Technische vragen Begroting 2024 inclusief bijlagen
Tekst van het document
244 Partij voor de Dieren
245 Partij voor de Dieren
’s-Hertogenbosch wil een duurzame gemeente zijn waarin het prettig en gezond wonen en leven is. We willen klimaatneutraal zijn in 2045. Pag 130, Het laatste KNMI rappport ’23 klimaatrscenarios voor Nederland toont ons de grote risico's en gevaren die ons mogelijk te wachter staan als gevolg van de klimaatverandering. Dit brengt ons tot de volgende vragen;
1 Is gezien het laatste rapport van de KNMI de doelstelling om in 2045 klimaatneutraal te zijn nog wel afdoende. Moeten we niet versnellen? 2 Aan welke knoppen zouden we als gemeente ’s-Hertogenbosch kunnen draaien als we zouden willen versnellen? 3 Waar is de doelstelling 2045 op gebaseerd? 4 Wat moet er gebeuren om al in 2030 klimaatneutraal te zijn?
sport- en speelvelden rubber vervangen pag 124, Nu de EU dan eindelijk heeft besloten het zogeheten rubbergranulaat over acht jaar niet langer toe te staan de volgende vragen;
Hier past de nuancering dat de lokale overheid niet op alle thema's directe invloed heeft. De lokale overheid kan sturen op haar eigen gedrag/eigen organisatie, op de gebouwde omgeving en op duurzame mobiliteit. Verder is dit een politieke vraag
Als gemeente hebben we vooral invloed op de gebouwde omgeving en op duurzame mobiliteit. Op deze thema's baseren we de analyse en aanpak die via de CO2-effectmeting in beeld komen. De doelstelling is gebaseerd op een politieke ambitie om sneller dan de afspraken uit het Klimaatakkoord de (netto) CO2-uitstoot in 's-Hertogenbosch terug te brengen naar nul. Dat is niet mogelijk. Dit komt omdat veel van de CO2-uitstoot in onze gemeente niet door ons is te beïnvloeden. Belangrijke voorbeelden zijn CO2-uitstoot in de landbouw, industrie, elektriciteitsvoorziening en mobiliteit op snelwegen. Hier is (het tempo van de) CO2-reductie afhankelijk van Rijks- en Europees beleid. De EU heeft besloten om het gebruik van rubbergranulaat (SBR), maar ook andere nietorganische (kunststof) infill producten (TPE) uit te faseren. Op nieuw aan te leggen velden, ook in ’s-Hertogenbosch, mag deze infill niet meer worden toegepast.
1 Kunt u bevestigen dat er geen rubbergranulaat meer mag worden toegepast op nieuw aan te leggen sport- en speelvelden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch? 2 Kunt u bevestigen dat er Het is nog steeds toegestaan om rubber granulaat (SBR) te gebruiken bij het onderhoud van geen rubbergranulaat mag worden bestaande SBR kunstgrasvelden. toegepast bij het onderhoud van Om deze velden operationeel te houden is het wel noodzakelijk om het SBR danwel TPE nog bestaande sport- en speelvelden? af en toe aan te vullen. Dit om de bespeelbaarheid van de kunstgrasmat te kunnen blijven garanderen gedurende de levensduur van de kunstgrasmat. De hoeveelheid SBR/TPE dat omwille van de bespeelbaarheid moet worden aangevuld is beperkt omdat er veel maatregelen zijn genomen om het verlies aan infill materiaal zoveel mogelijk te beperken. 3 Wat zijn de plannen voor Ieder veld met SBR of TPE dat het einde van zijn levensduur heeft bereikt wordt vervangen eventuele sanering van bestaande door een andere type kunstgrasmat waarbij geen SBR of TPE als infill meer wordt gebruikt. sport- en speelvelden met Van de 35 kunstgrasvelden zijn er nu nog 7 velden met TPE en 4 velden met SBR in onze rubbergranulaat? gemeente. De planning is dat het laatste sportveld met SBR in 2026 en met TPE in 2029 vervangen is. 4 Gaat de gemeente nu Zie antwoord op vraag 243.
versneld saneren en het We volgen de planning waarbij de nu nog aanwezige kunstgrasvelden met SBR danwel TPE rubbergranulaat vervangen door vervangen worden. alternatieve korrels van bijvoorbeeld kurk of kokos? Sociale structuur - indicator Pag We zetten volop in om eenzaamheid te voorkomen en tegen te gaan. Zie ook de recente 23, Ik lees dat we de ambitie Collegebrief. Het cijfer van 11% komt uit de Monitor Sociaal Domein. Deze ambitie is tot stand hebben om <11% van onze
246 Partij voor de Dieren
247 Partij voor de Dieren
248 Partij voor de Dieren
249 Partij voor de Dieren
250 Partij voor de Dieren
251 Partij voor de Dieren
inwoners zich zeer ernstig eenzaam te laten voelen in zowel 2024 als 2026. Graag hoor ik hoe deze ambitie tot stand is gekomen. Sociale structuur - Wat gaan we er voor doen? Pag 24, We kunnen lezen dat er meer ontmoetingsplekken in de openbare ruimte zijn en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de buurt (toegankelijker) worden gemaakt. Dit om de sociale structuur te verbeteren. Kan het zijn dat groen/natuur hier (gedeeltelijk) voor gaat verdwijnen? Gelijke kansen op gezondheid Wat gaan we ervoor doen? Pag 26, "We werken met onze partners zoals de GGD en het JBZ aan een rookvrije generatie en stimuleren het aanbod van gezonde keuzes in wijken jongeren op gezond gewicht." Betekent dit dat er een definitieve stop komt op fastfood ketens en supermarkten in de buurt van scholen? En hoe groot is dit gebied om scholen heen? Talentontwikkeling - indicator Pag 51, Ik lees dat we de ambitie hebben om 20% (2023 = 27% en 2024 = 24%) van onze jongeren onvoldoende mentaal welzijn te laten ervaren in 2026. Graag hoor ik hoe deze ambitie tot stand is gekomen. Talentontwikkeling - kinderen 4-12 Pag 51, Kansrijk adviseren en Kansrijk plaatsen. We kunnen lezen dat de wens is om cijfers van onderadvies omlaag gebracht worden.
Wat is het percentage kinderen dat onderadvies krijgt nu? En wat is het percentage kinderen dat overadvies krijgt? Talentontwikkeling - jongeren 1218 Pag 52, De gemeente wil met het Actieplan Mentaal Welzijn leerlingen van VO ondersteunen om hun mentale weerbaarheid te vergroten. Hoe gaat dit concreet gebeuren? Worden hiervoor bijvoorbeeld meer fte aangenomen op scholen of staat dit mogelijk los van scholen? Is er een haalbaarheidsstudie geweest? Jeugdhulp - wat gaan we ervoor doen? Pag 53 Wat is de wachttijd van jeugdhulp op dit moment? Hoe lang duurt het gemiddeld voor een melding is afgehandeld en de jongere daadwerkijl hulp ontvangt? Kan concreet aangegeven worden hoe de wachttijden in de jeugdhulp beperkt zullen worden tot <2 weken?
gekomen op basis van de monitor van de GGD en de monitor sociaal domein. We streven ernaar dat dit percentage onder de 11% daalt.
Nee, zeker niet. Juist het groen in de openbare ruimte biedt andere/nieuwe mogelijkheden voor ontmoeting. Denk aan buurtmoestuinen en speelplekken voor alle leeftijden.
Het is onze ambitie om jongeren zo gezond mogelijk te laten opgroeien. Op dit moment is er geen beleid en regelgeving om fastfoodketens en supermarkten te verbieden of te beperken in de nabijheid van scholen. De inzet is vooral gericht op het stimuleren van het maken van gezonde keuzes. Daarbij is onze ambitie dat het maken van de gezonde keuze steeds meer de makkelijke keuze is. Daarom is het goede gesprek hierover met betrokkenen een speerpunt van ons programma waarbij ideeën over dergelijke restrictieve beleidswijzigingen ook onderwerp van gesprek zijn.
Er wordt landelijk en lokaal gewezen op de noodzaak van meer aandacht voor mentale gezondheid van jongeren. Dit wordt onderbouwd met onderzoeksgegevens. Oorzaken zijn enerzijds de gevolgen van corona, die vooral voor jongeren van grote invloed waren, anderzijds maatschappelijke ontwikkelingen. Door een integrale aanpak vanuit de gemeente maar ook vanuit scholen en andere maatschappelijke partners verwachten we een stijging van ervaren mentaal welzijn.
De meest recente cijfers die beschikbaar worden gesteld vanuit DUO zijn van het schooljaar 2021/22. 27% van de kinderen kregen in dat schooljaar een onderadvies. In hetzelfde jaar kregen 41% van de kinderen een overadvies.
Met het Actieplan Mentaal Welzijn zorgen we voor afgestemde activiteiten op de door de gemeente geleverde inzet voor jongeren. Dit gebeurt vanuit Talentontwikkeling en Jeugdhulp maar ook vanuit andere programma’s. Voor een deel vindt deze inzet plaats op (middelbare) scholen. Daarnaast realiseren scholen en samenwerkingsverbanden ook een structuur en activiteiten die het mentale welzijn van leerlingen bevorderen. We voeren geen haalbaarheidsonderzoek uit maar gaan met scholen en ondersteuningspartners in gesprek over het geheel aan ondersteuning en hulp. Dit leidt mogelijk tot nieuwe keuzes.
Op dit moment is de wachttijd tot het oppakken van de melding binnen toegang & regie jeugd 30 dagen (mediaan). We streven naar een wachttijd van 14 dagen. We hanteren vanaf het oppakken van de melding een onderzoekstermijn van maximaal 8 weken, meestal is het onderzoek sneller afgerond. Als hulp van een gespecialiseerde zorgaanbieder noodzakelijk is zijn wachttijden uiteenlopend. Wachttijden staan onder druk door schaarste van personeel. Onze regionale inkooporganisatie (Rioz) publiceert op de website wachttijden van jeugdhulp en jeugdhulpaanbieders, zie: Aanbod | RIOZ Het terugdringen van wachttijd zal het effect zijn van een totaalpakket aan alternatieve interventies die inspelen op onderliggende problematiek. Dat gaat dan om aanbod op b.v. het gebied van financiën/schulden, relaties en scheidingen en zorg. Door dit aanbod tijdig en op laagdrempelige plekken aan te bieden zoals bij de huisarts of op scholen, is de verwachting dat de druk op de jeugdhulp minder groot wordt. Mensen weten zich eerder geholpen met passend aanbod en de balans tussen vraag en aanbod van specialistische jeugdhulp herstelt waardoor deze beter toegankelijk is voor de meest kwetsbare groep.
252 Partij voor de Dieren
253 Partij voor de Dieren
254 Partij voor de Dieren
Jeugdhulp – indicator Pag 53, In de indicator staat "Het percentage ouders dat vindt dat de hulp aansluit bij de vraag". Is er ook een indicatie van de jeugd zelf die vinden dat de hulp aansluit bij de vraag? En is er een beld van hoe lang hulpvragen lopen en de mate van tevredenheid bij ouders en/of jeugd? Jeugdhulp - wat gaan we ervoor doen? Pag 53, Wie zitten er in het multidisciplinair team voor kwetsbare jeugdigen die niet langer in een verblijfsinstelling hoeven te wonen? Wie heeft de regie en hoe zijn de taken en bevoegdheden verdeelt? Wat zijn de precieze doelen van het team en wie is daar expliciet voor verantwoordelijk? Jeugdhulp - wat gaan we ervoor doen? Pag 53, In hoeverre is het voor jongeren tot 21 jaar mogelijk om gebruik te maken van verlengde jeugdzorg en pleegzorg tot en met 21 jaar?
Is er ook een indicatie van de jeugd zelf die vinden dat de hulp aansluit bij de vraag? Ja. Er zijn twee categorieën in het cliënttevredenheidsonderzoek: Ouders/verzorgers van 0 t/m 15-jarigen die hulp krijgen via de jeugdwet Jeugdigen van 12 t/m 17 jaar die hulp krijgen via de jeugdwet. Is er een beeld van hoe lang hulpvragen lopen en de mate van tevredenheid bij ouders en/of jeugd? Ja, wij hebben in beeld hoe lang hulpvragen lopen. Deze informatie is beschikbaar vanuit ons informatiesysteem. En ja, in het cliënttevredenheidsonderzoek meten we of jeugdigen en ouders vinden dat de kwaliteit van de hulp goed was en hoe ze vinden dat ze geholpen zijn. Het multidisciplinaire team is nog in ontwikkeling, hierbij wordt ook onderzocht in hoeverre er gebruik kan worden gemaakt van reeds bestaande multidisciplinaire teams. Het doel is dat deze jongeren, waar nodig, worden ondersteund bij het creëren van de ‘Big five’ randvoorwaarden (school en werk, hulp, netwerk, wonen en financiën) voor de overgang naar volwassenheid en een zelfstandig leven.
Verlengde jeugdzorg is mogelijk voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar. Hiervoor gelden de volgende voorwaarden: - deze vorm van jeugdhulp al is aangevangen vóór de 18e verjaardag, of - de verwijzing / bepaling jeugdhulp / afgifte verleningsbesluit is gedaan vóór de 18e verjaardag, of - binnen een termijn van een half jaar wordt bepaald dat hervatting van jeugdhulp welke was afgesloten vóór de 18e verjaardag hervat moet worden. Daarnaast moet de hulp niet kunnen worden verleend vanuit een voorliggende wet. Dit zijn de Wmo, Zorgverzekeringswet, Wlz, onderwijswetten en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen.
255 Partij voor de Dieren
256 Partij voor de Dieren
257 Partij voor de Dieren
Jeugdhulp - wat gaan we ervoor doen? Pag 53 "We stimuleren de groei naar zelfstandigheid inclusief het zo zelfstandig mogelijk wonen van 16 tot 27-jarigen door middel van het ondersteunen van de ontwikkeling van lokale doorbraakteams, het netwerkversterkend werken, de inzet van steunfiguren (JIM) en het ondersteunen van het realiseren van passende wooninitiatieven." Mijn vragen hierbij zijn: Wat is de concrete doelstelling voor extra woonruimte voor deze groep? Wat is hierin de concrete rol van de gemeente? Waneer zien we dit als een succes en wat gaan we hiervoor doen? Jeugdhulp - wat gaan we ervoor doen? Pag 53 "We ondersteunen de ontwikkeling van interventies met als doel langdurig residentieel (7X24 uurs) verblijf te voorkomen." Ik vraag mij hierbij af hoeveel geld hiervoor is gereserveerd? En blijft in de tussentijd deze opvang wel gegarandeerd voor jongeren die opvang nodig hebben? Jeugdhulp - wat kost het? Pag 54 Er gaat in 2026 flink bezuinigd worden op jeugdhulp, namelijk 10 miljoen. Welke mogelijkheden zijn er om deze bezuiniging niet te laten plaatsvinden? Wat zal er precies gaan veranderen in de jeugdhulp om deze bezuiniging door te kunnen voeren? Daarnaast
Pleegzorg valt niet onder een andere wettelijke regeling. Sinds 1 juli 2018 geldt er een bestuurlijke afspraak tussen VNG, Jeugdzorg Nederland en het Ministerie van VWS die regelt dat pleegzorg voortaan standaard tot 21 jaar ingezet zal worden, tenzij het pleegkind heeft aangegeven geen gebruik meer te willen maken van pleegzorg. Op regionaal niveau heeft de doelgroep 16-27 jaar extra aandacht, waarbij de focus met name ligt bij de jongeren met een jeugdhulpverleden. Via de uitstroom jeugdzorg en het recente ETHOS onderzoek is scherper beeld hoe groot de omvang van de woonvraag is en dat we met onder andere corporaties, Beschermd Wonen aanbieders etc. tot uitbreiding van aantal woonplekken komen. Verwachten we u rondom prestatieafspraken, in relatie tot de aanpak in de regio met betrekking tot ETHOS, begin 2024 te informeren.
We willen sneller en passendere interventies inzetten op het hele gezin om te voorkomen dat jeugdigen langdurig residentieel worden geplaatst. Soms is het niet mogelijk om een residentiele plaatsing te voorkomen. Dit aanbod is gecontracteerd binnen de regio. De ontwikkeling van interventies vindt plaats op verschillende plekken. Zoals via de regionale transformatie opgaven jeugdhulp en het programma jeugdhulp 2022-2026. De vraag hoeveel we precies vrijmaken voor de ontwikkeling van alternatieve interventies ter voorkoming van verblijf is daarom lastig te kwantificeren. Voor de meest intensieve verblijfsvormen zoals gesloten plaatsingen (Jeugdzorgplus) en crisiscapaciteit (waaronder crisisverblijfsplekken) zijn met zorgaanbieders afspraken gemaakt in de vorm van beschikbaarheidsfinanciering. We betalen dan voor het beschikbaar houden van voldoende plekken. Er is geen sprake van een lokale bezuiniging op jeugdhulp. Het grootste deel van de daling die u aantreft in de meerjarenraming vanaf 2026 heeft te maken met dat we ruim 6 miljoen minder Rijksbudget verwachten voor jeugdhulp vanaf 2026. Dit is in lijn met de afspraken die gemaakt zijn in de landelijke hervormingsagenda jeugdhulp. Via het programma jeugdhulp geven we lokaal invulling aan de hervormingsagenda.
Via interventies vanuit het programma proberen we het groeiend beroep op jeugdhulp om te buigen door het ander en meer passend, laagdrempelig aanbod aan te bieden op voor ouders en jeugdigen logische plekken. Denk aan hulp op gebied van relaties en scheiden, GGZ en schulden. De meeste uitgaven vinden plaats voor 2026, dit verklaart ook een deel van de daling van de uitgaven vanaf 2026.
staat op pagina 225 nog een nadelig resultaat op jeugdzorg van 1.9 miljoen euro. Hoe wordt dit tekort opgevangen? Welke mogelijkheden zijn hiervoor?
258 Partij voor de Dieren
Jeugdhulp – subsidies Pag 55, Wat houdt de post risicojongeren precies in en wat gaat er met dit geld gebeuren?
259 Partij voor de Dieren
Schone, hele en veilige openbare ruimte Pag 72, Er is tekst weggevallen in de laatste bullet van Schone, hele en veilige openbare ruimte - Wat gaan we ervoor doen. Wat hoort hier te staan? Risico's BUIG budget Pag 120, In de tekst lees ik : "Nu het bestand kleiner is en onze zittende populatie een grotere afstand tot de arbeidsmarkt kent dan vergelijkbare gemeenten, is het realistisch te verwachten dat andere gemeenten een deel van dit voordeel zullen inlopen met een correctie op het macrobudget als gevolg." Wat wordt hier precies bedoelt met "bestand" en wat met "zittende populatie"? Prettige en (fysiek en sociale) veilige werkomgeving Pag 156 Is er een inclusiebeleid in het kader van een prettige en (fysiek en sociale) veilige werkomgeving? Mag ik deze ontvangen?
260 Partij voor de Dieren
261 Partij voor de Dieren
262 Partij voor de Dieren
263 Partij voor de Dieren
264 Partij voor de Dieren
265 Partij voor de Dieren
Nieuw beleid bestuursakkoord Pag 243, De vrijvallende Essentgelden worden voor de helft ingezet voor interne financiering. Hiermee wordt 300.000 euro bespaard vanaf 2025. Wat is de totale zom van die middelen en hoe lang wordt dit bedrag van 300.000 dan intern ingezet? Gezondheid, sociale structuur en maatschappelijke ondersteuning Pag 26, We richten de openbare ruimte en het groen in onze wijken/dorpen in zodat deze meer uitnodigt voor ontmoeten en contact, er meer ontmoetingsplekken in de openbare ruimte zijn en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de buurt (toegankelijker) worden gemaakt. -> hoe/op wat voor manier wordt dit gedaan? Woningbouwmix Pag 62, We zetten het budget van het volkshuisvestingsfonds in om betaalbaar wonen te stimuleren. -> hoe worden deze middelen ingezet? Circulaire open ruimte Pag 72, Wat is de "Bossche tegel"?
Er is daarbij onzekerheid over de vraag of de ombuigingsopgave de besparing oplevert waarmee het Rijk rekent (zie ook paragraaf risico's). Een landelijke deskundigencommissie buigt zich hier in 2025 over. Gesprekken lopen nog volop, we zetten dan ook vooral in op het uitvoeren van de agenda en het meten van de effectiviteit van interventies. Het financieel risico vangen we in eerste instantie op met het sociaal en zorgfonds, maar dat is geen structureel houdbare oplossing. Tegenover de daling van 1.9 miljoen in de meicirculaire 2023 staan verschillende positieve bijstellingen. Met de optelling van verschillende bijstellingen op het budget van jeugdhulp is per saldo geen sprake van een Rijkskorting op het budget t/m 2025. Dit is in lijn met de afspraken die in april 2023 gemaakt zijn over de landelijke hervormingsagenda jeugdhulp. De post risicojongeren wordt sinds 2020 gebruikt als onderdeel van de financiering van het jongerenwerk dat wordt uitgevoerd door PowerUp073 en HambakenConnect in het kader van de basisondersteuning. Het wordt dus gebruikt voor activiteiten gericht op talentontwikkeling en het opdoen van nieuwe ervaringen. Op deze manier draagt het jongerenwerk bij aan het voorkomen van overlast en andere vormen van risicovol gedrag. We stemmen de optimalisatie van reiniging af op gedrag en behoefte.
We geven een vervolg aan de aanpak van de hotspots van zwerfafval in de binnenstad (incl. Spoorzone).
In deze context wordt met het ‘bestand’ het gemeentelijk bijstandsbestand bedoeld. Dit betreft het aantal uitkeringen dat de gemeente ’s-Hertogenbosch verstrekt. Met de ‘zittende populatie’ bedoelen we de huidige groep mensen die een uitkering ontvangt.
Zie bijlage Diversiteitsbeleid en Charter Diversiteit 2018 Wij streven ernaar om een sociale en slimme organisatie te zijn die goed presteert en dat bereiken we door een diverse en inclusieve organisatie te zijn naar binnen én naar buiten toe. We willen dat iedereen zich welkom voelt, eerlijk en gelijk wordt behandeld en dat talenten optimaal worden benut. Deze doelstelling en de wijze waarop we dit aanpakken staat uitgewerkt in ons diversiteitsbeleid/plan (zie bijlage). In 2024 komt 50 miljoen van de middelen die we na de verkoop van onze Essent aandelen hebben uitgeleend terug. Door de helft van dit bedrag in te zetten voor interne financiering voorkomen we dat we aflopende leningen bij onze eigen financiers, waaronder de BNG, tegen de relatief hoge actuele rente moeten herfinancieren. Die hogere herfinancieringslasten zijn daarom structureel niet meegenomen in onze begroting.
In het nog te ontwikkelen beleid, “Spelen, Bewegen en Ontmoeten” gaan we opnemen dat er meer ontmoetingsplekken komen die zoveel mogelijk in groene-, schaduwrijke- (koele) locaties gesitueerd worden/zijn en rolstoel- / rollatorproof zijn. Het dienen plekken te zijn waar jong en oud kunnen spelen, bewegen en elkaar ontmoeten.
We zijn op dit moment bezig de mogelijkheden en uitvoerbaarheid van een volkshuisvestelijkfonds te onderzoeken. Dat is onder andere afhankelijk van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Investeringen vanuit het volkshuisvestingsfonds zijn nog niet voorzien voor het komende begrotingsjaar.
De ‘Bossche tegel’ is een eigen ontwerp tegel van 20X20 in hardsteenkleur dat op diverse plekken in de stad wordt toegepast. De leverancier heeft hiervoor een innovatief ontwerp gemaakt, waarmee 25 % op de grondstoffen kan worden bespaard. Momenteel voeren we hiermee een proef uit om o.a. sterkte, vochtigheid/groenaanslag, vorst, etc. van dit ontwerp te onderzoeken.
266 Partij voor de Dieren
Circulaire open ruimte Pag 72, In onze bestekken nemen we eisen op voor hergebruik van materialen, maar ook voor het duurzaam uitvoeren van beheer en vervanging. We kijken daarbij naar de toepassing van de meest duurzame materialen op de totale levensduur en de meest hoogwaardige manier van hergebruik. --> hoe is dit gedefinieerd? welke normen/richtlijnen worden er gesteld?
Aan de ontwikkeling naar een circulaire openbare ruimte wordt op verschillende manieren vormgegeven: • In onze bestekken voor beheer en onderhoud gaan we uit van elektrisch materieel, tenzij aangetoond kan worden dat dit (nog) niet voldoet; • We ontwikkelen Milieu Kosten Indicatoren (MKI's), die we als beoordelingscriterium opnemen in uitvragen. Daarbij valt te denken aan herkomst van materialen, aantal af te leggen kilometers, inzet materieel en grondstoffen, etc. • Bij vitaliseringsprojecten wordt het hergebruik van materialen zoveel mogelijk als uitgangspunt genomen. Vanwege de ontwikkelingsfase is het nog niet mogelijk om harde normen/richtlijnen te hanteren, maar we volgen het ambitieniveau om in 2030 een reductie van 50 % aan grondstoffen te realiseren.
267 Partij voor de Dieren
Openbare ruimte, water en groen Pag 73, Onder de investeringen staat zowel onder "bomenplan" als "klimaatbos" niets opgenomen, maar deze staan wel expliciet bij deze investeringen genoemd. Waarom zijn hier geen investeringen voor opgenomen? Goede afvalzorg Pag 91, Hiervoor voeren we een pilot uit bij appartementencomplexen en bij woningen die gebruik maken van ondergrondse containers om GFT+etensresten gescheiden in te zamelen. --> wat zijn de eerste bevindingen? Komen er plannen om bij andere hoogbouw GFTcontainers te plaatsen? Zo ja op welke termijn? De binnenstad als economische troef Pag 104, Onder de indicatoren staat dat het aantal toeristische bezoeken flink zal moeten groeien. Is er in kaart gebracht wat de impact van deze toename van toeristen is op de stad? Zo, wat is de impact?
De activiteiten behorende bij het bomenplan zullen uit de reguliere middelen betaald worden (post Vergroenen omgeving). Uitwerking en invulling van het klimaatbos dient nog plaats te vinden, daarom zijn er geen budgetten opgenomen
268 Partij voor de Dieren
269 Partij voor de Dieren
270 Partij voor de Dieren
271 Partij voor de Dieren
Toerisme en recreatie Pag 108, Voor citymarketing staat een aparte post opgenomen naast den bosch partners. Db partners zou de citymarketing van den bosch uitvoeren. Wat houdt deze aparte post dan in? Werk en inkomen Pag 115, in hoeverre wordt er al gewerkt in de geest van de wetswijziging "participatiewet in balans" en wordt hier al op voorgesorteerd?
272 Partij voor de Dieren
Afvalstoffenheffing Pag 136, waarop is de kostenverhouding tussen éénpersoons- en meerpersoonshuishoudens gebaseerd?
273 Partij voor de Dieren
Graag het baten- en de lastenoverzicht van de programma's, uitgesplitst in subprogramma's, in een Excelbestand. Vanuit een pdf bestand is het erg onhandig om meer grip, overzicht en inzicht in de cijfers te kunnen krijgen.
We hadden de raad geïnformeerd dat de pilot in de tweede helft van 2023 zou starten. De voorbereidingen voor de pilot zijn getroffen. De locaties waar de pilot zal worden uitgevoerd zijn bepaald. We gaan ook twee verschillende inzamelsystemen uitproberen bij twee vergelijkbare complexen. De inzamelvoorzieningen zijn aangeschaft. We laten binnenkort sorteeranalyses uitvoeren om de nulsituatie te bepalen. Daarna kunnen we daadwerkelijk starten met de gescheiden inzameling van GFT-afval.
Uw raad heeft in 2021 ingestemd met de voorgenomen groei van het toerisme die is vastgelegd in het ‘Economisch Perspectief Brede Binnenstad’. Deze groei dient mede om het voorzieningenniveau in de historische binnenstad op peil te houden, toename van het toerisme daar is geen doel op zich. Daarbij wordt ingezet op een verdere spreiding van bezoekersstromen. De ontwikkelingen in de Noordelijke Spoorzone inclusief de Bossche Stadsdelta moeten hieraan bijdragen. Juist omdat ook de leefbaarheid in de (binnen)stad belangrijk is treft u in hetzelfde overzicht van indicatoren ook aan, dat de bewonerstevredenheid op peil moet blijven. Op deze wijze laten we zien dat de balans in de stad cruciaal is. De bedragen voor citymarketing van € 246.310 en € 326.260 zijn onterecht blijven staan. In de begroting is hiervoor geen budget opgenomen en de uitgaven zullen dan ook niet plaatsvinden. Op pagina 284 is zichtbaar dat deze subsidieregeling in 2024 niet langer van toepassing is.
We volgen de ontwikkelingen op het gebied van de Participatiewet nauwlettend en kijken continu waar we ons beleid kunnen aanpassen. In 2020 hebben we meerdere wijzigingen in de dienstverlening doorgevoerd om de uitvoering van de Participatiewet eenvoudiger en menselijker te maken (Met vertrouwen ruimte pakken in de Participatiewet). Wij voeren een groot deel van de voorgestelde maatregelen in Spoor 1 van de Participatiewet in balans al uit of in een aangepaste vorm. Eind oktober ontvangt uw raad een raadsinformatiebrief over de maatregelen met betrekking tot inkomensondersteuning in onze gemeente en de ontwikkelingen binnen dit thema. In deze brief gaan wij ook in op de Participatiewet in balans en hoe wij hierop voorsorteren. De afvalstoffenheffing bestaat uit een vast bestanddeel voor elk huishouden gelijk is (Begroting 2024: 77,3%) en een variabel bestanddeel dat gebaseerd is op de hoeveelheid afval per huisaansluiting (22,7%). Het uitgangspunt hierbij is dat een meerpersoonshuishouden drie keer de hoeveelheid afval heeft dan een éénpersoonshuishouden. De variabele kosten worden verdeeld over de huisaansluitingen op basis van deze verhouding 1:3. Zie ook bijlage Afvalstoffenheffing bij paragraaf lokale heffingen Begroting 2024. Zie de bijlage voor een excel-overzicht van de programma's voor de jaren 2024-2027.
274 Leefbaa r 'sHertoge nbosch
275 Leefbaa r 'sHertoge nbosch
276 Leefbaa r 'sHertoge nbosch
277 Leefbaa r 'sHertoge nbosch
278 Leefbaa r 'sHertoge nbosch
279 Leefbaa r 'sHertoge nbosch
280 Leefbaa r 'sHertoge nbosch
281 Partij voor de Dieren
282 Partij voor de Dieren
Subsidies worden aangevraagd, daar op wordt beschikt en na afloop van het kalenderjaar wordt de subsidie definitief vastgesteld. Nu kunnen er ook meerjarige subsidies worden toegekend. Wat zijn daar voor de criteria? Kunnen we een overzicht krijgen van de culturele organisaties die meerjarig subsidie ontvangen en welke subsidie per jaar. Wordt er dan ook jaarlijks verantwoording afgelegd en per jaar een definitieve vaststelling gedaan? Het gaat in de regel om subsidie voor activiteiten, in hoeverre wordt rekening gehouden wat men zelf kan (in) verdienen bij die activiteiten, bijvoorbeeld inkomsten uit horeca. De subsidie kan lager worden vastgesteld na afloop van het boekjaar, hoe vaak is dit over 2022 toegepast bij de verschillende subsidieaanvragers in de culturele sector? In de begroting staan de maximale bedragen die de culturele instellingen kunnen aanvragen, vragen zij deze ook altijd voor het maximale bedrag aan.
Staan deze min of meer standaard opgenomen in hun exploitatie? Hoe verhoudt zich dit tot het aanvragen van subsidie voor de activiteiten? Biedt de huidige subsidieverordening en beleidsregels voldoende basis om rekening te houden met eigen verdiencapaciteit en kun je concreet de relevante artikelen aanhalen? Kunnen we de stukken krijgen van aanvraag, toekenningsbeschikking en vaststellingsbeschikking krijgen van: Verkadefabriek, Boulevard, Willem II, Jazz in Duketown, Het Noord Brabants Museum en ZNTM BV. Dit over het jaar 2022. Nagekomen vraag: Een surplus van meer dan 15% in het S&Z fonds zal overgeheveld worden naar de algemene middelen. Is dit al een keer gedaan, of wordt dit de eerste keer? Indien dit al eens gedaan is of dat dit jaar gaat gebeuren zou ik graag willen weten om hoeveel geld dit gaat. Nagekomen vraag: We lezen dat de verwachte positieve resultaten binnen het sociale domein over 2024 en 2025 (€ 9 mln.) benut zullen worden voor structuurversterkende maatregelen in het sociale domein. Wat houden deze structuurversterkende maatregelen in het sociale domein in?
In het Raadsbesluit Toelichting Cultuurbegroting 2021-2024 zijn de overwegingen opgenomen op basis waarvan de subsidies voor de huidige cultuurplanperiode (2021-2024) zijn verstrekt. Samengevat zijn dit: aansluiting van de activiteiten bij de drie beleidslijnen Versterken, Vernieuwen, Verbinden; vernieuwing van de Bossche Culturele Basis door initiatieven uit de Cultuurfondsen; organisatorische kracht van de aanvrager en financiële onderbouwing; bijdrage aan een pluriforme samenstelling van de Bossche Culturele Basis. Voor het overzicht van organisaties en subsidies verwijzen we u naar bijlage 1 van het Raadsbesluit Toelichting Cultuurbegroting 2021-2024 (november 2020). Organisaties dienen jaarlijks een inhoudelijke en financiële verantwoording in. Op basis van deze verantwoording wordt de subsidie definitief vastgesteld.
Het gaat om activiteitensubsidies en/of huisvestingssubsidies. Vrijwel alle organisaties die subsidie aanvragen zijn stichtingen, dus zonder winstoogmerk. Bij hun aanvraag dienen zij een sluitende begroting in te leveren, met een dekkingsplan voor de kosten. Behalve subsidies of middelen uit private fondsen bestaat de dekking uit eigen inkomsten, waaronder kaartverkoop, sponsoring, horeca en/of andere inkomsten. Een realistische begroting en een goede financieringsmix is meegewogen bij de beoordelingen van de aanvragen. Tot nu toe zijn 3 subsidies lager vastgesteld. Er zijn nog een aantal dossiers in behandeling.
De volgorde is omgekeerd. In de eerste helft van 2020 hebben we een aanvraagprocedure doorlopen waarin organisaties subsidieaanvragen hebben ingediend. Bij het eerdergenoemde raadsbesluit zijn die aanvragen volledig, deels of niet toegekend. In de begroting zijn de toegekende subsidies opgenomen.
Het aanleveren van een dekkingsplan voor de kosten van de activiteiten staat ook genoemd in de ASV (artikel 7.2.c). De eigen verdiencapaciteit is daar onderdeel van.
Bij het raadsbesluit zijn de samenvattingen van de aanvragen ter inzage aangeboden. Ook de toekennings- en vaststellingsbeschikkingen zijn ter inzage voor u beschikbaar. Hiervoor kunnen we een afspraak plannen. Van 2 organisaties is de subsidie van 2022 nog niet vastgesteld.
Ja, in 2022. Dit is opgenomen in het bestuursakkoord (zie pagina 53 en het financiële overzicht op pagina 57), daar is uitgegaan van € 3,9mln over 2022. In de jaarrekening 2022 is dit een overschot van € 16,2 mln. geworden (https://s-hertogenbosch.jaarverslag2022.nl/p23343/stand-van-zaken-sociaal-zorgfonds?q=reserve+sociaal+zorgfonds).
Hierbij kun je denken aan projecten die bijdragen aan een financieel houdbaar stelsel op termijn voor het sociaal domein. Voorbeelden daarvan zijn oplossingen voor huisvestingsvraagstukken rondom kwetsbare groepen zoals jeugdigen in de leeftijd van 16+. We trekken daarbij samen op met woningcorporaties en zorgaanbieders om realisatie van voorzieningen mogelijk te maken. Daarnaast besteden we de middelen via interventies vanuit het programma jeugdhulp waarmee we het groeiend beroep op jeugdhulp proberen om te buigen door ander en meer passend, laagdrempelig aanbod aan te bieden op voor ouders en jeugdigen logische plekken.
283 Partij voor de Dieren
Nagekomen vraag: We lezen dat er ingezet gaat worden op preventieve maatregelen in de (jeugd) zorg. Wat gaan we concreet aan preventie doen? Verder vragen wij ons af welk percentage van het S&Z fonds daadwerkelijk naar de zorg gaat en welk percentage zal aan preventiemaatregelen worden gespendeerd? Tot slot, wat zijn de verwachtingen van wat deze preventieve maatregelen zullen opleveren?
In eerste instantie is het sociaal en zorgfonds een financiële remweg om het risico van toekomstige tekorten in het sociaal domein op te kunnen vangen. Daarnaast kan het budget benut worden om innovatiemaatregelen te bekostigen die het mogelijk maken om duurzaam financieel beleid te kunnen voeren. De streefnorm voor de omvang van de reserve sociaal en zorgfonds is conform het bestuursakkoord 15%. In deze begroting wordt voorgesteld voor de jaren 2024 en 2025 in totaal 9 miljoen vrij te maken voor structuur versterkende maatregelen in het sociaal domein. De structuur versterkende maatregelen komen ook aan de orde tijdens het werkbezoek van de commissie sociaal van 27 oktober a.s. Voor wat betreft de preventie maatregelen die we nemen betreft het onder andere: collectief aanbod op scholen, gezinsadvocaat en praktijkondersteuner GGZ bij de huisarts.
Bijlage bij vraag 34 Overzicht hondenbelasting regio
Overzicht van een aantal gemeenten in de regio waar wel of geen sprake is van de heffing of kwijtschelding van hondenbelasting Gemeente
Vorm
Regelgeving
Eindhoven
Wel of geen kwijtschelding hondenbelasting Wel
Eerste hond
Helmond
Geen
n.v.t.
Waalwijk
Wel
Eerste hond
Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2023 | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) Verordening hondenbelasting Helmond 2023 | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) (VERORDENING HONDENBELASTING 2023 | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl)
BSOB
Verschillend, gemeente Oss wel.
Eerste hond
Maastricht
Wel
Breda
Heft geen hondenbelasting
Eerste hond
Zie overzicht voor de gemeente die onder de BSOB vallen en hun kwijtscheldingsbeleid (overzicht-
kwijtschelding-perbelastingsoort-perdeelnemer-2023-1.pdf (bs-ob.nl) Regeling Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Maastricht 2023 (officieleoverheidspublicaties.nl)) ( Belastingen gemeente | Gemeente Breda)
Bijlage bij vraag 79 Aantal JOP 'S 's-Hertogenbosch ID
Omschrijving toestel Beheerder 178 JOP Gemeente 1158 JOP Gemeente 2982 JOP Gemeente 3071 JOP Gemeente 452 JOP Gemeente 2353 JOP Gemeente 1590 JOP Gemeente 2195 JOP XXL Gemeente 3126 JOP XXL Gemeente 1342 JOP Gemeente 2708 JOP Gemeente 392 JOP Gemeente 713 JOP Gemeente 935 JOP Gemeente 710 JOP Gemeente 946 JOP Gemeente 1786 JOP Gemeente 2189 JOP Gemeente 2323 JOP Gemeente
Bouwjaar 2003 2009 2010 2003 2007 2010 1999 2010 2012 1995 2008 2001 1999 2005 2005 2006 2008 2010 2009
Levensduur 22 20 20 25 25 20 30 25 25 30 20 20 25 25 15 25 20 20 20
Wijk Binnenstad Empel Empel Engelen Graafsepoort Graafsepoort Maaspoort Maaspoort Maaspoort Noord Noord Rosmalen noord Rosmalen noord Rosmalen noord Rosmalen zuid Rosmalen zuid West West West
Straat St. Luciaplein De Diepteweg Kasteeldreef Lepelaar Loekemanstraat Herman Moerkerklaan Maaspoortweg Wasweg Lugteren Tweede Reitse Dreef De Diepte Luyckershofke Empelseweg Mimosastraat Baroniehoeven Parkweg Kooikersweg Brussellaan Weidonklaan
Leeftijd doelgroep 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar 12 tot 18 jaar
jop <Standaard groep> Selectie op SPEELTOESTELLEN Labels Label: Wijknummer Referentie Buurtbeheergrenzen Wijkbeheergrenzen Achtergrond Openbasiskaart
N
1000 m 1:38314
Bijlage bij vraag 170 Ombuigingen
Ombuigingen spoor 1,2 en 4
Voorstel
Omschrijving 1 Bestuurlijke representatie 2 Datascience 7 Leges horeca- en evenementenvergunningen 8 Keurmerk Veilig Ondernemen 9 Preventieadviseurs woninginbraken Amendem Verlagen kosten college en gemeenteraad ent 33 vrijval overschot innovatieve stad 41 Verhogen toeristenbelasting Amendem Verhogen toeristenbelasting ent 4 verlagen WMO werkbudget 5 Regionale bijdrage Bossche inzet in de regio
2021 25 50 25 25 75
50 10
50 10
50 10
50 10
6 CvTB terugbrengen aandeel ’s-Hertogenbosch van 87% naar 50-60%. 11 Leerlingenvervoer en andere vervoersvormen
200
300
400
400
12 Subsidie Ondernemend Onderwijs 13 Herzien aantal accommodaties Amendem Taakstelling gemeenschappelijke regelingen ent (50/50 SB/MO) 19 Ruimtelijke ordening projecten 20 Subsidie BAI 28 Natuur en milieu educatie: Het groene pad Amendem Natuur en milieu educatie: Het groene pad ent 29 Subsidie lokale duurzaamheidsinitiatieven
150 50
2022
2023
2024
25 50 25 25 75
25 50 100 25 25 75
25 50 100 25 25 75
150 50
150 155 50
150 155 50
mutatie 2024 tov 2023 -
-
90
90
90
-
53 25
53 68 25
53 68 25
30 25 73 -73 61
60 25 73 -45 61
60 25 73 -45 61
60 25 73 -45 61
-
Ombuigingen spoor 1,2 en 4
Voorstel Omschrijving Amendem Subsidie lokale duurzaamheidsinitiatieven ent 30 Communicatie-activiteiten over de energietransitie worden verminderd. 31 Conservering bodemvondsten, onvoorziene opgravingskosten, Zuiderwaterlinie 32 Verlaging investeringkrediet subsidie restauratie woonhuismonumenten 36 minder stimuleringsbudget voor campusontwikkelingen 37 Het verlagen van het budget voor een bijdrage aan revitalisering van wijkwinkelcentra
2021 -25
2022
2023 -25
mutatie 2024 tov 2023
2024 -25
-25 -
50
50
50
50
65
65
65
65
-
1
3
6 3
110
110
110
110 -
50
50
50
50 -
38 Bedrijven en bedrijventerreinen worden niet langer ondersteund bij het behalen van de (steeds meer verplichte) duurzaamheidsdoelstellingen. 39 Verhoging tarief begraafrechten 10 Verhoging tarieven BOA's die we uitlenen aan regiogemeenten 14 Verlaging Wijk- en Dorpsbudget 15 Uitbreiding toepassing Ecologisch Beheer 16 Verlaging onderhoudskwaliteit beheer groen 17 Versobering nieuwe inrichting openbare ruimte d.m.v. Beheerbewust Ontwerpen 18 Besparing op werkzaamheden reiniging in het openbaar gebied 21 Bezuiging op verhardingen
45
45
45
45
20 -
20 18
20 35
20 35
45 20 100 75
45 50 100 125
45 100 100 175
45 100 100 175
-
80 80
80 133
80 133
80 133
-
Ombuigingen spoor 1,2 en 4
Voorstel Omschrijving 22 Verhoging inkomsten havengelden Amendem Verhogen havengelden naar kostendekkend ent 24 Evenementenbudget 25 Buitensport: complex TGG uit het areaal halen 26 Minder inzet tbv gezondheid 27 Verenigingssubsidies 34 Verlaging correctief en calamiteitenonderhoud
2021
2022
150 80
2023 150 60 12 80
2024 15 150 40 60 25 80
15 150 40 60 25 80 80
mutatie 2024 tov 2023 80 -
35 Besparing op onderhoud monumentale panden e.d. Amendem Verhogen leges- Markt- en standplaatsen ent Amendem Taakstelling gemeenschappelijke regelingen ent (50/50 SB/MO) 39 Indiensttredingsvergoedingen werkgevers BAZ-2 VOT (vorming, opleiding en training) BAZ-3 Portokosten BAZ-6 Rechtsgedingen en rechtskundige adviezen BAZ-7 verdere digitalisering communicatie (Bossche omroep) SB-BAZ-9 Sport en recreatie - dienstverlening door derden BAZ-10 overige personeelskosten BAZ-11 Vervoer college BAZ-12 versobering drukwerk
20
20
20
20
50
50
50
50
-20 25 50 15 20
25 -20 25 50 15 20
25 -20 25 50 15 20
25 -20 25 50 15 20
-
25 20 25 20
25 20 25 20
25 20 25 20
25 20 25 20
-
Ombuigingen spoor 1,2 en 4
Voorstel Omschrijving Amendem Extra toegekende post van 100.000 ent M&D-2 Verlagen inhuurbudget afdeling Belastingen M&D-3 Verlagen budget Personeelskosten, niet via PB M&D-4 efficiency archief Amendem Extra toegekende post van 100.000 ent MO-1 Efficiency MO Amendem Extra toegekende post van 100.000 ent SO-1 vacatureruimte 20 uur schaal 7 <Administratief medewerker Economische Zaken> SO-2 SO-3
Rechtsgedingen / 0,5 fte jurisch medewerker Publicatie Bossche Omroep/adviezen door derden SO-4 uitvoeringskosten geluid en bodemsanering SO-5 promotiekosten openbaar vervoer SO-6 0,3 fte medewerker advisering Amendem Extra toegekende post van 100.000 ent SB-1 Kostenbesparingen sluiting werf Kruisstraat SB-2 Verminderen automatiseringskosten/applicaties SB SB-3 Besparing overige bedrijfskosten (contributies, huur externe locaties, etc.) SB-4 Verlaging advieskosten en inhuurkosten
2021 17 80 20 100 17 200 17
2022
2023 17 80 20 100 17 200 17
mutatie 2024 tov 2023
2024 17 80 20 100 17 200 17
17 80 20 100 17 200 17
-
30
52 30 20 10 20 17 60 60
30
52 30 20 10 20 17 60 60
30
52 30 20 10 20 17 60 60
30
52 30 20 10 20 17 60 60
-
25 55
25 55
25 55
25 55
-
Ombuigingen spoor 1,2 en 4
Voorstel Omschrijving Amendem Extra toegekende post van 100.000 ent WXL-1 uitvoeringskosten individuele studietoeslag WXL-2 Inhuurbudget parttime ondernemerschap CF Inhuurbudget parttime ondernemerschap WXL-3 Uitvoeringskosten hospitality WXL-4 GBI WXL-5 Uitvoeringskosten bezwaar en beroep Amendem Extra toegekende post van 100.000 ent CF Verschil op te lossen via spoor 1/2 M&D Stelpost inkoop SB Indexering Sport SB Indexering OOV SB Indexering Cultuur BAZ Indexering BAZ overig MO Indexering MO totaal SO Indexering SO totaal SB Indexering SB totaal CF Stelpost CF Indexering Totaal spoor 1, 2 Totaal spoor 4 Totaal spoor 1, 2 en 4
2021 17 25 85 15 50 25 17 38 1.000 -28 -0 -280 -6 -385 -7 -4 1.009 1.771 2.600 4.371
2022
2023 17 25 85 15 50 25 17
38 1.000 -28 -0 -280 -6 -385 -7 -4 1.009 2.346 2.600 4.946
mutatie 2024 tov 2023
2024 17 25 85 15 50 25 17
38 1.000 -28 -0 -280 -6 -385 -7 -4 1.009 2.956 2.600 5.556
17 25 85 15 50 25 17 38 1.000 -28 -0 -280 -6 -385 -7 -4 1.009 3.039 2.600 5.639
83 83
Bijlage bij vraag 261 Diversiteitsbeleid en Charter Diversiteit 2018 definitief
Gemeente ’s-Hertogenbosch: een inclusieve organisatie!
Door: P&O Datum: december 2018 1
Inhoudsopgave
1. Aanleiding
pagina 3
2. Inhoud
pagina 3
2.1 Definitie
pagina 3
2.2 Waarom diversiteits- en inclusiebeleid?
Pagina 4
2.3 Diversiteit en inclusie
pagina 4
2.4 Inclusief leiderschap en inclusieve werkcultuur
pagina 5
2.5 Charter Diversiteit
pagina 6
2.6 Conclusie proef anoniem solliciteren
pagina 6
2.7 Interventies / acties gericht op stimuleren inclusieve organisatie
pagina 7
3. Financiële paragraaf
pagina 9
4. Communicatie
pagina 9
2
1)
Aanleiding
In de begroting hebben we opgenomen dat de werkgever gemeente ’s-Hertogenbosch streeft naar diversiteit en inclusie in het personeelsbestand. Dat dient meerdere belangen. We willen een afspiegeling zijn van de lokale arbeidsmarkt en aan kunnen sluiten bij de verscheidenheid binnen onze gemeente. We willen een sociale en goede werkgever zijn. Naast het belang van maatschappelijke voorbeeldrol als publieke organisatie en goed werkgeverschap vinden we diversiteit en inclusie belangrijk voor het eigen functioneren als organisatie. Diversiteit en inclusie heeft namelijk een positief zakelijk belang en draagt bij aan de doelstellingen van de organisatie. Beschikken over een divers personeelsbestand, zodat sprake is van diversiteit in kwaliteiten en competenties, draagt bij aan het vergroten van de verandercapaciteit. Door met verschillende brillen naar een vraagstuk of probleem te kijken, ontstaan scherpere discussies en vanuit daar betere oplossingen en beslissingen. Kortom, diversiteit en inclusie zorgt voor: Betere prestaties. Hogere kwaliteit en bereik dienstverlening. Aantrekken en benutten van talent. Betere besluitvorming. Vergroten herkenbaarheid. Voorbeeldfunctie. Strategische HR agenda De gemeente ‘s-Hertogenbosch geeft verder invulling aan het diversiteits- en inclusiebeleid vanuit de overtuiging van zowel maatschappelijke als zakelijke noodzaak.
Diversiteit en inclusie is daarom als thema opgenomen op de strategische HR agenda. Charter Diversiteit Het Charter Diversiteit ondersteunt ons diversiteits- en inclusiebeleid. Voor meer informatie over dit charter: zie paragraaf 2.5. Proef anoniem solliciteren Op 7 februari 2017 heeft het college naar aanleiding van een motie besloten om als een van de maatregelen voor de invulling van haar diversiteitsbeleid een proef met anoniem solliciteren uit te voeren. Het doel van deze proef is arbeidsmarktdiscriminatie op basis van etniciteit te voorkomen, zodat iedereen tijdens de (brieven)selectie gelijke kansen heeft. Van 1 maart tot 1 oktober 2017 heeft de gemeente ’s-Hertogenbosch deze proef uitgevoerd. Naar aanleiding van de resultaten is besloten de proef te verlengen. Dit is uitgevoerd van 1 januari tot 1 juni 2018. In juni 2018 is een evaluatierapport opgesteld: zie paragraaf 2.6.
2)
Inhoud 2.1 Definitie
Diversiteits- en inclusiebeleid definiëren we als het beleid dat gericht is op het optimaal en duurzaam benutten van talent, rekening houdend met onderlinge verschillen en overeenkomsten. Goed omgaan met diversiteit is meer dan rekening houden met verschillen tussen groepen. Immers, verschillen binnen groepen zijn er ook. Het gaat om het erkennen dat er verschillen zijn en dat die soms samenhangen met groepen en erkennen dat veel verschillen juist niet gekoppeld zijn aan dat groepslidmaatschap. Ook kunnen mensen tot meerdere groepen tegelijk behoren. Dit vereist onbevooroordeeld kijken naar individuen, hun verschillen en overeenkomsten. We willen een open organisatie zijn voor alle mensen ongeacht afkomst, gender, seksuele oriëntatie, religie, leeftijd en eventuele beperkingen. 3
We willen een speelveld creëren waarin alle mensen gelijke kansen hebben, (on)bewuste discriminatie op de arbeidsmarkt wordt bestreden en we geloven daarbij niet in doelgroepenbeleid en quota. 2.2 Waarom diversiteits- en inclusiebeleid De veranderende rol van de overheid en de roep om duurzame inzetbaarheid vraagt om een herbezinning op onze manier van werken. Om de opgaven voor de gemeente op de juiste manier te realiseren, is het belangrijk dat er vanuit verschillende perspectieven naar wordt gekeken. In een continu veranderende maatschappij is het van belang dat onze organisatie daarin goed meebeweegt. Met diversiteits- en inclusiebeleid willen we gelijke kansen nastreven en onbewuste discriminatie tegengaan. Dit moet leiden tot een werksfeer van inclusie, waardoor talent beter gevonden en benut wordt en ongewenste uitstroom van talent wordt tegengegaan. Het optimaal en duurzaam inzetten van de diversiteit van medewerkers vergroot de innovatiekracht en vitaliteit van onze organisatie. Hiermee zijn we een gemeente waarvoor en waarmee het goed werken is. Hierdoor zijn we beter in staat de uitdagingen waar de gemeente voor staat op een vernieuwende en effectieve manier aan te pakken. Hoe meer divers ons personeelsbestand, hoe beter we aansluiten bij dezelfde verscheidenheid binnen onze gemeente. En hoe groter de kans op resultaten die we graag zien voor onze gemeente.
Als werkgever hebben we een verantwoordelijkheid naar de gemeente en daarnaast een voorbeeldfunctie naar andere werkgevers op het gebied van diversiteit en goed werkgeverschap. Het is onze ambitie door het aanpassen van onze processen en onze manier van kijken een open organisatie te zijn voor alle mensen. We willen dit bereiken door ons meer te richten op de totale keten (werving, selectie en na binnenkomst organisatie) in plaats van op één schakel: de brievenselectie. We willen bijvoorbeeld het wervingsproces anders inrichten. Door gevraagde persoonskenmerken te vertalen naar functie-eisen en werkzaamheden, zodat wat nodig is voor een bepaalde functie voor iedereen helder is. De interventies die we willen inzetten, zijn opgenomen bij paragraaf 2.7. Daarnaast willen we vasthouden wat we hebben bereikt in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen (onder andere op het gebied van PSO). Daar zijn we trots op. Kortom, het is onze ambitie een sociale en slimme organisatie te zijn die goed presteert en dat bereiken we onder meer door een diverse en inclusieve organisatie te zijn. We willen dat discriminatie op de arbeidsmarkt wordt voorkomen, talenten optimaal worden benut, iedereen zich welkom voelt en niemand wordt buitengesloten. Deze notitie geeft inzicht in welke stappen we willen zetten.
2.3 Diversiteit en inclusie Het toegroeien naar een organisatie met een structureel divers personeelsbestand en het tegengaan van onbewuste discriminatie is een complexe uitdaging. ‘Diversiteit’ wordt vaak in één adem genoemd met ‘inclusie’. Diversiteit gaat over de verschillen. Inclusie over hoe we met de verschillen omgaan. Diversiteit gaat over representativiteit, meerderheid, minderheid. Kortom, getallen. Inclusie gaat over hoe verschillende waarden en normen en daaruit voortkomend gedrag tussen mensen samen kan gaan. Als je alleen aandacht geeft aan het vergroten van de diversiteit in een organisatie en niets doet aan inclusie, dan is de kans groot dat nieuw talent weer uitstroomt. Een inclusieve werkcultuur is een sfeer en werkwijze waarbij alle talenten worden gezien en benut, waar verschillende ideeën worden gehoord en waar niemand wordt buitengesloten. Inclusie houdt niet in dat alles kan en mag. Het betekent wel dat ieders mening telt. Diversiteit en inclusie raken veel aspecten van de organisatie: het bereiken van een breder palet aan sollicitanten (beleid naar buiten toe), aanpassingen in ons personeelsbeleid (beleid naar binnen toe), leiderschapsstijl en cultuur.
4
De interventies / acties die dit nastreven hebben telkens twee beoogde effecten: het vergroten van gelijke kansen en het tegengaan van ongewenst gedrag zoals (onbewuste) discriminatie. De interventies / acties zetten in op ‘inclusief leiderschap’: leidinggevenden door de hele organisatie dragen bij aan een inclusieve werkcultuur, benutten verschillen als kracht en bevorderen een open werksfeer waarin iedereen optimaal zijn/haar talent kan inzetten en zichzelf kan zijn. De interventies bevorderen een inclusieve werkcultuur in alle sectoren in de organisatie, om zo creativiteit, innovatie en betere besluitvorming te stimuleren. 2.4 Inclusief leiderschap en inclusieve werkcultuur Inclusief leiderschap Leidinggevenden spelen een belangrijke rol bij het inspireren, ondersteunen en uitdragen van de voordelen van diversiteit in de organisatie. Ook zijn leidinggevenden een rolmodel voor medewerkers. Als zij specifieke aandacht hebben voor diversiteit kan dat ervoor zorgen dat alle medewerkers zich gewaardeerd voelen. Dit is nodig voor het creëren van een inclusieve cultuur. Daarnaast hebben leidinggevenden een leidende rol in het bepalen van de teamsamenstelling en daarmee bepalen zij in belangrijke mate de instroom en doorstroom. Daarom zetten we een aantal interventies in gericht op leidinggevenden.
Leidinggevenden (en andere selecteurs) worden uitgenodigd een training te volgen over diversiteit en inclusie. Leidinggevenden worden in werving en selectie ondersteund om tot meer diversiteit te komen. Denk hierbij aan het kleurenblind selecteren en het leren herkennen en beter omgaan met onbewuste en ongewenste vooroordelen. Inclusieve werkcultuur De aanpak kan alleen succesvol zijn als we allemaal ons vermogen vergroten om diversiteit op waarde te schatten en op een juiste manier in te zetten. Daarom richten we een aantal interventies op alle medewerkers. Medewerkers worden uitgenodigd om een Open Koffie bij te wonen over diversiteit en inclusie. We willen dat diversiteit iets van ons allen wordt en werken daarom aan bewustwording van ieders rol ten aanzien van het zijn van een inclusieve organisatie. Door o.a. het bespreekbaar maken van (on)bewuste vooroordelen en mindbugs en het laten inzien van het nut en de noodzaak van het zijn van een inclusieve organisatie. Werving en selectie We willen een afspiegeling zijn van de arbeidsmarkt waarbij kwaliteit het leidende principe blijft. We hebben de gemiddelde leeftijd van onze organisatie behoorlijk zien stijgen tot aan de 50 in 2018. Qua leeftijd zijn we dan ook nog geen goede afspiegeling t.o.v. van de arbeidsmarkt. De verdeling man/vrouw is de afgelopen tientallen jaren gestaag ingelopen en is nu ongeveer gelijk.
Er zijn nog wel verschillen zichtbaar qua functieniveau en arbeidsparticipatie. De culturele diversiteit registreren we niet. En de seksuele identiteit van onze medewerkers is niet in cijfers uit te drukken, dat willen we ook niet en daar sturen we dan ook niet op. Wel vinden we het evident dat iedereen zich hier welkom, gerespecteerd en veilig voelt om zichzelf te kunnen zijn. We voldoen aan de afspraken voor het aanbieden van banen voor medewerkers uit de doelgroep van de banenafspraak maar willen dat verder uitbouwen. Dat is een verantwoordelijkheid van alle sectoren waarbij de sector Weener XL kan en graag wil ondersteunen. Met het oog op deze stand van zaken nemen we de volgende interventies m.b.t. werving en selectie. We gaan onze werving praktijk evalueren en meer diversiteits- en inclusieproof maken. We bekijken hoe we onszelf op de arbeidsmarkt positioneren. We gaan na of onze vacatureteksten diversiteits- en inclusieproof zijn. We gaan onderzoeken hoe we de pool waaruit we werven groter kunnen maken.
5
2.5 Charter Diversiteit De Stichting van de Arbeid heeft een project ‘Diversiteit in bedrijf’ (link kennisdocument diversiteit onder gemeentepersoneel: http://diversiteitinbedrijf.nl/wp-content/uploads/2018/05/Diversiteit-ondergemeentepersoneel-versie-22-mei-.pdf ). Het doel is om organisaties te helpen verschillen tussen medewerkers in identiteit, kennis en ervaring positief te benutten. Dit streven naar een inclusieve arbeidsmarkt is ook ingegeven door maatschappelijke en bedrijfseconomische motieven. Het is gericht op volwaardige arbeidsparticipatie van elke burger, ongeacht bijvoorbeeld afkomst, geslacht of leeftijd. Onderdeel van het project is het Charter Diversiteit. Vijftien Europese landen zijn Nederland voorgegaan en hebben inmiddels een Charter Diversiteit. Deze charters zijn verbonden in het European platform of Diversity Charters. Met het ondertekenen van het Charter Diversiteit drukt een organisatie de bereidheid uit om te investeren in een effectief en efficiënt diversiteitsbeleid. Organisaties die tekenen, verplichten zich om in hun dagelijkse bedrijfsvoering met behulp van zelf geformuleerde maatregelen werk te maken van diversiteit en dit een integraal onderdeel te laten zijn van de bedrijfsvoering. De ondertekenaars van het Charter worden onderdeel van een kennisplatform. Zij zijn bereid de resultaten te delen met andere ondertekenaars van het Charter.
Het Charter Diversiteit is op 19 december 2018 door wethouder Kâhya namens de organisatie gemeente ‘s-Hertogenbosch ondertekend. 2.6 Conclusie proef anoniem solliciteren De evaluatie van de proef anoniem solliciteren is door de afdeling Statistiek & Onderzoek verwerkt in een rapport. De proef heeft bijgedragen aan verdere bewustwording en kennis op dit terrein. De proef anoniem solliciteren heeft positief bijgedragen aan bewustwording en is een eerste stap geweest, maar neemt het algemene probleem van (onbewuste) vooroordelen en arbeidsmarktdiscriminatie niet weg. Daarom zijn nu interventies nodig die zich richten op de totale keten van werving, selectie en na binnenkomst organisatie (doorstroom, ontwikkelmogelijkheden en talentontwikkeling). We willen ons meer richten op houding- en gedragsaspecten bij leidinggevenden en kiezen voor een brede aanpak. We zijn ervan overtuigd dat er dan ook anders naar sollicitatiebrieven wordt gekeken. We willen aan de voorkant bewustwording op mindbugs en vooroordelen en hier anders mee leren omgaan. We willen dat medewerkers en selecteurs leren en weten wat de voordelen van divers samengestelde teams zijn en dat wanneer iemand zichzelf kan zijn en zich welkom voelt juist de mooiste en meest creatieve producten en diensten volgen.
Op basis van de resultaten is besloten om niet verder te gaan met anoniem solliciteren, aangezien: Niet aantoonbaar meer of minder kandidaten met een migratieachtergrond zijn uitgenodigd dan wel benoemd, We ons als organisatie niet willen richten op één aspect (bijvoorbeeld etniciteit, leeftijd etc.), maar willen dat iedereen zich welkom voelt en niemand wordt buitengesloten, We ervan overtuigd zijn dat het belangrijker is breed aandacht te blijven besteden aan houding en gedrag en (onbewuste) discriminatie, zodat diversiteit en inclusie wordt verankerd in ons dagelijks handelen. We zijn ervan overtuigd dat het focussen op de totale keten van werving, selectie en binnenkomst/doorstroom in plaats van op één schakel, een groter en meer gedragen effect gaat opleveren m.b.t. diversiteit en inclusie en het tegengaan van (on)bewuste discriminatie op de arbeidsmarkt.
6
We zien ook dat andere gemeenten na experimenteren met anoniem solliciteren afzien van dit middel. Een voorstander was de gemeente Den Haag en ook daar twijfelt men momenteel over voortzetting. Aantal argumenten die we hebben opgehaald bij andere gemeenten waarom men is gestopt of niet wil starten zijn: -
Men wil niet dat sollicitanten het gevoel krijgen hun identiteit te moeten verbergen. Men heeft meer vertrouwen in tegengaan onbewuste discriminatie door aandacht te richten op houding en gedrag in plaats van inzetten middel anoniem solliciteren. Sollicitanten vonden het niet prettig. Zij zijn juist trots op hun kennis, ervaring en culturele achtergrond. Te weinig resultaat; aantal sollicitanten op gesprek met niet-westerse achtergrond niet significant hoger. Anoniem solliciteren heeft voor kandidaten van verschillende etnische achtergronden niet drempelverlagend gewerkt om te solliciteren. Beperkte mogelijkheden om vooraf online informatie over sollicitanten op te zoeken door het anonimiseren.
De door de proef verkregen inzichten vertalen we in interventies gericht op de totale keten en gericht op het vergroten van de bewustwording, houding- en gedragsaspecten. Met het ondertekenen van de charter benadrukken we dat we ons inzetten voor een diverse en inclusieve organisatie en verplichten we ons tot het voeren van een efficiënt diversiteitsbeleid. 2.7 Interventies / acties gericht op stimuleren inclusieve organisatie Hieronder is een samenvatting opgenomen van de interventies die we willen inzetten om een diverse en inclusieve organisatie verder te stimuleren. We willen niet in de valkuil trappen teveel en met onvoldoende focus interventies in gang te zetten en willen graag aanhaken bij de prioriteiten die reeds zijn gesteld, zoals werving en selectie en duurzame inzetbaarheid. We willen inclusie zoveel mogelijk integreren in ons dagelijks handelen en geen “losstaand instrument” creëren.
Interventies / acties
Gewenst resultaat
Planning
Charter Ondertekening Charter Door ondertekening committeer je je als organisatie aan het voeren van een efficiënt diversiteitsbeleid en het delen van kennis op het kennisplatform
Door wethouder ondertekening Charter 19 dec. 2018 Vervolgens de hier opgenomen interventies uitvoeren en delen met dit platform
Werving Employer branding: waaronder vacatureteksten diversiteits- en inclusieproof maken, website werkenbijshertogenbosch aanpassen e.d.
Groter potentieel aan talenten aanspreken door potentiële werknemers welkom te laten voelen door zichzelf te kunnen zijn
Q1 2019
Door een bureau of expert / ervaringsdeskundige onze advertenties te laten toetsen op “diversiteitsproof” Onderzoeken hoe we de pool waaruit we Meer talenten bereiken werven groter kunnen maken 7
Selectie Evaluatie huidige selectieprocedures op diversiteit en inclusie op o.a. samenstelling sollicitatiecommissies en werkwijzen. Inzetten scoreformulier, zodat men objectiever kan selecteren en/of iemand toevoegen aan de commissie die specifiek de rol heeft te filteren op vooroordelen Vóórdat de training diversiteit en inclusie wordt aangeboden, sluit het hoofd Personele Zaken aan bij de SMT’s om samen met de directeuren het belang van deze training toe te lichten. Eventueel bijgestaan door een expert en/of ervaringsdeskundige Training diversiteit en inclusie voor selecteurs aanbieden