RIS309530 Notulen van de raad van 10 juni 2021 (dag)

De voorzitter. Vanavond wordt er over de stukken gestemd. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst.

Aan de orde is: L. Voorstel van het college inzake Realisatie verplaatsbare woonunits Henri FaasdreefOude Middenweg (RIS308710). De beraadslaging wordt geopend. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Volgens mij hebben we in de commissie allemaal geconstateerd dat het participatieproces verbetering behoeft maar dat we nu ook die opvangplekken moeten realiseren voor deze kwetsbare groep. Ik zal het kort houden. Ik heb nog een vraag. Wij vernamen dat er nog steeds 30 jongeren in hotels verblijven die er 15 juni uit zouden moeten. Onze vraag is welke oplossing hiervoor voorhanden is en welke opvang voor hen wordt geregeld. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. We hebben dit ook in de commissie besproken en elke keer is het hetzelfde liedje hier in deze raadzaal. Er moeten mensen ergens worden gehuisvest. De participatie deugt niet. De omgeving zit er niet op te wachten. En elke keer zegt het college: ja, maar het moet toch. En dat ben ik een beetje zat.

Waarom gaan we niet een keertje luisteren naar de mensen die nu in onze stad wonen in plaats van naar mensen die allemaal hiernaartoe komen? Natuurlijk snap ik dat mensen met een bepaalde zorgvraag ergens moeten worden gehuisvest, zeker zwangere vrouwen of mensen met een beperking, absoluut, maar dat we nu verplaatsbare woonunits gaan neerzetten, eigenlijk een soort veredelde containers, toont aan dat het heel erg slecht gesteld is met het huisvestingsbeleid in Den Haag. We moeten stoppen met elke keer maar die nieuwe mensen naar de stad te halen, want er moeten natuurlijk ook weer allerlei statushouders worden gehuisvest en die worden al op zo veel plekken gehuisvest. Dat wíllen we niet, dat willen heel veel mensen in de stad ook niet. De mensen in Leidschenveen zitten er niet op te wachten. Het is dus, denk ik, wel eens tijd dat we als raad uitspreken dat Den Haag vol is. Daarom heb ik een motie die luidt: constaterende dat het college verplaatsbare woonunits gaat neerzetten om nieuwkomers in de stad te huisvesten; spreekt uit dat Den Haag vol is. Ik hoop ook dat de wethouder eens gaat luisteren naar de mensen in de stad, ook in Leidschenveen. Wij zullen met heel veel plezier tegen dit voorstel stemmen. De voorzitter. Door de heer Kruis wordt de volgende motie (L.1 PVV) ingediend:

Motie L.1 PVV Den Haag is vol De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Realisatie verplaatsbare woon-units Henri Faasdreef - Oude Middenweg (RIS308710). Constaterende, dat: • het college verplaatsbare woonunits gaat neerzetten om nieuwkomers in de stad te huisvesten. Spreekt uit, dat: • Den Haag vol is. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. 51

Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Zoals ik in de commissie al aangaf, is het CDA voorstander van kleinschalige opvang van zorgdoelgroepen. Het is van belang dat deze kwetsbare groep niet ergens op een kluitje wordt neergezet maar dat ze duurzaam wordt gehuisvest in woonwijken waar ze deel uit kan maken van de bestaande sociale structuur. Met deze bril kijkend naar het voorliggende voorstel, is de gekozen weg verre van ideaal. Echter, we snappen ook dat het hierbij gaat om een noodoplossing. Een noodoplossing komt voort uit een noodsituatie. Het CDA zal dan ook voor dit voorstel stemmen om deze kwetsbare groep in elk geval te verzekeren van een dak boven het hoofd. Sebastian Kruis (PVV). Ik stel vast dat in de hele stad de nood hoog. Het CDA kan mu wel instemmen met deze noodoplossing maar over twee maanden zit de wethouder hier weer met een voorstel voor een andere plek met verplaatsbare woonunits. Dus waarom trekt het CDA niet een grens door te zeggen: we gaan niet elke keer een noodoplossing toepassen, we trekken aan de handrem en we stoppen om elke keer op deze manier mensen te huisvesten? Kavish Partiman (CDA). Als de heer Kruis tien seconden had gewacht dan zou hij mijn motie hadden gehoord die ik hierover indien om naar de toekomst te kijken en naar kleinschalige woonopvangvormen. De voorzitter.

Dan lijkt het mij inderdaad het beste dat de heer Partiman zijn betoog vervolgt. Kavish Partiman (CDA). Kijkend naar de toekomst willen we dit anders: kleinschaliger en duurzamer. Dat is beter voor de mensen wier zorg onze verantwoordelijkheid is. Daarom dien ik een motie in met als dictum: roept het college op bij elke nieuwe ontwikkeling van grote grondgebieden in Den Haag plekken te bestemmen waar kleinschalige maatschappelijke opvang of beschermd wonen zou kunnen plaatsvinden, hiervoor een norm op te stellen en deze norm nog voor het einde van dit kalenderjaar aan de raad te doen toekomen. Deze motie is meeondertekend door collega Faïd van de Haagse Stadspartij. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb even tien seconden gewacht maar dat had ik beter niet kunnen doen, want dit is echt een afschuwelijk voorstel dat het CDA doet, want het wil dus blijkbaar in de toekomst op alle plekken waar iets wordt gerealiseerd, mogelijk ook de zorgdoelgroepen gaan huisvesten. Dat gaat onder andere om verslaafden en mensen met psychische aandoeningen. Dus eigenlijk bedreigt het CDA nu de hele stad met dit soort flauwekuloplossingen. Dus ik vind dit helemaal geen oplossing. Dit is iets waar de stad helemaal niet op zit te wachten. Ik zou de heer Partiman dan ook vriendelijk adviseren om de motie vooral niet in te dienen. Kavish Partiman (CDA).

Gelukkig kijkt het CDA heel anders naar de wereld dan de PVV, want dit zijn ook mensen. Deze mensen hebben werkelijk problemen. Die problemen proberen we met ze op te lossen. Ze worden geholpen en begeleid. Op het moment dat er vanuit de begeleiding wordt geconstateerd dat deze mensen klaar zijn om terug te keren in de samenleving, dan is het ook onze menselijke taak om ze op een juiste en correcte manier terug te verwelkomen in de samenleving en in een omgeving waar ze ook goed en normaal deel kunnen uitmaken van die samenleving. Dat is de menselijke maat waarmee wij kijken naar de samenleving. En dat is wellicht een beetje anders dan bij de PVV. Sebastian Kruis (PVV). Nou dat is helemaal niet zo anders dan bij de PVV, want wij willen ook heel goed zorgen voor de mensen die nu in die omgevingen wonen. Allerlei mensen met een verhoogd risico worden als het aan u ligt overal in de stad gehuisvest en vervolgens wordt wel op allerlei maatschappelijke voorzieningen bezuinigd, zoals de ggz. Zolang dat niet op orde is, moeten we dit allemaal niet gaan doen. Dus zorg er nou eerst voor dat die voorzieningen op orde zijn en start dan een goed participatietraject om ergens een geschikte locatie te vinden. Maar nu op voorhand zeggen dat we een norm moeten hebben om overal die doelgroepen te huisvesten, is heel naïef.

52

Kavish Partiman (CDA). Nogmaals, we verschillen hierover van mening, want ik zie het gevaar niet om mensen die begeleiding hebben gekregen en zijn geholpen, van wie door de professionals wordt gezegd dat ze klaar zijn om terug te keren in de samenleving, ergens in deze stad te huisvesten. Ik zie het juist al voordeel dat we deze groepen niet op een kluitje gooien maar dat we ze kleinschalig in woonwijken waar ze ready voor zijn, onderbrengen. Mijn betoog is om te kijken naar de toekomst en de ontwikkelingen die we hebben zodat we deze vraag die heel groot is in de stad, op een andere manier kunnen benaderen in plaats van elke keer naar noodoplossingen te zoeken. Het gaat erom dat we werken aan een duurzame oplossing waarbij we bepaalde gebieden hebben afgebakend die hiervoor geschikt zijn. Sebastian Kruis (PVV). Als het gaat om die doelgroepen vind ik ook dat we die verantwoordelijkheid hebben. Is het CDA dan wel met mij van mening dat dit absoluut niet geldt voor statushouders? Kavish Partiman (CDA). Statushouders huisvesten is iets wat ons door de rijksoverheid vaak wordt opgedragen. Als we die opdracht krijgen, dan zullen we moeten kijken hoe we die doelgroep hier moeten gaan huisvesten. Dan hebben we die taak dus uit te voeren. Of ik daar blij mee ben of niet, maar dat terzijde. Het zal gewoon moeten. De voorzitter.

Door de heer Partiman wordt de volgende motie (L.2 CDA) ingediend:

Motie L.2 CDA De menselijke maat toepassen betekent kleinschalige locaties De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Realisatie verplaatsbare woon-units Henri Faasdreef - Oude Middenweg (RIS308710). Constaterende, dat: • er een groot gebrek is aan geschikte kleinschalige locaties voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen en er daardoor vaak voor grootschaligheid wordt gekozen. Overwegende, dat: • het cruciaal is om de menselijke maat te hanteren bij de maatschappelijke opvang en beschermd wonen; • die menselijke maat in de praktijk zou moeten betekenen dat de gemeente zich maximaal inspant om kleinschalige locaties te realiseren voor de maatschappelijke opvang en bij beschermd wonen. Roept het college op: • bij elke nieuwe ontwikkeling van grote grondgebieden in Den Haag plekken te bestemmen waar kleinschalige maatschappelijke opvang of beschermd wonen zou kunnen plaatsvinden; • hiervoor een norm op te stellen en deze norm nog voor het einde van dit kalendeijaar aan de raad te doen toekomen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Voorzitter: de heer Van Zanen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter.

De afgelopen jaren is het in deze raadzaal al vaak gegaan over de wooncrisis en de enorme hoeveelheid aan mensen die geen dak boven het hoofd heeft. Een volle noodopvang, een wachtlijst voor die noodopvang en veel mensen die zelfstandig zouden kunnen wonen maar noodgedwongen langer in de opvang verblijven, omdat er voor hen 53

nergens een woning te krijgen is. De coronacrisis heeft dit leed temeer blootgelegd. Thuisblijven, zo luidde het advies vorig jaar maart, maar hoe kan je thuisblijven als er geen thuis is? De ChristenUnie/SGP is blij dat het Rijk geld heeft uitgetrokken om ervoor te zorgen dat gemeenten iedereen onderdak kon verlenen het afgelopen jaar. We zijn ook dankbaar dat er via staatssecretaris Blokhuis veel geld is gekomen om voor woningen te zorgen voor de mensen die kunnen uitstromen. Vandaag is het dan zover dat we als raad een besluit kunnen nemen om 70 woningen te creëren voor mensen die daaraan toe zijn, maar nergens aan de bak komen. Mijn fractie is dan ook blij met de verplaatsbare woonunits die aan de Henri Faasdreef komen, niet als langetermijnoplossing maar om ervoor te zorgen dat mensen zelfstandig kunnen gaan leven in afwachting van een echt huis. Het is goed dat de woningen verplaatsbaar zijn, ook naar andere gemeenten. Zo kunnen we ook de buurgemeenten concreter vragen om mee te werken aan oplossingen, want het is niet alleen een Haags probleem. Maar, zoals ik in de commissievergadering ook al zei, zijn goede randvoorwaarden nodig voor de plaatsing van deze woonunits. Ze zijn niet alleen nodig maar ook essentieel. Het college heeft aangegeven te werken aan een sociaal plan met alle betrokkenen.

We zullen dat ook goed gaan volgen, want participatie, overleg en samenwerking zijn van groot belang en dat gaat helaas nog niet altijd goed. De omwonenden van het Willem Dreeshuis voelden zich twee maanden terug overvallen. Hoewel de tijd kort was, hadden omwonenden beter betrokken kunnen worden bij de veranderingen die plaatsvinden in hun buurt. Daarom een motie om te leren uit het verleden die ik indien samen met de collega's Arp en Smit, met als dictum: verzoekt het college de participatie van omwonenden bij het huisvesten van de zorgdoelgroep in het Willem Dreeshuis grondig te evalueren mét alle betrokkenen en de raad over de uitkomsten te informeren. Sebastian Kruis (PVV). Wat hebben de mensen die nu in de buurt van de bestemde locatie wonen daar dan aan? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Die hebben daar op dit moment in zoverre niets aan dat er met hen niet op de juiste manier is geparticipeerd. Ze worden nu overigens wel betrokken bij het sociaal plan dat er gaat komen daarvoor. De motie is juist voor de volgende keer, zodat als we weer op korte termijn zo'n besluit moeten gaan nemen, we met hun input - er zijn veel mensen die erover mee willen praten - verbeteringen kunnen doorvoeren. Sebastian Kruis (PVV). Ik vind dat een redenering van likmevestje. Die mensen zitten nu met de gebakken peren.

U zegt dat we voor de toekomst moeten kijken naar hoe het beter kan, maar deze mensen hadden ook recht op datzelfde participatietraject. U zegt nu: dat is nu voor die mensen te laat, maar daar leren we dan van voor de volgende keer. Ik vind dat moeilijk uit te leggen aan de mensen in Leidschenveen en ik denk dat de ChristenUnie er ook nog wel een keertje over zou moeten nadenken hoe dat dan overkomt bij de mensen die nu niet zijn meegenomen in de besluitvorming. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik heb het hier over de participatie-evaluatie ten aanzien van het Willem Dreeshuis, want bij Leidschenveen ga ik ervan uit dat er nu met alle omwonenden goed gesproken gaat worden over de verdere invulling van dat plot. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Arp en de heer Smit, wordt de volgende motie (L.3 CU/SGP) ingediend:

Motie L.3 CU/SGP evaluatie participatietraject Willem Dreeshuis De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Realisatie verplaatsbare woon-units Henri Faasdreef-Oude Middenweg (RIS308710), constaterende, dat: • het Willem Dreeshuis per 1 juni 2021 wordt gebruikt als woonlocatie voor voormalig dak- en thuislozen én voor reguliere sociale huurders (RIS308570); 54

•

omwonenden van het Willem Dreeshuis voorafgaand aan dit besluit niet zijn geïnformeerd;

overwegende, dat: • de wethouder WWW in het debat op 3 juni jl. heeft aangegeven dat hij vond dat de participatie, hoewel onder tijdsdruk, goed was verlopen; • een deel van de omwonenden niet het gevoel heeft serieus genomen noch betrokken te zijn geweest bij de besluitvorming en de periode daarna; • het vaker zou kunnen voorkomen dat er ingrijpende besluiten moeten worden genomen op korte termijn, bijvoorbeeld aangaande de huisvesting van (voormalig) dak- en thuislozen; van mening, dat: • de casus Willem Dreeshuis gebruikt moet worden om van te leren; verzoekt het college: • de participatie van omwonenden bij het huisvesten van de zorgdoelgroep in het Willem Dreeshuis grondig te evalueren mét alle betrokkenen en de raad over de uitkomsten te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik vervang bij dit onderwerp mijn collega Ateş. Excuus voor de late vervanging. Wat mijn fractie betreft is het heel goed dat we met deze alternatieve woonvorm van 70 verplaatsbare woonunits kunnen gaan zorgen voor uitstroom uit de daklozenopvang. Dat is essentieel en daarom steunt mijn fractie dit voorstel en kijken we uit naar de komst van nog meer alternatieven.

Het is voor de doelgroep een belangrijk proces om van tijdelijke opvang naar een eigen zelfstandige plek in de stad te gaan waar ze zich ook weer als mens verder kunnen ontwikkelen. De realisatie van deze woningen draagt bij aan het zelfstandiger worden van deze nu al woonvaardige mensen maar biedt ook weer meer ruimte voor mensen die een plekje nodig hebben in de noodopvang en de daklozenopvang om beschermd te kunnen wonen. Dus daarom hoop ik op brede steun in de raad om deze belangrijke stap te kunnen zetten. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Dit voorstel, hoe goedbedoeld ook, laat ook wel zien hoe pijnlijk de situatie is voor dit soort kwetsbare mensen in Den Haag. Het is niet anders, het is beter dan niets. We zijn op zich voor het voorstel. Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Vorige week bij de commissievergadering heeft de inspreker de heer Noordzij zeer goed verwoord waar de fractie van Hart voor Den Haag/Groep de Mos achter staat om het onbekende en onbeminde weg te nemen. Ik ben ook benieuwd naar de reactie van het college op de insprekers die vandaag terechte punten hebben gemaakt. De Leidraad controversiële voorzieningen. Let op, deze leidraad is opgesteld in 2005. Hiermee werd aangegeven dat draagvlak, participatie van bewoners niet nodig was.

In deze leidraad wordt de gedragslijn gehanteerd dat het college een besluit neemt over de locatie van een voorziening. Daarna wordt de raad hierover geïnformeerd. Omwonenden praten er niet over mee of er een voorziening mag komen. Dit rijmt toch niet met het beleid van het college om participatie naar een hoger plan te trekken? Namens mijn fractie wil ik aangeven dat voormalige dak- en thuislozen recht hebben op een eigen plek en op het opbouwen van een eigen leven. Daar zijn we het met z'n allen over eens, maar wij moeten de bewoners en ondernemers wel goed en tijdig informeren over wat de plannen zijn, hoeveel mensen er komen wonen en wat de achtergronden zijn van deze mensen, zodat de onrust bij bewoners en ondernemers wordt weggenomen. Mijn fractie vindt het verbazingwekkend dat het hoogste orgaan, de raad, geen inspraak heeft omtrent de locaties voor maatschappelijke opvang en dat het stadsbestuur dus verwijst naar die Leidraad controversiële voorzieningen, opgesteld in 2005. Daarom wil ik namens 55

Hart voor Den Haag/Groep de Mos twee moties indienen. Dat is ten eerste de motie 'Mix en zorg voor een match tussen kwetsbare groepen en omwonenden', met als dictum: verzoekt het college de verhuur van de 70 verplaatsbare woonunits, die gerealiseerd gaan worden op de Henri Faasdreef, open te stellen voor mensen met een hulpvraag én voor jongeren of starters. Robin Smit (PvdD). Wat betekent het als we deze motie aannemen? Wat betekent dat voor de kwetsbare zorgdoelgroepen? Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik denk dat het de heer Smit ook bekend is dat er ook een tekort aan woningen is voor jongeren en starters. Dus vandaar dat we deze motie hebben ingediend. Robin Smit (PvdD). Mevrouw Roopram beantwoordt mijn vraag niet. Wat betekent het nou voor die kwetsbare zorgdoelgroepen als we met deze motie instemmen? Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Als de heer Smit de motie goed leest, staat er ook in dat het feit dat de doelgroep met een hulpvraag naast mensen woont zonder hulpvraag, een belangrijke meerwaarde heeft omdat men vanwege de nabijheid laagdrempelig hulp aan elkaar kan vragen. En het is ook goed voor de integratie van deze kwetsbare groep. Mikal Tseggai (PvdA).

Als we de helft van deze woningen open gaan stellen voor jongeren en starters, waar moeten dan de mensen die daar origineel in gehuisvest zouden moeten worden, naartoe? Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De mensen die daar wonen, wonen daar dan inderdaad hopelijk met jongeren en starters die hard op zoek waren naar een woning. Het college is ook druk bezig met andere locatievoorzieningen. Ik hoop dat de bewoners en de ondernemers daar wel bij betrokken gaan worden. Mikal Tseggai (PvdA). Dus als ik het goed begrijp wil Hart voor Den Haag meer mensen huisvesten op de Henri Faasdreef, dus de groep van 70 personen die er nu komt en dan ook nog jongeren en starters? Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik adviseer de Partij van de Arbeid om de motie goed door te nemen. Kavish Partiman (CDA). Er zijn 70 woonunits. U stelt nu voor om een deel daarvan aan starters en jongeren te geven. Er zijn 70 mensen van de kwetsbare doelgroep die een woning gaan krijgen op deze locatie. De vraag die mijn collega van de PvdA stelde is waar die overige mensen dan terecht moeten. Want als je een starter in zo'n huis zet, betekent het tevens dat een kwetsbaar persoon er niet meer in kan wonen. Dus als het om 35 gaat, mogen er 35 anderen niet meer in wonen. Waar gaan die 35 dan naartoe? Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

We zitten niet een kleuterklas hier, dus ik adviseer de heer Partiman om de motie goed door te nemen. En ik heb er ook al antwoord op gegeven. Dan onze tweede motie met als titel 'Actualisatie Leidraad controversiële voorzieningen'. Deze heeft als dictum: verzoekt het college de Leidraad controversiële voorzieningen zoals opgesteld in 2005 te actualiseren in samenwerking met de raad, en de Leidraad controversiële voorzieningen te betrekken bij de Leidraad participatie en Haags Samenspel. Mikal Tseggai (PvdA). Vorige week in de commissie zat er een collega van mevrouw Roopram die fel tegen dit voorstel was. Nu pleit Groep de Mos voor meer woonunits op de Henri Faasdreef. Dus gaan ze nu voor of tegen dit voorstel stemmen? Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Volgens mij heeft onze fractievertegenwoordiger dat vorige week in de commissievergadering duidelijk aangegeven. 56

Mikal Tseggai (PvdA). Dus Groep de Mos wil meer woonunits op de Henri Faasdreef. Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). We vervallen nu in herhaling. Er staat duidelijk in de motie wat wij willen. Dus ik zou zeggen: neem de motie door. En ik hoop op steun van de Partij van de Arbeid. De voorzitter. Door mevrouw Roopram worden de volgende moties (L.5 HvDH/GdM en L.6 HvDH/GdM) ingediend:

Motie L.5 HvDH/GdM Mix en zorg voor een match tussen kwetsbare groepen en omwonenden De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op ter bespreking van agendapunt L “Voorstel van het college inzake realisatie van woonunits Henri Faasdreef Constaterende dat: • er 70 verplaatsbare woonunits worden gerealiseerd op de Henri Faasdreef waar kwetsbaren mensen worden gehuisvest; • er hierbij geen rekening wordt gehouden met huisvesting van jongeren of starters die ook lang ingeschreven staan voor een woning. Van mening dat: • een mix van 50/50 tussen de kwetsbare mensen (mensen met en hulpvraag) en jongeren of starters goed is voor de acceptatie van de omwonenden en voor integratie van de kwetsbare groep; • doelgroepen met een hulpvraag die naast mensen wonen zonder hulpvraag een belangrijk meerwaarde heeft omdat men vanwege de nabijheid laagdrempelig hulp van elkaar kan vragen. Verzoekt het college: • de verhuur van de 70 verplaatsbare woonunits, die gerealiseerd gaan worden op de Henri Faasdreef, open te stellen voor mensen met een hulpvraag én voor jongeren of starters. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie L.6 HvDH/GdM Actualisatie Leidraad controversiële voorzieningen De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 10 juni ter bespreking van agendapunt L Voorstel van het college inzake realisatie verplaatsbare woonunits Henri Faasdreef - Oude Middenweg Constaterende dat: • de “leidraad controversiële voorzieningen” zoals opgesteld in 2005 (RIS 131977) niet meer van deze tijd is; • deze leidraad het college altijd het mandaat geeft om zowel de raad als bewoners, nadat er een beslissing is genomen over de locatie van een voorziening, informeert over het besluit en laat meepraten; • in het coalitieakkoord 2019-2022 vermeld staat dat in overleg met de gemeenteraad en de stad er gezorgd zal worden voor gedegen participatietrajecten met duidelijke spelregels. De betrokkenheid van bewoners en bedrijven daarin cruciaal is, net als draagvlak en vertrouwen uit de wijken. • ook in het coalitieakkoord wordt aangekondigd dat er een leidraad participatie komt bij stedelijke ontwikkelingen en gedegen participatietrajecten met duidelijke spelregels; 57

•

bij het Haags Samenspel de hoofddoelstelling is om de kwaliteit van participatie te verbeteren.

Van mening dat: • de leidraad controversiële voorzieningen ontstaan is in 2005 en geactualiseerd moet worden. Verzoekt het college, • de leidraad controversiële voorzieningen, zoals opgesteld in 2005, te actualiseren in samenwerking met de raad; • de leidraad controversiële voorzieningen te betrekken bij de leidraad participatie en Haags Samenspel. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter. In de stad van vrede en recht verdient iedereen een tweede kans maar vooral ook een dak boven het hoofd. Ik ben erg tevreden over het voorstel van het college. Ik hoop wel dat het genoeg aandacht heeft voor de buitenruimte, dus de ruimte rondom de woonunits, zodat het echt onderdeel wordt van de wijk. Om met een positieve noot af te sluiten het volgende. Ik kreeg afgelopen week een mailtje van een bewoner. Die gaf aan: ik hoor heel veel mensen negatief spreken over dit plan in de gemeenteraad maar als wijkbewoner vind ik het belangrijk dat wij ook ons steentje bijdragen en dat iedereen een goede plek verdient in de stad. Dus ik zou mijn collega's willen oproepen: stem vooral voor dit voorstel. Remco de Vos (VVD). Voorzitter. De Haagse VVD steunt het college erin dat er werk gemaakt moet worden van het huisvesten van zorgdoelgroepen, ook om dit buiten de corporatiesector te doen.

Echter, de wijze waarop het college dat op dit moment doet, is niet goed en moet beter. De wijze waarop de Leidraad controversiële voorzieningen is ingezet is disproportioneel, zorgt voor weerstand bij de bewoners in de wijken, stigmatiseert de zorgdoelgroep en laat kansen om er samen met de wijk iets moois van te maken liggen. Om deze reden hebben de VVD en D66 gezamenlijk een motie opgesteld die vraagt om een meer zorgvuldige werkwijze. Verder vraag ik de wethouders aandacht voor de inbreng van de mensen uit de wijk die vanmorgen hebben ingesproken, voor de vragen die ze hebben gesteld en voor de handschoen die ze hebben aangereikt om samen met hen te kijken hoe in Leidschenveen op een goede manier meer sociale woningen gerealiseerd kunnen worden. Tot slot vraagt de Haagse VVD aandacht voor het huisvesten van statushouders. Het college is er net als de VVD voor om statushouders individueel te huisvesten. Andere vormen van huisvesting kunnen wat de Haagse VVD betreft pas aan de orde zijn na een goede onderbouwing van nut en noodzaak, evaluatie van ervaringen uit het verleden en een gedegen plan van aanpak.

Dan het dictum van de gezamenlijke motie van VVD en D66: verzoekt het college vooral nieuwe plekken voor zorgdoelgroepen te blijven zoeken en hierbij een gelijkwaardige verdeling van zorgdoelgroepen over de stadsdelen na te streven, bij een voornemen tot de plaatsing van zorgdoelgroepen de participatie van buurtbewoners eerder in te zetten om zo het draagvlak voor de besluitvorming over de plaatsing van zorgdoelgroepen te vergroten en om ideeën en zorgen vanuit de wijk mee te nemen in de besluitvorming, kennismaking tussen buurtbewoners en vertegenwoordigers/ervaringsdeskundigen vanuit de te plaatsen zorgdoelgroep in het participatietraject in te passen, en de raad in de uitwerking van de locaties voor zorgdoelgroepen vooraf actief per locatie te informeren, zodat de raad adviezen over het participatietraject tijdig kan meegeven. Sebastian Kruis (PVV). Ik vind de VVD niet helemaal eerlijk. Ze pleit voor meer sociale huurwoningen in Leidschenveen maar is de VVD dan ook voor het niet meer huisvesten van statushouders? Want anders gaan we nieuwe huurwoningen bijbouwen waar dan direct die statushouders in komen. Remco de Vos (VVD). Er lopen verschillende initiatieven in Leidschenveen, zoals om op het Madeliefveld en misschien ook op de Henri Faasdreef in de toekomst sociale woningen te realiseren. 58

Zoals een van de insprekers vanochtend heeft aangegeven, ligt er een enorm plan voor het Madeliefveld en vraagt men om een betere spreiding. In die betere spreiding liggen waarschijnlijk kansen om meer en leefbaarder te bouwen voor sociale huurwoningen. Die oproep doen ze en die vraag stel ik. Sebastian Kruis (PVV). Maar de heer De Vos is zich er toch van bewust dat er vele zorgdoelgroepen en statushouders zijn die vervolgens met voorrang in die nieuwe gebouwde sociale huurwoningen zullen worden gehuisvest? Dus dat er meer sociale huurwoningen bij komen is dan helemaal niet ten gunste van de mensen die nu in Leidschenveen wonen maar ten gunste van die zorgdoelgroepen en die statushouders. Dat is het eerlijke verhaal. Dat is wat overal gebeurt. Dat is waar iedereen voor wegkijkt, inclusief de VVD. Remco de Vos (VVD). Een statushouder is iemand die met recht in Nederland huisvesting mag krijgen. Dus op die manier kijkt de VVD er ook tegenaan. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). De heer De Vos gaf zojuist aan dat de participatie beter moet. Daar kan ik hem van harte in ondersteunen. Alleen, vervolgens vraagt hij bij motie om voortaan vooraf de raad te informeren zodat de raad adviezen mee kan geven over een participatietraject. Wat wil de heer De Vos daar dan precies mee bereiken en wat verwacht hij daarvan? Remco de Vos (VVD).

Wat de VVD daarmee bedoelt, is dat de raad zijn toezichthoudende rol zo kan borgen binnen een zorgvuldig proces. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Is de heer De Vos het dan niet met mij eens dat we beter kunnen investeren in een goede algemene participatieleidraad die voor al die onderwerpen geldt in plaats van per locatie een debat daarover te gaan voeren? Remco de Vos (VVD). Dat ben ik met u eens maar omdat dat nog even op zich zal laten wachten en er veel druk ligt op dit plan, is dit in de motie opgenomen. Dat zou uiteraard vervangen kunnen worden door een nieuwe leidraad. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Er zijn verschillende werkgroepen bezig met die participatieleidraad en voor deze locatie gaat dit volgens mij niet meer op. Of begrijp ik u dan verkeerd? Remco de Vos (VVD). Ik zit even na te denken over deze vraag. Het gaat voor deze locatie niet meer op, omdat het al in een vergevorderd stadium is. Exact. De voorzitter. Door de heer De Vos, daartoe gesteund door mevrouw Mostert en de heer Partiman, wordt de volgende motie (L.4 VVD) ingediend:

Motie L.4 VVD Neem participatie serieus De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021 ter bespreking van het voorstel van het college inzake Realisatie verplaatsbare woon-units Henri Faasdreef Oude Middenweg’ (RIS308710). Constaterende dat: • realisatie van nieuwe doorstroomvoorzieningen broodnodig is ivm 1.300 te plaatsen dak- en thuisloze mensen op heel korte termijn; • bij de plaatsing van zorgdoelgroepen zorgvuldigheid geboden is, zowel in het belang van de zorgdoelgroep als van de buurtbewoners; • buurtbewoners tot nu toe pas geïnformeerd worden op het moment dat een plan voor een doorstroomvoorziening volledig is uitgewerkt en dus binnen zeer korte tijd in uitvoering wordt 59

•

genomen; buurtbewoners daarbij het gevoel hebben dat hun zorgen, ideeën en wensen geen plek krijgen in de uitvoering van de besluitvorming.

Overwegende dat: • zorgvuldige en tijdige participatie het draagvlak bij buurtbewoners verhoogt; • veel buurtbewoners aangeven open te staan voor zorgdoelgroepen en te willen meedenken om de nieuwe (tijdelijke) huisvesting van deze zorgdoelgroepen in hun buurt tot een succes te maken; • het bij participatie niet de intentie is dat bewoners altijd hun zin krijgen, maar wel dat de gemeente tijdig en serieuze aandacht aan de gevoelens vanuit de wijk geeft; • juist het ophalen van ideeën en zorgen vanuit de wijk kan bijdragen aan een goede ontvangst en verbinding; • in een tijdig en zorgvuldig participatietraject kan kennismaking met en discussie tussen buurtbewoners en vertegenwoordigers/ervaringsdeskundigen vanuit de te plaatsen zorgdoelgroep een positieve bijdrage leveren aan het noodzakelijke draagvlak; • dergelijke ondersteunende initiatieven gedurende uitwerkings- en besluitvormingsproces nu nog niet optimaal benut worden.

verzoekt het college: • vooral nieuwe plekken voor zorgdoelgroepen te blijven zoeken en hierbij een gelijkwaardige verdeling van zorgdoelgroepen over de stadsdelen na te streven; • bij een voornemen tot de plaatsing van zorgdoelgroepen de participatie van buurtbewoners eerder in te zetten om zo het draagvlak voor de besluitvorming over de plaatsing van zorgdoelgroepen te vergroten en om ideeën en zorgen vanuit de wijk mee te nemen in de besluitvorming; • kennismaking tussen buurtbewoners en vertegenwoordigers/ervaringsdeskundigen vanuit de te plaatsen zorgdoelgroep in het participatietraject in te passen; • de raad in de uitwerking van de locaties voor zorgdoelgroepen vooraf actief per locatie te informeren, zodat de raad adviezen over het participatietraject tijdig kan meegeven. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marije Mostert (D66). Voorzitter. Leven doe je in een huis want op straat is het overleven. De realisatie van nieuwe doorstroomvoorzieningen is broodnodig, want er zijn op heel korte termijn nog 1.300 plekken te vinden voor dak- en thuisloze mensen. D66 is daarom ook blij dat er alternatieve plekken zijn gevonden. Over de participatie zijn we minder enthousiast. Buurtbewoners zijn vooraf niet of nauwelijks betrokken.

Ze worden nu pas geïnformeerd op het moment dat een doorstroomvoorziening volledig is uitgewerkt en dus binnen zeer korte teermijn wordt gerealiseerd. Een gemiste kans wat D66 betreft. Zorgvuldige en tijdige participatie verhoogt namelijk het draagvlak bij buurtbewoners. Zorgvuldigheid is geboden bij de plaatsing van zorgdoelgroepen. Dat is zowel in het belang van de zorgdoelgroepen als in het belang van de buurtbewoners. Nu is er onvoldoende ruimte voor hun zorgen, ideeën en wensen en krijgt dit geen plek in de uitvoering van de besluitvorming. Veel buurtbewoners geven aan open te staan voor zorgdoelgroepen en willen graag meedenken over deze nieuwe huisvesting van deze zorgdoelgroepen in hun buurt, zodat het een succes wordt. Het is uiteraard niet de intentie om bewoners altijd hun zin te geven, maar wel dat het college tijdig serieus aandacht aan de gevoelens van deze wijkbewoners geeft. Juist het ophalen van ideeën en zorgen vanuit de wijk kan bijdragen aan een goede ontvangst en verbinding. D66 roept het college dan ook op om in te zetten op een tijdig en zorgvuldig participatietraject waar ruimte is voor kennismaking met en discussie tussen buurtbewoners en vertegenwoordigers of ervaringsdeskundigen vanuit de te plaatsen zorgdoelgroep zodat deze een positieve bijdrage kunnen leveren aan het noodzakelijke draagvlak.

Verder verwijs ik naar de motie die we samen met de VVD hebben ingediend. 60

De voorzitter. Dan geef ik voor de beantwoording het woord aan wethouder Balster. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Dank voor de ruime steun van de raad die ik proef voor het voorstel over het huisvesten van deze kwetsbare doelgroep aan de Henri Faasdreef. Maar velen van u vragen wel aandacht voor zorgvuldige participatie. Dat is bij dit type controversiële voorzieningen ook altijd een aandachtspunt en zal nooit helemaal zonder wrijving gaan. Ieder van u zegt: kijk nog eens even terug op hoe deze trajecten zijn verlopen en leer van zaken die beter kunnen. Dat onderschrijft het college uiteraard. Dan ga ik naar de moties. De motie van de PVV spreekt uit dat Den Haag vol is. Nou, deze mensen verblijven op dit moment in Den Haag maar kunnen zo meteen gelijk weer uit een zorgvoorziening, een instelling, een opvangsituatie naar een zelfstandig huis. Dat gunnen we denk ik iedereen, dus het college ontraadt deze motie uiteraard met heel veel klem. Sebastian Kruis (PVV). Ik weet wel dat de heer Balster een andere agenda voor heeft met Den Haag, maar dit is een motie die vraagt om een raadsuitspraak. Dus wat het college daarvan vindt, is eigenlijk niet zo belangrijk. Wethouder Balster (PvdA). Maar het college ontraadt deze motie wel met klem. Dan kom ik op de motie van de heer Partiman.

Als ik de motie goed begrijp, vraagt het CDA daarin dat het uitgangspunt kleinschaligheid is evenals het zo veel mogelijk plekken benutten om in kleinschaligheid zorgdoelgroepen en statushouders te huisvesten. Dat is ook het uitgangspunt van het college. Over niet al te lange tijd ontvangt de raad een doorbraakplan huisvesting zorgdoelgroepen, waarin dat uitgangspunt opnieuw aan de orde zal zijn. Maar u schetste ook al in uw bijdrage dat de locaties die we recent hebben besproken, vanwege de noodsituatie zijn gezocht. De opgave is dermate groot dat we wel naar alle mogelijke opties moeten kijken. Daarbij kan zo nu en dan een grotere locatie aan de orde zijn, maar daar waar het kleinschalig kan, proberen we dat. Deze motie is in die zin dan ook overbodig. Mevrouw Klokkenburg vraagt naar een evaluatie van het participatietraject Willem Dreeshuis. Met name bij de constateringen en overwegingen in de motie kan ik wel een paar opmerkingen plaatsen, want die zijn denk ik niet helemaal conform. Dat bewoners niet vooraf zijn geïnformeerd, is nadrukkelijk beleid. U kent onze Leidraad controversiële voorzieningen. U weet ook dat het proces rond het Willem Dreeshuis in sneltreinvaart moest worden doorlopen vanwege de noodsituatie. Dat is een complicerende factor in dit traject geweest.

Er zijn bewoners die zich heel serieus genomen hebben gevoeld maar er zijn ook bewoners die zich overdonderd hebben gevoeld en voor wie het erg snel is gegaan. En er zijn ook bewoners die tegen blijven. Dat is ook altijd wel een beetje zo bij dit soort ingewikkelde trajecten. De motie verzoekt het college om te leren van het participatietraject. In algemene zin kan ik dat onderschrijven. We gaan uiteraard terugkijken op dit proces. Dat doen we overigens altijd en wat we daarvan kunnen leren doen we. Dus ik laat deze motie aan de raad. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). De wethouder geeft aan dat er altijd geëvalueerd wordt, maar wordt dat nu ook expliciet gedaan met al die bewoners die betrokken zijn geweest in de korte tijd van participatie? Wethouder Balster (PvdA). We hebben nu ook een klankbordgroep en een begeleidingscommissie geformeerd. Daar gaat het gesprek ook verder. We zullen daarin ook zeker terugkijken naar hoe het proces gelopen is. Maar u weet ook: de complicerende factor hier was het tijdsbestek, wat maakt dat het erg ingewikkeld was. Ik ga overigens komende zaterdag daar op bezoek en dan ga ik ook weer met bewoners in gesprek. We houden dat proces heel intensief in de gaten, want ook het proces vanaf nu moet buitengewoon zorgvuldig verlopen. In motie L.5 vraagt mevrouw Roopram om een mix van kwetsbare groepen, jongeren en starters aan de Henri Faasdreef.

Het positieve nieuws daarvan is dat ten opzichte van de inbreng in de commissie, Hart voor Den Haag inmiddels dus voor de helft akkoord is met het plan, maar u begrijpt dat het college deze motie moet ontraden. We hebben deze 70 tijdelijke woonunits namelijk heel hard

61

nodig voor deze kwetsbare groep en wij denken ook dit op een heel prettige manier kan plaatsvinden. Dus het college ontraadt deze motie. Motie L.6 van mevrouw Roopram vraagt om een actualisatie van de Leidraad controversiële voorzieningen. Als u zegt ' het is een oude leidraad, uit 2005, dus kijk er nog eens goed naar', dan kan ik daar op zich nog wel in meegaan maar met name door de door u gebezigde woorden als onderbouwing van deze motie, waarbij u echt koerst op een ander type participatieproces, moet het college deze motie ontraden. Ik zeg er nog wel bij dat we in het doorbraakplan terug zullen komen op hoe die procedure nu in haar werk gaat zodat het voor alles en iedereen helder is. Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De wethouder geeft aan dat hij er wel naar wil kijken omdat die leidraad is ontstaan in 2005, wat deze motie ook vraagt. U bent het echter niet eens met hoe het in het dictum is verwoord. Hoe zou deze motie het dan wel kunnen halen wat u betreft? Wethouder Balster (PvdA). Ik denk dat het verstandig is dat mevrouw Roopram de motie aanhoudt in afwachting van het doorbraakplan. Daarin leggen we de procedures nog eens even goed uit waar het gaat om controversiële voorzieningen.

Dan kunt u beoordelen of dat in lijn is met hoe u het wilt, hoewel ik vrees van niet omdat u gewoon een ander proces en een andere procedure voor ogen heeft, als ik uw inleidende woorden zo hoor. Op dit moment ontraadt het college deze motie. Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik vind dat nogal wat, want het is misgegaan bij het Willem Dreeshuis. We zijn er langs geweest. U heeft de insprekers destijds gehoord. Vandaag waren er ook weer een aantal insprekers. We zijn daar gisteren ook langs geweest. We hebben ook een aantal ondernemers gesproken. Er is geen draagvlak, geen participatie. Een van de insprekers begon zelf over de Leidraad controversiële voorzieningen. Dus ik ga de motie zeer zeker niet aanhouden en zal haar zeker in stemming brengen. Maar, nogmaals, ik begrijp niet waarom deze motie niet omarmd wordt door de wethouder. Wethouder Balster (PvdA). U schetst opnieuw dat er participatieprocessen zijn misgegaan. Dat het geen gemakkelijke processen zijn, jaarrondexploitatie is natuurlijk waar. Dat er altijd ook tegenstand zal zijn, is ook waar. Ook in beide situaties zijn er ontzettend veel bewoners die hulp aanbieden en heel proactief willen meedenken. Dus dat ligt behoorlijk wat genuanceerder. Maar zoals aangegeven kan het college de insteek van deze motie niet steunen.

Het doorbraakplan komt naar u toe en daarin zullen we het proces nog eens goed toelichten en zullen we ook aangeven waarom we de keuzes maken zoals we die maken. Het college ontraadt deze motie. De voorzitter. Mevrouw Roopram. Drie keer mag, helaas vind ik. Maar goed, gaat uw gang. Janice Roopram (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Niet helaas voor ons inderdaad, voorzitter. Dus de wethouder geeft hiermee aan dat de raad en de bewoners geen inspraak hebben. Daar komt het dan eigenlijk op neer. Ik wil aangeven dat het belangrijk is dat er opnieuw naar deze Leidraad controversiële voorzieningen wordt gekeken. Toen ik mijn vraag neerlegde bij bijvoorbeeld de Griffie was onbekend wat de inhoud was van deze leidraad, ook bij mijn collega-raadsleden. Dus het is wel van cruciaal belang dat wij met z'n allen, dus het college én de raad, hiernaar gaan kijken. Wethouder Balster (PvdA). We hebben u ambtelijk ook nog laten informeren over deze leidraad, dus u kent die heel erg goed. Verder heb ik aangegeven dat we de leidraad in het doorbraakplan nog eens goed onder de aandacht zullen brengen. Wat u wilt, is dat we op een andere manier gaan werken dan op dit moment het geval is. Het zal bij controversiële voorzieningen altijd zo zijn dat het college een besluit zal moeten nemen en dat de participatie daarna start.

Als u de commissie heeft teruggeluisterd, dan heeft u ook kunnen horen hoe dat dan precies in zijn werk gaat. Dus het college ontraadt deze motie. Dan kom ik op de motie van de heer De Vos en mevrouw Mostert. In het dictum ervan wordt het doel van het college onderschreven om zorgdoelgroepen zo veel mogelijk te huisvesten, de 62

spreiding goed op orde te hebben en te investeren in de kennismaking tussen bewoners en vertegenwoordigers en de ervaringsdeskundigen van de te plaatsen zorgdoelgroepen. Dat kan het college alleen maar ondersteunen. Met het laatste punt in het dictum heeft het college wel wat moeite, al denk ik dat de doelstelling die u beoogt wel in orde is. Als we de raad eerder zouden informeren dan bijvoorbeeld de bewoners, dan krijgen we een situatie zoals aan de Cornelie van Zantenstraat waarin bewoners terecht opmerkten dat ze in de krant moesten lezen dat er sprake is van een plan. Ik denk dat we dat met elkaar niet moeten willen. Ik gaf net al iets aan over hoe de procedure in elkaar zit voor controversiële voorzieningen, maar als ik de motie zo mag lezen dat we de participatie in een zo vroeg mogelijk stadium organiseren en we ook met u het gesprek blijven voeren over hoe we dat zo optimaal mogelijk kunnen doen, ook lerende van de ervaringen, dan kan het college de motie omarmen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter. Dank u wel. Zijn er nog andere leden van het college die zich niet kunnen inhouden en denken: laat ik ook eens wat toevoegen? Wethouder Van Alphen. Wethouder Van Alphen (GroenLinks). Als u mij 'rood' geeft, dan kan ik … De voorzitter. Ja, rustig aan. Ik draai mij naar u om en ik zal u ook het woord geven. Wethouder Van Alphen (GroenLinks). Zo gaat het nou in het college.

Je mag niet naar buiten klappen, maar zo gaat het nou. Ik krijg nooit het woord. Hij vergeet me altijd. Meneer Smit heeft gevraagd naar de jongeren die op dit moment in The Student Hotel zitten en daar uit zullen gaan. Dat is een aparte problematiek die met dit onderwerp op zich niet zo veel te maken heeft. Ik heb ze in beeld; ze zijn bij mij geweest en we zijn met ze in gesprek om te kijken hoe we dit gaan oplossen. Ze zijn via een andere regeling in The Student Hotel gekomen. Zoals gezegd, ben ik daarover in gesprek. Robin Smit (PvdD). Betekent dat dan wel dat deze jongeren niet per 15 juni op straat komen te staan? Wethouder Van Alphen (GroenLinks). U stelt altijd van die definitieve vragen. Ik ben met ze in gesprek. Iets anders kan ik niet zeggen. Mikal Tseggai (PvdA). Ik sla een beetje op hol door de reactie van de wethouder, want ik vind dat meneer Smit een hele goede vraag stelt en ik wil dus eigenlijk ook wel weten of die jongeren niet op 15 juni op straat komen te staan. Wethouder Van Alphen (GroenLinks). Ik ben met ze in gesprek om een goede oplossing te vinden en dat is niet makkelijk, zoals u weet. Het is geenszins de bedoeling om op 15 juni 15 jongeren op straat te zetten. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. De stemming over de moties en het voorstel vindt vanavond plaats. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Aan de orde is: M. Voorstel van het college inzake uitbreiding jaarrondexploitatie strandpaviljoens (RIS308471). De beraadslaging wordt geopend.

63

Arjen Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. We praten over de de jaarrondexploitatie van de strandpaviljoens. Op zich waardering voor het college om in een voorstel de verschillende belangen tegen elkaar af te wegen maar mijn fractie komt tot een wat andere afweging. Wat GroenLinks betreft staat de bescherming van de natuurwaarden en de rust en stilte op het strand in het gebied van Kijkduin tot en met de haven voorop. Daarbij tel ik ook meteen het Zwarte Pad mee, want daar schijnen ook voorstellen voor te komen. Zo meteen zal de Haagse Stadspartij mede namens mijn partij dan ook een amendement indienen om de drie strandpaviljoens die gelegen zijn aan of nabij Natura 2000-gebied uit het voorstel te halen. Mochten we als raad vandaag tocht besluiten om jaarrondexploitatie toe te staan dan vindt mijn fractie het stellen van duurzaamheidseisen van groot belang. Cees Pluimgraaff (CDA). Ik vond de inleiding van de collega van GroenLinks alleszins keurig, namelijk complimenten voor het college voor het feit dat het zes jaarrondexploitaties wil toestaan. Echter, hij sloopt er meteen weer drie paviljoens uit. Zou hij die dan kunnen omwisselen voor de drie paviljoens die het CDA voorstelt voor Bad? Arjen Kapteijns (GroenLinks). Er wordt hier nu een handjeklap voorgesteld waar ik mij toch niet senang bij voel. Nee, daar zou mijn fractie niet voor voelen.

Het voorstel van het college om aan de Boulevard een aantal jaarrondexploitaties toe te staan, begrijpt mijn fractie op zich nog wel, maar om daar nu meteen meer van te maken, daar zou ik niet voor zijn. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik ben wel benieuwd of, mocht het amendement van de HSP en GroenLinks straks niet aangenomen worden, GroenLinks dan wel voor het raadsvoorstel gaat stemmen. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Dat gaan we bij de stemmingen zien, denk ik. Dat zal afhangen van hoe de stemmingen verlopen, wat de bijdragen van andere partijen zal zijn en hoe het college straks gaat reageren. Voorzitter. Ik had het over het stellen van duurzaamheidseisen. Mijn fractie vindt dat als je jaarrondexploitatie toestaat, je daar als stad, als gemeenschap stevige minimumeisen aan mag stellen. Dat vindt het college overigens ook. Er staan wat eerste aanzetten in het stuk dat we op dit moment bespreken maar mijn fractie vindt het samen met de PvdA en D66 toch belangrijk om middels een motie dat nog wat verder in te kleden.

Vandaar mede namens genoemde partijen een motie die het college oproept bij het nog op te stellen toetsingskader voor de selectieprocedure waarmee bepaald wordt welke seizoensgebonden strandpaviljoenhouders jaarrond mogen exploiteren, op het gebied van duurzaamheid in te zetten op onder meer de volgende eisen: emissieloze bevoorrading, energie en verwarming met niet-fossiele bronnen, het invulling geven aan het komen tot plasticvrije exploitatie van strandtenten en het actief tegengaan van zwerfafval in de omgeving, een plan, al dan niet in samenwerking met anderen, waarin bezoekers actief worden gestimuleerd om niet met eigen auto naar het strand te komen. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Heeft GroenLinks rekening gehouden met bijvoorbeeld afspraken met landelijke leveranciers? Arjen Kapteijns (GroenLinks). Ik neem aan dat mevrouw Oudshoorn dan doelt op de emissieloze bevoorrading. Ik denk dat je als klant, als afnemer daarover heel goede afspraken kunt maken met de partijen waar je zaken mee doet. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Als GroenLinks Heineken zo ver krijgt om met bakfietsen fusten bier rond te brengen, dan vind ik dat een prachtig idee maar is het onhaalbaar. Is dit eigenlijk niet meer een manier om het idee van jaarrond een beetje tegen te houden? Arjen Kapteijns (GroenLinks).

Toevallig weet ik dat de bierfirma die mevrouw Oudshoorn noemt, met elektrische vrachtwagens rondrijdt, wat alleen maar onderstreept dat dit prima kan. Als je jaarrond gaat toestaan, alleen al vanwege de financiële waarde die je toekent aan de exploitanten die hieraan 64

kunnen voldoen, vind ik dat je daar ook wel iets voor terug mag vragen. Zo bijzonder is emissieloze bevoorrading niet meer anno 2021. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Is GroenLinks het dan met mij eens dat twee keer op- en afbouwen ook best wel iets kan betekenen voor de natuur? Je zou kunnen zeggen dat vaste paviljoens bijdragen aan CO2- en stikstofreductie. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Als je naar de totale jaarbelasting kijkt, weegt voor mijn fractie jaarrondexploitatie, juist rondom kwetsbare natuurgebieden, niet op tegen de eventuele winst die daarmee te behalen zou kunnen zijn. De voorzitter. Door de heer Kapteijns, daartoe gesteund door mevrouw Holman en de heer Groenewold, wordt de volgende motie (M.1 GL) ingediend:

Motie M.1 GL Duurzaamheid als minimumeis bij jaarrondexploitatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake uitbreiding jaarrondexploitatie strandpaviljoens (RIS 308471). Constaterende, dat: • Het verlenen van een jaarrondvergunning de mogelijkheid biedt om verdere verduurzaming op en rond het strand te realiseren, in lijn met de ambities uit het collegeakkoord. Overwegende, dat: • Veel strandtenthouders al actief zijn op het gebied van verduurzaming en het verkleinen van de impact van hun activiteiten op de leefomgeving. Van mening, dat: • Duurzaamheid dermate van belang is dat het nog te ontwikkelen toetsingskader stevige minimumeisen zou moeten bevatten waar sowieso aan voldaan zou moeten worden om eventueel in aanmerking te komen voor jaarrondexploitatie.

Roept het college op: bij het nog op te stellen toetsingskader voor de selectieprocedure waarmee bepaald wordt welke seizoensgebonden strandpaviljoenhouders jaarrond mogen exploiteren, op het gebied van duurzaamheid in te zetten op onder meer de volgende eisen: • emissieloze bevoorrading; • energie en verwarming met niet-fossiele bronnen; • het invulling geven aan het komen tot plasticvrije exploitatie van strandtenten en het actief tegengaan van zwerfafval in de omgeving; • een plan (al dan niet in samenwerking met anderen) waarin bezoekers actief worden gestimuleerd om niet met eigen auto naar het strand te komen. En alvorens het toetsingskader definitief vast te stellen het aan de gemeenteraad voor te leggen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. Jaarrondexploitatie maakt meer kapot dan je lief is. Allereerst vanwege het gebrek aan participatie. Partijen als bewonersorganisaties Havenkwartier en Dorp, ondernemers van de Boulevard, ondernemers van het Zwarte Pad en natuurorganisaties weten zich niet of onvoldoende gekend. Des te opmerkelijker is het dan dat een strandtenthouder al een architect in de 65

arm heeft genomen - hij sprak vanochtend in - om plannen voor een permanente strandtent te maken. Zijn er vooruitlopend op de besluitvorming al afspraken gemaakt? Er is hier duidelijk geen sprake van een level playing field. Hoe kan dat, wethouder? En het toeristische beleid van de gemeente maakt ook meer kapot dan je lief is. We zien dat met de grote overlast in de zomer en we zien dat met oneigenlijke concurrentie in de winter met leegstand op de Boulevard tot gevolg en met horecauitbaters bij wie het water in de wintermaanden tot aan de lippen staat. Diverse insprekers spraken ons hier vanochtend terecht op aan. Het toeristisch beleid van dit college deugt niet. Maar het hek lijkt van de dam, getuige ook weer de voorstellen van sommige partijen om het aantal vergunningen uit te breiden op de Boulevard en het Zwarte Pad. Wat met dit beleid vooral ook kapot wordt gemaakt, is de natuur. Ik weet niet of het jullie is ontgaan, maar er is wereldwijd een crisis gaande. De biodiversiteit holt schrikbarend achteruit. Daarom is er een stikstofcrisis. Daarom hebben we een Stedelijke Groene Hoofdstructuur. Daarom is er Natura 2000, is er Natuurnetwerk Nederland en is er ook een klimaatpact gesloten om permanente bebouwing op het strand tegen te gaan. En wat stelt het college nu voor? Permanente bebouwing! Want dat is het gevolg van jaarrondexploitatie.

Dit college presteert het om zelfs drie vergunningen op het stille strand te willen afgeven. Het stille strand, onderdeel van Natuurnetwerk Nederland, direct grenzend aan Natura 2000-gebied. Met het NNN en Natura 2000 worden de duinen als habitat en de natuurlijke processen die zorgen voor duinaangroei, beschermd. Daar mag je helemaal geen permanente strandtenten bouwen. Daarom dien ik mede namens Arjen Kapteijns van GroenLinks en Robin Smit van de Partij voor de Dieren het amendement 'Geen jaarrondexploitatie aan het stille strand' in. De voorzitter. Door de heer Wijsmuller, daartoe gesteund door de heer Kapteijns en de heer Smit, wordt het volgende amendement (M.A HSP) voorgesteld:

Amendement M.A HSP Geen jaarrondexploitatie op het stille strand De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 10 juni 2021 ter bespreking van het voorstel van het college inzake uitbreiding jaarrondexploitatie strandpaviljoens (RIS308471. Besluit: Uit dictum I te schrappen: • ‘twee op het strand bij Kijkduin en een op het strand ter hoogte van het Zuidelijk Havenhoofd’. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik kan het kort houden. De SP ziet momenteel geen enkele urgentie om het aantal jaarrondstrandtenten uit te breiden. Ondernemers zijn niet onverdeeld enthousiast en de rust en ruimte die zo gewaardeerd wordt door bewoners en trouwe kustbezoekers komt nog meer onder druk te staan. Ten slotte denkt mijn fractie dat het college onvoldoende doordacht heeft wat deze uitbreiding betekent voor een licht ontvlambare kwestie, namelijk het voortbestaan van de vreugdevurentraditie. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Jaarrondexploitatie op het strand maakt wat los, hetgeen ook vanochtend wel bleek uit de inspraak. Ik heb eigenlijk nog geen idee wat wij als raad nou vanavond gaan besluiten.

Wordt het überhaupt mogelijk gemaakt om jaarrond toe te staan op delen van het strand bij Den Haag of wordt het misschien wel op meer dan twaalf plekken toegestaan, wat ook zomaar zou kunnen als alle voorstellen die hier vandaag worden gedaan, worden aangenomen? Ik heb zelden meegemaakt dat ik van tevoren bij een raadsvergadering echt geen idee heb waar we gaan landen met al die opties. Ergens daartussenin of bij een van de twee uitersten? Ik heb geen idee. Het is in ieder geval interessant om een keer mee te maken. De voorzitter. Het is zo interessant dat mevrouw Klokkenburg meer wil weten. 66

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Zeker, het is heel interessant. Vindt de heer Groenewold dan ook niet dat we dit raadsvoorstel even zouden moeten terughalen om er middels participatie een goed voorstel uit te laten komen waar we als gehele raad achter kunnen staan? Dennis Groenewold (D66). Ik denk niet dat participatie hier het probleem is. Ik denk dat de partijen in de raad gewoon heel verschillende meningen hebben over wat we met de jaarrondexploitatie willen en dat betere participatie niet het verschil gaat maken tussen de partijen die ik hier om mij heen zie zitten. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Maar wat vindt de heer Groenewold er dan van dat bewonersorganisaties overvallen zijn met de mededeling dat jaarrond uitgebreid gaat worden en dat ze niet betrokken zijn geweest bij de evaluatie daarvan? Dennis Groenewold (D66). Dat vind ik op zich best vreemd. Ze zijn namelijk al betrokken bij de evaluatie die is gedaan over de jaarrondexploitatie. Toen hebben de bewonersorganisaties al aangegeven het niet eens te zijn met verdere uitbreiding. Daarna is gekeken naar de invulling van verdere uitbreiding omdat die evaluatie positief was. De bewonersorganisaties zijn in de tussentijd niet van standpunt veranderd maar zijn wel gehoord over wat ze een betere invulling zouden vinden. Echter, ze hebben aangegeven het niet te willen.

Dus het is een beetje hoe je kijkt naar participatie, maar participatie is ook duidelijk zijn over wat de kaders zijn richting de bewoners. Die kaders waren: we gaan kijken hoe we tot een goede invulling kunnen komen. Daar is een aantal van de bewonersorganisaties het echter niet mee eens, maar we hebben ook insprekers gehoord die graag ook een kopje koffie drinken in de winter. Dus ik denk dat dit het antwoord is op uw vraag. Het is jammer dat ze het niet willen, maar we hebben hier eerder in de raad het besluit genomen over uitbreiding. Daar was de ChristenUnie toen overigens geen voorstander van, dus in die zin is mevrouw Klokkenburg consequent met haar partij, maar het gevolg van het besluit dat toen genomen is, is wel dat er nu wordt gekeken naar hoe we kunnen gaan uitbreiden. De voorzitter. De heer Groenewold zet zijn betoog voort. Dennis Groenewold (D66). Dank, voorzitter. D66 kan in ieder geval niet instemmen met de jaarrondexploitatie bij Kijkduin. Na de commissievergadering heb ik gecheckt hoe het nou zit met de Natura 2000 daar. Ik was eigenlijk in de veronderstelling dat het ver van de locaties af zou liggent, maar het blijkt dat er inderdaad toch wel sprake is van Natura 2000 aangrenzend op de plek waar de strandtenten komen te staan. Dat is voor D66 onbespreekbaar.

Daarom dien ik een amendement in waarin de mogelijkheid voor de twee locaties op Kijkduin wordt geschrapt uit het dictum, bullet IV. Robin Smit (PvdD). De Partij voor de Dieren heeft het amendement van D66 natuurlijk ook gelezen. Maar wat als dat amendement het niet haalt? Wat gaan de heer Groenewold en zijn partij dan doen met het raadsvoorstel? Dennis Groenewold (D66). U hoorde mij net zeggen dat het wat ons betreft onbespreekbaar is dat daar strandtenten komen. Dan stemmen we tegen het raadsvoorstel. Dan de locatie bij het Zuidelijk Havenhoofd. Daarvoor heb ik ook goed gekeken naar Natura 2000. Ik heb de kaartjes bestudeerd die ik tegenkwam die overigens niet allemaal even consequent waren, maar dank aan de ambtelijke ondersteuning voor in ieder geval het kaartje dat gebruikt wordt door de gemeente en dat dus ook het juiste kaartje zou moeten zijn. Uit bestudering van die kaartjes heb ik in ieder geval op kunnen maken dat de locatie niet direct grenst aan Natura 2000-gebied. Daarom hebben we niet hetzelfde bezwaar als bij Kijkduin, want anders had ik het amendement van de heer Wijsmuller gesteund. Wij denken dat het daar mogelijk zou kunnen, zijn maar liever nog zouden we eigenlijk zien dat het nog iets verder van de natuur af verplaatst worden.