RIS307543 Notulen raad 25 november 2020

Want u weet toch ook wel van het principe dat heel veel mensen met een middeninkomen die niet binnen al die regelingen vallen, wel voor alles moeten betalen waar mensen met een Ooievaarspas nu dankzij de Partij van de Arbeid weer allemaal gratis recht op krijgen? Ik vind dat zo oneerlijk voor al die mensen die wel alles moeten betalen maar op deze manier niets kunnen bepalen. Ik wil daar toch keer op keer aandacht voor vragen. Wethouder Bredemeijer (CDA). Een van de belangrijke dingen uit het akkoord is om te zorgen dat de sportdeelname in de stad omhooggaat. Als dit in bepaalde wijken een extra uitdaging kent, bijvoorbeeld de inrichting van de wijken of de armoede van bepaalde gezinnen of mensen, willen we daar als overheid natuurlijk onze steen aan bijdragen. De Ooievaarspas is daar een mooi middel voor in het armoedebeleid. Het lijkt mij juist een hele mooie ambitie om sport een plek te geven in de aanpak van armoede. De voorzitter. Gaat u door. Wethouder Bredemeijer (CDA). Ik was al bezig met motie 15 over de buitenruimte. Ik denk dat we de motie zo moeten benaderen dat we bijvoorbeeld bij de herinrichting van het Hobbemaplein, dat als voorbeeld werd genoemd, rekening houden met het feit dat je daar ook moet kunnen bewegen en sporten.

Maar als ik de motie zo moet lezen dat we daar nu een apart budget voor moeten vrijmaken, zal ik de motie moeten ontraden, want ik denk dat het nu niet de bedoeling kan zijn om extra te claimen. Maar ik lees dit op de eerste manier, dus in het kader van de herinrichting van de buitenruimte. Ik zie dat dat terecht is. Dan kan ik de motie op die manier zeker omarmen. Bülent Aydin (PvdA). Zoals de wethouder de motie leest, is correct. Ik maak even een omissie goed: een aantal moties zijn ook door GroenLinks en NIDA ondersteund. Dat vergat ik te zeggen en die omissie wilde ik goedmaken. De voorzitter. Bij dezen; excuses aanvaard. Wethouder Bredemeijer (CDA). Motie 16 is de motie van de PVV. Ik ben het zeer eens met de ambitie van deze motie, meneer Kruis: meer fietsen naar school. Er zijn op dat gebied echter al veel campagnes. Aan het fietsexamen gaat bijvoorbeeld een heel traject vooraf. In de wijken waarover de heer Kruis het heeft, is het probleem vooral dat heel veel mensen geen fiets hebben. Daar zijn dus ook mogelijkheden voor, ook weer via de Stichting Leergeld. Om nu een aparte campagne op te starten naar aanleiding van het Sportakkoord, staat erg ver van het Sportakkoord af. Deze motie wil ik dus toch helaas ontraden. Daarmee heb ik alle moties gepreadviseerd. De voorzitter. Ik kijk rond. Is er behoefte aan een tweede termijn? Alleen bij meneer Kruis.

Sebastian Kruis (PVV). Nee, ik heb een vraag ter voorkoming van een tweede termijn. De voorzitter. Dan doen we net alsof dit een interruptie is. 52

Sebastian Kruis (PVV). Ja, we doen net alsof dit een interruptie is, nog even voortbordurend op het antwoord van de wethouder. Ik schrok daar toch van, want uiteindelijk is sporten bewegen. Bewegen is sportief. Mijn voorstel past dus bij uitstek bij het idee dat iedereen moet kunnen bewegen. Ik snap dus niet waarom dat zo los wordt gekoppeld van het Sportakkoord. Wethouder Bredemeijer (CDA). Dat klopt helemaal. Het aanmoedigen van kinderen om op de fiets naar school te gaan, is volstrekt in lijn met de ambitie van het akkoord. Er zijn alleen al heel veel manieren om dat bij kinderen via scholen onder de aandacht te brengen. Via de Stichting Leergeld is er bijvoorbeeld de mogelijkheid om uiteindelijk de middelen te krijgen om een fiets aan te schaffen. Sebastian Kruis (PVV). Ja, maar we zien dus bij observatie door dit raadslid dat dit niet voldoende werkt. Die observatie zou ik toch niet zo terzijde willen schuiven. Ik zou dus toch nog een keer een beroep willen doen op uw welwillendheid om over de politieke partijverschillen heen te stappen en gewoon te zeggen: ja, die motie is goed, die is sportief, die stimuleert beweging en die ga ik omarmen. Nog één poging. Wethouder Bredemeijer (CDA). Dan ontbreekt echt het budget om daar op dit moment nog een extra impuls aan te geven.

Ik zou dus echt willen kijken hoe we de bestaande campagnes die we hebben, misschien effectiever kunnen laten zijn. Die inspanning wil ik echt wel doen, ook in samenwerking met de scholen en zo. Maar het lijkt me niet de bedoeling om nu iets nieuws op te starten. De voorzitter. Mevrouw Özmen, ook een interruptie of een tweede termijn? Nee, ga uw gang. Het maakt ook niks uit; dat kost allemaal tijd. Birgül Özmen (D66). Ik heb nog een korte vraag. Ik heb in mijn inbreng ook gevraagd naar mogelijkheden om jongeren meer te betrekken om zitting te nemen in besturen van sportverenigingen, omdat zij heel erg worstelen met die nieuwe aanwas. En zou daar een soort trainingstraject opgezet kunnen worden? Wethouder Bredemeijer (CDA). Excuus, daar was ik overheen gestapt. Dat zit inderdaad in de menukaart die we met de verenigingen willen gaan bespreken. Het zit dus expliciet in de uitwerking van dit Sportakkoord om dit met de verenigingen te bespreken en om bijvoorbeeld een cursus bij ons aan te vragen om meer jongeren te betrekken bij besturen en zo. Dat zit dus in de uitwerking. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Ik stel voor om een kwartiertje te schorsen om iedereen in de gelegenheid te stellen om te wisselen en ook even van een broodje te genieten. De vergadering wordt van 12.46 uur tot 13.03 uur geschorst.

Aan de orde is: J. Voorstellen inzake Binckhorst: J.1 Voorstel van het college inzake Gewijzigde vaststelling (ex artikel 6:19 Awb) omgevingsplan Binckhorst (RIS306598). J.2 Voorstel van het college inzake Herziening projectdocument en bijbehorende grondexploitatie Van Klingerenkavel (RIS306101). J.3 Voorstel van het college inzake Definitief ontwerp inrichting buitenruimte Binckhorst Junoblok (RIS306388). J.4 Voorstel van het college inzake Haagse Asfaltcentrale/Woningbouwimpuls Binckhorst (RIS306644).

53

De beraadslaging wordt geopend. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Is de Binckhorst een leertraject waarbij we aan het oefenen zijn en waarbij van alles fout mag gaan? Of zijn sommige fouten zo groot dat we ze moeten voorkomen? De Partij voor de Dieren denkt het laatste. We bouwen een nieuwe wijk waar we minstens 50 jaar aan vastzitten. Als de gemeente haar oren alleen laat hangen naar individuele projectontwikkelaars, is de kans groot dat de Binckhorst niet wordt wat we gehoopt en ook afgesproken hadden. Iedereen die je over de Binckhorst spreekt, geeft aan dat de gemeente meer regie zou moeten voeren en af moet stappen van de laissez-fairebenadering. Vorige week is mijn fractie bij verschillende bedrijven op de Maanweg langsgegaan. Allemaal geven ze aan dat de gemeente hen niet heeft betrokken bij de sloop/nieuwbouwplannen. De participatie van de gemeente bevatte vooral het opstellen van plannen met projectontwikkelaars, maar de ondernemers op de Binckhorst werden vergeten. Zo komen de gebruikelijke woorden van het college over bedrijvigheid toch wel wat leeg over.

Over dit specifieke punt dien ik een motie in met de SP en de ChristenUnie/SGP, met als dictum: verzoekt het college om op de Binckhorst bedrijven die bedrijfsruimte huren en door de woningbouw moeten verdwijnen te begeleiden bij het vinden van nieuwe bedrijfsruimte, deze bedrijven ook actief te betrekken bij de vormgeving van de plannen op de Binckhorst en coulant te zijn met de aflooptermijn van huurcontracten die de gemeente als verhuurder niet verlengt vanwege het realiseren van woningbouw. Ook de betrokkenheid van de gemeenteraad is vaak een aanfluiting. We hebben net een Rekenkamerrapport gekregen over verkeerd informeren en geldverkwistende operaties bij Amare. Nu wordt ook hier een uitgave van € 50 mln. aan belastinggeld gedaan waarvan onduidelijk is hoe het precies wordt uitgegeven. Ook zijn in dit dossier nooit excuses aangeboden voor het grote falen rond de Asfaltcentrale, waardoor we nu eigenlijk in deze positie terecht zijn gekomen. Ayşe Yilmaz (VVD). Mijn vraag aan de heer Barker gaat over de eigenlijk lelijke woorden over wat het college heeft gedaan om datgene te kunnen bewerkstelligen wat wij hebben afgesproken in Omgevingsplan Binckhorst, namelijk het realiseren van 5.000 woningen en het verplaatsen van de Asfaltcentrale, zodat we daar 2.400 woningen kunnen realiseren.

Kan de heer Barker daarop reageren? Hij sprak daar een beetje lelijk over, maar ik kan me niet voorstellen dat de Partij voor de Dieren de Asfaltcentrale, een vervuilend bedrijf, daar in de Binckhorst wil houden. Robert Barker (PvdD). De Asfaltcentrale gaan we afkopen met heel veel gemeenschapsgeld en die gaat ergens anders terugkomen. Als u het over milieuvervuiling heeft, zeg ik dus dat de Asfaltcentrale niet weg is, want die wordt verplaatst en de eigenaar krijgt gigantisch veel geld. Die kanttekening zou ik dus bij uw opmerkingen willen plaatsen. Verder is het duidelijk dat de gemeente fouten heeft gemaakt, want op het moment dat we met z'n allen het omgevingsplan hebben vastgesteld, is zo'n grote fout gemaakt dat we nu tientallen miljoenen kwijt zijn. Dat was toentertijd niet het idee en dat was niet afgesproken. Ayşe Yilmaz (VVD). Volgens mij gaat de Asfaltcentrale daar weg om die 2.400 woningen te kunnen realiseren. Is de heer Barker het niet eens met het realiseren van die woningen voor die agenten, die leerkrachten, die mensen die willen samenwonen en iedereen die een woning nodig heeft? Robert Barker (PvdD). We zijn het erover eens dat er woningen moeten komen. We hebben tegen het oorspronkelijke plan gestemd omdat we dat onzorgvuldig vonden. Nu blijkt dat dat inderdaad onzorgvuldig was, omdat we nu naderhand weer een bak geld naar die Asfaltcentrale moeten sturen.

Ik zou dus zeggen: er zijn duidelijk fouten gemaakt en dat moet de volgende keer echt beter. Ik zou ook verwachten dat het college dat erkent. Robert Barker (PvdD). Een ander dealtje is die rond Frank is een Binck. Een projectontwikkelaar mag de sociale woningen laten sneuvelen, op gemeentegrond nog wel. En de reden? We hebben al een contract opgesteld waarin we die toestemming geven. Dat contract is niet getekend en dit is volgens het vastgestelde bestemmingsplan ook niet toegestaan, maar toch willen we dit doordrukken. Dit biedt de gemeenteraad de mogelijkheid om hier nog wat van te vinden, die sociale woningen te behouden en 54

te zorgen dat we daaraan en aan het omgevingsplan vasthouden. Die mogelijkheid moeten we dus grijpen. De voorzitter. Een korte interruptie van mevrouw Yilmaz. Ayşe Yilmaz (VVD). De heer Barker zegt dat er sociale woningen sneuvelen. Kan hij dat misschien even toelichten? Robert Barker (PvdD). Ja, uiteraard. De afspraak volgens het omgevingsplan is om 30% sociaal te bouwen. Dat hebben we met z'n allen vastgelegd. Dat zou door een sociale woningcorporatie moeten gebeuren, omdat die woningen anders na verloop van tijd sneuvelen. Met de verklaring van geen bedenkingen zullen we als gemeenteraad toestemming geven om die sociale woningen niet door een corporatie te laten bouwen, maar de woningen privaat te verhuren. Dat zou ervoor zorgen dat die woningen op termijn uit de sociale woningvoorraad komen en dat men zich niet houdt aan het plan. Ayşe Yilmaz (VVD). Volgens mij heeft de heer Barker de feiten niet op een rijtje, want volgens mij komen die sociale woningen er gewoon wel, maar dan niet, zoals hij zegt, via de toegelaten instellingen. Daar heeft de wethouder twee weken geleden in de commissievergadering een toelichting op gegeven. Die woningen komen daar.

Zegt de heer Barker nu dat we die woningen niet door moeten laten gaan en dat we die mensen, die - zoals heel veel partijen hier in de raad altijd roepen - al heel lang op de wachtlijst staan, nog langer moeten laten wachten? Robert Barker (PvdD). Nee, dat zeg ik niet. Ik zeg dat we die woningen, zoals afgesproken, sociaal moeten houden. Het is belangrijk om vast te houden aan het omgevingsplan. Dat is precies wat ik zeg en dat wil ik met een motie bereiken. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Robert Barker (PvdD). De motie dien ik samen met de HSP en de SP in. Het dictum luidt: verzoekt het college gegeven de ingrijpendheid en politieke gevoeligheid dit initiatief als een specifieke verklaring te behandelen, opdat de raad over dit plan kan besluiten. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door mevrouw Arp en de heer Grinwis, wordt de volgende motie (Binckhorst.12 PvdD) ingediend:

Motie Binckhorst.12/PvdD De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van Voorstellen inzake Binckhorst. Overwegende, dat: ▪ bedrijven en ondernemers op de Binckhorst aangeven dat zij zich niet voldoende gehoord voelen in het participatietraject op de Binckhorst; ▪ zij ook aangeven zich zorgen te maken over hun toekomstperspectief en het vinden van nieuwe bedrijfsruimte in de buurt; ▪ de gemeente als verhuurder richting deze partijen niet open lijkt te staan voor eerdere beëindiging van de huurcontracten. Constaterende, dat: ▪ de aangenomen motie ‘Ontwikkelruimte voor bestaande bedrijvigheid’ (CU/SGP, RIS301269) het college heeft verzocht om ruimte te geven aan bestaande bedrijven om zo werkgelegenheid binnen de stadsgrenzen te behouden;

55

▪

per motie ‘Duidelijkheid voor bedrijven Binckhorst’ (CU/SGP, RIS304876) is afgesproken dat de gemeente zich maximaal in zal spannen met alle bestaande bedrijven en organisaties op de Binckhorst in gesprek te gaan en duidelijkheid te bieden over hun toekomstperspectief.

Verzoekt het college: ▪ om op de Binckhorst bedrijven die bedrijfsruimte huren en door de woningbouw moeten verdwijnen te begeleiden bij het vinden van nieuwe bedrijfsruimte; ▪ deze bedrijven ook actief te betrekken bij de vormgeving van de plannen op de Binckhorst; ▪ coulant te zijn met de aflooptermijn van huurcontracten die de gemeente niet verlengt vanwege het realiseren van woningbouw. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door mevrouw Arp en de heer Bos, wordt de volgende motie (Binckhorst.13 PvdD) ingediend:

Motie Binckhorst.13/PvdD De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 25 november 2020, ter bespreking van voorstellen inzake Binckhorst. Constaterende, dat: ▪ in het omgevingsplan Binckhorst is vastgelegd dat 30% van de woningen door een woningcorporatie zullen worden verhuurd; ▪ het college voor het plan ‘Frank is een Binck’ hiervan wil afwijken; ▪ dit een aanpassing van de grondexploitatie vereist alsook een aanpassing van het bestemmingsplan; ▪ de gemeenteraad hiervoor verantwoordelijk is; ▪ expliciet bij de bespreking van de Binckhorstplannen is aangegeven dat de gemeenteraad wordt betrokken bij afwijking van het omgevingsplan; ▪ volgens de systematiek van de verklaring van geen bedenkingen de raad bij een algemene verklaring kan verzoeken om een specifieke verklaring opdat zij zich over het betreffende plan kan uitspreken. Overwegende, dat: ▪ het college een overeenkomst heeft onderhandeld met de ontwikkelaar, maar deze overeenkomst nog niet is getekend; ▪ de gemeenteraad met een specifieke verklaring kan borgen dat huurwoningen verhuurd door een woningcorporatie in het plan komen; ▪ in het coalitieakkoord, in de woonagenda alsook in het omgevingsplan de eis van 30% sociale woningen is vastgelegd.

Verzoekt het college: ▪ gegeven de ingrijpendheid en politieke gevoeligheid dit initiatief als een specifieke verklaring te behandelen opdat de raad over dit plan kan besluiten. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Omwille van de spreektijd ga ik proberen het kort te houden. In de commissie hebben we het uitvoerig over de Binckhorst gehad. Voor mijn fractie is het belangrijk dat de ziel van de Binckhorst, dat rauwe randje, zo veel mogelijk blijft bestaan. Daar blijven we ook op inzetten, maar meer en meer ziet het ernaar uit dat de Binckhorst op 56

een dertien-in-een-dozijn-woonwijk gaat lijken, maar dan zonder voorzieningen, alle goede voornemens ten spijt. Ik had gehoopt dat we al voor deze raadsvergadering inzicht zouden hebben in de beloofde overzichten van de woningdifferentiatie, onderverdeeld in gerealiseerde woningen en nog te bouwen woningen. Ik wil graag van de wethouder horen wanneer we dit kunnen verwachten. Meerdere collega's vroegen hier in de commissie ook al om. Dat is natuurlijk omdat we op de Binckhorst nog grote aantallen woningen kunnen realiseren en enigszins tegemoet kunnen komen aan de bouwopgave die we in de stad hebben. Ik vervolg met mijn moties. We krijgen door dat de participatie beter verloopt, maar dat de mensen die er gaan wonen, werken en sporten, nog weinig betrokken zijn bij de plannen. Daarom dien ik een motie in met als dictum: ook de bewoners, sporters en werkenden in de Binckhorst te betrekken bij het participatieproces. In de huidige plannen worden de toeristische kansen onvoldoende benut. De fractie van Hart voor Den Haag wil de toeristische kansen van de Binckhorst beter benutten. Daarom dien ik een motie in met als dictum: de toeristische kansen van de Binckhorst in kaart te brengen en hierbij ook mogelijkheden voor hotelontwikkeling en attracties te bestuderen.

Ik ga in herhaling treden en dat is niet voor niets, want de gemeente heeft aan OKRA Landschapsarchitecten de uitvraag gedaan om een visie op het Waterfrontpark op te stellen. De visie moet wat het college betreft betrokken worden bij de Ontwikkelvisie Binckhorst Noordwest. In die visie staat onder de doelstellingen op bladzijde 3 nadrukkelijk de oproep overgangen of zelfs onderdoorgangen, tunnels, te realiseren naar de Molenwijk. Onder het kopje 'Verbonden met de stad' staat: 'Doelstelling voor het Waterfrontpark Binckhorst is de realisatie van een stadspark met internationale betekenis. Hiervoor is het cruciaal dat het park goed verbonden is met de stad als geheel. Het Waterfrontpark Binckhorst biedt de kans om het centrum via de Binckhorst te verbinden met de landgoederenzone langs de Vliet. Passages dwars op de Trekvliet verbinden de verschillende stadsdelen met het nieuwe park en met elkaar. Uitgangspunt voor een succesvolle ontwikkeling is het slechten van een aantal barrières, zoals de Mercuriusweg en de beperkte oversteekbaarheid van de Trekvliet. Extra bruggen en onderdoorgangen zijn cruciaal in het activeren van dit nieuwe park.' Aan het Waterfrontpark zit een prijskaartje van € 22 mln.

Daarnaast duurt het nu 30 minuten om aan de overzijde van de Trekvliet te komen, maar met een directe verbinding kan het park ook een meerwaarde zijn voor de woonbeleving van de bewoners van de Molenwijk. Dus college, zetten we de deuren voor de bewoners van de Molenwijk open? Ayşe Yilmaz (VVD). Mijn vraag aan de heer Blok is of hij nu voorstelt om die verbinding naar de Molenwijk te halen uit het budget dat voor het park gereserveerd staat. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik ga straks met mijn motie het verzoek aan het college doen om naar de financiële mogelijkheden te zoeken. Maar het lijkt mij logisch dat het uit de visie voor het Waterfrontpark gehaald gaat worden, ja. De voorzitter. Nog één keer op dit punt, mevrouw Yilmaz. Ayşe Yilmaz (VVD). Dank aan de heer De Blok voor het antwoord. De heer De Blok stelt dus voor om wellicht een aantal bomen minder te planten, de inrichting wat minder groen te maken of iets dergelijks omwille van een verbinding richting de Molenwijk. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik vind het belangrijker dat de mensen uit de Molenwijk daar ook gebruik van kunnen maken. Peter Bos (HSP). Een brug lijkt mij best wel een dure oplossing, hoewel ik het idee op zich sympathiek vind.

Maar zou er bijvoorbeeld ook niet gedacht kunnen worden aan een veerpont over de Trekvliet? Is dat misschien nog een idee? William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Zeker, daartoe dien ik ook een motie in, mocht de brug het niet redden. Daar ben ik het absoluut helemaal mee eens.

57

Ik was nog bezig met mijn uitsmijter: dus, college, zetten we deuren voor de bewoners van de Molenwijk open of laten we hen omlopen en kunnen ze via het kattenluikje naar binnen? Ik dien dus twee moties in met dezelfde strekking, maar net wat anders, omdat die verbinding er echt moet komen. Het dictum van de eerste motie luidt: onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor een loop- en fietsbrugverbinding tussen de Noordpolderbuurt en de Binckhorst en ook de financiële dekking in het onderzoek mee te nemen. Mocht deze motie het onverhoopt niet halen, dan is er ook de motie met als dictum: onderzoek te doen naar de mogelijkheid van een voet- en fietsveerverbinding over de Vliet tussen de Noordpolderbuurt en de Binckhorst, waarbij het uitgangspunt is dat de exploitatie bij een marktpartij ligt en de raad hierover te informeren. De voorzitter. Door de heer De Blok worden de volgende moties (Binckhorst.8 HvDH/GdM, Binckhorst.9 HvDH/GdM, Binckhorst.10 HvDH/GdM en Binckhorst.11 HvDH/GdM) ingediend:

Motie Binckhorst.8/HvDH.GdM De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 25 november 2020 ter bespreking van agendapunt J de Binckhorst. Constaterende, dat: • er in het participatieproces nog weinig (pionier) bewoners, sporters en werkenden in de Binckhorst betrokken zijn. Overwegende, dat: • de bewoners, sporters en werkenden in de Binckhorst anders naar het gebied kijken dan bijvoorbeeld ontwikkelaars. Verzoekt het college: • ook de bewoners, sporters en werkenden in de Binckhorst te betrekken bij het participatieproces. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie Binckhorst.9/HvDH.GdM De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 25 november 2020 ter bespreking van agendapunt J de Binckhorst. Constaterende, dat: • de toeristische sector een potentiële banenmotor is, die hard nodig is om het aantal banen enigszins mee te laten groeien met het de groei van het aantal inwoners. Overwegende, dat: • de Binckhorst, met onder andere de Poolsterhaven (rondvaartboten), ook kansen biedt voor toeristische groei; • het wenselijk is om toeristen over de stad te spreiden. Verzoekt het college, • de toeristische kansen van de Binckhorst in kaart te brengen; • hierbij ook mogelijkheden voor hotelontwikkeling en attracties te bestuderen. En gaat over tot de orde van de dag.

58

Motie Binckhorst.10/HvDH.GdM De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 25 november 2020 ter bespreking van agendapunt J de Binckhorst. Constaterende, dat: • er aan de Jupiterkade, in het gebiedspaspoort Junopark, onder meer ruimte is gereserveerd voor een basisschool en 4000 m2 maatschappelijke diensten; • het Junopark direct aan de Haagvliet ligt en aan de overkant van de Haagvliet de Noordpolderbuurt ligt; • bewoners van de Molenwijk gemiddeld minder tevreden zijn over de openbare ruimte dan elders in Den Haag; • de Molenwijk op de Leefbaarometer lager scoort dan gemiddeld in Nederland; • er een Collegebesluit is genomen om de Visie Waterfrontpark te betrekken bij de Ontwikkelvisie Binckhorst Noordwest en de ontwikkelingen in de Trekvlietzone; • er voor de ontwikkeling van het Waterfrontpark € 22.359.183 is geraamd.

Overwegende, dat: • er behoudens aan de uiterste Noord kant van de Binckhorst (aan de Trekvlietbrug) geen verbinding is met de aangrenzende wijken in Laak; • er lopend een tijdswinst van 30 minuten te realiseren is met een verbinding over de Vliet; • het Waterfrontpark ook voor bewoners uit de Molenwijk en Noordpolderbuurt eenvoudig bereikbaar moet zijn; • een verbinding tussen de Noordpolderbuurt en de Binckhorst de ruimtelijke en fysieke verbondenheid vergroot; • in de Visie Waterfrontpark staat dat uitgangspunt voor een succesvolle ontwikkeling van het park barrières geslecht moeten worden, waaronder de Trekvliet; • in de Visie Waterfrontpark staat dat extra bruggen en onderdoorgangen van cruciaal belang zijn bij het activeren van het park; • de raming is gebaseerd op eenheidsprijzen en dus nog niet gespecificeerd is; • er 40% onvoorzien in de raming is opgenomen. Verzoekt het college: • onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor een loop en fiets brugverbinding tussen de Noordpolderbuurt en de Binckhorst en ook de financiële dekking in het onderzoek mee te nemen; • en de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie Binckhorst.11/HvDH.GdM De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 25 november 2020 ter bespreking van agendapunt J de Binckhorst. Constaterende, dat: • er aan de Jupiterkade, in gebiedspaspoort Junopark onder meer ruimte is gereserveerd voor een basisschool en 4000 m2 maatschappelijke diensten; • het Junopark direct aan de Haagvliet ligt, en aan de overkant van de Haagvliet de Noordpolderbuurt ligt; • bewoners van de Molenwijk minder tevreden zijn over de openbare ruimte dan gemiddeld in Den Haag; 59

• • •

de Molenwijk op de Leefbaarometer lager scoort dan gemiddeld in Nederland; er een Collegebesluit is genomen om de Visie Waterfrontpark te betrekken bij de Ontwikkelvisie Binckhorst Noordwest en de ontwikkelingen in de Trekvlietzone; er voor de ontwikkeling van het Waterfrontpark € 22.359.183 is geraamd.

Overwegende, dat: • er behoudens aan de uiterste Noord kant van de Binckhorst (aan de Trekvlietbrug) geen verbinding is met de aangrenzende wijken in Laak; • er lopend een tijdswinst van 30 minuten te realiseren is met een verbinding over de Vliet; • het Waterfrontpark ook voor bewoners uit de Molenwijk en Noordpolderbuurt eenvoudig bereikbaar moet zijn; • een verbinding tussen de Noordpolderbuurt en de Binckhorst de ruimtelijke en fysieke verbondenheid vergroot; • in de Visie Waterfrontpark staat dat uitgangspunt voor een succesvolle ontwikkeling van het park barrières geslecht moeten worden, waaronder de Trekvliet; • in de Visie Waterfrontpark staat dat extra bruggen en onderdoorgangen van cruciaal belang zijn bij het activeren van het park; • de raming is gebaseerd op eenheidsprijzen en dus nog niet gespecificeerd is; • er 40% onvoorzien in de raming is opgenomen. Verzoekt het college: • onderzoek te doen naar de mogelijkheid van een voet- en fietsveerverbinding over de Vliet tussen de Noordpolderbuurt en de Binckhorst, waarbij het uitgangspunt is dat de exploitatie bij een marktpartij ligt; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter.

De havens, de kranen en het industrieel erfgoed zijn karakteristieke elementen van de Binckhorst die bij elk debat over deze wijk om de hoek komen kijken. Ook ik als bewoner van Laakhaven krijg een thuisgevoel van die dingen, maar wat betekenen de kranen en de havens eigenlijk zonder de bedrijvigheid? Ik heb het dan over de maakindustrie en de ambachtelijke familiebedrijven waar de Binckhorst om bekend staat. Als deze vormen van werk uit de Binckhorst worden gedrukt en slechts de kranen en de havens overblijven, is de wijk dan niet simpelweg een openluchtmuseum waar je in kunt wonen? Al sinds de vaststelling van het omgevingsplan waarschuwt de SP voor een mogelijke uittocht van bedrijven die nu waardevolle banen bieden aan praktisch opgeleiden. Ze hebben een bedrijfspand in bezit of huren een locatie bij de gemeente. In de commissie heb ik uitgebreid stilgestaan bij de onzekere positie van bedrijven die in de Binckhorst een ruimte huren bij de gemeente. De motie die de Partij voor de Dieren hierover heeft ingediend, steun ik dan ook van harte. Maar minstens zo belangrijk is dat nieuw te ontwikkelen bedrijfsruimte betaalbaar is. Als we de projectontwikkelaars hierin vrij spel geven, is er een kans dat het werkmilieu in de Binckhorst zich straks nauwelijks onderscheidt van pak 'm beet het gebied rond de Laan van NOI.

Bij een hoge vierkantemeterprijs zal immers sneller de ICT-consultant een bedrijfsruimte betrekken dan de meubelmaker. We kunnen dit dus niet simpelweg aan de markt overlaten. Daarom dient mijn fractie een motie in waarvan het dictum luidt: verzoekt het college aan te sturen op de ontwikkeling van betaalbare bedrijfsruimte in de Binckhorst, bijvoorbeeld door middel van afspraken met projectontwikkelaars en het benutten van eigen grondposities en de raad uiterlijk voor de zomer te informeren over de resultaten hiervan. Deze motie dien ik samen met de heren Bos, Barker, Grinwis en Mahmood in. Ik wil het natuurlijk ook hebben over de sociale woningbouw. In de commissie proefde ik brede teleurstelling bij zowel oppositie- als coalitiepartijen over het feit dat de sociale huurwoningen op het Van Klingerenkavel mogelijk voor maar twintig jaar sociaal zullen blijven, maar met alleen het uitspreken van teleurstelling gaan we de wachtlijsten natuurlijk niet wegwerken. Daarom dienen wij 60

een iets aangepaste motie in die het college verzoekt sociale huurwoningen die niet door een woningcorporatie worden afgenomen, niet langer mee te tellen voor de ambitie van 30% sociale woningbouw voor de Binckhorst, zich ervoor in te spannen om binnen de bouwplannen voor de Binckhorst het aandeel sociale huurwoningen te vergroten, zodat de ambitie van 30% alsnog wordt behaald en de raad te informeren over de instrumenten die het college hiervoor gaat inzetten. Deze motie dien ik samen met de heren Bos, Barker en Mahmood in. Verder steunt mijn fractie van harte de motie van de heer Grinwis over het benutten van de kaderuimte voor bedrijvigheid. Wellicht biedt dit ook een oplossing voor de door wethouder Mulder zo verfoeide bedrijfsschepen aan de Jupiterkade, want wat de SP betreft moet ook de nieuwe Binckhorst zijn rauwe rand zeker behouden. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Bos, de heer Barker en de heer Mahmood, wordt de volgende motie (Binckhorst.5 SP) ingediend:

Motie Binckhorst.5/SP De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Herziening projectdocument en bijbehorende grondexploitatie Van Klingenrenkavel (RIS306101). Overwegende, dat: ▪ ten aanzien van de ontwikkeling van de ontwikkeling van de eerste tranche woningbouw in de Binckhorst een ambitie van 30% sociale woningbouw voor het gebied geldt; ▪ het huidige vooruitzicht is dat er 29,7% sociale woningbouw in de Binckhorst zal worden gerealiseerd en dat de geplande sociale huurwoningen in het project ‘Frank is een Binck’ op het Van Klingerenkavel hier onderdeel van uitmaken; ▪ de 62 sociale huurwoningen die op het Van Klingerenkavel worden gebouwd niet worden afgenomen door een woningcorporatie, waardoor er geen garantie is dat deze na 20 jaar nog in het sociale segment zullen vallen.

Constaterende, dat: ▪ de Binckhorst een van de weinige locaties in Den Haag is waar nog grote aantallen woningen kunnen worden toegevoegd; ▪ het belangrijk is dat we in dit gebied inzetten op de ontwikkeling van sociale woningbouw die ook langdurig in het sociale segment valt, aangezien dit de enige duurzame oplossing is voor de woningnood; ▪ verschillende plannen voor de eerste tranche van 5000 nieuwbouwwoningen nog niet definitief zijn, wat betekent dat er nog kan worden geschoven in de beoogde prijscategorieën; ▪ het college 50 miljoen uit de Enecomiddelen heeft gereserveerd voor een fonds voor sociale woningbouw. Verzoekt het college: ▪ sociale huurwoningen die niet door een woningcorporatie worden afgenomen niet langer mee te laten tellen voor de ambitie van 30% sociale woningbouw voor de Binckhorst; ▪ zich ervoor in te spannen om binnen de bouwplannen voor de Binckhorst het aandeel sociale huurwoningen te vergroten, zodat de ambitie van 30% alsnog wordt behaald; ▪ de raad te informeren over de instrumenten die het college hiervoor gaat inzetten. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Bos, de heer Barker en de heer Grinwis, wordt de volgende motie (Binckhorst.6 SP) ingediend:

61

Motie Binckhorst.6/SP De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Gewijzigde vaststelling (ex artikel 6:19 Awb) Omgevingsplan Binckhorst (RIS306598). Overwegende, dat: ▪ de Binckhorst een traditie kent van maakindustrie en ambachtelijke familiebedrijven en zich hierin onderscheidt van andere Haagse wijken waar veel gewerkt wordt, zoals de gebieden rond de stations; ▪ het college om dit type bedrijvigheid in de Binckhorst te beschermen ruimte heeft aangewezen waar het primaat op werken geldt, wat betekent dat iedere nieuwe woning gepaard moet gaan met een nieuwe arbeidsplek; ▪ verschillende ondernemingen in de Binckhorst momenteel een locatie huren (bijvoorbeeld bij de gemeente) waar in de toekomst mogelijk een nieuwe bestemming voor komt. Constaterende, dat: ▪ het voor kleine en middelgrote ondernemingen maar ook bedrijven in de maakindustrie die zich in de nieuw te ontwikkelen bedrijfsruimtes in de Binckhorst willen vestigen cruciaal is dat de huurprijs per vierkante meter niet te hoog is; ▪ de raad op 17 oktober 2019 een motie heeft aangenomen voor sociale bedrijfshuisvesting (RIS303177), die nog niet is afgedaan.

Verzoekt het college: ▪ aan te sturen op de ontwikkeling van betaalbare bedrijfsruimte in de Binckhorst, bijvoorbeeld door middel van afspraken met projectontwikkelaars en het benutten van eigen grondposities; ▪ de raad uiterlijk voor de zomer te informeren over de resultaten hiervan. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Twee jaar na de vaststelling van het Omgevingsplan Binckhorst door de gemeenteraad is het plan nog steeds niet definitief goedgekeurd door de Raad van State. Gebleken is dat de ambities van het gemeentebestuur om 5.000 woningen te bouwen in de Binckhorst niet zomaar te combineren vallen met de industriële bedrijvigheid, met name van de Asfaltcentrale van de HAC. Daarvoor is in 2018 van alle kanten gewaarschuwd, maar het college bezwoer destijds dat met de pilot van het omgevingsplan, deze nieuwe vorm van bestemmen, heel veel flexibiliteit was ingebouwd en veel mogelijk zou zijn. In de Binckhorst zouden wonen en werken in een innige symbiose tot elkaar worden gebracht. Maar niets is minder waar. Het omgevingsplan en daarmee de bouw van duizenden woningen dreigen bij de Raad van State te stranden, omdat vergeten is om de geurbelasting op grote hoogte goed te regelen. Een enorme en ook onbegrijpelijke blunder, omdat voor dit gebrek gewaarschuwd is.

Godzijdank leek de fout hersteld te kunnen worden door simpelweg een hogere schoorsteen te bouwen. Met die oplossing kwam het college begin dit jaar op de proppen. Ayşe Yilmaz (VVD). Ik wil de heer Bos vragen waar hij vandaan haalt dat het alleen maar om de Asfaltcentrale gaat. We hebben landelijk een stikstofproblematiek. Volgens mij heeft het college gezocht naar mogelijkheden om in de Binckhorst die 2.400 woningen te bouwen. Hoe bedenkt u dat het alleen aan de Asfaltcentrale ligt? De oplossing is met de Asfaltcentrale gevonden; dat is juist. Peter Bos (HSP). Sorry, maar het woord 'stikstof' komt in het hele stuk niet voor. In geen van de vier raadsvoorstellen die hier voor ons liggen, komt het woord 'stikstof' voor. Het gaat echt om de geurbelasting. Ook voor de lange termijn zag het college met de oplossing van de hoge schoorsteen een schone toekomst ontstaan in de Binckhorst. Het college baseerde zich daarbij op de ontwikkelingen in 62

de asfaltsector om te streven naar een meer circulaire economie en op de afspraken in het grondstoffenakkoord, die op termijn zouden zorgen voor een fikse vermindering van de geurproductie. De ontwikkelingen om de asfaltproductie te verduurzamen in Nederland gaan snel. Zo is in september dit jaar voor het eerst in Nederland een weg aangelegd met bioasfalt. Dit asfalt bevat een restproduct uit de papierindustrie en is daarmee een stuk minder vervuilend. Het is de eerste grootschalige toepassing van bioasfalt, dat universiteiten samen met bedrijven de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Het lijkt mij onweerlegbaar dat ook de Haagse Asfaltcentrale hierin mee zou moeten gaan en moet gaan investeren in het circulair en duurzaam maken van de productie. Dat kan op de huidige plek, maar tot mijn stomme verbazing heeft het college deze oplossing geblokkeerd en heeft het gekozen voor de meest domme en dure oplossing die je maar kunt bedenken, een oplossing die de belastingbetaler tientallen miljoenen kost, namelijk de Haagse Asfaltcentrale vragen om volledig te stoppen met de bedrijvigheid in de Binckhorst in ruil voor een enorme zak geld. De eigenaren van de Asfaltcentrale, het beursgenoteerde bouwbedrijf BAM, zullen de champagne ongetwijfeld rijkelijk laten vloeien als de raad hier vanavond mee instemt.

Ik vind dat de optie om de schoorsteen te verhogen, geen eerlijke kans heeft gekregen en nooit is onderzocht door het college. Daarom dien ik een motie in met als dictum: verzoekt het college de optie van verhoging van de schoorsteen uit te werken in een financieel scenario en de raad hierover te berichten voordat een definitieve overeenkomst met de HAC wordt gesloten. Met het besluit dat nu voorligt, krijgen we er, ook in de verre toekomst, geen enkele nieuwe woning bij, want de geurcirkel verdwijnt straks wel maar die cirkel ligt over het deel van de Binckhorst waar de bedrijvigheid een plek heeft en over de begraafplaats Sint Barbara. Het lijkt me toch niet de bedoeling dat we daar woningen gaan bouwen? Bovendien heeft dit deel het primaat 'werken' gekregen, juist om de zo broodnodige ruimte voor bedrijven te behouden en te beschermen. De overheid is er om de publieke zaak te dienen, maar daar is met dit besluit geen sprake van, want betalen de projectontwikkelaars mee, die straks nog hogere prijzen kunnen vragen voor hun vastgoed? Het antwoord is nee. Krijgt de gemeente met dit besluit de grond in handen van de Asfaltcentrale? Het antwoord is nee. Kunnen we nu meer woningen bouwen dan de geplande 5.000? Het antwoord is nee.

Het is een grof schandaal dat een stadsbestuur dat het water financieel aan de lippen staat, dat zijn eigen vastgoed moet verpatsen en dat moet bezuinigen … Ayşe Yilmaz (VVD). Ik voel me echt genoodzaakt om hierop te reageren, want het is negativiteit alom. De heer Bos stelt vragen en beantwoordt die vragen supernegatief. Hij eindigt ermee dat we niet meer dan 5.000 woningen kunnen bouwen. Dat is op zich nog een vraag aan de raad, maar we hebben nu een omgevingsplan waarmee we 5.000 woningen gaan realiseren. Omdat deze Asfaltcentrale hier weggaat, kunnen we die 5.000 woningen realiseren. Dan is de vraag aan ons om daarna nog te kijken of we daar meer woningen kunnen bouwen. Ik vind het heel negatief hoe u dit nu zo stelt. Ik vraag me af waar die negativiteit vandaan komt, meneer Bos. Peter Bos (HSP). Dat is niet omdat ik slecht geslapen heb vannacht, helemaal niet. Dat is omdat hier een voorstel voorligt dat ik volgens mij inhoudelijk probeer te analyseren, waarbij ik met argumenten heb uitgelegd waarom dit een heel slecht plan is. Het is namelijk een plan dat niets oplost, dat niets oplevert en dat ten koste gaat van de bedrijvigheid die we hebben in de Binckhorst en die de VVD als ondernemerspartij juist zou moeten stimuleren en zou moeten beschermen. Daar zou de VVD voor moeten opkomen, maar dat doet u niet.

U draaft als een blind paard door om alleen maar woningen te bouwen in de Binckhorst. De voorzitter. Bij wijze van spreken, hè? U richt zich daarmee niet tot mevrouw Yilmaz. Dit is gewoon een spreekwoord. Ayşe Yilmaz (VVD). Dat is helemaal waar. Ik ken de heer Bos. Voor het publiek: we kunnen het goed vinden met elkaar; dit is nu even het debat. Maar wat de heer Bos hier aan het vertellen is, is natuurlijk helemaal niet waar. Het mooie is dat we vanuit verschillende perspectieven kunnen kijken. Daarom zitten we in de politiek. Ik ben lid van de VVD. De heer Bos is lid van de HSP. Wij hebben daar een mooi omgevingsplan waarmee we 5.000 woningen gaan bouwen. Daar zijn we trots op, omdat wij een enorm woningtekort hebben. Maar ik zal de heer Bos geruststellen: we moeten daarna, na die 5.000 63

woningen, in het kader van de leefbaarheid van de stad inderdaad nog gaan kijken, maar het is wel mooi dat u een perspectief heeft en dat ik die vanuit een andere blik kan weerleggen. Peter Bos (HSP). Het is inderdaad prachtig om te zien dat een linkse partij als de Haagse Stadspartij opkomt voor de economie en de bedrijvigheid en dat een rechtse partij als de VVD opkomt voor woningbouw. Dat is inderdaad super. De voorzitter. Nee, niet drie keer over hetzelfde punt. De heer Bos zet zijn betoog voort. Peter Bos (HSP). De Haagse Stadspartij vindt het een schandaal dat een stadsbestuur dat het water financieel aan de lippen staat, dat zijn eigen vastgoed moet verpatsen en dat hard moet bezuinigen op allerlei zaken, wel € 50 mln. uit de hoge hoed tovert om van de Binckhorst een tuttige Vinex-wijk te maken. De voorzitter. Mevrouw Yilmaz heeft een nieuw punt. Ayşe Yilmaz (VVD). Ja, zeker weten, want mijn vraag aan de heer Bos is de volgende. Het gaat toch in totaal om € 50 mln.? U moet het college toch eigenlijk complimenteren dat het nog subsidie van het Rijk heeft kunnen regelen om dit voor elkaar te krijgen? Daar moet ik nog aan toevoegen dat 'die rechtse VVD' wel degelijk voor de bedrijvigheid en voor de economie is. Daarom steunen wij de motie van GroenLinks over het houden en werven van bedrijvigheid in de Binckhorst. Daar kom ik straks in mijn betoog op terug. De voorzitter.

Als u nog tijd heeft. Gaat uw gang, meneer Bos. Peter Bos (HSP). Dat het Rijk is meegegaan in het plan van de gemeente, vind ik ook onbegrijpelijk. Ik denk dat daar maar eens een parlementaire enquête naar moet worden gedaan, want ik begrijp het werkelijk niet. Ayşe Yilmaz (VVD). Volgens mij hebben we in Nederland een enorm woningtekort. Dat geldt dus ook voor het Rijk. Ik hoef het kabinet hier niet te verdedigen, maar er is een enorm woningtekort en het Rijk draagt bij aan het aanpakken daarvan. Het Rijk heeft ingezien dat Den Haag dit nodig heeft en dat het een goed plan is om die Asfaltcentrale daar weg te halen, waardoor we die 2.400 woningen … De voorzitter. Dat had u al drie keer gezegd. Meneer Bos zet zijn betoog voort. Peter Bos (HSP). We gaan het zien over vijf jaar als die enquête plaatsvindt naar de besteding van deze gelden. Maar even serieus: die € 50 mln. komt er eigenlijk op neer dat de karakteristieke industriële Binckhorsthaven ontmanteld wordt. Over een paar jaar of eigenlijk al over een jaar staan de kranen van de asfalt- en betoncentrale voorgoed stil. Tot overmaat van ramp wordt de gemeente ondanks de miljoenenuitkoop geen eigenaar van de grond. Het gevolg is dat bouwbedrijf BAM, de eigenaar van de Asfaltcentrale, behalve de tientallen miljoenen nog eens een extra sinterklaascadeau krijgt en nu kan gaan speculeren met de grond.

En hup, daar gaan vanavond weer een paar flessen champagne open. Behalve € 50 mln. belastinggeld verliezen we ook nog de 50 jaar oude Haagse Asfaltcentrale. Met de betoncentrale is de Asfaltcentrale een wezenlijk onderdeel van het laatste grootschalige industriële complex in de stad. Samen met de karakteristieke Escherhal, het kraanspoor met de havenkranen en de aanmerende schepen is dit het iconische en levendige hart van de Binckhorst. De Binckhorsthaven moet blijven en moet niet ontmanteld worden. Daarom dien ik tot besluit een motie in met als dictum: verzoekt het college de huidige sfeer en het rauwe en levendige karakter van de Binckhorsthaven zo veel mogelijk te handhaven. Deze motie dien ik samen met de heer Grinwis van de ChristenUnie/SGP in. Daniël Scheper (D66). Ik ben helemaal blij met uw motie. Het enige waar ik een beetje mee worstel, is dat dit al herhaaldelijk is toegezegd in commissievergaderingen, ook door de vorige wethouder en 64

ook in de laatste commissievergadering, toen ik hiernaar vroeg. We zitten op hetzelfde spoor. Mijn vraag is dus wat de meerwaarde van deze motie is, gezien de toezeggingen die het college al gedaan heeft op dit punt. Peter Bos (HSP). Dat is een goede vraag. De toezegging is gedaan door de wethouder, maar kijkend naar de stukken is de verzekering dat het karakter behouden blijft, dat de kades behouden blijven en de kranen blijven staan, boterzacht. Ik wil dit met deze motie dus toch hard laten vastleggen door het college. Ik hoop dat u de motie steunt. Daniël Scheper (D66). Ja, maar een toezegging komt in het verslag en is in principe net zo zwaarwegend als een motie. We hebben hier een nieuwe wethouder. Nieuwe kansen, nieuwe prijzen. Dat lijkt mij toch voldoende. Of heeft u geen vertrouwen in de toezeggingen van het college? Peter Bos (HSP). Ik vind een motie wat sterker dan een toezegging in een commissievergadering. Een motie van de raad die door een meerderheid wordt gesteund, vind ik sterker dan een toezegging van de wethouder. De voorzitter. Door de heer Bos worden de volgende moties (Binckhorst.3 HSP en Binckhorst.4 HSP) ingediend:

Motie Binckhorst.3/HSP De Haagse gemeenteraad in vergadering bijeen op 25 november 2020 ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Woningbouwimpuls Binckhorst/Haagse Asfaltcentrale (RIS306644). Constaterende dat: - in het Omgevingsplan Binckhorst onvoldoende rekening is gehouden met de geurbelasting op hoogte ten gevolge van de uitstoot uit de schoorsteen van de Haagse Asfalt Centrale (HAC); - in het ontwerp-herstelbesluit is voorzien in de oplossing van ophoging van de schoorsteen van de HAC tot 70 meter; - het college uiteindelijk heeft gekozen voor het op termijn beëindigen van de bedrijfsactiviteiten en akkoord te gaan met de kosten die de sluiting van de asfaltcentrale op de Binckhorst met zich meebrengt; - het Rijk en de gemeente in totaal € 50,6 miljoen hiervoor beschikbaar hebben gemaakt middels de Woningbouwimpuls Binckhorst/Haagse Asfaltcentrale.

Overwegende dat: - het college, gegeven de ontwikkeling in de asfaltsector, het streven naar een meer circulaire economie en de afspraken in het Grondstoffenakkoord, eerder nog verwachtte dat op de langere termijn afspraken mogelijk zijn die de geurproductie van de Asfaltcentrale zullen verminderen of zelfs geheel wegnemen; - met het ophogen van de schoorsteen ook op grote hoogte een aantrekkelijk woonmilieu gegarandeerd kan worden; - met het ophogen van de schoorsteen het huidige levendige gebruik van de karakteristieke Binckhorsthaven voortgezet kan worden; - het college met het Omgevingsplan heeft gegarandeerd dat alle bedrijven in de Binckhorst konden blijven en zelfs uitbreiden. Van mening dat: - de mogelijkheid dat de asfaltcentrale op de huidige plek op eigen kosten gaat verduurzamen een serieuze kans verdient; - het beëindigen van de activiteiten van de HAC gigantisch veel belastinggeld kost.

65

Verzoekt het college: - de optie van verhoging van de schoorsteen uit te werken in een financieel scenario; - de raad hierover te berichten voordat een definitieve overeenkomst met de HAC wordt gesloten.

Motie Binckhorst.4/HSP De Haagse gemeenteraad in vergadering bijeen op 25 november 2020 ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Woningbouwimpuls Binckhorst/Haagse Asfaltcentrale (RIS306644). Constaterende dat: - het college dreigt te kiezen voor het op termijn beëindigen van de bedrijfsactiviteiten van de asfaltcentrale en de betoncentrale in de Binckhorsthaven; - het Rijk en de gemeente hier in totaal € 50,6 miljoen voor beschikbaar hebben vanuit de Woningbouwimpuls Binckhorst/Haagse Asfaltcentrale. Overwegende dat: - de Haagse Asfaltcentrale ruim 50 jaar is gevestigd in de Binckhorsthaven; - de Haagse Asfaltcentrale samen met de betoncentrale één van de laatste grootschalige industriële vestigingen vormt in de stad; - de Binckhorsthaven met de asfaltcentrale, de betoncentrale, de karakteristieke Escherhal, het kraanspoor met de havenkranen en de aanmerende schepen het iconische hart van de Binckhorst vormt; - dit gedeelte van de Binckhorst is aangewezen tot Binckplek en vanwege de cultuurhistorische kwaliteiten een zekere bescherming heeft in het Omgevingsplan; - dit gedeelte van de Binckhorst is benoemd in de Kernwaarden van de Binckhorst die behouden moeten blijven. Van mening dat: - het bijzondere karakter van de Binckhorst zoveel mogelijk behouden dient te blijven en goed moet worden ingepast in de plannen.

Verzoekt het college: - de huidige sfeer en het rauwe en levendige karakter van de Binckhorsthaven zoveel mogelijk te handhaven. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Daniël Scheper (D66). Voorzitter. Ik was in de commissie enigszins ontstemd over de gang van zaken. Eigenlijk is dat niet helemaal weg. Laat ik het zo maar zeggen: eigenlijk is dat helemaal niet weg. Wij hebben met de Binckhorst een plan ingezet om met elkaar te kijken hoe we in een pilotvorm in het kader van de Crisis- en herstelwet kunnen gaan onderzoeken hoe het gaat werken met de Omgevingswet. Dat is een fantastisch voornemen. We zijn daar al jaren mee bezig. Een van de eerste punten die we destijds hebben vastgesteld, is dat we gebiedspaspoorten gaan vaststellen. Dan komt er een moment dat er een verklaring van geen bedenkingen naar de raad komt, waar de raad ja of nee op kan zeggen of waar de raad in kan sturen. Dat was het moment dat de rol van de raad gewaarborgd werd in deze nieuwe werkwijze. Uiteindelijk moeten we dan een keuze kunnen maken. Als we dan kijken hoe dit in de afgelopen periode is gegaan, welke stukken nu voorliggen en hoe we dit met elkaar besproken hebben, moet ik toch vaststellen dat dat onderdeel van de pilot teleurstellend verloopt.

Ik ervaar weinig ruimte voor de commissie om mee te denken of mee te sturen op de ontwikkelingen die komen; dat kan niet in die verklaring van geen bedenkingen. De vorige wethouder Ruimtelijke Ordening heeft ook aangegeven dat de verklaring van geen bedenkingen juridisch gezien boterzacht kan zijn. Dat vind ik ook zorgelijk, want dat maakt het voor de raad ook lastig om onze controlerende taak goed uit te voeren dan wel mee te denken met de ontwikkelingen. 66

Tegelijkertijd geeft de geest van de Omgevingswet ondernemers en ontwikkelaars, maar ook bewoners en andere belanghebbenden meer ruimte om te participeren om hun eigen straat, wijk of gebied te ontwikkelen. Ik begrijp dus wel dat je daar een balans in moet vinden. Dat was destijds ook al de overweging, maar als ik nu kijk waar we staan, is dat teleurstellend. Ik zou graag van de wethouder willen horen of we begin volgend jaar - misschien in januari of zo - eens verder kunnen spreken over hoe we dit samen met de omgevingswetbrief, die eraan zit te komen, op een goede manier kunnen borgen, zodat wij hier als raad niet zitten met: we staan voor voldongen feiten en dit is wat het is. Dat is de afgelopen drie jaar voor deze commissie eigenlijk een soort rode lap geworden, als ik daarop terugkijk. Dat is iets wat we moeten vermijden. Het is een proces en een leerproces. Het zal ook voor de ontwikkelaars een leerproces moeten zijn. Ontwikkelaars die willen ontwikkelen op de Binckhorst en die straks in het kader van de Omgevingswet willen ontwikkelen, zullen ook risico lopen, omdat we met een pilot bezig zijn. Daar moeten ze zich bewust van zijn. Ik hoop dat de wethouder dat ook wil teruggeven aan deze ontwikkelaars, zodat we niet steeds horen: we moeten een betrouwbare overheid zijn en de ontwikkelaars moeten goed geholpen worden bij de dingen die ze willen ontwikkelen.

Daar ben ik het mee eens, maar tegelijkertijd zijn wij met elkaar aan het leren. Dat is dus nog een belangrijk punt. Ik hoop dat we daar wat verder over kunnen spreken en ik wil daar graag wat meer over horen, want het pilotproject is ondanks de woorden van de VVD in de commissie nog niet een supersucces. Het is een interessant proces. Het is ook landelijk zeker een interessant proces, maar we zien nog niet dat we zijn waar we moeten zijn. En er zijn heel veel uitdagingen. Een van die uitdagingen betreft de voorzieningen. Daar heb ik de afgelopen jaren heel veel over gezegd. Daar ga ik nu niet te veel op in. Het enige wat ik nog wil vaststellen - want ik geloof nog wel in toezeggingen, meneer Bos - is dat er moet worden gesproken met de twee roeiverenigingen die samen met elkaar of afzonderlijk van elkaar een aanvraag hebben ingediend om te zorgen dat zij kunnen verhuizen en een stevig clubhuis kunnen bouwen. Daar hebben we in de commissie even een gedachtewisseling over gehad. Ik hoop van de wethouder te horen of deze roeiverenigingen kunnen worden gehoord en kunnen worden geholpen om die laatste stap te zetten, zodat er straks in ieder geval iets van een sportgelegenheid is gerealiseerd in de Binckhorst, waar ik me zoveel zorgen over heb gemaakt. Het hele heikele punt in dit verhaal, ook als we gaan kijken naar de gebiedspaspoorten, is participatie.

We willen hier als commissie straks vanuit de geest van de Omgevingswet handelen. Dan is participatie de key. Als ondernemers niet gehoord zijn, als buurtbewoners niet gehoord zijn en als toekomstige buurtbewoners niet gehoord zijn, terwijl we dat wel zouden doen met benchmarks en ideeën … Dat is allemaal niet of onvoldoende gebeurd bij de vaststelling van de gebiedspaspoorten. Dat is jammer, want dat is precies wat wij als raad hebben gevraagd. Dat is toegezegd, omdat we in een motie hadden vastgelegd wat we gingen doen op grond van de gebiedspaspoorten. Dat is niet gebeurd. Wel de ondernemers en de ontwikkelaars; die zijn gehoord, maar er was geen twijfel over mogelijk dat die gehoord zouden worden. Het punt is dat we daar echt stappen moeten maken. Dat stelt me gewoon heel erg teleur. Als we dan die laatste draai maken in de Omgevingswet - ik hoop dat we hier wat mee kunnen doen en dat de wethouder daarop wil reageren - en als we dan de laatste stap zetten, dan kom ik bij het stadhuis. Ayşe Yilmaz (VVD). Ik wil de heer Scheper vragen wat de wethouder in de afgelopen twee weken had moeten doen om hem gerust te stellen over de participatie. U zei dat u vertrouwen heeft in een toezegging en dat u dus geen motie indient. Daar spreekt u uw collega op aan. Nu zegt u over participatie dat het fout is gegaan en dat het goed moet gaan.

We hebben daar twee weken geleden inderdaad over gesproken. Daar heeft de wethouder uitgebreid op gereflecteerd en hij heeft beterschap beloofd. Wat had de wethouder in de afgelopen twee weken moeten doen om - ik zeg het toch even deze negatieve inbreng van de heer Scheper niet te hoeven horen? Daniël Scheper (D66). Volgens mij is mijn inbreng niet negatief, maar bedoeld om te kijken wat we met elkaar kunnen leren. Dat was een van uw speerpunten in de commissie. U zei: we moeten leren van deze pilotomgeving; we moeten hier dingen mee terugnemen. Ik neem deze dingen mee terug en ik leg ze voor aan het college. Het is volgens mij aan mij als raadslid om te controleren hoe dingen

67

verlopen. Ik wil daarover graag met de wethouder in debat, en natuurlijk ook met u, als u dat wil. Dat is eigenlijk de strekking van mijn betoog. Ayşe Yilmaz (VVD). Mijn vraag was wat de wethouder de afgelopen twee weken had moeten doen om nu niet hetzelfde verhaal als twee weken geleden aan te hoeven horen. Daniël Scheper (D66). Het lijkt me heel lastig om in twee weken te realiseren wat er moet gebeuren, los van het feit dat we in deze raad gemiddeld alle commissievergaderingen nog een keer overdoen in deze setting. De voorzitter. U toch niet, hè? Daniël Scheper (D66). Nee, daar doe ik absoluut niet aan mee. De voorzitter. Oké, want als je dat tegen een ander zegt, moet je het zelf natuurlijk zeker niet doen. Robert Barker (PvdD). D66 kaart terecht aan dat we al jaren constateren dat het niet goed gaat, maar wat gaan we dan concreet doen om het te verbeteren? Waarom is D66 niet met een motie of zoiets gekomen om vast te leggen dat we die participatie beter gaan oppakken? Daniël Scheper (D66). We hebben te maken met een nieuwe wethouder. We hebben te maken met een nieuwe situatie. Ik wil graag met deze wethouder en met het college van gedachten gaan wisselen over welke stappen we kunnen nemen en wat we hebben kunnen leren. Volgens mij is dit dus nog niet het moment om een motie in te dienen om iets af te dwingen.

Dit is het moment om met elkaar in dialoog te gaan om te kijken waar we naartoe willen. Dat is waarom ik deze insteek heb gekozen. Robert Barker (PvdD). We zijn al jaren van gedachten aan het wisselen. Ik vraag me af wanneer we concreet worden. Wanneer is dan wel het moment om hard te zijn tegen het college en te zeggen: we zijn al jaren bezig in de Binckhorst en het lukt maar niet om de participatie goed te regelen en om de betrokkenheid van de raad te regelen? Daniël Scheper (D66). Meneer Barker vraagt een beetje naar de bekende weg. Op zich weet u ook wel dat ik een motie heb ingediend over waar we mee bezig zijn, de uitwerking van de Omgevingswet, de gevolgen voor de raad en de rol van de raad. Dat zouden we met een werkbespreking gaan doen. We hebben in de commissie vastgesteld dat we in januari een vervolgvergadering van de commissie Bestuur gaan doen, waarbij participatie sleutelonderwerp gaat zijn. Daar wordt u dus helemaal op uw wenken bediend. Dat is al ingezet, mede ook door uw steun, maar ook door mevrouw Vavier en mij als kartrekkers op dat punt. Inmiddels zijn ook meerdere partijen aan het aansluiten bij dit hele belangrijke onderdeel. Ik nodig trouwens iedereen in deze commissie uit om aan te haken, want dit is een majeure wijziging voor de raad. De voorzitter. U zet uw betoog voort, meneer Scheper. Daniël Scheper (D66).

Over participatie hebben we het net gehad. De rol van de raad heb ik eigenlijk ook al aangekaart. Daar gaan we mee verder aan deze kant, maar aan de andere kant wil ik ook met het college in overleg, want dit gaat wijzigen in 2021. Wat eind 2021 ook gaat wijzigen met de invoering van de Omgevingswet, is de wijze waarop het stadhuis zal moeten gaan handelen. De vragen over de ontwikkelingen zullen binnenkomen. Waar de stedelijke ontwikkeling logischerwijs lag bij DSO, zul je zien dat zij steeds integraler moet zijn. Dat betekent ook een uitdaging voor het ambtelijk apparaat om aan die vraag te voldoen. Eigenlijk zou ik graag van het college willen horen wat de stand van zaken is voor de ontwikkeling richting de Omgevingswet en de invoering daarvan, welke stappen zijn genomen en welke ideeën er zijn naar de toekomst toe, die niet zo heel ver weg is - we hadden de wet eigenlijk al meteen begin volgend jaar moeten invoeren - zodat het ambtelijk apparaat er in de toekomst strategisch klaar voor is. Graag een toezegging dat we daar een brief of een stuk over krijgen, zodat we als raad kunnen kijken of we op dat spoor op de goede weg zijn. 68

Ik heb nu een hele set van dingen over de Omgevingswet genoemd. Ik wil het hierbij laten, behalve dan dat ik nogmaals de toezegging wil over het behoud van de bouwkranen in de ontwikkeling van de Binckhorst en de HAC. Over die toezegging hebben we al gediscussieerd in de commissie. Laten we die ook in de raad vastleggen. Misschien is dat voor meneer Bos wel voldoende. Peter Bos (HSP). Ik heb het nog even nagekeken. De wethouder heeft misschien mondeling wel een toezegging gedaan, maar in het verslag van de commissievergadering staan tien toezeggingen genoteerd en die over de kranen staat daar niet bij. Het lijkt me dus best wel zinnig om daar een leuke motie over aangenomen te krijgen. Daniël Scheper (D66). Ik vraag net om die toezegging. Ik hoop dus dat ik die krijg. Dan staat die ook in het verslag van de raad; wellicht geldt dat ook. Tot slot wil ik het college nog vragen of we heel snel weer met elkaar in debat kunnen treden, want dat is echt belangrijk voor D66 om ondanks alles voor deze plannen te kunnen stemmen. Dat gaat over de vraag of die twintig jaar sociale huur wel zo handig is. We hebben het aangepast in de Woonvisie. D66 is van mening dat dit niet de toekomst kan zijn. We hebben destijds een noodgreepoptie neergelegd. We zien het nu steeds terugkomen.