Coalitieakkoord Den Haag 2022 2026

Voor zowel investeringen als voor beheer en onderhoud maken we in deze coalitieperiode structureel extra middelen vrij.

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

3.2 Mobiliteit Het is belangrijk dat je veilig en vlot van A naar B kan. Te voet of met de fiets, met het openbaar vervoer (OV) of de auto. Per situatie en per persoon kan het verschillen welk vervoersmiddel iemand kiest. Recent is de “Strategie mobiliteitstransitie Den Haag 2022-2040” vastgesteld. Uitdaging is om keuzes te maken om ook over pakweg 15 à 20 jaar een bereikbare, leefbare, toegankelijke, duurzame en verkeersveilige stad te zijn. Elk stadsdeel, elke wijk, elke buurt is anders. Ook qua mobiliteitsbehoefte, knelpunten en oplossingen. Ypenburg is anders dan het Zeeheldenkwartier of Transvaal. Scheveningen is in de zomers anders, dan in de winters. Door onderscheid te maken in verschillende gebieden wordt het mobiliteitssysteem meer op maat gemaakt.

De mobiliteitstransitie heeft impact op de stad. Draagvlak voor die transitie is dan ook van groot belang. We passen de geleerde lessen van het participatietraject van de aanpak Centrum Noord toe bij de participatie voor Centrum Zuid. De komende periode beginnen we met Hoogwaardig Openbaarvervoer Verbinding Binckhorst. Ook investeren we in de doorstroming van het verkeer op de hoofdroutes en waar mogelijk in bewonersgarages. Onder andere met de uitbreiding van het betaald parkeren, verhoogde tarieven voor straatparkeren en het verhogen van de parkeervergunningen maken we deze en toekomstige mobiliteitsinvesteringen mogelijk. Ruim baan voor de voetganger en de fiets De mobiliteitstransitie begint met de voetganger; meer lopen op korte afstanden. We gaan ook het gebruik van de fiets voor korte afstanden stimuleren. Hierin investeren we € 5 miljoen ten behoeve van een nieuwe tranche programma Fiets en, oplopend tot € 1,3 miljoen per jaar, voor de exploitatie en beheer van fietsenstallingen. •

•

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

38

We maken de stoepen en oversteekplaatsen veilig en vrij van obstakels. We werken aan een zogeheten hoofdwandelnetwerk om hiermee belangrijke voorzieningen binnen en buiten het centrum goed bereikbaar te maken. We trekken hierbij op met andere deelnemende gemeenten en het Rijk als ondertekenaar van de Citydeal Ruimte voor Lopen; We zetten de verdere uitbouw van het fietswegennetwerk voort;

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

• •

We gaan ook door met (elektrische) fietslessen voor jong en oud. We hebben aandacht voor oplossingen voor het stallen van fietsen, zoals buurtstallingen, bij het strand, in het centrum en in de woonwijken; We gaan door met het aanleggen van vrijliggende fietspaden bij 50 km/h wegen; We zijn begonnen met het aanleggen van de metropolitane fietsroutes van en naar het Westland. We willen deze twee tracés deze raadsperiode afronden. Samen met de provincie verlengen we de velostrada, de snelfietsverbinding door het groen tussen Den Haag en Leiden.

Investeren in verkeersveiligheid We investeren een bedrag van € 3 miljoen per jaar in verkeers­ veiligheid. Rustige en veilige woonwijken ontsluiten we via uitvalswegen met zo min mogelijk kruisend verkeer. •

•

•

We maken de woonwijken verkeersveiliger. We voeren de norm van 30 km per uur verder door en richten de (woon)straten daarop in. Prioriteit hebben wegen in de woonwijken zonder gescheiden fietspaden; We nemen voorts op de 50-kilometerwegen verkeersveiligheidsmaatregelen die ook de doorstroming ten goede komen. We pakken de meest onveilige plekken het eerste aan. We gaan de verkeersveiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers verbeteren op de Benoordenhoutseweg en de Van Alkemadelaan, waarbij we de doorstroming voor de auto en OV niet uit het oog verliezen; We zetten de aanpak met zogenaamde schoolstraten en veilige schoolroutes door;

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

We ontmoedigen asociaal rijgedrag. Hiertoe werken we mee aan de ontwikkeling van geluidswallen. We schaffen extra meetapparatuur om de geluidsoverlast van auto’s en motoren aan te pakken (noise patrol) en reserveren hiervoor € 0,5 miljoen. Hard rijden ontmoedigen we en pakken we aan.

Toegankelijk en hoogwaardig OV Het openbaar vervoer (OV) heeft in de coronatijd een knauw gekregen. We zetten in op herstel en uitbreiding van het OV. Zonder hoogwaardig openbaar vervoer slibt de groeiende stad dicht. We streven naar toegankelijk, betaalbaar en fijnmazig openbaar vervoer. De compacte stad, zeker in de Binckhorst en het CID, biedt goede mogelijkheden om alternatieven voor de auto, zoals, lopen, fietsen en het openbaar vervoer aantrekkelijk te maken. Om te kunnen blijven bouwen voor wonen en werken blijft investeren in dat hoogwaardig openbaar vervoer noodzakelijk. • •

•

39

Het nieuwe tracé om de Binckhorst te ontsluiten, waarmee ruimte ontstaat voor extra woningbouw, krijgt prioriteit; Ook willen we de ZuidWestland corridor versnellen samen met gemeente Westland, zodat de reistijd naar de Haagse binnenstad korter wordt. We beginnen de voorbereiding voor dit traject deze raadsperiode; Na het ontsluiten van de Binckhorst is het tijd om te werken aan het totale plan voor een tramverbinding tussen Scheveningen, Den Haag Centraal en CID, de Binckhorst, Delft (via Rijswijk) en Zoetermeer (via Voorburg) die wij voor ogen hebben. We nemen hierin mee de optie om een tram via het Telders-tracé naar de haven te brengen;

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

•

We gaan verder met het vernieuwen van de tramlijnen 6 en 12. Met de nieuwe tramremise en de komst van de nieuwe trams verbeteren we het comfort en de toegankelijkheid van het openbaar vervoer. We verbeteren het Hobbemaplein met zijn vele voetgangers en opstappers op het OV.

De auto Voor veel Hagenaars is een auto van belang in hun dagelijks leven, voor werk en privé. Daarom investeren we in betere doorstroming. Tegelijkertijd stimuleren we dat het wagenpark steeds schoner wordt, onder andere door laadpalen. Ondernemers zullen hun producten op een efficiënte en veiliger manier moeten verplaatsen en afleveren. We zien samenwerkende straten en buurten die kiezen voor deelmobiliteit. Wij willen dat blijven stimuleren en faciliteren. Dit om het groeiend verkeer te kunnen opvangen en meer gebruik te maken van efficiënter en duurzamer vervoersmiddelen. We ‘belonen’ doorbraakinitiatieven van bewoners op het gebied van deelmobiliteit, bijvoorbeeld door vergroening van de vrijgekomen ruimte op straat. Om de ontwikkeling van grotere bouwprojecten in Zuidwest en het CID mogelijk te maken, investeren we via een dotatie ten behoeve van cofinanciering € 2 miljoen in mobiliteit in deze gebieden. Dit doen we al op een cofinancieringswijze: met ons eigen geld halen we middelen uit de woningbouwimpuls op. Concreet leidt dit onder andere tot parkeergarages in Laak (met park bovenop) en Zuidwest, die tegelijkertijd als mobiliteitshubs dienen.

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

40

Doorstroming op de hoofdaders We stimuleren mensen te lopen en fietsen. Dat is gezond. Het verminderen van het aantal korte autoritten bevordert bovendien de doorstroming en zo ook de luchtkwaliteit. We investeren in het verbeteren van de doorstroming met € 4 miljoen per jaar. We doen dit door het verder verbeteren van de infrastructuur voor fiets en voetganger en te werken aan positieve gedragsbeïnvloeding. •

•

We verleiden bezoekers van onze stad en strand om via park & ride, park & bike en park & beach de auto aan de rand van de stad te parkeren; We onderzoeken hoe we mensen kunnen verleiden om voor korte afstanden minder vaak de auto te nemen;

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

• •

•

Het langeafstandsverkeer komt vooral samen op de stedelijke regionale (en nationale) hoofdwegen. De doorstroming daarvan is essentieel. We voeren deze raadsperiode fysieke maatregelen uit die de doorstroming en de leefbaarheid bevorderen. Het gaat dan om: Hildebrandplein, Verkeersmaatregelen Centrum Zuid, Aanpak N211/Lozerlaan, Verkeersmaatregelen Laan van Wateringsveld, Herinrichting Vaillantlaan, Paul Krugerlaan, Hobbemaplein en Hobbemastraat en de ondergrondse doorgang naar de parkeergarage Zwolsestraat; We pakken het laatste stuk van de Erasmuslaan aan en maken die tweebaans; We investeren in het verkeersmanagement inclusief de handhaving van milieuzones. Hiervoor trekken we een oplopend bedrag uit van € 1,2 miljoen per jaar; We investeren ook in nieuwe plannen om de doorstroming voor auto’s te verbeteren. Dit doen we op de plekken waar de doorstroming van de auto, het OV en de fiets er aantoonbaar op vooruit gaan en waar de leefbaarheid toeneemt. De investeringen in doorstroming (€ 4 miljoen per jaar) en planvoorbereiding (oplopend naar € 0,75 miljoen per jaar) bekostigen we met de extra inkomsten uit de verhoging van de parkeertarieven en de areaaluitbreiding betaald parkeren. In de komende periode zijn dit in ieder geval: – De Zevensprong; één van de meest ingewikkelde en drukste kruisingen van Den Haag die een barrière vormt tussen wijken.

We gaan met ongelijkvloerse oplossingen ervoor zorgen dat de doorstroming van voetgangers, fietsers, OV en auto verbetert èn tegelijk de openbare ruimte aantrekkelijker, vriendelijker en groener wordt;

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

– De Teldersweg en de President Kennedylaan vormen een route die veel automobilisten gebruiken om de stad in en uit te rijden. Tegelijk loopt deze weg langs de internationale zone en doorsnijdt deze een groengebied en de tramlijn. We starten met een integrale aanpak van dit gebied. Die aanpak gaat uit van ondertunneling van dit traject. Dit bevordert doorstroming van het autoverkeer, biedt kansen voor de ontsluiting van de internationale zone met OV en verbindt de groengebieden Scheveningse Bosjes en Westbroekpark. Deze raadsperiode werken we aan planvorming en cofinanciering. – De aanpassingen aan het Prins Bernhardviaduct, het Schenkviaduct en de aansluiting bij de centrumring. Dit in lijn met de structuurvisie CID; – In goede samenwerking met de gemeente Rijswijk werken we verder aan de ontsluiting van de Beatrixlaan. Stadsdistributie moet efficiënter gemaakt worden, ter ontlasting van het stedelijk wegennet en om de klimaatdoelstellingen te halen. In samenspraak met ondernemers en gebruikers gaan we bekijken wat op dit vlak nodig en mogelijk is.

Parkeren De ruimte voor auto’s hoeft niet altijd gevonden te worden in de buitenruimte: door bewoners en bezoekers te verleiden om de auto meer in parkeergarages te zetten, ontstaat er meer ruimte voor groen, spelen en ontmoeten, maar ook voor het veiliger herinrichten van onze wegen voor voetgangers en fietsers.

41

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

•

•

•

Onze inzet is om meer ondergronds en inpandig parkeren mogelijk en aantrekkelijk te maken voor bewoners. Met de tarieven van straatparkeren en bewonersvergunningen kunnen we het gebruik van bewonersgarages gedeeltelijk bekostigen en stimuleren. We nodigen aanbieders van deelvervoer uit om dat in de garages te doen; In de drukke gebieden van het Centrum en Scheveningen willen we bewoners voorrang geven op toeristisch verkeer. We overleggen met bewoners en ondernemers over de wijze van invoering; Waar auto’s meer in ondergrondse en inpandige garages kunnen, maken we groen en plekken om te spelen of elkaar te ontmoeten. Ook kan een deel van de uitgespaarde parkeerruimte benut worden voor het stallen van fietsen;

•

•

•

We voeren in alle wijken betaald parkeren in. In de wijken Vroondaal, Wateringse Veld en het stadsdeel Leidschenveen/ Ypenburg voeren we vergunningparkeren in alleen als de parkeerdruk daartoe aanleiding geeft. We bezien of er ruimte is om flexibeler om te gaan met parkeren op eigen terrein in relatie tot bewonersvergunningen; We benutten bij de invoering van betaald parkeren de eventuele mogelijkheden om maatwerk te leveren bij Parkeren Op Eigen Terrein (Poet); De tarieven voor straatparkeren en de eerste bewonersvergunning worden verhoogd. Met de extra inkomsten uit de verhoging van de parkeertarieven en de areaaluitbreiding betaald parkeren, investeren we in de genoemde projecten die de doorstroming bevorderen en in toekomstige projecten die hieraan bijdragen.

3.3 Ondernemen en werken 3.3.1

Economie

Werken, ondernemen, nieuwe bedrijven opstarten. Den Haag is een stad die kansen biedt, die energie geeft. De ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (MKB), zoals in de horeca en maakindustrie, zijn belangrijk voor onze stad. Zij zorgen voor de werkgelegenheid, een sterke lokale economie, innoverende producten en dragen bij aan een aantrekkelijke stad. Wij willen deze ondernemers goed faciliteren. Naast het MKB zijn grote bedrijven, de overheidssector, en de vele niet-gouvernementele organisaties en internationale organisaties belangrijk voor de Haagse werkgelegenheid. Den Haag, internationale stad van Vrede en Recht, is een sterk merk voor onze stad en stedelijke economie.

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

42

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

De Economische Visie +2030 schetst een helder toekomstig economisch profiel. We willen brede economische bloei. Dat betekent dat iedereen kan meedoen en dat investeringen in de economie terugvloeien naar de kansen in de stad. We maken een economische uitvoeringsagenda voor de komende vier jaar waarbij we inzetten op de grootste uitdagingen voor de komende periode. We investeren in de uitvoering van de agenda € 4,8 miljoen incidenteel en € 3,8 miljoen per jaar bovenop de reeds beschikbare middelen. We hebben hierbij oog voor de gevolgen van de coronacrisis voor het MKB. De economie moet kunnen inspelen op opgaven als digitalisering, inflatie, vergrijzing, technologische vernieuwing en de zorg om het klimaat. Voor de komende jaren zien we dat het economisch beleid op een aantal terreinen extra aandacht behoeft. Ten eerste de arbeidsmarkt. De krapte op de arbeidsmarkt vertraagt de economische groei en het gebrek aan personeel is een van de grootste zorgpunten van het MKB. Tegelijkertijd is er nog onbenut arbeidspotentieel en sluiten vraag en aanbod op de arbeidsmarkt niet altijd goed op elkaar aan. Een ander knelpunt is de beperkte beschikbaarheid aan betaalbare bedrijfsruimte in de wijken en bedrijventerreinen, die vaak verouderd zijn. Een laatste zorgpunt is de grote en groeiende groep financieel kwetsbare ZZP’ers. Ook kent de economie veel kracht.

Zo heeft de stad steeds meer startende bedrijven die weten te groeien, vindt er veel innovatie plaats en is er een breed toeristisch en cultureel aanbod voor bezoekers en bewoners. Gezien deze ontwikkelingen en kansen is onze inzet om:

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

1. de schaarse ruimte voor bedrijvigheid zo goed mogelijk te benutten en extra ruimte aan te wenden, ook in afstemming met de regio; 2. de mismatch op de arbeidsmarkt aan te pakken samen met het onderwijs en het bedrijfsleven; 3. impulsen te blijven geven aan innovatieve bedrijven op het terrein van zorg en duurzaamheid, aan starters én aan bedrijven die aan de opvolgende groeifase toe zijn; 4. te werken aan de circulaire economie en aan bedrijven en instellingen die werkzaam zijn op het terrein van vrede, recht en veiligheid; 5. de gemeentebrede dienstverlening aan het MKB fors te verbeteren; 6. ons aantrekkelijk woon, leef- en vestigingsklimaat te behouden. Hiervoor gaan we het volgende doen: • De matige waardering van de gemeentelijke dienstverlening aan het MKB betekent werk aan de winkel. Onze dienstverlening aan ondernemers heeft in coronatijd een impuls gekregen, onder meer via het Ondernemersportaal waar het Haagse MKB met al z’n vragen terecht kan. Dit krijgt een krachtig vervolg in nauwe samenspraak met vertegenwoordigers van het MKB en met als doel informatie beter te ontsluiten en (vergunning)processen gemeentebreed logischer en sneller in te richten; • We besteden extra aandacht aan het binnenhalen en begeleiden van startende bedrijven die innoveren op onder andere zorg en duurzaamheid.

We denken hierbij aan bedrijven die oplossingen bedenken voor het betaalbaar houden van de

43

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

•

zorg, het hergebruik van restmaterialen, het opwekken van schone energie, (schone) stadsdistributie en de ‘wind op zee’-campus op Scheveningen. Circulaire economie krijgt een belangrijke positie in het economisch beleid; Den Haag houdt het profiel van een stad waar wordt gewerkt aan een veiliger en rechtvaardiger wereld. We halen grote bedrijven en instellingen die bij dit profiel passen naar de stad. We reserveren eenmalig € 1,5 miljoen voor ons wervingsfonds. En we zijn zuinig op onze tweede positie als meest aantrekkelijke stad voor startups en op ons cluster cybersecurity. Het beveiligen van data en systemen is immers een wereldwijd vraagstuk en past uitstekend in ons internationale profiel;

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

44

•

•

•

Versterking van de maaksector biedt kansen aan ondernemers en praktisch opgeleiden. Daarom blijft de gemeente de maakindustrie faciliteren en ontwikkelen; We handhaven de bedrijfscontactfunctionarissen zodat (MKB-) ondernemers in wijken een direct en persoonlijk aanspreekpunt hebben waar ze terecht kunnen voor hun vragen; We maken een uitvoeringsprogramma bedrijfsruimte waarbij het convenant met de Stichting Bedrijventerreinen Haaglanden wordt betrokken. Het doel is om in samenspraak met corporaties, bedrijven en anderen betrokkenen (betaalbare) ruimte te maken voor (nieuwe) bedrijven of voor andere al dan niet tijdelijke bestemmingen;

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

•

•

• •

•

We reserveren in de gebiedsontwikkelingen, ook in het CID, voldoende ruimte voor kantoren en bedrijven. We monitoren nauwlettend of er eventuele post-coronaeffecten zijn rond de toekomstige vraag naar kantoorruimte; Om winkelstraten ook op langere termijn aantrekkelijk, relevant en vitaal te houden, stimuleren we de transformatie van (leegstaande etages boven) winkels naar wonen, clustering van winkels, ontmoeten, cultuur of andere functies die zorgen voor levendigheid; Toerisme, evenementen en congressen zijn belangrijk voor Den Haag, maar kunnen tegelijkertijd de leefbaarheid onder druk zetten. We willen de balans voortdurend blijven bewaken. We zetten daarom in op een betere spreiding van toerisme door het jaar en door de stad heen. We benutten hierbij onze bestaande trekpleisterlocaties, zoals de winkelgebieden in de wijken, Scheveningen, Kijkduin, de Haagse Markt en attracties aan de rand van de stad. En we willen ons nachtleven stimuleren; We geven de familiebadplaats Kijkduin een impuls door een eenmalige investering van € 0,4 miljoen in (jaarrond) evenementen; We stimuleren evenementen en culturele programmering in onze stad. 2023 zal in het teken staan van het 125ste geboortejaar van Escher via programmering en citydressing, zoals ook tijdens het Mondriaanjaar; We ontwikkelen, samen met ondernemers, bewoners, bezoekers en verenigingen, een strandvisie.

We bezien daarbij of, en zo ja, hoe permanente bebouwing op het strand bijdraagt aan een verduurzaming van de bedrijfsvoering. De effecten voor (het herstel van) de duinen worden daarin meegenomen. Tevens maken we daarin afspraken voor de langere termijn over of, en waar, een beperkte uitbreiding van het aantal strandtenten dat jaarrond exploiteert gewenst is;

•

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

45

• •

De compensatieregeling Onroerendezaakbelasting (OZB) voor startende ondernemers wordt afgeschaft. In de praktijk maken slechts weinig ondernemers gebruik van deze regeling. De vrijvallende middelen zetten we in voor verbetering bezetting van het Ondernemersportaal en het versoepelen van processen van vergunningaanvragen; We zetten in op regionaal aanbesteden en passen ons inkoopbeleid hierop aan; We stellen nieuw reclamebeleid op waarbij we vooruitlopen op het landelijk verbod op gokreclame en werken uit hoe een verbod op fossiele reclame er uit kan zien.

3.3.2 Internationaal Den Haag is de internationale stad van Vrede en Recht. Den Haag vormt het podium van internationale rechtspraak en arbitrage, is een zogeheten Sheltercity, waar mensenrechtenactivisten een veilige haven vinden, de thuisstad van vele internationale maatschappelijke organisaties en de stad waar jaarlijks de veteranen worden geëerd. De stad biedt een veilige omgeving waarin de dialoog over de vraagstukken van vrede en recht wordt gevoerd. Wij zijn hier trots op en dragen dat uit. •

•

We willen dat de debatfunctie in de stad wordt versterkt en geven daarom ruimte aan het initiatief Spreek van de verenigde vrede- en rechtorganisaties, aan de Humanity Hub en de culturele sector; we vinden het belangrijk dat de verhalen van mensen die zijn gevlucht voor oorlog en conflictsituaties worden gedeeld om van te leren. Den Haag is lid van diverse internationale netwerken, waaronder het 100 Resilient Cities Network, het Strong Cities

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

•

Network, het Eurocities netwerk en is aangesloten op netwerken waarin de VN-doelen voor duurzame ontwikkeling leidend zijn. Den Haag heeft zich als Global Goals-gemeente verbonden aan deze doelen. Wij willen de duurzame ontwikkelingsdoelen gebruiken om de samenhang tussen beleid te vergroten en de doelen van beleid scherper te maken. We monitoren de voortgang met gebruikmaking van de methode van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De kennis uit deze netwerken wordt de komende jaren ingezet voor de eigen bewoners; Expat of arbeidsmigrant, aan iedereen die zich vestigt in Den Haag bieden wij dienstverlening die Den Haag kenmerkt, onder andere via het The Hague International Center;

•

•

We willen huisvesting voor internationale organisaties blijven faciliteren, waarbij een veilige werkomgeving voor vele van deze organisaties een voorwaarde is. De Internationale Zone dient daarbij als voornaamste zoekgebied. Ook de voorgenomen aanpak van het Telders-tracé kan extra ruimte bieden; Waar de internationale organisaties vroeger één keer per jaar hun deuren openden voor de inwoners van Den Haag, zouden we graag willen dat ze dat vaker doen. En wij willen dat internationale organisaties hun kennis en ervaring op het gebied van mondiale vraagstukken rond vrede, recht en veiligheid vaker inzetten voor lokale maatschappelijke uitdagingen van onze eigen inwoners.

3.3.3 Werk Ook in Den Haag is er een groot tekort aan personeel in vrijwel alle sectoren. Ons doel is om bedrijven en organisaties zo veel mogelijk te helpen om deze tekorten op te vullen. Ons tweede doel is om zoveel mogelijk mensen aan het werk te krijgen, waarbij we erkennen dat dit voor het een deel van de groep niet lukt. Het derde doel is om nieuwe instroom in de bijstand te voorkomen. We willen kansen op duurzame arbeidsdeelname bieden en verwachten dat de geboden kansen ook actief en slagvaardig wordt opgepakt. De vaardigheden van onze beroepsbevolking moeten beter aansluiten op de arbeidsmarkt en andersom. •

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

46

We gaan de samenwerking in de regio tussen scholen en bedrijfsleven intensiveren. Als gemeente pakken we de regie om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar te laten aansluiten. Daartoe sluiten wij samen met de onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven werkakkoorden, stimuleren

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

•

•

•

•

actieve werving en baangaranties en betrekken wij ondernemers bij de werving van opleidingen. We zoeken hiervoor ook samenwerking met uitzendbureaus; We stimuleren het ‘leven lang leren’. Dat wil zeggen dat werknemers zich gedurende hun werkzame leven blijven ontwikkelen en zich eventueel omscholen. Hiervoor is het scholingsfonds van het Rijk beschikbaar. Wij zorgen ervoor dat dit fonds ook zo veel en goed mogelijk gebruikt wordt. Ook maken we met werkgevers en onderwijsinstellingen afspraken over werk op maat, aanpassingen van het onderwijsaanbod en baangaranties; Met Den Haag als kennisstad zetten we in op het verbinden van wetenschap en technologie. Zowel met universiteiten als met het MBO-praktijkonderwijs. Den Haag Kennisstad gaat immers over al die (vak)specialisten die we de komende jaren nodig. Daarmee worden kennis, kunde en vaardigheden verbonden; We willen samen met de ROC’s meer vakmensen opleiden in de stad. Om- en bijscholing horen hierbij, met name ook van niet uitkeringsgerechtigden en mensen op zoek naar een andere uitdaging, bijvoorbeeld omdat het werk te zwaar wordt; Beheersing van de taal is een belangrijke voorwaarde om goed te kunnen functioneren in een baan.

Als gemeente stimuleren we het taalonderwijs voor werkzoekenden die de taal niet goed beheersen; Aan mensen die aan het werk willen maar voor wie de stap naar regulier werk te groot is, bieden we ondersteuning die hiervoor nodig is. Boven op de reguliere uitstroomdoelstelling helpen we 1.600 personen extra aan werk met behulp van Stip-banen en de uitbreiding van de mogelijkheden voor loonkostensubsidie. Dit is bovenop de reguliere 1.500 personen die nu al jaarlijks met loonkostensubsidie aan het werk zijn.

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

•

•

•

47

Zo willen we meer mensen een kans geven op werk of een waardevolle bijdrage aan de stad en zijn we het toekomstige tekort voor op de middelen die we voor de bijstand krijgen. We investeren de komende jaren hiervoor in totaal € 30 miljoen; De gemeente heeft een loon van minstens € 14 per uur voor gemeenteambtenaren ingevoerd per 2021. We komen met een plan of we dit als voorwaarde kunnen hanteren bij verbonden partijen en bij de aanbesteding van diensten. We bekijken samen met het Haagse MKB of hier een ‘ingroeipad’ voor nodig is; We hebben aandacht voor de groep niet-uitkeringsgerechtigden en de zelfstandige positie van vrouwen. We versterken de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Dat doen we samen met organisaties die werken aan emancipatie en educatie. Daarnaast onderzoeken we samen met werkgevers en vrouwenorganisaties hoe we belemmeringen kunnen wegnemen met als doel om de arbeidsparticipatie en de financiële zelfredzaamheid van vrouwen te vergroten; Samen met (sociale) ondernemers gaan we kwetsbare werkzoekenden aan een opleidingsplek helpen als springplank naar een betaalde baan; De gemeente is zelf ook sociaal werkgever en stelt de benodigde financiering beschikbaar om de werkgelegenheid voor mensen met een arbeidsbeperking (banenafspraak) te behouden.

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

3.4 Onderwijs, cultuur en sport 3.4.1 Onderwijs Goed onderwijs vormt de basis voor een volwaardige deelname aan onze samenleving. Naar een baan, naar bestaanszekerheid, naar de mogelijkheid om het beste uit jezelf te halen. Reden genoeg om ook in de komende jaren volop in te zetten op goed onderwijs voor iedere Hagenaar. In de onlangs vastgestelde Haagse Educatieve Agenda (HEA) staan de ambities beschreven die we hiervoor samen met het Haagse onderwijs hebben geformuleerd. Die agenda zetten we door. Voldoende en bekwame onderwijsprofessionals Er is een flink tekort aan onderwijsprofessionals in Den Haag. Dit tekort is onevenredig verdeeld over de stad. Wij zetten stevig in op werving, ondersteuning en behoud van onze leraren, juist daar waar goede docenten het meest gewenst zijn. We bieden leraren, in samenwerking met marktpartijen, de mogelijkheid om in Den Haag met voorrang een woning te vinden. De extra toelage die leraren op de scholen met de grootste achterstanden kunnen krijgen, moet daar terecht komen waar de nood het hoogst is. Deze afspraak maken we met schoolbesturen. Voor de inzet van zij-instromers en vakleerkrachten werken we samen met de scholen en de lerarenopleidingen voor het basisonderwijs (Pabo) in onze stad. De nieuwe universitaire lerarenopleiding die studenten voorbereidt op het werken in Haagse wijken met achterstanden, gaat deze periode van start.

De gemeente ondersteunt de scholen die te kampen hebben met de gevolgen van het lerarentekort en werkt hierbij samen met sport-, cultuur- en welzijnspartners.

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

48

Taal Een kwart van de Hagenaars is laaggeletterd en er zijn wijken waar dit aandeel oploopt tot 50%. Voor deze groep is het lastig om deel te nemen aan de samenleving en een baan te vinden. En in gezinnen waar thuis geen Nederlands wordt gesproken ontstaat bij veel kinderen al op zeer jonge leeftijd een taalachterstand. Daarom starten we een offensief tegen laaggeletterdheid en taalachterstanden. Dat doen we in samenwerking met partners, waaronder de bibliotheken en ROC Mondriaan. De komende periode investeren we hierin oplopend tot € 4,5 miljoen per jaar. Dit offensief begint bij de allerjongste kinderen en hun ouders, voor wie een passend taalaanbod op de voorscholen belangrijk is. Voorscholen Sommige kinderen hebben extra en intensief onderwijs nodig. Wij willen alles op alles zetten om zoveel mogelijk kinderen die het nodig hebben naar de voorscholen te krijgen, zodat ze zich de taal zo snel mogelijk eigen maken, vroegtijdig contacten kunnen leggen en daarmee hun kansen voor een goede start vergroten. Rijke schooldag Haagse kinderen krijgen van ons de Rijke Schooldag aangeboden. Een dag waarbij alle Haagse kinderen, ook na de schooldag, in aanraking komen met cultuur, kunst en sport. Zo gaan we kansenongelijkheid op jonge leeftijd tegen en werken we aan taalen talentontwikkeling.

We benutten (financiële) ondersteuning vanuit het Rijk om dit mogelijk te maken, met name in de wijken waar dit het hardst nodig is. We zetten in op een aanpak waarbij verschillende vormen van ondersteuning aan ouders en kinderen kan worden geboden.

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

Toegankelijke en passende begeleiding voor ieder kind Ieder kind heeft recht op toegankelijk en goed onderwijs. Of ze nu dyslexie hebben, hoogbegaafd zijn, leerachterstanden hebben of een kwetsbare thuissituatie. Voor een goede start hebben sommige kinderen behoefte aan toegankelijke ondersteuning. We geven ruimte aan plekken waar kinderen terecht kunnen voor hulp bij het maken van huiswerk. Bijvoorbeeld in wijkbibliotheken, bij maatschappelijke organisaties en de extra ontmoetingsplekken in de stad. Wij zetten ons in voor toegankelijkheid van deze faciliteiten voor ieder kind in Den Haag. Ook bevorderen we waar nodig goede interne begeleiding op school.

•

Bevorderen kansengelijkheid in het onderwijs Alle kinderen in Den Haag moeten de kans krijgen om zich optimaal te ontwikkelen en het beste uit zichzelf te halen. Ongeacht opleidingsniveau, inkomen of herkomst van ouders of in welke wijk ze opgroeien.

Vervolgopleiding en werk We blijven ons inzetten op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, zowel in het primair als het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs (MBO). Het Jongerenpunt070, waar professionals vanuit werk, onderwijs en leerplicht samenwerken, gaat actiever contact leggen met jongeren die daar niet zelf om vragen. En we blijven stimuleren dat onderwijs en werkgevers het aanbod van opleidingen en stagemogelijkheden voor praktisch geschoolden vergroten en zorgen voor een goede aansluiting van het stage-aanbod en het Haagse werkveld.

•

•

De vrijwillige ouderbijdrage mag geen drempel vormen voor de toegang tot school. In 2021 is de wetswijziging op de vrijwillige ouderbijdrage hiervoor ingevoerd. Met scholen kijken we of de doelstelling van die wetswijziging in de praktijk ook wordt gehaald. We willen dat ieder kind een even grote kans heeft om op de basisschool van zijn keuze te komen. De aanmeldprocedure moet hiertoe transparant, objectief, toegankelijk en zoveel mogelijk digitaal zijn. We monitoren of deze doelen behaald worden, en stellen de aanmeldprocedure wanneer nodig in overleg met schoolbesturen bij.

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

In twee jaar tijd willen wij de onderadvisering bij leerlingen uit groep 8 halveren. Aan het eind van deze collegeperiode moet onderadvisering in Den Haag niet meer voorkomen.

Onderwijshuisvesting Om voldoende en kwalitatief goede schoolgebouwen te kunnen bieden, investeren we structureel in nieuwbouw, renovatie of uitbreiding van deze huisvesting. Ook willen we bestaande gebouwen verduurzamen, het binnenklimaat verbeteren en schoolpleinen aantrekkelijker maken. Uitgangspunt is dat ieder kind naar school gaat in een gezond leefklimaat.

Studentenstad Den Haag is een snelgroeiende studentenstad. We zetten ons in voor een studentenstad voor alle studenten: mbo, hbo en universiteit. En voor een aantrekkelijk en veilig uitgaans- en nachtleven, een levendig verenigingsleven en heldere informatie over het studeren in Den Haag.

49

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

Onze stad biedt tal van opleidingen voor praktische tot theoretische studenten met allerlei achtergronden. •

•

• •

Wij versterken ons aanbod van beroepsopleidingen. Onze studenten zijn de Haagse werknemers en ondernemers van de toekomst; Onze onderwijsinstellingen zetten Den Haag als kennisstad op de kaart en dragen bij aan ons profiel als duurzame stad, stad van vrede en recht; We zien kansen voor de versterking van de Haagse economische kennisprofielen; En wij blijven inzetten op groei van de Universiteit Leiden, de mogelijke uitbreiding van de TU Delft en het samenwerkingsverband tussen Leiden, Delft en Erasmus (LDE). Daarbij zien we ook kansen in betrokkenheid van universiteiten bij (onderzoek naar) lokale initiatieven, ontwikkelingen in en kennis over de stad.

Studentenhuisvesting We zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente, onderwijsinstellingen, corporaties, studentenhuisvesters en vastgoedeigenaren om groei van het aantal studenten en van het aantal studentenwoningen hand in hand te laten gaan. We verstevigen de informatiepositie van (internationale) studenten, zodat zij op de hoogte zijn van rechten en regels ten aanzien van goed verhuurderschap. We verruimen de regels rondom verkamering met het doel om meer ruimte te vinden voor studenten, in wijken waar verkamering verantwoord is.

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

50

3.4.2 Kunst en cultuur Den Haag heeft een veelzijdige kunst- en cultuursector. Van musea en gezelschappen met (inter)nationale bekendheid tot geweldige amateurkunstenaars. We willen een stad zijn en blijven waar een breed palet aan kunst en culturele activiteit kan bloeien, voor onze eigen inwoners en voor bezoekers. We verhogen ons cultuurbudget met € 1,4 miljoen per jaar. In Den Haag is de kunst ook van de straat. We stimuleren kunst in de openbare ruimte, zoals street-art. Op die manier komen veel Hagenaars op een laagdrempelige manier in aanraking met kunst en cultuur en verfraaien we de openbare ruimte. Het zorgt bovendien voor een mooie samenloop doordat het ook sport in de openbare ruimte stimuleert. Een rondje streetart in de Binckhorst is bijvoorbeeld ook een hardlooprondje van 5 km. We koesteren de cultuurankers die we in elk stadsdeel hebben. We blijven werken aan de ontwikkeling en versterking van het Museumkwartier. We stellen middelen beschikbaar voor de noodzakelijke verbouwing van het Haags Historisch Museum, verbeteringen in de huisvesting van culturele instellingen en uitbreiding van de bibliotheken. Den Haag is de bakermat van de Nederlandse popcultuur en dat willen we behouden door de Haagse popcultuur in de volle breedte te ondersteunen: van oefenruimte voor bandjes tot underground festivals.

We willen de Haagse amateurkunst waar mogelijk ondersteunen met huisvesting, opslag van instrumenten en kostuums en oefenruimtes.

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

Met ons broedplaatsenbeleid voorzien we in oefenruimtes, ateliers en gezamenlijke huisvesting voor kunstenaars om te experimenteren. Daar gaan we mee door. We moeten echter ook aandacht hebben voor subcultuur en voor de initiatieven in de stad die niet in een hokje passen. Vaak vallen zij daardoor tussen wal en schip en dat willen we voorkomen. We houden oog voor de kunst- en cultuurinitiatieven met een maatschappelijke meerwaarde. Ook willen we het Haagse nachtleven een stimulans geven.

© Katja Effting

Met Amare heeft Den Haag een geheel nieuw cultureel hart gekregen. Een uniek gebouw waar vier culturele topinstellingen met professionals op topniveau, aanstormend talent en amateurs samen het kloppend hart vormen. Een plek voor alle Hagenaars, maar ook voor bezoekers van ver buiten onze stadsgrenzen. Een aansprekend cultureel programma zal daarvoor gaan zorgen. Verbreding en vernieuwing aanbod Om alle inwoners van onze veranderende en groeiende stad te blijven aanspreken is vernieuwing van het culturele aanbod nodig. We investeren € 0,4 miljoen voor het toegankelijk maken van culturele programmering zoals het programma HNT Onbeperkt.

Eerlijke beloning We voegen structurele middelen toe aan het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur om de bedrijfsvoering van instellingen te verbeteren en de eerste stappen te zetten richting een eerlijke beloning voor iedereen die werkt in de sector, of je nu in vaste dienst of ZZP’er bent. Oftewel: we werken naar de toepassing van de Fair Practice Code. Bibliotheek Bezoekers van de bibliotheek komen steeds vaker ook voor lezingen, optredens en debatten, om te studeren of om taallessen te volgen. Daarnaast is de bibliotheek steeds meer een laagdrempelig ontmoetingspunt in de wijk. Deze transformatie gaan we de komende periode verder uitbouwen. Ook gaan we verder met het versterken van de Haagse bibliotheekfunctie. We bestendigen de tijdelijke vestiging in Moerwijk en openen een volwaardige wijkbibliotheek in Benoordenhout en investeren hierin € 1,6 miljoen per jaar. Daarnaast onderzoeken we hoe we ook in Mariahoeve en Spoorwijk op termijn volwaardige bibliotheken kunnen openen.

Een bruisende stad kan niet zonder makers. De makersregeling, die startende talenten financieel ondersteunt, blijft dan ook overeind.

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

51

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

Cultuureducatie Met kunst en cultuur kun je niet te vroeg beginnen. We blijven daarom investeren in cultuureducatie voor het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs. We vinden het belangrijk dat alle kinderen in de gelegenheid zijn om kennis te maken en zich verder, ook buiten schooltijd, te bekwamen in kunst en muziek. We bezien hoe financiële regelingen binnen en buiten de gemeente voor gezinnen met een laag inkomen hiertoe geoptimaliseerd kunnen worden. Amerikaanse Ambassade We houden het voormalige pand van de Amerikaanse ambassade aan het Lange Voorhout in eigendom en werken samen met het Eschermuseum aan een ontwerp om een nieuw museum te realiseren in dit gebouw. We investeren hierin een oplopend bedrag van € 1,4 miljoen per jaar.

3.4.3 Sport en bewegen Sport en beweging zijn goed voor lichaam en geest. Ze kunnen activeren en motiveren en zorgen voor verbinding tussen mensen. Ze kunnen kinderen en jongeren helpen in hun ontwikkeling, het leren samenwerken en aan regels houden en helpen normen en waarden bij te brengen. We willen dat in 2030 elke Hagenaar op zijn of haar manier sport of beweegt. Jong en oud, met of zonder beperking. In verenigingsverband of ongeorganiseerd in de openbare ruimte. Die doelstelling is belangrijk, ook omdat we zien dat de sportdeelname in onze stad nog altijd sterk verschilt. In sommige wijken en onder en aantal groepen, waaronder mensen met een zorgvraag,

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

52

senioren, mensen met een beperking en mensen met een laag inkomen, blijft de sportdeelname (ook aan informele sport) structureel achter. Mede in dat licht verbreden en verstevigen we de beweegaanpak vanuit het Haags Sportakkoord door deze onderdeel te maken van de bredere preventieagenda. Ook in de komende jaren gaan we werken aan de ambitieuze doelen uit het Haags Sportakkoord. We investeren hiervoor € 0,5 miljoen per jaar extra. We gaan daarbij uit van vier pijlers: er zijn voldoende accommodaties en voorzieningen, we hebben sterke sportverenigingen, het programma Heel Den Haag beweegt en de topsport en talentontwikkeling. En blijven we ervoor zorgen dat de mogelijkheden om gratis of tegen gereduceerde tarieven te sporten voldoende bekend zijn. Voldoende faciliteiten Goede, laagdrempelige en voldoende sportaccommodaties nabij zijn cruciaal. De komende jaren gaan we een impuls geven aan

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

het vernieuwen en aanvullen van sportaccommodaties in de stad. Wij investeren structureel in de accommodaties om ze uit te breiden, te verbeteren, verduurzamen en voor iedere doelgroep geschikt maken. In de buitenlucht, sporthallen, gymzalen, zwembaden en sportparken. We zorgen voor voldoende accommodaties en voorzieningen ten opzichte van de groei van het aantal inwoners. De buitenruimte moet zo zijn ingericht dat deze uitnodigt tot bewegen en sporten. We bevorderen faciliteiten hiervoor, zoals buitenfitness, hardloopmogelijkheden en zetten in op gecombineerde faciliteiten en dubbelgebruik. Denk aan de voetbalvelden die overdag door de kinderopvang of de school worden gebruikt om te bewegen, of voor ouderensport. Door onze ligging aan zee zijn we de stad bij uitstek die stranden zeesporten faciliteren en accommoderen. Van de jeugd tot aan de olympische sporters. We faciliteren de surfscene en urban sports en willen surfhoofdstad van Noordwest-Europa worden. De Sportcampus Zuiderpark is een bruisende ontmoetingsplaats voor de sport, met onder andere een vestiging van de Haagse Hogeschool (HALO) en ROC Mondriaan.

verenigingen stabiel, veilig en toekomstbestendig zijn. En omdat zij er mede voor zorgen dat in 2030 elke Hagenaar kan sporten of bewegen. Waar iedereen zich welkom voelt ongeacht achtergrond, inkomen, kleur, leeftijd, seksuele geaardheid of gender. Verenigingen hebben soms grote moeite het hoofd boven water te houden in verband met de gestegen gas- en energieprijzen. Daarom stellen we, vanuit de Eneco-middelen duurzaamheid, incidenteel € 4 miljoen beschikbaar om sportverenigingen te helpen bij het verduurzamen van hun faciliteiten. Den Haag, stad van topsport Haagse Topsporters zijn ambassadeurs van onze stad. Topsport verbroedert, enthousiasmeert en motiveert mensen om zelf ook te gaan bewegen. Ook de komende jaren zal het binnenhalen van topsportevenementen belangrijk zijn om de naam van Den Haag als Topsportstad te handhaven. Te denken valt aan een etappe van de Tour de France. Als we topsportevenementen organiseren in onze stad, zorgen we altijd voor verbinding met de breedtesport en andere activiteiten waarmee we ook kinderen die minder met sport in aanraking komen, laten meedoen en inspireren. Hiervoor stellen wij een eenmalige bijdrage van € 3 miljoen beschikbaar voor het bestaande gemeentelijke olympisch fonds.

Sterke Haagse sportverenigingen Den Haag beschikt van oudsher over een gevarieerd verenigingsleven en over sterke verenigingen. Dat willen wij zo houden. Deze verenigingen kunnen alleen functioneren dankzij een legioen vrijwilligers; het cement van het verenigingsleven. Ook de komende jaren willen wij de organisatiekracht van de Haagse verenigingen stimuleren en faciliteren. Om ervoor te zorgen dat de

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

53

Hoofdstuk 3 | Een verantwoorde ontwikkeling van de stad

4

Bestaanszekerheid en kansengelijkheid

In Den Haag is de startpositie niet voor iedereen gelijk. Het maakt uit waar je wieg staat. Teveel bewoners hebben te maken met armoede, sociale achterstand en discriminatie.

In de aanpak van armoede, sociale achterstand, uitsluiting en discriminatie staat de gemeente niet alleen. Vele inwoners, vrijwilligers, ondernemers en organisaties zetten zich elke dag in voor hun medemens. We kiezen voor een aanpak die dit versterkt. We richten ons op preventie, het vergroten van kansengelijkheid én het bieden van bestaanszekerheid voor de toenemende groep inwoners die in armoede leeft. Dat doen we als volgt: •

Het aantal kinderen dat in armoede opgroeit neemt toe. Door crises en economische ontwikkelingen zoals

•

corona, inflatie, de energiecrisis worden de problemen groter. Terwijl we

•

juist willen dat de kansenongelijkheid kleiner wordt en er bestaanszeker-

•

heid is voor onze inwoners. Iedereen

•

moet naar vermogen mee kunnen doen in de samenleving. Onze

We kunnen dit niet als gemeente Den Haag alleen oplossen. Het vraagt voor een deel om een landelijke aanpak, voor een deel een lokale aanpak. We zullen dus ook slim moeten opereren om die twee aan elkaar te koppelen. En dat in samenwerking met Haagse partners.

inwoners dragen daarin ook zelf verantwoordelijkheid, de gemeente ondersteunt daar waar het niet lukt. Hoofdstuk 4 | Bestaanszekerheid en kansengelijkheid

We werken preventief en versterken de sociale basis. Niet alleen om zo te voorkomen dat mensen grotere problemen krijgen, maar ook om op deze manier instroom in duurdere vervolgtrajecten tegen te gaan; We zetten in op het bevorderen van bestaanszekerheid, met name voor die mensen die nu het hardst geraakt worden; gezinnen met kinderen en werkende armen. Ook hier geldt dat we er zo vroeg mogelijk bij willen zijn, om erger te voorkomen; We bieden perspectief en maken mogelijk dat meer Hagenaars kunnen meedoen. Dat doen we door te investeren in het verkleinen van taalachterstanden, door ze te begeleiden naar werk en andere vormen van dagbesteding; We zetten in op het toegankelijk en betaalbaar houden van onze (jeugd)zorg en ondersteuning; We treden op tegen discriminatie en racisme en bevorderen inclusie.

56

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

4.1 Preventie en een sterke sociale basis De gezondheidsverschillen in onze stad zijn groot. In sommige wijken leven mensen gemiddeld minder lang en/of minder lang in goede gezondheid dan in andere wijken. Maar ook op allerlei andere gebieden zijn er achterstanden. We willen samen met de stad deze verschillen verkleinen. In de komende periode richten we ons meer op het voorkómen van problemen, bijvoorbeeld door het bieden van goede voorlichting. •

•

We verstevigen de Haagse preventieaanpak op het gebied van gezondheid en stellen hiervoor per jaar € 6,4 miljoen beschikbaar. We maken preventie structureel onderdeel van onze integrale aanpak op het gebied van gezondheid, rookvrije generatie, sport, werk en inkomen/armoede, jeugdhulp, onderwijs en taal. We brengen focus aan door projecten waar mogelijk te bundelen en meer in samenhang aan te sturen. En we stoppen met beleid waarvan de effectiviteit beperkt is of waarvoor inmiddels effectiever aanbod beschikbaar is. We werken samen met inwoners, vrijwilligersorganisaties, sportverengingen, cultuurorganisaties, ziekenhuizen, huisartsen, zorgverzekeraars en andere maatschappelijke organisaties. Binnen deze kaders stellen we samen een Uitvoeringsakkoord Preventie op. Samen betekent ook dat financieringsstructuren geen belemmering mogen vormen voor een gezamenlijke aanpak. Waar nodig worden verschillende geldstromen binnen de gemeente als één bedrag beschikbaar gesteld. Waar mogelijk ook met financiële inzet van andere partijen als zorgverzekeraars; We investeren in het jonge kind. Van een investering in een goede start voor het kind profiteren ook de ouders, de wijk en

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

de school. Zogeheten intergenerationele problematiek wordt doorbroken en een nieuwe start is mogelijk. Dat doen we met projecten als Kansrijke Start en Rijke Schooldag. Bij het uitvoeringsprogramma jeugdpreventie, waarin we in 2023 € 2,6 miljoen en de jaren erna € 4 miljoen per jaar investeren, en waar we ons richten op het voorkomen en verminderen van het beroep op jeugdhulp, betrekken we onze armoedeaanpak; Om de vaccinatiegraad te verhogen gaan we, in samenwerking met de Haagse Vaccinatie Alliantie, door met de uitbreiding van het Rijksvaccinatieprogramma. We doen dat wat nodig is in specifieke wijken en buurten. We betrekken hierbij mensen uit de wijk met een breed netwerk, zoals buurtcoaches, vrijwilligersorganisaties, kinderopvang, scholen, artsen en verpleegkundigen.

Een sterke sociale basis De persoonlijke netwerken van mensen zijn belangrijk voor iemands welzijn en welbevinden en deelname aan de samenleving. De sociale verbanden in de stad, wijken en buurten willen we waar nodig ondersteunen. We hebben het dan over een sociale basis van vrijwilligers, buurtcomités, mantelzorgers, religieuze/ culturele organisaties, sleutelfiguren, scholen, (sport) verenigingen, buurthuizen en wijkinitiatieven. Deze netwerken zijn het bindmiddel van buurten en wijken. We gaan de sociale basis in de stad versterken, samen met een aantal laagdrempelige, fysieke inlooppunten en zichtbare figuren in de wijken voor hulp en dienstverlening, zoals de centra voor jeugd en gezin (CJG), de Servicepunten XL, de buurthuizen, de Helpdesk Geldzaken, de Sociaal Raadslieden, de wijkbibliotheken, opbouwwerkers en communitybuilders.

57

Hoofdstuk 4 | Bestaanszekerheid en kansengelijkheid

•

•

We bieden meer maatwerk in wijken. Per onderwerp of vraagstuk bepalen we samen met onder meer bewoners en organisaties welke inzet in die wijk passend en nodig is; We starten een pilot om locaties en spreekuren van verschillende beleidsterreinen in de stad beter te benutten. Zo faciliteren we ook dat hulpverleners meer gaan samenwerken.

4.2 Bestaanszekerheid: een toereikend bestaansminimum Armoede en schulden bezorgen mensen veel zorgen en stress. Die stress kan mensen ziek maken en dit heeft invloed op kinderen, familie en werk. Met ons armoedebeleid zijn we er als mensen financieel door het ijs dreigen te zakken. Dan zorgen we voor een toereikend bestaansminimum en voor ondersteuning, zodat de kinderen in deze gezinnen mee kunnen blijven doen. Steeds meer kinderen groeien op in armoede. De groep mensen die een beroep moet doen op onze armoedevoorzieningen groeit. We voorzien dat deze groei sterker wordt door ontwikkelingen zoals de energiecrisis, inflatie en de effecten van corona. We trekken € 9 miljoen uit om het groeiende beroep op te vangen. De bestrijding van deze oorzaken ligt grotendeels buiten onze macht. Maar de effecten willen we blijven verzachten. We willen met onze robuuste voorzieningen mensen kunnen blijven helpen. • We verbeteren ons armoedebeleid. Nu zien we dat door de veelheid aan verschillende regelingen, de ondersteuning niet altijd daar terecht komt waar deze het hardst nodig is of dat mensen de armoederegelingen niet weten te vinden. We richten ons op doelgroepen die elke maand tekortkomen. Dat doen we op basis van Nibud-analyses. En we willen het bereik

Hoofdstuk 4 | Bestaanszekerheid en kansengelijkheid

58

•

•

•

van onze armoedevoorzieningen in deze raadsperiode vergroten van 80% naar 85%; Daarnaast geldt ook voor schulden: voorkomen is beter dan genezen. Daarom investeren we in de preventie en het tijdig signaleren van (problematische) schulden; Bestaanszekerheid wordt voor een belangrijk deel bevorderd door betaald werk. Met ons banenoffensief gaan we daarom onverminderd voort. We hebben extra aandacht voor werkende armen; We willen dat kinderen die opgroeien in armoede mee kunnen blijven doen aan activiteiten die voor andere kinderen heel normaal zijn. Het aantal gezinnen met kinderen dat in armoede leeft, neemt toe. De verwachting is dat de problemen de komende tijd groter worden en dat kinderen het daardoor nog moeilijker krijgen. We trekken daarom extra geld uit voor

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

armoedevoorzieningen voor gezinnen met kinderen met een inkomen tussen 130 en 150 procent van het wettelijk bestaansminimum. We trekken hier eenmalig € 2 miljoen voor uit in 2023. We zetten de Stipbanen voort, gaan instapbanen uitbreiden en het instrumentarium van loonkostensubsidie meer inzetten. Zo verlagen we de opstap voor mensen naar werk, in combinatie met gerichte hulpverlening om belemmerende factoren weg te nemen.

4.3 Perspectief en kansengelijkheid We willen dat onze inwoners perspectief hebben en dezelfde kansen hebben om naar vermogen aan de samenleving te kunnen meedoen. Taal, onderwijs, cultuur en sport dragen bij uitstek bij aan de mogelijkheid om te participeren in de samenleving en talenten te ontwikkelen. Ook (betaald) werk of een zinvolle dagbesteding is daarbij cruciaal. Niet alleen voor de inwoner zelf, maar ook voor de samenleving als geheel.

administratieve eisen en financieringssystematiek worden aangepast zodat organisaties geen bureaucratische belemmeringen ervaren om effectief integraal te gaan werken. Met initiatieven als Sociaal Hospitaal (SOHOS), Schuldenlab070 en het Haagse Doorbraaklab heeft Den Haag in de afgelopen jaren een voortrekkersrol gespeeld naar maatwerk. Ook werd meegewerkt aan het ontwikkelen van de landelijke Doorbraakmethode. Daar zijn we trots op. En tegelijk hebben we nog veel stappen te zetten. Met de uitrol en implementatie van het programma Maatwerk & Regie zetten we stevig in op het verankeren van deze manier van werken in onze organisatie. Dit programma heeft als doel de inwoner/het huishouden in één keer goed en op maat te helpen.

Ons uitgangspunt is dat we op een integrale manier werken aan het doel ‹één gezin, één plan, één regisseur›. Te vaak blijkt dat er in gezinnen waar veel speelt, veel verschillende instanties en veel hulpverleners over de vloer komen. Hun aanpak is goedbedoeld, maar te vaak niet effectief genoeg door onvoldoende onderlinge aansluiting en daardoor opgeteld onnodig duur. Dat gaat veranderen. Zo gaan we zorgen dat Hagenaars op de hoogte zijn van wat er mogelijk is en ze meer kansen geven om zelf aan te geven wat er nodig is. Dit gaat niet van de ene op de andere dag, want dit vraagt veel van de betrokken organisaties, mensen en van de gemeente. Bij de gemeente moeten de aansturing,

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

59

Hoofdstuk 4 | Bestaanszekerheid en kansengelijkheid

4.4 Toegankelijke Jeugdzorg/ Jeugdhulp Ieder kind in Den Haag heeft recht op een veilige omgeving om zich te ontwikkelen en op te groeien. Om te leren, huiswerk te maken, buiten te spelen en talenten te ontwikkelen. De meeste kinderen kennen gelukkig zo’n veilige omgeving. Maar dat geldt niet voor ieder kind. Met onze jeugdhulp willen we kinderen en jongeren en hun ouders ondersteunen bij de problemen waar ze tegenaan lopen. Dat doen we op verschillende manieren, van preventieve opvoedondersteuning of de inzet van de jeugdteams op de CJG’s tot hoogspecialistische tweedelijns jeugdhulp. Daarbij gaat er heel veel goed. We zien tegelijk dat het systeem aan alle kanten knelt. De gemeente krijgt al jaren ontoereikende budgetten van het Rijk voor de uitvoering van de wettelijke taken terwijl het beroep op jeugdhulp blijft groeien en we te maken hebben met onbegrensde reikwijdte van de jeugdwet. De sector staat onder druk, met wachtlijsten, (onbedoelde) negatieve effecten van de marktwerking en grote tekorten op de arbeidsmarkt. Dit alles bemoeilijkt niet alleen de transformatie, het zorgt er ook voor dat kinderen die het echt nodig hebben, niet altijd tijdig passende hulp krijgen. Om meer grip te krijgen op de groei, de transformatie en de beschikbaarheid van de zorg, moet er veel veranderen, vooral in het systeem. •

In 2022 hebben we een verandering in gang gezet in de bekostiging. Met het Haags Toekomstperspectief Jeugd en Gezin is de koers uitgezet voor een nieuw (bekostigings)model voor de jeugdhulp per 2024. We nemen het gezin daarbij als uitgangspunt. Alle betrokken instanties binnen een gebied gaan dat samendoen. Op die manier wordt beter aangesloten bij de

Hoofdstuk 4 | Bestaanszekerheid en kansengelijkheid

60

•

•

behoeftes van de wijk. Het Haags Toekomstperspectief Jeugd en Gezinshulp ontwikkelen we samen met cliënten, ervaringsdeskundigen, jeugdhulpaanbieders en andere maatschappelijke partners. Ook andere vormen van gemeentelijke dienstverlening moeten daarop aansluiten; Voorkomen is beter dan genezen. We willen de groei van het beroep op jeugdhulp afremmen. We investeren in onze kinderen met het Haags Preventieprogramma Jeugd. Dat doen we samen met organisaties, professionals en ervaringsdeskundigen. Wij willen de instroom in de jeugdhulp terugdringen door een stevige en gebundelde aanpak van kinderarmoede, onderwijsachterstand en problematiek van ouders. Ook de inzet van kinder- en jongerenwerk en sport en bewegen betrekken we hierbij. Met deze impuls scheppen we ruimte om de komende jaren te kunnen experimenteren en ontwikkelen. De specialistische jeugdzorg en jeugdbescherming betrekken we ook bij dit preventieprogramma. Terugdringen van de groei hangt ook samen met het tijdig inzetten van passende hulp. Die passende hulp moet wel bestaan en beschikbaar zijn; Met de landelijke Hervormingsagenda worden landelijk stappen gezet om te komen tot een aantal hervormingsvoorstellen, waaronder een afbakening van de reikwijdte van de Jeugdwet. Met die Hervormingsagenda voert het Rijk op de Jeugdhulp de komende jaren een forse bezuiniging door die wij onacceptabel vinden.

Den Haag blijft zich tegen de Rijksbezuinigingen verzetten. Tegelijkertijd moeten we ons voorbereiden op een scenario van minder geld. Het is daarbij zaak dat kinderen die de zorg het hardst nodig hebben niet de dupe worden. We moeten zorgen dat we er vroeg bij zijn zodat we de noodzaak van jeugdhulp kunnen voorkomen en de wachtlijsten kunnen verkleinen;

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

•

Van jongeren die opgroeien in en uitstromen uit de jeugdzorg weten we dat hun basis voor zelfstandigheid vaak onvoldoende op orde zijn. We hebben het dan over ondersteuning, een passende woonplek, school of werk, inkomen en schulden en welzijn en gezondheid. We maken ons er hard voor dat geen jongere meer de jeugdzorg uitstroomt zonder dat we - samen met de jongere die het betreft - werken aan perspectief.

4.5 Welzijnswerk en Wmo Mensen die niet volledig kunnen meedoen vanwege een beperking, afnemende fysieke of geestelijke gesteldheid of chronische gezondheidsproblemen, eenzaamheid, kunnen rekenen op passende ondersteuning. We voeren de nieuwe welzijnsvisie voortvarend uit. Mantelzorgers en vrijwilligers vervullen een onmisbare rol. Als er meer ondersteuning nodig is, bieden we die vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning. Met oog op de verdere vergrijzing neemt de zorgvraag en daarmee de druk op de Wmo naar verwachting verder toe. Om de Wmo toekomstbestendig en betaalbaar te houden en mensen zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden, zullen we meer financiële ruimte creëren om structureel te investeren in preventie. Ook zetten we in opzorginnovatie met als doel dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen. Om de zorg binnen de daarvoor beschikbare middelen zo goed en toegankelijk mogelijk te houden voor alle inwoners gaan we de uitgaven beperken. We maken hiervoor een aanpak die onder meer uitgaat van een draagkrachtberekening. We werken net als bij de jeugdhulp toe naar significant minder aanbieders. Samenwerking, binding en kennis van de wijk zijn wenselijk.

Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026

4.6 Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Bestaanszekerheid begint ook bij een dak boven je hoofd. In Den Haag is het aantal dak- en thuisloze mensen enorm gegroeid en dat vinden we onacceptabel. Er is een tekort aan voorzieningen voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Daarnaast is doorstroming naar een betaalbare woning door de wooncrisis erg moeilijk. En we zien dat de huidige doelgroep verzwaart als gevolg van de afbouw van de intramurale GGZ. •

61

We pakken de problemen achter dak- en thuisloosheid aan. Naast het bieden van meer betaalbare woningen en de doorbraakaanpak voor zorgdoelgroepen, bieden we ook andere

Hoofdstuk 4 | Bestaanszekerheid en kansengelijkheid

•

•

ondersteuning. Zo helpen we met het oplossen van schulden en zetten we, samen met de woningcorporaties, in op het voorkomen van huisuitzettingen. Ook bieden we passende zorg en hulp; We brengen in overleg met betrokken organisaties meer eenduidigheid aan in de verschillende vormen van opvang voor dak- en thuisloze mensen. We zoeken een vaste locatie voor de winterkouderegeling en de permanente winteropvang en stellen hiervoor eenmalig € 3 miljoen beschikbaar en de komende jaren € 2,5 miljoen; We blijven de dienstverlening en hulpverlening aan dakloze mensen bij het Daklozenloket verbeteren. We zetten ons in om het stigma rond dakloosheid te doorbreken. We blijven in samenwerking met politie en handhaving ervoor zorgen dat dakloze mensen niet nodeloos worden beboet voor kleine overtredingen.