RIS309530 Notulen van de raad van 10 juni 2021 (dag)

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Wee hebben de vorige week inderdaad uitgebreid in de commissie gesproken over dit onderwerp. Dus ik wil dat nu niet overdoen. Ik wil dan ook eigenlijk vrij snel overgaan tot het amendement en de moties die ik heb. We hebben vanmorgen de inspreker gehoord. Er zijn wat zorgen over de duinpannetjes die nu ingetekend staan en die zand kunnen opstuiven en afval kunnen opvangen. Dus wij willen daar ook graag wat anders voor zien. Daarom heb ik een amendement gemaakt met als titel 'Begrenzing Middenboulevard in overleg met ondernemers'. Het amendement besluit: 1. Besluit I aan te passen in: In te stemmen met de verbreding van de nieuw aan te leggen boulevard met maximaal 6 meter ter hoogte van Vitalizee zoals uitgewerkt in het aangepast Definitief Ontwerp. 2. Een Besluit IV toe te voegen met de tekst: Met de ondernemers in overleg te gaan over de invulling en vormgeving van de begrenzing van het kelderdak van het Legoland Discovery Centre. Dan wil ik doorgaan met het erfpachtdossier. Daarover dien ik een motie in met als dictum: verzoekt het college geen erfpacht te heffen over de terrassen op de Middenboulevard. Dan gaan we door naar het landjepikverhaal, want daar is ook de nodige discussie over geweest.

We hebben er ook een brief over gekregen. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik heb nog een vraag over de vorige motie. Ik dacht dat het probleem vooral ging over de serres en dat terrassen sowieso nergens worden belast met precario. Klopt dat? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Wij hebben er grote zorgen over gehoord dat die terrassen wel belast zouden gaan worden. Daarom dien ik deze motie in, zodat we in ieder geval zorgen dat er voor die terrassen geen erfpacht behoeft te worden betaald. Dat zijn de zorgen die wij gehoord hebben en die probeer ik op deze manier te agenderen. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Dank voor deze opheldering. Het betekent dus dat als er erfpacht voor de serres wordt gevraagd, dat dan geen probleem is? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Nou, geen probleem, dat wil ik niet zeggen, maar het gaat erom dat er geen erfpacht wordt gevraagd voor de terrasgrond. Over die terrasgrond gaat nu de discussie, zoals ik het heb begrepen van de ondernemers. En dat willen we met deze motie oplossen. Dan het landjepikverhaal. Dat is een beetje een vervelend verhaal geworden na de commissievergadering vorige week. De ondernemers waren daar een beetje verbolgen over en dat begrijp ik heel erg goed, want er is ten onrechte de suggestie gewekt dat zij in het verleden aan landjepik gedaan hebben.

Daarom dien ik graag een motie in die het college verzoekt de suggestie van landjepik en het vermeende betwisten van het eigendomsrecht door de ondernemers terug te nemen. Robert Barker (PvdD). Ik vroeg mij af of hier nou een motie voor nodig is, want volgens mij had de wethouder al gezegd dat het een beetje onhandig was geformuleerd. We hebben al best veel moties in deze raad, zodat ik mij afvroeg of dit nu echt een zinvolle motie is. De voorzitter. Gaat uw gang, meneer Sluijs. Ik ga me niet aan een oordeel wagen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dat is natuurlijk een vraag die je bij heel veel moties kunt stellen, zowel ter linkerzijde als ter rechterzijde in deze raad. Ik vind het in ieder geval een heel zinvolle motie. De voorzitter. We hebben het er nog wel eens over. Meneer Sluijs zet zijn betoog voort.

34

Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan ga ik door naar de nadeelcompensatie. Ook daar zijn namelijk zorgen over. Gedurende de renovatie gaat er ook de nodige economische hinder ondervonden worden door de ondernemers. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om in samenspraak met de Vereniging van Boulevardondernemers Scheveningen (VBS) te komen tot een nette nadeelcompensatieregeling. Dan ga ik door naar de laatste motie die als titel heeft 'Terrassen Boulevard in lijn met strandpaviljoens'. Daarin verzoeken we het college om in samenspraak met de Vereniging van Boulevardondernemers Scheveningen (VBS) te bezien hoe de ondernemers op de nieuwe Middenboulevard een uitbreiding van de terrassen kunnen realiseren die in lijn is met die van de strandpaviljoens en conform de afspraken die over uitstraling, kwaliteit en veiligheid gemaakt zijn. Cees Pluimgraaff (CDA). Mijn vraag aan de heer Sluijs is of hij deze motie eigenlijk niet twee keer indient en twee keer in stemming wil laten brengen, namelijk bij dit onderwerp als ook bij het agendapunt over de jaarrondexploitaties. Verder heb ik een vraag over de wijze waarop hij deze motie insteekt. Hij zegt dat de strandpaviljoens smaller worden en dat er daarom naar voren 2,5 meter wordt gecompenseerd. Dit staat dan nog los van de 25% coronaterrasuitbreiding.

Nu vraagt mijn collega bestaande bedrijven die dus niet smaller worden die 2,5 meter ook te gunnen. Dat vind ik een hele bijzondere, want dat past niet in mijn beeld. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De strandpaviljoens worden na de verbouwing inderdaad wat smaller maar wel 2,5 meter dieper. Die gelegenheid willen wij ook bieden aan de Middenboulevardondernemers. Duidelijker kan ik het niet maken. Cees Pluimgraaff (CDA). Maar dan gaat uw vergelijking toch mank? U wilt in feite de compensatie voor strandpaviljoens die smaller worden en derhalve minder oppervlakte hebben, eigenlijk een-opeen ook voor bestaande bedrijven elders laten gelden. Dat is toch een redenering die volkomen mank gaat? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik zie die vergelijking wel, want door die renovatie krijgen de strandpaviljoens meer ruimte. Als die meer ruimte krijgen, dan vind ik dat de Boulevardondernemers die ruimte ook moeten krijgen. Gelijke monniken, gelijke kappen. Makkelijker kan ik het niet maken. De voorzitter. Jullie zijn het niet eens, merk ik. Er is nog een interruptie van de heer Barker. Robert Barker (PvdD). De heer Sluijs wil geen erfpacht hebben en wil nadeelcompensatie, en dat allemaal bovenop het huidige raadsvoorstel waarbij al € 3 mln. extra naar de Boulevard gaat.

Waar dekt de heer Sluijs dan die extra cadeautjes voor de Boulevardondernemers uit? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik zie geen cadeautjes. Robert Barker (PvdD). Dus u heeft geen dekking voor uw moties die geld gaan kosten? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Er is geen dekking voor nodig want ik zou niet weten waarom je erfpacht zou moeten gaan vragen voor terrassen die elders in heel Den Haag gratis zijn. Dus u draait het eigenlijk om. U constateert dat ik geen dekking zou hebben, maar ik zie dat het college dekking gaat zoeken over de rug van de ondernemers, en dat vind ik veel kwalijker. Peter Bos (HSP). De ondernemers op de Boulevard zouden erg geholpen zijn als Groep de Mos ook tegen de jaarrondexploitatie zou stemmen. Daar hebben ze veel kritiek op en dat is ook zeer concurrerend voor hen, maar daar hoor ik Groep de Mos helemaal niet over. Hoe kan dat? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het makkelijke antwoord is dat dat onderwerp later vandaag op de agenda staat, maar het complete antwoord is dat wij altijd voor een

35

vierseizoenenbadplaats gegaan zijn, waar dit onderdeel van uitmaakt. Dus we kunnen niet iedereen tevredenstellen en blij maken. Dit is onderdeel daarvan en daar zijn we wel voor. Peter Bos (HSP). Als de heer Sluijs consequent zou zijn, dan zou hij ook tegen het voorstel over de jaarrondexploitatie moeten stemmen, want de ondernemers hebben juist zelf gezegd: doe dat alsjeblieft niet want dat concurreert ons kapot. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik ben dermate consequent dat wij altijd gezegd hebben dat we voor een vierseizoenenbadplaats zijn. En daar houden we ook aan vast met dit voorstel. Dus ik begrijp uw oproep maar daar ga ik niet in mee. De voorzitter. Door de heer Sluijs wordt het volgende amendement (J.B HvDH/GdM) voorgesteld:

Amendement J.B. HvDH/GdM Begrenzing Middenboulevard in overleg met ondernemers De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen 10 juni 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake het Voorstel van het college inzake Aangepast DO Middenboulevard: Besluit: 1. Besluit I aan te passen in: In te stemmen met de verbreding van de nieuw aan te leggen boulevard met maximaal 6 meter ter hoogte van Vitalizee zoals uitgewerkt in het aangepast Definitief Ontwerp. 2. Een Besluit IV toe te voegen met de tekst: Met de ondernemers in overleg te gaan over de invulling en vormgeving van de begrenzing van het kelderdak van het Legoland Discovery Centre. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door de heer Sluijs worden de volgende moties (J.4 HvDH/GdM, J.5 HvDH/GdM, J.6 HvDH/GdM en J.7 HvDH/GdM) ingediend: Motie J.4 HvDH/GdM Geen sprake van ‘landjepik’ Middenboulevard De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake aangepast DO Middenboulevard: Constaterende, dat: • tijdens het commissiedebat gesuggereerd is dat de ondernemers op de Middenboulevard in het verleden aan ‘landjepik’ gedaan zouden hebben; • de wethouder dit bevestigde en er nog aan toevoegde dat de ondernemers het eigendom van de grond zouden betwisten.

Overwegende, dat: • dit beiden geenszins het geval is omdat er sinds de oprichting van de bedrijven geen uitbreiding geweest is en ook het eigendom van de grond nimmer betwist is; • de gemeente zelf de precario voor terrassen afgeschaft heeft, tot die tijd hebben alle bedrijven de vergoedingen netjes betaald. Van mening, dat: • de suggestie van landjepik- en het vermeende betwisten van het eigendomsrecht, de ondernemers onnodig en onterecht in een kwaad daglicht stelt. 36

Verzoekt het college: • de suggestie van landjepik- en het vermeende betwisten van het eigendomsrecht door de ondernemers terug te nemen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie J.5 HvDH/GdM Nette nadeelcompensatie Middenboulevard De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake aangepast DO Middenboulevard: Constaterende, dat: • de ondernemers door de werkzaamheden van de renovatie van de Middenboulevard economische schade zullen oplopen. Overwegende, dat: • de huidige nadeelcompensatieregeling bepaalt dat er een drempelbedrag van 8% van de gemiddelde omzet over de afgelopen 3 jaren geldt en men pas boven dit bedrag mogelijk recht heeft op een vergoeding van verlies aan omzet of inkomsten. Van mening, dat: • de regeling daarmee te weinig garanties biedt op een redelijke compensatie van de te lijden schade. Verzoekt het college: • om in samenspraak met de Vereniging van Boulevardondernemers Scheveningen (VBS) te komen tot een nette nadeelcompensatieregeling. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie J.6 HvDH/GdM Terrassen boulevard in lijn met strandpaviljoens De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake aangepast DO Middenboulevard: Constaterende, dat: • de terrasomvang van de strandpaviljoens na de verbouwing wat smaller, maar 2,5 meter dieper wordt. Overwegende, dat: • de ondernemers op de boulevard dezelfde kansen willen hebben, ook om aan de (veranderende) behoeften van gasten te kunnen voldoen; • de boulevard met de verbouwing een kwaliteitsimpuls krijgt waarmee de boulevard een stuk breder wordt; • de ondernemers aan de boulevard stevig gaan investeren in kwaliteit en uitstraling van het bebouwde deel van de terrassen; • de boulevard op de delen voor het Kurhaus nog eens maximaal 6 meter breder wordt dan nodig was, puur door de problemen met het kelderdak van Legoland.

37

Verzoekt het college: • om in samenspraak met de Vereniging van Boulevardondernemers Scheveningen (VBS) te bezien hoe de ondernemers op de nieuwe Middenboulevard een uitbreiding van de terrassen kunnen realiseren die in lijn is met die van de strandpaviljoens en conform de afspraken die over uitstraling, kwaliteit en veiligheid gemaakt zijn. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie J.7 HvDH/GdM Geen erfpacht terrassen Middenboulevard De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake aangepast DO Middenboulevard: Constaterende, dat: • vastgoedeigenaren op de Middenboulevard forse erfpacht moeten gaan betalen voor het legaliseren van de grond waar de terrassen op staan. Overwegende, dat: • de horecaondernemers die het vastgoed huren bang zijn dat zij hierdoor forse huurverhogingen zullen krijgen; • terrasruimte in heel Den Haag gratis is na de afschaffing van de precario. Verzoekt het college: • geen erfpacht te heffen over de terrassen op de Middenboulevard. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Vorige week hebben we hier uitgebreid over gedebatteerd. Ik heb toen ook al mijn verbolgenheid geuit over het feit dat alleen het verbreden van de Boulevard als serieuze optie is onderzocht en financieel nagerekend. Hoe kan ik als raadslid nou mijn controlerende en kaderstellende taak goed vervullen als ik onvoldoende inzichtelijk krijg wat alle opties zijn en waarom het college een bepaalde richting uit wil? Nu is alleen die richting aangegeven en uitgewerkt. Voor mijn fractie mist er cruciale informatie om voor dit voorstel te kunnen stemmen. Mariëlle Vavier (GroenLinks).

Voorzitter. Vorige week in het commissiedebat heb ik al aangegeven dat ook GroenLinks behoorlijk baalt van deze bouwblunder. Naar aanleiding van berichtgeving in de media over de ontwikkeling heb ik nog wel een vraag. We vinden het een goed plan dat het college de schade gaat verhalen op de ontwikkelaar, maar gelet op het bericht in de media dat de gemeente op de hoogte zou zijn geweest van de gebreken aan deze kelder, zou ik daar graag wat meer over willen horen. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Het is inderdaad heel erg vervelend hoe het allemaal gaat rond de Middenboulevard en het is met name vervelend voor de ondernemers aan de Middenboulevard dat ze al zo lang in onzekerheid zitten over wanneer de investeringen in de Boulevard daar gedaan gaan worden. D66 kan zich volledig vinden in de door het college in het raadsvoorstel voorgestelde lijn om het op deze manier op te lossen, zodat we in ieder geval zo snel mogelijk met de ontwikkeling van de Boulevard daar kunnen beginnen. De voorzitter. De wethouder heeft gevraagd om een korte schorsing. Ik meld u alvast dat we om 12.45 uur een kwartiertje schorsen, zodat we even kunnen ademhalen.

38

De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. We hebben vorige week uitvoerig gesproken over de Middenboulevard. Ik heb toen ook gezegd dat de Middenboulevard en het Kurhaus tezamen het hart vormen van de badplaats Scheveningen. Het is een toeristische trekpleister van jewelste. Daarom is het van belang dat dit gebied wordt opgeknapt. Dat willen we hand in hand doen met de ondernemers die ook nog steeds klaarstaan om te investeren in hun zaken zodat het hele gebied een lift krijgt. U heeft eerder een ontwerp vastgesteld dat was en is gericht op het verbeteren van de ruimtelijke en functionele kwaliteiten van de buitenruimte, anders gezegd, op het beter gebruiken van de Boulevard en het aantrekkelijker en mooier maken ervan. Helaas zijn we geconfronteerd met problemen met het draagvlak van het kelderdek van Vitalizee, waardoor we een aanpassing moeten doen op het ontwerp. Door nu te kiezen voor een verbreding kunnen we de uitgangspunten zoals we die eerder hebben vastgesteld om de Boulevard mooier, aantrekkelijker en beter te maken, uit gaan voeren en kunnen we samen met de ondernemers aan de slag en zijn we niet afhankelijk van het juridische traject rond het kelderdak. Dus wat het college betreft zetten we nu een belangrijke stap om de Boulevard mooier te maken.

En we gaan ons nog steeds inspannen om de volle 100% van deze kosten te verhalen op de ontwikkelaar. Er is hier gerefereerd aan publicaties in de media. In dat licht lijkt het mij goed om nog iets te zeggen over de juridische haalbaarheid. De heer Groenewold zie terecht: let op, dat we dat onderhandelen niet in het openbaar doen. Dat neemt niet weg dat ik er toch iets over wil zeggen en als u dan nog meer wil weten kan dat altijd in vertrouwelijkheid, want dat hebben we ook eerder gedaan. We werken aan een hersteloplossing voor het kelderdak die mogelijk consequenties heeft voor de inrichting op en om het kelderdak. Het heeft er ook mee te maken tot welk niveau van draagkracht je het kelderdak wil herstellen. Als je nu de Boulevard gaat verbreden, ben je daar veel minder van afhankelijk. We hebben de ontwikkelaar aansprakelijk gesteld en de kosten worden bij hem in rekening gebracht. Sebastian Kruis (PVV). We hebben het hierover vorige week natuurlijk ook al gehad, maar nu zegt de ontwikkelaar in de media dat de gemeente vanaf het begin is betrokken bij de uitvoering en hiervan wist en dat hij vindt dat hij nu eigenlijk wordt gebruikt om die verbreding voor elkaar te krijgen. Kan de wethouder daarop reageren? Dat is namelijk toch wat anders dan de ontwikkelaar aansprakelijk stellen. Wethouder Mulder (VVD).

Laat ik even afmaken wat ik zou kunnen zeggen in het openbaar en dan kijken we of dat voldoende is. En anders moeten we daar in vertrouwelijkheid op terugkomen. Ik zeg wel: let op, er zijn belangen in het spel. Dus oppassen met wat je er in het openbaar over zegt. We hebben het gebouw doorgeleverd aan de huidige eigenaar van het gebouw. Deze eigenaar heeft een relatie met ons en niet direct met de ontwikkelaar. De eigenaar is dus in de positie om ons aansprakelijk te stellen en wij verhalen dat dan weer op de ontwikkelaar. Zo zal de ontwikkelaar dat vast weer verhalen op de constructeur die de fout heeft gemaakt. Voor ons is het belangrijk om een akkoord te hebben van de eigenaar over de oplossingsrichting zodat er geen verschil zit tussen wat wij van de ontwikkelaar eisen en de eigenaar van ons. Momenteel zijn we met beide partijen in overleg en proberen we tot elkaar te komen. Tot nu toe zijn we daar dus niet uit. Tot die tijd is het voorstel om nu dit besluit te nemen over de verbreding van de Boulevard zonder dat we duidelijkheid hebben over het kelderdak. Sebastian Kruis (PVV). De wethouder zegt zelf dat we moeten oppassen omdat er belangen in het spel zijn. Ik heb maar één belang en dat is zuinig omgaan met het Haagse belastinggeld. De wethouder zegt de ontwikkelaar aansprakelijk te stellen maar de ontwikkelaar geeft vervolgens aan die aansprakelijkheid niet te zien.

Dus nu wordt er wel belastinggeld aangesproken om hier uit te komen. We moeten de wethouder dan maar geloven als hij zegt: we hebben die aansprakelijkheidsstelling gedaan en we moeten daar nu zien uit te komen. Maar we weten nu al dat ze die niet gaan erkennen. Dan is het Haagse belastinggeld van belang, want anders gaan we instemmen met iets waarvan we nu al weten dat het geld nooit zal terugkomen.

39

Wethouder Mulder (VVD). De heer Kruis zegt het precies. Je merkt dat er onderhandelingen gaande zijn in het openbaar en dan moet je oppassen, want de een beweert dit en de ander beweert dat. Het is niet zo dat ik de raad hier niet in wil betrekken. Integendeel. We hebben er al een keer vertrouwelijk over gesproken. Ik weet niet of de PVV toen aanwezig was. Maar als er behoefte aan is kunnen we daar gelijk weer verder over doorpraten. Alleen, het lijkt me niet verstandig om dat in het openbaar te doen, want de belangen zijn groot en we willen niet onze onderhandelingspositie schaden. Ik ben in ieder geval altijd bereid om extra informatie te geven als daar behoefte aan is en om er in vertrouwelijkheid over te spreken. Peter Bos (HSP). Dat kelderdak moet nog steeds gerepareerd worden. Betekent dit dan dat Legoland nog helemaal niet open kan? Stel dat die reparatie nog moet worden gedaan, gaat Legoland dan weer dicht en krijgt de gemeente dan daar weer een schadeclaim voor om haar oren geslingerd? Wethouder Mulder (VVD). Als corona het toelaat, kan Legoland gewoon open en dan hangt het er natuurlijk van af op welke wijze dat herstel plaatsvindt. Legoland kan op dit moment dus gewoon open als corona dat toelaat. En dan nog even richting de PVV. Het voorstel nu is om het los te knippen. Van het juridische traject wil je niet afhankelijk zijn, want dat kan nog jaren duren.

Je weet ook niet precies wat daar uit gaat komen. Dus laten we nu doorgaan met het verbreden van de Boulevard. We hebben er vorig jaar € 28 mln. voor uitgetrokken. Laten we nu onafhankelijk van het juridische traject die verbreding realiseren omdat het juridische traject nog lang kan duren en je ook niet precies weet wat daar uit zal komen. Dat is het voorstel van vandaag. Robert Barker (PvdD). De wethouder framet het mooi, in de zin dat we niet weten wat de uitkomst zal zijn van het juridische traject, maar eigenlijk zegt hij daarmee: we hebben geen flauw idee of we dat geld waarmee we nu instemmen, ooit terugkrijgen. Dat is dan het eerlijke verhaal. Wethouder Mulder (VVD). Dat is extreem geformuleerd. Wij gaan dit geld proberen terug te krijgen. Dat is een juridisch traject. Je weet nooit 100% zeker wat er uit zal komen maar onze inzet is er 100% op gericht om dat geld terug te krijgen. Maar laten we dit voorstel nu losknippen van het juridische traject want anders zijn we jaren verder en moeten we misschien alsnog overgaan tot verbreding van de Boulevard. Dus laten we daar nu niet mee wachten. Dat is in de kern het voorstel van vandaag. Dan kom ik bij de amendementen en dan allereerst bij het amendement van de HSP. Daarin vraagt de HSP in feite niet over te gaan tot verbreding en om eerst het kelderdek te herstellen en de kosten te verhalen op de ontwikkelaar.

Ik heb net al gezegd dat we die trajecten willen scheiden en dat we niet willen wachten op dat juridische proces. Dus dat amendement ontraden we dan ook. Hart voor Den Haag/Groep de Mos vraagt in zijn amendement om de begrenzing van het kelderdek samen met de ondernemers vorm te geven in plaats van nu al te kiezen voor het helmgras. Daar hebben we het al over gehad. Dat werden duintjes genoemd door Hart voor Den Haag/Groep de Mos. We hebben gekozen voor duintjes met helmgras omdat we meer groen op de Boulevard willen brengen. Dat is ook de stijl waarmee we het gebied opknappen en is ook in lijn met de uitgangspunten van De Kust Gezond. Een andere vormgeving kan natuurlijk ook als men dat wil in de raad. Dat is mogelijk. Als ondernemers daar goede suggesties voor hebben, dan kunnen we daarover zeker in overleg gaan. Dus als dit amendement wordt aangenomen, kan ik het omarmen en kan ik ermee uit de voeten. Mikal Tseggai (PvdA). Een klein punt van orde, voorzitter. Zou de wethouder in zijn beantwoording misschien de titel van de moties en de amendementen willen noemen? Wethouder Mulder (VVD). Ja, het is een beetje ordenen met al deze moties en amendementen maar ik probeer dat te doen. Dan kom ik bij motie J.4 HvDH/GdM, de motie 'Geen sprake van landjepik Middenboulevard'. Laat ik daar duidelijk over zijn.

Het is uiteraard nooit de bedoeling geweest om deze hardwerkende groep ondernemers in een kwaad daglicht te stellen door het gebruik van het woordje 'landjepik'. Wat ik wel wilde aangeven vorige week is dat er in het verleden een onwenselijk 40

situatie is ontstaan. Daar waren destijds veel partijen bij betrokken, waaronder de gemeente die niet heeft gehandhaafd. Veel van de huidige ondernemers waren daar niet bij betrokken. Ze hebben een zaak die ze toen hebben overgenomen en waren zich van geen kwaad bewust. Dat is hartstikke zuur voor hen en dat begrijp ik. Op dit moment willen we met de ondernemers naar een oplossing toewerken waarbij het doel is om te komen tot een legale situatie binnen de gemeentelijke kaders. Deze context heb ik zelf ook aan de ondernemers geschetst in een mail deze week. Met deze toelichting hoop ik dat deze motie verder overbodig is. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dank voor deze uitleg van de wethouder. Als dit inderdaad op deze manier is aangekomen bij de ondernemers, dan is dat datgene wat wij verzochten in deze motie. Dan wil ik deze motie aanhouden. De voorzitter. Aangezien motie J.4 HvDH/GdM is aangehouden, maakt ze geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Dan de motie van Hart voor Den Haag met als titel 'Geen erfpacht terrassen Middenboulevard'. Het klopt dat we in Den Haag geen precario heffen voor terrasruimten. Ik kan ermee uit de voeten om dat ook op de Boulevard niet te doen. Dus ik kan deze motie omarmen.

Daarbij is het belangrijk te benoemen dat we het hier hebben over de terrassen en niet over de serres, want daar gelden weer andere regels voor in heel Den Haag. Motie J.6 HvDH/GdM heeft als titel 'Terrassen Boulevard in lijn met strandpaviljoens' en heeft betrekking op de terrasomvang. Voor de nieuwe Boulevard hebben we gekozen voor een meer toegankelijk en open ontwerp met meer verbinding met het strand en de zee via trappen en een hellingbaan. Om hiervoor ruimte te maken was het nodig de ruimte van de strandondernemers aan de Boulevard te versmallen. Om het verlies van deze vierkante meters te compenseren hebben ze daarom in de lengte allemaal 2,5 meter extra gekregen en dat is meer dan ze kwijtraakten in de breedte, maar de strekkende meters zijn weer meer waard dan de dieptemeters. Per strandtent verschilt de toename dus, afhankelijk dus van hoe breed deze is. Met het vaststellen van het Beeldkwaliteitsplan voor de Middenboulevard heeft u de afmetingen van de terrassen van de Boulevardondernemers vastgesteld, passend bij de breedte van de Boulevard. Nu we ervoor kiezen om de Boulevard extra te verbreden ter hoogte van Vitalizee kunnen we deze ruimte ook gebruiken voor wat extra terras. Echter, omdat het alleen is ter hoogte van Vitalizee waarna de verbreding afloopt, kun je dat eigenlijk alleen doen voor de huurders van het Kurhaus.

We kunnen niet dezelfde geste doen aan de ondernemers die straks grenzen aan fase 2, de Palace Promenade. Daar is die ruimte niet maar bij het Kurhaus kan het dus wel. Dus als we dat zouden doen voor de Boulevardondernemers van het Kurhaus gaat het om een extra diepte van tussen de 1 en 2 meter. Verder kan het constructief niet want er komt een goot te liggen. Ook hierbij wil ik benadrukken dat het alleen gaat over de terrassen en niet ook over de serres. Met deze opmerking kan ik de motie over de terrasomvang omarmen. Dan de motie over nadeelcompensatie. De ondernemers vrezen dat de werkzaamheden aan de Boulevard grote impact zullen hebben op hun activiteiten en dat ze die zeker in deze coronatijd moeilijk kunnen dragen. Hiervoor hebben we beleid met betrekking tot nadeelcompensatie, want nette nadeelcompensatie is natuurlijk altijd onze insteek. De ondernemers hebben echter hun zorgen geuit over het feit dat ze dan pas achteraf aanspraak kunnen maken na aangetoond te hebben wat de schade precies is. Daarom willen we samen met de ondernemers kijken of het juridisch mogelijk is om aan de voorkant duidelijke afspraken met ze te maken over de compensatie. Samen met de ondernemers willen we een opdracht formuleren en die voorleggen aan een onafhankelijke jurist om te kijken hoe we ze tegemoet kunnen komen. Robert Barker (PvdD).

Het klinkt natuurlijk allemaal mooi en aardig dat de wethouder hiertoe bereid is voor deze ondernemers, maar de Partij voor de Dieren zou er dan wel voor willen pleiten om dit voor alle ondernemers te doen en niet alleen voor deze ondernemers, want anders geldt niet dat gelijke gevallen gelijk worden behandeld, wat mijn fractie problematisch zou vinden. Wethouder Mulder (VVD). Dit is een heel groot project dat gaat plaatsvinden op de Middenboulevard. Dus we willen er met de ondernemers naar kijken maar het moet natuurlijk niet 41

leiden tot precedentwerking of zoiets. Het moet echt kunnen, ook juridisch, zonder precedentwerking. Maar gegeven de omvang van wat er gaat gebeuren op de Boulevard zijn we bereid ernaar te kijken of dat op een nette manier kan. Robert Barker (PvdD). Ik zou er juist voor pleiten dat het wel precedentwerking heeft. Als de wethouder ervoor kiest om het voor de Boulevardondernemers te doen, zou hij voor alle ondernemers hetzelfde moeten doen en moeten zeggen: wij hanteren in de toekomst een beleid waarbij we vooraf aan nadeelcompensatie doen en niet achteraf. Wethouder Mulder (VVD). We willen kijken of we hierbij een uitzondering kunnen maken, gegeven die specifieke situatie. En we willen ook weten of dat juridisch kan. We proberen echt te kijken hoe we kunnen helpen binnen de juridische kaders. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Gelet op deze laatste opmerking van de wethouder, vraag ik mij af of hij de motie dan interpreteert als een onderzoeksmotie. Wethouder Mulder (VVD). We kijken of het juridisch kan, een nadeelcompensatie die meer tegemoetkomt aan de zorgen van de ondernemers die ze hebben bij dit grote project. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Interpreteer ik het dan goed dat de wethouder de mogelijkheid openlaat dat het niet kan omdat het dan niet eerlijk is ten opzichte van andere ondernemers? Wethouder Mulder (VVD).

We gaan kijken of het kan en als het niet kan, dan kan het niet en dan gaan we het ook niet doen. Dan de motie van de Partij voor de Dieren over … Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Even voor de administratie: net voordat de wethouder overging naar zijn preadvisering van de laatste motie, kwamen er interrupties. Dus mijn vraag is of de wethouder onze motie omarmt, ontraadt of oordeel raad geeft. Wethouder Mulder (VVD). Voor de administratie: omarmd. Ik was gekomen bij de motie van de Partij voor de Dieren met als titel 'Help Boulevardondernemers met verduurzamen'. In overleg met collega Van Tongeren kan ik zeggen dat we deze motie omarmen. Dus we gaan die bijeenkomst over verduurzamen organiseren voor de ondernemers. Dan de motie van de Partij voor de Dieren over afvalinzameling. O, ik hoor nu dat die niet is ingediend. Ik zal dan maar niet zeggen wat het advies was geweest. Ten slotte kom ik op de motie van de PVV over de dekking. Het budget dat we hebben voorgesteld is gelabeld voor de projecten in het kader van het programma De Kust Gezond. De Middenboulevard maakt daar onderdeel van uit. Daarom is het het meest passend om dat budget daarvoor te gebruiken. Ik wil nogmaals tegen de PVV zeggen dat wij in onze claim alles op alles zetten om dat geld terug te laten vloeien naar De Kust Gezond. Peter Bos (HSP).

Ik zou nog graag van de wethouder willen horen wanneer het kelderdek wordt aangepakt. Het heeft gebreken, het lekt, het is niet sterk genoeg. Wanneer gaat het gebeuren en waar hangt die aanpak van af? Wethouder Mulder (VVD). Dat hangt natuurlijk af van wanneer die juridische procedure klaar is. Dan kunnen we dat kelderdak gaan aanpakken. Peter Bos (HSP). Heeft de wethouder enig idee hoelang die procedure kan gaan duren? Wethouder Mulder (VVD). Nee, dat weten we niet.

42

Robert Barker (PvdD). Ik had nog de vraag gesteld welke voertuigen over dat kelderdek kunnen rijden. In de media werd namelijk geroepen dat er nu al vrachtwagens overheen zouden rijden. Wethouder Mulder (VVD). Het punt is dat je niet wilt dat er vrachtwagens over dat kelderdek gaan rijden. Als je het niet goed afsluit zou dat wel kunnen gebeuren. Dat is het hele grote punt. Je wilt daar geen risico's nemen bij een attractiepark voor kinderen. Robert Barker (PvdD). Ik snap dat je die risico's niet wil lopen, maar mijn vraag is meer of er nu wel of niet een vrachtwagen overheen kan rijden. Dat is toch een logische vraag? Wethouder Mulder (VVD). Een vrachtwagen kan, maar er rijdt nog meer verkeer. En je wilt niet hebben dat het daar allemaal tegelijk terechtkomt. Dat risico willen we gewoon niet nemen bij een kinderattractie als Legoland. Dat is het antwoord op de vraag van de heer Barker. Robert Barker (PvdD). Het is dan best wel gek dat we zo veel geld de zee in dragen om een reparatie te doen aan een kelderdek waar een vrachtwagen overheen kan rijden. Bovendien is de Boulevard geen doorgaande weg. Het is toch niet zo dat de Boulevard een snelweg is waar twintig vrachtwagens achter elkaar rijden? Dus doen we het nu echt alleen maar voor het geval vrachtwagens filevorming veroorzaken op de Boulevard? Wethouder Mulder (VVD). Ik wil daar gewoon geen risico mee nemen.

Stel er staat daar een vrachtwagen en er wordt een strandtent opgebouwd met een kraan en die kraan gaat per ongeluk een stukje achteruit. Dan hebben we hier een heel groot debat te pakken, dat weet ik zeker, nog los van het leed dat mensen kan worden aangedaan. Dus we willen geen risico's nemen. Dat is waarom we dit doen. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Er wordt vanavond gestemd over de amendementen, de moties en het voorstel. Ik stel voor nu te schorsen tot 13.00 uur. De vergadering wordt van 12.40 uur tot 13.00 uur geschorst. Voorzitter: de heer Van der Helm. De voorzitter. Ik vervang op dit moment de burgemeester voor korte tijd. Rond 13.30 uur zal hij zich weer bij ons aansluiten.

Aan de orde is: K.

Voorstel van het college inzake kapitaalversterking Stedin (RIS308688).

De beraadslaging wordt geopend. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De SP is van mening dat Stedin een belangrijke rol te vervullen heeft in de energietransitie. Om de energietransitie te voorfinancieren geeft Stedin extra aandelen uit. Naast het mooie rendement van 3% biedt het kopen van de aandelen ook nog eens de kans om extra zeggenschap op te eisen over de strategie en het investeringsplan van Stedin. Mijn fractie steunt daarom het voornemen om aandelen te kopen maar vreest dat we met de € 10 mln. aan aandelen überhaupt niet aan de beurt zullen komen. Ook betreuren we het dat het college niet meer inzicht heeft gegeven in de financieringsmogelijkheden. We zijn daarom erg benieuwd naar de reactie van het college op de voorstellen van de Partij voor de Dieren en de Haagse Stadspartij.

43

Peter Bos (HSP). Voorzitter. Natuurlijk moet Stedin investeren in de energietransitie en is het logisch dat daarvoor kapitaal moet worden aangetrokken. De gemeente heeft als belangrijke aandeelhouder in Stedin een verantwoordelijkheid en de aankoop van extra aandelen is in de ogen van de Haagse Stadspartij niet onlogisch. Het jaarlijkse dividend van deze aandelen is gegarandeerd, namelijk 3%. De vraag is alleen wat de kosten zijn van deze aankoop. Het is gebruikelijk om bij dit soort investeringen met een interne rekenrente te werken en die is een stuk lager dan 3% zodat we hier een positief rendement op halen. Het bevreemdt mij dan ook zeer dat het college van plan is om de aankoop te dekken door € 10 mln. uit de pot met Eneco-middelen te halen. Dat betekent dat de aandelen straks voor een bedrag van nihil op de balans komen en dat is niet toegestaan. Ik citeer de waarderingsgrondslagen zoals die in de Programmarekening zijn geformuleerd: deelnemingen worden tegen verkrijgingsprijs gewaardeerd. Dus ze moeten gewoon voor € 10 mln. op de balans komen.

Daarom de motie 'Aankoop aandelen is investering en geen kostenpost', met het verzoek aan het college om te bezien of de definitieve aankoop van de aandelen kan worden gefinancierd door een investeringskrediet te verstrekken en de baten (dividend) en lasten (rente) van de investering op de gebruikelijke wijze in de begroting en jaarrekening te verwerken en dit voorstel voor de financiering aan de raad voor te leggen. De voorzitter. Door de heer Bos wordt de volgende motie (K.1 HSP) ingediend:

Motie K.1 HSP Aankoop aandelen is investering en geen kostenpost De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 10 juni 2021, ter bespreking van “Voorstel van het college inzake kapitaalsversterking (RIS308688)”. Constaterende, dat: • het college voorstelt om voor maximaal € 10 mln. te investeren in aandelen Stedin Holding NV; • het college de benodigde middelen wil halen uit het eerder door de raad vastgestelde Bestedingsplan Enecomiddelen Duurzaamheid en energietransitie; • het college stelt dat de investering revolverend is; • het dictum nog niets vastlegt over de financiering. Overwegende, dat: • sprake is van uitbreiding van de gemeentelijke deelneming in Stedin; • het gaat om de aankoop van activa die -zoals gebruikelijk- op de balans wordt geactiveerd en derhalve gefinancierd dient te worden door een investeringskrediet, waarbij de baten (dividend) en lasten (kapitaallasten) worden verantwoord in de programmabegroting; • de investering niet revolverend is aangezien de investering niet terugbetaald wordt en er niet (periodiek) wordt afgelost.

Van mening dat: • de financiering van een aandelenaankoop volgens de gebruikelijke spelregels via de treasury dient te lopen; • deze investering zowel intern als extern gefinancierd kan worden afhankelijk van de aanwezige liquiditeit van de gemeente; • financiering uit het Bestedingsplan Enecomiddelen ten koste gaat van reeds door de raad gewenste bestedingen; • de dekking van de financiering tot het budgetrecht van de raad behoort. Verzoekt het college: • te bezien of de definitieve aankoop van de aandelen kan worden gefinancierd door een investeringskrediet te verstrekken en de baten (dividend) en lasten (rente) van de investering op de gebruikelijke wijze in de begroting en jaarrekening te verwerken; 44

• het voorstel voor de financiering aan de raad voor te leggen. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Stedin heeft geld nodig om zijn net te verzwaren en te investeren in groene energie. Dit is ook hoognodig gegeven de mobiliteits- en energietransitie. Als Den Haag hieraan bijdraagt, stimuleren we en sturen we de verduurzaming en krijgen we bovendien een vast dividend. Het voorstel van het college is om voor € 10 mln. aan aandelen te kopen. Omdat we daarmee onder rata bieden, is de kans heel groot dat we sowieso geen aandelen gaan kopen. Dat is des te meer reden om een amendement in te dienen om wel ons volwaardige deel te gaan kopen, ook omdat het dividend weer terugvloeit in de Eneco-reserves. De voorzitter. Door de heer Barker wordt het volgende amendement (K.A PvdD) voorgesteld:

Amendement K.A PvdD Gedegen dekking voor aandelen Stedin De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juni 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake kapitaalversterking Stedin (RIS308688). Besluit om het dictum als volgt te wijzigen: • I. in te stemmen met de verkrijging voor € 33.1 mln. (naar rato), van de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen in Stedin Holding NV Besluit als dictumpunt toe te voegen: • II. om tot dit bedrag te komen naar rato de Enecomiddelen aan te wenden zoals verdeeld in het coalitie akkoord, namelijk: (na aftrek extra impuls voor betaalbaar wonen en ICT-impuls) o 50% voor verbeteren duurzame mobiliteit (mobiliteitstransitie); o 30% duurzaamheid en energietransitie; o 20% verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkelingen en sociale woningbouw; • III. het dividend van de aangekochte aandelen ook weer naar rato terug te laten vloeien in bovengenoemde verdeling. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Op dit moment vindt er een zonne-eclips plaats. We merken die hier binnen niet maar ik noem het omdat de zon op dit moment 15% in kracht afneemt gedurende twee uur. En dat voelen we al in de totale elektriciteit die vandaag wordt opgewekt in Nederland. Het toont aan dat de energietransitie in volle gang is.

Als GroenLinks zien we net als partijen voor ons, de noodzaak dat netwerkbeheerders zoals Stedin investeren om die energietransitie gaande te houden. Anders kunnen we ook geen nieuwe huizen bouwen in Den Haag of meer trams laten rijden. Ook daar hebben we een robuust elektriciteitsnetwerk voor nodig. We zijn daarom voorstander van het voorstel om € 10 mln. te investeren in preferente aandelen. We horen graag de bevestiging van de wethouder dat het rendement van die aandelen teruggaat naar de reserve waaruit die aandelen worden aangeschaft. En dat is in dit voorstel de reserve Duurzaamheid. Ik ben ook wel benieuwd naar de reactie van de wethouder op de heer Bos die hier wat anders over zei. Ik ben ook benieuwd naar de reactie van het college op het amendement van de Partij voor de Dieren want wij zouden ook kunnen leven met meer investeren in Stedin als die € 33 mln. gevonden kan worden op de begroting. De heer Barker (PvdD). Vindt GroenLinks het erg dat we uiteindelijk met lege handen staan? Want de kans is best groot dat we dus geen aandelen gaan kopen.

45

Maarten de Vuyst (GroenLinks). Nee, dat zou ik niet erg vinden. Wat ik wel erg zou vinden is dat Stedin niet het benodigde kapitaal zou ophalen. Peter Bos (HSP). Voorzitter, mag ik nog een interruptie plegen op de heer Barker? De voorzitter. Nee, dat wordt dan een beetje een aparte constructie. Nu heeft u kennelijk iets heel creatiefs bedacht want anders kan ik mij niet voorstellen dat u de heer Barker wilt interrumperen. Peter Bos (HSP), Nee, het is geen interruptie op zijn interruptie maar een interruptie op zijn inbreng, De voorzitter. Nee, het spijt me maar dat is echt al twee sprekers terug. Ik geef mevrouw Klokkenburg als volgende spreker het woord. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ook ik zal het kort houden. De ChristenUnie/SGP is voorstander van het aankopen van extra aandelen in Stedin omdat we weer vast dividend ontvangen, zoals we enkele jaren terug ook bij Eneco hebben bepleit. We kunnen nu strategisch meer zeggenschap krijgen over Stedin en dat is in deze energietransitie een slimme zet. We hebben wel onze vraagtekens bij het bedrag en zijn dan ook benieuwd naar de reactie van het college op het amendement van de Partij voor de Dieren. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. D66 zal instemmen met het raadsvoorstel. De voorzitter. Dan is het woord aan mevrouw Tseggai die de heer Aydin vervangt. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter.

De kapitaalinjectie is wat de PvdA betreft hoofdzakelijk bedoeld om de energietransitie veilig te stellen voor verduurzaming zodat Stedin de daarvoor benodigde investeringen op korte en lange termijn kan blijven doen. Regulier onderhoud van het netwerk moet Stedin zo veel mogelijk uit de reguliere begroting bekostigen wat ons betreft en daarvoor moet het toezicht van de gemeente als aandeelhouder op Stedin goed geborgd zijn. Het vergroten van het financieel belang van de gemeente in Stedin vraagt om een kritische en professionele aandeelhoudersrol die toeziet op de juiste bestedings- en investeringsstrategie van Stedin. Een kapitaalstorting nu mag niet automatisch leiden tot een kapitaalstorting in de toekomst. Uit de geleverde documentatie blijkt dat het mogelijk is dat Stedin in de toekomst een aanvullende kapitaalbehoefte kan hebben. Kan het college hierop reflecteren? Het is cruciaal om dit bij het begin van het besluitvormingsproces met Stedin te communiceren en dit expliciet onderdeel te maken van de verdere besluitvorming. Tot slot, de intentie van sommige gemeenten om het wettelijk mogelijk te maken dat andere investeerders dan overheden aandelen kunnen kopen. Dit lijkt ons niet wenselijk want wij vinden dat nutsvoorzieningen in publieke handen horen. Zou het college ook daarop kunnen reageren? Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Dank voor de vragen.

De eerste vraag was waarom we dit voorstel doen en die vraag is eigenlijk al door de heer De Vuyst beantwoord. Het gaat hier om de energietransitie. Je ziet dat we een zwaardere belasting gaan krijgen van het energienet als gevolg van die energietransitie. Je met Tesla's voeden, zonneparken aansluiten, dus die vraag komt echt vanuit de duurzaamheid en daar wil ons gemeentebestuur een bijdrage aan leveren. Gevraagd is wat er precies gaat gebeuren met het dividend. Dat gaat naar duurzaamheid terug. Dus het rendement van € 300.000 per jaar wordt weer toegevoegd aan het programma Duurzaamheid waarvoor collega Van Tongeren verantwoordelijk is. Dan kom ik bij de motie van de HSP die vraagt om voor de aankoop van de aandelen te gaan lenen. Ik laat dan even op mij even inwerken of dat nou verstandig is, want je loopt dan aan twee kanten risico's. Er kan iets gebeuren met de waarde van de aandelen maar het kan ook zijn dat je een eenmaal afgesloten lening moet herafsluiten tegen een ander tarief. Dus je begint risico's te lopen. Natuurlijk was er met Icesave sprake van een andere situatie maar er begon toen een gemeente te lenen om vervolgens het geld bij Icesave weg te zetten. Dat is een wat extremere situatie en ik durf Stedin verder niet te vergelijken met Icesave. Wel wijs ik er nog op dat we in ons Treasury Statuut hebben 46

staan: financiering met externe financieringsmiddelen wordt zo veel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen te gebruiken. En extern is lenen en intern is eigen middelen hebben. Dus het is in lijn met ons eigen statuut en daarom zijn we ook voorzichtig om leningen te doen om aandelen te kopen. Dus ik ga deze motie van de heer Bos ontraden. Peter Bos (HSP). Dat is precies wat ik bedoel met mijn motie, dat je het eerst intern probeert te financieren en dat als er onvoldoende middelen, liquiditeiten, beschikbaar zijn, je dan extern gaat financieren. Wethouder Mulder (VVD). Dat is ook precies wat we doen. We gaan dit met eigen middelen financieren om te voorkomen dat we dat met externe financieringsmiddelen moeten doen. We hebben met onszelf afgesproken - dat weet de raad ook want dat besluit over treasurybeheer ligt ook hier in de raad - om dat te beperken. Dus dan moeten we geen externe financiering gebruiken om aandelen te kopen. Dus ik ontraad deze motie. Peter Bos (HSP). Volgens mij snapt de wethouder niet helemaal wat ik bedoel. Wethouder Mulder (VVD). Ik snap het heel goed. Peter Bos (HSP). Wat er in de stukken staat, is dat er € 10 mln. uit de pot Eneco-geld wordt gehaald en dat dat weg is. Met die motie wil ik dat juist tegengaan, door te zeggen dat het gaat om de financiering en niet om de kosten.

Het is niet een bedrag dat in een keer wordt afgeschreven en op nul op de balans komt. Nee, het is een investering die op de een of andere manier gefinancierd moet worden, intern of extern. Dat is wat ik met die motie beoog. Wethouder Mulder (VVD). Nu financieren we het conform het treasurybesluit intern, want dat zijn onze middelen. De heer Bos stelt voor om met een lening aandelen te gaan kopen. Dan loop je twee risico's en dat lijkt het gemeentebestuur behoorlijk onverstandig. Vandaar ook de treasuryregel om dat juist zo veel mogelijk niet te doen. Peter Bos (HSP). In het stuk staat dat de gemeente het geld gaat halen uit het potje van de Enecomiddelen. Dat betekent dus dat het ten koste gaat van de Eneco-middelen, terwijl mijn motie oproept om het gewoon te financieren uit de middelen die beschikbaar zijn. Die Eneco-middelen liggen op de plank en worden voor allerlei doeleinden ingezet ter financiering; of het nou om vastgoed gaat of om aankopen, dat maakt niet uit. Daar zit volgens mij geen verschil tussen. Wethouder Mulder (VVD). Ik weet niet of de heer Bos en ik elkaar dan goed begrijpen. We hebben Eneco-gelden. Dat zijn eigen financieringsmiddelen en die gaan we gebruiken om de aandelen te kopen. Je kan ook ander Eneco-geld gebruiken. Het college wil dat niet. Wij willen uit het potje duurzaamheid € 10 mln. gebruiken om die aandelen te kopen.

En dat noemen we interne financieringsmiddelen. Als je daarvoor gaat lenen, is het extern en dat moet je nou juist niet doen. Dus ik blijf de motie ontraden. Dan het amendement van de heer Barker. Ik heb er net al op gewezen waarom het college dit voorstel doet, namelijk met het oog op de energietransitie. Dus dat zit erachter en dat is ook de reden dat wij het uit het Eneco-deel duurzaamheid halen. De heer Barker stelt voor om het uit de andere Eneco-middelen te halen die bestemd zijn voor mobiliteit, stadsontwikkeling en wonen. Nou, dat gaat dan ten koste van mobiliteit, stadsontwikkeling en wonen. Dus dat is al een reden om dat niet te doen. Bovendien gaat het ook in tegen het coalitieakkoord waarin we die verdeling hebben afgesproken. De heer Barker doorkruist dat dan. Dat mag maar het is niet wat de coalitie in het coalitieakkoord heeft opgeschreven. Robert Barker (PvdD). Waarom gaat het dan in tegen het coalitieakkoord? Uw huidige voorstel gaat dan toch ook in tegen het coalitieakkoord?

47

Wethouder Mulder (VVD). In het coalitieakkoord is er een verdeling gemaakt van hoe we de Enecomiddelen gaan inzetten. Er gaat een deel van naar De Kust Gezond en een deel naar mobiliteit, waarover u voorstellen van collega Van Asten heeft gehad. Dat is dus al belegd in het coalitieakkoord. De heer Barker komt daar nu doorheen. Dat mag natuurlijk want zijn partij maakt geen deel uit van de coalitie. Dus vandaar dat we om twee redenen zeggen: niet doen, inhoudelijk niet en ook politiek niet. Robert Barker (PvdD). Los van het coalitieakkoord, kijkend naar de raadsvoorstellen die op basis van dit coalitieakkoord zijn aangenomen, is duidelijk gemaakt hoe de verdeling is en hoe bijvoorbeeld de duurzaamheidsmiddelen zullen worden verdeeld. En daar gaat het college nu van afwijken. Dan zeggen wij: financier het dan gelaagd naar alle potjes waar Eneco uit betaald wordt; u weet waarschijnlijk dat Eneco met Stedin te maken heeft. Dat is onze argumentatie. Wethouder Mulder (VVD). Dan zijn we het niet eens. Wij hebben het in de coalitie verdeeld en deze € 10 mln. voor Stedin komt uit het potje Eneco/duurzaamheid. Dus zo willen we die € 10 mln. betalen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik schrok een beetje van het tussenzinnetje dat het dan niet meer besteed kan worden en dat het dan wordt onttrokken. Maar dat is natuurlijk niet zo, het is de bedoeling dat het terugkomt.

En zo hebben we dat ook besproken in de commissie. Dus dat argument vervalt dan ook een beetje. Ik ben het eens met het eerste deel, we hebben daar afspraken over gemaakt, maar het komt terug en het zou dan extra rendement kunnen geven voor bouwen, openbaar vervoer et cetera. Dus heeft u het ook van die kant bekeken? Er zitten hier namelijk ook kansen in, zoals ik ook al in de commissie heb benadrukt. Wethouder Mulder (VVD). Het geld komt terug. Zodra Stedin zegt af te willen van die aandelen, dan kunnen we ze weer terugkrijgen en dan komt die € 10 mln. weer terug in onze schatkist en wordt die weer gebruikt voor duurzaamheid. Dan vervalt die reeks van drie ton voor duurzaamheid, maar dan komt alles weer terug in het potje duurzaamheid, dus ook die € 10 mln. Dus dat is het antwoord op de vraag van de heer De Vuyst. De mobiliteitsgelden en de gelden voor De Kust Gezond zijn we al aan het uitgeven, dus die kun je niet meer gebruiken om aandelen Stedin te kopen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat snap ik en het is ook absoluut niet de intentie van GroenLinks om iets op 'pauze' te zetten. U weet dat ik een gezonde fascinatie heb voor de treasury van de gemeente Den Haag. Juist vanuit de treasury kun je bekijken of er middelen zijn die we misschien pas over tien jaar moeten besteden en of die je nu kunt laten renderen. Het is geen Icesave. Het is een stuk veiliger keus.

We hebben het hier namelijk over de eigenaar van alle kabels die door de stad heen lopen. Wethouder Mulder (VVD). Dan begrijp ik de heer De Vuyst beter. Het punt is dat je die aandelen eeuwigdurend koopt. Dat is het uitgangspunt. Het kan zijn dat Stedin tussentijds zegt er weer van af te willen maar in principe is het eeuwigdurend. Die gelden voor mobiliteit en De Kust Gezond gaan we niet eeuwigdurend bewaren, want die hebben we direct nodig. Het vorige debat ging daarover. Dus ik begrijp wat de heer De Vuyst zegt, maar we kunnen dat niet doen omdat de besteding van die Enecomiddelen eigenlijk al begonnen is. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dan denk ik dat ik de wethouder nu snap. Er wordt een risicoafweging gemaakt over de liquiditeiten en over wanneer die nodig zijn en vandaaruit wordt gezegd: we kunnen het niet halen uit die reserves die zijn genoemd in het amendement van de Partij voor de Dieren. Dus die risicoafweging wordt anders bekeken bij duurzaamheid? Wethouder Mulder (VVD). Het gaat om tijd. We gaan de Eneco-middelen voor mobiliteit, wonen en et cetera besteden; daar zijn we al mee bezig. Die aandelen koop je eeuwigdurend. In de tijd gaat dat dus niet lopen. En waarom doen we het uit duurzaamheid? Omdat we vinden dat de energietransitie duurzaamheid is.

We hebben Eneco-gelden gelabeld voor duurzaamheid en die kun je dan gebruiken voor Stedin, want dat is ook duurzaamheid. Zodra de aandelen niet meer nodig zijn, komt die € 10

48

mln. weer terug bij ons in de kas en dan zijn ze weer bestemd voor duurzaamheid. Dat is dus hoe we het willen gaan doen. Peter Bos (HSP). Ik probeer het te begrijpen. Ik zie het zo dat het college die € 10 mln. uit de Enecomiddelen haalt en dat zolang we die aandelen in bezit hebben, die middelen op de balans blijven staan als een interne lening ter financiering van deze aandelenaankoop, zodat we die € 10 mln. voorlopig niet kunnen gebruiken voor Eneco-bestedingen. Wethouder Mulder (VVD). Laat ik mijn eigen woorden kiezen. Wij gebruiken die € 10 mln. van Eneco om deze aandelen te kopen. Die kun je dus niet voor iets anders besteden. Wat daar wel tegenover staat, is die structurele reeks van drie ton, jaar op jaar, die we wel gaan besteden aan duurzaamheid. Zodra de aandelen niet meer nodig zijn of Stedin ze verkoopt, krijgen we die € 10 mln. terug die vervolgens weer gaan naar het potje duurzaamheid. Zo blijft dus het geld 'Eneco/duurzaamheid' bestemd voor duurzaamheid. Eerst als aandeel Stedin en later als het terugkomt, gaat het weer naar het potje duurzaamheid. En die structurele reeks van drie ton zit ook in het potje duurzaamheid. Peter Bos (HSP). Maar als we die aandelen 100 jaar op de balans hebben staan en niet terugkopen, dan kunnen we die € 10 mln. gedurende die 100 jaar niet gebruiken voor andere duurzaamheidsbestedingen.

Dat betekent dan dat het ongeveer 33 jaar duurt voordat we die investering hebben terugverdiend. Wethouder Mulder (VVD). We doen het niet om het terug te verdienen. We doen dit omdat we oprecht vinden dat dit deel van Eneco-geld voor duurzaamheid, een goede bestemming krijgt in de energietransitie. Verbetering van het net draagt namelijk bij aan duurzaamheid. Dus het is niet iets waarvan we zeggen dat we het terugbetaald willen hebben, maar wat er vrijkomt aan rendement gaat wel weer naar duurzaamheid. En als de aandelen weer vrijkomen, gaat dat geld ook weer terug naar duurzaamheid. Dus het blijft allemaal duurzaamheid, nu en in de toekomst. Peter Bos (HSP). Ook een interne financiering kost geld, dus ook deze kost jaarlijks geld. Wethouder Mulder (VVD). Dat is ook weer voor een deel zo, maar volgens mij is dit wat we erover kunnen wisselen en is het aan de heer Bos om te zeggen of hij het ermee eens is of niet. De voorzitter. Ik zie dat de heer Barker nog een vraag heeft. Is het een nieuwe vraag? Robert Barker (PvdD). Ik hoor de wethouder het hebben over die tijdgebondenheid. Kan hij uitleggen waarom energietransitiemiddelen minder tijdgebonden zijn dan andere middelen? Want we hebben juist toch dat ambitieuze doel van 2030 klimaatneutraal afgesproken? Wethouder Mulder (VVD). Ik probeer deze vraag even in zijn context te plaatsen.

Volgens mij ging het net met de heer De Vuyst erover wanneer die Eneco-middelen ook op die andere terreinen tot besteding komen. Nou, dat is begonnen en dat gaat de komende jaren verder gebeuren. Dus ik zie dan niet het verband met deze gelden en de termijn ervan en met hetgeen ik net met de heer De Vuyst heb gewisseld. Dus ik ben benieuwd wat de heer Barker met zijn opmerking bedoelt. Robert Barker (PvdD). De wethouder gaf aan: we hebben allerlei potjes en uit het potje met het label energietransitie kunnen we wel wat gaan grijpen, want dat is minder tijdgebonden dan de andere middelen en is ook minder tot besteding gekomen. Dus wat is daar dan de reden van? Wethouder Mulder (VVD). Het is niet van: we kunnen uit het potje Eneco/duurzaamheid wel wat grijpen. Er ligt nu een mogelijkheid, geboden door Stedin die vraagt om een kapitaalinjectie. Wij kunnen nu de afweging maken - en het college doet dat - om van een deel van de Eneco-middelen die we hebben bestemd voor duurzaamheid, aandelen te kopen zodat Stedin kan investeren in hun net in verband met de energietransitie wat dan weer bijdraagt aan duurzaamheid. Dat is het verhaal. Punt. 49

De voorzitter. Met die punt wil ik doorgaan naar de volgende wethouder, wethouder Van Tongeren. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Voorzitter. Mevrouw Tseggai van de PvdA heeft het erover gehad dat er gesprekken, ideeën gaande zijn om deze kapitaalinjectie niet alleen op te halen bij overheden maar ook elders. In de commissievergadering hadden we de splitsingswet aan de orde. Daarbij heeft het Rijk besloten dat energie gewoon een marktproduct wordt. Wij kopen stroom in Frankrijk en in Noorwegen. Dat heeft dan gewoon een marktprijs in het kader van markthandel. Het is voor Nederland echter zo belangrijk om die infrastructuur te hebben dat die in publieke handen moet blijven. Dat is vastgelegd in een rijkswet. Ja, er zijn mensen die zeggen dat het misschien wel anders zou kunnen, maar op dit moment steunt het college uiteraard volledig de rijkswetten. Ik vind het heel verstandig dat de belangrijkste infrastructuur in overheidshanden is. In het verzorgingsgebied van Stedin zitten nog andere overheden die op dit moment geen of een heel beperkt aandelenpakket hebben in Stedin. In de komende vijf tot tien jaar zou daarin wat ons betreft een uitbreiding kunnen plaatsvinden. Dus wat het college betreft niet naar marktpartijen maar wel naar andere overheden. Robert Barker (PvdD). We hebben in de raad al een bestedingsvoorstel rond duurzaamheid vastgelegd.

Ik vraag mij af uit welk deel van het bestedingsvoorstel we dan die € 10 mln. halen. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ook dit hebben we in de commissiebespreking uitgebreid gewisseld. De enige delen die vastgelegd zijn betreffen 2021 en 2022 en de rest is indicatief. Er is dus niet één specifiek deel waar dat aan toe te wijzen is. Zoals de heer Mulder uitgelegd heeft, geldt bij Stedin zowel iets rechtstreeks voor energietransitie als ook dat het zorgt voor een mate van rendement. Dat is de reden waarom het college dit voorstelt. Het klopt dat het college van tijd tot tijd komt met voorstellen die een variant zijn van of een aanvulling zijn op eerdere voorstellen. Robert Barker (PvdD). We hebben indicatief die dingen vastgesteld. Als het indicatief is, vraag ik mij af uit welk potje het dan komt. Betekent het bijvoorbeeld dat de subsidieregeling minder wordt? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dan begrijp ik de zorg van de heer Barker wat beter. Het standpunt van het college is dat iedereen die in Den Haag wil, ook mee kan doen met het brede pakket aan aanbod, dus met wat nog ontwikkeld wordt, waarbij ik ook denk aan moties de we nog aan het uitvoeren zijn. Dat gaat dus onverkort door. Het is dus op geen enkele wijze zo dat daarop beknibbeld zou worden omdat we Stedin willen ondersteunen.

Dus daarbij de absolute garantie van het college dat subsidieregelingen niet gekort gaan worden vanwege dit besluit. Robert Barker (PvdD). Om het goed te begrijpen: uit welk indicatief programma in het kader van dat raadsvoorstel komt dat geld dan? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Deze vraag wordt nu voor de derde keer gesteld. Ik heb geprobeerd die zo goed mogelijk te beantwoorden. Meer antwoorden dan die welke ik gegeven heb, heb ik niet. Lesley Arp (SP). Je ziet dus dat deze aankoop wordt bekostigd uit duurzaamheid maar je zou ook kunnen beredeneren, zoals de collega van GroenLinks al aangaf, dat het betrekking heeft op wonen en mobiliteit. Het is dus ook een beetje een politieke keuze. Mij valt op dat de andere wethouder eigenlijk aangeeft: we kunnen het niet uit die andere potten halen omdat daar al allemaal plannen voor zijn gemaakt. Maar blijkbaar is er voor duurzaamheid wel ruimte in het budget. Dus hoe komt het dat er bij duurzaamheid nog € 10 mln. op de plank ligt waar geen duidelijke bestemming voor is, terwijl dat bij die andere potten niet het geval is? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). De raad heeft bij het bestedingsvoorstel gezegd dat de overige bedragen indicatief zijn en bij mijn weten is dat bij de andere twee posten niet het geval. De beraadslaging wordt gesloten. 50