordijk (bielzen worden iedere drie jaar opgehoogd) • Geven treinen trillingen op de woningen? • Is het wel mogelijk om tegen het spoortalud aan te bouwen? Eerste reactie Het spoorlawaai wordt met name veroorzaakt door het stalen viaduct over de Laan van NOI. Dat zal niet significant wijzigen. De nieuwbouw schermt het spoorlawaai naar het Bezuidenhout af. In de richting van Voorburg zal door reflectie van geluid op de bebouwing wellicht iets veranderen. Er worden daar studies naar gedaan.

Architectuur

Vragen en opmerkingen • Zou de architectuur niet meer bij de wijk(en) kunnen horen (baksteen met ramen)? • Rekening houden met materialen die reflecteren. • Stijl nieuwe gebouwen moet samengaan met gebouwen eromheen • Vind het een fantasieloos ontwerp, wil twee lagen van de hoogte eraf en niet hoger dan 70 meter. • Wat goed is dat jullie met de lagere gebouwen aansluiten op de directe kantooromgeving en met de hogere gebouwen op dezelfde hoogte zitten als andere gebouwen in Den Haag. • Mooie ontwikkeling. • Voorkomen van reflectie door glas (problemen in Rijswijk met het nieuwe EPO gebouw langs de A4: hoofdpijnklachten). • Witte kleur van gebouwen: leidt dit niet tot hittestress? • Gevelbeeld van kantoren te afwijkend. • Is er ruimte voor organische vormen in de gebouwen, zowel voor het oog (minder hoekig a.u.b.) als voor afzwakken windvlagen? Dit in plaats van de hoekige vormen die het concept nu heef. • Kun je de torens ook met elkaar via (groen) luchtbruggen verbinden?

9

10

Vragen en opmerkingen • Gaat dat wel echt gebeuren, groen op de gebouwen? • Goed dat jullie veel openbaar gebied en groen maken: het handhaven van de Schenk, het maken van een park aan de Schenk en de groene dekken tussen de gebouwen. • Wordt er collectief of vanuit de gemeente gezorgd voor de groene gevels? Zou er wat meer groen in het openbaar gebied mogen komen? Meer bomen en meer grasplekken. • Zorg voor inbouwkasten voor vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen. • Raadpleeg Zoogdiervereniging en Sovon. • Ook op hoge daken, groen, sedum o.i.d. • Creëer geen nieuwe ‘hotspot’ van steen in de hete zomer -> water! • 3x zoveel openbare ruimte? Waar? Nu 1.500m2? • De groene ruimte op het dak (als speelruimte) in het plan van MRP moet streng bewaakt worden door de gemeente. Geef vertrouwen dat groene daken gaan werken (groeien) en gerealiseerd gaan worden. Geef vertrouwen dat de daken openbaar toegankelijk zullen zijn. • Groen heeft volgens mij net zo veel kans als in de hoven achter WTC. Het hele plan ligt in de schaduw. Al het ingetekende groen kan niet groeien op deze plek. • Schenkzone meer bomen en groen, gevarieerd en winterhard, geen kijkgroen. Eerste reactie De ambitie om veel groen in het plan te gebruiken is geen loze belofte. De condities voor toepassing van bomen, struiken, daktuinen, leeftuinen en zelfs moestuinen zijn redelijk en op veel plaatsen goed.

Er zullen de nodige middelen voor vrijgemaakt worden. Het beheer zal gevarieerd zijn; daar waar het groen in het openbaar gebied ligt, zal de gemeente het in beheer nemen. Het groen op private daken en terrassen zal bij een VvE in beheer zijn.

Duurzaam

Vragen en opmerkingen • Wordt met deze ontwikkeling de duurzaamheid van de wijk ook beïnvloed (of: als dit complex gasloos wordt, profiteert de wijk dan mee)? • Warmte/koude opslag i.c.m. verduurzaming huizen in de omgeving. • Worden er materialen gebruikt (verfsystemen/etc.) om warmte te absorberen (denk aan zomer van 2018…) Of glas dat zonlicht niet weerkaatst? In het concept zie ik dit niet terug. Eerste reactie Het nieuwe plan wordt gasloos, conform de huidige wet- en regelgeving. Onderzocht wordt of dit via stadsverwarming, warmte-koude opslag of een hybride systeem van deze beide systemen kan worden bewerkstelligd. Wij hebben geen invloed op de bestaande woningen in de buurt. Echter, als Eneco een energiesysteem aanlegt met een groter rendement voor het nieuwe plan, zou er ook een leiding naar de wijk kunnen worden aangelegd, waarop aangesloten kan worden door bestaande woningen. Qua materialisering, voor bijvoorbeeld gevels, kijken wij naar nieuwe ontwikkelingen en mogelijke toepasbaarheid ervan (i.c.m. met duurzaamheid, kwaliteit, productie en betaalbaarheid). Fabrikanten zijn bezig met materialen (zoals PCM) die warmte kunnen absorberen. Deze materialen worden in Nederland nog niet veel toegepast maar als de ontwikkelingen zover zijn, zullen wij de toepasbaarheid ervan onderzoeken.

Waar beglazing in grote vlakken wordt toegepast in de gevels en gevaar kunnen opleveren voor verkeer door weerspiegeling, zullen we zeker moeten onderzoeken hoe we dit kunnen voorkomen door bijvoorbeeld ontspiegeld glas toe te passen of kozijnen op een andere plaats te maken.

11

39

Verbindingen met de wijken

Vragen en opmerkingen • De verbinding met de omgeving ontbreekt. Er is alleen een visuele verbinding. • Ontwikkeling is nu nog een los eiland. Samenhang zoeken in beeldkwaliteit met de omgeving; juist die van de twee woonbuurten i.p.v. de kantoren in deze zone. Geen 13 in een dozijn architectuur. • Fijn dat er iets gaat gebeuren en dat de locatie bij de wijk wordt getrokken. Positief, verbetering t.o.v. nu. Er gaat eindelijk wat gebeuren op deze locatie. Eerste reactie De verbinding die het project legt is meer dan visueel; de routes naar de omgeving, de passage onder het spoor door, de breedte van fietspaden en de connectie tussen openbaar vervoersvormen worden alle verbeterd. De positie van hogere gebouwen wordt afgestemd op de belangrijke zichtlijnen in de wijken.

Voorzieningen

Vragen en opmerkingen • Er komen veel mensen bij, dan wordt het drukker in de winkels en moeten we langer in de rij staan. • Komt er een supermarkt? En wat voor één dan? • 3000 bewoners erbij. Kan de wijk dat aan? • We missen nog een filmhuis in de omgeving. • Een Lidl of Jumbo wordt gemist. Graag geen AH. Deze heeft al machtspositie. • Op New Babylon zijn de retail-functies geflopt. Wees voorzichtig met de hoeveelheid en de formules. Wel lunchrooms, maar let op horeca met tapvergunning. Door druk van de horeca op gemeente worden de openingstijden na opening snel verruimd, waardoor overlast ontstaat in avond en nacht. • Veel zorgen om het voorzieningenniveau, met name scholen, kinderopvang en speelruimte voor kinderen. Nu al grote druk op scholen. Bang dat de ontwikkeling van scholen achter gaat lopen op de ontwikkeling van woningen in het gebied. • De gemeente kan wel meer scholen bouwen, maar waar halen jullie dan het personeel vandaan dat les gaat geven op deze scholen? • Het voorbeeld van Babylon wordt meerdere malen aangehaald hoe het niet moet met een levendige plint. Geen eindeloze leegstaande retailplinten maar inderdaad deuren van woningen, een supermarkt, restaurants, terrassen, winkels. Afwisselende vulling van de plint en aandacht waar de openbare gebieden en de gebouwen samen komen.

• Wat is gedaan met de Leefbaarheidseffectrapportage LER? Grote zorgen om voorzieningenniveau. Geen aandacht van de gemeente voor voldoende groen, scholen, speelplekken en sportvoorzieningen. Er is geen ruimte voor in de buitenruimte. Deze functies moeten intern worden opgelost. • Bewoner Voorburg: positief over ontwikkeling en blij met de komst van extra voorzieningen zoals een horecagelegenheid en een supermarkt. Eerste reactie Er wordt rekening gehouden met een ander in te vullen pakket aan voorzieningen, zowel voor het plan zelf, voor de stationsomgeving, voor de omliggende wijken. Er komt weinig detailhandel, om de centra Theresiastraat en Julianaplein niet te beconcurreren. Er komt geen nachthoreca, wel avondhoreca. De voorzieningen voor de ontwikkeling zijn gericht op het beperken van de mobiliteit. Als er in het project leemtes in de voorzieningenstructuur van het Bezuidenhout ingelost kunnen worden, dan is daar ruimte voor.

12

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

Groen

40

De onderdelen van de LER zijn bekeken en ook bekeken is wat we in het project kunnen oplossen en wat de gemeente moet oplossen. De bewoners uit Bezuidenhout waardeerden de aandacht hiervoor.

Bouw

Vragen en opmerkingen • Zorgen over de fundering van de bestaande woningen in Bezuidenhout. Veel op houten palen. Rekening houden met trillingen en fluctuatie in grondwaterstand gedurende de bouw. Er zijn nu al grondwaterproblemen in Bezuidenhout (ondergelopen kelders). De buurt vindt hierover geen gehoor bij de gemeente. Eerste reactie Er wordt bij de start van de bouw een nulmeting gedaan, en tijdens de bouw wordt gemonitord of er schade ontstaat. De aannemer zal daartegen verzekerd zijn. De gemeente heeft daar protocollen voor.

Verslag

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

Gebiedsagenda

• • • •

Hier wordt niet over gecommuniceerd. De politiek houdt zich onvoldoende bezig met de invloed van 5G zowel op rijks- als gemeentelijk niveau. Er moet GEEN 5G komen i.v.m. de negatieve invloed op de gezondheid. Wat gaat er met de studenten in het huidige SOZA gebouw gebeuren? Misverstanden over de tekst in de uitnodiging: idee dat alle bebouwing 75 meter wordt of hoger. Bewoners Voorburg Noord moeten goed worden vertegenwoordigd in de Plangroep. En ook worden uitgenodigd bij alle verdere planontwikkelingen. Geef informatie over effect op grondwater. Is daar overlast te verwachten?

Eerste reactie Studenten. De herhuisvesting van de bewoners is een onderwerp van gesprek binnen de gemeente. Naast AnnA zijn er meer locaties die een einde van de verhuur termijn kennen. De gemeente heeft een verantwoordelijkheid voor de statushouders, niet voor de studenten. Als het goed is, hebben de studenten een huurcontract met een einddatum gekregen. Dit onderwerp zal naarmate de tijd vordert meer en meer urgent worden en met GAPPH worden besproken. Bewoners uit Voorburg konden zich bij de bijeenkomsten of per email opgeven. Verschillende mensen hebben dit gedaan.

Vragen en opmerkingen • Mensen uit Voorburg vonden het jammer dat de bebouwing aan de kant van het spoor aan de Voorburgzijde niet getoond werd op onze beelden. Alleen dit geeft een compleet beeld van wat er gebeurt. • Gebiedsagenda komt niet overeen met het plan van de ontwikkelaar • Zeer teleurgesteld over het feit dat de wethouder niet aanwezig is. Durft hij niet voor deze plannen te staan? • Waarom worden de andere ontwikkelingen die van invloed zijn op Bezuidenhout niet getoond door de gemeente, zoals de torens bij de Utrechtsebaan (Grotius), KPN kavel, etc. • Er is behoefte aan meer inzicht in het proces voor alle deelplannen in de gebiedsagenda. Wat gebeurt wanneer en wanneer is gelegenheid voor inspraak? • Plan oogt als een compromisplan (financieel gedreven). Heeft de gemeente echt deze kaders meegegeven of is dit het resultaat van een opgave waar de grond voor een te hoge prijs is aangekocht? • Wanneer worden de andere plannen; station en ontwikkeling van Alphenstraat opgepakt? • Voorburg: Park & ride moet terug komen met minstens anderhalf keer zoveel parkeerplaatsen. Nu al een groot parkeer tekort. • Oneens met principe verdichten rondom de drie stationslocaties. Verdichting moet worden uitgesmeerd over de hele stad; waarom moeten alleen wij als wijk daarmee belast worden? Het is onmenselijk om zoveel mensen op zo’n klein oppervlak te huisvesten.

Reactie Opmerkingen zijn doorgegeven aan de gemeente. Beantwoording is aan de gemeente Den Haag in communicatie over de gebiedsagenda.

Overig

Vragen en opmerkingen • Waarom niet bouwen over het spoor? Zoals in Utrecht. Waarom wordt het spoor zelf niet bebouwd? • Waarom wordt de locatie het benzinestation niet meegenomen in de plannen? Waarom verdwijnt het niet ten gunste van groen? Waarom blijft het tankstation op de huidige plek zitten? • Sociale veiligheid en leefbaarheid van het openbaar gebied moet zeer veel aandacht naar. Geen donkere nisjes maken. • Komt er op de IT-security campus ook 5G? Veel zorgen over de gezondheidseffecten van 5G (‘alle leven gaat dood’). Er staan in Mariahoeve al 4 antennes op de flats van 13 lagen, waarmee wordt getest.

13

14

Bijlage 1 Invulborden ‘Waar vraag je aandacht voor’

• •

16 april 2019

Ons dorp verdwijnt Jaren ’30 karakter van de wijk

• • • • • • • •

41

Voorzieningen Mooi plan! Een suggestie: een brug of overkapping over de Schenkkade Aandacht voor levendigheid, op begane grondniveau, straks ook in de praktijk Winkels en horeca Graag veel leuke horeca en een gevarieerd winkelaanbod Scholen / 1 basisschool erbij (scholen zitten nu al vol) Groene ruimte Elektrische laadpalen Dakterrassen met groen en horeca open voor publiek. Gezelligheid vanaf straathoogte. Uitzicht naar strand over Bezuidenhout / Avondzon.

• • • • •

Zon Huidige bezonningsplaatjes geven geen enkel inzicht. Wat nodig is, is op vier concrete momenten huidige schaduwbeeld in de wijk <> versus toekomstig schaduwbeeld. Meer inzicht in de bezonning, minder schaduw (we hebben al minder zon door Prinsenhof) Kijk ook naar zoneffecten Voorburg Fijn dat er extra woonruimte komt, maar dit mag geen (over)last zijn voor de rest van de omgeving. Slagschaduw maakt wijk koud en winderig! De torens werpen een slagschaduw op onze huizen en tuinen

• • •

Weg zon, weg zonnepaneel! Wie compenseert de minder-opbrengst van zonnepanelen?! Er zijn veel zonnepanelen in de wijk; hoe zit het daarmee?

• • •

Optie: lager en over station heen bouwen/ Top idee! De twee hoogste torens terugbrengen tot 75 meter <> voor zon en wind Verblijfskwaliteit in de corridors.

• •

Reacties van deelnemers op 16 april op onderwerpen als wonen, bezonning en verkeer

Wonen • • • • • • • •

Meer koopwoningen, die zijn er weinig in de wijk Mix van sociaal en koop/huur in zelfde gebouwen Aandacht voor 1-persoonshuishouden (betaalbaar) in vrije sector Sociale, middenhuur en –koop, niet in gescheiden gebouwen Sterk inzetten op mix sociale en middenhuur en koop. Sociale veiligheid Benutten van menselijk kapitaal – energie, werkgelegenheid) dat nu in de gebouwen actief is. Krijgen de huidige bewoners een andere woonlocatie toegewezen?

• •

Niet alleen maar glas Meervoudig ruimtegebruik (verbinding tussen de torens) en groene zones op de daken die als extra vlak worden toegevoegd.

• • •

Hoogste toren wel erg hoog Lager aub. Past niet in de wijk Megalomaan plan; veel te massief, hoog en vol. Twee torens hoger dan de Dom. Past niet. Dit is geen woonplan, dit is een opbergsysteem ... m2 x WOZ= €… Te hoge flats!!! Ook gevaar voor grondwater en heftige winddraaiingen. Wat houdt de IT security campus in? Want wij willen GÉÉN 5G! Ivm levensgevaarlijk voor mens, dier, plant en planeet al aangetoond.

•

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

Bezonning

Zicht • • • • • • • • • • • •

1

Torens niet zo hoog en aanzicht niet te modern. Verder goede plannen qua mobiliteit en groen Torens graag 50% lager! 125 m is erg hoog, graag overweging max 100 meter incl. Bezuidenhout was ooit mooi. Sinds het bombardement worden er massale blokken gezet tussen de herenhuizen! Graag lagere torens/ torens worden veel te hoog! Torens veel te hoog. Past niet in het bestaande beeld. Echt rekening houden met de wensen van de mensen. Te hoog. Geen ge-zicht! 125 meter is veel te hoog. WTC is al hoog (110 m) Veel te hoog, schaduw op mijn tuin. Angst dat balkonnetjes niet verzorgd worden, of allemaal anders. Strakke flats op tekeningen zijn het straks niet. Te hoog, tochtgaten, fluiten door wind. Parkeren?? Niet alles glas vanwege weerkaatsing in hele gebied.

2

Groen

42

Wind • • • • • • • • •

• • • • • • • • •

Geluidsoverlast van de hoogbouw door wind Veel te veel wind rond hoge gebouwen Fluitende wind bij hoogbouw Denk aan windtunnels (zeer slecht, denk Beatrixlaan of Babylon) Geluid en lastig fietsen Teveel wind en fluiten Te duur! Te veel wind! Geen fluittoon! Teveel wind bij hoogbouw!

Duurzaamheid

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

Bijlage bij verslag

Verkeer & parkeren • • • • • • • • •

• • • • • • • •

Nog drukker op Laan van NOI / Schenkkade Toename verkeer op de Schenkkade Doorgaand verkeer Schenkkade richting Beatrixlaan naar de overkant (kantorenkant) Toename fijnstof Geluidshinder Huidige weg Schenkkade verleggen naar overkant (kant AnnA) en ventweg maken tbv de bestaande huizenrij (als compensatie) bewoners Schenkkade 214 Idee: ventweg deel Schenkkade bij huidige woningen; parkeren (te weinig in plan), huidige hoeveelheid fijnstof. Schenkkade geheel spoorzijde: voor minder druk op de bestaande wijk (bouw)verkeer. Ondenkbaar dat de verkeersdruk niet zou toenemen. Drukte Schenkkade / laan van NOI/ J. Mosselstraat? Parkeerruimte nu al te weinig. Hoe lost men dit op? 24/7 betaald parkeren. Parkeren is nu van 9.00 – 14.00 uur met vergunning ma-vrij. Wat gebeurt er na 14.00 en in de weekenden? Parkeerdruk hoger in gebied tussen Schenkkade en J. Van Stolberglaan Het ‘gebied SOZA’ is nu al binnen het vergunningsgebied getrokken voor betaald parkeren. Op Schenkkade is druk daardoor al toegenomen. Hoe gaat dat straks? Zorg voor voldoende parkeervoorzieningen inpandig Wat wordt de parkeerdruk in ons Bezuidenhout? Het is nu al een ramp. Oplossing: 24/dag betaald parkeren. Te weinig parkeerruimte Geen parkeervergunningen voor de eigen bewoners? Lastig voor mensen die eigen auto nodig hebben voor werk.

• •

Routing laden en lossen vrachtwagens. Bijv. Wilhelmina van Pruijsenweg. Parkeerplaatsen Bezuidenhout–midden. Graag 24-uurs vergunning en meer uren op gastenpassen.

• • •

Capaciteit station NOI Trein/ metro naar HS. Nu geen aansluiting Extra OV-gebruik vraagt ook om meer capaciteit/ruimte voor OV… is die er straks nog?

•

Doorsteekbaarheid per fiets en lopend. Van Voorburg naar BZH en VV.

Blijvend groen aan de gevels als vaste ‘bekleding’. Natuur, inclusief groen, vleermuizen, gierzwaluwen, huismussen en bijen Groen aan de gevel en serieuze bomen op de grond en bloemen voor bijen Groen in ontwerp lijkt op broccolibos! Hoe krijgt u die torens zo groen? Bezonning, meer groen, 125 m is te hoog. Daken met groen; hangende tuinen Voorkom een betondorp. Veel groen en bomen. Meer groen. Veel groen! Rondom de gebouwen / aan de gebouwen / op de gebouwen. Geen hitte-eiland

• • • •

Zonnepanelen en CO2 neutraal Duurzame oplossingen zoals warmtepompen en zonnepanelen Duurzame / gerecyclede bouwmaterialen Circulair bouwen

• • • • •

Help de wijk naar CO2 neutraal en WKO/warmtenetwerk Soort zelfvoorzienende mogelijkheid voor opwekking energie van het gebouw Zoveel mogelijk C02-neutraal bouwen (bijv. Door energieopslag in het gebouw) eventueel zelfs voorziening voor de wijk. 0-energie bouwen (zonnecel/combi) Energieneutraal wonen, ook in de sociale woningen

• •

Bij zulke hoge plannen heb ik nog nooit groene binnenplaatsen gezien. Groene Schenkkade blijft qua beplanting door hoogbouw (wind en schaduw) niets van over!

•

Consequenties bodemdaling / grondwater

Anders:…. • • • • • • • • • • • • • • • • •

3

Ruimte tussen gebouwen zodat het geen aaneengesloten muur is Geluidshinder/ geluidsdemping spoorlijn tbv bewoners (huidige gebouw fungeert als geluidswal) Over station heen bouwen Neem spoor en Voorburg mee, kan het allemaal veel lager! Inzet op vergroting van station Laan van NOI Wie betaalt de mindere energie/zonopbrengst van de huidige zonnepanelen Leefbaarheid blijft niets van over met deze bouw! Aannames voor verkeer zijn veel te optimistisch! Bezoekers parkeren leidt tot verstopping, geldt ook voor extra verkeer t.b.v. horeca etc. De Schenkkade loopt nu al vast. Bezuidenhout is vol! Geen verdichting Meerdimensionaal bouwen, perspectivisch bouwen, aantrekkelijk Pas op voor groen op grote hoogte. Dat gaat dood. Vraagt aandacht van de landschapsarchitect. Erken dat het voor bestaande bewoners niet leuk is om een toren van 125 m in je achtertuin te krijgen. Voorstel: verkoop de twee hoge toren met 80 of 90 meter. Bouw extra toren boven het spoor. Dat levert evenveel woon/ kantoorruimte en minder ingreep in de wijk. Hoe behoud je de sociale meerwaarde die nu ook al in SOZA groeit? Gevolgen voor omliggende bedrijven (bouwwerkzaamheden, consequenties positief en negatief, communicatie) Actief informeren bewoners Voorburg-Noord! Ventweg aan Schenkkade, ‘oud’-bouw, stedelijke doorgaande tweerichtingsweg aan zijde nieuwbouw.

4

Bezonning • •

• • •

Qua hoogte maak ik mij ernstig zorgen over de schaduw/zon invloed De breedte van de straten in relatie tot de hoogte van de gebouwen is niet conform de gebiedsagenda. In de gebiedsagenda is de straat parallel aan de sporen (vóór het station) breder getekend dan in de plannen. Hier aandacht voor de breedte/hoogte verhouding. Hoogte is absurd en nergens voor nodig! Worden dit betaalbare woningen of Zwarte madonna toestanden? De torens schapen en precedent voor nóg meer torens in de wijk. Elke toren graag minimaal twee ‘schuim-blokjes’ uit de maquette lager. Gemeente geeft ‘hoogte’-grens van 120. Plannen zijn nu al 125 m. Terug naar 100 m en de lage torens 50m.

43

6 mei 2019

Zicht

• • •

Reacties van deelnemers op 16 april op onderwerpen als wonen, bezonning en verkeer

Wind •

Wonen • • • • •

Aandacht voor woonvormen als groepen, hofjes Dure woningen vanaf 250.000? Meer inwoners -> meer afzet voor winkels, voorzieningen -> fijn Ook voor senioren? Appartementen van 40m2 worden ‘doorgangshuizen’ – of verbinden met de Campus (hotelkamers) of niet doen: bewoners gaan geen binding krijgen met ‘hun’ gebouw waardoor verslonzing ontstaat.

• •

Schade aan de bestaande woningen door de bouw, bijv. scheuren Graag wat aandacht voor de huidige bewoners!: hoogte, zon, zicht, schaduw, licht/donker

• • • •

Het windklimaat in de straat tussen de entree van het station en de tramhalte is slecht, terwijl hier veel voetverkeer en ‘slenteraars’ zullen zijn. Het klimaat zal niet door alleen bomen kunnen worden verbeterd. Hier zal aandacht voor moeten zijn. Geluiden die door de hoge gebouwen worden veroorzaakt; geluidsoverlast. Op dit moment is er al geluidsoverlast en windoverlast door WTC/KPN toren. Belangrijk! Hoogbouw leidt tot enorme windeffecten (… apart erbij geschreven)… zet anders nog een stiekeme windmolen op de gemeentegrens. Vinden ze bij LV leuk. Hoogbouw geeft onvoorspelbare wind dus geluidseffecten. Als KPN toren.

Verkeer & …. • • • • •

Voorzieningen • • •

Waarom de 123 m toren niet naar achter? Denk ook aan Voorburg Bouw lekker op de Binckhorst, veel ruimte. 125 m = horizonvervuiling midden tussen jaren ’30 wijken!! Bewoners in Van Alphenstraat hebben nu niets voor de deur en straks hoogbouw! Ik vind de gebouwen buiten proporties ten opzichte van de rest van de omgeving. Ook het uiterlijk past niet goed in de omgeving. Net als het huidige lelijke gebouw van SZW. Insluiting van Bezuidenhout aan twee kanten. Hoge bebouwing aan twee kanten van de wijk (A12 en spoorzijde) sluit de wijk op = horizonvervuiling voor Bezuidenhout-midden en zonsverduistering. Lagere bebouwing. Steel minder zonlicht!

Is capaciteit scholen e.d. wel voldoende? Betwijfel het Voldoende afwisseling horeca, winkels, enz. -> maakt buurt interessant Participatie = inloop/inspraak

• • • •

5

Parkeergelegenheid van huidige bewoners: huidige plan/visie niet afdoende. Parkeeroverlast vd nu huidige bewoners in het gebied ivm weinig parkeerplekken. Veel meer parkeerplaatsen nodig! Niet minder! Graag meer parkeerplekken voor bewoners en voor gebruikers station (OV-overstap) ..: 1. De bereikbaarheid (doorstroming verkeer is onmogelijk als de huidige wegen rondom het gebouw niet worden verbreed. 2. 350 parkeerplaatsen ondergronds is veel te weinig voor 2000 bewoners. Met name aan de Voorburgzijde gaat dit mega problemen opleveren. Hier wordt veel te lichtzinnig over gedacht!!! Nu al flinke max aan lucht(deeltjes)/ verkeervervuiling. Hoe beheersen we dat? Zoveel mensen laten boodschappen / pakket bezorgen bv. Afhankelijk van soort bewoners; gezinnen geeft heel veel fietsen per gezin: bakfiets, 2 fietsen, 2 kinderfietsen, 1 racefiets… Garanties dat 350 parkeerplaatsen dat ook blijft? Verkeerstromen van en naar de AnnA= niet alleen bewoners. Denk aan Post.nl, pizza, PicNic….

6

AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019

• • • • •

Plangroep #1

15-05-19

46

15-05-19

Plangroep AnnA

Plangroep AnnA

Programma Plangroep #1

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

Programma

19.30 uur 19.50 uur 20.00 uur 21.00 uur 21.20 uur 21.25 uur 21.30 uur

Voorstellen • Tafelgenoten voorstellen en het gemeenschappelijke doel

Opening en voorstellen Programma, spelregels en werkwijze Verdeling in werkgroepen. Inventarisatie in vijf rondes Terugkoppeling uit werkgroepen Afspraken voor de volgende keer Ervaringen van vandaag Afsluiting

Plangroep AnnA

Plangroep AnnA Programma vanavond 19.30 uur Opening en voorstellen 19.50 uur Programma en werkwijze 20.00 uur Verdeling in werkgroepen. Inventarisatie in vijf rondes 21.00 uur Terugkoppeling uit werkgroepen 21.20 uur Afspraken voor de volgende keer 21.25 uur Ervaringen van vandaag 21.30 uur Afsluiting

Plangroep • Belanghebbenden • Toekomstige bewoners/geïnteresseerden • Medewerkers van MRP Development, VORM Ontwikkeling, Rijnboutt en gemeente Den Haag. Gemeente Leidschendam-Voorburg is luisterend aanwezig. • Gespreksbegeleiders: Bas Schoemaker, Erna van Holland, Patricia Wiebinga, samen met facilitators van gemeente en SOZA.

Deelnemerslijst + concept verslag + ‘placemat’ aanpak participatie

1

2

15-05-19

47

15-05-19

Plangroep AnnA

Plangroep AnnA

Werkwijze

Afspraken voor omgaan met elkaar

• Startbijeenkomsten 16 april en 6 mei. 300 belanghebbenden en belangstellenden. • 58 mensen voor de plangroep (plek voor iedereen) • Interesse plangroep o Verkeer & parkeren vanuit Bezuidenhout en Voorburg o Mobiliteitsconcept (geen autobezit) o Wonen: starters, gezinnen, ouderen (urban aging) en groepen o Werken, (druk op) voorzieningen, leefbaarheid o Stedenbouw en hoogte, schaduw, wind, geluid, o Groen, openbare ruimte, natuur, duurzaamheid

• Naar elkaar luisteren en uit laten praten • Iedereen aan bod binnen de gestelde tijd

• Vraagt enige bondigheid als de groep groot is. • De facilitator vat samen, zorgt dat het punt wordt opgeschreven, voorkomt herhaling en leidt naar het volgende onderwerp. • De facilitator geeft ruimte aan jullie om punten naar voren te brengen. Geef facilitator ook ruimte om het gesprek in goede banen te leiden en voor voortgang te zorgen.

Plangroep AnnA

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

• Facilitators zijn onafhankelijk (daar worden ze voor betaald en ingeschakeld). Zij gaan niet over de inhoud. Meld het als je vindt dat dat toch gebeurt, dan kunnen ze daar naar handelen • Overleg vindt plaats binnen de randvoorwaarden. Daarbuiten: uiteraard ruimte voor discussie en punten gaan mee in verslag. • Deze afspraken gelden ook voor de werkgroepen

Plangroep AnnA MRP Development en VORM Ontwikkeling

Participatie = raadplegen over

• gaan uw vragen beantwoorden en het schetsontwerp toelichten.

o Verkeer, parkeren & mobiliteit o Wonen, werken & voorzieningen o Stedenbouw & landschap

• willen constructief met u kijken naar wat er anders en beter kan. • Maar de speelruimte is beperkt. Het kader voor de participatie is:

Wat doet de initiatiefnemer met uw adviezen, ideeën en reacties? • Alles (voor én tegen) komt in verslag • Initiatiefnemer: past toe wat binnen de kaders valt of legt uit wat buiten de kaders valt • Past iets niet binnen de randvoorwaarden: dan geven ze dat weer als informatie in verslag aan het College van B&W van Den Haag, dat een besluit neemt over het Planuitwerkingskader

3

4

15-05-19

48

15-05-19

Plangroep AnnA

Plangroep AnnA

Wat als u deze speelruimte echt te klein vindt en het plan per se niet wilt? En u vindt de drie avonden dan niet zinvol voor u?

Programma hoofdlijnen 13 mei • Inventariseren, prioriteiten • Eerste begin uitwerking • Huiswerk voor de volgende keer

Welk alternatief bieden MRP en VORM dan? • U op de hoogte houden met de info uit plangroep en bijeenkomsten. • een procedure-overleg met u over :

22 mei • Toelichtingen, voorstellen, bespreking • Huiswerk voor de volgende keer

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

Programma

• de planning; • de besluitvormingstrajecten en de ruimtelijke procedures (naast participatie komt er formele inspraak voor bestemmingsplan en omgevingsvergunning); • en andere onderwerpen die u met ons wilt bespreken.

4 juni • Toelichtingen, voorstellen, bespreking • Overeenkomsten, verschillen en punten voor uitwerking Schetsontwerp • Voorbereiding 12 juni

Plangroep AnnA

Plangroep AnnA

Programma vanavond

Data Maandag 13 mei. 18.00 uur: maaltijd met deelnemers. 19.30 uur: programma. Woensdag 22 mei. 19.30 uur: programma. Dinsdag 4 juni. 19.30 uur: programma.

20.00 uur 21.00 uur 21.20 uur 21.25 uur 21.30 uur

Locatie SOZA, New York Zaal Anna van Hannoverstraat 4 Overige data Woensdag 12 juni, Publieksbijeenkomst in SOZA

Verdeling in werkgroepen. Inventarisatie in vier rondes Terugkoppeling uit werkgroepen (3x4 min + 2 min toevoegingen) Afspraken voor de volgende keer Ervaringen van vandaag Einde

Praktische zaken over deelname aan plangroep: Ada Kraft op ada@kraftcommunicatie.nl

5

6

49

15-05-19

Plangroep AnnA Verdeling in werkgroepen. Inventarisatie in vier rondes 1. Voorstelrondje 2. Deelnemers kiezen belangrijkste onderwerpen => 5 hoofdvragen per werkgroep 3. Ontwikkelaars en gemeente stellen daarover open vragen 4. Afhankelijk van tijd: beantwoorden of ‘huiswerk’ voor voor volgende keer Wie in welke werkgroep?

A. Verkeer, parkeren & mobiliteit B. Wonen, werken & voorzieningen C. Stedenbouw & landschap

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

Streven naar groepen van engszins gelijke omvang

Plangroep AnnA Programma vanavond 21.00 uur 21.20 uur 21.25 uur 21.30 uur

Terugkoppeling uit werkgroepen Afspraken voor de volgende keer Ervaringen van vandaag Afsluiting

7

Foto’s plangroep #1

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019 50

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

51

52

Aantekeningen Plangroep AnnA #1, 13 mei 2019

Werkgroep Stedenbouw & landschap (18 deelnemers)

(41 deelnemers plus ontwikkelaars, stedenbouwers en medewerkers van gemeenten)

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

Aantekeningen

Top 5 (aantal stickers) Onderwerp

pagina

Procedures en procedure-overleg

1

Werkgroep Stedenbouw & landschap

2

•

Top 5 onderwerpen

2

•

Overige onderwerpen

3

•

Aanvullingen plenair

4

•

Huiswerkopgave Stedenbouw & landschap

4

Werkgroep Wonen, werken en voorzieningen Top 5 onderwerpen

5

•

Overige onderwerpen

6

•

Aanvullingen plenair

6

•

Huiswerkopgave Wonen, werken en voorzieningen

Werkgroep Verkeer, parkeren en mobiliteit •

Top 5 onderwerpen

9

Aanvullingen plenair

9

•

Huiswerkopgave Wonen, werken en voorzieningen

9

Huiswerk algemeen

• •

7

Overige onderwerpen

•

2

3

7

•

•

Te veel bouwvolume (14) Is er zo veel vraag naar kantoorruimte? Nieuw aanbod (kantoren) trekt elders kantoorruimte leeg (krenten & pap) Zon in tuinen (9) Groep vraagt: o bezonningsnorm / normen delen o schaduwplekken o nadeel woningen o ook Voorburg zijde

10

4

Maak station onderdeel van plan (5)

10

•

Station is onderdeel van het plan + de tunnel

5

Procedures en procedure-overleg •

Te hoog past niet (18) Nu: slankere toren. Voorstel: meer voetprint / lager Niet passend bij de buurt Torens te dicht op elkaar Angst geen lucht meer te zien Hoogbouw is ook leuk (2p) Bezonning / schaduwslag – onderzoek schaduwwerking Kijken tegen een muur aan Zichtlijnen Bouwen over het spoor Relatie hoogbouw & breedte doorgangen Windhinder & fluiten - onderzoek en maatregelen

Aanvullingen plenair • Is er zoveel kantoorruimte nodig? Geen verdringing?

6

•

Ervaringen

• • • • • • • • • • •

5

•

1

Ontwikkelaar biedt een procedure-overleg aan voor wie de speelruimte voor drie plangroepbijeenkomsten te beperkt vindt. Eén deelnemer maakt daar nu al graag gebruik van. Anderen willen eerst de informatie van de gemeente zien over Planuitwerkingskader (PUK), Gebiedsagenda, Gebiedsvisie en voorontwerp bestemmingsplan.

• •

Klimaatadaptatie (5) Grondwaterstand Groep vraagt terugkoppeling uit overleg duurzaamheidsteam

Huiswerkopgave procedures • Gemeente maakt op 1 A4 inzichtelijk wat de procedures zijn (gebiedsagenda, gebiedsvisie, PUK, voorontwerp bestemmingsplan). • In volgende plangroep komt dan opnieuw de vraag aan de orde of mensen deel willen nemen aan een overleg over de procedure. Een deelnemer heeft nu al te kennen gegeven dat te willen (stand op 14 mei). 1

2

Aanvullingen plenair • Kijk verder dan de huidige postzegel • Aanvullingen deelnemers volgen in plangroep #2

Wind • Windhinder op balkons • Windhinder om gebouwen (2) • Windhinder openbare ruimte (in project) en als gevolg van project (4) • Fluittonen door de wind (4) • Wind bij terrassen, winkels (bij spoor)

53

Overige onderwerpen (aantallen stickers)

Huiswerkopgave Stedenbouw & landschap •

Zon • Zon houden in openbare ruimte (4) • Schaduwen in wijk (3) • Rendement bestaande zonnepanelen (1)

• •

Geluid + spoordijk • Geluid van het spoor • Stabiliteit spoordijk • Trillingen in woningen door treinen • Kun je tegen spoortalud bouwen?

•

Schaduwonderzoek toelichten: o bezonningsnorm / normen delen o schaduwplekken o nadeel woningen o ook Voorburgse zijde. Inzage geven in de normstelling bezonning/beschaduwing (NL, Den Haag en Voorburg). Ook voor bewoners uit andere werkgroepen. Windhinderonderzoek toelichten en inzage geven in normstelling en de maatregelen die genomen kunnen worden om de hinder te verminderen. Terugkoppeling geven van het overleg met duurzaamheidsteam dat op 14 mei plaats vindt.

Hoogte • Uitzicht verslechtert (1) • Bouw over het spoor => minder hoogte nodig (2) • Bezuidenhout ingeklemd in hoogbouw (2) • Locatie van de hoogbouw (meer naar Ypenburg)

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

Groen • Kan dat wel, groen op daken? • Onderhoud van groen (collectief/gemeente) (1) • Groene gevels (1) • Kasten voor vogels en vleermuizen e e • Groen park op plinthoogte 1 en 2 (2) Duurzaam • Duurzaam materiaalgebruik • Duurzame energie, ook voor wijk (profiteren) (1) Verbinding wijken en omgeving • Meer verbindingen met de wijk, niet alleen visueel. En afstemming op voorzieningen in de wijk (kantoren, winkels, scholen, etc.) (1) • Verbinding met wijken Architectuur • Aansluiting omgeving: hoog bij spoor, laag in Bezuidenhout (1) • Torens verbinden door luchtbruggen • Passende materialen bij omgeving (1) • Geen reflecterende materialen (1) • Hittestress (2) • Te afwijkend beeld kantoorgevel • Meer organische vormen • Origineel ontwerp (3) • Gebouwen over spoor heen bouwen

3

4

54

Werkgroep Wonen werken en voorzieningen (12 deelnemers)

Overige onderwerpen (en aantallen stickers)

Top 5 (en aantallen stickers)

Werken • Kleinschalige kantoren/werkruimten (1) • Er is al veel leegstand in de omgeving (4)

1 • • • • 2

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

Aantekeningen

• • • 3 • • •

Intergenerationeel wonen (8)

Logeerappartement / collectief (6 / 4) Op x-aantal appartementen en logeerappartement Keukens delen / leefruimten delen (wasruimte) Gemeenschappelijk koken

Weekend open horeca Filmhuis kleinschalig Cultureel centrum / poppodia / platte vloer Supermarkt (4)

• • • • • •

Eko / Lidl Kleinschalig Bewonershoreca. Pakketwand Horeca-to-go Urban farming. Bijen

• • • • •

Voorzieningen • Goede afstemming retail (2) • Overlast horeca • Scholen (1) en kinderopvang (2) • Speelruimte (2) • Goede invulling van plint (3) • Leefbaarheidseffectrapportage (4) • Zorg

Filmhuis / horeca (6)

4

5

Wonen • Seniorenvriendelijke omgeving (2) • Yup/starters (2) • Appartementen voor senioren (3) • Sociale woningbouw (1) • Verdeling goedkoop – middel – duur (4) • Verdeling koop – huur (4) • Mix van woningen (2) • Zittende bewoners voorrang (1)

Alle generaties bij elkaar om onderlinge betrokkenheid te vergroten => Klein Bezuidenhout Royale woningen voor verschillende generaties (en levensloopbestendig) 40 m2 tot 200 m2 huur en koop. Mix is belangrijk Rent or buy to live. Geen kopers om te beleggen

Aanvullingen plenair • • • • • • •

Sociale en maatschappelijke voorzieningen (4+) Gezamenlijke, sociale ruimte Eerstelijnszorg Speeltuin / BSO School, basisschool Wasserette

Wens om meegenomen te worden bij ontwikkelingen buiten postzegel. Bij voorzieningen zoekt men niet zozeer een buurthuisachtige voorziening. Kijk naar voorzieningen in de omgeving die het ook al zwaar hebben, bijvoorbeeld culturele voorzieningen, zodat geen verdringing optreedt. Mariahoeve (Diamanttheater): zoekt eigen locatie, optie? Maken de ontwikkelaars een studie naar de behoeften, wat is verstandig? Zijn er normen voor voorzieningen? Uit leefbaarheidsstudie zijn de relevante stukken te halen. Richard Koek: er is wel veel kennis maar niet direct toepasbaar op dit project. Gemeente doet ook onderzoek in het hele CID-gebied. Thematisering is mogelijk wel een optie (wat, op welke termijn).

Huiswerkopgave Wonen, werken en voorzieningen •

5

Voorwerk doen voor het bepalen van het thema voor voorzieningen. o Inspiratie en informatie uit de Leefbaarheidseffectrapportage halen. o Zijn er nog meer stukken waar info uit kan worden gehaald inzake voorzieningen en winkels? o Gemeente kijkt naar voorzieningen op niveau wijken en Central Innovation District. Wat is hiervan al beschikbaar?

6

• • •

Top 5 (aantallen stickers)

•

• • • 2 •

• •

•

3 • • • • • 4 • • • • • • •

Schenkkade (7) en ondergronds aanleggen (6)

5

Tweerichtingsverkeer. o Weg zo dicht mogelijk naar het spoor en 2-richtingen maken o Druk verkeer niet bij huizen Ondergronds Routeringseffecten rondom – kijken vanuit een groter gebied. Voor routing op grotere schaal kijken naar herkomst en bestemming gebruikers Overleg met Leidschendam-Voorburg

• • • •

Parkeerregime (8) en bezoekersparkeren (6)

• • • •

Onderscheiden: o Bestaande parkeren o Gerelateerd aan ALLE nieuwbouw Combi overall view Voorburg – Den Haag Parkeernorm o Bewoners o Bezoekers o Blauwe zone + ‘vouwfietsaanpak’ § Aandacht voor de tijden o Gezinnen hebben heus weer een auto o Probleem is verleggen probleem op locatie naar omgeving § Bijvoorbeeld iemand die auto + parkeren gewoon rondom zet, door baas betaald o Hele wijk ALLEEN bewonersvergunning (bijv. Delft OD) Toeleveranciers. o Nadenken over toeleveranciers (bijv. Horeca, Sligro) o Koeriers. DHL o Stationair draaien is probleem o Logistiek van expeditie

•

Bouwlogistiek (2) SLIM voor zo min mogelijk overlast Waar het mooi is de ontwikkeling te zien In kaart brengen, mensen laten zien wat er gaat gebeuren Onderscheid o (bouw)technische schade o water o gezondheid o beleving => last OV en station ontlasten => soepel blijven Lokale bedrijven inschakelen waar mogelijk, voor servicediensten, pizza’s etc. Scholen komen kijken, educatief Opslaglogistiek: o voorbeeld iets met vrachtauto en tijdslot of opslag o niet ten koste van huidige parkeerplaats Afweging o bouw kort met veel last o bouw lang met minder last

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

1

Integratie stationsontwikkeling + locatie. Gebied ProRail details, gebouw en terrein Aantal fietsenstallingen. Herkomst 7500? SOZA + Prorail. Veiligheid op perron . Zie RET: Slecht voorbeeld incheckapparatuur

55

Verkeer, parkeren en mobiliteit (11 deelnemers)

Verkeersdruk (7) en Luchtkwaliteit (6) Beide nu al een probleem Luchtkwaliteit beter dan minimaal vereist door MER Niet probleem verleggen: hier duwen, daar probleem Nulmeting, zie collegerapport 2020, link volgt via Jeroen Hutten Veiligheid, geen kindertjessoep Station (7) OV is meer dan station Sfeerbepalend (positief en negatief) Geluidsoverlast Nu al een probleem, in het gebouw, op het perron, volle treinen Trein + Randstadrail + bus samen is interessant: knooppunt OV Veiligheid Pand is nu goed geluid-tegenhoudend

7

8

56

Overige onderwerpen (aantallen stickers)

Ervaringen deelnemers, ontwikkelaars en gemeenten

Mobiliteit • Kan OV de toename aan? (2) • Station Laan van NOI bereikbaar tijdens bouw • Wordt Station Laan van NOI uitgebreid (5) • Betrekken OV Partners • Genoeg stalling voor fietsen

• • • • • • • • •

AnnA Participatietraject Plangroep #1 - 13 mei 2019

Aantekeningen

Verkeer • Sluiproutes • Toename verkeersdruk (7) • Bezoekersparkeren

•

Parkeren • Parkeren niet duurder voor huidige bewoners (2) • Parkeergarage voor de wijk (6) • Parkeernorm nul niet realistisch (2) • Parkeren bezorg- en pakketdiensten (1)

Kleine groepen prettig, plenair wat vertraging. Geluidsversterking regelen. Bij architectuur bleef discussie wat lang in cirkel over de hoogte. Wonen: vooral voor toekomstige bewoners interessant, voorzieningen kwamen minder uit de verf. We willen ook ruimte om breder dan de postzegel te kijken. Verwachtingen t.a.v. kaders geeft frustratie. Voorstel parkeren en uitbreiden blauwe zone (vanuit Voorburg). Wat vindt projectontwikkelaar: veel ideeën waar we mee aan de slag kunnen. Wat vindt de gemeente: goede, waardevolle discussie. Wat is de ambitie: zie gebiedsagenda. Oproep om het verhaal te vertellen. Graag info en links op website plaatsen.