RIS308420 Notulen van de raad van 4 maart 2021 dag

17

Besluit om: • De zin “We grijpen alleen in wanneer daar aanleiding voor is vanuit de volksgezondheid, of wanneer daar economische of ecologische redenen voor zijn.” (pagina 11, paragraaf 1.3 Dierenwelzijn) te vervangen door: o "De gemeente bestrijdt dieren niet, maar neemt uitsluitend diervriendelijke maatregelen, wanneer daar aanleiding voor is vanuit de volksgezondheid, of wanneer daar ecologische redenen voor zijn."

Amendement G.C PvdD Ingrijpen bij dierenmishandeling op eigen grond De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Nota Dierenwelzijn (RIS307253). Besluit om: • Een nieuwe ambitie “Aanpak dierverwaarlozing of dierenmishandeling op grond in eigendom van de gemeente” toe te voegen op pagina 35, met de bijbehorende actie: ▪ De gemeente zegt overeenkomsten op met personen die verantwoordelijk zijn voor stelselmatige dierenverwaarlozing of dierenmishandeling op grond in eigendom van de gemeente Den Haag.

Amendement G.D PvdD Monitor Huisdier Informatie Punten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Nota Dierenwelzijn (RIS307253). Besluit om bij de ambitie “Inwoners beter voorbereiden op de aanschaf van een huisdier” (pagina 45): • Aan het actiepunt “Om mensen beter en gericht voor te bereiden voordat zij een huisdier aanschaffen wordt meer ingezet op bekendheid, uitbreiding en modernisering van de Huisdier Informatie Punten” (pagina 41.) wordt de volgende zin toegevoegd: • “De Huisdier Informatie Punten worden ook gemonitord om te verbeteren.”

Amendement G.E. PvdD Opvang-nieuwe-stijl als ambitie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Nota Dierenwelzijn (RIS307253). Besluit om: • Een nieuwe ambitie “Opvang-nieuwe-stijl” toe te voegen op pagina 35, met de bijbehorende actie: ▪ “Samen met betrokken organisaties werken we aan mogelijkheden voor een inclusieve opvang waar het gehele gezin, dus ook huisdieren, welkom zijn.” De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door de heer Smit, daartoe gesteund door de heer Wijsmuller, wordt de volgende motie (G.4 PvdD) ingediend:

18

Motie G.4 PvdD Omheind hondenlosloopveld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Nota Dierenwelzijn (RIS307253). Constaterende, dat: • Den Haag ruim 15.000 geregistreerde honden kent; • de veiligheid voor zowel loslopende honden als verkeersdeelnemers in gevaar komt door de ligging van meerdere losloopgebieden naast drukke autowegen of trambanen; • talloze incidenten hebben plaatsgevonden waarbij een hond is aangereden of verkeersdeelnemers een ongeluk hebben gekregen om een loslopende hond te ontwijken; • in de evaluatie hondenbeleid en losloopgebieden 2013 - 2015 uit 2017 (RJS296154) als verbeterpunt 4 een omheinde hondenspeelplaats wordt voorgesteld, wat het college nader wilde onderzoeken en waar mogelijk faciliteren. Overwegende, dat: • in Den Haag meer honden leven dan alleen de geregistreerde honden; • door de coronacrisis meer mensen een huisdier hebben aangeschaft; • honden minder gedragsproblemen ontwikkelen zodra zij hun energie goed kwijt kunnen; • bij hondenbezitters een wens bestaat voor een omheind hondenlosloopgebied, zoals dat ook in andere steden zoals Rotterdam en Amsterdam bestaat; • geen acties om de losloopgebieden te verbeteren zijn ondernomen naar aanleiding van de genoemde evaluatie.

Verzoekt het college: • om een omheind hondenlosloopveld te openen voor het najaar van 2021. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. Zoals ik bij het vorige agendapunt al zei, is de nota van het college een mager surrogaat van het initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren. Daarom zijn nu amendementen en moties noodzakelijk. De Haagse Stadspartij heeft dus ook de moties en amendementen van de heer Smit ondersteund. Dat noem ik zelf dan maar. Ik neem hem dat echt niet kwalijk, maar wij hebben de moties en amendementen meeondertekend. Er zijn andere aspecten die ook van belang zijn, namelijk het fokbeleid en het hondenbeleid. Het hondenbeleid staat volgende week op de raadsagenda, dus daar moeten we denk ik dan over spreken. Het fokbeleid gaat met name over wat er op de stadsboerderijen gebeurt, maar dat valt onder de portefeuille van wethouder Bredemeijer. Het is natuurlijk heel verleidelijk om allemaal leuke, lieve jonge dieren te zien, maar als die vervolgens via de achterdeur in dozen worden afgevoerd omdat er gewoon veel te veel van zijn, dan doen wij iets echt structureel fout in deze gemeente. De Haagse Stadspartij wil in het kader van Boeren met Beleid aanscherping van het fokbeleid, want dat kan zo niet langer. Maar dat zullen we dan met wethouder Bredemeijer doen.

Rest mij nog één punt in het kader van deze nota van het college te bespreken en dat gaat over het HIP. Het 'HIP' is natuurlijk het Huisdier Informatie Punt. Daar heeft de heer Smit ook al een amendement over ingediend om in ieder geval te monitoren hoe dat beter gaat. Maar voor dat beter gaan en dan met name dat het veel meer bekendheid krijgt en dat mensen veel meer informatie kunnen inwinnen over wat noodzakelijk is voor dierenwelzijn in deze stad, moet echt meer gebeuren. De wethouder heeft daar een toezegging op gedaan. De wethouder heeft aangegeven dat het via de gemeentelijke website onder de aandacht gaat worden gebracht, maar dan weet de stad het nog écht niet. Dat is echt veel te mager, zeker ook omdat het HIP veel uitvoerende taken van de Nota 19

Dierenwelzijn voor zijn rekening neemt. Dus als dat zo is, moet er veel meer werk van gemaakt worden om dat zichtbaar te maken en om het HIP te moderniseren, zodat mensen daar ook echt de weg weten te vinden. Daarom heb ik een motie. Deze is medeondertekend door de heer Smit. De motie heet Maak de HIP hip, en die heeft het verzoek aan het college om met een plan van aanpak te komen om de bekendheid en modernisering van het HIP te realiseren en de raad hierover te informeren. Deze motie wil ik graag nu indienen. De voorzitter. Door de heer Wijsmuller, daartoe gesteund door de heer Smit, wordt de volgende motie (G.5 HSP) ingediend:

Motie G.5 HSP Maak de HIP hip De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Nota Dierenwelzijn (RIS307253). Constaterende, dat: • de Huisdier Informatie Punten (HIP) belangrijk is bij het zich goed informeren over de aanschaf en verzorging van huisdieren; • het HIP veel uitvoerende taken van de nota dierenwelzijn voor haar rekening neemt. Overwegende, dat: • de HIP geen grote bekendheid heeft bij Hagenaars; • Hagenaars zodoende niet de juiste informatie omtrent het houden van dieren en andere informatie over dierenwelzijn verkrijgen; • naamsbekendheid een voorwaarde is voor het goed kunnen uitoefenen van de taken van de HIP; • op dit moment niet duidelijk in de nota dierenwelzijn is opgenomen hoe de bekendheid, uitbreiding en modernisering van de HIP wordt georganiseerd, en slechts een verwijzing op de gemeentelijke website niet volstaat. Verzoekt het college: • met een plan van aanpak te komen om de bekendheid en modernisering van de HIP te realiseren en de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. De fractie van GroenLinks is positiever gestemd over de nieuwe Nota Dierenwelzijn en is er ook gewoon trots op.

Net als in het net besproken initiatiefvoorstel gaat deze nota uit van de intrinsieke waarde van het dier in Den Haag en van de gedachte dat dieren integraal onderdeel uitmaken van de Haagse samenleving. De totstandkoming van de nota in consultatie met Haagse dierenwelzijnsorganisaties is een goede start voor het regelmatige overleg dat de wethouder wil houden en waarvan de naam nog een klein beetje ongewis is, hebben we in de commissie geleerd. Ik heb namens GroenLinks in de commissievergadering aandacht gevraagd voor de specifieke situaties waar dierenwelzijnsorganisaties zich nu in bevinden, een jaar na corona. In het kort: ze hebben onze hulp nodig en wellicht moet die uit het coronabudget van de gemeente komen. Als GroenLinks denken we dat ze deze hulp moeten krijgen. Want als we de intrinsieke waarde van dieren erkennen, dan dienen we ook het belang van de dierenwelzijnsorganisaties te erkennen om die waarde intact te laten. Fijn om te horen dat de wethouder zich hiervoor gaat inspannen, zoals ze in de commissie heeft gezegd, en dat het college zich hiervoor gaat inspannen. En fijn om te zien dat er met deze nota ook extra structureel budget komt voor dierenwelzijn. Dat heb ik nog niet gehoord 20

vanochtend. Dat verdient een compliment aan dit college. In de commissie hebben we ook gewisseld dat juist de uitvoering van de wettelijke taken als eerste aanspraak zou moeten kunnen maken op deze extra structurele middelen, want daar schuurt het op dit moment. Tot slot. Dank aan de wethouder voor de toezegging om met onder andere de Haagse Dierenambulance, die volgend jaar 50 wordt, te bekijken of het transport ook verder verduurzaamd kan worden. Robin Smit (PvdD). Ik heb toch nog wel een vraag voor de heer De Vuyst van GroenLinks. U zegt dat het goed en belangrijk is dat de intrinsieke waarde van het dier wordt erkend, maar hoe rijmt u dat met dat er geen maatregelen worden genomen om de vissen te beschermen? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat vind ik een goede vraag, moet ik toegeven. Ik ben ook zelf nog wel zoekende in hoe dat gaat; met name rond de hengelsport, wat minder rond de beroepsvisserij. Dat zou nou net een van de voorstellen zijn in uw initiatiefnota waar ik wat meer sympathie voor zou hebben dan voor de andere. Robin Smit (PvdD). Dat punt van het hengelen is ontraden door het college. Waarom bent u niet gekomen met een voorstel om het in de nota van de wethouder toch te regelen? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Goede vraag van de heer Smit. Hij is goed bezig vanochtend. Ik denk dat we hier ook wel een verschil zien.

De Partij voor de Dieren komt met een aantal amendementen, komt met een initiatiefvoorstel, en houdt vast aan de 111 voorstellen. Ik zie dat dit hetgeen is wat we op dit moment kunnen realiseren in deze stad. Dat is weer een verbetering ten opzichte van de nota van 2011. Ik tel dan deze zegeningen. Dat is wat ik op dit moment doe. De voorzitter. Dat is op zich een mooie ochtendgedachte. De heer De Vuyst is klaar met zijn bijdrage. Dan kijk ik naar meneer Kruis, PVV. Sebastian Kruis (PVV). Dank u wel, voorzitter, op deze vroege ochtend. Ik wil ook de heer De Vuyst complimenteren met zijn erg dualistische inbreng. Complimenten daarvoor. We spreken over de Nota Dierenwelzijn van het college. De PVV vindt de Nota Dierenwelzijn een erg summiere nota, met heel veel oude wijn in nieuwe zakken. Als het college alle afbeeldingen had weggelaten, had deze nota op één A4'tje gekund. Wat mij wel opvalt - er staan ook goede punten in, hoor, trouwens - is dat er niets in staat over halal slachten; trouwens ook niet in de dierennota van de Partij voor de Dieren. Onderdeel van het raadsvoorstel luidt echter dat het college ermee instemt om 'de intrinsieke waarde van dieren en de kwaliteit van leven van dieren, zowel de lichamelijke conditie als het welbevinden, als pijler vast te stellen voor het gemeentelijke dierenwelzijnsbeleid. Als één ding daar niet bij past, dan is het halalvlees.

Als het college echt het beste voorheeft met de dieren en meent dat dit een pijler is van het gemeentelijk beleid, dan moeten we ervoor zorgen dat we halalvlees gaan weren in Den Haag. Want Den Haag gaat inmiddels steeds meer lijken op 'Halallistan'. In hele stadsdelen kan je bijna niets anders meer krijgen dan halalvlees. Daarom heb ik een motie: overwegende dat de intrinsieke waarde van dieren een pijler is voor het gemeentelijke dierenwelzijnsbeleid; verzoekt het college alles in het werk stellen om de verkoop en distributie van halalvlees in Den Haag aan banden te leggen. Deze motie is met heel veel steun van alle dieren. Robin Smit (PvdD). Dan heb ik toch even een vraag aan de heer Kruis. De motie zoals die nu voorligt, is onuitvoerbaar, omdat de gemeente niet gaat over het verbieden van de verkoop van deze producten. Bent u dat met mij eens? Sebastian Kruis (PVV). Kijk, ik heb hier een afbeelding. U komt niet op voor de dieren als u zegt dat het niet kan. We moeten met elkaar ook een beetje ambitie tonen. De gemeente heeft vastgesteld dat de catering bij gemeentelijke evenementen standaard vegetarisch wordt. Dat was jullie keuze. Daar was ik het niet mee eens. We hebben vorige week een discussie gehad in de raad over dat er geen halalvlees mocht worden verstrekt aan de mensen die werken in een stembureau. Als je dat soort 21

criteria kan stellen voor gemeentelijke evenementen, we vinden dat dierenwelzijn zo belangrijk is en dat de intrinsieke waarde van dieren en hun welzijn een pijler moeten zijn van het gemeentelijk dierenwelzijnsbeleid, dan vind ik het onbestaanbaar dat we allemaal heel technisch gaan doen over iets wat de dieren echt zou helpen. Er worden per jaar duizenden dieren in Den Haag verkocht die gruwelijk zijn geslacht. Daar wil ik een einde aan maken. Als we met elkaar de ambitie uitspreken dat halalvlees in Den Haag aan banden moet worden gelegd, dan moeten we dat ook met elkaar kunnen doen. Je kunt bijvoorbeeld kijken naar vergunningsvoorwaarden. Je kunt eisen stellen aan wat voor type vlees er wordt verkocht. Uiteindelijk moeten we ook een beetje ambitie tonen met elkaar, voor de dieren, meneer Smit. Robin Smit (PvdD). De heer Kruis heeft ook heel goede banden met de landelijke politiek. Ik wil hem er toch even op attenderen dat we als Partij voor de Dieren met wetsvoorstellen zeker wel wat doen tegen de onverdoofde slacht. Volgens mij moet ik het daarbij laten. Sebastian Kruis (PVV). Daar heeft de heer Smit wel gelijk in. Dat waardeer ik ook zeer aan zowel de Partij voor de Dieren hier in Den Haag als aan het Binnenhof. Alleen, wij moeten met elkaar wel kunnen uitspreken dat wij liever niet zien dat er op grote schaal halalvlees wordt verkocht in Den Haag.

Het is bijna het enige wat je kunt krijgen in heel veel stadsdelen. Als we dierenwelzijn zo belangrijk vinden, moeten we met elkaar hier ook een statement tegen maken en het signaal afgeven aan de stad, vanuit de volksvertegenwoordiging, van: ja, het is allemaal prima, maar dat halalvlees willen we niet in Den Haag. Het college moet uiteindelijk gaan uitwerken hoe het deze motie gaat uitvoeren, want ik ga ervan uit dat die wordt aangenomen. Dan moet het college inzichtelijk gaan maken hoe het ons hierin tegemoet gaan komen. De voorzitter. Door de heer Kruis wordt de volgende motie (G.6 PVV) ingediend:

Motie G.6 PVV Halalvlees aan banden leggen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Nota Dierenwelzijn (RIS307253). Overwegende, dat: • de intrinsieke waarde van dieren een pijler is voor het gemeentelijke dierenwelzijnsbeleid. Verzoekt het college: • alles in het werk stellen om de verkoop en distributie van halalvlees in Den Haag aan banden te leggen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Er wordt hier verbouwd. Het lijkt me beter als u even iemand anders voor laat gaan. Dan ga ik even iets regelen. De voorzitter. Dan weten we dat ook weer. Ik hoop dat het heel mooi wordt. Meneer Groenewold, D66. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Dank aan de wethouder voor de mooie dierennota. Het werd wel tijd na tien jaar. Onze fractie is blij dat het meer behelst dan de paar A4'tjes van tien jaar terug, al staan er inderdaad wel veel foto's in, zoals de heer Kruis net ook aangaf. Maar ik moet wel toegeven: zulke lieve foto's van dieren zorgen alleen maar voor een nog warmer gevoel bij mij voor de dieren. Dus deze foto's hebben wel degelijk nut.

22

Als een dier verwaarloosd wordt of mishandeld, kan dit soms een signaal zijn voor huiselijk geweld. Het dier is dan ook een belangrijke indicator in de signalering van huiselijk geweld. D66 vindt het belangrijk dat dit ook als zodanig verankerd is in de regioaanpak huiselijk geweld. Verder is onze fractie blij met de toezegging van wethouder Van Tongeren dat ze samen met college Parbhudayal wil kijken naar een verdere uitrol van deze aanpak. In deze aanpak zou onze fractie ook graag zien dat er opvangplekken voor overlevers van huiselijk geweld en hun dier komen. Immers, zo'n maatje is juist van essentieel belang in tijden van grote stress. Kan de wethouder aangeven welke inspanningen zij kan verrichten om deze plekken te realiseren? Over de hoogrisicohonden hebben wij in het verleden vragen gesteld, net als meer partijen in deze raad. Het college geeft aan onvoldoende zicht te hebben op het aantal bijtincidenten. Dat vinden wij zorgelijk. Daarom ben ik erg benieuwd naar de reactie op de motie van Groep de Mos die daarover is ingediend. Robin Smit (PvdD). Ik hoor de heer Groenewold heel belangrijke dingen zeggen over de rol van huisdieren en het huiselijk geweld. Kan ik dat zo vertalen dat hij het amendement dat wij hebben ingediend om die ambitie ook in deze Nota Dierenwelzijn te verankeren, gaat steunen? Dennis Groenewold (D66). Wij staan er op zich positief tegenover.

Ik wil even kijken of het helemaal kan zoals u het heeft verwoord, dus ik wacht even de reactie van de wethouder af. Maar de grondhouding is positief. De voorzitter. Dat weten we dan ook weer. Meneer Smit kijkt vrolijk. Dan de heer Van der Helm, VVD. Chris van der Helm (VVD). Voorzitter. Dieren verdienen uiteraard ook een plek in de stad. Daarom is het goed dat er weer een nota is na tien jaar. In de commissie hebben we het daar al uitgebreid over gehad. Ik wil nog kort bij een paar punten stilstaan. Allereerst de Huisdier Informatie Punten. Daar wordt in de nota best wel veel aan opgehangen. Ik had er in de commissie toch wel wat vraagtekens bij hoe we ze bekender en groter gaan maken. Ik gaf in de commissie een voorbeeld. Als je wat algemenere zoektermen gebruikt over huisdieren en Den Haag, en misschien ook wat informatie, dan hoop je natuurlijk dat je gelijk op de Huisdier Informatie Punten terechtkomt, maar bovenaan de Google-hits kreeg ik eerst een dierencrematorium en daarna een dierenhotel. Dat is volgens mij niet waar je uit wilt komen als je informatie over je huisdier zoekt. Dat geeft wel aan dat daar nog een slag in gemaakt kan worden. Als Haagse VVD zien we wel echt een rol weggelegd voor de Huisdier Informatie Punten, omdat je daarmee ook voorlichting kan geven of ontmoedigingsbeleid kan stimuleren, bijvoorbeeld over hoogrisicohonden.

Dat raakt het tweede punt dat ik wil maken en dat we kritisch willen volgen. Er is al een voorlichtingscampagne geweest over de hoogrisicohonden. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik die niet heel breed in de stad heb gezien. Daar is best ook wel wat geld aan uitgegeven. We moeten ook doorgaan met die campagne, maar ik zal kritisch blijven volgen hoe het gaat. Ik wil wel nog een ander punt maken. Dat gaat over bijtincidenten met honden. Die worden helaas niet geregistreerd. Als je landelijk kijkt - die cijfers zijn al iets ouder, maar - dan kom je uit op een schatting van ongeveer 150.000 bijtincidenten per jaar, soms ook met heel ernstige gevolgen. We kennen allemaal wel de voorbeelden uit Den Haag of daarbuiten. Als gemeente zijn we er verantwoordelijk voor om voor de veiligheid van onze inwoners te zorgen. Dat doen onder andere door de APV. In de APV staan ook artikelen over gevaarlijke honden, bijvoorbeeld de mogelijkheid om het muilkorven of aanlijnen van honden te verplichten. Wat blijkt nu uit zowel de commissie als uit de stukken? De praktijk wijst uit dat de muilkorf- of aanlijnplicht pas wordt opgelegd nádat een hond heeft gebeten. Het is natuurlijk hartstikke goed dat er dan alsnog een muilkorf wordt verplicht, maar dan wordt het ook wel weer, letterlijk, een doekje voor het bloeden.

Terwijl de omgeving, mensen in de buurt, vaak aangeven: iedereen zag het al aankomen; die hond vertoonde al langer gevaarlijk of dreigend gedrag. Daarom zou de Haagse VVD graag zien dat de muilkorf- en aanlijnplicht actiever gebruik wordt, juist ook als preventie, om die bijtincidenten zo veel mogelijk te voorkomen. Begrijp me goed, dit gaat niet om alle honden zomaar. Dit zou echt gaan om honden die al dreigend of gevaarlijk gedrag vertonen. Dat zou je goed, onafhankelijk kunnen checken met een 23

gedragsdeskundige. Daar zijn ook allerlei voorbeelden van. Dit sluit ook mooi aan bij de motie van de heer Oudshoorn over het inrichten van een meldpunt, want de signalen uit de buurt moeten wel ergens terecht kunnen komen. Daarom van onze kant een motie om bij gevaarlijke of dreigende honden actiever en preventiever de muilkorf- en aanlijnplicht in te zetten, met het volgende dictum: verzoekt het college om de muilkorf- en aanlijnplicht actiever als preventief middel in te zetten om bijtincidenten zo veel mogelijk te voorkomen, en de raad te informeren hoe de gemeente deze aanpak zal vormgeven en inzetten. Robin Smit (PvdD). De heer Van der Helm geeft aan dat een gedragsdeskundige zou kunnen helpen om zo'n preventief aanlijngebod of muilkorf op te leggen. Hoe moet ik dat voor mij zien? Hoe wordt dat vormgegeven? Chris van der Helm (VVD). De lastigheid is dat er geen registratie is van hoogrisicohonden. Het is dus heel moeilijk in te schatten hoeveel hoogrisicohonden er überhaupt in de stad zijn. Overigens hoeven het niet altijd die honden te zijn die bijten. Het kunnen ook andere honden zijn die bijvoorbeeld verkeerd zijn opgevoed.

Daarom is het belangrijk dat er signalen gegeven kunnen worden, want nu kunnen de signalen eigenlijk niet echt gegeven worden, waardoor je vaak pas achteraf kan handelen, terwijl vaak mensen in de omgeving zien dat het niet goed gaat met een hond of dat een hond gevaarlijk is. Daarom is het eigenlijk een tweetrapsraket. Eerst de motie van de heer Oudshoorn over een meldpunt. Dan kunnen die signalen gegeven worden. Vervolgens wil je vaststellen als gemeente of het daadwerkelijk gevaarlijke honden zijn. Dat moet je objectief kunnen vaststellen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door een gedragsdeskundige te laten kijken of het inderdaad zo is dat de hond gevaarlijk is. Als daaruit komt dat de hond gevaarlijk is, dan zou je zo'n muilkorf- of aanlijnplicht op kunnen leggen. Dat is best een zwaar middel, maar uiteindelijk moet je als gemeente ook garantstaan voor de veiligheid van je inwoners. De voorzitter. Door de heer Van der Helm wordt de volgende motie (G.7 VVD) ingediend:

Motie G. 7 VVD Sneller inzetten muilkorf- en aanlijnplicht om bijtincidenten van honden te voorkomen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 4 maart 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Dierenwelzijn . Constaterende dat, • in Nederland naar schatting ongeveer 150.000 mensen per jaar door een hond worden gebeten; • kinderen relatief gezien vaker slachtoffer zijn van hondenbeten dan volwassenen; • de gemeente als overheid een zeer belangrijke taak heeft om de veiligheid van haar inwoners zoveel mogelijk te waarborgen; • in artikel 2:59 lid 1 van de APV van de gemeente Den Haag staat dat “Indien de burgemeester een hond in verband met zijn gedrag gevaarlijk of hinderlijk acht, kan hij de eigenaar of houder van die hond een aanlijngebod of een aanlijn- en muilkorfgebod opleggen voor zover die hond verblijft of loopt op een openbare plaats of op het terrein van een ander.”; • de gemeente Den Haag wel een aanlijn- of muilkorfplicht kan opleggen voor een hond, maar dat dit in de praktijk weinig wordt toegepast en voornamelijk nadat de hond al gebeten heeft; • de Hoge Raad in een aantal arresten (HR 22-06-2006, HR 15-12-2015) aangeeft dat “een hond niet pas als gevaarlijk hoeft te worden beschouwd als die hond bij eerdere bijtincidenten is geweest”, maar er ook gronden kunnen zijn, bijvoorbeeld door signalen uit de buurt, om een

eigenaar van zijn of haar hond al eerder te verplichten de hond te muilkorven en/of aan te lijnen. Overwegende dat, • de kans dat gevaarlijke honden, zeker in een heel dichtbevolkte stad als Den Haag, inwoners 24

•

•

kunnen bijten zo klein mogelijk moet worden gehouden; het verplicht muilkorven- en aanlijnen van een hond nadat die al gebeten heeft eigenlijk te laat is, te meer omdat vaak, nog voordat bijtincidenten plaatsvonden, in de omgeving of buurt al signalen waren dat de hond gevaarlijk gedrag vertoonde; de aanlijn- en muilkorfplicht ook een preventieve werking kan hebben om het aantal bijtincidenten te verminderen en daarom meer en actiever ingezet zou moeten worden.

Verzoekt het college, • om de muilkorf- en aanlijnplicht actiever als preventief middel in te zetten om bijtincidenten zoveel mogelijk te voorkomen en de raad hierover te informeren hoe de gemeente deze aanpak zal vormgeven en inzetten. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Mevrouw Holman, kunt u even knikken. Kan het? Hoe is het met de verbouwing? Kan het even? Janneke Holman (PvdA). Dank, voorzitter. De verbouwing is boven mij en ik woon niet zo groot, dus ik zit nu op mijn balkon. De voorzitter. Dat meenden we al te zien. Dat is wel leuk. We zien het aan uw haar. Gaat uw gang, vanaf het balkon! Janneke Holman (PvdA). In de commissievergadering heb ik aandacht gevraagd voor een aantal punten, zoals het voorkomen van impulsaankopen van puppy's in coronatijd, aandacht houden voor hulphonden, die nog te vaak geweigerd worden in de horeca, en de vraag hoe we mensen voorlichten over hoe we omgaan met vossen in de stad. Dank voor de reactie van de wethouder op die punten. Ook vroegen we aandacht voor dierenartsbezoek voor mensen met een laag inkomen. Juist een bezoek aan de dierenarts in een vroeg stadium kan hoge kosten op de langere termijn en dierenleed voorkomen.

Ik sluit me daarom ook aan bij de oproep van de SP bij het vorige agendapunt om hier snel mee aan de slag te gaan en om te kijken wat er mogelijk is via de Ooievaarspas, maar ook samenwerking met dierenartsen die huisdieren van mensen met een laag inkomen willen helpen, of een solidariteitsfonds van mensen die begaan zijn met dieren en die bewoners met een laag inkomen graag willen ondersteunen. Verder is het vrij koud hier, dus houd ik het ook kort. Tot zover! De voorzitter. Dank u wel. Ja, we horen de wind ook. Dat geeft ook wel een aparte dimensie aan uw bijdrage. Dan de laatste voor dit agendapunt, meneer Grinwis. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Er ligt een aaibare nota voor, kun je wel stellen, met al die foto's, en ook een goede nota. De ChristenUnie/SGP zal er dus zeker voor stemmen. Wij hebben niet echt heel veel toe te voegen. Ik ben wel benieuwd of de beschikbaar gestelde extra middelen voldoende zijn om al die acties uit te voeren. Ik neem aan dat de wethouder ons in de jaarlijkse voortgangsbrieven goed gaat informeren of het inderdaad lukt, of het voldoende is en of we nog een beetje op koers liggen. Ik ben ook wel benieuwd - dat sluit een beetje aan bij de vraag van collega Holman - wat de huidige coronacrisis doet met de inspanningen die nodig zijn vanuit de gemeente. Heel veel mensen hebben een huisdier aangeschaft het afgelopen jaar.

Blijft dat goed gaan of komen er daardoor meer dieren in het asiel? Of gaan er juist dieren het asiel uit? Wat kan de wethouder zeggen daarover en over de gemeentelijke inspanningen daaromtrent? De vergadering wordt van 11.29 uur tot 11.37 uur geschorst.

25

Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Voorzitter. Het eerste amendement van de Partij voor de Dieren is G.A., Dierenwelzijnsorganisaties verduurzamen. Inderdaad heb ik de toezegging gedaan dat we ook naar andere aspecten van de bedrijfsvoering kijken en daarbij helpen bij de verduurzaming. Ik vind de formulering niet handig, want wat bedoelen we precies met 'dierenwelzijnsorganisaties verduurzamen'? Is dat ook hun eigen woon-werkverkeer bijvoorbeeld? Hoe ver strekt dat dan? Ik wil dit amendement dus ontraden. De toezegging staat. Op aspecten waar we dat maar enigszins kunnen, helpen we de dierenwelzijnsorganisaties om te verduurzamen. Amendement G.B, Diervriendelijk wordt de norm, is ook van de Partij voor de Dieren. Dit ontraadt het college. De net door de raad aangenomen Nota Stadsnatuur heeft hier een formulering over die net anders is. Twee tegenstrijdige nota's is onhandig. Het amendement wordt dus niet overgenomen door het college en ontraden. Robin Smit (PvdD). Het amendement 'Diervriendelijk wordt de norm' wordt ontraden, maar is de wethouder het niet met mij eens dat in een nota dierenwelzijn de belangen van dieren moeten worden beschermd, dus ook die van dieren die soms mensen liever niet zien? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks).

In zijn algemeenheid hebben we het al gehad over de intentie, maar in het amendement wordt gevraagd om een heel specifieke zin toe te voegen. Deze specifieke zin ontraadt het college, omdat er net een Nota Stadsnatuur aangenomen is. We hebben natuurlijk veel onderwerpen in de raad die overlappen of aansluiten, maar dit zou tegenstrijdig zijn met hoe het vastgesteld is door de raad in de Nota Stadsnatuur. Daarom wordt dit amendement ontraden. Uiteraard is het de intentie van het college en de Partij voor de Dieren om te zorgen dat de intrinsieke waarde van dieren een goede plaats heeft in onze stad. Dat is in de commissie uitbundig besproken. Robin Smit (PvdD). De wethouder geeft aan dat het elkaar tegenspreekt, maar het vult elkaar toch juist aan? In de Nota Stadscultuur wordt uitgegaan van een ecologische balans en een ecologische balans bereiken we toch op een diervriendelijke manier? Dus dan kunnen we deze tekst toch gewoon overnemen? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Het oordeel van het college verandert niet. Wij hebben vrij uitgebreid hier in de commissie over gehandeld. Wij ontraden het amendement, omdat dit niet geheel overeenkomt met wat vastgelegd is in de Nota Stadsnatuur. De voorzitter. De wethouder zet haar betoog voort. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dan amendement C van de Partij voor de Dieren: Ingrijpen bij dierenmishandeling op eigen grond.

Dit is een fantastisch amendement, dat het college graag wil omarmen. Daar is volgens mij geen verdere toelichting op nodig. Amendement G.C Partij voor de Dieren, Ingrijpen bij dierenmishandeling op eigen grond, wil het college omarmen. Dan het amendement over het Huisdier Informatie Punt. Meerdere sprekers in de raad hebben gewezen op het belang van het Huisdier Informatie Punt. Hier wordt gevraagd om vooral te focussen op het monitoren. Ik kom later op een motie van de HSP die vraagt om te beschrijven hoe ik dat ga doen. In plaats van de beperkte ambtelijke capaciteit in te zetten op monitoren, zou het college veel liever inzetten op het verbeteren en het zorgen dat de Huisdier Informatie Punten bekender werden. Bij een grote groep zijn ze bekend, maar, inderdaad, zoals de heer Wijsmuller zei, dat zou nog beter kunnen. We hebben daar een paar ideeën voor. Ik kom daar bij de motie op terug. Maar dit amendement, in deze vorm, ontraden wij. Ik kom bij het amendement Opvang-nieuwe-stijl als ambitie. Het is belangrijk om te kijken hoe iemand die in de situatie van huiselijk geweld zit, opgevangen kan worden. Idealiter zou je in de mannen- maar ook in de vrouwenopvang het gezin en het huisdier niet scheiden, maar omdat het groepsopvangen zijn, lukt dat vaak niet.

Er zijn andere mensen die mogelijk een ander dier hebben en ook mensen die het wat moeilijker vinden om in een stressvolle situatie ook nog met iemands anders huisdier samen in een groepsopvang te zitten. Het systeem op dit moment is dat er 24 uursnoodopvang is en dat er door de stichting Blijf van mijn Dier gezocht wordt naar een plek. Dat is ook waarom wij 26

dit amendement willen ontraden. Overigens hoort dit hele onderwerp veel meer bij wethouder Parbhudayal, omdat zij vooral kijkt naar het huiselijk geweld. Robin Smit (PvdD). Het zou ook juist terug moeten komen in de Nota Dierenwelzijn, omdat het en-en is: dieren én mensen. Het amendement stelt voor wat er eigenlijk al gebeurt door het college, dus waarom kunnen we dat dan niet opnemen? Dan laten we ook aan de stad zien dat we daar al mee bezig zijn en dat het onze aandacht heeft. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Het heeft zeker de aandacht van het college. Het belangrijkste is dat een slachtoffer uit de situatie van geweld kan komen. Het huisdier kan soms een belemmerende factor zijn. Dus in plaats van deze clausules in allerlei aanpalende notities over te nemen, ligt de focus bij het werk van wethouder Parbhudayal. Het college vindt dat de acties wel degelijk supernuttig zijn, maar dat deze ambitie niet de oorsprong heeft van het beschermen van de dieren, maar juist het beschermen van de mensen en de vrouwen. Wij verschillen dus niet van mening over dat hieraan gewerkt wordt en aan gewerkt moet blijven worden. Het zou ook een van de punten kunnen zijn die in de klankbordgroep die de gemeente gaat opzetten samen met alle dierenwelzijnsorganisaties, onderwerp van gesprek worden. Maar het college ontraadt het om het in deze Nota Dierenwelzijn op te nemen. Robin Smit (PvdD).

In de Nota Dierenwelzijn van de wethouder staat in hetzelfde hoofdstuk ook een ambitie met betrekking tot het herkennen van de relatie tussen dierenmishandeling en andere vormen van huiselijk geweld, waarbij dierenartsen actief worden benaderd over hoe zij dat handelen kunnen doorgeven. Ons voorstel over de huiselijk geweldsituatie en om te werken aan die opvangorganisatie is toch een vergelijkbare ambitie en actie? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). De heer Smit haalt hier terecht aan dat het college op de verschillende beleidsterreinen hier aandacht aan wil geven. Wat het college betreft is het op deze wijze voldoende verankerd in deze nota. Het is verder het werk van wethouder Parbhudayal. Er zijn allerlei omstandigheden waardoor iemand aarzelt om naar een opvang te gaan. Zij kijkt vanuit die focus stelselmatig mee. Ik denk dat wij inhoudelijk geen enkel verschil van inzicht hebben. Het is alleen de vraag: hoe vaak moet je dit veranderen voordat we het doen? Dus materieel geeft het college hier opvolging aan. We willen het alleen in deze nota niet op deze wijze verankeren. De voorzitter. De wethouder zet haar betoog voort. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ik kom bij de motie G.1 van Groep de Mos: Zet een tandje bij in de registratie van bijtincidenten. Zoals we ook in de commissievergadering gedeeld hebben, zijn bijtincidenten echt vrij ernstig, vreselijk.

Ze hebben nare gevolgen voor mensen, maar geven ook aan dat de dieren ook in een stresssituatie zitten. We hebben het er toen over gehad dat het vooral aan het baasje ligt en de omstandigheden, dat elke hond in principe een bijtende hond zou kunnen zijn, en dat ook dieren die hoogrisicodieren genoemd worden, onder de juiste omstandigheden heel goed te handhaven zijn. Er wordt in de motie gevraagd om een beter registratie- en meldpunt. Wij kijken naar de ontwikkelingen in Rotterdam. Wat we als raad en college samen willen is natuurlijk het aantal incidenten naar beneden brengen. Wij willen niet dat alleen de administratie ervan beter wordt. De huidige registratie door de politie heeft de cijfers opgeleverd die ik met uw raad gedeeld heb. Er wordt natuurlijk verzocht om dat zo goed mogelijk te doen. We volgen het initiatief in Rotterdam. Daar zijn vrij stevige kosten aan verbonden, die momenteel niet passen binnen het budget dat er is voor het dierenwelzijn. Deze motie van Groep de Mos wordt dus door het college ontraden. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Hierbij gaat de wethouder er toch helemaal aan voorbij dat het niet bekend is hoeveel bijtincidenten plaatsvinden. En ja, het ligt aan het baasje, maar met alle respect, ik word liever door een teckel gebeten dan door een pitbull. Er gebeuren echt ernstige dingen in deze stad, waar u nu voor wegkijkt.

Ik vraag u dringend om maatregelen te nemen. Er zijn mensen die de straat niet meer op durven, omdat ze bang zijn dat ze de hond weer tegenkomen

27

die ze aangevallen heeft, omdat de handhaving hier in Den Haag niet op orde is. Ik wil dus echt dringend verzoeken aan de wethouder om hier echt actie op te ondernemen. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). De heer Oudshoorn had ook in de commissie een duidelijk pleidooi met meerdere punten. Deze motie vraagt om een meld- en registratiepunt. Dat is wat anders dan inzetten op handhaving, waar nu ook naar gevraagd wordt. Een meld- en registratiepunt geeft de hoeveelheid bijtincidenten aan. De cijfers die er zijn, zijn gedeeld met de raad. Er is ook bij gezegd dat er afgesproken is om die zo accuraat mogelijk bij te houden. Dat is wat de politie op dit moment doet. Wat handhaving op een bijtincident betreft: dan is het incident al gebeurd. Dus wat u wilt, is betere preventie. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ja, ook betere preventie, klopt. Dat sluit ook mooi aan bij de motie van de heer Van der Helm, maar er kan geen sprake zijn van handhaving als de cijfers, de basis daarvan, niet op orde zijn. Daarom wil ik ook dat registratiepunt. Zonder goede registratie van meldingen is handhaving ook niet mogelijk. Wat vindt de wethouder daarvan? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Zoals gezegd, volgen wij het initiatief in Rotterdam om te kijken of dat inderdaad helpt om het aantal bijtincidenten terug te brengen, want dat is de intentie van u, maar ook van de raad.

Dit punt hebben we gedeeld in de commissie. Je kijkt al heel snel aan tegen één à twee ton om dat goed te doen. Dat ontbreekt op dit moment in de begroting van dierenwelzijn. Als in Rotterdam blijkt dat het fantastische resultaten oplevert, dan zou dat een punt kunnen zijn waarvoor Groep de Mos bij de volgende begrotingsbehandeling aandacht vraagt om dat alsnog in de begroting op te nemen. Maar het college is er nog niet van overtuigd dat door het registreren van de hoeveelheid incidenten, het aantal incidenten afneemt. Dat zit veel meer aan de preventiekant. Dat is ook waar wij echt een tandje bij willen zetten als college. De voorzitter. Meneer Oudshoorn, u heeft nog een nieuw licht op de zaak? Dit is dan de derde interruptie. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ja, klopt, dat zou mijn derde dan zijn op hetzelfde punt. Mag dat? De voorzitter. Nou ja, ga uw gang. Ik heb u nu al het woord gegeven. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik constateer dat dit een geldkwestie is en dat deze wethouder de slachtoffers in hun hemd laat staan. Ik vind dat zeer kwalijk. De voorzitter. Wethouder Van Tongeren zet haar betoog voort, en mag ook reageren, maar goed. Gaat uw gang. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dat was meer een statement. Wij delen de ontzetting over bijtincidenten.

Alleen een registratiepunt gaat het aantal bijtincidenten niet naar beneden brengen, alleen meer in kaart brengen. Chris van der Helm (VVD). De wethouder zegt dat het registreren van bijtincidenten niet zozeer belangrijk is, maar meer de preventie. Dan zou het toch preventie zijn dat er een plek is waar mensen in de stad kunnen aangeven dat er bijvoorbeeld een dreigende of gevaarlijke hond in de stad loopt en daar dus ook actie op kan worden ondernomen? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ik kom later in mijn betoog op de ingediende motie van de VVD, G.7. De melding van gevaarlijke situaties gebeurt op dit moment bij de politie. Men kan ook 144 bellen. Dat is de tweede mogelijkheid. Bij de motie van de VVD wil ik graag terugkomen op de preventiemogelijkheden, maar - dat hebben we ook gewisseld in de commissie - er staan er ook meer in de algemene aanpak: voorlichting bij aanschaf, het meer aandringen op puppytraining. Landelijk lobbyen we voor een houdersverbod om een effectievere preventieaanpak te kunnen krijgen. 28

De voorzitter. Oké, het komt dus zo terug. Gaat uw gang, wethouder. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ambtelijk is bij ons een onduidelijkheid of motie G.2 en G.3 van de Partij voor de Dieren ingediend zijn of dat daar vragen over zijn gesteld. De voorzitter. Die zijn niet ingediend. G.4 is wel ingediend. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). G.4. ligt nog op mijn stapel. We waren even in verwarring of de moties alleen administratief bestonden of ook ingediend waren. De voorzitter. Dat snap ik helemaal. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ik ben bij de vraag van de heer Smit over De Blauwe Hond. Dat vindt het college een heel mooie aanpak. Die bestaat, en kan gewoon aangeschaft worden door scholen. Scholen worden, nou ja, 'overspoeld' is misschien een sterk woord, maar er worden allerlei verschillende onderwijs- en leerpakketten aangeboden aan scholen. Scholen kunnen dit pakket nu al afnemen en gebruiken. Dan de chipplicht voor katten. De voorzitter. Die is niet ingediend. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Nee, maar er was wel een vraag over. Die gaat over een pilot die in Amsterdam gaat lopen. In Amsterdam is er nog geen overeenstemming met het ministerie hoe die pilot eruitziet. Wij volgen dit nauwgezet.

Komen daar dingen uit waardoor wij of bij de pilot kunnen aansluiten of ons huidige beleid om de chipmaand voor dieren op een andere wijze aandacht kunnen geven, dan zullen we dat zeker doen. Want hoe meer gechipte dieren, hoe makkelijker het ook is om verloren dieren met hun eigenaar te verenigen. Robin Smit (PvdD). Kunnen we dan niet alsnog nu aankloppen bij de minister en zeggen dat we mee willen doen met die pilot voor de chipplicht? Want als we op Amsterdam gaan zitten wachten, zijn we misschien te laat. De minister heeft aangegeven dat ze nu bezig is om die plannen verder uit te werken, dus volgens mij is nu het moment. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). De minister heeft aangegeven dat ze met Amsterdam in vergevorderd overleg is om het daar te doen. Wat dit college wil doen, is bij een pilot kijken of het goed vormgegeven kan worden en of het effect heeft. Dán willen we zeker kijken of we het over kunnen nemen. Dat hebben we ook in de commissie gewisseld en dat is op dit moment het standpunt van het college. Dus Amsterdam is er nog niet uit, de pilot loopt nog niet en het ministerie is met Amsterdam in overleg. Motie G.4 van de Partij voor de Dieren gaat over het omheind losloopgebied. De heer Wijsmuller, onze nestor van de raad, wees er al op dat het fokbeleid en het hondenbeleid bij wethouder Bredemeijer horen.

Ik had begrepen dat u daar binnenkort met hem over in debat gaat. Ik zou zeggen: hou de motie aan tot dat debat. Zo niet, dan moet ik de motie ontraden omdat ze voortijdig is. Robin Smit (PvdD). Ik vind dat dan wel een beetje gek van de wethouder, want in de Nota Dierenwelzijn is wel een ambitie opgenomen over kwalitatief voldoende hondenlosloopgebieden. Uit de evaluatie die in 2017 is gedaan, wordt dan dus wel opgenomen dat we in gesprek gaan met bewoners om dat te evalueren, maar uit de evaluatie van 2017 wordt dan niet de wens die is uitgesproken voor een omheind hondenlosloopveld, opgenomen in deze ambities. Hoe rijmt de wethouder het dat het ene punt uit de evaluatie wel wordt opgenomen en het andere punt niet? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Het is een soortgelijk antwoord als de vorige keer. De debatten en de verantwoordelijkheden van wethouders overlappen en raken elkaar. Wat we hebben kunnen opnemen in deze nota, hebben we gedaan. Ook in de commissievergadering hebben we 29

gewisseld dat het hondenlosloopgebied enorm veel te maken heeft met hoe je de hele buitenruimte inricht. Daar is heel binnenkort - ik dacht zelfs deze donderdag - een debat over met wethouder Bredemeijer. Dat weet de heer Smit ongetwijfeld ook. Dus ik zou zeggen: hou deze motie aan. Het college zegt niet 'onuitvoerbaar, ontraden', maar: houd haar aan tot het debat met wethouder Bredemeijer. De voorzitter. Meneer Smit nog een keer. Iets nieuws, hè, neem ik aan? Robin Smit (PvdD). Ja, ik wilde aangeven dat ik deze motie aanhoud. De voorzitter. Aangezien motie G.4 is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Motie G.5 van de HSP gaat over een punt dat door meerderen aangedragen is: de bekendheid en de modernisering van het Huisdier Informatie Punt. Er loopt een aantal acties. Een ervan is om de klankbordgroep te vragen wat zij willen. Een aantal mensen gaat blogs schrijven, om het vooral in kringen van mensen die interesse hebben of betrokken zijn bij huisdieren, bekend te maken. Ik wil dat naar aanleiding van deze motie zeker in een brief aan de raad sturen. Dat wordt niet een uitgebreid plan van aanpak met een mooie inleiding en foto's, maar we noemen kort, puntsgewijs de verschillende acties die er zijn. Daarmee kan het college deze motie omarmen.

Het college vindt het ook echt terecht dat het Huisdier Informatie Punt waar het maar enigszins kan, goed bekend is. Wat het college niet kan, is geld uitgeven om het hoger in de Googlezoekresultaten weer te geven. Ik heb mij door de ICT laten vertellen dat er kosten aan verbonden zijn om hoger te scoren bij Google. Dat wil het college niet. GroenLinks gaf complimenten voor de hulp voor verduurzaming aan de dierenwelzijnsorganisaties en vroeg ook over bijdragen in coronatijden. Er is continu overleg met de dierenwelzijnsorganisaties. Er is een eenmalige bijdrage geweest voor een van de dierenwelzijnsorganisaties. Dat heb ik in de commissie ook gewisseld. Op dit moment hebben wij geen signalen van die organisaties dat zij nu door corona financiële problemen hebben. De heer Groenewold vroeg naar de regionale aanpak huiselijk geweld van wethouder Parbhudayal en plekken voor dieren. Die vraag heb ik volgens mij beantwoord. Ook vroeg D66 aandacht voor de bijtincidenten en dat die zo goed mogelijk geregistreerd worden door de politie. De heer Van der Helm vroeg naar het Huisdier Informatie Punt. De heer Van der Helm had heel terecht een arrest van de Hoge Raad gevonden, waarvoor hulde. Die was bij het college nog niet bekend en heeft echt nieuw inzicht gegeven. De heer Van der Helm vraagt om te kijken naar het actiever inzetten van de muilkorf- en aanlijnplicht.

Nou is dit iets wat ik in principe met de burgemeester moet overleggen en hij met de driehoek. Ik heb deze motie gisteravond bestudeerd en juridisch gecheckt. Ik zou graag willen dat de heer Van der Helm mij die mogelijkheid geeft. Ik heb net een voorleestekstje van de juristen gekregen. Die stelt dat in onze APV nu niet gedefinieerd is wat gevaarlijk of hinderlijk gedrag is. Vanuit de directie Veiligheid was de lijn tot nu toe om pas over te gaan tot het opleggen van een aanlijn- en muilkorfgebod als er daadwerkelijk gebeten was. De uitspraak van de Hoge Raad heeft betrekking op een individuele strafzaak, dus het strafrecht, en niet op het bestuursrecht van het opleggen van de aanlijn- en muilkorfplicht. Het hof heeft in het betreffende arrest bepaald hoe je een gevaarlijk dier moet uitleggen. De Hoge Raad heeft dat bevestigd. Het gemeentelijke beleid kunnen we verder gaan uitwerken op basis van wat in dit arrest als gevaarlijk wordt gedefinieerd. We willen samen met bureau Levende Have en de politie, mits ook de burgemeester, vanuit zijn verantwoordelijkheid voor veiligheid, dit een goed plan vindt, kijken hoe we hinderlijk en gevaarlijk gedrag zo kunnen definiëren dat het toetsbaar is. We moeten dus wel iets hebben wat toetsbaar is, want de een schrikt van een teckel en de ander vindt een pitbull een gezellige schoothond. Het moet dus een toetsbaar criterium zijn.

Met die uitleg kunnen we deze motie omarmen. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb het gevoel dat ik word overgeslagen. De wethouder gaat de volgorde van sprekers langs en de heer Kruis is opeens gepasseerd.

30

Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). De heer Kruis heeft gelijk. Hij heeft motie G.6 ingediend. Die ligt hier op mijn stapel. Excuses, meneer Kruis. Dus zoals het hier letterlijk staat kan het niet, maar wel met de interpretatie die het college gegeven heeft, dat we dit gaan uitzoeken. Het is een goed punt. Het was voor het college nieuw dat deze informatie in dit arrest stond. Dus dank u wel voor deze bijdrage, meneer Van der Helm. Dan de heer Kruis. Deze motie wordt ontraden. Het college heeft hier geen wettelijke mogelijkheden toe. Sebastian Kruis (PVV). Dat antwoord vind ik heel teleurstellend, want we kunnen wel als gemeente een ambitie uitspreken. Dat is ook wat u net de heer Smit meegaf: dat we wel een signaal willen afgeven als het bijvoorbeeld gaat om die blijf-van-mijn-lijfhuizen voor vrouwen met dieren. Nu wordt gezegd: dit kunnen we niet, dus doen we het niet. Maar we kunnen toch gewoon zeggen als stad van vrede en recht die dierenwelzijn hoog in het vaandel heeft staan: we willen het signaal afgeven aan de stad dat wij bij voorkeur liever niet zien dat er halalvlees wordt verkocht in onze straten? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). De motie vraagt 'alles in het werk stellen om de verkoop en distributie van halalvlees in Den Haag aan banden te leggen'. Dit is voor het college niet uitvoerbaar. Sebastian Kruis (PVV).

Ik vind dit gebrek aan ambitie toch teleurstellend. Maar dan een persoonlijke vraag aan mevrouw Van Tongeren: als het aan haar lag, hadden we dan halalvlees aan banden gelegd in deze stad? Dat vraag ik aan de wethouder van een progressieve partij. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Ik zit hier in een formele functie als onderdeel van het college. Het college is wettelijk niet in staat deze motie uit te voeren, dus ze wordt ontraden. Mevrouw Holman van de Partij van de Arbeid vroeg samen met de SP aandacht voor de Ooievaarspas, voor mensen met een laag inkomen en een dier dat een behandeling nodig heeft. De klankbordgroep gaat dit bespreken om te kijken wat zij zien als de beste mogelijkheid hiervoor. Bij de Ooievaarspas wordt er gekeken met de mensen die een Ooievaarspashouder zijn, tegen wat voor type dingen zij het meest oplopen en wat zij graag zouden willen dat er binnen de mogelijkheden voor hen geregeld wordt. Dus op twee plekken wordt er verder over doorgepraat. Wat ik tot nu toe van individuele dierenartsen gehoord heb, is dat er een behoorlijke solidariteit is bij de dierenartsen. Er wordt gekeken of er voor een dier ook een wat goedkopere behandeling mogelijk is die ook een goed resultaat geeft. Dus dit heeft zeker de aandacht ook van wethouder Van Alphen.

Dieren geven aan iedereen liefde en vertrouwen, zeker ook aan mensen die toch al in een situatie van armoede zitten. De heer Grinwis heeft twee vragen gesteld, waarvan ik helaas de tweede gemist heb, omdat de heer Grinwis om voor mij onduidelijke redenen op mijn iPad een heel zacht volume heeft. De eerste vraag was of de beschikbare middelen voldoende zijn. Als je aan elke wethouder vraagt 'als je er een paar ton bij had, zou je er dan iets zinnigs mee kunnen doen?', dan is het antwoord daarop natuurlijk altijd ja. De behoefte van de verschillende onderwerpen is altijd groter dan het beschikbare budget, maar de balans is dat wij ook onze burgers op een redelijke wijze willen belasten. Dus vandaar de taak aan het college, en ultimo uiteraard de raad, om de verdeling van de beschikbare middelen vast te stellen. Het college is al heel blij dat er voor het eerst in jaren echt een forse verhoging van het budget voor dierenwelzijn mogelijk geweest is in de afgelopen begroting. Als de heer Grinwis een tweede vraag had, dan heb ik die niet kunnen verstaan. De voorzitter. Meneer Grinwis is vast heel graag bereid om die nog een keer te stellen. Dat kan zonder spreektijd, want hij heeft het al een keer gezegd. Meneer Grinwis, heel kort. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). De coronacrisis heeft onder andere geleid tot veel meer aanschaf van huisdieren.

Mijn vraag was of dat nog impact heeft op de uitvoering van het beleid. Betekent dat bijvoorbeeld dat het asiel nu leger is dan voorheen? Of is het juist voller dan voorheen? Heeft de wethouder een beetje de vinger aan de pols als het gaat om de gevolgen daarvan voor dierenwelzijn? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Dit hebben we in de commissie ook besproken. We hebben contact gehad met alle verschillende opvangorganisaties. Die zeggen inderdaad dat het een stuk leger 31

is. Er zijn heel veel dieren geadopteerd. Ze hebben daar steeds een goede matching gemaakt en ook beseffen gezinnen zich dat na corona het dier er dan nog steeds is. Zij zeggen dat ze op het dit moment prima aankunnen. Ze verwachten dat er na corona of nadat de maatregelen wat minder worden, er wel een aantal dieren terug zullen komen, maar daar is op dit moment echt ruimschoots ruimte voor. Daarmee ben ik aan het einde van mijn beantwoording in eerste termijn gekomen. Chris van der Helm (VVD). Een hele korte reactie op de wethouder naar aanleiding van de reactie op de motie. Ik begrijp de uitleg van de wethouder. Volgens mij moeten we op die manier de motie ook lezen. Het tweede deel van het dictum laat ook zien dat het college de ruimte krijgt om te laten zien hoe het dat precies gaan doen. Ik sta achter die uitleg. Dan blijft de motie zo. De voorzitter. Waarvan akte. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Vanaf 20.00 uur vanavond is de raad weer in vergadering bijeen en zal over de diverse voorstellen worden gestemd en worden eventueel stemverklaringen afgelegd. De vergadering wordt van 12.11 uur tot 12.22 uur geschorst.

Aan de orde is: H. Voorstel van het college inzake Beleidsnota 'Op weg naar een inclusieve samenleving' (RIS307542). De beraadslaging wordt geopend. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Zoals ik al zei bij de commissievergadering, is deze nota de zoveelste diversiteitskruistocht van de moraalridders. Hoe linkser de club, hoe obsessiever ze met rassendiscriminatie bezig zijn, lijkt het. Maar bij de partijbijeenkomsten van GroenLinks moet je zo ongeveer een zonnebril op, omdat je anders verblind wordt door al het wit, en de PvdA vindt het stadhuis te wit, maar als ze dan de kans hebben om een wethouder van kleur te leveren, komen ze zelf aanzetten met een sneeuwwitje. Diezelfde partijen trekken wel als een soort witte sneeuwstorm door de stad om iedereen lastig te vallen met quotums, diversiteitskeurmerken, anoniem solliciteren, en om iedereen de maat te nemen op het gebrek aan kleur, het verkeerde geslacht en noem het allemaal maar op. Als die partijen vervolgens worden aangesproken op hun eigen hypocrisie ... Mijn collegaraadsleden weten het nog wel. Toen ik in de zomer een motie indiende om de fractievoorzitters van GroenLinks, D66 en de Haagse Stadspartij te vervangen door iemand van kleur, naar aanleiding van de grote mond die ze hadden over Black Lives Matter, werd mij de mond gesnoerd en mocht ik de motie niet indienen.

Maar ik begrijp dat de Haagse Stadspartij inmiddels wel mijn gebeden heeft verhoord. Goed! Het is de hypocrisie van de linkse deugneuzen die het cultiveren van slachtofferschap tot electoraal verdienmodel hebben gemaakt. In alle ijver om slachtofferschap te cultiveren, doen deugpartijen precies datgene wat zij zeggen te willen bestrijden, namelijk discrimineren. Want positieve discriminatie voor de een is negatieve discriminatie voor de ander. Allochtonen of vrouwen voortrekken bij sollicitaties, is het achterstellen van autochtonen en mannen. Zo simpel is het. Het zou moeten gaan om kwaliteit en niet om afkomst of geslacht. Daarom heb ik de volgende motie: overwegende dat - zoals ik al zei - positieve discriminatie voor de een, negatieve discriminatie is voor de ander; kwaliteit de grond hoort te zijn op basis waarvan iemand een functie of plek krijgt toebedeeld; en toegeschreven slachtofferschap geen uitgangspunt mag zijn van beleid; verzoekt het college alle vormen van discriminatie tegen te gaan, waaronder positieve discriminatie. Dan nog een ander punt. Terwijl deze nota vooral bedoeld lijkt voor het handjevol panseksuele, non-binaire shemales van kleur in onze stad, zijn er veel groepen die worden vergeten. Denk aan de vrouwen die op de boulevard van Scheveningen voor 'kankerhoer' worden uitgescholden, 32

homo's die niet normaal hand in hand over de kermis op het Malieveld durven te lopen, joden die zich niet meer veilig voelen in bepaalde buurten in onze stad, en ga zo maar door. Ze worden geïntimideerd en gediscrimineerd, vaak door één bepaalde groep die zich laat inspireren door de bekende politieke ideologie. Als we naar de feiten kijken, dan zien we dat 40% van de moslims vindt dat joden niet te vertrouwen zijn: onderzoek van professor Koopmans. Drie kwart van de Turken en Marokkanen zou het een probleem vinden als hun kind een partner zou hebben van hetzelfde geslacht: onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. En als er één organisatie is in de stad die dit soort discriminatie en intolerantie aanwakkert, dan is het wel de As-Soennah moskee. Dat is keer op keer gebleken. Het is absurd dat we een nota inclusiviteit hebben, maar dat de hypocriete links deugpartijen hier met een hele grote boog omheen lopen. Daarom de volgende motie: overwegende dat er in een inclusieve samenleving geen tolerantie kan zijn voor intolerantie; verzoekt het college alles in het werk te stellen om de As-Soennah moskee te sluiten. Adeel Mahmood (NIDA). Ik heb aandachtig geluisterd naar het verhaal van de heer Kruis dat er in een inclusieve samenleving geen tolerantie kan zijn voor intolerantie en dat we alle vormen van discriminatie tegen moeten gaan.

Vraagt de heer Kruis hier nou om de standpunten van de PVV te bestrijden? De voorzitter. Meneer Kruis … Sebastian Kruis (PVV). De zucht van de voorzitter deel ik. Dit is een beetje vragen naar de bekende weg. Ik heb de vraag van de heer Mahmood gehoord, waarvan akte, maar daar ga ik niet op reageren. Dank u wel. Adeel Mahmood (NIDA). Ik constateer dat het uitblijven van een antwoord ook een antwoord is. Ik heb mijn antwoord gekregen. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter, … De voorzitter. Ik heb geen vraag gehoord, maar gaat uw gang, meneer Kruis. U mag. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb inderdaad ook geen vraag gehoord, maar zo makkelijk is het natuurlijk niet. Even wat onzin poneren in de raadzaal; ik weet niet wat ik ermee aan moet. Het is zo veel aaneengeregen onzin dat ik niet eens weet waar ik moet beginnen met een antwoord. Het slaat helemaal nergens op. We hebben een vrijheidsagenda voor hoop en optimisme, waarin mensen worden beoordeeld op hun toekomst en niet op hun afkomst, meneer Mahmood. Als mensen niet mee willen doen in onze samenleving, dan moeten we ook niet aan die mensen gaan trekken met allemaal subsidies, waar heel veel linkse partijen het van moeten hebben. We willen gewoon een Den Haag en een Nederland voor Nederlanders en mensen die mee willen doen. Mensen die niet mee willen doen, zullen daar de consequenties van ervaren.

Met de vriendelijke groet van een dankbare samenleving, die er financieel voor opdraait. De voorzitter. Door de heer Kruis worden de volgende moties (H.1 PVV en H.2 PVV) ingediend:

Motie H.1 PVV Geen tolerantie voor intolerantie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Beleidsnota ‘Op weg naar een inclusieve samenleving' (RIS307542). Overwegende, dat: • er in een inclusieve samenleving geen tolerantie kan zijn voor intolerantie.

33

Verzoekt het college: • alles in het werk te stellen om de As-Soennah moskee te sluiten. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie H.2 PVV Stop discriminatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 maart 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Beleidsnota ‘Op weg naar een inclusieve samenleving' (RIS307542). Overwegende, dat: • positieve discriminatie voor de één, negatieve discriminatie is voor de ander; • kwaliteit de grond hoort te zijn op basis waarvan iemand een functie of plek krijgt toebedeeld; • toegeschreven slachtofferschap geen uitgangspunt mag zijn van beleid. Verzoekt het college: • alle vormen van discriminatie tegen te gaan, waaronder positieve discriminatie. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Voorzitter. Diversiteit, inclusie, integratie en acceptatie: we spreken al decennialang over dit soort onderwerpen. Er worden wel stappen gezet, maar helaas niet voldoende. We zien dat de top van overheidsinstellingen geen correcte weerspiegeling is van onze samenleving. De balans man versus vrouw en westers versus niet-westers in de top van onze overheidsinstellingen is ongebalanceerd. De gemeente, die een voorbeeldfunctie heeft, doet te weinig om deze balans in evenwicht te brengen. Laten we het college van B&W als voorbeeld nemen. Den Haag telt voor meer dan 50% mensen met een migratieachtergrond. Helaas zien we dat niet overal terug.