RIS309273 Notulen van de raad van 20 mei 2021 (dag)

Het CDA is niet tegen het Eenheidsbureau en de realisatie ervan op hun kavel, maar wel tegen het blok dat nu aan de Wegastraat 44 staat gepland. Kwalijk, omdat overleg, participatie met de buren, formeel niet heeft plaatsgevonden. Derhalve kan het in de ogen van het CDA niet op deze wijze worden gehonoreerd. Daarom een motie van het CDA waarin wij het college oproepen een nieuw en volwaardig participatietraject op te zetten met betrekking tot de realisatie van de parkeergarage op de locatie van de Wegastraat 44, waarbij alle relevante actoren worden betrokken; ervoor zorg te dragen dat niet met de bouw van een parkeergarage op de locatie van Wegastraat 44 gestart wordt voordat dit participatietraject volledig is uitgevoerd. Deze motie krijgt de sympathie van GroenLinks en D66. De voorzitter. Door de heer Pluimgraaff wordt de volgende motie (M.5 CDA) ingediend:

Motie M.5 CDA Goede buren praten met elkaar De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 mei 2021, ter bespreking van de het voorstel van het college inzake de Grondexploitatie Eenheidsbureau Politie Binckhorst (RIS308355). Constaterende, dat: • de participatie met betrokken actoren rondom het realiseren van de parkeergarage op de locatie van de Wegastraat 44 niet optimaal is verlopen; • goede participatie en constructief overleg cruciaal zijn voor het draagvlak voor besluiten van de gemeente. Overwegende, dat: • de ontwikkeling van het realiseren van een parkeergarage op de locatie van de Wegastraat 44 onderdeel uitmaakt van het voorstel van het college inzake de Grondexploitatie Eenheidsbureau Politie Binckhorst. Roept het college op: • een nieuw en volwaardig participatietraject op te zetten met betrekking tot de realisatie van de parkeergarage op de locatie van de Wegastraat 44, waarbij alle relevante actoren worden betrokken; • ervoor zorg te dragen dat niet met de bouw van een parkeergarage op de locatie van 70

Wegastraat 44 gestart wordt voordat dit participatietraject volledig is uitgevoerd. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter. Ik kan het omwille van de tijd kort houden. Ik kan me eigenlijk best wel vinden in de inbreng van het CDA. We hebben al niet zoveel ruimte in de stad. Volgens mij is het prima dat de politie zich wil vestigen op de Binckhorst, maar moeten we de schaarse ruimte naast dit nieuwe Eenheidsbureau nou echt gebruiken voor een bovengrondse parkeertoren? Ook mijn fractie krijgt duidelijke signalen van het feit dat de participatie hier echt niet goed is gegaan, zeker met gebruikers van omliggende panden en terreinen. Ik zou graag een serieuze reflectie willen horen van de wethouder, anders voelt mijn fractie zich genoodzaakt om te stemmen voor een aantal moties die vragen om betere participatie en eventueel andere plannen. Sebastian Kruis (PVV). Ik vind het een beetje raar dat voor mevrouw Tseggai stemmen voor meer inspraak afhangt van het antwoord van de wethouder. Je kan toch sowieso zijn voor betere inspraak en participatie van de mensen in de stad? Mikal Tseggai (PvdA). Ja, zeker, je kan altijd zijn voor betere participatie, maar ik denk dat het wel netjes is, als je naar een debat komt in de gemeenteraad, dat je dan ook even luistert naar wat het college zegt. Anders kan je net zo goed met jezelf debatteren.

Sebastian Kruis (PVV). Dat was echt een onbegrijpelijk antwoord, of eigenlijk een onbegrijpelijk verhaal. U zei dat u mogelijk genoodzaakt bent om te stemmen voor moties voor meer burgerparticipatie. Dat zegt een hoop over de positie van de Partij van de Arbeid anno 2021. Mikal Tseggai (PvdA). Ik heb geen vraag gehoord. Het enige wat ik kan zeggen is dat ik het denk ik wel nodig vind om hier een nieuw participatietraject op te starten, maar ik hoor graag eerst de reflectie van de wethouder. Daar laat ik het even bij. Ayşe Yilmaz (VVD). Voorzitter. Het is altijd weer een genoegen om hier in de raad over de Binckhorst te spreken. Ik zei het tijdens de commissiebehandeling een paar weken geleden al. We zitten hier tweeënhalf jaar nadat we het Omgevingsplan Binckhorst als pilot van de nieuwe Omgevingswet hebben vastgesteld. En de Binckhorst staat niet stil. Er is een aanzienlijke ontwikkeling gaande. Van unieke horecazaken tot aan de Rotterdamsebaan en projecten waarmee we proberen te werken aan de woningvoorraad. Maar ook het Eenheidsbureau van de politie. Mijn fractie is van mening dat de beperkte ruimte in de stad zo effectief mogelijk ingezet moet worden voor de Haagse inwoners, waarbij bovengrondse parkeergarages niet de voorkeur genieten voor de inrichting van onze schaarse buitenruimte.

En dat juist in een pilot in het kader van de nieuwe Omgevingswet, waarin integraal naar een gebied gekeken moet worden om het meeste oftewel beste uit het gebied te halen. Daarom dient mijn fractie de motie Parkeergarage Eenheidsbureau Binckhorst ondergronds in, met als dictum: te onderzoeken of voor het Eenheidsbureau Politie Binckhorst een ondergrondse parkeergarage mogelijk is en deze ontwikkeling gezamenlijk te bekijken met de kavels eromheen. De motie is mede-ingediend door de heer Çetinkaya van Islam Democraten, de heer Pluimgraaff van het CDA, mevrouw Arp van de SP, meneer Bos van de HSP, mevrouw Vavier van GroenLinks en de heer Barker van de Partij voor de Dieren. De voorzitter. Wij hebben die motie niet ontvangen, dus graag met gezwinde spoed richting griffie. Met gezwinde spoed en een diepe zucht van ons allen. Hartelijk dank. Door mevrouw Yilmaz, daartoe gesteund door de heer Pluimgraaff, de heer Bos, mevrouw Arp, de heer Çetinkaya, de heer Barker en mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (M.6 VVD) ingediend:

71

Motie M.6 VVD Parkeergarage Eenheidsbureau Binckhorst ondergronds De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 mei 2021 ter bespreking van ‘Voorstel van het college inzake Grondexploitatie Eenheidsbureau Politie Binckhorst (RIS 308355). Constaterende dat: • het nieuwe Eenheidsbureau politie Binckhorst geen inpandige parkeergarage voorzien heeft op het eigen kavel waardoor er nu een tweede kavel nodig is om te voldoen aan de parkeerbehoefte; • deze parkeergarage in het voorstel niet ondergronds, maar bovengronds gerealiseerd gaat worden; • de kavels om de nu ingetekende ondergrondse parkeergarage ook in ontwikkeling zijn; • het omgevingsplan een pilot in het kader van de nieuwe Omgevingswet is en de geest van de nieuwe Omgevingswet uitgaat van een integrale benadering. Overwegende dat: • ondergrondse parkeergarages ertoe bijdragen dat de schaarse ruimte goed benut kan worden; • er in de Binckhorst een gebrek is aan voorzieningen en openbaar groen, waardoor de ruimte die de beoogde parkeergarage inneemt beter besteed kan worden voor bijvoorbeeld voorzieningen/groen. Van mening dat: • de beperkte ruimte in de stad zo effectief mogelijk ingezet moet worden voor de Haagse inwoners waarbij bovengrondse parkeergarages niet de voorkeur genieten voor de inrichting van de schaarse ruimte.

Verzoekt het college: • te onderzoeken of voor het Eenheidsbureau Politie Binckhorst een ondergrondse parkeergarage mogelijk is en deze ontwikkeling gezamenlijk te bekijken met de kavels eromheen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Voorzitter. We spreken vandaag over een voorstel voor grondexploitatie voor het nieuwe hoofdbureau van politie in de Binckhorst, met een paar meter verderop, op de Wegastraat 44, een bovengrondse autoflat voor medewerkers. De Binckhorst zijn we aan het herontwikkelen tot een gemengde werk- en woonwijk. Wat GroenLinks betreft past daar geen flat voor blik tussen. Daarom steun ik ook de motie van de VVD die oproept om te onderzoeken of dit ook gewoon ondergronds kan, bijvoorbeeld gecombineerd met woningen. Maar omdat er geen participatie heeft plaatsgevonden, zijn deze plannen kennelijk niet boven water komen drijven bij de politie. Dat vind ik een forse omissie. Bij de vaststelling van het Omgevingsplan is nadrukkelijk gevraagd door de raad en bevestigd door het college dat de ontwikkelingen plaatsvinden samen met de huidige bewoners en bedrijven.

Uit die 'wie het eerst komt, het eerst maalt'-actie vorig jaar voor het woningbouwprogramma en de gronduitgifte is gebleken dat met name de dikke vastgoedboys hiervan hebben geprofiteerd en niet de initiatiefnemers uit de Binckhorst. Daar zouden we met zijn allen flink van moeten balen. We horen helaas te vaak dat ontwikkelingen plaatsvinden zonder of met minimale participatie. Daar baalt in ieder geval GroenLinks flink van. D66 gelukkig ook en collega Scheper heeft een aantal uitstekende moties hierover geformuleerd, die ik mede met hem indien. We hebben hier nog een kans om het beter te doen. Als we 72

aan de gang blijven met het ontwikkelen van de Binckhorst zonder betrokkenheid van de aanwezige bewoners en bedrijven, dan organiseren we vooral meer anonimiteit en minder betrokkenheid. Daarmee slaan we de plank behoorlijk mis. Laat het niet zo ver komen. De voorzitter. De heer Scheper heeft een interruptie. Daniël Scheper (D66). De heer Scheper heeft een punt van orde. Excuus daarvoor. Ik heb de verkeerde motie net voorgelezen. Het dictum klopt niet. Dat ga ik even aanpassen. Kan dat formeel nog? De voorzitter. Ja, dat kan formeel. Gaat uw gang. Daniël Scheper (D66). Oké. Het gaat om de motie Neem participatie op in de beleidsregels, omgevingsplannen en de gebiedspaspoorten.

Het dictum luidt: roept het college op nog voor de zomer 2021 een voorstel voor de aanpassing van de beleidsregels van de huidige en toekomstige omgevingsplannen en gebiedspaspoorten aan de raad te doen toekomen; in deze aanpassing van de beleidsregels op te nemen dat een niet of slecht doorlopen participatietraject een reden kan zijn om bouwvergunningen niet te verstrekken; dit te verzorgen door op te nemen dat er bewijsstukken moeten worden ingediend voor een correct verlopen participatietraject en dit een indieningsvoorwaarde is voor de afgifte van de bouwvergunning - dus dat is de wijziging; in deze aanpassing ook voorwaarden vast te leggen waar het participatietraject aan moet voldoen; waarbij bijvoorbeeld enkele informatieavonden organiseren niet voldoende is. Er is een dictum bij. De motie is onderweg naar de griffie. De voorzitter. Wij hebben een oude versie dan. Dan wordt de motie zo meteen in vernieuwde vorm in het RIS gezet. Richting mevrouw Yilmaz kan ik zeggen dat haar motie ook binnen is. Dus mijn diepe zucht en vermanende woorden slik ik bij dezen in. Door de heer Scheper, daartoe gesteund door mevrouw Vavier, de heer Barker, mevrouw Klokkenburg, de heer Bos en de heer De Blok, wordt de volgende motie (M.4 D66 herziene versie) ingediend:

Motie M.4 D.66 Neem participatie op in de beleidsregels omgevingsplannen en de gebiedspaspoorten (herziene versie) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 mei 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Grondexploitatie Eenheidsbureau Politie Binckhorst (RIS308355). Constaterende dat: • de nationale politie bezig is met een herschikking van haar vastgoed, waarbij voor de locatie Den Haag nieuwbouw met een passend en duurzaam resultaat wordt gezocht; • bij de gebiedsontwikkeling Wegastraat wederom problemen zijn geconstateerd rondom de participatie; • deze gebiedsontwikkeling in samenspraak met alle belanghebbenden binnen een deelgebied opgesteld dient te worden. Van mening dat: • de overheid een betrouwbare partner moet zijn, niet alleen bij woord maar ook in daad; • in de commissie ruimte van 21 april 2021 niet voor de eerste keer werd geconstateerd dat op de Binckhorst participatie in het kader van de crisis en herstelwet niet goed geregeld is; • het college ook heeft aangegeven dat hier geen regelgeving voor is. Roept het college op: • nog voor de zomer 2021 een voorstel voor de aanpassing van de beleidsregels van de huidige 73

• • •

en toekomstige omgevingsplannen en gebiedspaspoorten aan de raad te doen toekomen; in deze aanpassing van de beleidsregels op te nemen dat een niet of slecht doorlopen participatietraject een reden kan zijn om bouwvergunningen niet te verstrekken; dit te verzorgen door op te nemen dat er bewijsstukken moeten worden ingediend voor correct verlopen participatietraject en dit een indieningsvoorwaarde is voor de afgifte van de bouwvergunning. in deze aanpassing ook voorwaarden vast te leggen waar het participatietraject aan moet voldoen; Waarbij bijvoorbeeld enkele informatieavonden organiseren niet voldoende is.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Bos (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij is eigenlijk vanaf het begin al ongelukkig geweest met deze ontwikkeling. We kunnen ons voorstellen dat de politie een nieuw Eenheidsbureau wil, maar om dat nu in de Binckhorst te doen, hebben we eigenlijk nooit een goed idee gevonden. We zijn al heel lang bezig met de herontwikkeling van de Binckhorst. Het streven is toch om een gemengde woon-werkwijk te maken en enerzijds zo veel mogelijk terreinen voor bedrijven te houden en nieuwe terreinen te realiseren en anderzijds ook woningen. Dit is geen bedrijf en dit zijn ook geen woningen. Dit is een kantoor. Cees Pluimgraaff (CDA). Mijn collega van de HSP roept nu in een keer 'wij willen die politie daar helemaal niet hebben', maar ondertussen zijn we ook bezig om plannen te maken voor de Patijnlaan, waar het politiebureau gaat vetrekken. Hoe wil de HSP dat dan oplossen? Peter Bos (HSP). Ik heb niet gezegd dat de politie op de Patijnlaan moet blijven. Integendeel, ik heb gezegd dat ik begrijp dat de politie op zoek is naar een nieuwe plek, alleen deze plek in de Binckhorst vinden wij ongelukkig. Als je het al zou willen in de Binckhorst, kijk dan naar de 150.000 m2 aan leegstaande kantoren. Er staan grote kantoorgebouwen te huur in de Binckhorst.

Natuurlijk zullen die flink aangepast moeten worden, maar dat lijkt me toch het eerste waar je naar zou moeten kijken, als je al zou willen verhuizen naar de Binckhorst. Dan ga je geen nieuwbouw plaatsen op heel schaarse grond in de Binckhorst. De voorzitter. U vervolgt uw betoog. Peter Bos (HSP). Uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ontwikkeling lijkt dit ons dus niet gewenst. We zullen dan ook niet met dit raadsvoorstel instemmen. Een kantoor van 340.000 m2, zonder dubbel grondgebruik, een plek waar geen openbaar vervoer is in de directe nabijheid, een plek waar in de directe omgeving veel leegstand is van kantoren en dan ook nog eens een keer een aparte parkeergarage gaan bouwen, niet eens ondergronds: op alle mogelijke manieren is dit een plan dat niet goed is. Ik ben blij dat de heer Scheper en ook andere raadsleden met moties komen om dit plan on hold te zetten. Het ligt nog niet in de prullenmand, maar ik ben in ieder geval blij dat de heer Scheper nu eindelijk een keertje een streep trekt en eindelijk eens een keer durft door te pakken en zegt: we gaan hier even niet mee verder, punt. Daar ben ik heel blij mee. Ik hoop dat we ook een meerderheid krijgen in de raad om aan te geven dat het gewoon nu eens een keertje klaar is met de manier waarop het gaat in de Binckhorst. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik kan me grote lijnen aansluiten bij de vorige spreker.

Mijn fractie kan zich niet vinden in de keuze om een groot Eenheidsbureau op uitgerekend deze locatie te plaatsen. Immers waren de Begraafplaatszone en Spoorboogzone juist bedoeld voor de ambachtelijke bedrijvigheid waar de Binckhorst om bekend staat, en dit is in feite gewoon een groot kantoor. Wel steunen we de oproep van de VVD om te onderzoeken of de parkeervoorziening ondergronds kan.

74

De voorzitter. We zijn door lijst met sprekers heen van de zijde van de raad. De ingediende amendementen en moties worden genummerd, gescand en zijn digitaal beschikbaar in het RIS en Notubiz. We schorsen één minuut, zodat de wethouder zich kan voorbereiden op de beantwoording. De vergadering wordt van 14.20 uur tot 14.22 uur geschorst. De voorzitter. Voor de kijkers thuis: we hebben een klein technisch probleem. We zijn na maanden weer terug in de raadzaal. Er is natuurlijk maandenlang digitaal vergaderd. Dat ging ook niet altijd even vlekkeloos. We zitten nu met een klein technisch probleem omdat wethouder Mulder onder de naam van de heer Van Alphen ingelogd staat. We gaan het proberen op te lossen en dan zijn we heel snel bij u terug. De Technische Dienst is inmiddels aanwezig om het probleem te verhelpen. Ik schors de vergadering heel kort, twee minuten. Dan hoop ik dat we het opgelost hebben. Het is opgelost. Wat kan het snel gaan, hè, twee minuten? Mijn excuses. Ik hoor dat het opgelost is. Ik zie de wethouder ook weer binnenkomen. Hij gaat opnieuw aangemeld worden. Dan gaan we meteen door naar de beantwoording van de wethouder. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Dank voor de vragen uit de commissie. We hebben kort geleden uitgebreid gesproken over de Binckhorst en over het nieuwe Eenheidsbureau van de politie in Den Haag. Daar is lang over gediscussieerd.

De politie wil graag naar de Binckhorst, met 2.200 mensen. Ze verzamelen daar politiebureau Patijnlaan, maar ook politiebureaus Leiderdorp en Leidschendam-Voorburg om daar een modern politiekantoor neer te zetten. Dat is al een paar jaar aan de gang. In 2017 is dat begonnen. In januari 2020 is de nota van uitgangspunten besproken in de raad. Kortom, dit is een enorm lang traject dat de politie heeft gelopen, in samenspraak met gemeente Den Haag, omdat wij erg hechten aan dit politiebureau en aan de 2.200 banen, waarvan er ook een aantal extra vanuit andere steden naar Den Haag komen. Dus dit politiebureau is een belangrijk onderwerp. We hebben kort geleden ook gesproken over het initiatief van Van de Kamp. Ik vond het de vorige keer moeilijk om zijn naam te noemen, maar zijn naam duikt ook op in moties. We hebben daar uitvoerig bij stilgestaan. Ik wil daar graag iets van zeggen. De politie is echt hard op streek om dit te realiseren. De vergunning is aangevraagd. En nu - heel veel leden vragen er aandacht voor - is ook het initiatief van de heer Van de Kamp van Repro-van de Kamp. Ik heb daar de vorige keer heel veel over gezegd: dat de heer Van de Kamp op de Binckhorst zijn repro heeft, dat hij heel vaak al plannen heeft gemaakt in het verleden en dat hij daartoe ook werd gestimuleerd door verschillende wethouders.

Ik heb toen ook gezegd dat ik bij de heer Van de Kamp langs ben geweest, want hij wil graag die hele kavel ontwikkelen. Ik ben twee keer bij hem geweest, eerst om kennis te maken. Ik heb toen laten uitzoeken of wij juridische verplichtingen hebben jegens de heer Van de Kamp. Ik wil dat gewoon graag weten als wethouder, want als je iets aangaat zonder die juridische verplichting, krijg je daar een discussie over. Gebleken is dat wij die juridische verplichting niet hadden om hem te helpen met wat hij wil. Wat wel zo is, is dat de heer Van de Kamp een stuk bloot eigendom heeft en hij heeft een stuk erfpacht in handen van de gemeente. We hebben toen afgesproken met de heer Van de Kamp dat hij die erfpacht eventueel zou mogen behouden. Die loopt weliswaar af, maar goed. Gezien de voorgeschiedenis en gezien het feit dat die kavels naast elkaar liggen, zijn eigen stuk grond en erfpacht, hebben wij gezegd dat wij als gemeente graag willen helpen om te kijken wat er wel kan binnen de beschikbare functies. Dat is bijvoorbeeld kantoor of werk. Dat hoeven wij niet te doen richting de heer Van de Kamp. Dat hebben we toch gedaan. We hadden drie van deze sessies. Wat is er vervolgens gebeurd? Dat zeg ik maar heel open. Meneer Van de Kamp is niet alleen naar het stuk van zichzelf en het stuk dat hij nu in erfpacht heeft, gaan kijken, maar ook naar het stuk van de politie.

Daar heeft hij ideeën voor gemaakt. Ik heb de vorige keer ook al gezegd dat ik dat toch bijzonder vind. Wij hebben gezegd: u kunt op het stuk met erfpacht dat u nu heeft, ontwikkelen. Maar hij is zich gaan bemoeien met de politie. Dat was niet een vraag van ons. De voorzitter. Ik wachtte even op een punt, maar dat duurde vrij lang. Ik heb een aantal mensen met een interruptie. De eerste was mevrouw Vavier. Gaat uw gang. 75

Mariëlle Vavier (GroenLinks). We hebben het steeds over het Eenheidsbureau van politie alsof het één kavel is, maar het zijn natuurlijk twee kavels. Het debat gaat vooral over de kavel waar die parkeerflat, die autoflat op is gepland en niet per se over het bureau. Kan de wethouder dat bevestigen? Wethouder Mulder (VVD). U kent het gebied. Daar staat al de politieacademie, de politieschool. Dat pand is van de politie. De politie wil op dat deel van die kavel, die ze nu in erfpacht hebben, het gebouw dat daar staat min of meer behouden en een andere voorgevel geven om dat te gebruiken voor parkeerplaatsen. De politie ziet dat als één. Daar hebben we het nu over. De politie ziet dat als één. Ze hebben het al in erfpacht. Het gebouw dat er staat is ook van hen. Zij willen dat herontwikkelen tot een bovengrondse parkeergarage. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Dank aan de wethouder voor dit antwoord, maar het gaat dus om de kavel naast de kavel van Van de Kamp, waar een parkeerflat voor auto's wordt gepland. Het gaat niet over het kantoor zelf. Ik vroeg me ook het volgende af. De wethouder heeft gevraagd naar juridische verplichtingen. Heeft de wethouder ook geïnformeerd naar morele verplichtingen? Wethouder Mulder (VVD). Daar heb ik net iets over gezegd. Ik heb gesproken met de heer Van de Kamp.

Kijk, wij hebben geen juridische verplichtingen, maar ik heb gezien dat een aantal wethouders in het verleden hem wel op het schild hebben gehesen. Ze hebben gezegd: meneer Van de Kamp, u bent goed bezig in de Binckhorst; ga zo door en we zien uw plannen tegemoet. En wat gebeurt er vervolgens? De heer Van de Kamp maakt plannen en hij valt buiten de boot bij het verdelen van die 5.000 woningen. Toen heb ik bedacht als wethouder: hebben wij een juridische plicht jegens de heer Van de Kamp? Nee, maar ik heb wel eerst vanuit het gemeentelijk perspectief gezien dat zijn bloot stuk eigendom naast het stukje erfpacht ligt. Gezien wat er in het verleden is gebeurd, leek het mij wel netjes om de heer Van de Kamp, hoewel we daar niet toe verplicht zijn, toch te helpen met het ontwikkelen van dat stukje dat hij nu in erfpacht heeft. Dus als u het heeft over een morele verplichting: die is er. Die voel ik ook zo. Wij steken daar € 20.000 in, wat we niet hoeven te doen. Ik voel dus met de heer Van de Kamp mee. En we hebben ook een eigenbelang, want die twee kavels liggen natuurlijk naast elkaar. Wij doen hier iets voor de heer Van de Kamp wat we eigenlijk niet hoeven te doen, waar we geld in steken. We doen het … Nou, 'moreel', ik wil het niet te zwaar maken, maar gezien de geschiedenis leek mij dat wel gepast. De voorzitter. Mevrouw Vavier, voor de laatste maal.

Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik vraag expliciet naar die morele verplichtingen. Het is ook in de geest van de Omgevingswet om ontwikkelaars of initiatiefnemers uit te nodigen om breder te kijken en verder te kijken dan hun neus lang is. Ik hoor de wethouder zeggen dat de heer Van de Kamp zich ineens ging bemoeien met de buren, maar is dat niet ook iets wat ook op uitnodiging van de gemeente is gebeurd? Wethouder Mulder (VVD). Dat is gesuggereerd. Dat is niet het geval. De gemeente heeft de heer Van de Kamp niet uitgenodigd om zich - dat klinkt wat onaardig, maar - te bemoeien met de politie. Ik zit nu met het volgende punt. Dit gaat inderdaad over dat stukje erfpacht waar nu de politieschool staat. We willen dat graag houden. Ik heb ook contact gezocht de afgelopen dagen met de politie: dit speelt er in de raad, er ligt ook een mogelijke motie van de heer Scheper en anderen. Het derde punt van zijn motie vraagt op te schorten tot uitgifte van de tweede tranche et cetera. De politie ik ga het maar delen met de raad - zegt tegen mij: als het uitstel doorgaat, leidt dat bij ons en ook op die andere plek tot extra kosten, extra exploitatielasten, en misschien zien wij wel af van dat hele politiebureau daar. Dat is het dilemma waar ik nu mee zit. Ik denk dat het goed is voor de stad als daar dat politiebureau komt.

Maar als deze motie van de heer Scheper om het uit te stellen wordt aangenomen, lopen we een risico. Ik begrijp tegelijkertijd wat de raad zegt en ook de heer Scheper. De voorzitter. De heer Scheper heeft ook een interruptie.

76

Wethouder Mulder (VVD). Ik zie de meerderheden die de heer Scheper haalt en ik voel ook wat er in de raad speelt. Ik dacht, misschien - maar dan loop ik erg op zaken vooruit - is het verstandig dat ik even precies in beeld ga brengen wat er nou met Van de Kamp is afgesproken. Het lijkt namelijk dat er onduidelijkheid over is. De voorzitter. Wethouder, ik wil toch graag even het woord geven aan de heer Scheper. Die zit al een tijdje te wachten op een interruptie. Wellicht dat dat iets opheldert. Daniël Scheper (D66). We hebben in de commissie al gedeeld dat de politie ook in gesprek is met meneer Van de Kamp over de ontwikkeling daar. Meneer Van de Kamp is daartoe uitgenodigd door de gemeente, staat in de concept-nota van uitgangspunten van 25 februari 2021. Wat u net zegt, correspondeert niet met wat in dit stuk staat. Ik hoop dat u daarop wilt reflecteren, want het maakt wel dat u iets andere informatie met ons deelt op dit moment dan ik hier voor mijn neus heb. Wethouder Mulder (VVD). U ziet waar ik mee zit. Waar ik een beetje bang voor ben, is dat wij met elkaar debatteren over stukken waarvan we misschien niet alles heel precies weten en dat wij dan een besluit zouden nemen vandaag waardoor dat politiebureau van de haak valt. Dat lijkt mij niet handig.

Misschien is het verstandig - dat bied ik aan - dat ik nog eens even op papier zet wat de politie daar nou wil, hoe dat precies is gegaan, wat de heer Van de Kamp wil en hoe dat is gelopen ook met de participatie. Er wordt gezegd dat er geen participatie is geweest. Wat ik ervan weet, is dat er minimaal twaalf keer contact is geweest tussen de heer Van de Kamp en de politie en dat de politie ook contact heeft gezocht met omliggende kavels. Ik denk dat het verstandig is als ik nog eens even op papier zet hoe de politie erin zit, wat ze precies willen en wat we hebben afgesproken met de heer Van de Kamp. Met die informatie kunnen we wellicht een iets beter geïnformeerd standpunt innemen over deze grondexploitatie, omdat mijn angst is dat als de raad dit zo doet en kiest voor uitstel, het politiebureau van de haak valt en wij denken: verrek, als we dit hadden geweten, hadden we misschien iets anders gedaan. Ik weet het niet, maar ik zou die poging toch nog willen wagen gezien het belang van dit politiebureau voor de stad Den Haag. Daniël Scheper (D66). Ik vind het goed. Ik vind het een goed voorstel van het college om hier wat dieper op in te gaan.

Ik wil ook het college vragen om alle partijen bij elkaar te zetten, desnoods digitaal, om boven tafel te krijgen wat daar nou gebeurt, want u heeft informatie over wat de politie wil en ik heb andere informatie over wat de politie wil. Dat kan niet. Daar kunnen we geen zuiver besluit op nemen. Dus het zou fijn zijn als u dat zou doen en daarover wil rapporteren naar onze raad. Dat lijkt me een goede stap. Wethouder Mulder (VVD). De heer Scheper heeft andere informatie dan ik, blijkbaar. Dan moeten we dat gewoon uit de wereld helpen. Het lijkt me niet goed voor de besluitvorming als we op basis van verschillende informatie een standpunt innemen over iets zó belangrijks als dit politiebureau. Ik heb me verstaan met de commissaris van de politie, de heer Van Musscher. Vervolgens hebben mijn mensen zich verstaan met zijn mensen. Dat is hoe ik het heb aangepakt. Maar dan hoor ik ook wel van de heer Scheper hoe hij dat heeft gedaan. Dan wil ik dat gewoon op papier zetten, zodat we precies weten hoe het zit, ook met de participatie. Dan kan ik ook nog die tijd gebruiken om te kijken of je daar ondergronds zou kunnen. Dat vraagt de motie van mevrouw Yilmaz. Ik geef gelijk wel de beperkingen aan. De voorzitter. Wethouder, ik blijf toch heel eventjes nog bij de heer Scheper. Die wil dit met zijn derde en laatste interruptie afronden.

Daarna heb ik nog een interruptie van de heer Pluimgraaff. Nu de heer Scheper, voor de derde maal. Daniël Scheper (D66). Wij spraken met de directeur Centrale Vastgoedorganisatie van de politie, die ook wel gaat over ontwikkeling. Dus het is goed om dat bij elkaar te brengen en deze partijen bij elkaar te brengen, want dan hebben we dat verschil gewoon niet. Ook met de club van PGK Vastgoed, want dat is betrokken bij het hele conglomeraat. Dus dat wilde ik meegeven. Er is natuurlijk al

77

onderzoek gedaan naar een ondergrondse parkeergarage. Dat zit deels ook in het plan. Ik ben heel benieuwd wat dat nieuwe onderzoek gaat opleveren. Wethouder Mulder (VVD). Ik doe het een beetje door elkaar, merk ik, maar het hangt ook allemaal met elkaar samen. De motie van mevrouw Yilmaz … De voorzitter. Maar er was nog een vraag van de heer Scheper. Wellicht dat u die nog kunt beantwoorden. Dan heb ik daarna nog een interruptie van de heer Pluimgraaff. Wethouder Mulder (VVD). Zijn vraag was om het eens even op een rij te zetten en te kijken wat je samen zou kunnen doen? De voorzitter. Meneer Scheper verheldert. Daniël Scheper (D66). Dat was inderdaad de vraag. De vraag was ook: waarom zouden we onderzoek doen naar een ondergrondse parkeergarage als er al een plan ligt met een ondergrondse parkeergarage? Wethouder Mulder (VVD). Voor zover ik weet is er geen plan voor een ondergrondse parkeergarage, maar dat zoek ik dan ook uit. Dat is daar vrij lastig, zeg ik wel vooraf, ook als winstwaarschuwing tegen mevrouw Yilmaz. De grond is vervuild. Op de Binckhorst zijn ook geen ondergrondse parkeergarages. Alles is daar inpandig. Maar ik ga gewoon na voor mevrouw Yilmaz wat daar eventueel nog kan. Kan dat ruimtelijk en kan dat financieel? Dan gaan we ook wel weer horen van de politie wat het kost, of het past en of ze dat dan willen doen.

Ik geef wel gelijk een winstwaarschuwing, want we moeten ook eerlijk zijn, maar ik ga dat wel serieus vragen. De voorzitter. Ik heb nog een interruptie ook van de heer Pluimgraaff. Cees Pluimgraaff (CDA). Dank u, voorzitter. Ik kan kort zijn. Halen we dit punt nu van de agenda af? Want met de toezegging van de wethouder is het zo dat we toch een nieuw voorstel krijgen, meen ik te verstaan. Wethouder Mulder (VVD). Ik denk dat met wat ik hier hoor en gezien de moties het goed is om het besluit over het Eenheidsbureau van de politie aan te houden en dat ik een brief schrijf aan uw raad met antwoorden op de vragen van de heer Scheper. Ik ga kijken wat ze samen kunnen, ik ga kijken wat de politie vindt, ik ga nog opschrijven wat we hebben afgesproken met de heer Van de Kamp en ik ga in op die ondergrondse parkeergarage. Anders lopen we het risico dat we hier iets wegstemmen wat belangrijk is voor de stad en waarvan we misschien achteraf zeggen: oei, hadden we dat wel moeten doen? Ik begrijp ook de behoefte aan meer informatie, want er is gewoon onduidelijkheid. Dat merken de heer Scheper en ik. De voorzitter. Het is een heldere vraag van de heer Pluimgraaff en een helder antwoord ook van de wethouder. De heer Scheper heeft daar nog een vraag over. Daniël Scheper (D66). Heel even aanvullend. Ik heb verzocht of u alle partijen in een digitale bijeenkomst bij elkaar wilt zetten.

Ik hoop dat u dat wilt doen, want dat gaat ook de lucht klaren, denk ik. Wethouder Mulder (VVD). Ik ga dat doen, zodat we het dan ook van elkaar weten. Ik kom dan terug en dan is hier het finale moment aan de orde dat u voor of tegen de grondexploitatie stemt, met de kansen die ik net schetste. Maar dan weten we gewoon alles. Dan hebben we alles bekeken en van alle kanten bezien. Dan hebben we een voldragen debat gehad met alle feiten op tafel. Daar gaat het mij om. Ik was een beetje bang vandaag dat hier een politiebureau van de haak zou vallen.

78

Mikal Tseggai (PvdA). Ik heb het idee dat dit geen termijngebonden voorstel is. Toch lijkt het mij wel goed als de wethouder er een tijdpad bij kan schetsen. Hebben we het dan over voor de zomer of erna, eind van het jaar? Waar praten we over? Wethouder Mulder (VVD). Ik wil na de zomer beginnen met bouwrijp maken. Dus het zou goed zijn als we voor de zomer de politie de duidelijkheid geven waar ze behoefte aan hebben. Ik kom met een brief. Het zou fijn zijn als die voor de zomer behandeld kan worden. Dan weet iedereen waar hij aan toe is en dan is het maar helder. De voorzitter. Dat lijkt mij een helder antwoord. Resumerend kunnen we de conclusie trekken dat er een brief komt met aanvullende informatie, waarin ook meegenomen wordt dat de betrokken partijen bij elkaar gebracht worden, zoals de heer Scheper dat verzocht heeft. Het voorstel wordt aangehouden in deze vorm. We stemmen vanavond dus ook niet over de ingediende moties betreffende dit agendapunt. De grondexploitatie zelf zal vanavond ook niet in stemming gebracht worden. De beraadslaging wordt geschorst. De voorzitter. Ik dank de wethouder voor de beantwoording. We gaan weer kort schorsen, want ik zie dat weer wat nieuwe woordvoerders zijn binnengekomen. We schorsen twee minuten voor een wisseling van de wacht in de raad. De vergadering wordt van 14.46 uur tot 14.51 uur geschorst.

Aan de orde is: N. Gewijzigd initiatiefvoorstel 'Actieve afvalvoorlichting, wijs mensen naar de prullenbak!' (RIS306514). De voorzitter. Dit is een initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren. Ik wil graag eerst aan de initiatiefnemer, de heer Barker, vragen om een korte toelichting te verzorgen. Meneer Barker, het woord is aan u. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Den Haag maakt er een puinhoop van. Vorig jaar werd maar een derde van het afval gescheiden ingezameld, terwijl het landelijke doel 75% was. Waar andere gemeenten een stapje bij zetten, doet Den Haag vrij weinig. Met dit initiatiefvoorstel zetten we in op communicatie. Bewoners horen namelijk nooit iets van de gemeente over afvalscheiding. We stellen daarom voor om Haagse inwoners in elk geval om de zoveel jaren te informeren over afvalinzameling, en dit in elk geval te doen voor mensen die verhuizen. Op basis van de commissie hebben we veel punten ook aangepast en overgenomen, bijvoorbeeld door de mogelijkheid van digitale communicatie toe te voegen en te specificeren dat wijkgerichte communicatie van belang is in plaats van dat dat per se adresgerichte communicatie moet zijn. Ook hebben we wat gedaan aan de kosten. Daarom zijn we ook benieuwd naar de vragen van de raad. De voorzitter. Dank u wel, meneer Barker. Dan gaan we nu naar de eerste termijn van de raad.

Ik heb een sprekerslijst, waarop mevrouw Holman van de PvdA als eerste staat. Het woord is aan u. De beraadslaging wordt geopend. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Hartelijk dank aan de initiatiefnemers. Ik denk dat we allemaal hetzelfde doel nastreven, namelijk dat meer bewoners hun afval gaan scheiden en daarvoor de juiste informatie hebben. We moeten ook echt meer werk maken van beter en effectiever communiceren in begrijpelijke taal en andere talen, zodat iedereen begrijpt waar en hoe ze hun afval kwijt kunnen.

79

De vraag is wel hoe we het beste communiceren. Per post is niet per se het meest effectief, blijkt uit onderzoek, zeker als je de kosten en baten tegen elkaar laat opwegen en meeneemt dat we niet voor niets de ja-ja-sticker hebben ingevoerd om ongewenst drukwerk te voorkomen. Het toevoegen van informatie over afvalscheiding in de welkomstmail en in andere digitale communicatie lijkt me een kleine moeite. Daarom ben ik benieuwd naar de reactie van de wethouder op het aangepaste initiatiefvoorstel en welke voorstellen wel uitvoerbaar zijn. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Namens mijn fractie dank aan de initiatiefnemers voor dit initiatiefvoorstel. Het is inderdaad zo dat we qua afval meer moeten doen als stad Den Haag. Dus dat stuk van de analyse klopt. Of de voorstellen in dit initiatiefvoorstel daar het beste aan bijdragen, daar is mijn fractie nog niet helemaal van overtuigd. Mijn vraag zou dan ook zijn aan de initiatiefnemers hoe die communicatie er dan nu uit zou moeten zien. Ik heb nog steeds de stellige indruk dat het aanschrijven van bewoners de kern van dit initiatiefvoorstel is. Als dat niet zo is, wat voegt het dan toe aan de communicatie die we nu al doen? Want wijkgerichte communicatie doen we volgens mij al, in wijkkranten bijvoorbeeld. Tot slot een vraag aan de wethouder.

Mocht het college dit initiatiefvoorstel niet in zijn geheel kunnen omarmen, is het college dan bereid om de goede elementen - er zit ook een aantal elementen in waarvan het college in het commissiedebat heeft aangegeven uit de voeten te kunnen - in ieder geval wel uit te voeren? Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij is er voorstander van om de ouderwetse huisvuilkalender weer in te voeren, jaarlijks. Maar naast communicatie is er wel meer mis met het afvalbeleid in deze stad. Er is ontzettend veel rotzooi op straat. Er zijn veel problemen met bijplaatsingen en zwerfvuil. Dat is gewoon een punt. De basis is niet op orde in Den Haag. Daarom zal ik nu niet een voorstel indienen om de ouderwetse huisvuilkalender in te voeren. De Haagse Stadspartij vindt dat we extra geld moeten inzetten om het afvalbeleid weer op orde te brengen en de basis weer op orde te brengen. Die discussie gaan wij met verve voeren bij de voorjaarsnota en de begroting. Ik wil in ieder geval de Partij voor de Dieren danken voor dit initiatiefvoorstel. Het is een zeer bescheiden initiatiefvoorstel dat onze steun wel kan krijgen. Daar kan je volgens mij niet tegen zijn. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Kortheidshalve sluit ik me aan bij de vragen van de PvdA en GroenLinks. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Voorzitter.

Met de regelmaat mogen wij de Partij voor de Dieren complementeren voor hun initiatiefvoorstellen. Dit is er weer een. Er wordt hard gewerkt bij alle fracties en ook bij de Partij voor de Dieren. Zoals een aantal van de raadsleden zeiden: wij delen het doel. Dus daar hebben we geen enkele discussie over. Minder vuil op straat, meer vuil in de juiste bakken en meer afval scheiden, zodat het nuttig hergebruikt kan worden. Maar dan over de middelen. Ik loop eerst de woordvoerders af en dan kom ik tot het eindverhaal. Mevrouw Holman van de Partij van de Arbeid vroeg welke onderdelen van dit voorstel wel uitvoerbaar waren. Daar hebben we het in de commissievergadering ook over gehad. Verhuizers naar Den Haag worden al benaderd. Zij krijgen een algemene folder erbij. Alles aan onderzoek leert dat een simpele boodschap met een verwijzing naar de website bij mensen die ervoor openstaan, wel wat effect heeft. Dus dat komt in de folder. Hoe meer informatie en hoe gedetailleerder het wordt, hoe minder het gelezen wordt. Je moet eerst de brief open maken. Dat is bij algemene brieven van de gemeente een grote hindernis. De tweede stap is dat je dan alles moet lezen wat erin staat. Dus naar een folder met een simpele verwijzing naar de website, wordt nog wel gekeken, maar het grootste probleem is dat kennis zich bij afval heel vaak niet vertaalt in gedrag.

Er zijn een heleboel mensen in Den Haag die gelukkig heel goed gedrag vertonen rond afval. De kleine groep die dat herhaaldelijk niet doet, is over het algemeen niet heel erg makkelijk beïnvloedbaar met een papieren stukje informatie. Dat hebben we in de commissie ook besproken. Dus het allerbeste zijn onze frontlinewerkers van de stadsdelen, die de mensen aanspreken, net zoals buren in de straat dat doen. Dat werkt het allerbeste. Dus: de uitvoerbare dingen adverteren in wijkkranten. Momenten waarop wel aangeschreven wordt, is bijvoorbeeld als er een nieuw afvalstraatje komt in de wijk. Dan krijgt die wijk een brief. 80

Maar dan is het één korte mededeling en niet een uitgebreide uitleg over alles wat er mogelijk is voor afval. De heer Kapteijns vroeg ook wat erin staat wat we kunnen doen en aanscherpen. We zijn continu bezig met feedback verzamelen over onze communicatie en die aan te scherpen. Er was recent een wat minder leesbare brief verstuurd in stadsdeel Laak. Daar wordt dan naar gekeken. Wat kunnen we bijvoorbeeld van Helder Haags leren om dat soort communicatie beter te krijgen? Dus dat gaan we zeker doen. Dus: flyers bij mensen die verhuizen naar Den Haag, nog een keer een ronde in de wijkkranten en dan feedback ophalen over welke advertenties worden bekeken en goed worden gebruikt. Ik heb de raad ook toegezegd dat ik zal kijken naar de gebruikscijfers van de website. Die heb ik nog niet paraat. Die vraag staat uit. Dat antwoord komt naar u toe. Dan kunnen we wellicht kijken wat bovenaan staat op de website en of dat goed wordt bereikt. Je ziet bij alle informatievoorziening een verschuiving van papier, zoals ik dat vroeger kende. Dat hing gewoon aan een haakje bij de voordeur of in een kastje waar ook je EHBO-doos staat. Nu zoeken mensen, vooral mensen die iets jonger zijn dan ik, dingen in eerste instantie online op. Pas in absolute noodgevallen wordt er dan ergens nog in een kastje gerommeld naar iets op papier.

We zullen dus proberen om de verschillende kanalen die we nu al inzetten, te blijven versterken. De heer Wijsmuller kent net zoals ik natuurlijk nog de jaarlijkse huisvuilkalender, die in Den Haag in 2014 is afgeschaft. Ik kijk met interesse uit naar de voorstellen van de Haagse Stadspartij bij de bespreking van de voorjaarsnota en de financiële stukken, evenals naar hoe de Haagse Stadspartij dan een dekking gaat vinden voor een betere afvalinzameling, zoals de Haagse Stadspartij die voor ogen heeft. Maar dat zien we op dat moment. Ondanks goed overleg met de indieners en pogingen om nader tot elkaar te komen, blijven we dus hangen op het punt van brieven versturen. Een keer in de vier jaar, vertellen mij de informatiemensen, is eigenlijk zinlozer nog dan het jaarlijks doen, want bij eens in de vier jaar wennen mensen er helemaal niet aan. Dat is dus een minder compromis. Het oorspronkelijke idee om het jaarlijks te doen, is afgewezen om redenen die we in de commissie uitgebreid gedeeld hebben en die niet veranderen. Er komt informatie in een wijk op het moment dat er iets verandert: een inzameldatum of een milieustraatje. Verder gaan we nog een keer goed kijken of we op alle plekken waar we mensen kunnen verwijzen naar de website, dat kunnen intensiveren. Helaas kan het college dit initiatiefvoorstel dus ook in de gewijzigde vorm niet omarmen. De voorzitter.

Ik dank de wethouder voor de beantwoording. Dan geef ik nu nog het woord aan de initiatiefnemer, de heer Barker. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Dank aan de raad voor de complimenten. Ik denk dat de kern is wat de heer Wijsmuller zei. De basis is nu niet op orde. Mensen weten het gewoon niet. Wat de wethouder aangeeft is dat je op basis van kennis je gedrag kan aanpassen en de vraag is of je dat voldoende doet. In die fase zitten we niet, omdat de informatie die de gemeente stuurt, niet op orde is. De afvalkalender is verdwenen en er is niets voor in de plaats gekomen. Wat ons betreft moet dat anders. Het grappige is dat ik de wethouder hier ook nog even over heb gesproken. Ik heb de wethouder er toen ook op gewezen dat in Laak bijvoorbeeld een brief is rondgestuurd over de aanpassing van de ophaaldag voor restafval. En er is een brief gestuurd over gele vuilniszakken. De gemeente doet dat soort dingen wel allemaal, maar inwoners informeren over gescheiden afvalinzameling zou dus niet kunnen en dat zou dan niet verstandig zijn. Dat is best gek, want volgens mij heeft het wel invloed op bewoners. Volgens mij blijkt ook gewoon uit onderzoek dat informeren wel degelijk effect heeft. De vraag is hoeveel effect het heeft. Het kritiekpunt dat het minder effect heeft als je het minder vaak doet, erkent de indiener natuurlijk ook.

Daarom zouden we het het liefst ook vaker willen doen, maar we probeerden de wethouder tegemoet te komen. Ik zou de wethouder ook nog erop willen wijzen dat als het helemaal zinloos is om elke vier jaar folders te verspreiden, zij misschien aan de GroenLinks-fractie kan meegeven om te stoppen met het folderen in allerlei wijken. Dat zou ik nog als tip willen meegeven aan de heer Kapteijns. Dat doen we als Partij voor de Dieren niet, maar meer vanwege het papier dat het kost en niet zozeer vanwege het feit dat het niet effectief zou zijn. 81

De PvdA vroeg nog of digitaal niet efficiënter zou zijn. We hebben met ons voorstel juist gepoogd om die mogelijkheid ook te bieden. We hebben dus juist de passage weggehaald waarin het alleen over op papier communiceren ging. Het college kan er dus ook voor kiezen om het juist digitaal te doen. Wat ons betreft, is vooral van belang dat het proactief gebeurt en niet afwachtend en verwachtend dat mensen de gemeentelijke site bekijken. Dat is eigenlijk de kern. Ik hoop hiermee de verschillende vragen te hebben beantwoord en ik kijk uit naar de stemming. De voorzitter. Dank u wel. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Vanavond om 21.00 uur stemmen wij over het voorstel. De vergadering wordt van 15.04 uur tot 15.08 uur geschorst.

Aan de orde is: O. Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag 2021 (RIS308491). De voorzitter. Er is vanmorgen een brief naar de raad gegaan. Dat was nog een toezegging uit de commissie. Ik wil graag even duidelijk hebben of iedereen daar ook kennis van heeft genomen, want dan weten we allemaal waar we het over hebben. Ik zie dat iedereen er kennis van genomen heeft. De brief kan dus onderdeel zijn van het debat van vandaag. We gaan naar de eerste termijn van de raad. Ik heb een sprekerslijst. Ik begin met de heer Groenewold van D66. De beraadslaging wordt geopend. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Het beeld van vorig jaar staat menigeen nog helder op het netvlies. Ambulances die vaststonden in het verkeer, brandweerwagens die niet overal bij konden gelukkig heeft het geen nadelige gevolgen gehad - en bewoners die demonstreerden tegen de overlast op Scheveningen. Nou is die overlast eigenlijk al jaren gaande, zeker wat betreft de leefbaarheid in de woonwijken en de parkeerchaos die daar af en toe is in de zomer.

Eigenlijk kan ik beginnen met hulde aan het college dat het gewoon zo'n stap heeft durven zetten om met zo'n radicaal voorstel te komen om parkeertarieven extreem te verhogen, om daarmee duidelijk te maken dat we de toeristen en de bezoekers aan de badplaats niet in de woonwijken willen hebben. D66 geeft daarvoor complimenten. Er zitten nog wel wat ruwe kantjes aan het voorstel, want het gaat echt om die woonwijken en niet om de gebieden waar bezoekers kunnen parkeren, zoals in de haven en aan de boulevard. Dat zit nog wel in het voorstel. Daarom dient D66 een amendement in. Ik weet niet of ik het moet toelichten, want het is een heel technische tekst. Misschien kan ik de essentie toelichten. De essentie is om uit het voorstel van het college de haven en de Strandweg, de boulevard, te halen. De voorzitter. Toelichten wat het amendement behelst, is voldoende inderdaad. Dennis Groenewold (D66). Dat was de toelichting. Heel simpel. De voorzitter. Dan viel het met die techniek redelijk mee. Dit was helder. Dennis Groenewold (D66). Als je het technisch opleest, wordt het toch heel anders. Ik denk dat dit het helderst is: geen verhoging van parkeertarieven bij de boulevard en in het havengebied. Wat D66 betreft, blijven die wat het nu is. Het amendement dien ik trouwens samen in met mevrouw Holman van de Partij van de Arbeid. 82

Je moet dan wel rekening houden met het eventuele beruchte waterbedeffect. Daarom wil ik nu twee moties indienen. Als eerste de motie Waterbeddeneffect, met als dictum: roept het college op om de parkeerdruk in de omliggende wijken niet alleen te monitoren, maar ook daadwerkelijk in te grijpen indien de parkeerdruk extreme vormen aanneemt. Die dien ik mede in met mevrouw Klokkenburg van ChristenUnie/SGP, meneer De Vuyst van GroenLinks en mevrouw Holman van de PvdA. Robin Smit (PvdD). Over die motie heb ik een vraag aan de heer Groenewold van D66, ook om onze stem voor later vandaag goed te kunnen baseren. Wat is voor u extreem en wat voor maatregelen zouden er dan genomen moeten worden? Kunt u ons daarin meenemen? Dennis Groenewold (D66). Extreem is als het dus helemaal volstaat, waardoor de brandweer er niet door kan. Dat willen we dus niet in de wijken waar we het parkeertarief verhogen. Als dat zich voordoet in andere wijken, dan is dat zo extreem dat daar ook ingegrepen moet worden. En hoe dan? Dat laat ik bewust een beetje in het midden, om de wethouder ruimte te geven om met passende maatregelen te geven. Dat kan natuurlijk van alles zijn, zoals kortere parkeerduren, nog strenger handhaven in die gebieden.

In een heel, heel, heel extreem geval zou misschien de raad eventueel nog terug kunnen komen in de zomer om daar ook de parkeertarieven te verhogen, maar dat zou niet mijn eerste voorkeur zijn. Dus dat wat betreft die motie. De tweede motie gaat specifiek over Duindorp. Dat gebied grenst aan het gebied waarvoor nu wordt voorgesteld om het parkeertarief te verhogen. Er zijn wat angsten dat de parkeerdruk daar gaat toenemen. Daarom heb ik een motie met het dictum: roept het college op om de maximale parkeerduur in Duindorp voor straatparkeren - dus niet voor bewoners en hun bezoek dat wordt aangemeld met de bezoekerspas - naar twee uur te wijzigen. De motie is medeondertekend door mevrouw Arp van de SP, Judith Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en mevrouw Holman van de PvdA. Joris Wijsmuller (HSP). U bent bang voor een waterbedeffect in aanpalende wijken, maar door uw amendement en het vrijstellen van de Strandweg en het havengebied krijg je toch dat waterbedeffect? De haven en de Strandweg komen dan toch helemaal vol te staan? Dan zal Duindorp daar toch veel minder hinder meer van gaan ondervinden? Dennis Groenewold (D66). Het is inderdaad te hopen dat de bezoekers gaan staan op de plekken die voor de bezoekers bedoeld zijn. Wat dat betreft ben ik het eens met de heer Wijsmuller dat die bezoekers, als het goed is, dan minder snel in de woonwijken gaan staan.

Maar goed, je kunt het natuurlijk nooit helemaal uitsluiten, zeker als er een woonwijk is aangrenzend aan het gebied, waar je nog voor € 2 per uur de hele dag kunt staan. Dat kan ook nadelige effecten hebben. Deze motie is mede ingegeven na oproepen van bewoners daar. Ik snap hun zorgen. Daarom wil ik daaraan tegemoetkomen. De voorzitter. U vervolgt uw betoog. Dennis Groenewold (D66). Dank aan het college voor het voorstel. Er zitten wat ruwe kantjes aan. Die hopen wij met onze aanpassingsvoorstellen eruit te halen. Ik hoop dat het een mooie zomer wordt op Scheveningen, waar de bezoekers een geweldige tijd hebben, de ondernemers goed geld kunnen verdienen en de bewoners ook gewoon een prettige leefomgeving hebben. De voorzitter. Door de heer Groenewold, daartoe gesteund door mevrouw Holman, wordt het volgende amendement (O.A. D66) voorgesteld:

Amendement O.A D66 Woonwijken leefbaar De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 mei 2021, ter bespreking van het voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag 2021 (RIS308491). 83

Besluit in artikel I: • in A.1.3 “Strandweg, Adriaan Maasplein, Visafslagweg, Zeesluisweg (tussen de Schokkerweg en de Westduinweg), Schokkerweg” te vervangen door “Strandweg (maakt zelf geen deel uit van het gebied), Vissershavenweg tussen Strandweg en Treilerdwarsweg (maakt zelf geen deel uit van het gebied) Treilerdwarsweg tussen Vissershavenweg en Schokkerweg (maakt zelf geen deel uit van het gebied), Schokkerweg (maakt zelf geen deel uit van het gebied), Westduinweg tussen Schokkerweg en Duinstraat (maakt zelf geen deel uit van het gebied)” ; • in A.1.3 “en Strandweg” te schrappen; • Na artikel 1.3 wordt een nieuw artikel 1.3a ingevoegd dat luidt als volgt: op de volgende wegen of gedeelten van wegen: Strandweg, Adriaan Maasplein, Visafslagweg, Vissershavenweg (tussen Strandweg en Treilerdwarsweg), Treilerdwarsweg, Zeesluisweg (tussen Schokkerweg en Westduinweg), Schokkerweg € 3,90; • artikel C van het voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag 2021 te schrappen. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door de heer Groenewold, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, mevrouw Holman en de heer De Vuyst, wordt de volgende motie (O.1 D66) ingediend:

Motie O.1 D66 Waterbedden effect De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 mei 2021, ter bespreking van het voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag 2021 (RIS308491). Constaterende dat: • het college voorstelt om in een deel van Scheveningen het tarief voor straatparkeren naar 10 euro te verhogen; • bewoners die net buiten dit gebied wonen zich zorgen maken over extra parkeerdruk in hun wijken (het zogenaamde ‘waterbeddeneffect’); • het college aangeeft dat ‘ten behoeve van de evaluatie de ontwikkeling van de parkeerdruk in Scheveningen en de omliggende wijken wordt gemonitord’. Van mening dat: • indien de parkeerdruk in de omliggende wijken extreme vormen aanneemt het wenselijk is om maatregelen te nemen. Roept het college op om: • de parkeerdruk in de omliggende wijken niet alleen te monitoren, maar ook daadwerkelijk in te grijpen indien de parkeerdruk extreme vormen aanneemt. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Groenewold, daartoe gesteund door mevrouw Arp, mevrouw Klokkenburg en mevrouw Holman, wordt de volgende motie (O.2 D66) ingediend:

84

Motie O.2 D66 Pas parkeerduur Duindorp aan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 mei 2021, ter bespreking van het voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag 2021 (RIS308491). Constaterende dat: • het college een voorstel doet om de parkeertarieven op Scheveningen te verhogen; • Duindorp geen onderdeel uitmaakt van het voorstel; • Duindorp geen maximale parkeerduur voor straatparkeren kent. Van mening dat: • het verhogen van de parkeertarieven op Scheveningen in combinatie met het ontbreken van een maximale parkeerduur in Duindorp kan leiden tot extra parkeerdruk in Duindorp. Roept het college op om: • de maximale parkeerduur in Duindorp voor straatparkeren (dus niet voor bewoners en hun bezoek dat wordt aangemeld met de bezoekerspas) naar 2 uur te wijzigen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. De afgelopen jaren is Scheveningen verworden tot het bestuurlijke afvoerputje van Den Haag. Financieel wanbeleid, bouwblunder op bouwblunder en een gemeentebestuur dat niet in staat is gebleken om de orde te handhaven, de boulevard en de omliggende gebieden leefbaar te houden en het tuig van de straten te vegen.

Jarenlang zijn de problemen genegeerd, bewonersklachten niet gehoord en dweilde de gemeente met de kraan open. Dat kon niet langer goed gaan en dat ging ook niet langer goed. Het ging gruwelijk mis vorig jaar zomer. Vorig jaar zomer hebben we ook op ons initiatief het reces onderbroken - zomervakantie voor de meeste mensen hier - om te praten over de acute problematiek op Scheveningen. Aldaar presenteerde ik een actieplan om de orde te herstellen en de rust terug te laten keren. Want Scheveningen is van de Scheveningers en Scheveningen is voor de Scheveningers. Maar Scheveningers zijn gastvrije mensen: de ondernemers en zeker ook de bewoners. Scheveningers snappen dat mensen van heinde en verre naar onze mooie stad komen om mee te genieten van de parel aan de kust, het Saint-Tropez aan de Noordzee, hoewel ik Scheveningen daarmee eigenlijk dan weer tekortdoe. De conclusie na vorig jaar zomer was helder: zo kan het niet langer. Een breed gedeeld gevoel, ook in de gemeenteraad. Tot groot genoegen van veel bewoners. Ze dachten: eindelijk worden we gehoord. Ook het college ging aan de slag met bewoners, ondernemers en relevante stakeholders in de stad om te werken aan een oplossing om de overlast op Scheveningen aan te pakken. En eerlijk is eerlijk, ook collega Groenewold speelde daar toen nog - toen nog - een relevante rol bij.

Het politieke om problemen op te lossen voor onze inwoners: daar staat de PVV voor. Dat is geven en nemen. Derhalve konden we ons van harte vinden in het actieplan van Dennis Groenewold en steunen wij het actieplan van wethouder Mulder namens het college. Reden voor die steun waren ook vooral de instemmende geluiden die ik hoorde bij ondernemers en bewoners, want daar gaat het om. Derhalve was de verbazing dan ook groot toen er onlangs een aanvullend plannetje kwam van het college via de fietsmeneer. Vooropgesteld: bewoners op Scheveningen die parkeeroverlast ervaren, vinden de PVV aan hun zijde. Maar iedereen weet dat de overlast niet alleen door de parkeerdruk komt, maar vooral door de aso's rondom de haven en de boulevard die alle regels aan de laars lappen. De oplossing is dan ook, zoals altijd, vooral keiharde handhaving, betere aanduiding van de parkeergarages, P+R-locaties buiten de stad beter in de markt zetten, en tijdige afsluiting van 85

aanrijroutes op die echt drukke dagen, als Scheveningen vol is gelopen. De oplossing is dus niet € 10 per uur parkeren. We zullen niet de hele commissievergadering van vorige week herhalen. Daar zijn onze inhoudelijke bezwaren voldoende naar voren gekomen. Wel citeer ik de wethouder in reactie op mijn vraag of er daadwerkelijk afspraken zijn met de parkeergarages om de tarieven daar niet te verhogen. Dat is toch een van de pijlers onder dit beleidsvoorstel. Ik zal beginnen met mezelf citeren. 'De wethouder zegt dat er afspraken zijn gemaakt met de parkeergarages. Heeft hij ook zwart op wit dat dat echt daadwerkelijk is gebeurd?' Dan antwoordt de wethouder: ja, die afspraken zijn gemaakt. Dan zeg ik daar in reactie op: 'Maar heel veel van die parkeergarages zelf zeggen van niets te weten. Dus hoe kan dat dan? We hebben al eerder gehoord dat dit college afspraken had over parkeergarages. Daar kunnen we nog over meepraten met dat hotel. Dus die afspraken waarvan het college zegt dat ze er zijn, kennen we inmiddels wel. Dus dan moeten we voordat wij daarmee instemmen, zwart op wit kunnen checken of dat daadwerkelijk zo is. En zij zeggen van niets te weten.' Dan zegt de wethouder weer: 'Ik weet niet wanneer ze dat dan gezegd hebben, maar dat is pertinente onzin.

Dus ik verwacht dat u nu aankomt met bewijs ervan dat zij van niets weten, want wij hebben die afspraken gewoon gemaakt.' Toen zei ik weer: 'Daarom vraag ik dus of wij die kunnen inzien als gemeenteraad.' Toen zei de wethouder: 'Dat zal vast kunnen. Dan krijgt u het op rood, zoals dat heet. Informatie naar een van u is informatie naar allen.' Voorzitter. Wat een blamage is het dan als er vandaag een brief komt van dit college, datzelfde college dat belooft iets te veranderen aan de bestuurscultuur op het gemeentehuis. Los daarvan is het natuurlijk absurd dat ik als raadslid zou moeten aantonen dat afspraken er niet zijn. Zo zijn we niet getrouwd. Het college doet voorstellen en moet de onderliggende stukken aanleveren. De raad controleert die stukken. Voorts wil ik graag opmerken dat ik van het toontje van de wethouder absoluut niet gediend ben, zeker niet nu blijkt dat Pinokkio woensdagavond zelf niet de waarheid sprak. Want de toegezegde stukken kwamen en veel te laat binnen en bleken ook niet conform toezegging. Niks geen afspraken in rood/geheim ter inzage voor de raad, maar een beperkt briefje met wat gebrabbel over intenties voor dit jaar. Dat zijn geen afspraken. Dat is broddelwerk. Intenties, daar kunnen we helemaal niets mee. Ik roep ook in herinnering de intentieovereenkomst met VolkerWessels inzake de parkeergarage onder het nieuwe hotel op Scheveningen.