Notulen raadsvergadering 2023-11-14

Dat zit al in de begroting, daar kunnen we stappen mee zetten en het budget voor verkeersveiligheid is juist voor aanpassingen bij scholen en dat soort zaken, waaraan we ook serieus werken. De heer HOEBEN: De wethouder zegt eigenlijk al waar het pijnpunt zit, dat zit de komende jaren in de opbouw. We doen grote projecten altijd via een structuurfonds of we zorgen dat er ergens anders geld vandaan komt. Het gaat juist om de kleinere projecten en de maatregelen rondom verkeersveiligheid. Zou het nou niet fijn zijn als we nu bijplussen zoals ik heb voorgesteld en voor de volgende jaren die afdeling laten groeien door daar structureel wat meer geld in te stoppen. Wethouder ROY GEERS: Ik geef vanuit de kant van het college in ieder geval aan hoe wij tegen de motie aankijken en hoe u uiteindelijk de stemming binnen uw raad doet, is geheel aan u. De heer VAN CREIJ: Mogelijkerwijs moet ik de vraag aan de heer Hoeben stellen, maar dan zo via de driehoek om het zo maar even te zeggen. Volgens mij is de wethouder in zijn gedachten al zover dat hij die € 1 miljoen in 2024 daadwerkelijk moet opmaken, maar volgens mij is de motie nou net zo gemaakt dat we het budget wel opplussen, maar dat u het ook in 2025, 2026 of 2028 mag opmaken. Er is budget en ik hoor graag de wethouder daarover want volgens mij is daar een twistpunt. Het is niet zo dat het in één jaar op moet.

Wethouder ROY GEERS: Volgens mij gaat het budget over de begroting 2024 en wordt daar eigenlijk € 1 miljoen voor vrijgespeeld, maar u mag daar straks over stemmen, u gaat daar als raad zelf over. De heer VAN CREIJ: Volgens mij staat daar nergens in opgenomen dat het echt in 2024 moet worden opgemaakt. De VOORZITTER: Mijnheer Van Creij, de wethouder geeft zijn antwoord en het is aan uw raad om straks stemming te hebben. Dus het is aan u. Gaat u verder.

65

Wethouder ROY GEERS: Dan heb ik nog twee moties bij agendapunt 11 over de bereikbaarheid van De Groote Wielen. De eerste motie is van gewoon ge-DREVEN en ik snap de insteek van gewoon ge-DREVEN. Het voorbereidingskrediet dat we nodig hebben voor de langeretermijnmaatregelen is puur gericht op een onderzoek om te kijken naar de effecten van de pauzering van de A2, de verbreding van de A2, wat zijn dan de effecten op de bereikbaarheid van De Groote Wielen. Op basis daarvan gaan we verder kijken. Mocht uit dat onderzoek blijken dat de rondweg nog steeds voldoende oplossend vermogen heeft dan gaan we ook gewoon verder met de uitvoering van die rondweg en mocht daar iets anders uit blijken dan moeten we op dat moment kijken naar welke andere oplossingen voorstelbaar zijn, maar niet nu daar al op vooruit lopen. Daarom ontraden wij deze motie. De heer VAN CREIJ: Dan toch richting de wethouder. Wat is er nou op tegen om in dit komende onderzoek al direct mee te nemen… We weten allemaal dat de MIRT A2 twintig jaar is opgeschoven. Neem het onderzoek naar een oostelijke ontsluiting nu mee, dan sla je twee vliegen in één klap, één onderzoek en één kostenpost. Er is al een aantal malen aangetoond dat die weg bij meer dan 3500 woningen in de noordoosthoek strikt noodzakelijk is. Wethouder ROY GEERS: U trekt hier een flink aantal conclusies die nog helemaal niet vast liggen.

Op dit moment moet er een onderzoek plaatsvinden om te kijken wat de effecten zijn van het niet uitvoeren van de A2 op korte termijn en kijken in welke mate de rondweg oplossend vermogen heeft. Dan pas kun je kijken welke andere oplossingen nodig zijn, laten we daar nu niet op vooruitlopen. De heer VAN CREIJ: Dan even het verwijt dat ik zelf conclusies trek. Het rapport van Sweco van twee jaar geleden is klip-en-klaar, het gebied kan 2300 woningen aan. Dat aantal is tijdens de coalitieonderhandelingen met 700 verhoogd naar 3000. Dat zijn geen conclusies die ik heb getrokken, maar die zijn aan de coalitieonderhandelingstafel getrokken. Vandaar dat ik zeg dat het nu tijd is om door te pakken. De heer KAGIE: Een vraag aan de wethouder die eigenlijk elk halfjaar terugkomt in goede samenspraak met D66 en het CDA. Wordt 2024 het jaar waarin we meemaken dat de motie 'Verbeteren veiligheid en leefbaarheid omgeving Hinthamerstraat' van 9 juni 2020, aangenomen met een royale meerderheid, inclusief de implementatie van het nieuwe selectieve toegangssysteem… Gaan we in 2024 de start daarvan meemaken en gaan we in 2024 meemaken dat de motie 'De autoluwere binnenstad' van 13 juli 2021 van de heer Verbruggen zijn start gaat maken in de 'implementazione'. Wethouder ROY GEERS: Volgens mij zijn we nu de commissie aan het overdoen.

Volgens mij heb ik in de commissie en in de afgelopen anderhalf jaar meermaals aangegeven welke stappen we zetten. Dat is nu de stap van een wat breder onderzoek waarin we kijken naar de gevolgen van het schrappen van doorgaand verkeer op de Binnenstadsring en hoe we die opvangen. De raad heeft aangegeven dat onderzoek heel graag onder ogen te krijgen om vervolgens zelf te kijken welke stappen nodig zijn. Dat legt wel een druk op de uitvoeringstermijn en die moet ik dan bij dezen ook terugleggen, maar ons streven is nog steeds om in 2024 wel die eerste stappen in de Hinthamerdriehoek te zetten zoals we dat meermaals met u hebben besproken en u ook schriftelijk hebben doen toekomen. De heer KAGIE: Eigenlijk geen vraag, maar het is fijn om te horen dat 2024 het jaar wordt waarin het gaat gebeuren. De VOORZITTER: Het is altijd goed dat er in 2024 dingen gebeuren, toch? Dat was het doel van vandaag. De heer KAGIE: Precies. Wethouder ROY GEERS: Ja, gelukkig gebeurt er wat in 2024. Dan heb ik nog één resterende motie van Rosmalens Belang over het tegengaan van het sluipverkeer in Kruisstraat en andere dorpen. Met name in de Kruisstraat wacht men inderdaad al heel lang en er is ook eerder toegezegd, waar de heer Van Creij naar verwees, dat we daar maatregelen nemen. Dat standpunt delen we met Rosmalens Belang.

We vinden het daarin wel belangrijk dat we dit sneller oppakken en het niet alleen 66

koppelen aan de uitvoering van de rondweg. Daarmee hebben we geen bezwaar tegen deze motie. Wethouder VAN DER SLOOT: Ik heb er nog acht voor u, in totaal acht moties en amendementen om met u te bespreken. Ik start met motie 4, 'Aandacht voor mantelzorgers', die heeft geen bezwaar. In de Bossche Pas gaan we inzetten op het vergroten van het bereik van ondersteuningsvormen die we bieden en ook de mantelzorgwaardering kan daarin worden meegenomen. Dus deze motie heeft geen bezwaar. Ik ga door naar motie 6, 'Het beter doen voor inwoners in armoede'. Die heeft ook geen bezwaar, we willen graag aan de slag met een impuls op de campagne die we al hebben gedaan, vooral ook gericht op eerste hulp bij geldzaken waarbij ik wel een disclaimer wil noemen. Mocht er nou meer nodig zijn, ook qua financiën, dan kom ik graag naar u terug. We zullen u in ieder geval informeren over onze inzet bij het tertiaalbericht en in de monitor Armoede en schulden. Dan ga ik door met motie 10, 'Ervaringsdeskundige inzetten voor bestaanszekerheid'. Ook die motie heeft geen bezwaar. We doen al veel, dat hebben we ook besproken in onze commissie, we gebruiken namelijk ook met het beleid dat we hebben onze partners vanuit 's-Hertogenbosch en ook veel van onze eigen consulenten in onze organisatie zijn ervaringsdeskundigen, dus we kunnen die ervaring ook meenemen.

We willen graag onderzoeken hoe we daar nog meer mee kunnen doen en daarom heeft deze motie geen bezwaar. Dan ga ik door naar motie 29, 'Hulp voor Bossche huisdieren', die ga ik helaas ontraden. U hebt recent van ons een raadsinformatiebrief ontvangen met alle regelingen die wij hebben rondom inkomensondersteuning. Daarin ziet u ook dat wij hebben gekozen voor een aantal zaken zoals eenvoud en het bereik van onze regelingen. Deze regeling zit daar niet bij maar, want ik zie u al opstaan, zoals u weet doen wij dat in ons hele bestaanszekerheidsbeleid samen. Het rijk heeft een belangrijke verantwoordelijkheid, we hebben maatschappelijke organisaties die veel doen en wij als gemeente ook en wij zijn ook gelukkig en blij dat wij op dit vlak ook naar onze maatschappelijke organisaties kunnen doorverwijzen. Dat gaat dan naar Quidem Carus en het Yvonne Uitenbosch Fonds, dat zijn twee maatschappelijke organisaties die zich ook hiervoor opwerpen. We hebben hiervoor geen gemeentelijke regeling en deze motie ontraden wij. Mevrouw SAMSHUIJZEN: De wethouder nodigde me eigenlijk uit om op te staan en dan doe ik dat met plezier. De wethouder geeft aan voor eenvoud te kiezen en dat kan wat ons betreft natuurlijk ook, maar dit kan toch prima onder de bijzondere bijstand vallen.

Er zijn heel veel mogelijkheden en we willen hier de uitvoering helemaal niet invullen, maar het is wel een actieve keuze om er niet proactief iets over te communiceren: u leeft in armoede en u loopt ergens tegenaan. Mensen die wat dat betreft klem zitten en die deze hulp niet kunnen betalen, kennen die weg niet. Dat weet u ook en dat weten heel veel collega's hier ook. Ik vind het echt wel schijnend dat u dit nu zo afkapt en niet wilt onderzoeken, want wij laten het volgens mij best wel open, hoe we de toegankelijkheid kunnen verbeteren, bijvoorbeeld door bijzondere bijstand of op een andere manier. Waarom wilt u die bereikbaarheid niet creëren? Wethouder VAN DER SLOOT: Omdat wij de actieve keuze maken om dat niet te doen. Ik wil best op grond van uw oproep kijken hoe de maatschappelijke partners, waaronder ook deze twee organisaties, dat meer onder de aandacht kunnen brengen. Dat kunnen we wel doen, maar deze motie ga ik ontraden omdat wij de actieve keuze hebben gemaakt om hier ook in onze bijzondere bijstand niet voor te gaan. Wij hebben andere prioriteiten. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dan toch even mijn conclusie. U hebt andere prioriteiten. Zijn huisdieren die niet de zorg krijgen die ze nodig hebben en die daaronder lijden geen geld waard, klopt dat? Wethouder VAN DER SLOOT: Die uitspraak laat ik bij u.

Het is voor ons geen prioriteit om deze kosten op dit moment in onze bijzondere bijstand op te nemen. We zijn blij dat maatschappelijke partners daar wel voor staan. Voorzitter, ik ga door. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik snap het, u wilt geen geld vrijmaken voor dieren. Wethouder VAN DER SLOOT: Wij kiezen hier inderdaad voor mensen. De heer MEES: Even aansluitend op de woorden mijn collega. Het gaat bij de bijzondere bijstand om de weging van de individuele omstandigheden en in uw stukken, het bestuursakkoord et cetera, staat ook maatwerk. Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die bijvoorbeeld een hond 67

hebben ook vanuit sociale aspecten, om eenzaamheid tegen te gaan, en als die mensen een heel laag inkomen hebben, ze naar de dierenarts moeten en ze die kosten niet kunnen betalen dan denk ik toch dat de bijzondere bijstand hen als laatste redmiddel zou moeten kunnen helpen. Hoe kijkt het college daarnaar? Wethouder VAN DER SLOOT: Dan ga ik mijn inbreng herhalen. Wij zijn blij dat maatschappelijke partners daarvoor willen inspringen, maar vanuit de gemeente nemen we die rol niet. Oké, dan ga ik door naar motie 35. Dat is een discussie die we al regelmatig hebben gevoerd over de percentages van de bijzondere bijstand. Ook een motie die al eerder is ingediend, dus het zal u niet verbazen dat wij deze motie ook zullen ontraden. Dan ga ik door naar motie 8, die gaat over Weener XL. Dit is ook een motie die wij in de commissie uitgebreid hebben besproken. Die zullen we ontraden. Het gaat over de controlerende taak en wie dat kan doen. Omdat wij Weener XL binnen onze gemeente hebben, staat niemand daar zo dichtbij als u als gemeenteraad en die rol vervult u ook regelmatig. Daarnaast is in de commissie ook gesproken over een aantal individuele casussen. Daarvoor hebben we verschillende signaleringslijnen, een cliëntenraad, een ondernemingsraad en we hebben teamoverleggen.

Uiteraard gaan wij dit ook allemaal met u bespreken, zeker met alle mensen die zich al hebben aangemeld maar goed nieuws, u kunt zich nog allemaal aanmelden voor het werkbezoek op 24 november a.s. en ik wil u daar heel graag voor uitnodigen. Mevrouw VAN OPDORP: Is de wethouder het wel met ons eens dat het schuurt tussen de privacywetgeving van de werknemer en de controlerende rol van de raad? Wethouder VAN DER SLOOT: Ik begrijp niet wat u bedoelt, maar als u bedoelt 'gaan wij hier in deze gemeenteraad individuele casussen van wie dan ook bij ons werkt in deze gemeenteraadzaal delen en daar een mening over vormen?' dan ben ik van mening dat dit niet in deze gemeenteraadzaal thuishoort. Mevrouw VAN OPDORP: Wethouder, bent u het dan met mij eens dat we de kans lopen dat, als veel individuele werknemers knelpunten ervaren, we onder het mom van de privacy het grote verhaal mislopen en dat die knelpunten niet worden opgelost? Wethouder VAN DER SLOOT: Ik begrijp niet helemaal waar u op doelt. Wat ik wel weet is dat we in onze hele gemeente en ook bij Weener XL een hele signaleringslijn hebben waar mensen zich kunnen melden als er iets gebeurt en ook bijvoorbeeld een ondernemingsraad, een cliëntenraad en verschillende teams kunnen aan de bel trekken. We hebben ook vertrouwenspersonen op locatie, daarmee zijn we na overleg met uw raad stevig aan de slag gegaan.

Dat hebben we allemaal staan en nogmaals, ik nodig u graag uit om daar op 24 november a.s. uitgebreid met ons over door te praten. Mevrouw VAN OPDORP: Wethouder, ik ben heel erg benieuwd want we hebben het tijdens de commissie Sociaal gehad over een aantal werknemers, een aantal misstanden, een aantal zaken die nog steeds voortduren, die zijn niet voorbij, die zijn niet opgelost. Welke consequentie trekt het college als er wederom, bijvoorbeeld volgende week, de week erop of de week daarop, misstanden naar voren komen? Wethouder VAN DER SLOOT: Ik vind het een vrij open vraag. In ieder geval weet ik dat het college, ikzelf en de mensen bij Weener XL alle dagen met man en macht werken om ervoor te zorgen dat daar goede dingen gebeuren en dat geldt voor de hele gemeentelijke organisatie. Dus ik weet niet precies wat u bedoelt. Nogmaals, u bent uitgenodigd om daar op 24 november a.s. met ons over te spreken. Deze motie hebben wij ontraden. Ik ga door naar motie 23, 'Intensieve aanpak laaggeletterdheid'. Ik snap heel goed wat u bedoelt omdat het erg belangrijk is dat we een aanpak tegen laaggeletterdheid inzetten. Het mooie is dat we dat in onze stad al doen en ook op een goede manier en actief doen. We zien ook dat ons percentage laaggeletterden lager is dan landelijk. Nog steeds 9%, maar wel lager dan de 12% landelijk.

Wij zetten daar samen met het Bossche Taalnetwerk actief op in en we weten ook dat er medio 2024 nieuwe kaders- en beleidsuitgangspunten van het ministerie van OCW komen waarop we ook weer gaan acteren. Hoewel ik uw gedachten met de motie wel begrijp, wil ik hem toch ontraden omdat het doen van een onderzoek daarnaar op dit moment niet veel gaat toevoegen en ik zet liever onze energie en de instrumenten die we daarvoor hebben en die we in 2024 mogelijk extra krijgen in op het bestrijden van laaggeletterdheid. Dus die motie ontraad ik ook. De laatste motie is motie 15, 'Ruimte bieden aan groeiend toerisme'. De toeristenbelasting is een 68

van de favoriete onderwerpen van deze raad, maar die gaan we graag in 2024 bij de visie op toerisme met u bediscussiëren. Dus deze motie wil ik graag geen bezwaar geven. Wethouder SLIKKER: Allereerst motie 3 van de PVV en anderen over extra staanplaatsen voor de woonwagenbewoners. Daar hebben wij geen bezwaar tegen, we willen perspectief voor alle woningzoekenden in deze stad. We kijken bij de ruimtelijke ontwikkeling op locatie De Donk al of we het kamp daar met enige plekjes kunnen uitbreiden en dat willen we waar mogelijk ook bij andere kampjes doen. Ik was de afgelopen week met de burgemeester op bezoek bij het kampje bij de Gestelse Buurt en toen hebben we ook hier over gesproken en ook over de wederzijdse behoefte om een klankbordgroep tussen de woonwagenkampjes en de gemeente op te zetten om ook het reguliere overleg goed te kunnen voeren, dus geen bezwaar. Motie nummer 5, ‘Vrijwillige bijdrage op school’ van de PvdA en anderen.

Ja, een geluid dat hier in de raad al meerdere keren is langsgekomen, waarvan we ook van de onderwijsinstellingen zelf horen dat ze ermee worstelden: hoe zorg je aan de ene kant dat ouders die het kunnen betalen die vrijwillige bijdrage gewoon betalen en aan de andere kant dat de ouders die het niet kunnen betalen en die elke maand de eindjes aan elkaar moeten knopen zich niet onder druk gezet voelen en steeds weer met de billen bloot moeten over de situatie van armoede waarin ze verkeren. Ons voorstel is dan ook om in het kader van de BEA, de uitvoeringsagenda die we gaan doen, in gesprekken met het onderwijs te kijken of we kunnen komen tot eenduidige communicatie waarbij, in lijn met het debatje tussen D66 en de PvdA, de uiteindelijke communicatie natuurlijk altijd aan de school is, het zijn hun woorden, maar wel een eenduidige boodschap nastreven. Dan motie nummer 7, 'Meer mensen in het onderwijs'. Het probleem is in de commissie uitgebreid bediscussieerd en ook het tekort aan leraren dat in de hele regio en in 'sHertogenbosch wordt ervaren. U vraagt om ‘Talent to Teach’ te kunnen uitbreiden.

Daar zijn we voor, daar hebben we geen bezwaar tegen en in lijn daarmee zouden we ook willen zeggen… We willen ook graag aan de slag met de pilots rondom onderwijsambassadeurs, mensen die op dit moment niet in het onderwijs werken of al gepensioneerd zijn, zouden we die kunnen inzetten om de werkdruk in het onderwijs verder te verlagen en richting de voorjaarsnota komen we graag terug als er extra middelen voor nodig zouden zijn, dus ook deze motie geen bezwaar. Het inventariseren van leegstaande gebouwen ten behoeve van wonen en zorg, motie nummer 12 van De Bossche Groenen en anderen. Leegstand van panden is onwenselijk, ook als het gemeentelijk vastgoed betreft. U zegt terecht dat het bij uw kaderstellende en controlerende rol past dat u weet welke afwegingen het college hanteert als het gaat over leegstaand vastgoed van de gemeente zelf zodat u ons kunt controleren en aanspreken als u wilt weten waarom wij een bepaalde afweging hebben gemaakt. Dus ook tegen deze motie is geen bezwaar. Motie nummer 14 van Leefbaar 's-Hertogenbosch en anderen over de huismeesters is eigenlijk zonder gevolg. De corporaties hebben woonconsulenten en wijkbeheerders en bij grotere complexen ook echt complexbeheerders, bij kleine complexen is die huismeestersfunctie vaak gedeeld.

Als u echt op ieder klein complexje een eigen medewerker achter een balie wilt… Dat moet we volgens mij niet willen, maar de geest van deze motie is: hoe we juist op dit soort locaties zorgen voor ontmoeting en sociale activering voor de bewoners zelf en voor de buurt eromheen of het nou is bij de Zuiderschans, bij het Alexanderven Rosmalen of bij De Compagnie, zoals u terecht aanhaalt. Dat is het doel en het is ook in lijn met het programma Sociale Structuur. We gaan het de komende jaren niet redden om dat allemaal op te lossen met fte's van laten we zeggen de overheid of de corporaties, maar hier zit wel de grote zoektocht naar hoe we dit als samenleving met elkaar doen in samenspel met vrijwilligersorganisaties en inwoners zelf. Als we de motie in die geest mogen lezen dan hebben we ook tegen deze motie geen bezwaar. Dan hebben we motie 18, ook van Leefbaar 's-Hertogenbosch en anderen over de flexwoningen op Groot Meerendonk. Die vraagt eigenlijk om gelijktijdig met de planontwikkelingen rondom een azc te kijken of daar flexwoningen mogelijk zijn. Wij zullen graag een quickscan uitvoeren om te kijken of en zo ja, wanneer het mogelijk zou zijn om ook in dit gebied extra flexwoningen toe te voegen voor regulier woningzoekenden. Die zullen we u dan medio zomer 2024 aanbieden.

U kent het gebied, het is een lastig gebied, rondom de A2 zit een geluidszone van 350 meter waarbinnen echt niets kan gebeuren. Er kan iets op het vlak waar nu op De Kruithoorn het azc is voorzien, op de plek van de gebouwen, waaronder Hal Q, die op De Kruithoorn zitten en op wat andere plekken waar moet worden gesaneerd. We gaan kijken of we arbeidsluw kunnen meenemen en of er nog iets extra's kan om flexwoningen voor reguliere woningzoekenden in het gebied mogelijk te maken en we zullen u daarover informeren. Ik wil daarbij wel gezegd hebben dat we nu bijvoorbeeld op de locatie sportpark De Donken voortvarend bezig zijn met de verkenning naar een combinatie van flexibele en permanente woningbouw. We pakken wel eerst dat waarvan we denken dat het het eerste resultaat voor woningzoekenden in de reguliere doelgroep biedt, maar dit nemen we graag mee in een quickscan, aan te bieden in de zomer van 2024. Als u met die lezing akkoord gaat, is ook hier geen bezwaar. Dan motie nummer 27 van Volt en 69

anderen over de gezonde schoollunch. Ook hier delen we het doel, namelijk ieder kind in 'sHertogenbosch, Rosmalen en andere dorpen naar school met een gewoon ontbijt in de maag, daarover kan geen misverstand bestaan. De scholen maken met groot genoegen gebruik van de landelijke rijksregeling, die loopt nog in het jaar 2024, het rijk heeft daar incidenteel geld voor uitgetrokken en men gaat hem ook landelijk evalueren. Deze motie is wat ons betreft echt niet nodig. Als u vragen hebt over wat het kost om de doelgroep op 20% te zetten dan kunnen wij u dat technisch allemaal aanleveren maar er komen in 2024 wel twee dingen bij elkaar, namelijk ongetwijfeld uw ambitie waar u naartoe wilt met het schoolontbijt in 's-Hertogenbosch en de vraag wat een nieuw kabinet daarmee doet. Wij zouden zeggen: houd deze motie aan, vraag intussen gewoon rustig uit wat u technisch wilt weten over de ambities qua schoollunch in 's-Hertogenbosch en kijk ook even wat het kabinet doet. Daar kijken wij ook met interesse naar uit omdat we hopen dat onze scholen gebruik kunnen blijven maken van een regeling. We zouden eigenlijk zeggen: houd hem aan en anders moeten we hem helaas ontraden. Dan houd ik nog één motie over, dat is de motie van de PvdD over de financiële buffer voor het Sociaal & Zorgfonds. De beantwoording sluit eigenlijk aan op wat de heer Van Haren daarover in zijn beantwoording zei.

Punt 1, dat actief en inzichtelijk maken dat wij doen met de middelen voor het sociaal domein en hoe dat Sociaal & Zorgfonds zich ontwikkelt, dat zullen we beter doen dan de vorige keer. U krijgt altijd te zien wat de stand is, hoe de reserve zich ontwikkelt en waar middelen naartoe gaan maar het is waar, bij de afgelopen begroting moest u zoeken waar dat overschot boven die 15%, die € 16 miljoen, naartoe is gegaan. Die is niet naar lantaarnpalen gegaan, die is echt naar het sociaal domein gegaan. Dat zullen we ook in de toekomst doen, maar dat kunnen we net even wat scherper verwoorden en dat doen wij graag. Dat is punt 1 van het dictum. In punt 2 van het dictum, daar ging het debatje met de heer Van Haren ook over, zegt u 'en als er dan een overschot zou zijn, geef dat dan heel specifiek uit aan twee doelen, namelijk de mentale of fysieke gezondheid van jongeren' terwijl het Sociaal & Zorgfonds natuurlijk over het hele sociaal domein gaat, ook over mensen in armoede en ouderen. Dus op grond van punt 2 van het dictum zouden we deze motie willen ontraden, maar punt 1 gaan wij zeker doen. Tot zover. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik wil daar één aanvullende vraag over stellen.

Ik snap dat punt 2 van het dictum nu specifiek over jeugd gaat want we zien daar gewoon een groot probleem ontstaan, maar het belangrijkste daarin vinden we wel dat de sociale middelen die erin zitten, die erin worden gezet, in ieder geval wel aan zorg worden besteed. Op het moment dat het punt Jeugd eraf gaat dan zien wij daar ook gewoon goede mogelijkheden in. Hoe staat de wethouder daar dan tegenover? Wethouder SLIKKER: Dan doet u eigenlijk nog steeds één ding, dan maakt u voor het hele sociaal domein eigenlijk een gesloten vierkant binnen de begroting terwijl wij volgens mij in de reguliere P&C-cyclus bij de voorjaarsnota en de begroting u vooral in staat moeten stellen om een integrale afweging te maken over de middelen van deze gemeente. Begrijp me niet verkeerd, de wethouders die bij het sociaal domein zijn betrokken en het gehele college zijn niet voornemens om geld dat is bedoeld voor zorg, armoede of ouderen- of jongerenzorg uit te geven aan lantaarnpalen, we zullen dat altijd keurig voor die doelen inzetten, maar die integrale afweging is aan u. Daar bent u toe in staat en dan is de motie overbodig. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Als ik het goed begrijp, zegt u 'ik kan deze motie omarmen want ik wil wat daarin staat prima op die manier uitvoeren'. Dat vinden we wel heel belangrijk, omdat we dat in 2023 niet zo hebben zien gebeuren.

Ik vind het heel vervelend om weer over die € 16,2 miljoen te beginnen, maar een groot deel daarvan is weggevloeid en u geeft gelukkig zelf ook aan dat dit inzicht er niet goed was, maar we vinden het wel heel belangrijk dat die middelen binnen sociaal en zorg blijven, dat een stuk op preventie wordt ingezet en dat er ook een stukje extra financiële buffer wordt opgebouwd en dat overzicht. Zegt u dan 'ja dat ga ik zo doen in de aanloop naar die voorjaarsnota'? Wethouder SLIKKER: Ik zeg u dat wij echt niet voornemens zijn om die middelen voor het sociaal domein anders in te zetten, zeker niet in deze tijd waarin de noden van de samenleving op het sociale vlak heel groot zijn. Al zouden wij dat willen dan kan dat niet zonder het budgetrecht van uw raad. U gaat over hoe deze middelen worden besteed en wij zullen u altijd in stelling brengen over elke euro die in deze begroting wordt uitgegeven. Dus ook bij een komende voorjaarsnota en een begroting kunt u keurig zien wat de ontwikkeling van het sociaal domein is, of er eventueel een overschot boven die 15% in het Sociaal & Zorgfonds is en waar die middelen dan naartoe gaan. Zelfs al zouden wij u voorstellen om die middelen niet in het sociaal domein te besteden, maar bij wijze van spreken aan een ander doel dan bent u daarbij aan zet, die integrale afweging is aan u. Dus wat ons betreft is de motie overbodig. 70

Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dan toch wel even een opmerking. Ik vind het wat stuitend dat de wethouder dan aangeeft 'dan is de motie overbodig'. Volgens mij constateren wij dat bij deze begrotingsbehandeling niet op die manier met dat fonds is omgegaan en wij willen dat anders. Dan zouden wij het wel kunnen waarderen als de wethouder daar wat andere woorden voor had gekozen, dat hij zegt 'dat ga ik gewoon op die manier doen, dan omarm ik dat'. Wethouder SLIKKER: Ik heb uw collega na de commissie uitgebreid toegelicht hoe de systematiek in elkaar zit en die is anders dan u schetst, dat doe ik ook graag bij u. De systematiek is op dit moment zo dat als er in het Sociaal & Zorgfonds een overschot boven de 15% is, die dan vrijvalt aan de algemene uitkering en dan kunt u in de begroting zien waaraan dat geld wordt besteed. Dat is ook in dit geval aan het sociaal domein. Dat praatje loop ik nogmaals graag met u door. U schetst een beeld dat niet klopt en dat snap ik, het is ook hartstikke ingewikkeld maar loop het dan nog een keer met mij door. Burgemeester MIKKERS: Ik heb twee moties van de PVV. Motie 1 is de motie 'Geen asielzoekerscentrum in het Mövenpickhotel' waarin u het college oproept om af te zien van de verleende omgevingsvergunning. Dat is een verantwoordelijkheid van uw raad, dus het is een kwestie van uw raad.

Het college zou deze motie willen ontraden in verband met het feit dat u in november 2022 een motie hebt aangenomen en wij denken dat dit voorstel past binnen de randvoorwaarden zoals u die in 2022 in meerderheid hebt aangenomen. Vandaar dat het college deze motie ontraadt, maar u wilt het college ergens toe oproepen en het is aan u om daar iets van te vinden. De heer KAGIE: Even het volgende. In november 2022, de motie 'Humane opvang' en dan zegt u 'wij denken dat deze voorstellen over twee azc's daar helemaal in passen'. Vindt u het prima, vindt u het oké, als de gemeenteraad daar gewoon ook een toetsing op legt, daar gewoon even een weging op loslaat en nu niet even zo snel, maar gewoon de komende weken even een extra beraad over dat azc1 en azc2 afgezet tegen de motie die de meerderheid heeft aangenomen? Dat zal ons voorstel zijn, ook om de zaken in goede benen te leiden qua draagvlak en dergelijke. Burgemeester MIKKERS: Als ik eerlijk ben, vind ik dat wel een raar voorstel want volgens mij hebben we in 2022 aangegeven dat wij indien nodig met een ruimtelijke procedure bij uw raad terugkomen, heeft u als raad aangegeven dat er randvoorwaarden zijn waarbinnen de motie moet worden uitgevoerd en dat de bestuurders daarmee de opdracht krijgen om binnen die kaders van de raad te blijven.

Wij denken dat beide voorstellen binnen die kaders passen, het ene voorstel past binnen het voorstel Mövenpicklocatie en dat betekent dat de ontheffing voor het Pettelaarpark door het college kan worden gegeven. Voor het andere voorstel moet nog heel veel worden uitgezocht en dat komt met een hele procedure nog terug in uw raad. Ik denk dat de heer Van Hattem met zijn motie ook keurig heeft uitgelegd wat de procedure is en dat betekent dat wij op zijn vroegst in mei/juni a.s. met u de discussie over het Kruithoornterrein aangaan. De heer KAGIE: Wij denken dat het binnen de kaders past. Weet u wat nou goed gebruik is? Dat in dit huis de toets plaatsvindt of dat het geval is en daarom wil ik de collega's dan ook graag voorstellen om die ook gewoon hier in deze gemeenteraad te laten plaatsvinden, maar daar zullen we zelf het initiatief toe nemen. Burgemeester MIKKERS: Het is aan u of u daarin de meerderheid van de raad meekrijgt. De heer VAN HATTEM: Mijn perspectief gaat iets verder dan alleen deze raad. We hebben een raad die in 2022 door slechts 47% van de bevolking is verkozen. 53% heeft zijn stem niet uitgebracht, maar dat is ook een groot deel van de bevolking dat wel gehoord wil worden, juist bij dit soort vraagstukken.

Als we nu dit besluit voor deze omgevingsvergunning enkel en alleen door het college laten nemen zonder dat de raad er iets over zegt, maar ook zonder dat de bevolking hierover inspraak kan hebben dan zetten we eigenlijk de bevolking steeds verder van ons af en dan wordt de kloof alleen maar groter. Daarom zou ik zeggen, grijp deze kans juist aan als college om bijvoorbeeld ook bij Informeren & Ontmoeten onze burgers over dit onderwerp te laten inspreken en niet eigenstandig dit besluit te nemen. Wacht in ieder geval met die Omgevingsvergunning, haal hem voor mijn part van tafel, maar wacht in ieder geval met het verlenen ervan net zolang tot de burgers de gelegenheid hebben gehad om te kunnen inspreken en dat wij als raad op basis van die inspraak ook nog kunnen 71

besluiten om bepaalde stappen te zetten. Hoe kijkt de burgemeester tegen dat proces aan? Burgemeester MIKKERS: Volgens mij heb ik de procedure ook aan u heel duidelijk uitgelegd en ook in de brief. Dat betekent dat er eerst een aanvraag van het COA voor die locaties moet komen en die is er nog niet. Ik begreep dat bij Informeren & Ontmoeten op 20 november a.s. mensen komen inspreken en daar kunt u ook dingen op doen en als het voorstel van mijnheer Kagie door de meerderheid van uw raad wordt aangenomen, kunt u er ook nog een keer een discussie over voeren. Wij voeren uit op het moment dat er een aanvraag van het COA komt om die ontheffing te verlenen en dan pas gaan wij aan de slag. Eerder niet en dat heb ik u ook eerder aangegeven, dat is de procedure die we doorlopen. Dat doen we ook met andere voorstellen rondom ruimtelijke inpassingen en ook op dit vlak. De heer VAN HATTEM: Het college heeft natuurlijk een bepaalde beslistermijn als het COA met een aanvraag komt, dat is standaard zes weken en in bepaalde gevallen kan het college verdagen. Dat schept in ieder geval mogelijkheden om zowel met de inwoners als met de raad een discussie of in ieder geval het gesprek te kunnen aangaan over wat er gaat komen want dit heeft nogal wat impact.

Ik hoop het niet, ik hoop het tegen te kunnen houden, maar omdat de Spreidingswet, de asieldwangwet, er mogelijk ook doorheen komt, kan die opgave de komende jaren nog groter worden. Dus je kunt zomaar de situatie krijgen dat deze locatie in de toekomst, net als bij het Hypecoterrein, wordt verlengd. Het risico en alle randvoorwaarden moeten we gewoon duidelijk met dit college kunnen bediscussiëren en de inwoners moeten hier inspraak op kunnen geven. Kan de burgemeester, de burgemeester moet ik zeggen, in ieder de duidelijkheid geven dat, als het COA met een aanvraag voor een omgevingsvergunning komt, het college geen vergunning verleent voordat deze mogelijkheden van inspraak door de burgers en de raad heeft kunnen plaatsvinden? Burgemeester MIKKERS: U bent juridisch goed genoeg onderlegd om te weten dat wij geen andere juridische procedure gaan volgen vanwege de aard van de aanvraag. Dus als er een ontheffing kan worden verleend op basis van een omgevingsvergunning, zoals ook andere partijen die een aanvraag zouden kunnen doen die mogelijkheid hebben, iemand die een horecapand wil in een winkel of een winkel in een horecapand om maar een voorbeeld te noemen, ook dan gaan we geen andere procedure doorlopen dan de normale juridische procedure. Het zou toch heel raar zijn om dat op basis van de aard van de activiteit wel te doen.

Ik denk dat dit de aanvrager geen recht zou doen, wie dat ook is, de ijscoboer of in dit geval het COA. Volgens mij heeft uw raad ook een motie aangenomen waarin staat dat met spoed, snelheid en een warm hart humane opvang moet worden geregeld. Die snelheid staat onder druk op het moment dat u een hele andere procedure wilt doorlopen dan juridisch is voorgeschreven. Ik heb ook richting de bewoners, ook op de informatiebijeenkomsten, aangegeven wat de procedure is en dat de kans bijvoorbeeld bij het Mövenpickhotel qua wijziging van de bestemming een beperkte kans is en dat er voor De Kruithoorn nog heel veel moet worden onderzocht en dat daar meer rechten liggen voor de bewoners. Daar heb ik gewoon een eerlijk verhaal verteld. De heer VAN HATTEM: Maar dan komen we bij het punt. Ik vraag niet om een andere procedure, maar ik zeg dat gewoon dat het college een beslissingstermijn van zes weken heeft. Binnen die termijn heeft het de mogelijkheid om de raad en de inwoners de kans te geven om zich hierover uit te spreken.

Kan de burgemeester wel duidelijk maken hoe hij hier tegenover staat in de zin dat als het COA met die aanvraag komt, het college daar niet direct een stempel op zet, 'alsjeblieft, hier is uw vergunning maar dat het in ieder geval binnen die zes weken, gewoon binnen de reguliere procedure, binnen die termijn, de ruimte biedt om als samenleving, als inwoners, als gemeenteraad nog onze stappen te kunnen zetten alvorens de vergunning wordt verleend? Burgemeester MIKKERS: De laatste keer. De normale procedure, dus dat betekent gewoon de normale procedure, niet anders dan de normale procedure. Mevrouw WELTEN: Een vraag aan de burgemeester, of u enig zicht hebt op wanneer het COA de aanvraag zal indienen. Burgemeester MIKKERS: Ik weet dat die vorige week een paar keer met een bouwkundige een bezoek aan het pand heeft gebracht om te kijken of daar zaken moeten worden gewijzigd. Aan de buitenkant van het gebouw hoeft niets te worden veranderd, maar er moet wel een aantal maatregelen worden genomen voor de veiligheid van bijvoorbeeld de kinderen die er verblijven zoals 72

een hekwerk rond het water omdat we niet willen dat kinderen verdrinken. Dat zijn de dingen die moeten worden uitgezocht en die zullen mogelijk onderdeel van een omgevingsvergunning zijn, wat is vergunningsvrij en wat niet. Ik denk dat die aanvraag hier tussen nu en twee misschien drie weken wel ligt. Ik was bij motie nummer 1. Bij motie nummer 2 heb ik eigenlijk hetzelfde advies omdat we de normale procedure aangaan. U maakt op dit moment met de motie al een hele fatale uitspraak door gewoon af te zien van dit asielzoekerscentrum. Dat wil het college nog niet. Wij hebben een zorgvuldige procedure doorlopen om te kijken wat een geschikte plek is en een geschikte plek is altijd niet de perfecte plek want die bestaat niet, maar we kijken wel naar de geschikte plek. Wij denken dat dit een geschikte plek is, maar er zullen nog veel onderzoeken moeten worden doorlopen en dat betekent dat we dat pas rond de zomer van 2024 hebben. Dat is de tweede motie. De heer VAN HATTEM: Er is sprake van een situatie in de Gestelse buurt. Dat is een wijk die op basis van de zogenaamde Rotterdamwet is aangewezen als een wijk met beperkingen waar mensen met een bepaalde problematiek, mensen met beperkte kansen, zich niet zomaar mogen vestigen.

Hoe kan dit college verantwoorden dat er in en rond diezelfde wijk wel twee asielzoekerscentra met in totaal 600 mensen worden gevestigd, waarbij ook heel veel mensen zullen zitten die ook heel veel problematiek zullen hebben, die in ieder geval voor een groot deel de Nederlandse taal niet machtig zijn en waardoor in ieder geval een heel grote druk op die samenleving ontstaat. Hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Burgemeester MIKKERS: We hebben gekeken naar locaties die geschikt zijn om de zaken goed te organiseren. Daarbij was van belang dat in de motie stond dat er humane opvang moet plaatsvinden en dat er goede voorzieningen moeten zijn. We hebben gekeken hoe dat op een goede manier kan worden ingepast en wij denken dat dit op deze twee locaties kan en dat beide opvanglocaties door de ligging vlakbij elkaar, niet naast elkaar, maar vlakbij elkaar, een aantal voorzieningen kunnen delen. Dat betekent dat we wel in de logistiek nog een aantal dingen moeten doen, maar dat we daar in de opvang op die locaties dat goed kunnen doen. We hebben gesproken over geitenpaadjes, olifantenpaadjes of hoe je het ook wilt omschrijven rondom de logistiek van de wijk en we hebben gekeken of de voorzieningen die worden gebruikt niet alleen ten voordele van de Gestelse buurt komen, maar juist ook voor heel 's-Hertogenbosch, denk aan bijvoorbeeld onderwijs en zorg.

Dat zijn wel zaken die we nog verder aan het uitzoeken zijn, maar we kunnen op dit moment ook gebruikmaken van de voorzieningen die bijvoorbeeld Vinkel en Nuland bieden voor de kinderen die nu in Rosmalen zitten en die heel graag de kinderen in Nuland en Vinkel op school willen houden. Vandaar dat die kinderen daar blijven en dan zullen we dus vervoer moeten regelen, als voorbeeld. Dus we houden rekening met al die voorzieningen om ze zo goed mogelijk in te passen en dat we met heel ‘s-Hertogenbosch gastvrij voor deze 600 nieuwe buren kunnen zijn. De heer VAN HATTEM: Dit is geen antwoord op de vraag. Mijn vraag was wat dit betekent in het kader van dat niet zomaar iedereen zich in deze wijk, die is aangewezen op basis van de Rotterdamwet, een zware ingrijpende maatregel, mag vestigen omdat het een probleembuurt is. Hiermee worden de problemen op het gebied van veiligheid en op het gebied van leefbaarheid alleen maar groter gemaakt ook wetende dat er ook nog een verslaafdenopvang om de hoek komt. Wordt hiermee niet gewoon het afvoerputje van Den Bosch gecreëerd? De PLV. VOORZITTER: Dat is ongeveer dezelfde vraag. Burgemeester MIKKERS: Ja en ik vind de laatste zin ook echt niet passend. Wij hebben een heel verbeterplan voor de Gestelse buurt, we kijken juist naar het voorzieningenniveau om dat op een goede manier in te zetten en we spreken daar met de buurt over.

Wethouder Slikker gaf net al aan dat met een quickscan wordt gekeken hoe de woonwagenlocatie en flexibele huisvesting inpasbaar zouden kunnen zijn. U kunt het alleen duiden op de Gestelse buurt en in een deel van de Gestelse buurt staat sociale woningbouw, maar die wijk is een stuk groter. We moeten kijken op welke manier we het oppakken en ik denk met heel ‘s-Hertogenbosch die mensen gastvrij moeten ontvangen en daarom moeten we kijken hoe we de voorzieningen op een zo goed mogelijke manier kunnen verdelen. De heer VAN HATTEM: De burgemeester sprak over de term die ik gebruik, maar ik verzin die term niet, het zijn letterlijk de woorden van de mensen uit de Gestelse buurt die op hun spandoeken deze teksten zetten, zij maken zich zorgen en wij zitten hier juist als volksvertegenwoordiging om hun zorgen duidelijk te maken en te bespreken. Dus ik vraag dan aan de burgemeester: neemt hij de 73

zorgen van de inwoners van de Gestelse buurt wel serieus? Burgemeester MIKKERS: Mijnheer Van Hattem, die neem ik zeer serieus maar ik denk dat, als ik met u in discussie zou gaan over het asielzoekerscentrum, het niet uitmaakt welke locatie hier in 'sHertogenbosch ik zou faciliteren. U zou altijd tegen zijn en dat is uw goed recht, dat mag u ook vinden. Wij hebben een verantwoordelijkheid te nemen om in welke buurt dan ook in ‘s-Hertogenbosch deze mensen op een goede manier op te vangen en wij denken dat dit op deze twee locaties goed kan. Wij erkennen de zorgen van de buurten, daar zijn we over in gesprek en dat zal nog een hele reis worden met elkaar, maar wij zijn ervan overtuigd dat wij door de goede maatregelen te treffen en kijkend naar wat er nu in Meerwijk en in Rosmalen gebeurt, tot een goede oplossing kunnen komen. Tot zover. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel. Ik ga de vergadering schorsen tot 21.50 uur, maar u moet ook even van de gelegenheid gebruikmaken om te kijken naar motie 36 over de hondenbelasting die nog is binnengekomen. Succes! Schorsing Tweede termijn De VOORZITTER: Dames en heren, wilt u allen plaatsnemen. We hebben de behandeling van de eerste termijn gehad, we hebben de indiening van de moties gehad, we hebben de beantwoording van het college gehad.

Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Kan dat kort, kan dat vanaf de plek? Oké, we beginnen bij de grootste partij, De Bossche Groenen. Mevrouw VAN OPDORP: We nemen motie 8 terug en daar maken we een bespreeknotitie van. Dat is de motie ‘Transparantie over Weener XL’. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik wil er even twee dingen uithalen. Als eerste de motie over de diftar, die willen wij graag even aanhouden. We gaan het later over afval hebben, om daar dan uitgebreider op in te gaan, dat is motie 28. Dan over de jeugdzorg. Wij bemerken dat dit bij de wethouder wat moeilijkheden oproept en wij vragen of de wethouder met punt 1 van het dictum uit de voeten kan als wij punt 2 van het dictum laten vallen. De VOORZITTER: Ik zie de wethouder ja knikken. Dat is motie nummer 30. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Oké, dan gaan we dat doen. Tot slot wil ik toch nog wel besluiten met wat Gandhi al heel lang geleden zei: ‘de beschaving van de samenleving valt af te meten aan de wijze waarop met dieren wordt omgegaan’. Ik wil toch even aanhalen dat mijn fractie het veelzeggend vindt als de wethouder aangeeft dat vanuit het perspectief van armoede geen euro aan dieren mag worden uitgegeven. De heer VAN SILFHOUT: Wij zullen motie 27 aanhouden met daarbij wel de kanttekening dat we ons best gaan doen om het technisch goed uit te vragen.

Ik denk dat we misschien toch een gat vinden dat we niet kennen, maar daar komen we dan wel achter. Ik pak de handschoen op. De heer PLOEGMAKERS: We hebben net even een discussie over de speeltuinen gehad en ik heb gehoord wat de wethouder heeft gezegd. We hebben het dictum aangepast en dat voorgelegd aan de mede-indieners. Het zit in NotuBiz en de indieners gaan akkoord met de wijzigingen zoals ze voorliggen. Motie nummer 34. De heer VAN HATTEM: Ik heb nog een motie ingediend omdat de heer Van Creij aangaf niets met de hondenbelasting te doen en dat kunnen we natuurlijk niet laten passeren. Ik heb daarom een motie ingediend constaterende dat de heer Van Creij van gewoon ge-DREVEN in 2023 geen motie over de hondenbelasting heeft ingediend, overwegende dat desondanks de hondenbelasting toch moet worden afgeschaft en roept het college op 2024 het laatste jaar te laten zijn dat 'sHertogenbosch hondenbelasting heft. Zoals in de eerste termijn aangekondigd heb ik ook een amendement, 'Eén euro per inwoner voor een lokaal referendum'. Omdat we hebben vastgesteld dat het college geen budget heeft vrijgemaakt voor de mogelijkheid om eventueel een referendum te houden tijdens de EP-verkiezingen in 2024 heb ik een amendement uitgeschreven waarbij ik ben uitgegaan van de gemiddelde kosten voor een lokaal referendum van € 2,13 per kiesgerechtigde 74

inwoner. Als we dat omslaan naar ongeveer 160.000 inwoners van Den Bosch en we daarbij ook in ogenschouw nemen dat bij een lokaal referendum ongeveer 46% van de kosten organisatiekosten zijn en de rest kosten voor stembureaus, komen we grosso modo uit op € 1 per inwoner aan budget dat we nodig hebben. Ik zag in de begroting dat er nog een vrijval van € 700.000 richting de algemene reserve plaatsvindt. Dus de € 160.000 die ongeveer nodig is om een dergelijk referendum te kunnen organiseren kan daaruit worden gedekt. Ik vraag met een amendement om een reservering op te nemen voor de mogelijkheid om eventueel tijdens de Europese Parlementsverkiezingen een referendum te kunnen organiseren. Ik heb hem zojuist ingestuurd mede namens de heer Van der Krabben van Bosch Belang. Dan het laatste voorzitter, we hebben net een discussie over de azc's gehad. Dit is wat mij betreft nog zeer onbevredigend en ik wil de burgemeester toch de vraag stellen of hij in ieder geval op zijn minst bereid is om vanaf het allereerste moment dat het COA de aanvraag indient de raad actief te informeren. Tot zover voorzitter in deze termijn. Burgemeester MIKKERS: Dat kan ik u toezeggen. De VOORZITTER: Dan stel ik voor dat we gaan stemmen. Dames en heren, het is 22.00 uur en volgens mij hoeft er niet bij elk amendement en elke motie een stemverklaring.

Als het echt noodzakelijk is voor de notulen neem ik dat natuurlijk graag op want dat is uw recht, maar wees daar een beetje prudent mee, dat is even wat ik vraag. Amendement 1, Impuls fractieondersteuning, van De Bossche Groenen, D66, VOOR Den Bosch, Leefbaar ’s-Hertogenbosch, PvdA, Rosmalens Belang, CDA, PvdD, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, Volt en 50PLUS. De heer ROOVERS (stemverklaring): In de motie wordt de vergelijking gemaakt met Tilburg en Eindhoven, maar Tilburg en Eindhoven zijn wat ons betreft geen met ‘s-Hertogenbosch vergelijkbare steden. ‘s-Hertogenbosch heeft op dit moment al een fractiebudget dat veel hoger is dan Breda en Arnhem, we zijn in ‘s-Hertogenbosch goed bediend qua fractiebudget en daarom zullen wij tegen stemmen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Wat ons betreft is een verhoging van het fractiebudget niet per se nodig, maar we begrijpen de vraag om een fractieondersteuner te kunnen aanstellen. De personeelskosten zijn gewoon te hoog om dat vanuit het bestaande budget te doen, dus met de beperking dat het alleen voor een fractieondersteuner mag worden gebruikt, kunnen we instemmen met het amendement. Mevrouw WELTEN (stemverklaring): In lijn met de woorden van de heer Van Hattem. Wij zien hetzelfde en vooral het grootste deel besteden aan de 75% voor personele ondersteuning. Amendement 1 is door de gemeenteraad aangenomen.

De leden van de fracties van GroenLinks (mw. Doğan, mw. Huijbrechts, mw. Korver, Van Rosmalen) en SP (Roovers) hebben tegen gestemd. Amendement 2, Meer geld reserveren voor Verkeersveiligheid, van De Bossche Groenen, Leefbaar 'sHertogenbosch, SP, Volt en PvdD. De heer BROEKMEULEN (stemverklaring): Ik gaf het eerder al aan, dit is in principe een sympathiek amendement, maar aangezien wij over twee weken nog over het verkeersveiligheidsbeleid in den brede gaan praten, denk ik dat het goed is om eerst over het beleid te praten en daarna pas middelen vrij te maken. Dus we willen eerst de discussie voeren en daarom zullen we nu tegen stemmen. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): We vinden het een sympathiek idee en we staan er volgens mij ook op. We zijn onderweg naar nul verkeersdoden in het hele land, we zijn van mening dat we hier een stap moeten zetten en we zullen voor stemmen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Het is inderdaad een sympathiek idee om te werken aan meer verkeersveiligheid, maar er wordt een aantal maatregelen genoemd zoals zeroemissiezones en gelet op die uitleg kunnen we er niet mee instemmen.

75

Amendement 2 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Amendement 3, Eén euro per inwoner voor een lokaal referendum, van PVV en Bosch Belang. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Gelet op het tijdstip en dat ik me er niet goed op heb kunnen voorbereiden zal ik nu tegen stemmen, maar ik ben niet in principe tegen een referendum. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Ik wil me alleen maar aansluiten bij de woorden van de heer Van Creij. Amendement 3 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), Bosch Belang (Van der Krabben), SP (Roovers), 50PLUS (mw. Hernández) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Motie 1, Géén asielzoekerscentrum in Mövenpickhotel, van PVV. Mevrouw WELTEN (stemverklaring): Wij vinden deze motie ontijdig en zullen dus tegen stemmen. De heer KAGIE (stemverklaring): Wij gaan ervan uit dat we in de raad van 12 december a.s. nog over de azc's spreken, maar wij zijn nu al van mening dat het Mövenpickhotel niet zomaar weggedaan kan worden als een al jarenlang bestaand hotel met vijftig banen en wij zijn voor deze motie. Motie 1 is door de gemeenteraad verworpen.

De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) hebben voor gestemd. Motie 2, Géén asielzoekerscentrum op het Kruithoornterrein, van PVV. Mevrouw WELTEN (stemverklaring): Ook deze is ontijdig, maar ik hoorde u zeggen dat u ons op de hoogte stelt van de COA-aanvraag. Ik denk dat het goed is om een apart moment aan dit onderwerp te besteden. De heer KAGIE (stemverklaring): In lijn met collega Welten. Motie 2 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) hebben voor gestemd. Motie 3, Extra staanplaatsen woonwagenbewoners, van PVV en VOOR Den Bosch is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fractie van de VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, Van Haren, mw. Welten) hebben tegen gestemd. Motie 4, Aandacht voor mantelzorgers van PVV, 50PLUS, Bosch Belang en VOOR Den Bosch. Mevrouw CRASTE (stemverklaring): In verband met de integrale afwering van de Bossche Pas zullen we nu tegen stemmen, maar we zijn niet per se tegen het goed faciliteren van mantelzorgers. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): In lijn met D66. Volgens mij hoort dit eigenlijk in de decembervergadering thuis, maar we zullen nu niet tegen stemmen want het is in lijn met… We spreken er in december a.s. over, over veertien dagen. Motie 4 is door de gemeenteraad aangenomen.

76

De leden van de fracties van D66 (mw. Craste, El Amraoui, Elders, Van den Kerkhof, mw. Muller, Verbruggen), PvdA (Çifçi, Kabbouti, Vossen) en GroenLinks (mw. Doğan, mw. Huijbrechts, mw. Korver, Van Rosmalen) hebben tegen gestemd. Motie 5, Vrijwillige bijdrage op school, van PvdA, Rosmalens Belang, De Bossche Groenen, CDA, Leefbaar 's-Hertogenbosch, PvdD, gewoon ge-DREVEN, 50PLUS, Bosch Belang, Volt en SP. De heer VAN HAREN (stemverklaring): Onze fractie hecht grote waarde aan de onafhankelijkheid van scholen om de communicatie met de leerlingen en ouders in te richten. In gesprek treden is goed, maar streven naar eenduidige communicatie wat ons betreft niet. Wij zullen tegen deze motie stemmen. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Dezelfde stemverklaring als de VVD. Motie 5 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, Van Haren, mw. Welten) hebben tegen gestemd. Motie 6, Het beter doen voor mensen in armoede, van PvdA, CDA, SP, Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, Rosmalens Belang, PvdD en Volt is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 7, Meer mensen in het onderwijs, van D66, CDA, De Bossche Groenen, Rosmalens Belang, Volt, Leefbaar 's-Hertogenbosch, SP en VOOR Den Bosch.

De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik heb lang over deze motie getwijfeld, maar het probleem vind ik eigenlijk het feit dat er personen voor de klas komen te staan die niet per se bevoegd zijn en ik vind eigenlijk gewoon ten principale dat er een leraar voor de klas moet staan. Het is prachtig en prima dat anderen meedraaien in zo'n project, maar dat is geen oplossing voor de tekorten in het onderwijs. We zullen tegen stemmen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal voor stemmen, maar wij vinden eigenlijk dat landelijk naar een oplossing moet worden gekeken. Motie 7 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 9, Onderzoeken voortzetting subsidie universiteit JADS, van Bosch Belang, Leefbaar ’sHertogenbosch, VVD, VOOR Den Bosch, 50PLUS, Rosmalens Belang en PvdD. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik zal voor de motie stemmen, maar wel met de achterliggende gedachte dat eerder is afgesproken 'na 2026 de eigen broek ophouden' en dat moet uit het onderzoek komen. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Ik sluit me aan bij mijn collega. Motie 9 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van SP (Roovers), De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp) en PVV (Van Hattem) hebben tegen gestemd.

Motie 10, Ervaringsdeskundige inzetten voor bestaanszekerheid, van GroenLinks, Rosmalens Belang, VOOR Den Bosch, De Bossche Groenen, PvdD, Bosch Belang, Volt en CDA. De heer MEES (stemverklaring): Leefbaar 's-Hertogenbosch zal tegen stemmen. Wij zijn niet tegen de gebruikmaking van ervaringsdeskundigheid, maar we vinden het niet nodig om extra geld voor ambtelijke capaciteit uit te trekken. Wij geven dat geld liever aan de mensen die het hard nodig hebben, bijvoorbeeld mensen in armoede. Motie 10 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fractie van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), hebben tegen gestemd. 77

Motie 12, Inventariseren leegstaande gebouwen ten behoeve van wonen of zorg, van De Bossche Groenen, PvdD, Volt, SP, D66 en Leefbaar 's-Hertogenbosch. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik zal voor de motie stemmen behoudens de opmerkingen over de aspecten duurzaamheid en CO2 die erin staan. Daar heb ik helemaal niets mee, maar verder is het een prima idee. Motie 12 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 13, Meer bomen nu!, van De Bossche Groenen is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, Van Haren, mw. Welten), Rosmalens Belang (Huibers, Kouwenberg, mw. Verreijt) en PVV (Van Hattem) hebben tegen gestemd. Motie 14, Huismeesters, van Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen, 50PLUS, gewoon geDREVEN, en Volt. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Met de uitleg van de wethouder kan ik erin meegaan. Motie 14 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PvdA (Çifçi, Kabbouti, Vossen) en GroenLinks (mw. Doğan, mw. Huijbrechts, mw. Korver, Van Rosmalen) hebben tegen gestemd. Motie 15, Ruimte bieden aan groeiend toerisme, van VVD, CDA, VOOR Den Bosch, Bosch Belang, gewoon ge-DREVEN en Rosmalens Belang. De heer EL AMRAOUI (stemverklaring): D66 staat voor consistentie in ons fiscale beleid.

Dat wil zeggen dat er niet jaarlijks gewijzigd moet worden, ook niet in het stelsel van het fiscale beleid. Dat geeft heel veel onzekerheid bij ondernemers, maar ook bij toeristen zelf. Dus wij zullen tegen stemmen. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Voor ons liften nu te veel mensen mee op de bagagedrager van de Fietsvrienden en daarom kunnen wij niet voor de motie zijn, omdat die nu te breed is ingesteld voor de korting die het geeft. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Wanneer het sec over Vrienden op de Fiets zou gaan dan waren wij heel positief, maar we zien dat de commerciële aanbieders hun prijzen de afgelopen jaren exorbitant hebben verhoogd en we gaan hier nu niet publiek geld tegenoverstellen zodat zij daarvan kunnen profiteren. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik vind het eigenlijk maar een beetje een slappehapmotie want als er echt iets aan had moeten worden gedaan dan had er een amendement moeten liggen om die tarieven te verlagen. Dat is er helaas niet gekomen, maar desalniettemin is het een stap in de goede richting dus ik zal de motie steunen. De heer VOSSEN (stemverklaring): We zijn nog niet zo lang met deze nieuwe tarieven onderweg en de stress schiet er al in op het moment dat één inspreker vanuit het grootbedrijf iets gaat vertellen over de tarieven.

Het is prima om te gaan monitoren, maar het lijkt ons niet wenselijk om de systematiek nu aan te passen want waar gaan we de rekening neerleggen, dan leggen we de rekening neer bij de Bossche inwoners. Dus wij stemmen tegen. Motie 15 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van D66 (mw. Craste, El Amraoui, Elders, Van den Kerkhof, mw. Muller, Verbruggen), PvdA (Çifçi, Kabbouti, Vossen) SP (Roovers), De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. Motie 16, Zwerfafval en tarief milieustraat, van SP, VVD, Rosmalens Belang, De Bossche Groenen, Leefbaar 's-Hertogenbosch, VOOR Den Bosch, gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, PVV, 50PLUS, D66, VOLT, PvdD en CDA is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. 78

Motie 17, Sloopbesluit Citadelhof, van SP, De Bossche Groenen, Leefbaar 's-Hertogenbosch, PvdD, PVV, 50PLUS, VOOR Den Bosch en Volt is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers), De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), gewoon geDREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 18, Extra flexwoningen in Groot Meerendonk, van Leefbaar 's-Hertogenbosch en De Bossche Groenen. De heer VAN GENUGTEN (stemverklaring): Het CDA is groot voorstander van de ontwikkeling van de Meerendonk. De placemaking is al opgenomen in het huidige bestuursakkoord, maar ook de flexwoningen horen daar nadrukkelijk thuis, dus wij zullen dit van harte ondersteunen. Motie 18 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van de PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 19, Uitvoerbaarheidstoets fysieke projecten, van Leefbaar 's-Hertogenbosch en De Bossche Groenen is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 20. Parkeren deelscooters en deelfietsen, van VVD, VOOR Den Bosch, CDA.

Leefbaar 'sHertogenbosch, De Bossche Groenen, gewoon ge-DREVEN, 50PLUS. PvdD, Bosch Belang en Volt. De heer KOUWENBERG (stemverklaring): Met de duiding van de wethouder en de VVD gaan we deze motie natuurlijk steunen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik heb het in maart jl. geprobeerd met een vergelijkbare motie. Nu haalt hij het gelukkig wel als ik de koppen tel. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik had deze motie met liefde en plezier mede willen indienen, maar er zit één woord in dat voor mij onoverkomelijk is en dat is dat die deelscooters en deelfietsen een waardevolle toevoeging zijn. Dat blijkt onder andere niet uit het faillissement van het scooterbedrijf en de vele overlast. De waardevolle toevoeging vind ik er niet in zitten. Desalniettemin is de insteek om er iets aan te doen goed en ik zal de motie steunen. De heer VOSSEN (stemverklaring): De intentie van de VVD is goed, maar we horen de wethouder zeggen dat dit al staand beleid is en daarom stemmen wij tegen. De heer VAN GENUGTEN (stemverklaring): Hiermee wordt hopelijk een probleem opgelost. Een doorn in het oog van veel inwoners en laten we gelukkig hier stappen zetten in de aanpak van verkeerd geplaatste deelscooters. Motie 20 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fractie PvdA (Çifçi, Kabbouti, Vossen) hebben tegen gestemd.