Notulen raadsvergadering 2024-11-13

Dan wil ik nog even voor collega Van der Krabben de strekking van de motie over het Iedereen Mag Zoenen Festival of een dergelijk evenement toelichten. Het gaat erom dat je mag zijn wie je bent, je mag houden van wie je wilt en dat we daarmee verbinding vieren, elkaar leren kennen en dat we voornamelijk die diversiteit vieren. In ieder geval in mijn bewoording zou het daarom gaan. We vinden het van belang om daar juist ten aanzien van de uitvoering in 2025 nu al keuzes in te maken, om dat niet in het gedrang te brengen. Daarom even een toelichting op waarom we dit nu neerleggen. Dan nog heel kort over de communicatie ten aanzien van het dierentehuis, de communicatiecampagne. Ik benadruk dat het dierentehuis niet zomaar een organisatie is, maar dat de opvang van huisdieren een gemeentelijke taak is en ik hoop 66

wel dat er ook vanuit het college de bereidwilligheid is om te kijken hoe we dat doel kunnen najagen, dat de instroom in het dierentehuis daalt, want daar gaat het om en ook om daarmee de gemeentelijke taak beter te kunnen uitvoeren. Tot zover. De heer VAN HATTEM: Dank aan het college voor de positieve reacties op een aantal van onze moties, dat waardeer ik zeer. Ik heb nog een paar opmerkingen. Allereerst heb ik in de eerste termijn een vraag over het beschikbaar stellen van de JA-JA-sticker aan het college gesteld, om die actief aan de inwoners te sturen in plaats van dat ze hem ergens moeten ophalen of bestellen, zodat mensen daar gemakkelijk gebruik van kunnen maken en ze hun vertrouwde reclamekrantjes eenvoudig kunnen blijven ontvangen. Ik vind het positief dat ik vandaag ook het woord 'referendum' in deze raad hoorde, hopelijk kunnen we daar de komende jaren stappen in zetten. Dan kom ik nog even bij de motie over Brainport, daar wil ik nog even bij stilstaan. Ik had wel enig voorbehoud, maar ik ben blij dat de portefeuillehouder zei 'met de kanttekening die is geschetst'. Aan de andere kant worden er op dit moment al stappen richting Brainport gezet want ik las in de krant dat er op 12 november jl.

een afspraak met minister Madlener is gemaakt over investeringen in de A2, die gewoon keihard nodig zijn, met complimenten voor wethouder Roy Geers, en daarbij werd Den Bosch aangeduid als poort tussen de Randstad en Brainport. Ik denk dat juist die investering in infrastructuur essentieel is, dat wij hier ook de noodzakelijke knoop tussen de Brainportregio en de rest van het land vormen. Verder is er op dit moment ook al sprake van dat Brainport zelf kijkt naar verschillende regio's en samenwerkingspartners zoals Weert, Meierijstad, Venlo en Vlaanderen en dat wij zelf vanuit Brainport ook al in beeld zijn. Met de context die de portefeuillehouder zojuist meegaf dat het wel nuttig is… Ik zie ook best kansen want ik las bijvoorbeeld dat Brainport zelf richting Limburg kijkt voor opleiding van technisch personeel en aangezien wij een onderwijsstad met goed mbo en hbo zijn, liggen daar ook mogelijk kansen en middelen vanuit het rijk. Daarom kan ik die motie steunen. Dan kom ik bij een laatste punt. In de commissie Bedrijvigheid geloof ik, hebben we een discussie over overbodige zaken gehad. Daar begon de fractie van de VVD zeer terecht over want er staan in de begroting veel zaken waar we de komende jaren naar moeten kijken.

Gelet op de bezuinigingen die eraan komen, het ravijnjaar en alles wat er op stapel staat, moeten we toch echt kijken welke zaken we als gemeente echt moeten blijven doen. Ik geef de voorzet dat we daar de komende tijd echt naar moeten kijken want we hoeven als gemeente niet alles voor onze inwoners te blijven voorkauwen met allerlei voorlichtingscampagnes en zaken waar mensen zelf voor aan de lat kunnen staan. Ik wil die exercitie, het kijken naar overbodige zaken, graag mee oppakken en ik hoop dat we daar in 2025 het verdere initiatief voor zullen zien. Dan over de begroting zelf. Aangezien onze amendementen over de zeroemissiezone en de knip in de Binnenstadsring worden ontraden… Mochten die worden aangenomen dan wil ik best overwegen om de begroting te steunen, maar zolang met name die zero-emissiezone de handel in onze binnenstad te grabbel gaat gooien, heb ik toch grote moeite met deze begroting en dan is de kans groot dat we hem niet zullen steunen. Tot zover voorzitter. De heer VAN DER KRABBEN: Toch een vraag aan de heer Van Hattem als dat mag. U maakt die afweging ten opzichte van € 900 miljoen en als we dat allemaal zouden doen dan ligt alles vanaf 1 januari a.s. stil. Is dat verantwoord? De heer VAN HATTEM: Dan ligt niet alles stil want volgens mij blijft dan wettelijk gezien de begroting van het jaar daarvoor van kracht.

Het is natuurlijk wel een afweging die je moet maken en ik geloof niet dat ik in deze raad ooit een begroting heb gesteund, maar als we die zero-emissiezone eruit kunnen krijgen dan is ook een belangrijk deel van de handel en de commercie in onze stad gered want zoals in de motie staat is zero emissie zero commercie en dan is het me wel waard om het te overwegen, die prijs wil ik er graag voor betalen. Tot zover. De heer KAGIE: Dank aan het college en de portefeuillehouders voor de beantwoording. Allereerst het amendement over de wijkaccommodaties. De wethouder gaf aan dat er in 2024 meer dan voldoende middelen zijn vrijgespeeld en nu dan ook voor 2025, maar op pagina 257 staat toch echt 'Deze € 500.000 is onvoldoende om al het achterstallig onderhoud op te lossen en de inrichting aantrekkelijk te maken voor toekomstig gebruik', dan heb ik het over de buurt- en gemeenschapshuizen. Vandaar dat wij met dit amendement die tweemaal € 230.000 vrijspelen ten koste van de extra communicatieadviseurs op het stadhuis. Dan het amendement 'Investeren in de toekomst van de Afvalstoffendienst en veilige werkomstandigheden'. De portefeuillehouder had heel veel woorden nodig om duidelijk te maken dat wij in februari-maart a.s. toch echt mogen verwachten dat er een aanzienlijk investeringsvolume wordt vrijgespeeld als het verbeterplan, en dat gaan we doen, onze zegen krijgt.

Wij houden amendement 1, 'Investeren in de toekomst van de 67

Afvalstoffendienst en veilige werkomstandigheden', € 8,5 miljoen niet storten in het Structuurfonds, maar vrijspelen voor wagens en materieel van de Afvalstoffendienst, in de lucht. Dan 'Zeggenschap gemeentelijke organisatie op orde'. De wethouder zei 'ontraden', maar heel veel tekst in de richting van de heer Van Hattem, de heer Van der Krabben, de heer Hoeben en ondergetekende komt er eigenlijk op neer dat de wethouder aangeeft geheel in lijn te zullen handelen. In deze motie staat dat, als de nieuwe WOR-bestuurder op 1 januari a.s. aantreedt als gesprekspartner richting de GOR, de ondernemingsraad, dat ook de directeur Personeel & Organisatie zal zijn. Ook die motie houden wij in de lucht. De heer VAN DEN KERKHOF: Ik hoorde de heer Van der Krabben het toegankelijk maken van het onderkomen van de griffie aanhalen en daarover was ook discussie in de commissie Bestuur. Het lijkt me goed om vanuit het presidium nog even kort de motivatie voor dat dictumpunt in het raadsvoorstel aan te halen. We hebben voor de zomer van meerdere kanten vanuit uw raad de wens gekregen voor een toegankelijker onderkomen van de griffie en ook gelet op goed werkgeverschap en de aard van de werkzaamheden van de griffie is het van belang om in aparte huisvesting van de griffie te voorzien.

Het presidium heeft voor de zomer een programma van eisen opgesteld, het is daarmee aan de gang gegaan en heeft dekking aan het college gevraagd wat nu ook aan u voorligt, de dekking is echt op voorstel van het college. Ik heb in de commissie Bestuur gehoord dat er breed draagvlak voor dat onderkomen van de griffie is, dat doet mij goed, en ik heb ook gezien dat er wat betreft de dekking enige discrepantie tussen partijen zit. Ik doe een beroep op u om dat in acht te nemen als u vanavond hierover gaat stemmen want volgens mij is het voor goed werkgeverschap van belang dat we voorzien in een apart onderkomen voor de griffie, daar is het presidium echt alert op, en we kunnen altijd nog het gesprek met het college over de dekking voeren, dat kan ook richting de voorjaarsnota als het moet. Het zou zonde zijn als wij hier vanavond dat dictumpunt doorstrepen en daarmee ook een belangrijke ambitie die wij volgens mij delen. De heer VAN DER KRABBEN: Bedankt voor de uitleg, ik houd één vraag. Bij punt 3 in het raadsvoorstel staat een bedrag, hoe gaan we daarmee om? Dat vraag ik aan de voorzitter. De VOORZITTER: Ik kan agendapunt 3 als los agendapunt in stemming brengen en u kunt dat stuk amenderen. Als u die dekking niet wilt en u vandaag het besluit wilt nemen, betekent dat een geamendeerd voorstel en dan zult u dat op een andere manier moeten doen. Volgens mij is dat de insteek.

De heer VAN DER KRABBBEN: Ja, daarom vraag ik het even. Kunnen we ook een besluit uitstellen? We besluiten in één raadsvoorstel over drie punten. De VOORZITTER: Dat kan en er zijn meerdere mogelijkheden, u kunt instemmen met het besluit zoals het nu voorligt, u kunt het voorstel zoals het nu voorligt afstemmen en u kunt aangeven dat u zichzelf de opdracht geeft om tot een andere oplossing te komen en daar de ruimte voor nemen. Dan stel ik voor om het voorstel vandaag niet te accorderen want anders geeft u aan dat u ermee akkoord gaat zonder dat er een concreet voorstel is. De heer VAN DER KRABBEN: Het woord is aan het presidium. De heer ROOVERS: Misschien is het in dat licht goed om even tien minuten te schorsen. De VOORZITTER: Ja, maar ik geef eerst de ruimte aan het college om te reageren naar aanleiding van de tweede termijn, dan een schorsing en dan gaan we stemmen. Wethouder RALPH GEERS: Dank aan de raad, ook voor de behandeling in de eerste en de tweede termijn. Ik denk dat het, ook naar buiten, goed is om te zien op welke constructieve manier u het gesprek voert over deze begroting, wijzigingen, et cetera. In dat kader zie ik bijvoorbeeld ook bij de PvdD de beweging als het gaat om afval en de ecologische bomenkap. Ik begreep dat die motie nog niet in NotuBiz staat, maar ik heb de tekst al wel via een ander lijntje gezien.

Een momentje, dit is een heel goed moment om piketdienst te hebben, daarom loopt collega Van der Geld even opzij. Ik heb het aangepaste dictum gezien, op beide kan ik geen bezwaar geven en daar kunnen we uitvoering aan geven. Dan de vraag over de JA-JA-sticker. Het is een opt-insysteem en dat betekent dat er een handeling van iemand wordt verwacht als die daaraan wil deelnemen, vandaar dat wij niet van plan zijn om actief stickers te verstrekken, mensen kunnen hem gewoon digitaal aanvragen, dan wordt hij 68

opgestuurd of ze kunnen hem op een aantal plekken in de stad ophalen en ze kunnen hem opplakken. De communicatie daarover is gestart en binnenkort krijgt u van mij een brief over de voortgang, eventuele hiccups die we in de uitvoering tegenkomen en hoe we de uitvoering et cetera gaan zien. Dan moet ik toch even iets checken over twee opmerkingen van de heer Kagie voordat die een eigen leven gaan leiden. Ja, ik heb u toegezegd dat het financiële stuk over de Afvalstoffendienst naar u toe komt, maar dat is iets anders dan dat ik zou hebben gezegd dat uw raad een zegen over het verbeterplan moet geven. Uiteindelijk is dat in eerste instantie een ambtelijk stuk en elementen die uw bevoegdheid raken worden ter besluitvorming aan u voorgelegd, maar de manier waarop je met de interne functie-indeling omgaat is niet aan uw raad en dat leggen we daarom ook niet aan uw raad voor. Dus uiteraard leggen we dat waar uw raad over gaat aan u voor, maar in het kader van de rolzuiverheid vraag ik u niet om een besluit te nemen over zaken waar u niet over gaat. De heer Kagie trekt helaas een verkeerde conclusie wat betreft de zeggenschap van de ambtelijke organisatie.

Ik heb gezegd dat het GMT onderling de afweging maakt wie gemandateerd WOR-bestuurder is en dat er een adviesaanvraag over de fusie van twee sectoren ligt, maar daarmee heb ik niet gezegd dat de nieuwe directeur van de bedrijfsvoeringssector ook automatisch gemandateerd WOR-bestuurder in het overleg met de GOR is. De conclusie die u daarover trekt is niet een-op-een dezelfde en nogmaals, het principiële uitgangspunt blijft daarbij dat uw raad niet over de onderlinge taakverdeling van het GMT gaat. Net als bij het vorige punt, help uzelf en meet u die ruimte ook niet aan. De heer KAGIE: Waar we niet over gaan daar gaan we niet over, maar één ding, als er middelen voor de toekomst van de Afvalstoffendienst moeten worden vrijgespeeld dan gaan wij daarover en de onderlegger daarvoor is het verbeterplan, dat krijgen we ter informatie en ook het bijbehorende investeringsprogramma. U gaf een indicatie, er zal aardig wat volume voor het op orde brengen van afvalstoffen nodig zijn en vandaar dat we amendement 1 in de lucht houden. Als het gaat over de zeggenschap van de gemeentelijke organisatie heb ik u goed gehoord, er wordt nog geschoven met de organisatie en ik vrees, nee ik hoop, ik ga ervan uit dat wat betreft de directeur Personeel & Organisatie, WOR-bestuurder, in de lijn van de motie wordt gehandeld. Dank u.

Wethouder RALPH GEERS: Volgens mij heb ik een aantal malen gezegd dat de raad in het kader van het budgetrecht over het financiële deel gaat, dat krijgt u en uiteraard onderbouwen wij op welke manier wij waarom welke financiële claim leggen, dat inderdaad wel. Als het gaat over de zeggenschap, het is echt een afweging van het GMT, die maakt die keuze. Of u daar nou een motie of een amendement over indient, nogmaals die wij ontraden, het blijft aan het GMT om te kiezen wie welke portefeuille in het collectieve leiderschap van onze ambtelijke organisatie heeft. De heer VAN HATTEM: Ik kom toch nog even terug op de beantwoording wat betreft de JA-JAsticker want de wethouder zegt dat het een opt-insysteem is en dat straks misschien naar de hiccups kan worden gekeken, maar ik kan me voorstellen dat een opt-insysteem voor mensen met beperkte taalvaardigheid of digitale vaardigheid juist problematisch is en dat zijn vaak mensen met een krappe portemonnee die wel de reclamekrantjes met de aanbiedingen in de bus te krijgen en die kijken waar ze de komende week voordelig hun boodschappen kunnen doen. Mijn vraag aan de wethouder is hoe hij omgaat met die categorie mensen en of er een alternatief systeem mogelijk is want ik denk dat dit tot vragen en teleurstellingen leidt.

Wethouder RALPH GEERS: Het uitgangspunt van het amendement van uw raad was 'nee, tenzij u de sticker plakt' en vanuit die filosofie is het logisch dat het een actie vraagt als je die sticker wel wilt. Wij zijn heel breed in onze communicatie-uitingen, dat doen we bijvoorbeeld via onze gemeentelijke website, de website van de Afvalstoffendienst, posters langs de kant van de weg, de lokale krantjes en digitale uitingen om zoveel mogelijk mensen met allerlei digitaal en analoge methoden te bereiken om te zeggen: als u dat wilt, kunt u daar terecht. Dat vinden wij op dit moment de best passende manier om mensen te bereiken. Vandaar dat wij niet proactief aan iedereen een sticker toesturen, dat is niet in de geest van het amendement, daarin staat 'nee, tenzij'. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik schors de vergadering tot 21.30 uur. Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren, ik verzoek u allen plaats te nemen, wij willen doorgaan met de vergadering. In de schorsing heeft de heer Van Hattem zich bij mij gemeld. Er zijn aangepaste

69

moties, nummer 24 en 27, zoals al door mevrouw Samshuijzen aangekondigd. Ik geef graag de heer Van Hattem het woord, hij heeft een aanvullende motie. De heer VAN HATTEM: Ik heb naar aanleiding van discussies over de JA-JA-sticker een aanvullende motie ingediend om die JA-JA-sticker toch actief aan te bieden, bijvoorbeeld via de huisaan-huisbladen zodat met name laaggeletterde of niet-digitaal vaardige mensen daar ook op een eenvoudige manier over kunnen beschikken. De VOORZITTER: Die noem ik dan motie 36. De heer HUIBERS: Graag zou ik een ordevoorstel willen doen om het voorstel over de huisvesting van de griffie aan te houden en dit voor december a.s. te agenderen. De VOORZITTER: Dat betekent dat u geen besluitvorming over het derde lid van de begroting wilt. Dat kan, maar dat is een ordevoorstel. Bent u het allemaal met het ordevoorstel eens? Ja en dat betekent dat het amendement is om dictum 3 weg te halen en u zet dat direct op de agenda van de commissie Bestuur neem ik aan of van het fractievoorzittersoverleg. Dank u wel. Dan ga ik over tot stemming. Dames heren ik ga, ook op verzoek, streng zijn met betrekking tot de stemverklaringen. Een stemverklaring begint met de volgende woorden 'ik ben voor' of 'ik ben tegen om deze reden' en dat is het. Geen hele betogen en geen derde termijnen, dit is het.

Dit is een stemverklaring en dat is niet reageren op anderen, maar gewoon zeggen waarom u voor of tegen bent. Dat is het, dus als u behoefte hebt aan een stemverklaring, is dat de zin, 'ik ben voor dit amendement omdat…' en dat is het. Ik moet streng zijn want het loopt de afgelopen tijd echt de spuigaten uit met de stemverklaringen, dat is het verzoek van uw presidium. Een ordevoorstel voor de stemming? Mevrouw HENDRICKX: Ik sta op amendement 3, maar wethouder Van der Geld heeft me eigenlijk overtuigd en wij vinden dat we daar af moeten. Ik heb dat ook aan de mede-indieners aangegeven. Mijn excuses zijn groot, maar soms kan het zijn dat het college zo'n sterk verhaal heeft dat het je overtuigt waardoor ik het college volg. De Bossche Groenen is van dit amendement over extra geld voor armoedebestrijding uit cultuurgelden af. De VOORZITTER: Dat heet wendbaar. Ik begin met de stemming over de amendementen. Wees voorzichtig met stemverklaringen, dat is eigenlijk het verzoek. Amendement 1, Investeren in toekomst Afvalstoffendienst en veilige werkomstandigheden, van Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, SP, PVV en 50PLUS. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Kort en krachtig. Ik ben tegen dit voorstel, dit hoort bij een kerntakendiscussie. Amendement 1 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw.

Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Amendement 2, Red de Bossche Markt; Zero Emissie is Zero Commercie!, van PVV en 50PLUS is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Amendement 3, Extra geld voor armoedebestrijding, van Leefbaar 's-Hertogenbosch en 50PLUS. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Ik ben tegen omdat wij vinden dat zowel cultuur als bestaanszekerheid in 's-Hertogenbosch moeten worden beschermd. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Ik ben tegen en ik sluit me aan bij de woorden van collega Van Silfhout.

70

De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik ben voor ondanks dat er een stukje over de btwverhoging in staat dat ik niet kan onderschrijven. De insteek om het hieraan uit te geven in plaats van aan het aan Brabant C gekoppelde programma is ook een prima insteek. Amendement 3 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Van der Krabben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Amendement 4, Wijkaccommodaties en buurthuizen, van Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, 50PLUS en Volt. De heer MEES (stemverklaring): Wij zijn indiener en we zijn nog steeds voor dit amendement. Voor ons is de tekst van de begroting leading en daar is het op gebaseerd. De heer HUIBERS (stemverklaring): Wij zijn tegen. Het verhaal van de wethouder is wat ons betreft plausibel. Buurthuizen hebben zeer zeker ons warm hart, maar we moeten ook aan de slag met participatie. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Wij zullen tegenstemmen ondanks dat we vinden dat wijkaccommodaties en buurthuizen mogelijk meer geld kunnen gebruiken. Waar het geld vandaan wordt gehaald… Wij voeren liever eerst het debat over wat we met het geld willen doen. Daar hebben we zelf ook wat ideeën over en we vinden het geen goed plan om daar nu direct uit te putten.

Amendement 4 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Volt (Van Silfhout) hebben voor gestemd. Amendement 5, Trek niet de knip voor een knip!, van de PVV. De heer BROEKMEULEN (stemverklaring): Wij begrijpen de zorg van de heer Van Hattem over de knips, maar wij willen het debat in december a.s. in zijn totaliteit in de raad voeren. Dus wij zullen tegen stemmen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Bijna hetzelfde. Wij zijn ervoor om een voorschot te nemen op de discussie die komen gaat. Het economisch belang is zeer belangrijk. Amendement 5 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben voor gestemd. Motie 1, 's-Hertogenbosch klaarstomen voor Brainport, van VVD, Rosmalens Belang, Leefbaar 'sHertogenbosch, CDA, Bosch Belang, D66, PvdA, VOOR Den Bosch, 50PLUS en gewoon geDREVEN. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Wij zijn voor, met het voorbehoud van de wethouder kunnen wij ermee leven, maar we hadden wel dezelfde zorgen die werden gedeeld door de partijen die in eerste instantie dachten tegen te zijn. Dus wij zijn voor.

De heer ROOVERS (stemverklaring): Wij zullen tegen stemmen. Deze motie vraagt om meer dan alleen een onderzoek, maar is ook een richtinggevende uitspraak dat wij voor synergie met de Brainportregio zijn en hij heeft te weinig aandacht voor de grote risico's die dat voor onze economie met zich meebrengt. Wij zullen daarom tegen stemmen. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Wij zullen tegen stemmen omdat er eigenlijk al een 'ja' in deze motie doorklinkt. Wij maken ons grote zorgen over de leefbaarheid van onze stad op het moment dat wij die synergievoordelen met Brainport Eindhoven gaan zoeken, daarom zullen wij tegen stemmen. 71

De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal voor stemmen. Dit sluit mooi aan bij wat we de vorige keer bij de toeristische visie… De motie die het niet heeft gehaald over Eindhoven Airport en daar sluit dit mooi bij aan. Motie 1 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. Motie 2, Enclave buurtschap Kruisstraat, fietsbereikbaarheid, van gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, VOOR Den Bosch en De Bossche Groenen. Mevrouw LIPMAN (stemverklaring): Wij zijn voor het voorstel want we vinden naast de verkeersveiligheid ook de bereikbaarheid van de dorpen en de sportaccommodaties belangrijk. De heer HUIBERS (stemverklaring): Wij zullen tegen stemmen, al zijn wij zeer zeker wel voor bereikbaarheid, maar volgens mij had de wethouder daar een duidelijke uitleg over, dus daar kijken we later naar. Motie 2 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Van der Krabben), CDA (Van Genugten, Ploegmakers mw. Lipman), De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd.

Motie 3, Scenario's voor seksuele gezondheid, van D66, VVD, GroenLinks, PVV, PvdD, 50PLUS, SP, PvdA, Volt, Rosmalens Belang en De Bossche Groenen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal tegen het voorstel stemmen, we hoeven niet alles dood te regelen. De heer MEES (stemverklaring): Wij zijn voor, maar wel met het scenario dat het budgettair neutraal blijft, dat de GGD zich daarvoor inspant. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Voor omdat we het als een kerntaak van de GGD zien. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Ik sluit me aan bij het commentaar van mijn collega van Leefbaar 's-Hertogenbosch. Motie 3 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van gewoon ge-DREVEN (Van Creij) heeft tegen gestemd. Motie 4, Versimpel de armoederegeling, van PvdA, CDA, SP, GroenLinks, D66, Rosmalens Belang, De Bossche Groenen, VVD, PvdD, Bosch Belang, Leefbaar 's-Hertogenbosch, VOOR Den Bosch, Volt en 50PLUS is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 5, Afschaffen hondenbelasting, van VOOR Den Bosch, gewoon ge-DREVEN en PVV. Mevrouw HENDRICKX: (stemverklaring): Wij zullen voor stemmen omdat wij merken dat mensen met het heffen van hondenbelasting ook de indruk hebben dat ze de hondenpoep en andere overlast niet hoeven op te ruimen en ze daar ook niet verantwoordelijk voor zijn. Het geeft precies het verkeerde signaal, dus wij steunen dit voorstel van harte.

Motie 5 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Van der Krabben), De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd.

72

Motie 6, Onvolledige administratie aantal PBD-containers pilotwijk De Maaspoort, van VOOR Den Bosch is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van D66 (mw. Craste, El Amraoui, Van Rens, Van den Kerkhof, mw. Muller, Verbruggen), Bosch Belang (Van der Krabben), De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Motie 7, Wind op dak een win(d)-win(d) situatie, van GroenLinks, D66, PvdA, Rosmalens Belang, VVD, CDA, Volt, PvdD en De Bossche Groenen is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben tegen gestemd. Motie 8, Fusie Nulandia en Be Quick, van Rosmalens Belang, CDA, gewoon ge-DREVEN, 50PLUS, PVV, PvdD, VOOR Den Bosch, PvdA, Bosch Belang, Leefbaar 's-Hertogenbosch, D66 en SP. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik ben natuurlijk voor, een memorabel besluit. Motie 8 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 9, Inzicht Beheerplan openbare ruimte, van De Bossche Groenen, 50PLUS en gewoon geDREVEN. De heer KOUWENBERG (stemverklaring): Wij zullen voor dit voorstel stemmen. We begrijpen ook wat de wethouder zegt, maar we vinden het signaal van deze motie goed. Motie 9 is door gemeenteraad verworpen.

De leden van de fracties van Bosch Belang (Van der Krabben), De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), Rosmalens Belang (Huibers, mw. Van der Kallen, Kouwenberg, mw. Verreijt), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 10, Versnelling bouwen middenhuur, van De Bossche Groenen en Volt. De heer ROOVERS (stemverklaring): Hoewel onze voorkeur altijd uitgaan naar sociaal boven middenhuur is heeft het wel onze voorkeur dat de corporaties in de gemeente zelf en niet private investeerders middenhuur gaan bouwen. Daarom zullen we voor stemmen. Motie 10 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 11, Toetsen aan Bomenbeleidsplan, van De Bossche Groenen, 50PLUS, Volt en PvdD. De heer KOUWENBERG (stemverklaring): We zullen tegen deze motie stemmen omdat tijdens de commissie werd aangegeven dat dit al onderdeel van het proces is. Vandaar dat wij tegen zijn.

De heer ALTENBURG-COLLIN (stemverklaring): Wij zullen voor de motie stemmen omdat natuur belangrijk is. Natuurbescherming verdient de aandacht, het Bomenbeleidsplan is inderdaad voldoende en dit is een quick win. Motie 11 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Van der Krabben), Rosmalens Belang (Huibers, mw. Van der Kallen, Kouwenberg, mw. Verreijt) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben tegen gestemd. Motie 12, Nieuw buurtschap tussen Nuland en Vinkel, van De Bossche Groenen, Leefbaar 'sHertogenbosch en SP.

73

De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal tegen het voorstel stemmen omdat eerst met burgers moet worden overlegd in plaats van dat van bovenaf iets wordt opgelegd. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Ik had gehoopt dat het dictum hier toch wat zou worden verbreed en we hierover nog met elkaar in gesprek kunnen gaan, maar wanneer het echt een buurtschap moet zijn, zo toegelicht en gezien mijn reactie erop, moeten we toch tegen stemmen. Wij hadden het graag in een andere vorm gezien. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): We zijn voor omdat het om een onderzoek gaat en we denken dat we altijd moeten onderzoeken wat we kunnen onderzoeken. We denken wel dat dit uiteindelijk niet het plan wordt, maar we kijken wel uit naar de analyse. De heer VAN GENUGTEN (stemverklaring): Wij zullen tegen stemmen, bewoners zijn niet betrokken en er ligt een totaal andere ontwikkelvisie vanuit Nuland en Vinkel en daarom stemmen we tegen. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Wij gaan ook tegen stemmen omdat wij de werkgroep Visie Vinkel, maar ook de dorpsraden van Nuland en Vinkel missen, die zijn er niet bij betrokken. Motie 12 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) en Volt (Van Silfhout) hebben voor gestemd.

Motie 13, Zandstraat 58 Nuland opnemen in het monumentenbestand, van de PVV is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van D66 (mw. Craste, El Amraoui, Van Rens, Van den Kerkhof, mw. Muller, Verbruggen) en GroenLinks (Bos, mw. Doğan, mw. Korver), hebben tegen gestemd. Motie 14, Duurzame Polder in pauzestand, van PVV, gewoon ge-DREVEN en 50PLUS. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal voor deze motie stemmen omdat ik goede hoop heb op gewijzigd rijksbeleid. Motie 14 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Motie 15, Blijvende aandacht voor Bossche dwangarbeiders, van de PVV. Mevrouw CRASTE (stemverklaring): Wij zullen voor deze motie stemmen. We zijn blij dat de PVV recht wil doen aan het verleden van deze groep. We hopen uiteraard dat we de PVV ook aan onze zijde vinden als andere groepen deze behoefte ook voelen. De VOORZITTER: Mevrouw Craste, ik heb net uitgelegd dat het bij een stemverklaring over uw eigen standpunt en niet over het standpunt van een ander gaat. Het gaat over uw standpunt en niet over wat een andere partij vindt, daar is een stemverklaring niet voor bedoeld. Motie 15 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen.

Motie 17, Soberdere huisvesting statushouders, van de PVV. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Wij zijn tegen, deze motie is voor de bühne. Hij levert geen nieuwe soberdere woningen op, er komt geen rijksgeld om sobere woningen te realiseren, dus deze motie is voor de bühne. Mevrouw DOĞAN (stemverklaring): Wij zijn tegen want voor ons is iedereen gelijk, wij maken geen onderscheid tussen verschillende groepen mensen en dit vinden wij absoluut een slecht idee.

74

Mevrouw HENDRICKX: (stemverklaring): Wij zullen tegen het voorstel stemmen. Een fatsoenlijke samenleving zorgt voor fatsoenlijke opvang voor mensen die dat nodig hebben. Dus wij zijn tegen dit voorstel. De heer VOSSEN (stemverklaring): Om aan te haken op mevrouw Hendrickx, fatsoen is hoe je omgaat met de zwakkeren in de samenleving en wij staan voor een humaan beleid en zijn dus tegen. Motie 17 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, mw. De Groot, Van Haren, mw. Welten), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben voor gestemd. Motie 18, Behoud schaarse bedrijventerreinen, van PVV en 50PLUS. De heer VOSSEN (stemverklaring): Wij zijn tegen deze motie omdat wij ook zien dat bijvoorbeeld de Rietveldenweg in de toekomst misschien een functie rondom wonen kan hebben en we willen geen gebieden uitsluiten voor de stedelijke ontwikkeling. Motie 18 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, mw. De Groot, Van Haren, mw. Welten), Bosch Belang (Van der Krabben), CDA (Van Genugten, Ploegmakers, mw. Lipman), Rosmalens Belang (Huibers, mw. Van der Kallen, Kouwenberg, mw. Verreijt), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd.

Motie 19, Gratis ophaalmoment grofvuil, van SP, Rosmalens Belang, Leefbaar 's-Hertogenbosch, PVV, VOOR Den Bosch, De Bossche Groenen, PvdD, 50PLUS, Volt en Bosch Belang. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal momenteel voor het voorstel stemmen hoewel wij niet per se voor gratis ophalen zijn, maar het is een onderzoek en vandaar dat wij nu instemmen. Motie 19 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 20, Bindende huurdersinspraak bij sloop, van de SP is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), PVV (Van Hattem) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 21, Beweegtoestellen in de openbare ruimte, van Bosch Belang, gewoon ge-DREVEN en 50PLUS. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik vind het een sympathieke motie, maar zoals ik al heb aangegeven, wil ik kijken wat de behoefte vanuit de wijken zelf is voordat die zaken worden geplaatst, ook om vandalisme te voorkomen. Ik zal tegen de motie stemmen. De heer HUIBERS (stemverklaring): Wij zijn voor, maar wel met de kanttekening die de PVV aangaf. We moeten bewegen in de buitenruimte zoveel als mogelijk stimuleren. Motie 21 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van de PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd.

Motie 22, Deelname Global Network for Age-friendly Cities and Communities, van 50PLUS, gewoon ge-DREVEN, SP en Volt. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik ben wel voor het zo goed mogelijk zorgen voor onze ouderen, maar ik ben er niet voor om allerlei onnodige bureaucratie op te tuigen en dat zal deze motie wel veroorzaken. Ik zie de toevoegde waarde van zo'n Global Network niet en ik zal tegen de motie stemmen. Mevrouw WELTEN (stemverklaring): Hetzelfde als mijnheer Van Hattem zegt, om diezelfde reden. 75

Motie 22 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, mw. De Groot, Van Haren, mw. Welten), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben tegen gestemd. Motie 23, Groeispurt voor Stads Bosch Beheer, van D66, CDA, VVD, GroenLinks, Bosch Belang en PvdA. De heer KOUWENBERG (stemverklaring): Met de uitleg van D66 zullen wij deze motie steunen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal tegen deze motie stemmen. Ten eerste geven we een blanco cheque af en het gaat ook vaak over gemeentelijke gronden. Daarom zal ik tegen stemmen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik stem ook tegen in het kader van alvast overbodige zaken aanpakken, ik zie geveltuintjes als een overbodige zaak. Mevrouw HENDRICKX: (stemverklaring): Wij zullen voor stemmen, maar we moeten ons wel realiseren dat we hiermee natuurlijk niet onze groene ambities gaan realiseren. Die zijn veel groter dan dit, maar we zullen ook niet tegen stemmen want het blijft een mooi initiatief. Motie 23 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben tegen gestemd. Motie 24, Ecologische compensatie bij bomenkap, van PvdD, Volt en gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad aangenomen.

De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, mw. De Groot, Van Haren, mw. Welten), Bosch Belang (Van der Krabben), PvdA (Çifçi Vossen), Rosmalens Belang (Huibers, mw. Van der Kallen, Kouwenberg, mw. Verreijt), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), en 50PLUS (mw. Hernández) hebben tegen gestemd. Motie 25, Iedereen Mag Zoenen Festival, van PvdD, De Bossche Groenen en Volt. De heer HUIBERS (stemverklaring) We zullen tegen stemmen ook al staan zijn we sympathiek tegenover dit festival. We willen eerst de discussie voeren. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Voordat hij in stemming komt. Ik wil de motie op dit moment graag aanhouden. Ik heb ook de collega's gehoord en ik ben blij met hoe het college hierin staat, maar ik denk dat het toch handig is dat we hier bij de behandeling van de Inclusie Agenda verder de discussie over voeren. De VOORZITTER: Hij is ingetrokken. Motie 26, Informatiecampagne over huisdieren, van PvdD, PVV en De Bossche Groenen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal voor deze motie stemmen, het voorkomt impulsaankopen. Motie 26 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd.

Motie 27, Minder afval doen we samen, van PvdD. De heer VOSSEN (stemverklaring): Gezien de beweging die de PvdD heeft gemaakt, gaan wij voor stemmen. Waarvoor dank.

76

De heer KOUWENBERG (stemverklaring): Wij zullen tegen stemmen. Wij vinden het echt een taak van de raad om dit voor te bereiden en erover in discussie te gaan, vandaar. Motie 27 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, mw. De Groot, Van Haren, mw. Welten), PvdA (Çifçi, Vossen), GroenLinks (Bos, mw. Doğan, mw. Korver), De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 28, Schone schepen, van PvdD is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, mw. De Groot, Van Haren, mw. Welten), CDA (Van Genugten, Ploegmakers, mw. Lipman), PvdA (Çifçi, Vossen), Rosmalens Belang (Huibers, mw. Van der Kallen, Kouwenberg, mw. Verreijt), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en VOOR Den Bosch (Gersjes), hebben tegen gestemd. Motie 29, Onderzoek naar reconstructie van de Groote Stroom, van CDA, D66, Bosch Belang en 50PLUS. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Wij zijn voor deze motie ondanks dat het wederom een project in onze binnenstad betreft.

We willen hier toch echt de oproep doen om ook richting het nieuwe jaar echt te kijken naar investeringen die in onze binnenstad versus in onze wijken landen want we moeten het wel kunnen blijven uitleggen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik zal tegen deze motie stemmen hoewel ik het een zeer sympathiek idee vind om de Groote Stroom terug te brengen. Het is echter nog onduidelijk wat er gaat gebeuren met de parkeergarage aan de Tolbrugstraat en onze fractie heeft helemaal niets met het begrip hittestress dat nadrukkelijk in de motie voorkomt, we hebben het liever gewoon over verkoeling of iets dergelijks, maar hittestress daar gaan we niet in mee. Tot zover voorzitter. Motie 29 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van de PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 30, Extra logeerbed voor respijtzorg ter ontlasting van mantelzorgers, van CDA, PvdA, Leefbaar 's-Hertogenbosch, Rosmalens Belang, SP, D66, 50PLUS, VVD, De Bossche Groenen, GroenLinks, Volt en Bosch Belang is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 31, Zeggenschap gemeentelijke organisatie op orde, van Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, SP, PVV, 50PLUS, gewoon ge-DREVEN en VOOR Den Bosch is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw.

Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 32, Voortzetting Buurt naar het Museum, van Volt en PvdD. De heer HUIBERS (stemverklaring): Wij zullen voor stemmen. Het zou zonde zijn om ergens de stekker uit te trekken voordat de evaluatie heeft plaatsgevonden. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik zal tegen stemmen. Hoewel het altijd sympathiek is om mensen naar het museum te krijgen, is het wat ons betreft niet nodig om het te beperken tot bepaalde wijken of het Design Museum dat we ook nog hebben. Het geld kan veel beter worden besteed door iedereen goedkoper naar een museum te laten gaan. Motie 32 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben tegen gestemd. Motie 33, Oprichting Expertisecentrum LongCOVID en Q-koorts, van 50PLUS en Bosch Belang. 77

De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Met de uitleg van de wethouder dat landelijk verschillende universitaire ziekenhuizen voor de longCOVID-situatie zijn aangewezen en Bernhoven door de provincie is belobbyd voor de Q-koorts zal ik de motie niet steunen. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Gezien de uitleg van de wethouder wachten wij nog op de ontwikkeling en trekken we de motie in. De VOORZITTER: Dus de motie wordt ingetrokken. Motie 34, Wendbaar begroten, van VVD, SP, Rosmalens Belang, Leefbaar 's-Hertogenbosch, D66, CDA, GroenLinks, 50PLUS, VOOR Den Bosch en PvdD. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Bij een van de overwegingen staat dat een kerntakendiscussie niet nodig is en die vinden wij wel noodzakelijk. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik zal ook tegen de motie stemmen omdat ik me bij de heer Van Creij kan aansluiten en omdat mij nog steeds niet helemaal duidelijk is welk effect dit precies op het budgetrecht van de raad heeft qua wendbaarheid, of het nu flexibeler wordt of niet, ten aanzien van de langetermijnstukken. Motie 34 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben tegen gestemd. Motie 35, JA-JA-sticker, van de PVV.

De heer KOUWENBERG (stemverklaring): Wij zullen voor stemmen omdat wij denken dat dit de ondernemers die achter die advertenties zitten en die adverteren een klein duwtje in de rug kan geven. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Wij zijn tegen. Het is juist de bedoeling om papier te besparen en het lijkt ons onwenselijk dat we mensen een sticker geven die ervoor zorgt we weer meer papieren gaan drukken. De heer GERSJES (stemverklaring): Ik zal voor stemmen omdat we dan straks met de verkiezingen ook onze folders kwijt kunnen. De heer BOS (stemverklaring): Mijn fractie stemt om dezelfde reden als de heer Van Silfhout tegen. Motie 35 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van CDA (Van Genugten, Ploegmakers, mw. Lipman), Rosmalens Belang (Huibers, mw. Van der Kallen, Kouwenberg, mw. Verreijt), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Mevrouw HENDRICKX: Ik heb een correctie, ik heb een fout bij de stemming gemaakt. Bij motie 21 hebben wij tegen gestemd, maar we zijn alle drie voor. Dat was een dwaling, dat klopt. De VOORZITTER: De Bossche Groenen in beweging.

Begroting De heer ROOVERS (stemverklaring): De begroting is altijd een compromis en de SP is altijd bereid tot het sluiten van een compromis, maar wel als we aan tafel zitten en bij deze begroting zat de SP niet aan tafel. Er zit een aantal voorstellen in waarbij de SP niet kan uitleggen waarom er flinke investeringen in het Structuurfonds zitten voor projecten die de stad wat ons betreft niet nodig heeft en we zullen tegen deze begroting stemmen.

78

Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Ik kan me eigenlijk in grote lijnen aansluiten bij de woorden van collega Roovers. Ik heb ook in de commissie Bestuur de visie van de PvdD op de begroting uitgelegd. Ondanks dat we blij zijn met enkele moties zullen wij toch tegen stemmen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Met het verwerpen van de door mij ingediende amendementen over het stoppen van de zero-emissiezone en het niet beschikbaar stellen van een budget voor de knip, is deze begroting helaas geen knip voor de neus waard, dus ik zal tegen de begroting stemmen. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Wij kunnen ons eigenlijk heel goed vinden in de stemverklaring van de SP. Wij zullen ook tegen stemmen en wat ons betreft zit er ook te weinig kijk naar de toekomst op belangrijke dossiers in. De heer HUIBERS (stemverklaring): Wij zullen voor stemmen. In een begroting van € 900 miljoen zit altijd wel iets wat niet helemaal in de smaak valt, spruitjes ook niet, maar die zijn ook gezond. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal tegen de begroting stemmen zolang de Duurzame Polder, de emissie, de knip en het Design Museum, dat straks een subsidie van € 70 per persoon voor het entreekaartje gaat kosten, erin zitten. Vandaar dat ik tegen zal stemmen. De heer VAN GENUGTEN (stemverklaring): Het CDA zal voor de begroting stemmen.

Hiermee bouwen we verder aan een sociaal, leefbaar, veilig en aantrekkelijk 's-Hertogenbosch. De heer VOSSEN (stemverklaring): De PvdA gaat voor stemmen want hiermee zetten we stappen voor een betere toekomst waar wel plannen liggen en voor een socialer Den Bosch. De heer VAN DER KRABBEN: Bosch Belang zal met de begroting instemmen. Daar zitten veel ambities in en wij hebben geconstateerd dat uit de samenleving geen bijzondere signalen over deze begroting zijn gekomen en dat is ook veel waard. De VOORZITTER: Ik breng het geamendeerde voorstel in stemming en dat betekent dat we alleen over de beslispunten 1 en 2 praten. De heer GERSJES: Ik ben ook voor de begroting want als we tegen een begroting stemmen, hebben we geen begroting en kunnen we niets doen. De geamendeerde begroting is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. 7.

Belastingvoorstellen 2025

De VOORZITTER: Dan ga ik over naar de belastingvoorstellen 2025. Daarbij is één motie ingediend en dat is de motie over inzicht in de afvalstoffenheffing. Is er behoefte aan een stemverklaring op deze motie? Nee. Motie 1, Inzicht in de afvalstoffenheffing, van Volt, Leefbaar 's-Hertogenbosch en 50PLUS is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van Bosch Belang (Van der Krabben) en PVV (Van Hattem) hebben tegen gestemd. Belastingvoorstellen De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Eén woord over waarom wij tegen stemmen: hondenbelasting. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): De belastingvoorstellen zijn eigenlijk onlosmakelijk onderdeel van de begroting en daarom zullen we ook consequent hier tegen stemmen. 79

De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal in gelijke trend met de heer Van Hattem tegen de belastingvoorstellen stemmen, maar ook om de onduidelijkheid met betrekking tot de dekking van de begraafplaatskosten vanwege het amendement dat is aangenomen. De belastingvoorstellen zijn door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Claessen, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. 9.

Motie Vreemd Verkeersveiligheid rondom KC Het Stadshart

De VOORZITTER: Ik ga naar het volgende agendapunt en dat is de motie vreemd aan de orde van de dag. Mag ik mevrouw Hendrickx vragen de vergadering even voor te zitten want ik moet even met wethouder Vermin overleggen. De PLV. VOORZITTER: Welkom allemaal. Ik ben uw voorzitter voor het laatste staartje van deze vergadering. Er staat nog een motie vreemd aan de orde van de dag over Het Stadshart op de agenda en die gaan we nog even behandelen. Ik geef de heer Hoeben van De Bossche Groenen het woord. De heer HOEBEN: Ik zal het niet te lang maken want het is al laat en ik had ook niet te veel voorbereidingstijd ervoor want ik zat 'Ik vertrek' te kijken dus het is niet zo heel erg veel, maar ik wil niet het idee wekken dat ik straks met de pet rondga voor het ik-vertrek-deel. Wat zijn we hier aan het doen? Het is een boterzachte motie die is samengesteld door ondergetekende in samenwerking met de heer Broekmeulen, u weet wel de man van de vroem-vroempartij, en dat is zo bijzonder omdat je daarin twee tegengestelden ziet, die lastige Bossche Groenen en de vroem-vroempartij, die samen tot een compromis komen. Dat is precies de essentie van waarom we hier in deze zaal zitten, om samen te zoeken naar een compromis, wij zijn hier om te luisteren naar de stad en goed te doen voor de stad.

Eigenlijk vraagt de motie niet meer dan: luister naar die school, werk het uit en als je een ander idee hebt college, prima, als het resultaat maar hetzelfde is, zeg wat het kost en leg het voor aan de raad. Meer vragen we niet, maar nee voorzitter, de negen partijen in deze raad die onder deze motie staan, hebben het blijkbaar mis, die snappen het niet, het zijn niet voor niets de oppositiepartijen. Bij een verstandige coalitiepartij kwam het voorstel zelfs niet verder dan bij de woordvoerder, de rest was niet eens op de hoogte. Een andere verstandige partij maakt zich zorgen over de precedentwerking. Als het gaat over dat er kinderen worden platgereden en we op dat niveau gaan discussiëren dan gaan we het niet redden want laat helder zijn, als kinderen bij een andere school het gevaar lopen om platgereden te worden dan mogen ze van mij een beroep op ons doen en dan zal ik ook weer mijn nek uitsteken om daar voor een oplossing te gaan. Precedent of niet, daar zitten we hier voor en als het dictum anders moet, is dat prima maar als er een dictum met een compromis ligt, met de heer Broekmeulen gesloten, en precies over dat dictum andere voorstellen worden gedaan dan begrijp ik het niet meer, want ik had steun. Hoe komen we hier nou uit? Een zachte motie met eigenlijk een simpele vraag: college los het op, dit kan zo niet.

Er ligt hier een motie voor waarin de gehele oppositie zegt 'ja, dat moeten we doen' en bij de coalitie wringt blijkbaar iets. Hoe komen we eruit? Ik wil best nog schuiven in het dictum. De heer BROEKMEULEN: Het is misschien wel gemakkelijk als ik de vraag nu even rechtstreeks aan de heer Hoeben stel. Wij hebben naar deze motie gekeken en daarin staan best veel punten die ik herken. Ik ben ook bij de school langs geweest en ik herken de hulpvraag. Kan ik hem zo interpreteren dat de motie eigenlijk een oproep is om aan de hulpvraag van de school tegemoet te komen, dat de wethouder daar in gesprek gaat, dat we de eventueel benodigde middelen willen vrijmaken, dat moeten we uitvinden, en dat we daarbij wel in acht nemen dat de ouders en de school medeverantwoordelijk voor het resultaat zijn, dat dit niet alleen de gemeente is. Als ik hem zo mag interpreteren dan... De heer HOEBEN: Dat is precies wat we hebben besproken, dat staat er ook. De heer BROEKMEULEN: Dan is het antwoord op mijn vraag 'ja'.

80

De heer HOEBEN: Ik heb daar weinig aan toevoegen. Ik zou bijna zeggen: laten we gaan stemmen en laten we dat vooral hoofdelijk doen of misschien moeten we nog iets veranderen, ik weet het niet. De heer VOSSEN: Volgens mij bespreken we hier vanavond een no-brainer. Als er vragen uit de samenleving zijn, moet je daar serieus mee omgaan, dan moet je het gesprek aangaan. Als wij het dictum in die geest lezen, snappen wij wat er wordt bedoeld, maar er wordt gesproken over fysieke maatregelen en het gaat ons een stap te ver als je het daar nu direct naartoe kokert. We hebben een systematiek uitgesproken waarin we keuzes hebben gemaakt over welke plekken we als eerste aanpakken. Mijn vraag aan de wethouder is eigenlijk niet groter en niet kleiner dan dit: gaat u in gesprek met deze school en komt u bij ons terug op de lijn? Tot zover. De heer KAGIE: Het dictum is het dictum waarbij ik begrijp dat de collega van de VVD Broekmeulen en de heer Hoeben samen naar deze school op pad zijn geweest en dat ze er samen uit zijn gekomen. Laten we dit initiatief volgen en de wethouder vragen daar een positief vervolg aan te geven. Mevrouw LIPMAN: Het is al eerder aangehaald door mijn collega Van Genugten en eigenlijk ook al door collega Van der Leest.

Het CDA heeft verkeersveiligheid hoog in het vaandel maar, en dat heeft mijn collega Van der Leest tijdens de commissievergadering ook al aangegeven, wij zien ook een grote verantwoordelijkheid voor de ouders en is er al meerdere keren geprobeerd om ook hen die rol en die verantwoordelijkheid terug te geven omdat wij zien dat ook ouders voor heel veel verkeersonveilige situaties zorgen. Daarom vragen wij, net als de heer Vossen al aangaf, in eerste instantie: wethouder, ga met de school in gesprek en niet 'kom meteen met fysieke maatregelen'. Tot zover. De heer KAGIE: Laten we de wethouder gewoon vragen om in de lijn van 'roept het college op' de gesprekken aan te gaan en laten we het niet direct hebben over een verkeersbord hier, een verkeersbord daar of paaltjes daar. Dat roep ik ook richting het CDA want we hebben altijd een grote mond over prioriteit geven aan veiligheid rond scholen. De heren Broekmeulen en Hoeben zijn vlijtig geweest, op pad geweest, volgen. De heer VAN DER KRABBEN: Ik ben het op hoofdlijnen met het CDA eens en ik zal u ook uitleggen waarom. Ik loop er bijna elke dag langs en ik zie maar één ding, dat alle ouders het verkeerd doen, en daardoor heb je dit probleem. Ik ben het daarom met iedereen eens: laat de wethouder ernaartoe gaan en in overleg kijken hoe hij eruit komt. De heer BOS: Ik heb een hele bijdrage voorbereid, maar ik houd het kort.

Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Vossen en zijn oproep aan het college. De heer BROEKMEULEN: Toch nog even een bijdrage omdat mijn naam regelmatig wordt genoemd. Ik ben inderdaad bij die school langs geweest en ik herken het beeld dat ouders voor veel van de onveiligheid zorgen. De school heeft echter wel flink zijn best gedaan, die gaf aan 'we hebben met hekken gewerkt en we hebben met handhaving werkt, maar als de handhaving wegging, kwam er agressie'. Volgens mij is het een prima oproep om nog eens te kijken of we de school echt niet kunnen helpen want die heeft echt wel zijn best gedaan. Ik snap het verhaal over de ouders die het veroorzaken en dat we een verkeersveiligheidsbeleid hebben, maar volgens mij kunnen we af en toe best een uitzondering maken en mag het best een klein beetje geld kosten.

De heer VAN HATTEM: Ik ben mede-indiener van de motie want het leek me een heel sympathiek voorstel om de verkeersveiligheid voor kinderen in acht te nemen zonder dat er direct een heel pakket aan maatregelen of heel ingewikkelde of kostbare zaken om de hoek komen kijken en ik verbaas me een beetje over discussie die ineens oppopt, wat zit er achter deze discussie? Als nou zou worden gezegd dat we de hele straat afsluiten en dat al het verkeer drie kilometer moet omrijden, wat we in deze gemeenteraad wel vaker doen, dan zou het iets anders zijn, maar fysieke maatregelen kunnen ook een zebrapad, een paaltje, een klaar-over of weet ik het wat zijn. Ik vraag me echt oprecht af waar de discussie over gaat en wat we hier nu aan het doen zijn. De heer VAN DER KRABBEN: Ik wil dat antwoord best geven. Daar is een parkeerplaats van de bewoners en die moet leeg, dat is de discussie. Laat de wethouder er maar naar kijken. 81

De heer BROEKMEULEN: Ik weet niet wat er gebeurt, maar er was een soort interruptie van de heer Van Hattem en vervolgens gaat het debat vrolijk verder. Ik was bijna klaar, ik heb de vraag die ik aan de heer Hoeben wilde stellen al gesteld en die hoef ik niet nog een keer te stellen. Hij geeft een best brede interpretatie aan de motie en zo zie ik het ook graag omdat sommige zaken in het dictum net iets te strak waren. De laatste vraag is hoe de wethouder tegenover deze interpretatie staat, daar krijg ik ook graag een reactie op. De heer HUIBERS: Dat is ook mijn korte vraag. We zeggen 'wethouder, ga in gesprek', maar volgens mij is de wethouder continu met deze club in gesprek en ik ben eerder benieuwd naar wat die gesprekken tot op heden opleveren. De heer VAN RENS: Ik heb twee korte vragen. Kan de wethouder bevestigen dat hij in gesprek is en blijft, dat eventuele kleinschalige oplossingen worden geïmplementeerd en dat hij naar de raad komt als het heel groot wordt, zoals dat eigenlijk altijd gebeurt? Het college heeft een bevoegdheid, daar kan het gebruik van maken en als het meer geld nodig heeft dan komt het naar ons. De heer ROOVERS: Toen ik deze motie kreeg, dacht ik 'dat wordt weer zo'n motie die door zestien partijen wordt ingediend en wordt aangenomen' want er staan zulke vanzelfsprekende zaken in waarover iedereen het toch eens moet zijn.

Er wordt namelijk helemaal niet gekokerd, maar er wordt gezegd 'ga in gesprek en overweeg ook fysieke maatregelen'. Het lijkt mij een vanzelfsprekende en zelfs bijna overbodige motie en ik krijg sterk de indruk dat sommige mensen op zoek zijn naar een reden om tegen deze motie stemmen. Ik denk dat ik iets heb gemist want ik zou graag weten waarom dat zo is. Wethouder ROY GEERS: Ik ben het eigenlijk wel met de PVV eens, ik verbaas me een beetje over wat hier gebeurt en ik heb het gevoel dat er onderhuids iets anders aan de hand is dan de vraag die in de motie staat, maar daar ga ik niet over, daar gaat u als raad zelf over. Als ik kijk naar de motie en de discussie die hier tot op heden was dan zie ik dat we vanuit het college en vanuit de organisatie telkens opnieuw met het kindcentrum in gesprek zijn gegaan om te kijken welke maatregelen nodig zijn en we hebben ook diverse maatregelen afgesproken en uitgevoerd waarmee naar mening van het kindcentrum in ieder geval de verkeersveiligheid nog onvoldoende is verbeterd. Die verkeersonveiligheid wordt voornamelijk gecreëerd door ouders die hun kinderen met de auto naar school brengen, ook dat geeft het kindcentrum aan.

Daar moeten we vanaf en ik ben het ermee eens dat het kindcentrum daar wel de juiste stappen in zet, het is wel bezig om dat ook aan de ouders mee te geven, 'doe eens mee met die Lekker Anders Dag', dus ook de school is er intensief mee bezig, net als dat wij als college bezig zijn met maatregelen waar de school ook om vraagt. Als ik dan kijk naar de discussie die u in de commissie voerde en naar de motie die nu is ingediend dan zie ik wel iets belangrijks in het dictum, 'de door de school aangedragen ideeën, waaronder fysieke maatregelen te overwegen of een alternatieve set met gelijkwaardige maatregelen uit te werken'. Zowel in uw commissie als in onze gesprekken met de school ging het heel nadrukkelijk over de herinrichting van het plein en het afsluiten van de weg, een permanente of een semipermanente afsluiting zoals we die ook in het kernwinkelgebied kennen, oftewel een selectief toegangssysteem. Beide aspecten zijn op de lange termijn mogelijke oplossingen die echt om participatie vragen en waarvoor je een langdurig traject moet doorlopen. Volgens mij hoorde ik een aantal raadsleden ook heel duidelijk zeggen dat er snel een oplossing moet komen en als u mij met dit dictum op pad stuurt dan kom ik op die twee onderwerpen uit en dan kom ik dus niet tot een snelle oplossing.