RIS308209 Notulen van de raad van 11 februari 2021-dagvergadering

De heer Oudshoorn doelt waarschijnlijk op de insprekers van de Vogelwijk, Bezuidenhout en misschien ook Marlot. Bijvoorbeeld met Marlot staat er nu een afspraak ergens volgende maand om in gesprek te blijven. Er zijn zo veel gesprekken gaande. Ik begrijp wat de heer Oudshoorn zegt, als we luisteren naar de insprekers. Dat vind ik echt vervelend en dat trek ik me ook aan. Ik hoop dat ik dat voldoende duidelijk heb gemaakt. Maar er zijn echt heel veel wijken in de stad waar we heel goed mee in gesprek zijn. Gelukkig geldt dat ook voor Bezuidenhout en de Vogelwijk, alhoewel we moeten constateren dat we in het geval van de Vogelwijk inderdaad zijn aangekomen op een moeilijk punt. Ik denk dat de heer Oudshoorn daarop doelt met deze tekst. Dat begrijp ik ook, maar het doet geen recht aan de rest van de stad en de enorme inspanningen daar. We zitten aan tafel met de betrokken bewonersorganisaties. We zijn daarmee in gesprek. We bekijken op welke manier we nog duidelijker kunnen zijn naar elkaar toe over de verwachtingen, over de wettelijke verplichtingen et cetera. Ik wil de motie echt ontraden, omdat ik vind dat die geen recht doet aan de enorme inspanningen van onze ambtelijke organisatie enerzijds en de inspanningen van bewonersorganisaties anderzijds. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

Ik constateer toch dat de wethouder echt doof is voor alle argumenten die de insprekers hier hebben ingebracht en dat hij dan toch maar kiest voor een rechtsgang. Ik vind dat heel teleurstellend.

32

Wethouder Bredemeijer (CDA). Ik vind het vervelend dat deze conclusie wordt getrokken, omdat die echt geen recht doet aan hoe ik erin zit. Natuurlijk trek ik me absoluut aan wat er gezegd is, maar we moeten ook constateren dat we al jarenlang in gesprek zijn met elkaar. Ik leg me niet nu maar neer bij het een of het ander, absoluut niet. We doen er alles aan om met elkaar in gesprek te blijven. We doen er alles aan om duidelijk te maken dat bij een grondwaterstand van 2 meter je bij hevige regenval wel last kunt hebben van natte kelders. Dat is vervelend, maar dat is wel het gesprek dat we hebben. We doen er dus alles aan om met elkaar in gesprek te blijven. Ik leg me echt nergens bij neer, zeg ik tegen de heer Oudshoorn. Die conclusie is dus ook niet terecht. Maar we moeten ook niet doof zijn voor de bewonersorganisaties waar we wél heel goede gesprekken mee voeren en waar het niet uiteindelijk tot een rechtsgang komt. De voorzitter. Ik stel voor dat u uw betoog voortzet, want u heeft al veel collegetijd genomen. Wethouder Bredemeijer (CDA). De een-na-laatste motie is G.7 van de Islam Democraten, 'Ondernemers en riolering', over de tegemoetkoming. Rioolvervanging kan inderdaad zorgen voor overlast, maar op dit moment is er al een tegemoetkoming voor ondernemers die vinden dat ze omzetderving hebben door rioolwerkzaamheden.

Zij kunnen die nadeelcompensatie al krijgen, dus deze regeling bestaat in die zin al. De laatst binnengekomen motie is G.8 van de heer Grinwis van de ChristenUnie/SGP, 'Drainage aanleggen bij vervangen riolering'. De motie gaat eigenlijk over de vraag of je kunt differentiëren. Ik denk dat ik daar voldoende antwoord op gegeven en wil daarom deze motie met klem ontraden. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Ik heb niet om een nieuwe regeling gevraagd. Ik heb met mijn motie gevraagd om de regeling inzichtelijker en toegankelijker te maken en de participatie van tevoren goed te regelen. Ik vraag geen nieuw beleid. Wethouder Bredemeijer (CDA). Het kan zijn dat ik een andere tekst heb: een tegemoetkoming te realiseren voor ondernemers die omzetverlies lijden door rioolvervanging, ondernemers te laten participeren bij de besluitvorming en de raad hierover te informeren; dat is een nieuwe regeling. Die regeling bestaat al, dus we moeten die niet opnieuw optuigen. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Ik heb twee punten. De wethouder is, lijkt het wel, de inzet van onder andere de CDA-fractie hiervoor in deze raadsperiode vergeten. En de wethouder framet steeds alsof er een tegenstelling is tussen drainage en afkoppelen en water vasthouden en water afvoeren. Dat is natuurlijk onzin.

Er is tegenwoordig regelbare drainage, dus ik vind dat de wethouder onrecht doet aan de motie, het weg framet en daarmee niet inhoudelijk recht doet aan de motie. De voorzitter. Dit begint op een tweede termijn te lijken. Ik zie ook de heer Oudshoorn voor een interruptie. Of wilt u echt een tweede termijn? Dan kunnen we daarmee beginnen. Nee? Oké. Wethouder Bredemeijer (CDA). We doen infiltratie in bijvoorbeeld de wijk Transvaal, waar we al 3 kilometer aanleggen. Dus waar wij die problemen zien, doen we dat. In die zin doe ik wel degelijk recht aan deze motie. Op het moment dat er om differentiatie wordt gevraagd, geef ik de onwenselijkheid daarvan aan. Dat moeten we dus echt niet doen. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Gedurende het debat heeft de wethouder een paar keer een tegenstelling opgeroepen die er in mijn betoog zou zitten, maar dat is pertinent niet waar. Als je je in de grondwaterproblematiek verdiept, ligt het echt anders. Deze motie vraagt om daar waar mogelijk en nodig in te zetten op drainage, niet alleen in Transvaal en de Schilderswijk, maar ook op andere plekken. Als je dat meeneemt in je programmering, hoeft het niet zo veel te kosten als die € 1 mld. van Wareco. Dat schrijven ze zelf. Wethouder Bredemeijer (CDA). Maar dan gaan we de discussie opnieuw doen, denk ik …

33

De voorzitter. Niet doen! Wethouder Bredemeijer (CDA). Dan gaat het over de vraag: hebben natte kelders nu te maken met de grondwaterstanden of met de drainage? Op het moment dat er een wijk is waar de grondwaterstand rond de 2 meter ligt en er toch natte kelders zijn, dan heeft dat gewoon te maken met hevige regenval. Dan moet je dus niet gaan differentiëren; dan moet je je kelder waterdicht maken. Dat is een vervelende boodschap, maar dat is wel de boodschap. René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik zou de wethouder nog even willen vragen te reageren op mijn opmerking die ik over sneeuwoverlast heb gemaakt. Wethouder Bredemeijer (CDA). Het spijt me, maar die heb ik dan even gemist. Excuus. De voorzitter. Meneer Oudshoorn, wilt u uw vraag nog even herhalen voordat ik die ga parafraseren? René Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ja, als dat dan niet van mijn spreektijd afgaat, want we hebben niet zoveel meer. Ik had een opmerking gemaakt over sneeuwoverlast. Er is veel sneeuwoverlast en er zijn veel klachten uit de stad. Straten worden niet schoongemaakt, ouderen kunnen de deur niet meer uit, fietsers vallen, afval wordt niet meer opgehaald. Het is één puinhoop in de stad, terwijl het bijvoorbeeld in het Westland wel goed gaat. Ik vraag hier om actie van het college. De voorzitter. Dank u. Het is niet van uw spreektijd afgegaan.

Wethouder Bredemeijer (CDA). Het is ook niet helemaal het onderwerp, maar dat geeft niet. We doen er op dit moment met man en macht, heb ik begrepen van de verantwoordelijke collega, alles aan om te zorgen dat de hoofdwegen en de fietspaden ijsvrij zijn en dat daar gestrooid wordt. De inzet is maximaal en alle verloven zijn ingetrokken. Dat dat niet in woonwijken gebeurt, is ieder jaar zo. Dat daar dan kritiek op komt, is ook ieder jaar zo. Maar neemt u van mij aan dat de gemeente op dit moment met man en macht alles doet om te zorgen dat wegen begaanbaar zijn - fietspaden, hoofdwegen en trottoirs - zoals het eigenlijk ieder jaar gaat. De voorzitter. Als er sneeuw is. Ik constateer dat er behoefte is aan een tweede termijn. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Voorzitter. Volgens mij heeft de wethouder mijn tekst niet goed gelezen of is hij in ieder geval onvoldoende geïnformeerd. In mijn verzoek heb ik het erover om de bestaande tegemoetkoming overzichtelijk te maken. Een ander verzoek van mij is om de ondernemers te laten participeren voor de aanvang van rioolvervanging. Ik vraag geen nieuwe regeling en ik vraag geen geld. Ik vraag alleen: neem de ondernemers mee bij de participatie voor de aanvang. Een andere vraag is: maak de regeling voor die ondernemers toegankelijk. Heel Transvaal heeft in de afgelopen jaren die regeling helemaal niet gezien.

Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. De regeling is er dus. Ik ben blij dat we dat in ieder geval eens zijn, dus daarmee vervalt het eerste dictum. De regeling staat op de website. Daar wordt op gewezen, dus ik denk dat dat echt bekend mag worden geacht. Participatie bij rioolvervanging is natuurlijk ingewikkeld. Wij moeten aan onze wettelijke plicht voldoen om eens in de zoveel tijd het riool te vervangen. Dat is typisch zo'n onderwerp waar je hele bomen over kunt opzetten, hele gesprekken over kunt voeren. Dat zul je moeten doen over de consequenties daarvan, maar niet over het gegeven of dat noodzakelijk is of niet, want ik denk dat dat misgaat. Ik snap dat het vervelend is voor mensen en voor ondernemers, maar ik denk dat het met name heel fijn is voor bewoners en voor ondernemers dat het riool vervangen wordt, want als we het niet zouden doen, enzovoorts. De beraadslaging wordt gesloten.

34

De voorzitter. De digitale stemmingen over de amendementen, de moties en het voorstel zelf zijn vanavond vanaf 20.00 uur. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Aan de orde is: H. Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Straten, Wegen en Lanen 20202024 (RIS307216). De beraadslaging wordt geopend. Det Regts (VVD). Voorzitter. Een van de speerpunten van het programma is verbetering van de bereikbaarheid en de doorstroming voor ontsluiting van de stad, vooral op de doorgaande wegen. Dat is ook een van de afspraken die gemaakt zijn in het coalitieakkoord. Bij de behandeling van de programmarekening is er al een motie aangenomen met het verzoek een actieplan op te stellen waarin gekeken wordt welke plannen eerder en welke sneller kunnen worden uitgevoerd. De VVD wil het college houden aan het coalitieakkoord en roept het college in de motie 'Minder dromen over doorstromen' dan ook op de raad in een rapportage te berichten over de mogelijkheden om de in het coalitieakkoord opgenomen ongelijkvloerse kruisingen, in het bijzonder het kruispunt met de Scheveningseweg, sneller te kunnen uitvoeren, indachtig de eerder aangenomen motie over het naar voren halen van de investeringen. Deze motie is medeondertekend door het CDA. De voorzitter. Door mevrouw Regts, daartoe gesteund door de heer Partiman, wordt de volgende motie (H.1 VVD) ingediend:

Motie H.1 VVD Minder dromen over doorstromen. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 11 februari 2021 ter bespreking van het uitvoeringsprogramma ‘Straten, Wegen en Lanen 2020-2024’ (RIS 307216). Constaterende dat: - In het coalitieakkoord is vastgelegd dat de doorstroming van het autoverkeer op doorgaande wegen wordt verbeterd; - dit o.a. tot uiting komt in de ambities om ongelijkvloerse kruisingen te realiseren op de kruising Lozerlaan/Erasmusweg, het Hildebrandplein en het kruispunt met de Scheveningseweg. Overwegende dat: - Een goede bereikbaarheid belangrijk is voor de Haagse economie; - er tijdens de behandeling van de programmarekening een motie is aangenomen waarin het college verzocht wordt een actieplan op te stellen waarin over de volle breedte van het coalitieakkoord, inclusief besteding opbrengst Eneco, wordt gekeken welke plannen er eerder kunnen worden uitgevoerd en welke lopende projecten er sneller kunnen worden uitgevoerd. Roept het college op: - de raad in een rapportage te berichten over de mogelijkheden om de in het coalitieakkoord opgenomen ongelijkvloerse kruisingen, in het bijzonder het kruispunt met de Scheveningseweg, sneller kunnen worden uitgevoerd, indachtig de eerder aangenomen motie over het naar voren halen van investeringen; En gaat over tot de orde van de dag.

35

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Ik houd het kort vandaag, misschien ook wel als gevolg van de wat fantasieloze titel Straten, wegen en lanen. Dat spreekt toch minder tot de verdeling dan Ruim baan voor de fiets. Dit uitvoeringsprogramma volgt dan ook een kadernota uit een van de voorgaande colleges die weer een Haagse Nota Mobiliteit volgt die inmiddels tien jaar oud is. We kijken als GroenLinks uit naar een nieuwe nota mobiliteit die meer het denken van dit college reflecteert. In de tussentijd zullen we met dit uitvoeringsprogramma instemmen. We gaan er volledig van uit dat ook bij het uitvoeren van dit programma de prioriteiten van het college liggen, in volgorde, bij de voetganger, de fietser, het ov en dan de auto. Later dit jaar spreken we over een aantal voorstellen van dit college waar mijn fractie warmer voor loopt, bijvoorbeeld voorstellen om van het hele centrumgebied een 30 km/u-zone te maken. Toch zat ook in dit uitvoeringsprogramma al wat goed nieuws verstopt, bijvoorbeeld dat de Laan van Eik en Duinen een 30 km/u-weg wordt. Hoopgevend voor de nabije toekomst, en dan ben ik op een positieve noot geëindigd. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Voorzitter. We zijn een voorstander van verkeersveiligheid en leefbaarheid. Alle stappen in die richting zullen wij in beginsel steunen.

Het moet echter niet zo zijn dat het middel erger is dan het kwaad. Dit hebben we eerder gezien bij de wegafsluitingen van de Hoefkade en de Parallelweg. Sindsdien is het een chaos op de Vaillantlaan. Op de Vaillantlaan was het altijd al druk. Daarna werd het drukker door de wegafsluitingen. Alsof dat niet voldoende was, wil de wethouder Centrum-Noord verkeersveiliger maken ten koste van de Vaillantlaan. Dit betekent nog meer drukte, nog meer luchtvervuiling en nog meer verkeersonveiligheid in de Schilderswijk. De wethouder moet eens stoppen met het zien van de Schilderswijk als uitschot. We kunnen deze plannen van de wethouder niet tolereren. Daarom dien ik samen met NIDA de motie 'Vaillantlaan is geen uitschot' in met het volgende dictum: verzoekt het college om de plannen over Centrum-Noord een halt toe te roepen opdat de Vaillantlaan niet drukker wordt dan het al is. De voorzitter. Door de heer Çetinkaya wordt de volgende motie (H.2 ID) ingediend:

Motie H.2 ID Vaillantlaan is geen uitschot De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 11 februari 2021, ter bespreking van voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Straten, Wegen en Lanen 20202024 (RIS307216). Constaterende, dat: - De plannen om het doorgaand verkeer in Centrum-Noord te verminderen gepaard gaan met extra drukte op de Vaillantlaan; - de Vaillantlaan reeds te kampen heeft met drukte door wegafsluitingen op de Hoefkade en Parallelweg; Overwegende, dat: - De aangekondigde plannen in Centrum-Noord meer nadelen met zich meebrengen dan voordelen; - De extra drukte op de Vaillantlaan voor meer luchtvervuiling en co2-uitstoot zal zorgen; - Dit ten koste gaat van de leefbaarheid en gezondheid van de bewoners van de Vaillantlaan; Verzoekt het college: - Om de plannen over Centrum-Noord een halt toe te roepen, opdat de Vaillantlaan niet drukker wordt dan het al is; - De raad hierover te informeren;

36

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Voorzitter: de heer Van der Helm. Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. Straten, wegen en lanen, daar hebben we in Den Haag ontzettend veel aan. Bij dit uitvoeringsprogramma is het zaak om prioriteiten te leggen. Die prioriteiten worden ook gelegd op basis van ouder beleid; de heer De Vuyst sprak er al over. Ik kijk dus uit naar de nieuwe mobiliteitstransitieaanpak. Misschien gaan we wat bakens verleggen en wat andere prioriteiten leggen. Een van de prioriteiten waar de vorige raad nog de mond vol van had, was de Teldersweg en met name het vergroenen daarvan. Maar daarvan zegt deze wethouder: dat hoort niet thuis in deze nota; dat hoort thuis bij de groenwethouder. En de groenwethouder zegt: ja, maar daar ga ik weer niet over, want dat zit in de portefeuille Internationale Zone, dus dat is weer een andere wethouder. We zien dus dat het college de prioriteit die is uitgesproken om het Telderstracé te vergroenen ergens in een diepe la wegstopt. Dat is onacceptabel. De Teldersweg is natuurlijk wel van belang bij de aanpak van Centrum-Noord, dus ik kom daar nog op terug bij de volgende behandeling van het raadsvoorstel voor Centrum-Noord. We moeten die prioriteit voor de Teldersweg opnieuw gaan leggen. De voorzitter. Mevrouw Van Doorn heeft een vraag aan u. Marieke van Doorn (D66).

Er zat in de voorzitterswissel denk ik wat vertraging, want ik had eigenlijk een interruptie bij de heer Çetinkaya. Sorry hiervoor. Joris Wijsmuller (HSP). Ik maak even mijn punt af. Ik zeg namelijk ook wat over de heer Çetinkaya. De heer Çetinkaya doet uitspraken over Centrum-Noord en wil niet dat de Vaillantlaan drukker wordt. De Vaillantlaan dreigt drukker te worden, maar dat is vanwege die gekke, op de verkeerde plek liggende Rotterdamsebaan, maar dat terzijde. De Vaillantlaan moet wel prioriteit krijgen om aangepakt te worden, maar dat moeten we denk ik doen op basis van de evaluatie die de wethouder al eerder heeft toegezegd. Dan lijkt mij zo'n aanpak voor de Vaillantlaan, vergelijkbaar met voor Centrum-Noord - samen met de bewoners, participatie heel wenselijk. Ik zie mevrouw Van Doorn al knikken, dus ik hoop dat ik dan het antwoord heb gegeven op wat zij eigenlijk richting de heer Çetinkaya wil zeggen. De voorzitter. Ik zie dat het helemaal goed is gekomen, want ik zag een duim omhooggaan van mevrouw Van Doorn. De heer Çetinkaya lacht vrolijk, dus ik denk dat het hiermee opgelost is. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Het gaat over het tweede uitvoeringsprogramma van de Kadernota wegen en lanen voor de periode 2020-2024. In dit raadsvoorstel staan allemaal projecten die voornamelijk in de verkenningsfase staan en waar vooral geen geld voor is.

Logisch, want het zijn veelal projecten om het makkelijker te maken voor de automobilist. Hoe anders is dat voor de fiets? Daar is binnen no-time € 40 mln. voor beschikbaar en daar gaat dan ook nog eens een multiplier overheen alsof het allemaal niks is. Wat ik vooral zie, is dat er een hoop op papier staat, maar dat er totaal geen actie wordt ondernomen om de doorstroming op sommige plekken in onze stad aan te pakken. Alles wordt uitgesteld of op de lange baan geschoven, net als bij het Hildebrandplein, dat in 2021, dus dit jaar klaar zou moeten zijn. Daar ligt nog niet eens een voorontwerp op tafel. Deel 2 van de Erasmusweg wordt uitgesteld tot 2025. En dan het plan voor Centrum-Noord. Daar is wel al € 10 mln. voor beschikbaar. Een plan dat voornamelijk is samengesteld voor en door de fietsvrienden van de wethouder, waar hij trouwens heel mooi mee op de foto staat op bladzijde 11 van het uitvoeringsprogramma. Er hebben 25 organisaties, bewoners, ondernemers en reizigers met het openbaar vervoer drie jaar lang over meegedacht. Wie waren die mensen dan? Is dat dezelfde groep mensen die voor het plan waren om 23 parkeerplekken bij de Goudsbloemlaan weg te halen en die voor de pollers waren op de Parallelweg? Gelukkig waren er een paar mensen die goed hebben opgelet in het Zeeheldenkwartier. Daardoor werd meteen 37

duidelijk dat de meerderheid de plannen niet ziet zitten. Daarom dien ik een motie in met het volgende dictum: verzoekt het college te bezien hoe bij toekomstige ingrijpende verkeersprojecten een draagvlakonderzoek in de betreffende buurt/omgeving kan bijdragen aan de kwaliteit van besluitvorming en realisatie, hierbij de hoogte van de projectkosten te betrekken als uitgangspunt om te bepalen welke middelen het college in de toekomst gaat inzetten om draagvlak in wijken beter te peilen, en hierover te rapporteren aan de raad. De wethouder vertelde ook dat, als dit plan Centrum-Noord wordt uitgevoerd, dit tot 25% minder verkeer zal leiden. Dat betekent dat er veel minder bezoekers in onze stad komen en dat dit een effect gaat geven op de inkomsten van de ondernemers in de binnenstad. Ik vraag me eigenlijk af waarom u de Rotterdamsebaan aan heeft laten leggen. Misschien had u die beter gelijk af kunnen laten buigen naar de Mall of the Netherlands. Ik mis gewoon de visie. Ja, ik zie er wel één, maar die is anders dan in het coalitieakkoord staat. Daarin staat volgens mij 'samen voor de stad' en niet 'samen op de fiets'. Waarom wordt er niet gekeken naar welke punten het belangrijkste zijn om de doorstroming zo goed mogelijk te maken, bijvoorbeeld in Wateringse Veld? Daar staan iedere dag honderden automobilisten vast op de Laan van Wateringse Veld.

Daar kun je het probleem redelijk snel oplossen met rotondes, maar dat duurt alweer jaren. Wat ik ook nog steeds mis, is de inspanning om eens te gaan kijken of we niet samen met Rijswijk die tunnel onder de Beatrixlaan kunnen realiseren. Kijk, dat zou nou een enorm verschil kunnen maken qua autoverkeer voor Centrum-Noord en de Wippolderlaan. Een vierde inprikker, kijk daar nou eens naar. Dat alleen al zou volgens ons voor een enorme ontlasting zorgen voor al het verkeer in heel de stad. De voorzitter. Door de heer Meinesz wordt de volgende motie (H.3 HvDH/GdM) ingediend:

Motie H.3 HvDH/GdM draagvlakonderzoek in de wijk waar een verkeersproject wordt uitgevoerd De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 11februari 2021 over Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Straten, Wegen en Lanen 20202024 (RIS307216) Constaterende, dat: • • •

Veel mensen vaak niet op de hoogte zijn van naderende veranderingen in hun buurt; Veel inwoners vaak niet op de hoogte zijn of ingelicht zijn over de veranderingen en het effect van deze aanpassingen van het verkeer in hun omgeving of buurt; Mensen vaak verrast zijn over grote wijzigingen van het verkeer en veel nadelige effecten ervan ondervinden.

Overwegende, dat: • • •

Het meestal grote projecten zijn die voor onbegrip zorgen; De inwoners van onze stad er ook financieel aan bijdragen; Het meestal klankbordgroepjes zijn die niet breed gedragen of genoeg ondersteund worden, die een grote al dan niet bepalende stempel drukken op grote verkeersplannen.

Verzoekt het college: • • •

Te bezien hoe bij toekomstige ingrijpende verkeersprojecten een draagvlakonderzoek in de betreffende buurt/omgeving kan bijdragen aan de kwaliteit van besluitvorming en realisatie; Hierbij de hoogte van de projectkosten te betrekken, als uitgangspunt om te bepalen welke middelen het college in de toekomst gaat inzetten om draagvlak in wijken beter te peilen; Hierover te rapporteren aan de raad, 38

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. Ik kan het heel kort houden om mijn inbreng in de commissie niet te herhalen. Wij steunen het voorliggende uitvoeringsprogramma Straten, wegen en lanen. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Ik dank de raad en de commissie die hieraan ten grondslag lag. Er zijn een aantal vragen gesteld over dit mooie project en vooral wat moties ingediend. Ik loop de sprekers langs. Mevrouw Regts van de VVD diende een motie in over de rapportages. Het college kan die omarmen. De heer Çetinkaya van de Islam Democraten had een motie met een bijzondere titel, en daar wil ik toch even bij stilstaan: Vaillantlaan geen uitschot. Dat ziet er natuurlijk heel leuk uit op stemmingslijstjes en dan kan er worden gezegd: wie is er wel voor dat de Vaillantlaan uitschot is en wie is er niet voor? Dat is natuurlijk helemaal niemand in deze raad en zeker ook het college niet. Een van de redenen om juist te proberen te zorgen dat de Vaillantlaan wordt opgelost, is wat we u nota bene hebben toegezonden als het gaat om een oplossing voor de zevensprong, de zessprong en de vijfsprong. Alleen al daarom vind ik deze motie bijzonder jammer. Ze roept ook op om de plannen voor Centrum-Noord te stoppen.

De plannen die bewonersorganisaties en verkeersorganisaties in twee-en-een-half jaar samen hebben gemaakt, hebben we u net doorgezonden. Het minste wat u volgens mij zou kunnen doen om die bewoners tegemoet te komen, is daar een commissiebehandeling aan te voegen. Ik vind het dus een hele bijzondere motie. Ik raad die dan ook van harte af. De Stadspartij kondigde aan in de toekomst, zeker bij Centrum-Noord, over het Telderstracé te spreken. Dat zullen we daar dan ook zeker bij behandelen. Groep de Mos had het erover dat er geen geld is voor projecten. Dat klopt feitelijk niet. Er is € 40 mln. voor deze eerste fase en u kunt natuurlijk zelf ook lezen hoeveel geld er daarna nog meer ter beschikking is. Ik zie bedragen van € 65,5 mln. Dat heeft de gemeente klaarliggen voor deze projecten. Er ligt nu dus al meer dan € 100 mln. op de plank voor deze 'autoprojecten'; dan kijk ik ook nog naar meneer De Vuyst. Deze autoprojecten zijn wel volledig in lijn met hoe we deze hele stad willen inrichten. Kijk naar de Noordwestelijke Hoofdroute, een van de drie projecten die in dit uitvoeringsprogramma staan. Dat is er juist om ervoor te zorgen dat de doorstroming, zeker op die belangrijke weg, doorgaat, maar ook dat het er veel en veel veiliger wordt voor al die fietsers en wandelaars die juist die weg willen oversteken. The best of both worlds, zullen we maar zeggen in plat Haags.

Ik vond het wel grappig dat u zei dat een visie ontbreekt. Op het moment dat een visie niet de uwe is, betekent dat niet dat er geen visie is. Het college heeft er een hele duidelijke visie over hoe we hier verkeer in de stad willen doorgeleiden: soepele doorstroming op de hoofdwegen, maar zeker in woonwijken de verkeersveiligheid en de leefbaarheid op één. De Rotterdamsebaan is nota bene net geopend, dus dat is ook weer € 700 mln. richting autoprojecten. Dat is volgens mij een motie die u bij een volgend debat wil indienen, maar ik noem het nu alvast omdat u er ook al aan refereerde. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). U heeft het over de Rotterdamsebaan. Maar wat heeft het voor nut als we een Rotterdamsebaan aanleggen om zo snel en zo goed mogelijk naar de stad te komen en u vervolgens alles gaat afsluiten en versmallen? U zegt: we hebben wél een visie. Ja, dat is dan weer meer uw visie, maar wij spreken graag voor iedereen in Den Haag, niet alleen uw visie, de fietsvisie. Wethouder Van Asten (D66). Het leuke is dat dit een collegevisie is die nu alweer de tweede collegeperiode ingaat. De eerste begon in 2018, toen dit onze gedeelde visie was. Helaas heeft u daar afstand van genomen.

Los daarvan, waarom de Rotterdamsebaan? Die sluit prachtig aan op de Centrumring, ontsluit dadelijk de Binckhorst, vanaf de Neherkade in één keer een goede uitweg de stad uit, waardoor zo min mogelijk verkeer over de smalle wegen van het centrum en de woonwijken zal moeten gaan. Dit draagt bij aan de verbetering van de stad en de ontsluiting van wijken zoals de Schilderswijk/Centrum-Zuid. Daarom is deze baan aangelegd. Dat doet verder niks af aan onze 39

gezamenlijke inzet op verkeersveiligheid en leefbaarheid in de stad. Want ik hoop toch dat het onze gezamenlijke visie is dat deze stad er is voor de inwoners en niet alleen voor het verkeer. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het klinkt allemaal natuurlijk ontzettend mooi, maar in het coalitieakkoord staat dat u de luchtverontreiniging op de Vaillantlaan wil verminderen. Voorts gaat u pollers plaatsen waardoor het drie keer zo druk wordt. Hoe rijmt u dat dan? Wethouder Van Asten (D66). Ten eerste is het natuurlijk bij lange na niet drie keer zo druk geworden zonder die files die u zo vervelend vindt. In het verleden stonden die op de Hoefkade en de Parallelweg. Dan moet u zich dus voorstellen dat u een huis hebt, een smalle stoep en vervolgens een rij ronkende auto's waarvan de uitlaatgassen direct de woningen in vlogen. Dat is luchtvervuiling die ik absoluut niet wil. Dat gun ik ook de mensen op de Vaillantlaan niet. Daarom moeten we zorgen dat de doorstroming daar beter is. Maar zoals de heer Snijders het in zijn inspraak vanochtend al zo mooi noemde: het verkeer is in de afgelopen jaren flink toegenomen in Den Haag. Als we dat geen halt kunnen toeroepen door goede alternatieven aan te bieden, zullen de wegen altijd vol staan en zullen de onveiligheid, de onleefbaarheid en de luchtvervuiling alleen maar toenemen. Daar ligt onze opgave.

Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). De wethouder vond de motie maar raar. Maar wat ik zelf raar vind, is het volgende. Door de plannen voor Centrum-Noord neemt de verkeersdrukte op de Vaillantlaan met 3% toe. Dan vraag ik me af met welke bewonersorganisaties en welke bewoners in de Schilderswijk of een deel van de Vaillantlaan u heeft gesproken, als het om de plannen voor CentrumNoord gaat. Als de parkeerdrukte op de Vaillantlaan toeneemt met 3%, neem ik aan dat de bewoners als belanghebbenden ook iets toe te voegen hebben. Wethouder Van Asten (D66). Hier wreekt zich dat dit niet het debat over Centrum-Noord is. Het debat gaat namelijk over Straten, wegen en lanen. Ik zou de heer Çetinkaya graag willen uitnodigen om zijn motie in te trekken, zodat we daadwerkelijk over dat plan kunnen praten dat door al die bewonersorganisaties van het hele Centrum-Noordgebied is vastgesteld om dan dit debat daarover te kunnen voeren. Want ik ga het nog een keer noemen: de titel van de motie over de Vaillantlaan als uitschot vind ik echt aanstootgevend. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Als de wethouder een handreiking doet en alsnog met bewoners van de Vaillantlaan en bewonersorganisaties van de Schilderswijk aan tafel wil gaan zitten voor overleg, wil ik mijn motie aanhouden. Wethouder Van Asten (D66). Ik neem die uitgestoken hand graag aan.

Over al die plannen die we moeten maken om ervoor te zorgen dat ook dat gedeelte van het centrum zo autoluw mogelijk is zodat het veilig en leefbaar blijft, wil ik graag het gesprek aan met de Schilderswijk en Transvaal. Dat zal ook het voorstel zijn dat ik graag zou willen doen, als we het gaan hebben over de vijf-, zes- en zevensprong. Daarover hebben we nog eerst een werkbespreking en daarna zou ik dit graag willen opvoeren. Wat we in Centrum-Noord hebben gedaan, vond ik heel erg sterk. We hebben daar namelijk met zo ongelofelijk veel belangen te maken gehad dat mijn waardering waanzinnig groot is dat ze daar eruit zijn gekomen. Ik hoop dat ze dat ook in Centrum-Zuid, in de Schilderswijk rondom de Vaillantlaan kunnen doen, juist omdat dit zo'n enorme opgave is. Er zullen echt keuzes gemaakt moeten worden. Die toezegging heeft u van harte. Ik hoop dat u de motie inderdaad wil intrekken. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Ik houd mijn motie aan. De voorzitter. Aangezien motie H.2 ID is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Ik zie dat ook de heer Meinesz nog een vraag heeft. Het moet dan wel echt een nieuwe vraag zijn.

40

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik zou van de wethouder graag de namen van de 25 organisaties krijgen die hebben meegedacht aan het plan voor Centrum-Noord. Misschien kan ik die krijgen. Wethouder Van Asten (D66). Ik verwijs de heer Meinesz naar de stukken over Centrum-Noord die we onlangs naar de raad hebben gestuurd. Het staat gewoon in de openbare informatie. Ik was bij de motie van de heer Meinesz. We ontraden die. We hebben hier enorm veel participatieprojecten. We hebben heel duidelijke richtlijnen over hoe we met de stad in gesprek gaan, wat het niveau is van inspraak, meebeslissen et cetera. We ontraden die motie. Alle instrumenten kunnen gewoon worden ingezet. Voorzitter. Dit waren de moties op dit stuk. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De wethouder stelt: we doen aan participatie. Dat is vooral gerichte participatie. Ik wil graag de hele buurt daarover laten meebeslissen. Dat is toch helemaal geen gekke motie? Wethouder Van Asten (D66). Dat is niet hoe wij met dit soort grote projecten in Den Haag omgaan. We proberen participatie juist zo vorm te geven dat we met een goede afvaardiging van de buurt zitten en alle belangen goed kunnen worden besproken. Dat is volgens mij echt de kracht van participatie, niet simpelweg: bent u voor of bent u tegen? De werkelijkheid is nu eenmaal veel en veel gecompliceerder.

Juist om dat recht te doen ga je een uitgebreid traject in. We zijn nota bene dik tweeen-een-half jaar bezig geweest met Centrum-Noord. Aan iedereen die daar aan tafel zat, hebben we juist gevraagd: neem dit ook op met je achterban, zorg dat we hier een gedragen plan vinden. Die mensen hebben weken, maanden elke avond besteed om deze plannen te doorgronden, om nieuwe informatie op te zoeken, om met de experts te praten. Die mensen zijn halve verkeerskundigen geworden. Echt een heel groot compliment! Dat is de kracht van participatie die hier heeft plaatsgevonden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Nou, ik ben ontroerd. Ik ben echt ontroerd van dit verhaal. Maar ik zou graag de volgende keer zien dat op die foto op bladzijde 11 ook een paar mensen staan die in het bezit zijn van een auto. Als u daarvoor kunt zorgen - dat kan deze motie dus wel doen dan hoop ik dat u die wil omarmen. Wethouder Van Asten (D66). Ik vind dat een beetje een rare opmerking. Nu doet u net alsof die 25 organisaties, waarbij ook heel veel ondernemers en bewoners waren, allemaal geen auto zouden hebben. U weet wel beter, zou ik bijna willen zeggen. Voorzitter. Dit was mijn beantwoording. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Inzet reservering Eneco-middelen voor duurzame mobiliteit (RIS307106). De beraadslaging wordt geopend. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De komende jaren wil het stadsbestuur in Den Haag Zuidwest 10.000 woningen toevoegen. Maar ondanks dat Zuidwest al de hoogste autodichtheid van Nederland heeft en het voor een groot gedeelte van zijn inwoners onmogelijk is om binnen 45 minuten met het ov naar het werk te gaan, besluit het college om slechts € 28,5 mln. van de € 300 mln. aan Eneco-gelden voor mobiliteit in het gebied in het gebied te investeren. Een groot deel van het probleem is dat het Rijk 41

liever investeert in ov-lijnen die toeristen en zakenlui vervoeren dan dat het investeert in beter ov voor onze bewoners. De wethouder gaat daar onzes inziens iets te makkelijk in mee. Het gevolg is dat voor plannen voor beter ov in Zuidwest, de Leyenburgcorridor, enkel de kruimels overblijven. Wat de SP betreft kunnen we nu niet verder zonder dat er op de korte en lange termijn ook wordt geïnvesteerd in ov in Den Haag Zuidwest. Dat doen wij met een motie met het volgende dictum: verzoekt het college de besteding van de Eneco-gelden voor duurzame mobiliteit kritisch tegen het licht te houden en te zoeken naar manieren waarop er meer geld over kan blijven voor de verbetering van ov in Zuidwest, dit nog dit jaar uit te werken in een plan van aanpak voor een extra versnelling van het ov in Zuidwest op de korte en middellange termijn bovenop wat er al gebeurt in het doorstroming ov-programma, de mogelijkheden te onderzoeken voor inhaalstroken zodat gewerkt kan worden met snel- en stoptrams, en in al zijn lobby-inspanningen richting Rijk, MRDH of Europa de noodzaak van een gewenst nationaal programma Zuidwest inclusief ov- verbeteringen, prominent onder de aandacht te brengen. Deze motie is medeondertekend door de HSP, de Partij voor de Dieren, de ChristenUnie/SGP, de PvdA, D66 en GroenLinks. We laten de wethouder graag vrij om zelf de Eneco-middelen goed tegen het licht te houden.

Maar wat ons betreft kan de financiering gezocht worden in financiële bijdragen van profiterende bedrijven en projectontwikkelaars rond de Koningscorridor of een andere verdeling tussen Rijk, MRDH, Den Haag en randgemeenten bij deze lijnen. Ook kan gekeken worden naar de VAT-kosten, zoals de HSP-motie aandraagt. Of het college kan door met variantstudies te werken bij de Koningscorridor de raad inzicht geven in de mogelijkheden om ook op deze manier geld vrij te spelen voor Zuidwest. Ik hoor graag van de wethouder of hij wat de Koningscorridor betreft bereid is om inderdaad met variantstudies te gaan werken. Tot slot. Onze oproep aan de wethouder is om het Eneco-geld te gebruiken als middel om bij te sturen op en te investeren in die lijnen waar het Rijk te weinig aandacht voor heeft. Dit gebeurt nu te weinig. Den Haag Zuidwest komt er maar bekaaid van af. Laten we daar verandering in brengen. De voorzitter. Door mevrouw Van Arp, daartoe gesteund door de heer Wijsmuller, de heer Smit, de heer Grinwis, mevrouw Holman, mevrouw Van Doorn en de heer De Vuyst, wordt de volgende motie (I.1 SP) ingediend:

Motie I.1 SP Den Haag Zuidwest verdient beter (OV) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 11 februari 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Inzet reservering Eneco-middelen voor duurzame mobiliteit. Constaterende, dat: • Er de komende jaren een flinke verdichtingsopgave van +/- 10.000 woningen gaat plaatsvinden in Den Haag Zuidwest; • Den Haag Zuidwest de hoogste autodichtheid heeft van Nederland, waardoor een goed werkend openbaar vervoer essentieel is om ook hier een mobiliteitstransitie te bewerkstelligen; • Het openbaar vervoer in Den Haag Zuidwest suboptimaal is: voor veel bewoners van Zuidwest is het niet mogelijk om binnen 45 minuten de werkplek te bereiken als deze ook maar iets verder dan het stadscentrum ligt; • Van de 296,8 miljoen Enecogelden voor duurzame mobiliteit slechts 28,5 miljoen ten goede komt aan OV verbeteringen die de bereikbaarheid van Zuidwest verbeteren; • Het grootste gedeelte van deze 28,5 miljoen ook nog eens zal worden besteed aan de fly over bij Laan van NOI; • De plannen voor de Leyenburgcorridor voorlopig geen realiteit dreigen te worden omdat er nog geen zicht is op de financiering. Overwegende, dat: • Een flinke impuls aan het openbaar vervoer in Den Haag Zuidwest een belangrijke 42

• •

randvoorwaarde is voor de verdichtingsopgave en het bevorderen van werkgelegenheid; Zonder concreet perspectief op financiering voor de Leyenburgcorridor het risico bestaat dat er straks ook geen plan B is voor een OV-impuls voor Zuidwest; Er binnen het programma “doorstroming OV” wordt onderzocht welke maatregelen er per tramlijn in Den Haag kunnen worden genomen voor een versnelling van het OV.

Verzoekt het college: • • • •

De besteding van de Eneco gelden voor duurzame mobiliteit kritisch tegen het licht houden en te zoeken naar manieren waarop er meer geld over kan blijven voor de verbetering van het OV in Zuidwest; Dit nog dit jaar uit te werken in een plan van aanpak voor een extra versnelling van het OV in Zuidwest op de korte en middellang termijn, bovenop wat er al gebeurt in het “doorstroming OV” programma; De mogelijkheden te onderzoeken voor inhaalstroken, zodat gewerkt zou kunnen worden met snel- en stoptrams; In al haar lobby-inspanningen richting Rijk, MRDH of Europa de noodzaak van een gewenst nationaal programma ZuidWest inclusief OV verbeteringen, prominent onder de aandacht te brengen.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. In de commissie heb ik de visie van GroenLinks op duurzame mobiliteit geschetst: mobiliteit die voorziet in de behoefte van de huidige generatie, maar dan zonder de behoefte van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. De mobiliteitstransitiebrief van dit college specificeert dat verder. De mobiliteit moet in 2040 schoon, betaalbaar, op maat en efficiënt zijn. Door onze oogharen naar de voorgestelde investeringen kijkend met de Eneco-middelen, ziet mijn fractie veel goede dingen die inderdaad bijdragen aan de mobiliteit voor de huidige en toekomstige generaties. Veel van de maatregelen zetten in op de middellange of lange termijn, begrijpelijk. Maar het schone aspect mag niet missen en kan niet te lang wachten als we zo veel investeringen doen in duurzame mobiliteit. Want alle lucht die we nu schoonhouden, is goed voor deze en toekomstige generaties. Ik heb de wethouder daarom in de commissievergadering gevraagd om ook te bezien hoe bij de besteding van deze middelen gekeken kan worden naar bijvoorbeeld laadpalen en andere manieren om bij te dragen aan schone lucht vanuit duurzame mobiliteit.

Ik heb gehoord dat hij heeft gezegd dat hij daar zeker naar zal kijken en naar hoe de bijdrage aan schonere vormen van mobiliteit gedaan kan worden, bijvoorbeeld met elektrisch vervoer. Dat heb ik toch goed begrepen, vraag ik aan het college. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Bijna € 300 mln., een mooi bedrag. Dat heeft toenmalig wethouder Guernaoui goed geregeld. Wat kunnen we daar mooie dingen van doen, zoals een ondergrondse doorgang bij de Scheveningseweg/Teldersweg, een metrotunnel naar de Leyweg, een fietstunnel bij de Zuid-Hollandlaan, enzovoort, enzovoort. Maar helaas, er gaat geen euro naar de doorstroming van de auto. Wel naar het project waar straks een ov- c.q. fietsstad gaat herrijzen uit het oude, mooie industriegebied van de Binckhorst. Daar waar de parkeernorm is losgelaten en de nieuwe inwoners van Den Haag komen te wonen. Zonder auto, denkt men. De D66-enclave. Maar wat krijgen de inwoners die nu in Den Haag wonen en grotendeels hun hele leven hebben betaald aan Eneco? Een fooitje! € 27 mln. voor het versnellen van de Leyenburgcorridor. Daar zou nu juist op ingezet moeten worden. Daar lopen de belangrijkste lijnen van de stad met relatief lange reistijden voor de korte afstand.

43

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik hoor de heer Meinesz vertellen over het vorige college, maar daarin zijn toch dezelfde afspraken gemaakt om in duurzame mobiliteit te investeren en niet in de auto? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ja, er zijn ook een heleboel plannen gemaakt voor viaducten en tunnels, maar dat wordt allemaal op de lange baan geschoven c.q. een beetje weggemoffeld. Dat gebeurt er nu. Er wordt vooral ingezet op de fiets. Als wij er nog hadden gezeten, hadden we dat allebei, en-en, gedaan. Maar het wordt nu eenrichtingsverkeer, en dat zien wij niet zo zitten. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik vind toch dat hier aan geschiedvervalsing wordt gedaan. In het vorige college was de prioritering in het verkeer ook al hartstikke duidelijk en werd er over duurzame mobiliteit gesproken. We hadden in percentages uitgedrukt zelfs nog wat meer middelen voor duurzame mobiliteit. De heer Meinesz moet kiezen. Of hij klopt zich op de borst dat hij in een vorig college deze keuze heeft gemaakt en dan mag hij de wethouder bij naam en toenaam noemen die dat geld van de Eneco-middelen heeft bijgedragen. Of hij kiest ervoor om het daar niet mee eens te zijn, maar dan moet hij zich ook niet op de borst kloppen. Ik hoor graag wat zijn keuze is. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos).

Ik zie dat de heer De Vuyst zich goed heeft voorbereid op mij, dat hij alles op papier had staan wat hij tegen me wilde zeggen. Ik zeg u één ding: het ging bij ons vooral om de bereikbaarheid van Den Haag en niet zozeer om de duurzame bereikbaarheid. Ook, maar het is en-en. Het gaat nu veel te veel één richting in, en dat willen we niet. Ook wordt dit bedrag over te veel projecten uitgestreken. Op deze manier houden wij natuurlijk nooit iets over van het Eneco-geld. De VAT-kosten zouden veel lager uitvallen als er slechts een of twee grote projecten van gerealiseerd zouden worden, bijvoorbeeld een tunnel onder de Beatrixlaan. Rijswijk heeft ook wat Eneco-knaken gekregen, dus is het nu juist de tijd om met het college van Rijswijk te gaan praten om te kijken of we nu eindelijk deze Eneco-tunnel kunnen realiseren. Wel gaat er € 40 mln. naar Ruim baan voor de fiets. Maar wat gaat er naar het vervoersmiddel dat het meeste geld in het laatje brengt? Helemaal niets, en dat rijmt ook nog. En dat terwijl in het Toekomstperspectief Automobiliteit 2040 van het Rijk duidelijk staat dat de auto belangrijk is voor ons mobiliteitssysteem, belangrijk blijft in alle typen gebieden en belangrijk en dominant blijft in de toekomst.

Waarom zie ik dat niet terug in de cijfers? Het is toch belangrijk dat, als een derde van onze stad afhankelijk is van de auto, hier ook naar geluisterd wordt? Of niet? Zeker nu een heleboel mensen in deze crisis anders zijn gaan denken over hoe ze zich gaan vervoeren en niet zeker is hoe dit gaat uitpakken voor het ov. Daarom dien ik een motie in met het volgende dictum: verzoekt het college om bij de verdeling van de inzet Eneco-middelen van € 296,8 mln. uit te gaan van een realistische verdeling naar rato per modaliteit. U zult begrijpen dat wij als Hart voor Den Haag niet voor dit voorstel gaan stemmen. Het is een plan met losse flodders waarin het geld zou gaan verdwijnen, net als dat mooie pak sneeuw dat nu op de straten ligt. De voorzitter. Door de heer Meinesz wordt de volgende motie (I.2 HvDH/GdM) ingediend:

Motie I.2 HvDH/GdM Verdeel het Enecodeel voor bereikbaarheid naar rato De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 11 februari 2021 over agendapunt I Voorstel van het college inzake Inzet reservering Eneco-middelen voor duurzame mobiliteit (RIS307106) Constaterende, dat: • De auto anno 2021 het meest dominante vervoermiddel is in Den Haag; • De automobilist op vervoersgebied ook de meeste belasting betaalt in onze stad; 44

•

Er de laatste jaren verhoudingsgewijs niet genoeg voor de automobilist is gedaan om het gebruik en de opslag ervoor te verbeteren.

Overwegende, dat • De auto in de toekomst ook dominant blijft; • Veel inwoners en ondernemers afhankelijk zijn van hun auto; • Auto’s veel schoner zijn geworden.

Verzoekt het college: • Om bij de verdeling van de inzet Enecomiddelen van € 296,8 miljoen uit te gaan van een realistische verdeling naar rato per modaliteit, En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Det Regts (VVD). Voorzitter. Wij als VVD vinden het fijn dat de wethouder de Eneco-middelen heeft weten op te plussen tot een bedrag van € 1,2 mld. en dat dit bedrag wordt besteed aan het verder uitrollen van de plannen tot verbetering van het ov in Den Haag. Echter, er ontstaat op deze manier wel een zekere onevenwichtigheid in de besteding van gelden voor ov, fiets en auto. Vooral de bestedingen voor de laatste blijven wat ons betreft achter. Dat geldt met name voor bestedingen aan parkeerplaatsen in de oudere, vooroorlogse wijken die niet gebouwd zijn op het parkeren van zo vreselijk veel auto's. In het coalitieakkoord zijn afspraken gemaakt over oplossingen in wijken waar de parkeerdruk wel heel nijpend is. Nu de Eneco-middelen voor een andere vervoersmodaliteit worden ingezet, wordt het tijd om ons nu volop te richten op de parkeerproblematiek in de oude wijken.

Daarom dien ik samen met het CDA een motie in met het volgende dictum: roept het college op te onderzoeken hoe voor de genoemde wijken - dat zijn Bezuidenhout, Den Haag Zuidwest, Zeeheldenkwartier, Schilderswijk en Transvaal - parkeeroplossingen tot stand kunnen komen die zowel de parkeerdruk op straat verlagen alsmede goede inpandige parkeervoorzieningen opleveren, tevens aan te geven hoe hiervoor middelen gevonden kunnen worden, en de resultaten van dit onderzoek te betrekken bij de binnenkort te presenteren parkeerstrategie. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Een parkeeroplossing zou ook kunnen zijn dat we parkeren voor bezoekers alleen nog in parkeergarages toestaan. Kan dat ook met deze motie onderzocht worden? Det Regts (VVD). Er zijn natuurlijk plekken waar we moeten proberen de bezoekers in de parkeergarages te krijgen. Dat heb ik de vorige keer in de commissievergadering ook al eens gezegd. Maar in de oude wijken is er zo'n tekort aan parkeerplaatsen. Wij zijn van mening dat de leefomgeving verbeterd moet worden door de auto's van de straat te krijgen in ondergrondse of desnoods bovengrondse parkeergarages, zodat ze van de straat komen, de straten netjes en leuk heringericht kunnen worden met groen en we daar een prettige leefomgeving krijgen. Dat is ons streven in deze stad waarmee we Den Haag nog mooier kunnen krijgen. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Dan beginnen we elkaar tegemoet te komen. Want inderdaad, leefbaarheid, straat, groen; daar heeft u mij mee. Dus ik begrijp uw motie zodanig dat parkeeroplossingen ook kunnen zijn: parkeervergunningen gaan omhoog, we kijken waar wel en niet bewonersparkeren wordt toegestaan. Dat hoor ik graag, want dan weet ik waarvoor ik stem. Det Regts (VVD). Dat heeft u mij niet horen zeggen. Ik ben van mening dat we moeten zorgen dat we de auto's van de straat krijgen in parkeermogelijkheden onder of boven de grond. We moeten nog eens met elkaar praten over hoe we dat precies gaan inrichten, maar we moeten beginnen met voldoende ruimte te maken op straat voor een betere leefomgeving en de auto's zo veel mogelijk van de straat proberen te halen. 45

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Mevrouw Det Regts stemt voor fietsvlonders en voor het verdwijnen van 23 parkeerplekken bij de Goudsbloemlaan, dus de parkeerdruk wordt alleen maar hoger. Zij wil zelfs een parkeerdek ombouwen naar fietsenstallingen bij de parkeergarage bij de Zoutmanstraat. En nu wil mevrouw Det Regts ineens weer extra parkeerplaatsen creëren omdat de druk te hoog is. Ik begrijp het niet. Welke kant gaat mevrouw Det Regts nu uit? Det Regts (VVD). Wij hebben voor die fietsparkeervlonders gestemd, omdat in wijken waar de parkeerdruk niet zo nijpend is mensen graag willen dat de fietsen van de straat gaan. Die hebben er een of twee parkeerplaatsen voor een auto voor over om die fietsen daar neer te zetten. Dat zijn dus vragen die uit de wijk komen. Zoals jullie weten zijn wij voor participatie van de bewoners van de wijken, dus dat vinden we prima. Wij zijn niet voor het opheffen van parkeerplaatsen, maar soms is het nodig. Daarom zeggen wij: we moeten parkeerplaatsen onder de grond zien te krijgen, in ieder geval inpandige parkeerplaatsen; het blik zo veel mogelijk van de straat in de oude wijken, die niet zijn ontworpen voor zo ongelofelijk veel auto's op straat. Dat zijn de oude vooroorlogse wijken in een ring rondom het centrum. Wij vinden dat daar parkeergarages moeten komen. De voorzitter.

Door mevrouw Regts, daartoe gesteund door de heer Partiman, wordt de volgende motie (I.3 VVD) ingediend:

Motie I.3 VVD Parkeren op straat is onder de maat. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 11 februari 2021 ter bespreking van de ‘Inzet reservering Eneco-middelen voor mobiliteit’ (RIS 307106). Constaterende dat: • in het coalitieakkoord is afgesproken dat de groei van de stad niet mag leiden tot een hogere parkeerdruk in woonwijken; • in het coalitieakkoord de aanleg van een parkeergarage genoemd wordt als mogelijkheid voor buurten met een hoge parkeerdruk; • in het coalitieakkoord ook is aangeven dat de bestaande bewonersgarages in Transvaal en Schilderswijk beter benut moeten worden. Van mening dat: • er op dit moment veel Haagse wijken zijn met een zeer hoge parkeerdruk, denk hierbij aan Bezuidenhout, Den Haag Zuidwest, Zeeheldenkwartier en Schilderswijk en Transvaal. Overwegende dat: • in genoemde wijken het ondoenlijk en onwenselijk is nog meer auto’s op straat te stallen en er derhalve dringend behoefte is aan het aanleggen van nieuwe inpandige parkeerplaatsen en garages danwel het verbeteren en aantrekkelijker maken van bestaande inpandige parkeervoorzieningen; • inpandige parkeeroplossingen kostbaar zijn en de financiële middelen hiertoe nog niet gereserveerd zijn.

Roept het college op: • te onderzoeken hoe voor de bovengenoemde wijken parkeeroplossingen tot stand kunnen komen die zowel de parkeerdruk op straat verlagen alsmede goede inpandige parkeervoorzieningen opleveren; • tevens aan te geven hoe hiervoor middelen gevonden kunnen worden; • de resultaten van dit onderzoek te betrekken bij de binnenkort te presenteren Parkeerstrategie.

46

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. De D66-fractie is positief over het voorliggende voorstel voor investeringen in duurzame mobiliteit, in de mobiliteitstransitie waar zelfs Groep de Mos in het vorige college nog mee akkoord ging. We hadden tijdens de commissiebehandeling vragen aan de wethouder over de versterking van het ov naar Zuidwest. We zien hier graag snel meer uitgewerkte plannen voor en vroegen de wethouder om breder te kijken dan de rijksbegroting voor Verkeer voor het realiseren daarvan, dus ook bij andere ministeries en in Europa. De motie van de SP daarover verwoordt mooi ook onze zorgen, dus die tekenen we met plezier mee. Kortom, onze steun aan deze goede plannen voor de langetermijninvesteringen die de duurzame mobiliteit in onze stad nodig heeft. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. We hebben een mooie bespreking gehad in de commissie. De ChristenUnie/SGP gaat voor het voorstel van de wethouder stemmen. Het is een goed voorstel. Tegelijkertijd legt het voorstel ook wel de vinger bij wat wel bekendstaat als het mattheuseffect, namelijk dat de rijksoverheid er een handje van heeft om veel te geven aan hen die al veel hebben en veel te nemen van hen die weinig hebben. Dat is nu bij het Gemeentefonds een issue zoals de wethouder weet, maar dat is ook hier een beetje een issue.

De Koningscorridor neemt veel voertuigen van de weg in de berekeningen, veel minder voertuigverliesuren, draagt economisch veel bij en is dus kansrijk voor extra geld van het Rijk. Dus zetten we daar als gemeente dan maar op in en heel Den Haag Zuidwest moet nog maar eventjes wachten. Daarom een dikke streep onder de motie van collega Arp. Daar doen wij graag aan mee. Daarom staan we eronder en stemmen we ervoor. Tegelijkertijd ken ik de positie van de wethouder. Dus stemmen wij voor het voorstel, want het is wel goed voor Den Haag. Tegelijkertijd voelt het een beetje wrang voor Den Haag Zuidwest. Dus wethouder, zet daar alstublieft blijvend uw beste beentje voor. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Niet ieder jaar hebben we de beschikking over een pot met geld van € 261,5 mln. om de mobiliteit in onze stad te verbeteren. Sterker nog, door de slimme inzet van deze wethouder heeft hij hier zelfs € 875 mln. van weten te maken. Complimenten voor hem en zijn team zijn daarom zeer op zijn plaats. Een enorme maar ook enorm nodige investering om de mobiliteit in onze groeiende stad te verbeteren. Een investering zodat we niet op de Binckhorst dezelfde fouten maken als bijvoorbeeld in Vroondaal. Een investering zodat we de reizigerspieken in het strandseizoen beter kunnen opvangen.

Een investering die ervoor zorgt dat we grotere en beter toegankelijke trams kunnen aanschaffen en in een passende remise kunnen stallen. Een investering die de leefbaarheid in de Rivierenbuurt vergroot. Een investering die fietsen makkelijker en veiliger maakt. Een investering om Zuidwest beter aan te sluiten op de rest van de stad. Zijn we er hiermee? Nee, zeker nog niet. Er is nog veel lobbywerk aan de winkel om zeker Zuidwest en uiteindelijk het Westland de zo gedroomde snelle verbinding te geven die ze zouden moeten krijgen. Ik zou de wethouder willen vragen om met een realistisch tijdspad te komen. Wanneer kunnen we wat verwachten voor de ZuidWestlandcorridor en wat zijn de afhankelijkheden met andere projecten en partners? Zelfs met de ZuidWestlandcorridor zijn nog niet alle mobiliteitsvraagstukken opgelost. Er is nog een groot probleem dat schreeuwt om een oplossing: het parkeerprobleem. Ga mensen in de stad maar vragen wat op dit moment de grootste ergernis is op mobiliteitsgebied. Je zal dan niet horen dat de mensen te lang moeten wachten bij een verkeerslicht als ze door de stad fietsen. Nee, parkeren zal met stip op één staan. Want ondanks de mobiliteitstransitie zullen mensen in de toekomst voorlopig nog vaak een auto hebben. De automobiliteit zal in de toekomst zelfs eerder toenemen dan afnemen.

Dit blijkt uit de rapporten van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid. Het is daarom goed om te zien dat het wagenpark steeds schoner, veiliger en comfortabeler wordt, maar het parkeren blijft een issue. Daarom heeft het CDA van harte een motie ondertekend die de wethouder oproept werk te maken van parkeeroplossingen in wijken als Bezuidenhout, Den Haag Zuidwest, Zeeheldenkwartier, Schilderswijk en Transvaal. Als het niet nu uit de Eneco-middelen kan, dan moet de wethouder op zoek naar andere middelen om dit probleem te lijf te gaan.

47

Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. Het belangrijkste in dit voorstel is dat er veel te weinig geld naar Zuidwest gaat, dus ik sluit me daarom kortheidshalve volmondig aan bij het betoog van mevrouw Arp van de SP hierover en bij de motie die zij hierover indient. Ik sluit me ook volmondig aan bij haar vraag om voor de Koningscorridor te werken met verschillende varianten. Ik wil daar nog wel een suggestie voor doen, namelijk de variant dat een van de twee tunnelbuizen voor de Rotterdamsebaan wordt gebruikt voor de tram, dus voor de Koningscorridor. Dat scheelt een slok op een borrel in de kosten van de Koningscorridor. Het betekent dat je daarmee veel minder verkeer naar de Vaillantlaan krijgt. Die andere buis houd je dan nog steeds over, zodat de Binckhorst een rechtstreekse verbinding met de snelweg heeft en Ypenburg een goede verbinding met het Haagse centrum. Dat lijkt me een hele goede variant om mee te onderzoeken. Het tweede punt dat ik wil maken, is dat de kosten in dit voorstel heel duidelijk, goed, helder en transparant in beeld zijn gebracht, maar dat toch veel te veel geld, ruim € 59 mln., naar de VATkosten gaat, dus naar de kosten voor voorbereiding en advies. We zagen ook al in eerdere voorstellen voor de energietransitie dat al die Eneco-middelen zijn opgebracht door bewoners met hun energierekeningen en door bedrijven met hun energierekeningen.

Het moet dan ten goede komen aan de stad, maar er blijft toch heel veel geld hangen aan de strijkstok van de gemeente, omdat heel veel apparaatslasten, VAT-kosten en dergelijke met de Eneco-middelen worden gedekt. Dat kan volgens mij veel minder. Daar moeten we nog even goed naar kijken. Daarom dien ik de motie 'Operatie strijkstok' in, samen met de SP, de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie/SGP, met het volgende dictum: verzoekt het college per bestedingsvoorstel - dus niet alleen dit bestedingsvoorstel, maar ook voor de energietransitie, voor betaalbare woningen en voor gebiedsontwikkeling - in beeld te brengen hoeveel van alle Eneco-opbrengsten voor Den Haag nu zijn geraamd voor de gemeentelijke organisatie en ter dekking van VAT-kosten en andere apparaatslasten, en te onderzoeken hoe de geraamde kosten voor het gemeentelijk apparaat kunnen worden gereduceerd zodat er geld kan worden vrijgespeeld voor de stad en met voorstellen te komen voor concrete duurzame bestedingen, met in ieder geval ook weer de suggestie Zuidwest. Marieke van Doorn (D66). Het is natuurlijk altijd goed om kritisch te kijken naar hoe gemeenschapsgeld wordt uitgegeven, maar de connotatie die u oproept met de titel van deze motie, 'strijkstok', klinkt echt alsof er in het gemeentehuis mensen hun zakken staan te vullen.

Ik denk dat, als we extra projecten willen uitvoeren voor de toekomst van deze stad met de Eneco-middelen, het toch ook niet vreemd is dat er extra voorbereidende kosten moeten worden gemaakt. Dezelfde mensen kunnen niet voor hetzelfde geld extra projecten erbij doen. Bent u dat met mij eens? Joris Wijsmuller (HSP). Sommige van deze projecten zijn niet extra, maar worden allang voorbereid in het stadhuis. Mijn stelling is dat een deel van die voorbereidingskosten al binnen het apparaat gedekt is en kan worden. Inderdaad, de titel agendeert en dat is heel goed. Het gaat er niet om een beeld neer te zetten dat ambtenaren hun zakken vullen. Het gaat erom dat wij als bestuurders gedwongen worden om kritisch te kijken naar overheadkosten, voorbereidingskosten en hoe we dat met elkaar organiseren. Dat is de oproep met deze titel. Het gaat dus niet om die ambtenaren. Natuurlijk, als je plannen maakt horen daar zeker ook voorbereidingskosten bij. Dat moet je transparant in beeld brengen. Dat doet dit voorstel en dat is heel goed, maar volgens mij is het een raming. Wij moeten daar kritisch naar kijken. Deze motie roept op om dat nog eens kritisch tegen het licht te houden en te kijken of een deel van de kosten anders kan worden ingericht, zodat we geld vrijspelen voor de duurzame verbeteringen in de stad. De voorzitter.