RIS309859 Bijlage 2 deel 1
Tekst van het document
AnnA Participatietraject juni 2018 - juni 2019
Inleiding In de gemeente Den Haag berust de verantwoordelijkheid voor communicatie en participatie bij particuliere bouwinitiatieven bij de initiatiefnemer. Met de gemeentelijke ‘Handreiking communicatie particuliere bouwinitiatieven’ heeft MRP SOZA een intensief traject van communicatie en participatie opgezet voor ‘Anna’, de herontwikkeling van het gebouw van SOZAWE aan de Anna van Hannoverstraat in Den Haag. Vanwege de impact op de omgeving koos de ontwikkelcombinatie voor een aanpak met acht bijeenkomsten voor omwonenden, belanghebbenden en belangstellenden in 2018 en 2019. Aan de bijeenkomsten namen ongeveer 600 mensen deel.
De aanpak startte in 2018 met een toekomstverkenning. In het voorjaar van 2019 werd het schetsontwerp voor de locatie gepresenteerd en besproken.
Bijeenkomst #1 16 april 2019
Bijeenkomst #2 6 mei 2019
Plangroep #1 13 mei 2019
Plangroep #2 22 mei 2019
Plangroep #3 4 juni 2019
Bijeenkomst #3 12 juni 2019
Inhoud
4 Inleiding 8 Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019 10 Uitnodiging 12 Persbericht 14 Foto’s bijeenkomst 16 Panelen 28 Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019 30 Uitnodiging 32 Foto’s bijeenkomst 34 Verslag 44 Plangroep #1 - 13 mei 2019 46 Programma 50 Foto’s bijeenkomst 52 Aantekeningen 60 Plangroep #2 - 22 mei 2019 60 Programma 62 Stroomschema CID 63 Participatie tijdlijn CID 66 Foto’s bijeenkomst 68 Presentatie Stedenbouw Landschap
86 90
Presentatie Wonen Werken Voorzieningen Aantekeningen
96 Plangroep #3 - 4 juni 2019 98 Programma 102 Foto’s bijeenkomst 104 Presentatie Gemeente 112 Presentatie Stedenbouw Landschap 119 Presentatie Verkeer Parkeren Mobiliteit 120 Presentatie Wonen Werken Voorzieningen 128 Aantekeningen 132 Informatiebijeenkomst #3 - 12 Juni 2019 134 Uitnodiging 135 Gedicht AnnA door Ninke Overbeek 136 Foto’s bijeenkomst 138 Gebiedsagenda 140 Presentatie Stedenbouw Landschap 158 Presentatie Verkeer Parkeren Mobiliteit 160 Presentatie Wonen Werken Voorzieningen 172 Aantekeningen 180 Overige contactmomenten belanghebbenden 186 Verslag
Informatiebijeenkomst #1
10
Aan de bewoners van dit adres
Uitnodiging inloopbijeenkomst over ‘AnnA’, de nieuwbouwplannen voor SOZA Dinsdag 16 april van 19.30 tot 21.30 uur U kunt langskomen op het het tijdstip dat u het beste uitkomt in SOZA, Anna van Hannoverstraat 4 ingang restaurant Southwood
Uitnodiging
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
Den Haag, 8 april 2019
Overleg met belangstellenden en belanghebbenden We nodigen iedereen uit om met ons na te denken hoe we de groei van Den Haag en de grote vraag naar woningen op deze plek het beste kunnen inpassen. Onze plannen maken het mogelijk zo’n 2.000 nieuwe woningen te realiseren. Er is ruimte voor kantoren, voorzieningen en groen. We richten ons op doelgroepen die gebruik maken van deelauto’s, openbaar vervoer en fiets. De capaciteit van de parkeergarage onder de nieuwbouw kan doordoor gelijk blijven aan die van het oude gebouw. Op 16 april nemen we deze en andere onderwerpen graag met u door. Daarna starten we een plangroep om de ideeën nader uit te werken. Het overleg met omgeving en geïnteresseerden kent de volgende stappen. •
Op 16 april starten we met een inloopbijeenkomst. Vanaf 19.30 uur maken we u wegwijs in de plannen. We willen graag van u horen waar u aandacht voor vraagt. U kunt doorlopend met de initiatiefnemers van gedachten wisselen over o.a. wonen, verkeer, parkeren, stedenbouw, openbare ruimte, groen, duurzaamheid en proces. Ook uw woon- of werkidee is welkom! Voor wie op 16 april verhinderd is, is er nog een inloopgesprek op 6 mei, tussen 19.30 en 21 uur uur in het SOZA-pand.
•
Vervolgens gaat een plangroep van bewoners, belanghebbenden, ontwikkelaars, adviseurs en gemeente aan de slag met de reacties en op zoek naar de best haalbare inpassing. Dit doen we in een tweewekelijkse plangroep waarvoor u zich op kunt geven. De plangroep komt bijeen op 13 mei vanaf 18 uur en op 22 mei en 4 juni vanaf 19.30 uur. U kunt zich voor de plangroep opgeven op 16 april en op 6 mei of bij Bas Schoemaker op info@irisadvies.nl.
•
Op 12 juni presenteren we opnieuw in SOZA vanaf 19.30 uur de uitkomsten van de plangroep. Wat zijn aanpassingen? Waar zijn we het over eens? Waar verschillen de meningen? En welke punten vragen aandacht bij de uitwerking van het schetsontwerp?
•
De uitkomsten van het overleg worden aan het College van B&W van Den Haag meegegeven, zodat het de belangen kan afwegen in zijn besluit over het Planuitwerkingskader. Dit ‘PUK’ bevat het kader en de voorwaarden van de gemeente voor de uitwerking van het schetsontwerp.
•
Na het besluit van het College van B&W zetten we het overleg met de omgeving voort om te komen tot een ontwerp voor het gebied en de gebouwen. Dan besteden we ook aandacht aan architectuur en tal van details. Er volgt een bestemmingsplanprocedure met de gebruikelijke inspraakmogelijkheden.
Geachte heer, mevrouw, Ruim twee jaar zijn MRP Development en VORM Ontwikkeling nu eigenaar van het kantoorpand aan de Anna van Hannoverstraat 4. Hier huisde vroeger het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De gemeente Den Haag wil het stationsgebied Laan van NOI fors laten groeien met woningen en werkplekken. Wij zijn daarom voornemens in overleg met de gemeente een plan te ontwikkelen dat voorziet in de grote behoefte aan wonen en werken. Wij hebben hiervoor een eerste schetsontwerp gemaakt. Omdat u in de omgeving woont, werkt of een belang heeft, willen wij u graag informeren over en betrekken bij het ontwerp en de visie op dit gebied. Wij gaan graag met u in gesprek over het effect op de leefomgeving, woonwensen, voorzieningen en groen. Wij vinden het belangrijk dat het plan bijdraagt aan de groeiambities van Den Haag, maar ook aan voorzieningen en betere verbindingen met de wijken aan weerszijden van het spoor. Daarom organiseren wij een informatieavond op 16 april, waarvoor wij u graag uitnodigen. We realiseren ons dat de eerste bijeenkomst op 16 april kort dag is. Voor wie dan niet kan, houden we daarom nog een inloopgesprek op 6 mei van 19.30 tot 21.00 uur, ook in SOZA aan de Hannoverstraat 4. Met deze brief informeren wij u ook hoe wij het overleg na de eerste informatieronde willen voortzetten.
Wat is ‘AnnA’? Het stationsgebied Laan van NOI is één van de drie plekken waar Den Haag fors wil groeien in woningen en werkplekken. Aan de Anna van Hannoverstraat maakt het oude gebouw van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid daarom plaats voor een levendig woon- en werkgebied. Hier kunnen straks zo’n 4.500 mensen wonen en werken. Er komt een internationale IT-Security Campus. De meeste gebouwen reiken tot 75 meter, met twee torens van circa 125 meter. Onder de werknaam ‘Anna’ wordt dit een levendige stadsentree met ruimte voor ontmoetingen, voorzieningen, een volwaardig stationsplein, betere verbindingen naar de 2 wijken en veel groen. In het gebied komt 3.500 m extra openbare ruimte die groen wordt ingericht. We staan aan het begin Anna is een initiatief van de ontwikkelaars MRP Development en VORM Ontwikkeling. Op dit moment bevindt het plan zich nog in de schetsfase. In het eerste ontwerp zijn uitkomsten verwerkt van een informatiebijeenkomst en workshop van juni 2018 over de toekomst van het SOZA-gebied. Nu willen wij met alle belanghebbenden en geïnteresseerden verder kijken naar een zo goed mogelijke inpassing. Tijdens de inloopavond zijn onze mensen, de stedenbouwkundigen en architecten van Rijnboutt, onze adviseurs op verschillende terreinen en mensen van de gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg aanwezig.
Er is uitgebreid de gelegenheid om uw vragen te stellen en uw suggesties mee te geven.
Vragen? Indien u vragen hebt, maar niet aanwezig kunt zijn bij de informatiebijeenkomst, kunt u ons uw vragen laten weten via het e-mailadres: info@SOZADenHaag.nl. Op de website www.SOZA-DenHaag.nl vindt u na vandaag onder ‘Herontwikkeling’ informatie over de plannen en de bijeenkomsten. Wij hopen van harte u te mogen verwelkomen op 16 april aanstaande. Met vriendelijke groet,
Jac Huijsmans Ontwikkelingsmanager MRP Development
John Monden Projectontwikkelaar VORM Ontwikkeling
11 AnnA staat voor:
UITNODIGING Denk mee met AnnA
1. Levendig wonen, voor iedereen bereikbaar. Wie in AnnA woont, kiest bewust voor een levendig woon- en werkgebied met veel ontmoetingsplekken bij een openbaar vervoersknooppunt. Je woont hier vanwege het contact met anderen. Er komen zo’n 2.000 2 2 woningen, van micro-appartementen van 40m tot grotere appartementen van 200 m . Jong en oud door elkaar. Dertig procent van de woningen is sociale huur. Daarnaast zijn er ook middeldure huur- en vrijesectorwoningen. Maar er komen ook eengezinswoningen, zodat gezinnen voor de stad behouden kunnen blijven.
3. Geen verkeers- en parkeerdruk. AnnA beperkt het aantal parkeerplaatsen, allemaal ondergronds. Fietsen en auto’s worden inpandig en ondergronds gestald. De parkeerplaatsen zijn in hoofdzaak voor deelauto’s (voor bewoners), voor bezoekers en voor mindervaliden. Er komt een mobiliteitspunt voor bezorgdiensten. Bewoners van AnnA weten dat ze geen parkeervergunning op straat kunnen krijgen. Voorwaarde is een strikt parkeerregime in de wijken rond AnnA. Met de stationslocatie richt Anna zich volledig op doelgroepen die gebruik maken van openbaar vervoer, deelauto’s en fiets. Er komen inpandige stallingen voor 7.500 fietsen, waaronder een openbare fietsenstalling bij het station. 4. Volop voorzieningen en levendige plint. In AnnA is ruimte opgenomen voor wijkvoorzieningen voor de bewoners van AnnA en de wijk. Er komen speel- en ontmoetingsplekken aan de Schenk, op het stationsplein en op en tussen de gebouwen. De voorzieningen staan in het teken van gezondheid en bewegen, denk daarbij aan eerstelijnszorg, kinderopvang, sociaal-culturele voorzieningen, mogelijk een hotel, winkels en horeca. Daarnaast zal er een openbare fietsenstalling naast het station komen. De architecten krijgen de opdracht mee om een levendige plint met veel voordeuren te ontwerpen.
Hoe maken we een levendig woon- en werkgebied tegenover Station Laan van NOI? Inloopbijeenkomst 16 april vanaf 19.30 tot 21.30 uur. U kunt binnenlopen op het tijdstipt dat u past. SOZA, Anna van Hannoverstraat 4 Ingang restaurant Southwood Voor wie niet kan op 16 april houden we een inloopgesprek 6 mei van 19.30 tot 21.00 uur op hetzelfde adres.
5. Samen werken aan een veiligere wereld. Den Haag is de stad van vrede en recht. Op de IT-Security Campus komt er dan ook veel ruimte voor hoogwaardige kennis- en technologiebedrijven, die bijdragen aan onze internetveiligheid. Het totaal aantal nieuwe werkplekken kan oplopen tot 1.500.
6. Een stad-in-een-stad, goed verbonden met de wijken. AnnA wordt een levendige plek waar bewoners samenleven en gezamenlijke voorzieningen aanwezig zijn. Je kiest er bewust voor om op zo’n bruisende plek te wonen. Tegelijk krijgt het gebied aantrekkelijke looproutes naar het Beatrixkwartier, de Schenk, de wijk en naar Voorburg. Het nieuwe gebied zal worden verdicht met oog voor leefbaarheid en de voorzieningen in de omgeving.
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
2. Groen, gezond en duurzaam. De nadruk ligt op het gebruik van trein, tram en fiets. De inpandige stallingen voor 7500 fietsen zijn goed bereikbaar en aangenaam van kwaliteit. In het openbaar gebied en boven de stallingen komt veel groen. De Schenk als ecologische zone wordt verbonden via een groene voorplaats: er komt in het gebied 2 3.500 m groene openbare ruimte bij. Er is een inventarisatie gemaakt van materialen die kunnen worden hergebruikt. Het energieverbruik wordt minimaal. De inrichting van het openbaar gebied richt zich op bewegen en gezondheid.
12
Met de gemeente Den Haag zijn de stedenbouwkundige mogelijkheden verkend om bij Station Laan van NOI fors te groeien met woningen en werkplekken. Onder de werknaam ‘AnnA’ presenteren de ontwikkelaars een eerste schets voor een levendige stadsentree met wonen en werken, ruimte voor ontmoetingen, voorzieningen, een volwaardig stationsplein, betere verbindingen naar de wijken en veel groen.
Persbericht Den Haag, 8 april 2019
De projectontwikkelaars onderstrepen met ‘AnnA’ zes ambities voor een goede leefomgeving:
Den Haag kan groeien door nieuwbouw aan Station Den Haag Laan van NOI
Persbericht
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
Levendige stadsentree waar 4.500 mensen wonen en werken
De projectontwikkelaars MRP Development en VORM Ontwikkeling hebben met Rijnboutt Architectuur en Stedenbouw een schetsontwerp gemaakt voor de vernieuwing van het noordelijk deel van het Stationsgebied Den Haag Laan van NOI. Zij voorzien een levendig woon- en werkgebied met zo’n 2.000 woningen, kantoren en voorzieningen op de plaats van het voormalige ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Anna van Hannoverstraat. Om er 4.500 mensen te laten wonen en werken verrijzen er gebouwen met hoogtes tot 75 meter en twee torens van circa 125 meter. Vanaf 16 april bespreken de projectontwikkelaars hun initiatief in zes bijeenkomsten met omwonenden, belanghebbenden en geïnteresseerden zodat zij kunnen meedenken over de planvorming. Het schetsontwerp geeft invulling aan de gebiedsagenda Den Haag Laan van NOI van de gemeente Den Haag. Die wil hier een deel van het Haagse woningtekort inlopen en een internationale IT-Tech & Security Campus creëren. Het schetsontwerp laat nieuwe verbindingen met de omliggende wijken zien, veel groen en een 2 verdubbeling van de openbare ruimte met 3.500 m , hoogwaardig ingericht voor verblijf en ontmoeting. MRP Development en VORM Ontwikkeling zijn sinds twee jaar eigenaar van het bestaande kantoorpand.
In het gebouw zijn 175 tijdelijke woningen voor statushouders en jonge Hagenaars gerealiseerd, een broedplaats voor ondernemers en de Horeca Academie met restaurant. Deze kunnen dankzij een gefaseerde ontwikkeling tot 2023 blijven, net als tal van kleine ondernemers en start ups. Vanaf mei vestigt zich The Hague Tech met tal van andere tech start & scale up’s in het gebouw. De start van de eerste fase van de bouw zal omstreeks 2021 zijn.
1
1.
Levendig wonen, voor iedereen bereikbaar. Wie in AnnA woont, kiest bewust voor een levendig woon- en werkgebied met veel ontmoetingsplekken bij een openbaar vervoersknooppunt. Je woont hier vanwege 2 het contact met anderen. Er komen zo’n 2.000 woningen, van micro-appartementen van 40m tot enkele 2 grotere appartementen van 200 m . Jong en oud door elkaar. Dertig procent van de woningen is sociale huur. Daarnaast zijn er ook middeldure huur- en vrijesectorwoningen. Maar er komen ook eengezinswoningen, zodat gezinnen voor de stad behouden kunnen blijven.
2.
Groen, gezond en duurzaam. De nadruk ligt op het gebruik van trein, tram en fiets. De inpandige stallingen voor 7.500 fietsen zijn goed bereikbaar en aangenaam van kwaliteit. In het openbaar gebied en boven de stallingen komt veel groen. De Schenk als ecologische zone wordt verbonden via een groene voorplaats: er 2 komt in het gebied 3.500 m groene openbare ruimte bij. Er is een inventarisatie gemaakt van materialen die kunnen worden hergebruikt. Het energieverbruik wordt minimaal. De inrichting van het openbaar gebied richt zich op bewegen en gezondheid.
3.
Geen verkeers- en parkeerdruk. ‘AnnA’ kan zich door de stationslocatie volledig richten op doelgroepen die gebruik maken van openbaar vervoer, deelauto’s en fiets. AnnA beperkt het aantal parkeerplaatsen. Fietsen en auto’s worden inpandig en ondergronds gestald. De parkeerplaatsen zijn in hoofdzaak voor deelauto’s (voor bewoners), voor bezoekers en voor mindervaliden. Er komt een mobiliteitspunt voor bezorgdiensten. Bewoners van AnnA weten dat ze geen parkeervergunning op straat kunnen krijgen. Voorwaarde is een strikt parkeerregime in de wijken rond AnnA. Er komen inpandige stallingen voor 7.500 fietsen, waaronder een openbare fietsenstalling bij het station. Dagelijks maken nu al 12.500 mensen gebruik van Station Laan van NOI.
4.
Volop voorzieningen en levendige plint. In AnnA is ruimte opgenomen voor wijkvoorzieningen voor de bewoners van AnnA en de wijk. Er komen speel- en ontmoetingsplekken aan de Schenk, op het stationsplein en op en tussen de gebouwen. De voorzieningen staan in het teken van gezondheid en bewegen, denk daarbij aan eerstelijnszorg, kinderopvang, sociaal-culturele voorzieningen, mogelijk een hotel, winkels en horeca. De architecten krijgen de opdracht mee om een levendige plint met veel voordeuren te ontwerpen én een gemengde zone tussen de gebouwen en de straat.
5.
Samen werken aan een veiligere wereld. Den Haag is de stad van vrede en recht. Op de IT-Tech & Security Campus komt er dan ook veel ruimte voor bedrijven die bijdragen aan internetveiligheid en de omgang met technologie in onze samenleving. Het totaal aantal nieuwe werkplekken kan oplopen tot 1.500.
6.
Een stad-in-een-stad, goed verbonden met de wijken. AnnA wordt een levendige plek, waar bewoners samenleven en gemeenschappelijke voorzieningen aanwezig zijn. Je kiest ervoor om op zo’n bruisende plek te wonen. Tegelijk krijgt het gebied meer en aantrekkelijker looproutes naar het Beatrixkwartier, de Schenk, de wijk en naar Voorburg. Het nieuwe gebied zal worden verdicht met oog voor leefbaarheid en de voorzieningen in de omgeving.
2
13 Participatie Op dit moment bevindt het plan zich nog in de schetsfase. In het eerste ontwerp zijn uitkomsten verwerkt van een informatiebijeenkomst en workshop van juni 2018 over de toekomst van het SOZA-gebied. De ontwikkelaars willen met alle belanghebbenden kijken naar een zo goed mogelijke inpassing. Deze participatie start met inloopavond op 16 april, vanaf 19.30 in SOZA, Anna van Hannoverstraat 4. Voor wie dan niet kan, is er nog een inloopgesprek op 6 mei, ook vanaf 19.30 in SOZA. Vervolgens gaan de projectontwikkelaars en de ontwerpers het schetsontwerp verfijnen met een plangroep van bewoners, geïnteresseerden en belanghebbenden. Op 12 juni presenteren zij de uitkomsten van de plangroep tijdens een tweede openbare informatiebijeenkomst. Het totaal van reacties wordt aan het College van B&W van Den Haag meegegeven, zodat het College de belangen kan afwegen in haar besluit over een Planuitwerkingskader. Dit zogenaamde PUK bevat het kader en de voorwaarden van de gemeente voor uitwerking van het schetsontwerp
Voor meer informatie, interviews en beeldmateriaal: Marja van Reijn, marketing en communicatiemanager MRP Development, 06 3868 6485, Marja.van.reijn@mrpdevelopment.nl.
3
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
Noot voor de redactie, niet voor publicatie
Foto’s bijeenkomst
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019 14
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
15
Panelen
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
16
LOCATIE NU
SITUATIE 1992
INFORMATIE BIJEENKOMST 16 APRIL 2019
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
ANNA LEVENDIGE STADSENTREE
17
ID CARD JULI 2018 Mix ‘Hout’
gemeenschap kleurrijk gemengd
SO ZA
Karakter
groen toegankelijk leefbaar
Het stationsgebied van Laan van NOI is één van de drie plekken waar Den Haag fors wil groeien in woningen en werkplekken
CO_WORKING/CO_LIVING
Knooppunt
Aan de Anna van Hannoverstraat kunnen straks zo’n 4.500 mensen wonen en werken
mensen functies vervoer
Er komt een internationale IT-security campus. Basis vormen de huidige activiteiten in gebouw en gebied
Stadsentree met karakter Op uitnodiging van MRP Development en VORM hebben dertig wijkbewoners, ondernemers en partijen met een duidelijk belang in het gebied op 12 juni 2018 gewerkt aan een gezamenlijk toekomstbeeld. Uit woorden, beelden en gedachten komen vier kernbegrippen die de levendige stadsentree karakteriseren. Twee dagen later werden deze aangevuld met uitspraken over wonen, werken en ontspannen die 200 bezoekers uit de wijken en tal van organisaties gaven in een Toekomstkamer tijdens de feestelijke heropening van het gebouw. Met hun bijdragen is deze ID card opgebouwd.
Historie: van poort tot stadsentree De Laan van Nieuw Oost-Indië (nu Laan van NOI) begon als een oude grafelijke route door het Haagse Bos. Zij werd in 1748 bestraat op initiatief van stadhouder Willem IV. Vanaf 1658 moest er tol worden betaald om van Voorburg naar de stad te gaan en functioneerde het als stadpoort. Na de aanleg van de tolvrije Koningin Wilhelminalaan in Voorburg werd het tolgeld in 1928 afgeschaft. Dat was het startsein voor een toenemende drukte bij de smalle doorgang onder het spoor. De Tweede Wereldoorlog bracht grote verwoestingen door geallieerde bombardementen tussen de Laan van NOI, Bezuidenhoutseweg, de Van den Boschstraat (nu Prins Clauslaan) en de Schenkkade. Slechts een vijfde van het gebied bleef overeind. De herstel- en herbouwwerkzaamheden duurden zestig jaar en in 2013 waren er nog altijd onbebouwde plekken. Bezuidenhout is – zoals de naam het aangeeft – het gebied ten zuiden van het Haagse Bos. Tussen dit gebied en Voorburg werd een wetering gegraven, nu de Schenk. Architect Dudok wees de Laan van NOI aan als een hoofdverkeersweg. Het rustieke en lommerrijke karakter verdween. In 1962 werd het wederopbouwplan aanvaard met maar enkele elementen van het plan van Dudok. Het spoor ging niet ondergronds maar bleef bovengronds, de Utrechtse Baan werd verdiept.
De architectuur van de wederopbouw in de wijk was sober en doelmatig, maar wel met aandacht voor details en ornamentiek.
In het gebied tussen de Schenk en het spoor werd in 1979-1990 het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gebouwd. Het gebouw werd als een stad georganiseerd. De ruggengraat van het gebouw kan als straat worden gezien, een as als ontmoetingsruimte. Vides geven een groot gevoel van ruimtelijkheid. Er zijn zestien onderling geschakelde achthoekige torens. Het complex is 56.000 m2 groot en voorzien van een parkeergarage met 300 parkeerplaatsen. Het is een voorbeeld van het structuralisme met geprefabriceerde betonnen kolommen en liggers. In 2005 vond nog een grootschalige renovatie plaats en werden een bibliotheek en vergadercentrum erin gevestigd. Het ministerie verliet het gebouw in 2016. De eigenaar, Rijksvastgoedbedrijf, heeft een deel van het gebouw door tijdelijk beheer in gebruik gehouden, onder andere door het huisvesten van statushouders en de Horeca Academie. Eind 2016 is het gebouw verkocht aan MRP Development en VORM Ontwikkeling. Zij zien het als taak om de voormalige stadstoegang uit te bouwen tot een levendig knooppunt van de snelgroeiende stad, die veel woningen nodig heeft, maar ook voorzieningen en werkplekken in het Central Innovation District. Het kantoorgebouw leent zich niet voor woningbouw. De leidende gedachte van Hertzbergers architectuur wordt met nieuwe vormen levend gehouden.
SO ZA
Ruimte voor ontmoetingen en (wijk)voorzieningen
Een toekomstbeeld in vier kernwaarden Mix
‘Hout’
De wijken aan weerszijden van het spoor zijn gemengd. Er wonen jonge en oude mensen, studenten en werkenden, rijke en armere mensen, migranten en Nederlanders door elkaar. Door de hoge druk op de woningmarkt wordt een verdringing van de oorspronkelijke bewoners gevoeld. Hoe kan dat het hoofd worden geboden? SOZA moet in ieder geval kleurrijk blijven. Er is een sterk gemeenschapsgevoel, mensen kijken naar elkaar om. Een oma die oppast op kinderen en een student die een buddy is voor een statushouder, het is hier heel vanzelfsprekend.
Met de herontwikkeling van deze plek, kan de kans met beide handen worden aangegrepen om de groene sfeer langs de Schenk in een veel groter gebied van Bezuidenhout voelbaar te maken. De burcht die het gebouw SOZA nu is, kan worden geslecht om doorgangen te maken. Ruimte om van de ene plaats naar de andere te gaan, om te verblijven en voor groen. Zo wordt deze plek toegankelijk en leefbaar. Met de klimaatproblematiek, zoals de opwarming van de aarde, moet ook in de derde dimensie worden gewerkt aan de leefbaarheid in de brede zin. Balkons en daken kunnen van groen worden voorzien, net als gevels. Niet alleen goed voor de nieuwe bewoners en gebruikers van het pand maar voor alle omwonenden. ‘Hout’ staat ook symbool voor hergebruik, voor materialen met vele levens.
De mix betreft ook een veelheid aan functies en activiteiten. Zoals Hertzberger het zich destijds had voorgesteld, kan SOZA een stad-in-eenstad worden. Maar dan een open stad. Een begane grond die buitengewoon toegankelijk is, waar je doorheen wilt lopen als je je trein wilt halen vanaf station Laan NOI. Waar plekken zijn waar je kunt werken, anderen kunt ontmoeten, iets met vrienden kunt drinken of in je eentje even op adem mag komen. De stad-in-een-stad kent een kloppend hart met winkels en horecazaken die hier op hun plek zijn en met publiekstrekkende functies voor bijvoorbeeld theater, muziek, museum, Horeca Academie en andere vormen van recreatie. Er is van alles te doen. Denk aan de klimbaan waar de programmeurs van de Hague Security Delta (HSD) de algoritmen uit hun hoofd zetten. Of denk aan het stadsdeelkantoor waar Aryana haar paspoort verlengt. Of aan de Perzische theesalon waar zij afspreekt met de IT-recruiter die haar op het spoor is gekomen. Het wordt een plek om snel thuis te raken. Zowel voor de forens als de wijkbewoner die net zo geëngageerd is als Bordewijk en Roepman.
Knooppunt Waar Bordewijks auto’s nog als knorrende beesten voorbijraasden, is het nu de bedoeling dat de auto geruisloos door de stad beweegt. Elektrisch voortgedreven, opgeladen door zon en wind. Doordat men in deze gemeenschap auto’s deelt en aan de haltes voor tram en trein leeft, is er relatief weinig ruimte nodig voor het parkeren van de (elektrische) auto’s. Voor de bewoners en gebruikers van SOZA zijn er daarentegen wel volop plekken om de fiets te stallen en op te laden. De verbindingen met Voorburg onder het spoor worden verbeterd, zodat het spoor steeds minder als barrière hoeft te worden ervaren. Fietsers kunnen snel over de Velostrada naar het centrum en Hollands Spoor.
Karakter Het gebouw heeft altijd karakter getoond en heeft zich tot verkort goed kunnen aanpassen. Door innovatief met de plek en het gebouw om te gaan, wordt het wederom een plek met karakter. Het bijzondere van de locatie is dat het een woonmilieu aan weerszijden van het spoor verbindt met stedelijke ontwikkelingen en transportlijnen. Het heeft alles in zich om een bijzondere plek te worden; om iets nieuws toe te voegen en onderscheidend te zijn. Om ‘de levendige stad in de stad’ te realiseren, om deze plek zo goed mogelijk uit te nutten, moet er innovatief worden ontworpen. Net als Hertzberger het destijds heeft gedaan, moeten verdiepingen met elkaar in verbinding worden gebracht zodat het ook echt als een stad-in-een-stad kan functioneren. De wandeling naar boven brengt je van parkeren naar muziek, theater en horeca, via woon- en werkruimten naar zwembad en sportruimten met een kas voor de groenten en fruit op het dak. Het heeft een ‘glocal’ karakter: een samenvoeging van global en local: werelds en van de wijk ineen.
Van wie wordt SOZA?
Een volwaardig stationsplein met betere verbindingen naar de wijken
Leven met Karakter Wie treffen we aan, in deze stad-in-een-stad? De studenten en de jongeren die, klein maar zelfstandig behuisd, hier een plek hebben gevonden. De jonge starters op de koopmarkt die hier een betaalbaar appartement kunnen vinden. De stedelijke gezinnen die in een appartement willen wonen als in het gebied en gebouw voldoende voorzieningen waar kinderen kunnen spelen. Daar zullen ook expats bij zijn, die met hun gezin naar Den Haag zijn gekomen. De emtpy nesters die – nu de kinderen het huis uit zijn – hier in een ruim appartement wonen en de (klein)kinderen in gastenkamers kunnen laten logeren. De nog zelfstandige oudere bewoner in een genoeglijk appartement, van alle gemakken voorzien in het gebouw. Wat hen bindt, is dat ze willen wonen in deze stadin-een-stad, met een gemêleerde groep mensen om zich heen, waarbij ze zelf kunnen kiezen om dingen samen te doen. Kansen om met elkaar collectieve woonvormen en gezamenlijke voorzieningen op te zetten, liggen voor de hand op zo’n plek met een hoge intensiteit. De wijkbewoners komen graag naar de culturele activiteiten die hier neerstrijken, een mooie aanvulling op die in het centrum. Een voorstelling bijwonen in een kleinschalig theater, oefenen in een zaal, op bezoek in het museum, eten en netwerken bij de Horeca Academie, werken op een van de vele soorten werkplekken die er zijn.
Bedrijven die zich onderscheiden van anderen, in bijvoorbeeld duurzaamheid en innovatie, die het cluster van de The Hague Security Delta versterken. Sportruimten en kinderopvang worden zowel door bewoners als de werkers gebruikt. Een gebied waarin volop wordt geleefd.
Colofon © MRP Development en VORM, juni 2018. De ID Card verbeeldt en verwoordt de gewenste identiteit van SOZA in Den Haag voor iedereen die werkt aan de plannen voor het gebied. Aan de basis ligt een workshop en een Toekomstkamer met tal van mensen die zich betrokken voelen bij wonen, werken en ontspannen op deze plek. Opgesteld door Iris advies, Bas Schoemaker en Erna van Holland. Vormgegeven door Scherpontwerp. Met dank aan Annelies Colenbrander, Ada Kraft en Jan Metz. Speciale dank aan Yaman Hendawi (fotografie).
Veel groen op en rond de gebouwen. 3.500 m2 extra openbare ruimte. Ecologische versterking van de Schenk
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
bijzonder innovatief levendig
18
OPGAVE
OPBOUW VAN HET PLAN
2.000 WONINGEN
SCHENK
SCHENK
>
(CA. 3.000 INWONERS)
STATION
1.500 WERKPLEKKEN VOORZIENINGEN
Panelen
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
STATION
bestaand
(DETAILHANDEL, HORECA, DIENSTVERLENING, CULTURELE EN MAATSCHAPPELIJKE FUNCTIES)
nieuw
SCHENK
SCHENK
STATION
STATION
structuur van de openbare ruimte
invloedsferen Schenkzone en stationsgebied
5.000 M2 OPENBARE RUIMTE (TOEVOEGING VAN 3.500 M2)
SCHENK
SCHENK
Zone M: tot 35 meter Zone L: tot 80 meter
MOBILITEIT
7.500 STALLINGSPLAATSEN
M/L M/L
ruimtelijk grid met gradiënt van M-L-
creëren van doorwaadbare en
XL
(WAARVAN EEN BELANGRIJK DEEL VOOR HET STATION)
L
Zone XL: tot 125 meter XLXL STATION
STATION
MINIMAAL AUTOGEBRUIK, MAXIMAAL OPENBAAR VERVOER EN FIETS
MM LL XLXL
XL
HS
M L
L
140
XL L XL
M/L
M M
SCHENK
STATION
Principeprofiel opbouw hoogte, invloedsferen en de stedelijke
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
nieuw centrum D 180 +
GROEN,WATER,ONTSLUITING
19
STEDENBOUWKUNDIG PLAN TOEKOMSTPERSPECTIEF
75m
25m
60m
35m
75m
125m
75m 25m
Station
125m
Groen • Schenk wordt versterkt als ecologische zone • AnnA verdrievoudigt de oppervlakte openbaar gebied, groen ingericht • Groen op en rond gebouwen (er zijn op straat straks 70 bomen, 48 meer dan nu) Water • Hemelwater wordt gebruikt voor de beregening van groen op de gebouwen en het maaiveld • Hemelwater infiltreert waar mogelijk in de bodem Openbaar vervoer • Tramhalte in de Laan van NOI wordt verbeterd • NS voorziet nieuw stationsgebouw en nieuwe onderdoorgang • Stationsplein is een ruime verblijfsruimte met verbindingen naar het Beatrixkwartier en de Schenk Verkeer • Voetgangers en fietsgebied. Anna van Hannoverstraat wordt Stationsplein en wandelgebied • Autoverkeer via Schenkkade en Laan van NOI, garage-ontsluiting en bevoorrading via Wilhelmina van Pruijsenstraat • Door beperkte parkeerruimte blijft de intensiteit van het autoverkeer vergelijkbaar als destijd bij het functioneren als ministerie • Mobliteitspunt voor pakketdiensten • Fietspaden worden verbeterd en verbreed Parkeren • Bewoners AnnA krijgen geen parkeervergunningen • Bewoners AnnA maken gebruik van OV, deelauto en fiets: geen of weinig autobezit • Maximaal 350 parkeerplaatsen: voor mindervaliden, deelauto’s en bezoekers
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
35m
Laan van NOI
Wilhelmina van Pruijsenstraat
Schenkkade
20
DOORSNEDEN
STRAATBEELD
Panelen
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
Schenkkade
Zicht vanuit de Stuyvesantstraat
Zicht vanuit de Laan van NOI Laan van NOI
Stuyvesantstraat
Wilhelmina van Pruijsenweg
Laan van NOI
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Zicht vanuit de Stuyvesantstraat
Website:
Zicht vanuit de Laan van NOI
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
ARCHITECTUURBEELD
21
STRAATBEELD
Dit zijn de eerste ideëen over de architectuur
Referentie beelden:
Zicht vanuit de Kon. Julianalaan
Beeld 2 : voorbeeld van invulling hybrid zone (gewoon leuke inspiratie)
referenties Middenzone
referenties Schenkzijde
referenties Laan van NOI
Schenkzijde
Middenzone Laan van NOI
Zicht vanuit de Imhoffstraat
Spoorzone
Van Imhoffstraat
Kon. Julianalaan
Zicht vanuit de Kon. Julianalaan
Zicht vanuit de Imhoffstraat referenties Spoorzijde
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
Beeld 1 : inrichting openbare ruimte, verblijven, groene vingers (schenkkade)
22
EINDBEELD
VOGELVLUCHT Laan van Nieuw OostVan Imhoffstraat Stuyvesanstraat
Schenkkade Zicht vanuit de trein
Panelen
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
Kon. Julianalaan
Zicht langs de Schenkkade Belangrijke zichtlijnen in huidige stedelijke structuur
Zicht richting het station
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
ZES AMBITIES VOOR EEN GOEDE LEEFOMGEVING
23
LEEFBAARHEID
AnnA staat voor:
Conclusies: • • • • •
kwaliteit openbare ruimte
voorzieningen (winkels, horeca)
kwaliteit openbare ruimte
voorzieningen (cultureel, scholen, etc)
voorzieningen (onderwijs, zorg)
met de toename van woningen wordt de druk op (basis)onderwijsvoorzieningen en eerstelijns gezondheidszorg (huisarts, apotheek, tandarts) groot; de groen-norm voor de wijk (in de openbare ruimte) is aan de lage kant. Hetzelfde geldt voor het aantal speelplekken; de voorzieningenstructuur van de wijk is goed op orde (winkels, horeca). Basisonderwijs is nu op orde; de milieubelasting vanwege geluid en fijnstof is langs de hoofdwegen en de spoorweg aanzienlijk; de parkeerdruk in de wijk, en dan vooral ten westen van de Laan van NOI, is hoog.
2. Groen, gezond en duurzaam. • Gebruik van trein, tram en fiets staat voorop • Inpandige stallingen voor 7500 fietsen, inclusief nieuwe NS-staling • Veel groen. Groene voorplaats naar De Schenk (ecologische zone) • De inrichting van het openbaar gebied richt zich op bewegen en gezondheid. • Er komt 3.500 m2 groene openbare ruimte bij (verdrievoudiging van de oppervlakte openbare ruimte nu) • Hergebruik materialen. Energieverbruik wordt minimaal. 3. Geen verkeers- en parkeerdruk. • AnnA beperkt het aantal parkeerplaatsen tot 350, allemaal ondergronds. Ze zijn in hoofdzaak voor deelauto’s (voor bewoners), voor bezoekers en voor mindervaliden. • Bewoners van AnnA krijgen geen parkeervergunning op straat. Voorwaarde is een strikt parkeerregime in de wijken rond AnnA. • Mobiliteitspunt voor bezorgdiensten • AnnA richt zich volledig op doelgroepen die gebruik maken van openbaar vervoer, deelauto’s en fiets. Er komen inpandige stallingen voor 7.500 fietsen, waaronder een openbare NS-fietsenstalling 4. Volop voorzieningen en levendige plint. • AnnA biedt voorzieningen voor de bewoners van AnnA en de wijk. • Speel- en ontmoetingsplekken aan de Schenk, op het stationsplein en op en tussen de gebouwen. • De voorzieningen staan in het teken van gezondheid en bewegen. Eerstelijnszorg, kinderopvang, sociaal-culturele voorzieningen, mogelijk een hotel, winkels en horeca.
• De architecten krijgen de opdracht mee om een levendige plint met veel voordeuren te ontwerpen. 5. Samen werken aan een veiligere wereld. • IT-Security Campus voor hoogwaardige kennis- en technologie-bedrijven, die bijdragen aan onze internetveiligheid. • Het totaal aantal nieuwe werkplekken kan oplopen tot 1.500 6. Een stad-in-een-stad, goed verbonden met de wijken. • Een levendige plek waar bewoners samenleven met veel gezamenlijke voorzieningen • Aantrekkelijke looproutes naar het Beatrixkwartier, de Schenk, de wijk en naar Voorburg. • Het nieuwe gebied zal worden verdicht met oog voor leefbaarheid en de voorzieningen in de omgeving.
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
mobiliteit
1. Levendig wonen, voor iedereen bereikbaar. • Levendig woonmilieu met circa 2.000 woningen • Van micro-appartementen van 40m2 tot grotere appartementen van 200 m2. • Jong en oud door elkaar • Dertig procent van de woningen is sociale huur. • Daarnaast zijn er middeldure huur- en vrijesectorwoningen, ook voor gezinnen.
24
DUURZAAMHEID
ZON, WIND, GELUID sunspots
sunspots
Bezonningsduur februari
Panelen
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
Windsituatie zonder bomen
Bezonningsduur april
Uit de eerste verkenningen blijkt dat het plan op enkele plekken verbetering behoeft. Mogelijkheden voor de verbetering van het windklimaat zijn: • het aanplanten van bomen in de openbare ruimte • het beperken van verschillen in bouwhoogten • het dichten van (kleine) gaten op straatniveau • het plaatsen van extra abri’s op de oostelijke perrons • bouwkundige voorzieningen als luifels worden voorkomen
licht lucht uitzicht
licht prefab hor. flexibiliteit collectieve functies/ sport/ ontspanning
contact
contact stadsverwarming/ -koelingnet hoog rendement levering
Bezonningsduur juni 1.
2.
reuring
Uit de eerste verkenningen blijkt dat het plan tot extra schaduw leidt in delen van Bezuidenhout. Er zijn maar een beperkt aantal situaties die niet aan de Haagse bezonningsnorm kunnen voldoen.
3.
wonen
4.
prive
Programma activeert de openbare
Ontsluiting sociale veiligheid, routing binnen
Diversiteit bijzonder woonprogramma,
Contact transparantie, open en gesloten zijden,
Buitenruimte open balkons, levendige dakterrassen, collectieve
Klimaatadaptatie water gebruiken als inrichtingselement,
Groen groene inrichting creëert rust en sfeer, verkoeling,
Licht Lucht, geluid insnedes in het gebouw, weren en absorberen voldoende licht op begane
≥ 2,3
Energieconcept goed comfort met weinig energie 1. hybride ventilatie3. geavanceerde sturing 4. hoogwaardig warmte-
Geluidbelasting project
Wegverkeer gecumuleerd zonder aftrek
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Gecumuleerd spoor
Website:
GPP spoor (doorgaand spoor) www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Dialoog
Door goed naar elkaar te luisteren en respect te tonen voor ieders belang, zijn we in staat samen (inwoners, stakeholders, gemeente en ontwikkelaar) het beste mogelijke plan te maken.
*AnnA staat op grondgebied van Den Haag en volgt de ruimtelijke procedures van de gemeente Den Haag. De ontwikkeling vindt plaats in nauwe afstemming met de gemeente LeidschendamVoorburg.
WAAR VRAAG JE AANDACHT VOOR? WONEN
VOORZIENINGEN
BEZONNING
ZICHT
WIND
VERKEER &
GROEN
DUURZAAMHEID
25
PLANNING EN PROCES Aanpak Omgeving geeft advies over: • Schetsontwerp • Invulling van wonen, werken, voorzieningen en leefbaarheid • Openbare ruimte en groen • Mobiliteit en verkeer
Wat wordt met de adviezen gedaan? • Alles (voor én tegen) komt in verslagen • Uitwerking en bespreking adviezen in plangroep • Initiatiefnemer: past toe of legt uit • Adviezen buiten kaders (randvoorwaarden): in verslag aan het college
Kader voor de participatie 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Levendige stadsentree met internationale uitstraling. Open verbindingen naar de omgeving. Financieel haalbaar. 2.000 woningen. 30% sociaal. Ook middelduur en voor gezinnen. 40.000 m2 ruimte voor werken o.a. in IT Security Campus. 6.000 m2 voorzieningen voor AnnA en en wijken. 5.000 m2 groen ingerichte openbare ruimte en groen op en rond gebouwen. Stallingen voor 7.500 fietsen. Zo min mogelijk parkeren, in hoofdzaak voor deelauto’s, bezoekers en mindervaliden. Bewoners kiezen voor OV, fiets en deelauto en krijgen geen parkeervergunning in de omgeving. Verkeersdruk wordt niet groter dan in situatie met SoZaWe. 10. Duurzaam en leefbaar. 11. Gebiedsagenda ICT-Security Campus Den Haag Laan van NOI.
Planning project, participatie en besluitvorming 2019 16 april 6 mei mei-juni
12 juni juni juli najaar
Inloopbijeenkomst over Schetsontwerp Inloopgesprek over Schetsontwerp in SOZA (voor mensen die op 16-4 niet konden (19.30 in SOZA)) Plangroep met belanghebbenden en geïnteresseerden Het verzoek is om alle plangroepbijeenkomsten aanwezig te zijn: • Plangroep 1 op 13 mei (18.00 uur SOZA Dinner, 19.30 uur aanvang) • Plangroep 2 op 22 mei (19.30 uur) • Plangroep 3 op 4 juni (19.30 uur) Publieksbijeenkomst in SOZA over uitkomsten plangroep Participatieverslag naar College van B&W Den Haag Besluitvorming over planuitwerkingskader (PUK) door College van B&W Den Haag Uitwerking tot definitief stedenbouwkundig ontwerp Start bestemmingsplan (met gebruikelijke inspraakprocedures)
2021 Start sloop en bouw eerste deel (aan zijde Laan van NOI) De huidige activiteiten in SOZA kunnen tot 2023 blijven. (HSD, aan zijde Wilhelmina van Pruijsenweg) 2022 – 2028 Gefaseerde oplevering woningen, kantoren en openbare ruimte
ANDERS:
Planning onder voorbehoud
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
Website:
www.soza-denhaag.nl/herontwikkeling
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
(randvoorwaarden zie nodig zijn om het project mogelijk te maken)
GEBIEDSAGENDA DEN HAAG LAAN VAN NOI
GEBIEDSAGENDA DEN HAAG LAAN VAN NOI
gebiedsontwikkeling in het CID
gebiedsontwikkeling in het CID
stationsvernieuwing
stationsvernieuwing
ICT - Security Campus
26
hoogwaardige buitenruimte
ICT - Security Campus
Gebiedsagenda Den Haag Laan van NOI
hoogwaardige buitenruimte
Gebiedsagenda Den Haag Laan van NOI
ontvangstdomein station (bijzondere buitenruimte) RAAMWERK BUITENRUIMTE stedelijke ontwikkeling
ontvangstdomein station (bijzondere buitenruimte) AGENDAKAART ICT -stedelijke SECURITY CAMPUS ontwikkeling Den Haag Laan van NOI
perspectief buitenruimte raamwerk agenda ontvangstdomein station realisatie (bijzondere buitenruimte)
GEMEENTE DEN HAAG
perspectief stationsvernieuwing agenda ontvangstdomein station realisatie
hoogwaardige buitenruimte
(bijzondere buitenruimte)
groen en water
hoogwaardige buitenruimte
groen en water
Velostrada Den Haag-Leiden
stedelijke ontwikkeling realisatie agenda perspectief perspectief; grondgebied gemeente groene verbinding Leidschendam-Voorburg
langzaam-verkeersroute tramlijn met halte
groene verbinding groen raamwerk
groen en water
Velostrada Den Haag-Leiden hoofdgroenstructuur
Velostrada Den Haag-Leiden
idem + ecologische zone campusgroen
groene verbinding
langzaam-verkeersroute buurtpark
Velostrada Den Haag-Leiden
tramlijn met halte
langzaam-verkeersroute
groene stadslanen
tramlijn met halte
groene verbinding
langzaam-verkeersroute
overig interactie plint-buitenruimte
spoorzone bestaand groen
tramlijn met halte
spoorzone
spoorzone
spoorzone gemeentegrens tussen Den Haag en Leidschendam-Voorburg
N
GEMEENTE LEIDSCHENDAM- VOORBURG 50m
250m
50m
Panelen
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
20181031
50m
250m
20181101
50m
250m
250m
20181031
20181031
RAAMWERK BUITENRUIMTE
“Van functionele voorstadshalte naar een volwaardig intercitystation en stadsentree“
120 m
• Ontvangstdomein: van logistieke knoop naar aantrekkelijke en gelijkwaardige buitenruimte aan beide zijden van het station
109 m
95 m
• Versterken kwaliteiten groene dragers • Verbindende schakel naar Beatrixkwartier
• Beter verbinden van de gebieden aan weerszijden van het spoor
75 m
55 m
• Levendige plinten vergroten (verblijfs)kwaliteit van ontmoetingsplekken en routes
35 m
Van Alphenstraat
Station
Schenk
Bezuidenhout
• Vergroening buitenruimte: in openbaar gebied én als onderdeel van ontwikkelopgaves
MOBILITEIT
ICT - Security Campus bestaande hoofd as fietsnetwerk
te verbeteren fietsroute (fijnmazig netwerk) velostrada
MOBILITEIT
Fietsverkeer
openbare bestaande hoofd asfietsenstalling fietsnetwerk
GEMEENTE DEN HAAG
te verbeteren fietsroute Voetganger (fijnmazig netwerk)
an La
autoluw gebied velostrada
nk
he
Sc
n Ni va
autotoegankelijk openbare fietsenstalling met nadruk op LV
• OV-georiënteerd bouwen; verlagen parkeernorm en
de
ka
onderzoek naar inpassing openbare parkeergarage
w eu st
Oo
verbeteren oversteek voetganger Voetganger
27
Gebiedsagenda Den Haag Laan van NOI
Fietsverkeer
MOBILITEIT
ië
Ind
autoluw gebied
Gemotoriseerd verkeer
• Inpassing fietsenstalling station (korte en lange termijn)
autotoegankelijk met nadruk op LV
Utrechtsebaan
verbeteren oversteek voetganger
50km weg
• Onderzoek situering haltes tram en bus i.s.m. entrees
Gemotoriseerd verkeer
openbaar toegankelijk parkeren
Utrechtsebaan
M
50km weg openbaar toegankelijk parkeren
nk
he
Sc
de
ka
Be Pr.
A.
n Ha
va
• Autoluw maken campusgebied
atr
M
aa
ixl n
La an va
spoorzone
w
eu
eg nw
tramlijn n Pru
W.
va
at
tra
ns
he
e
Metro E / RandstadRail
Tramhalte
ind ste
Oo
ise
spoorzone
• Aanleg Velostrada langs Van Alphenstraat
n Ni
OV terminal
tramlijn
nieuwe station
at
tra
ers ov
nn
Openbaar vervoer OV terminal Openbaar vervoer
n Alp
Metro E / RandstadRail
Va
MTramhalte Metro/ RandstadRail halte
• Verbeteren en toevoegen onderdoorgangen spoor voor langzaam verkeer
Bushalte halte Metro/ RandstadRail
M
Bushalte Zoekgebied calamiteitenhalte halte Ko
n.W ilhe
lm
ina
50m 50m
250m
laa
n
GEMEENTE LEIDSCHENDAM- VOORBURG
• Dynamisch verkeersonderzoek (laadvermogen van huidige infrastructuur) • Verbeteren routes en oversteek voor fietsers en voetgangers
250m
MOBILITEIT
ECONOMIE
Fietsverkeer bestaande hoofd as fietsnetwerk
velostrada openbare fietsenstalling Voetganger
iden ol Le hiph dam min Sc ster 10 min Am 25 min 35
GEMEENTE DEN HAAG
autoluw gebied autotoegankelijk met nadruk op LV verbeteren oversteek voetganger Gemotoriseerd verkeer
• Security - ICT-tech campus; hart van Europees veiligheidscluster • Mix van scale-ups, start-ups en hoofdkantoren
ICT
Utrechtsebaan 50km weg openbaar toegankelijk parkeren
• Kennis en onderwijs
€
M Openbaar vervoer
• Ontmoetingsplekken voor kennisdeling
OV terminal spoorzone tramlijn Metro E / RandstadRail Tramhalte
Korte termijn (2019 – 2023)
Metro/ RandstadRail halte
M
Laan van NOI / Security ICT Campus Kantoren 40.000 m2 Onderwijs (HSD Campus) circa 7.500 – 10.000 m2 Voorzieningen1 circa 4.000 - 6.000 m2 (zoals dienstverlening, fitness, retail, horeca)
Bushalte
t am Defl tterd min Ro 10 min 25
MOBILITEIT
50m
GEMEENTE LEIDSCHENDAM- VOORBURG
Middellange termijn (20242030) Lange termijn (2030-2040)
Kantoren circa 20.000 – 30.000 m2 , exclusief circa 15.000 m2 aan Voorburgse zijde Voorzieningen circa 6.000 - 11.000 m2 (zoals dienstverlening, fitness, retail, horeca), inclusief hotel van 5.000 m 2
Kantoren circa 30.000 m2
Fietsverkeer
250m bestaande hoofd as fietsnetwerk
te verbeteren fietsroute HOOGTEZONERING (fijnmazig netwerk) velostrada
HOOGTEZONERING
openbare fietsenstalling
Hoogbouw tot 55 meter
GEMEENTE DEN HAAG
Voetganger
• Verdichting rondom station en langs Van Alphenstraat
tot 75autoluw meter gebied
autotoegankelijk met nadruk op LV
tot 95 meter
verbeteren oversteek voetganger hoger dan 95 meter
5
<5
Gemotoriseerd verkeer
m
zoekgebied accent tot 120 meter Utrechtsebaan
• Decentraal t.o.v. hoogbouwcluster • Hoogte opbouw richting het spoor
50km weg bestaande torentoegankelijk parkeren openbaar
• Accent hoogbouw rondom station: max. 120 meter
nieuwe toren
Openbaar vervoer
120 m
109 m
aandacht bezonning
OV terminal
5
<9
75 m
spoorzone tramlijn
5
<7
Metro E / RandstadRail 70 m
Tramhalte Metro/ RandstadRail halte
M
m
5
<5
m
5
<7
m
m
Bushalte
GEMEENTE LEIDSCHENDAM- VOORBURG
50m
50m 20181031
250m
250m
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #1 - 16 april 2019
• Gemengd programma: stedelijke voorzieningen, kantoren, werken en wonen
te verbeteren fietsroute (fijnmazig netwerk)
Informatiebijeenkomst #2
30
Aan de bewoners van dit adres
Uitnodiging inloopgesprek over ‘AnnA’, de nieuwbouwplannen voor SOZA Maandag 6 mei van 19.30 tot 21.00 uur U kunt langskomen op het het tijdstip dat u het beste uitkomt in SOZA, Anna van Hannoverstraat 4, rechts naast ingang restaurant Southwood
Overleg met belangstellenden en belanghebbenden We nodigen iedereen uit om met ons na te denken hoe we de groei van Den Haag en de grote vraag naar woningen op deze plek het beste kunnen inpassen. Onze plannen maken het mogelijk zo’n 2.000 nieuwe woningen te realiseren. Er is ruimte voor kantoren, voorzieningen en groen. We richten ons op doelgroepen die gebruik maken van deelauto’s, openbaar vervoer en fiets. De capaciteit van de parkeergarage onder de nieuwbouw kan doordoor gelijk blijven aan die van het oude gebouw. Op 16 april nemen we deze en andere onderwerpen graag met u door. Daarna starten we een plangroep om de ideeën nader uit te werken. Het overleg met omgeving en geïnteresseerden kent de volgende stappen. •
Op 16 april is gestart met een inloopbijeenkomst. Voor wie op 16 april verhinderd was, of de uitnodiging niet (op tijd) ontving, is er een inloopgesprek op 6 mei, tussen 19.30 en 21 uur uur in het SOZA-pand. U kunt doorlopend met de initiatiefnemers van gedachten wisselen over o.a. wonen, verkeer, parkeren, stedenbouw, openbare ruimte, groen, duurzaamheid en proces. Ook uw woon- of werkidee is welkom!
•
Vervolgens gaat een plangroep van bewoners, belanghebbenden, ontwikkelaars, adviseurs en gemeente aan de slag met de reacties en op zoek naar de best haalbare inpassing. Dit doen we in een tweewekelijkse plangroep waarvoor u zich op kunt geven. De plangroep komt bijeen op 13 mei vanaf 18 uur en op 22 mei en 4 juni vanaf 19.30 uur. U kunt zich voor de plangroep opgeven op 16 april en op 6 mei of bij Bas Schoemaker op info@irisadvies.nl.
•
Op 12 juni presenteren we opnieuw in SOZA vanaf 19.30 uur de uitkomsten van de plangroep. Wat zijn aanpassingen? Waar zijn we het over eens? Waar verschillen de meningen? En welke punten vragen aandacht bij de uitwerking van het schetsontwerp?
•
De uitkomsten van het overleg worden aan het College van B&W van Den Haag meegegeven, zodat het de belangen kan afwegen in zijn besluit over het Planuitwerkingskader. Dit ‘PUK’ bevat het kader en de voorwaarden van de gemeente voor de uitwerking van het schetsontwerp.
•
Na het besluit van het College van B&W zetten we het overleg met de omgeving voort om te komen tot een ontwerp voor het gebied en de gebouwen. Dan besteden we ook aandacht aan architectuur en tal van details. Er volgt een bestemmingsplanprocedure met de gebruikelijke inspraakmogelijkheden.
Uitnodiging
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019
Den Haag, 3 mei 2019 Herhaalde oproep: deze brief werd eerder op 17 april verspreid, maar omdat zij mogelijk niet iedereen heeft bereikt, verspreiden wij voor alle zekerheid nogmaals. Geachte heer, mevrouw, Ruim twee jaar zijn MRP Development en VORM Ontwikkeling nu eigenaar van het kantoorpand aan de Anna van Hannoverstraat 4. Hier huisde vroeger het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De gemeente Den Haag wil het stationsgebied Laan van NOI fors laten groeien met woningen en werkplekken. Wij zijn daarom voornemens in overleg met de gemeente een plan te ontwikkelen dat voorziet in de grote behoefte aan wonen en werken. Wij hebben hiervoor een eerste schetsontwerp gemaakt. Omdat u in de omgeving woont, werkt of een belang heeft, willen wij u graag informeren over en betrekken bij het ontwerp en de visie op dit gebied. Wij gaan graag met u in gesprek over het effect op de leefomgeving, woonwensen, voorzieningen en groen. Wij vinden het belangrijk dat het plan bijdraagt aan de groeiambities van Den Haag, maar ook aan voorzieningen en betere verbindingen met de wijken aan weerszijden van het spoor. Daarom nodigen wij u uit voor een inloopgesprek op 6 mei van 19.30 tot 21.00 uur in SOZA aan de Hannoverstraat 4. Met deze brief informeren wij u ook hoe wij het overleg na de eerste informatieronde willen voortzetten.
Wat is ‘AnnA’? Het stationsgebied Laan van NOI is één van de drie plekken waar Den Haag fors wil groeien in woningen en werkplekken. Aan de Anna van Hannoverstraat maakt het oude gebouw van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid daarom plaats voor een levendig woon- en werkgebied. Hier kunnen straks zo’n 4.500 mensen wonen en werken. Er komt een internationale IT-Security Campus. De meeste gebouwen reiken tot 75 meter, met twee torens van circa 125 meter. Onder de werknaam ‘Anna’ wordt dit een levendige stadsentree met ruimte voor ontmoetingen, voorzieningen, een volwaardig stationsplein, betere verbindingen naar de 2 wijken en veel groen. In het gebied komt 3.500 m extra openbare ruimte die groen wordt ingericht. We staan aan het begin Anna is een initiatief van de ontwikkelaars MRP Development en VORM Ontwikkeling. Op dit moment bevindt het plan zich nog in de schetsfase. In het eerste ontwerp zijn uitkomsten verwerkt van een informatiebijeenkomst en workshop van juni 2018 over de toekomst van het SOZA-gebied. Nu willen wij met alle belanghebbenden en geïnteresseerden verder kijken naar een zo goed mogelijke inpassing. Tijdens het inloopgesprek zijn onze mensen, de stedenbouwkundigen en architecten van Rijnboutt, onze adviseurs op verschillende terreinen en mensen van de gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg aanwezig.
Er is uitgebreid de gelegenheid om uw vragen te stellen en uw suggesties mee te geven.
Vragen? Indien u vragen hebt, maar niet aanwezig kunt zijn bij de informatiebijeenkomst, kunt u ons uw vragen laten weten via het e-mailadres: info@SOZADenHaag.nl. Op de website www.SOZA-DenHaag.nl vindt u na vandaag onder ‘Herontwikkeling’ informatie over de plannen en de bijeenkomsten. Wij hopen van harte u te mogen verwelkomen op 16 april aanstaande. Met vriendelijke groet,
Jac Huijsmans Ontwikkelingsmanager MRP Development
John Monden Projectontwikkelaar VORM Ontwikkeling
31 AnnA staat voor:
UITNODIGING Denk mee met AnnA
1. Levendig wonen, voor iedereen bereikbaar. Wie in AnnA woont, kiest bewust voor een levendig woon- en werkgebied met veel ontmoetingsplekken bij een openbaar vervoersknooppunt. Je woont hier vanwege het contact met anderen. Er komen zo’n 2.000 2 2 woningen, van micro-appartementen van 40m tot grotere appartementen van 200 m . Jong en oud door elkaar. Dertig procent van de woningen is sociale huur. Daarnaast zijn er ook middeldure huur- en vrijesectorwoningen. Maar er komen ook eengezinswoningen, zodat gezinnen voor de stad behouden kunnen blijven.
3. Geen verkeers- en parkeerdruk. AnnA beperkt het aantal parkeerplaatsen, allemaal ondergronds. Fietsen en auto’s worden inpandig en ondergronds gestald. De parkeerplaatsen zijn in hoofdzaak voor deelauto’s (voor bewoners), voor bezoekers en voor mindervaliden. Er komt een mobiliteitspunt voor bezorgdiensten. Bewoners van AnnA weten dat ze geen parkeervergunning op straat kunnen krijgen. Voorwaarde is een strikt parkeerregime in de wijken rond AnnA. Met de stationslocatie richt Anna zich volledig op doelgroepen die gebruik maken van openbaar vervoer, deelauto’s en fiets. Er komen inpandige stallingen voor 7.500 fietsen, waaronder een openbare fietsenstalling bij het station. 4. Volop voorzieningen en levendige plint. In AnnA is ruimte opgenomen voor wijkvoorzieningen voor de bewoners van AnnA en de wijk. Er komen speel- en ontmoetingsplekken aan de Schenk, op het stationsplein en op en tussen de gebouwen. De voorzieningen staan in het teken van gezondheid en bewegen, denk daarbij aan eerstelijnszorg, kinderopvang, sociaal-culturele voorzieningen, mogelijk een hotel, winkels en horeca. Daarnaast zal er een openbare fietsenstalling naast het station komen. De architecten krijgen de opdracht mee om een levendige plint met veel voordeuren te ontwerpen.
Hoe maken we een levendig woon- en werkgebied tegenover Station Laan van NOI? Inloopgesprek 6 mei vanaf 19.30 tot 21.00 uur. U kunt binnenlopen op het tijdstipt dat u past. SOZA, Anna van Hannoverstraat 4 Ingang rechts naast restaurant Southwood
5. Samen werken aan een veiligere wereld. Den Haag is de stad van vrede en recht. Op de IT-Security Campus komt er dan ook veel ruimte voor hoogwaardige kennis- en technologiebedrijven, die bijdragen aan onze internetveiligheid. Het totaal aantal nieuwe werkplekken kan oplopen tot 1.500.
6. Een stad-in-een-stad, goed verbonden met de wijken. AnnA wordt een levendige plek waar bewoners samenleven en gezamenlijke voorzieningen aanwezig zijn. Je kiest er bewust voor om op zo’n bruisende plek te wonen. Tegelijk krijgt het gebied aantrekkelijke looproutes naar het Beatrixkwartier, de Schenk, de wijk en naar Voorburg. Het nieuwe gebied zal worden verdicht met oog voor leefbaarheid en de voorzieningen in de omgeving.
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019
2. Groen, gezond en duurzaam. De nadruk ligt op het gebruik van trein, tram en fiets. De inpandige stallingen voor 7500 fietsen zijn goed bereikbaar en aangenaam van kwaliteit. In het openbaar gebied en boven de stallingen komt veel groen. De Schenk als ecologische zone wordt verbonden via een groene voorplaats: er komt in het gebied 2 3.500 m groene openbare ruimte bij. Er is een inventarisatie gemaakt van materialen die kunnen worden hergebruikt. Het energieverbruik wordt minimaal. De inrichting van het openbaar gebied richt zich op bewegen en gezondheid.
Foto’s bijeenkomst
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019 32
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019
33
34
Aanpak
De deelnemers konden hun vragen, ideeën en reacties bespreken met medewerkers van de ontwikkelaars, en stedenbouwkundig bureau Rijnboutt. De gemeente Den Haag was aanwezig voor het verstrekken van informatie over de gebiedsagenda Laan van NOI. Daarnaast waren ook medewerkers van de gemeente Leidschendam-Voorburg aanwezig om te horen wat inwoners uit Voorburg Noord belangrijk vinden. Dit verslag informeert de deelnemers over de vragen en opmerkingen van de deelnemers aan de bijeenkomst. Waar mogelijk worden in dit verslag al enkele antwoorden gegeven op de vragen van de deelnemers. Voor het overige vindt behandeling en beantwoording van de vragen en opmerkingen plaats in de bijeenkomsten van de plangroep. De plangroep van bewoners, belanghebbenden, ontwikkelaars, adviseurs en gemeente gaat aan de slag met de reacties en zoekt naar de best haalbare inpassing. De plangroep komt bijeen 13 mei, 22 mei en 4 juni. Er hebben zich 58 mensen voor de plangroep opgegeven. De uitkomsten van het overleg in de plangroep worden gedeeld op een publieksbijeenkomst op 12 juni. De uitkomsten van het overleg worden aan het College van B&W van Den Haag meegegeven, zodat het de belangen kan afwegen in zijn besluit over het Planuitwerkingskader. Dit ‘PUK’ bevat het kader en de voorwaarden van de gemeente voor de uitwerking van het schetsontwerp.
Verslag
Verslag
AnnA Participatietraject Informatiebijeenkomst #2 - 6 mei 2019
Inloopbijeenkomsten op 16 april 2019 en 6 mei over het schetsontwerp voor ‘AnnA’, de herontwikkeling van SOZA aan de Anna van Hannoverstraat 4
Verdeling van bezoekers naar waar zij wonen of werken
Deelnemers aan de bijeenkomst op 16 april 2019
De tekeningen in dit verslag zijn van de hand van Jan Metz, die op 16 april opmerkingen en ideeën van bezoekers verbeeldde.
Inleiding
Op 16 april namen circa 180 bewoners, belanghebbenden, ondernemers en belangstellenden deel aan de eerste informatiebijeenkomst over het schetsontwerp van MRP Development en VORM Ontwikkeling voor herontwikkeling van het voormalige gebouw van het ministerie van SOZAWE aan de Hannoverstraat 4 in Den Haag. Om iedereen tijdens de vakantieperiode in staat te stellen van gedachten te wisselen met de initiatiefnemers werd een tweede inloopbijeenkomst gehouden op 6 mei. Daaraan namen nog eens 100 mensen deel, vooral uit Voorburg.
Wij danken iedereen voor zijn of haar bijdrage aan de bijeenkomsten op 16 april en 6 mei.
Deelnemers aan de bijeenkomst op 6 mei 2019
De uitnodigingen voor de bijeenkomsten werden verspreid op 2.500 adressen in de wijken Bezuidenhout en een deel van Mariahoeve. Nog eens 2.500 uitnodigingen werden in Voorburg verspreid voor de tweede bijeenkomst op 6 mei. Wegens bezorgingsproblemen in Voorburg zijn eerst 500 en later 250 brieven nabezorgd in Voorburg Noord op adressen waar we meldingen over kregen. Wij bieden onze excuses aan voor de vertraging en de problemen bij het verspreidingsbedrijf. Wij hebben met de nabezorgingen op de klachten gereageerd. Beide bijeenkomsten werden ook aangekondigd via lokale en sociale media.