Notulen raadsvergadering 2022-02-01

• er bij de aansluiting op de A59 bij Nuland voor gekozen is de verkeersdruk gedurende langere tijd te monitoren en, indien daar aanleiding toe is, de nodige maatregelen te treffen aan het onderliggende wegennet; spreekt uit: • om de monitor goed uit te voeren er een monitoringsprotocol moet worden opgesteld; • infrastructurele aanpassingen volgend uit de monitoring zowel van toepassing kunnen zijn op wegen voor het auto-/vrachtauto verkeer als ook m.b.t. knelpunten voor het langzaam verkeer; verzoekt het college: 1. gezamenlijk met het burenoverleg een monitoringsprotocol op te stellen en de raad hierover te informeren; 2. in dit monitoringsprotocol nadrukkelijk de (langzaam) verkeersafwikkeling in Nuland, onder andere bij Hotel Van der Valk en de rotondes op te nemen; 3. periodiek de resultaten van de monitoring te evalueren om samen te bezien of en waar aanpassingen aan de infrastructuur noodzakelijk zijn; 4. de raad te informeren over de evaluatieresultaten indien deze tegen de kritische grens van veiligheid aanloopt; en gaat over tot de orde van de dag.

Motie 8 Aanvullend afwegingskader gemeenschappelijke Regeling (GR) voor Heesch West inzake adviesaanvraag milieucategorie 5.1 Ingediend door CDA, gewoon ge-DREVEN, GroenLinks en PvdA De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 1 februari 2022; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving van 18 januari 2022 over het Bestemmingsplan Heesch West; overwegende dat: • voor een aanvraag omgevingsvergunning in de milieucategorie 5.1 in de gemeente 's-Hertogenbosch onder meer een advies van de gemeenschappelijke regeling (GR) voor Heesch West nodig is dat ziet op de aanvaardbaarheid van de gevolgen voor de fysieke leefomgeving (indieningsvereiste volgens artikel 5.5.2. lid C, sub A bestemmingsplanregels Heesch West, gemeente 's-Hertogenbosch); • niet nader is verwoord welke kaders een afweging dienen te zijn bij het uitbrengen van een dergelijk advies; • omwonenden/belanghebbenden hebben aangegeven zorgen te hebben over de aard en grootte van de bedrijfsactiviteiten die mogelijk zijn onder milieucategorie 5.1; 16

• • •

in Oss/Bernheze/'s-Hertogenbosch bedrijven actief zijn in milieucategorie 5.1 en de wens bij hen bestaat om te verhuizen naar Heesch West;. in het bestemmingsplan van de gemeente 's-Hertogenbosch een zone is opgenomen waar milieucategorie 5.1 mogelijk kan worden toegestaan;. het met aanvullende kaders mogelijk is om binnen de regio een toename van bedrijvigheid in de milieucategorie 5.1 te voorkomen;

verzoekt het college: • in overleg met de gemeenschappelijke regeling voor Heesch West te komen tot een aanvullend afwegingen-/of afsprakenkader welke de GR kan toepassen bij een adviesaanvraag die toeziet op vergunningverlening en daarmee vestiging van een bedrijf in de milieucategorie 5.1 of hoger zoals opgenomen in de Staat van Bedrijfsactiviteiten; daarbij te streven naar de volgende kaders: • alleen positief te adviseren indien het de vestiging van een bedrijf betreft dat momenteel reeds is gevestigd en vergund in Bernheze, Oss of 's-Hertogenbosch; • er op de dan vrijkomende locatie via het bestemmingsplan wordt uitgesloten dat hernieuwde vestiging van een milieucategorie 5.1 bedrijf (of hoger) mogelijk is; • dit afwegingskader ter consultatie aan de gemeenteraad voor te leggen; en gaat over tot de orde van de dag. De heer VAN DER KRABBEN: Als ik de motie van De Bossche Groenen pak dan zeg ik eigenlijk tegen mezelf: Den Bosch gaat op slot voor het bedrijfsleven. We zijn vijftien jaar onderweg en we hebben met partijen afgesproken dat we daar een bedrijventerrein zouden bouwen. Het uitgangspunt was toen 120 hectare, dat is om milieuredenen teruggebracht, er is een stuk compensatie gegeven en als je dan vanavond besluit om geen bedrijventerrein, maar woningen te bouwen dan ben je een onbetrouwbare overheid en dat wil ik hardop gezegd hebben.

Wij vinden dat men moet doorgaan. Er liggen een paar moties op tafel, bijvoorbeeld over de verkeersafwikkeling en het mooiste was dat, toen we begonnen, de provincie zei de aansluiting naar de snelweg te maken. Dat heeft de provincie ingetrokken en dat probleem ligt eigenlijk nog steeds op tafel. Als je doorgaat, en dat willen wij, dan moeten we dat probleem oplossen, dat is voor ons heel helder. De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Van der Krabben van Bosch Belang grote woorden gebruiken over een onbetrouwbare overheid als er nu plannen worden gewijzigd omtrent het bedrijventerrein, maar tegelijkertijd zijn er afspraken met omwonenden gemaakt, onder andere door de toenmalige gemeente Maasdonk, over de omvang, de opzet, de schaal en de milieucategorisering van dit bedrijventerrein. Die afspraken worden nu ook stelselmatig aan de kant geschoven want de milieucategorisering is hoger geworden, alles is veel groter… De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, u krijgt straks uw termijn nog, het is een interruptie. De heer VAN HATTEM: Het is in één zin voorzitter.

Mijn vraag aan de heer Van der Krabben is: is dan wel sprake van een betrouwbare overheid richting omwonenden die op deze manier een veel zwaarder bedrijventerrein in de maag gesplitst krijgen dan aanvankelijk, onder andere door de gemeente Maasdonk van wie wij de erfopvolger zijn, is vastgelegd? De heer VAN DER KRABBEN: Wij hebben de afgelopen vijftien jaar gezegd dat er een bedrijventerrein zou komen. Dat was het uitgangspunt en onderweg heeft niemand gezegd 'we gaan er woningen bouwen', maar dat ligt nu op tafel. Er is onderweg wel afgesproken goed te luisteren naar de milieuomgeving, naar de bewoners, en ook daaraan is tegemoetgekomen. Het is op zich juist dat niet aan alles tegemoet is gekomen, maar als je de hoofdlijn vasthoudt dan mag je ervan uitgaan dat ook bedrijven erop mogen rekenen dat daar een bedrijventerrein komt waar zij straks een ontwikkeling kunnen doormaken. Mevrouw HENDRICKX: De heer Van der Krabben kwam er zelf ook al even mee, op het moment dat je een bezwarenprocedure opent, ga ik er ook van uit dat u hier als volksvertegenwoordiger zit, dat u die bezwaren weegt en dat u daar inhoudelijk iets van vindt. Door uw opstelling suggereert u eigenlijk 'onbetrouwbare overheid, we hebben wat bedacht en we gaan daar gewoon mee akkoord'. Vindt u nou niet dat wij met elkaar aan de lat staan om die weging te maken? 17

Ik vind uw kwalificatie mijn kant op niet helemaal terecht. Mijn vraag is hoe u dat zelf ziet. De heer VAN DER KRABBEN: Ik blijf daar heel helder in. Vijftien jaar geleden was dit geluid niet aan de orde en nu ligt plotseling op tafel 'geen bedrijventerrein maar wel woningen' en daarom zeg ik dat je dan geen betrouwbare overheid bent. Alles wat onderweg is gekomen in het kader van de mogelijkheden van de bewoners en de mogelijkheden van categorie 5, is allemaal aan de orde en daar kun je best moties over indienen zoals die ook op tafel liggen. Mevrouw HENDRICKX: U zegt iets wat niet klopt. Wij zijn nooit voor Heesch West geweest, wij zijn altijd klip-en-klaar geweest en wij zien nu een kans… De VOORZITTER: Mevrouw Hendrickx, een interruptie. Mevrouw HENDRICKX: Ja een interruptie, ik wil reageren op de woorden van de heer Van der Krabben die iets zegt wat niet klopt. De VOORZITTER: Nee, u stelt dan een vraag aan de heer Van der Krabben. Het is nog geen debat, het is een interruptie. De heer Van der Krabben. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, tot op heden is Bosch Belang heel helder over hoe wij erover denken en wij geven straks per motie aan wat we ervan vinden. Ik leg een heel zwaar accent op de eerste motie waarmee u begon, dat zullen wij niet doen. U weet dat we de Kloosterstraat, die voor die vijftien jaar zat, ook al hebben afgeschreven.

Dat kostte ons ook € 10 miljoen en dit kost al € 50 miljoen. Ik weet dat dit niet uw zorg is, maar het is wel onze zorg. De heer VAN HATTEM: Het prestigeproject Heesch West, zo noem ik het maar even. Er werd net gesproken over de afschrijving, ja we schrijven er nog steeds € 23 miljoen op af en dat is belastinggeld dat eigenlijk veel beter kan worden besteed. Misschien kan dat met ruimte-voorruimtekabels veel nuttiger worden ingevuld op het Bossche gedeelte van het grondgebied met een mooie groene zonering eromheen. Die optie wil ik wel ter overweging meegeven en ik overweeg om daar in de tweede termijn een motie over in te dienen, ook als aanvulling op wat De Bossche Groenen zojuist inbracht. Zojuist stond een grote groep omwonenden voor de deur te protesteren en terecht, ze zijn op heel veel punten gewoon niet serieus genomen. Er zijn eerder afspraken met de omgeving gemaakt die gewoon eigenlijk nooit echt zijn ingevuld. Ik moet zeggen dat de omwonenden gewoon een heel duidelijk lijstje hebben opgesteld met punten waarvan ze zeggen 'dit klopt op dit moment gewoon niet, dit is voor ons gewoon onwerkbaar, onleefbaar en hiermee wordt onze leefomgeving ten grave gedragen'. Ik vind het wel rechtdoen aan het protest van de omwonenden om die punten even af te lopen en af te pellen. Allereerst willen ze de milieucategorisering 5.1 schrappen.

Zoals ik net al aangaf, heeft de gemeente Maasdonk destijds de afspraak gemaakt om niet tot deze milieucategorie te komen, ik geloof maximaal tot 4.3, en er wordt met dit voorstel de mogelijkheid gecreëerd om daar overheen te gaan. Daar moeten we als gemeente geen medewerking aan verlenen en dit punt moet er gewoon uit, dat maakt dit plan al onacceptabel. Dan krijgen we de ontheffing van het overschrijden van 15 dB(A), dat kan ook een behoorlijke impact op de omgeving hebben. Ik ben een keer op de Ruitersdam gaan lopen toen er een evenement op het voetbalveld van EVVC in Vinkel was waarbij iets van geluidsprekers werd gebruikt en je kon op de Ruitersdam letterlijk horen welke muziek 1,5 kilometer verderop op het voetbalveld werd gedraaid. Het geluid draagt daar heel ver over de open velden en de leefomgeving heeft daar gewoon veel last van het geluid. Mevrouw VAN ZWAMBAGT: Voorzitter, ik heb toch een beetje het idee dat we de commissievergadering overdoen, ik vind dit echt een bijdrage die in de commissievergadering thuishoort, wat vindt u daarvan? De heer VAN HATTEM: Voorzitter, ik heb hier gewoon mijn termijn en ik wil hier gewoon laten merken dat wij het protest van de omwonenden wel serieus nemen en niet zoals het CDA nu zegt 'we zitten niet in een commissievergadering en de omwonenden bekijken het maar'.

Ik neem die omwonenden wel serieus, de PVV neemt omwonenden serieus en het CDA laat hen nu in de kou staan door zo'n zure procedureopmerking te maken. Dan de infrastructuur, ook een terechte zorg want de verkeersafwikkeling blijft op het lokale wegennet dwars door Nuland rijden, bij Van der Valk voor de deur langs daar werd net ook al aan gerefereerd, daar ligt nog steeds geen echte oplossing. Als er geen echte oplossing is, dan moet je hier als gemeente gewoon niet aan willen meewerken 18

omdat je hiermee een probleem in je eigen leefomgeving in je gemeente neerlegt. Dit is een halve oplossing en je moet niet met een halve oplossing voor een heel probleem aankomen. Dit is gewoon een terechte zorg waar dit bestemmingsplan geen oplossing voor biedt en dat maakt dit bestemmingsplan wat dat betreft onaanvaardbaar. Dan de maatschappelijke inpassing. We zien nog steeds dat er hele grote blokkendozen van 20 tot 30 meter hoog in die omgeving kunnen ontstaan en dat heeft gigantische impact op de omwonenden en op de natuur. Er wordt gezegd dat het een groen en duurzaam bedrijventerrein is, maar als het 30 meter boven wat armetierige boompjes uit steekt, is dat geen echte landschappelijke inpassing. Mevrouw WELTEN: Toch even richting de PVV. In de commissie is gezegd dat er zeven aanpassingen zijn gedaan. Ik hoorde u zeggen dat we de omwonenden niet serieus nemen en dat wil ik toch weerleggen. Bent u ervan op de hoogte dat die zeven aanpassingen zijn gedaan? De heer VAN HATTEM: Jazeker, er is een aantal aanpassingen gedaan, er is een aantal verbeteringen doorgevoerd en het was eerst erger, maar een aantal aanpassingen aan iets wat verschrikkelijk is, is nog steeds een schrijnende toestand. Met wat je hier doet in een nu op zich hartstikke mooi groen landschap maak je toch een ontwikkeling die de leefomgeving gewoon ontzettend aantast.

Er is wel wat bijgeschaafd, maar het is nog niet optimaal en je blijft nog altijd zitten met een terechte zorg over de leefomgeving. Dan de terechte zorgen over de planschade, daar moet ook goed naar worden gekeken maar gelet op de tijd zal ik daar niet te lang bij stil staan, ik heb maar een paar minuten. Ook lichtvervuiling is een factor. Provinciale Staten heeft onlangs in overgrote meerderheid, ik geloof zelfs unaniem, een motie aangenomen met de strekking 'mag het licht uit', dat we geen onnodige lichtvervuiling in onze provincie gaan creëren. Dit project kan ervoor zorgen dat er, zeker gelet op de aanwezigheid van sterrenwacht Halley in de directe omgeving, lichtvervuiling kan ontstaan en mijn vraag aan de wethouder is of hij kan aangeven wat wordt gedaan om lichtvervuiling teniet te doen, kan bijvoorbeeld 's nachts de onnodige verlichting uit, kan de terreinverlichting zo worden opgesteld dat die niet naar buiten schijnt, hoe wordt daarmee omgegaan? Hetzelfde geldt voor planschade, misschien kan de wethouder daar ook nog even bij stilstaan, ook om de bewoners daar meer duidelijkheid over te geven. Er ligt een oproep van de provincie waarin staat dat die uitdrukkelijk het recht voorbehoudt om na vaststelling een reactieve aanwijzing te geven of beroep tegen het plan in te stellen met betrekking tot de mestfabriek.

Die mestfabriek kan er nog steeds komen, ook na vijftien jaar nog als ze hem tijdelijk in Oss plaatsen en hem vervolgens gaan verplaatsen. Ik wil graag weten hoe met die reactieve aanwijzing wordt omgegaan. In het raadsvoorstel staat 'het voorziet in een behoefte die op andere terreinen niet of nauwelijks beschikbaar is', maar intussen ligt er ook een rapport van de provincie, van de Stec Groep, waarin staat dat er een achterdeur voor XXL-logistiek wordt gecreëerd via brownfields wat juist in strijd is met de clustering die de provincie op bedrijventerreinen zoals Heesch West voorziet, Heesch West wordt daar letterlijk in genoemd. Dat kan twee dingen betekenen, óf dat een nog sterkere clustering van zulke logistiek op Heesch West gaat plaatsvinden of dat de beoogde doelstellingen van Heesch West überhaupt niet worden gehaald omdat dit ook elders op brownfieldterreinen komt. Ik hoor graag van de wethouder hoe deze ontwikkeling op Heesch West zich gaat verhouden tot het rapport van de provincie, van de Stec Groep over de brownfields en de clusteringsdoelstellingen. Tot zover voorzitter in de eerste termijn. De heer ROOVERS: Ik heb in de commissievergadering voor het eerst in mijn loopbaan mijn spreektijd overschreden en ik zal proberen dat nu meer dan goed te maken. Voorzitter, ik kan heel kort zijn. Wij stemmen om drie redenen tegen het voorliggende bestemmingsplan.

Ten eerste heeft het college wat mijn fractie betreft nog steeds niet aangetoond dat er daadwerkelijk behoefte is aan dit bedrijventerrein. Zoals ook in de stukken staat, is geen sprake van een kwantitatief tekort aan logistieke bedrijventerreinen, maar aan een kwalitatieve mismatch. Ten tweede is de ecologische schade voor de omgeving, voor de omwonenden en met name voor de beschermde diersoorten daar gigantisch en wat ons betreft, zijn er in het stuk te weinig zekerheden ingebouwd die dit voorkomen. Ten derde, zoals mevrouw Hendrickx ook al aangaf, is deze sector bij uitstek de sector waar arbeidsmigranten worden ingezet, wat een gigantisch groot sociaal probleem in heel Nederland is. Arbeidsmigranten worden op grote schaal uitgebuit, werkgevers zijn verantwoordelijk voor de huisvesting en dat soort zaken en die gaan daar meestal ongelooflijk onverantwoordelijk mee om. Dat zijn sociale problemen die mijn fractie niet in onze gemeente wil. Voorzitter, volgens mij is dit bestemmingsplan de laatste mogelijkheid om tegen Heesch West te stemmen en mijn fractie maakt daar graag gebruik van. Overigens steunen wij wel een aantal moties die uitgaan van de komst van Heesch West, maar die wat ons betreft wel een verbetering van het plan opleveren. 19

Tot zover voorzitter. De heer VERBRUGGEN: Vanavond nemen we een besluit dat het duurzame bedrijventerrein Heesch West een stap dichterbij brengt, een historisch besluit. Het standpunt van mijn fractie is duidelijk en ik zal mij richten op de moties waarover we positief zijn of waarover we nog twijfelen. Mijn fractie is positief over motie 1, het lijkt ons goed om de natuur bij de Rekken te compenseren, dat is niet voor niets een gebied dat tot stand is gekomen als compensatie van de A59. Motie 7 dienen we mee in. De VOORZITTER: Kunt u ook voor het publiek aangeven waar de motie over gaat want ik denk dat de mensen thuis niet weten wat motie 7 of motie 8 is. Het zou wel handig zijn als u dat in één woord kunt zeggen. De heer VERBRUGGEN: Het gaat over het monitoren van de verkeersdruk aan de hand van een protocol, het lijkt ons goed om dat te doen. Ook het verzoek in motie 8 om een aanvullend afwegingskader voor de vestiging van categorie 5.1 bedrijven lijkt ons een goede ontwikkeling vanwege de vele soorten die daarbij spelen. Mijn fractie ziet Heesch West nog steeds als een regionaal bedrijventerrein en we zijn benieuwd hoe strikt het streefbeeld dat erin verwerkt is wordt gehanteerd wat betreft de vestiging van bedrijven. De heer SMEETS: Ook in lijn met eerdere bijdragen bij eerdere raadsvoorstellen, maar ook in de commissie steunt onze fractie het voorstel.

We hebben hier jarenlang stap voor stap naartoe gewerkt en er is alle ruimte gecreëerd voor de omgevingsdialoog en de groene inpassing, maar onze fractie heeft ook te doen met de mensen die vanavond voor de deur staan en die hun ernstige ongerustheid kenbaar maken. Dat betekent ook dat de doorontwikkeling vanavond niet klaar is en we steunen de hartenkreet van Leefbaar Nuland om alsjeblieft te blijven monitoren en er bovenop te blijven zitten, vandaar dat we deze motie mede indienen. We hebben ook al het een en ander gewisseld over de categorisering, we hebben gekeken naar de moties van gewoon ge-DREVEN en het CDA waarbij onze fractie er geen voorstander van is om iedere zwaardere categorie langs deze raad te trekken, dat lijkt ons onwenselijk en onhaalbaar, maar we zijn wel gecharmeerd van het voorstel van het CDA en ik ben benieuwd in hoeverre de wethouder denkt dat daar uitvoering aan te geven is. Tot zover in de eerste termijn voorzitter. De heer VAN HATTEM: Een interruptie op Rosmalens Belang. De heer Smeets zei 'we nemen de zorgen van de omwonenden serieus, maar we stemmen wel met dit bestemmingsplan in', maar daarmee wordt de planologische goedkeuring van al die ontwikkelingen waarover ze zich zulke grote zorgen maken gefiatteerd.

Hoe kan Rosmalens Belang de zorgen serieus nemen als die intussen alles wat die zorgen teweegbrengt goedkeurt? De heer SMEETS: De documenten onder dit raadsvoorstel geven uitvoerig inzicht in hoe de omgevingsdialoog is opgezet, hoe is omgegaan met de eerdere petitie van Eerlijk over Heesch West, welke aanpassingen er zijn gedaan in de opzet van het bestemmingsplan en van de ontsluiting. Er is wel degelijk tegemoetgekomen aan de lokale inrichting, maar ook bij dit soort besluiten ga je nooit iedereen tevredenstellen. Je blijft tegenstanders houden en de mensen blijven verontrust. Die zullen het gaan zien en het is onze taak als raad om daar bovenop te blijven zitten. Dus na vanavond is het nog niet klaar. Dank u wel. De heer VAN HATTEM: Wat de heer Smeets van Rosmalens Belang zegt, is heel tegenstrijdig. Hij zegt dat de raad er bovenop moet blijven zitten, maar tegelijkertijd zei hij net 'de raad moet niet iedere categorieaanwijzing langs de meetlat leggen, dat moeten we vooral aan het college overlaten'. Hoe blijft de raad er bovenop zitten als je het richting het college delegeert? De heer SMEETS: Het lijkt me bijzonder onwenselijk dat we ieder bedrijf dat zich op Heesch West wil vestigen hier met naam en toenaam langs de raad te trekken. Tot zover.

De heer KAGIE: Vijftien tot twintig jaar Heesch West, een bedrijventerrein dat we gewoon nodig hebben voor deze regio om te voorkomen dat we in de toekomst nee moeten verkopen. Het is creatief van De Bossche Groenen om te kiezen voor een ecodorp op Heesch West en het is legitiem om dat in te zetten, maar wij gaan voor dat bedrijventerrein, ook om de Bosschenaren daar aan het werk te krijgen. Het zou natuurlijk wel heel vreemd zijn als we alleen maar arbeidsmigranten uit Oost- en 20

Midden-Europa uitnodigen, wij gaan voor de Bosschenaren en de bedrijven die zich daar vestigen. Voorzitter, de achilleshiel in dit verhaal… De heer VAN HATTEM: Ik verbaas me toch over de opstelling van Leefbaar 's-Hertogenbosch. Ik weet niet of de heer Kagie het rapport van de Stec Groep over de herontwikkeling van grootschalige logistiek op zogenaamde brownfields kent, daarin staat… De VOORZITTER: Wat is uw vraag? De heer VAN HATTEM: Ik moet hem heel kort inleiden, het is een nogal technisch onderwerp. De VOORZITTER: Ja maar dat doen we in de commissie, vandaar. Een interruptie. De heer VAN HATTEM: Ja een interruptie, maar goed het punt is dat in dit rapport staat dat er op bestaande bedrijfslocaties mogelijkheden zijn voor grootschalige distributiecentra waar al die arbeidsmigranten gaan werken, er wordt geen werkgelegenheid gecreëerd voor eigen Bosschenaren. Hoe kan de heer Kagie dan volhouden dat hiermee werkgelegenheid wordt gecreëerd en dat dit noodzakelijk is, ook voor die vestigingslocaties, terwijl intussen blijkt dat er genoeg andere vestigingsmogelijkheden op brownfieldterreinen zijn. De heer KAGIE: Voortschrijdend inzicht is prima, maar wij moeten in deze regio gewoon kunnen beschikken over een bedrijventerrein, in dit geval Heesch West, waar bedrijven die in Den Bosch en de omliggende gemeenten aankloppen terechtkunnen.

Daar gaan wij voor, daar hebben we tien tot vijftien jaar aan gewerkt en ik heb de wethouder complimenten gegeven omdat hij dit dossier zo ver heeft kunnen brengen. De achilleshiel in het verhaal zit hem erin dat wij de impact van de vestiging van het bedrijventerrein en wat daar gaat gebeuren niet wegwuiven en wij kunnen niet verbloemen dat daar straks een enorm bedrijventerrein komt, maar wij vinden de verkeersafwikkeling belangrijk, mevrouw Hernández heeft twee moties ingediend, en wij willen duidelijkheid over de hardheid van de euro's gekoppeld aan de verkeersafwikkelingsplannen. De heer KABBOUTI: De PvdA is positief over het raadsvoorstel en, zoals de heer Kagie het verwoordt, de impact van de drie besluiten die in alle drie de gemeenteraden van de gemeenschappelijke regeling genomen worden is groot, maar daar hebben we ook naar gewerkt, we hebben geprobeerd om dat zorgvuldig te doen. De PvdA is van oordeel dat het kaderstellende, daar is dit bestemmingsplan ook voor bedoeld, en de inrichting zoals die hier uiteindelijk met de nodige aanpassingen op tafel ligt door onze fractie kan worden gedragen. We zijn wel mede-indiener van twee moties, namelijk motie 7 die ziet op het monitoringsprotocol en motie 8 over het protocol rond de categorisering van 5.1 bedrijven.

Daarin zien we dat we als raad toch nog een stapje extra kunnen zetten om ook onze eigen positie en nadrukkelijk ook het geluid dat onder andere bij Informeren & Ontmoeten te horen was te verstevigen. Deze zorg was al tijdens de vorige verkiezingen nadrukkelijk aan de orde en dat zal de komende periode zo blijven totdat het bedrijventerrein gerealiseerd is. Het is daarom heel goed dat dit geluid in een motie is vertaald en we dienen die motie dan ook graag mee in. Voorzitter, tot zover. De heer GERSJES: Ik wil even inhaken op de moties. Motie 7 gaat over de verkeersafwikkeling van Heesch West, Leefbaar Nuland heeft daar nadrukkelijk op ingezoomd, het CDA pakte het op en andere partijen waaronder wij gaan daarin mee. Wij zijn voor die gemeenschappelijke regeling, voor die categorie. We zijn positief over het voorstel, de economie groeit, bedrijven staan te popelen om een kans te maken om daar bedrijvigheid te kunnen uitvoeren, ze willen aan de slag. Mevrouw WELTEN: U zult begrijpen dat wij ook positief over het voorstel zijn. Er komen bedrijven, er worden mensen tewerkgesteld en de wethouder heeft de zorgen over de mestfabriek weggenomen door aan te geven dat de gemeenschappelijke regeling een privaatrechtelijke kans heeft om geen mestfabriek toe te staan. Wat dat betreft, zijn wij daar gerust over gesteld.

Wat betreft de moties, we hebben motie 7 over de verkeersafwikkeling mee-ingediend. De heer VAN HATTEM: Een privaatrechtelijke regeling zegt niets over de planologische mogelijkheid die de provincie heeft om een reactieve aanwijzing te geven en te zeggen: gij zult in uw bestemmingsplan die mogelijkheid voor de mestfabriek openhouden. Ze proberen nu hetzelfde bij de Osse haven in Oss te doen, die mestfabriek daar neerzetten, en als ze dat willen zullen ze hier 21

hetzelfde doen, dat hebben ze ook aangekondigd in de brief van 15 december 2021, om die mogelijkheid er toch in te zetten. Het is privaatrechtelijk geregeld, maar we hebben het vandaag over het bestemmingsplan, die mogelijkheid wordt nadrukkelijk neergelegd en die eis van de provincie blijft op tafel liggen. Hoe staat de VVD daarin? Mevrouw WELTEN: Ten eerste is er geen enkele belangstelling van een mestfabriek en ten tweede ga ik niet in de techniek schieten waar u dat wel doet. We hebben een reactie van de wethouder gehad en die gaf ons duidelijkheid ten aanzien van de onmogelijkheden om hier een mestfabriek te vestigen en daar vertrouwen wij op. Dan ga ik verder met mijn bijdrage. De verkeersafwikkeling is een belangrijk onderdeel, wij snappen dat er veel zorgen bij de omwonenden zijn en wij dienen de motie hierover mee in. Ook motie 8 van het CDA delen wij graag, dat is de motie 'Aanvullend afwegingskader gemeenschappelijke regeling voor Heesch West inzake adviesaanvraag milieucategorie 5.1'. Ik ben verbaasd over het voorstel in de motie van De Bossche Groenen. We hebben vijftien jaar geleden een lijn uitgezet, het is keuzes maken ten aanzien van wat we met ruimte doen en hier is in mijn beleving een duidelijke keuze gemaakt.

We hebben de omwonenden heel serieus genomen, we hebben maar liefst zeven aanpassingen gedaan en dan mag je best zeggen dat je de mensen serieus neemt. Ik vind dat je als overheid betrouwbaar moet zijn, als je een lijn inzet kun je na vijftien jaar niet zeggen 'we leggen het plan terzijde en we komen met een nieuw plan. Wat dat betreft, zit ik helemaal op de lijn van Bosch Belang. Tot zover dank u wel. Mevrouw HENDRICKX: Ik voel me toch wel even genoodzaakt om te reageren. U zegt dat we een lijn hebben ingezet en ik neem u even mee in de lijn. Volgens mij ging het eerst om zware industrie, daarna kwam er grootschalige logistiek, daarna zouden er regionale verplaatsers komen en nu komen er ook kleine ondernemers. Laat helder zijn dat er de afgelopen vijftien tot twintig jaar continu zwabberbeleid was ten aanzien van de invulling en nu is er een probleem met de woningbouw, dan is het toch niet zo gek dat wij dit nog eens tegen het licht houden en zeggen: volgens mij is daar behoefte aan? Hoe reageert u daar nu op? Mevrouw WELTEN: Voorzitter mevrouw Hendrickx spreekt over zwabberbeleid, maar als iemand op dit moment zwabbert is het De Bossche Groenen. Ja, er worden gedurende vijftien jaar kleine aanpassingen gedaan omdat de omwonenden daarom vragen en wat dat betreft, zie ik het zwabberbeleid toch anders.

Mevrouw HENDRICKX: Ik wilde alleen aangeven dat het college en de regionale samenwerking de afgelopen vijftien jaar steeds met andere voorstellen kwamen en dat wij nu ook met een voorstel komen dat meer in lijn is met de actuele problemen. Dat is geen zwabberbeleid, maar dat is gewoon schakelen op wat nu urgent is. De VOORZITTER: U bent het oneens. De heer Van Slageren, GroenLinks. De heer VAN SLAGEREN: Ja, dank u wel voorzitter. Mijn fractie gaat het voorstel steunen. Ik ga nu niet op alle moties in. Voor ons is van doorslaggevend belang dat er nog steeds de potentie is om het meest duurzame industrieterrein van Brabant en een van de meest duurzame van Nederland te maken. Het is duidelijk dat daar nog steeds een aantal haken en ogen aan zit, maar mijn fractie is van mening dat er met de vestiging van dit industrieterrein ook kwalitatief een aanzienlijk beter terrein ter beschikking komt. Voor ons is dat doorslaggevend om het te steunen. Tot zover. De heer VAN HATTEM: Ik verbaas me erover dat GroenLinks dit steunt, een industrieterrein waarvoor groene omgeving wordt opgeofferd, waarvoor bomen worden gekapt en dierenvelden kapot worden gemaakt.

Hoe kan GroenLinks dit nou een duurzaam terrein noemen als hier zo veel mooie groene omgeving wordt vernietigd en hoe verhoudt zich dat tot de klimaatambities als op deze manier de groene leefomgeving te gronde wordt gericht, hoe kan GroenLinks dit nou duurzaam noemen? De heer VAN SLAGEREN: Het is duidelijk dat bij de vestiging van een industrieterrein ook het een en ander wordt opgeofferd, maar het gasloze, de zonneweides, het park, het groen, ook op het terrein, en dergelijke is naar ons idee voldoende compensatie en als je dan industrieterrein maakt, moet dat ook op een duurzame wijze. Mevrouw HENDRICKX: Nog een aanvullende vraag in het verlengde van de duurzaamheid, ik hoorde daar meerdere partijen over, D66 ook, maar dit is een vraag aan GroenLinks. Is het nou niet 22

echt duurzaam om bestaande terreinen te herstructureren en niet te kiezen voor dit soort verdozing van het landschap? Dat is een heel actueel probleem, er wordt heel veel gediscussieerd over wat we met het landschap doen en of we wel de juiste dingen doen gezien de weinige werkgelegenheid die het oplevert en alle problemen eromheen. Waarom vinden wij GroenLinks dan niet aan onze zijde om daar toch ook serieus naar te kijken, ik had dat wel van u verwacht. De heer VAN SLAGEREN: Dat is ook een kwestie van afwegen, als er een industrieterrein gevestigd wordt, doe dat dan op een zo goed mogelijke manier omdat er ook behoefte is aan plek voor economische activiteit en ja die afweging gaat ten koste van het een en ander. Wij hebben het idee dat dit een heel duurzaam industrieterrein is en dat wellicht meer industrieterreinen kunnen worden vervangen door dit soort industrieterreinen die een aanzienlijk duurzamer karakter hebben.

Mevrouw HENDRICKX: Op het moment dat u het hebt over duurzaamheid, zouden we dan niet moeten kiezen voor herstructurering van bestaande bedrijventerreinen waar al allerlei logistiek gaande is in plaats van nieuw te bouwen? Dat is toch een veel duurzamere keuze, vindt u dat ook niet? De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Van Slageren pleiten voor dit industrieterrein met grote XXL-blokkendozen erop, die grootschalige distributiecentra die voor veel vrachtverkeer zorgen. Hoe verhoudt zich dat tot het standpunt van GroenLinks in Provinciale Staten die zich juist uitspreekt tegen dit soort XXL-distributiecentra en nieuwe vestiging daarvan. Hoe is dat te rijmen, zijn er twee verschillende GroenLinksen in Brabant actief? De VOORZITTER: De heer Van Slageren, GroenLinksraadslid in Den Bosch. De heer VAN SLAGEREN: Vanuit die positie antwoord ik ook voorzitter. Lang geleden is er een ontwikkeling in gang gezet om Heesch West te vestigen. Wij trekken die lijn ook door en in de loop der tijd zijn daar juist allerlei wijzigingen in aangebracht om het zo duurzaam mogelijk te maken en daar kunnen wij ons achter stellen.

Als het gaat om de opmerking van de PVV, wij hebben al eerder aangegeven niet echt heel enthousiast over grote dozen te zijn en we hebben onder andere een aantal maatregelen genomen om bijvoorbeeld lokale bedrijven die geen ruimte hebben voorrang te geven en het deel met categorie 5.1 is aanzienlijk kleiner geworden, juist om zo min mogelijk van dat soort bedrijven te krijgen. Alles afwegende zien we dat dit niet meer haalbaar is en kunnen we hier wel mee akkoord gaan. Reactie college Wethouder HOSKAM: Ik werd hedenmiddag verrast door het uitvallen van mijn collega en dat bracht mij ertoe om vanmiddag die 7021 pagina's nog even door te nemen. Dat gezegd hebbende staat hier ook iemand die wel blij is en niet alleen als wethouder van Economische Zaken. Ik weet nog dat we ongeveer twintig jaar geleden toen ik nog raadslid was het verzoek van de provincie kregen om bij te dragen aan de ombouw van de N59. Die weg was bijna aan groot onderhoud toe en in ruil daarvoor zouden wij een bedrijfsterrein op Heesch West kunnen ontwikkelen. Ik zal u aan het einde van mijn carrière bekennen dat ik toen niet geloofde dat we het zouden realiseren en vanavond ligt hier toch het bestemmingsplan voor, dat is heel noodzakelijk.

Ik verkoop als wethouder van Economische Zaken nee aan bedrijven die zich in 's-Hertogenbosch willen vestigen en de uiteindelijke noodzaak van het bedrijventerrein komt voort uit het feit dat bedrijven zich in 's-Hertogenbosch willen vestigen en daar nu geen plek vinden, ook niet in Oss, Meierijstad en Bernheze. Jarenlang hebben wij ook in dit huis Heesch West gebruikt als uitvlucht om herstructurering en lastige bedrijven buiten de bestaande bedrijventerreinen te houden: nee dat kan daar niet, dat moet naar Heesch West. Nu gaan we Heesch West realiseren, een duurzaam innovatief bedrijventerrein dat nodig is. Ja, er zijn veel bedrijventerreinen in Brabant beschikbaar, maar ik zeg altijd: het is met bedrijventerreinen hetzelfde als met vet op je lichaam, je hebt het nodig maar het zit altijd op de verkeerde plek. Het is een feit dat wij als 's-Hertogenbosch geen ruimte meer hebben voor bedrijven die zich in 's-Hertogenbosch willen vestigen. Dan ten aanzien van de bedrijven die er komen. Het bedrijventerrein is overtekend en wij merken dat dit een verplaatsingsterrein wordt. Dus groeiende bedrijven uit de regio gaan naar Heesch West, die ruimte op bestaande bedrijventerreinen komt vrij en daar kunnen nieuwe bedrijven vooruit. Ik zal eens een mooi 5.1-bedrijf noemen, Side project uit St.

Louis, een prachtige brouwerij en misschien wel de beste brouwerij van de wereld, als dat 5.1-bedrijf naar Heesch West wil komen, denk ik dat we daar ook ruimte voor moeten hebben. Het is een heel ingewikkeld complex maar we nemen nu de stap om dit bedrijventerrein te realiseren en daarmee een bijdrage te leveren aan de economie van 's-Hertogenbosch, maar dat neemt niet weg dat zo'n bedrijventerrein een behoorlijke impact op de 23

omwonenden heeft. Ik heb ook compassie met die mensen want uiteindelijk zal het je maar gebeuren dat je daar woont en je dit naast je deur krijgt. Toen ik vanmiddag het hele proces overzag, zag ik ook dat er goed overleg is geweest, dat er aangepast is en dat er rekening met de omwonenden is gehouden en ja, het blijft een punt dat er nog een aantal vraagstukken overblijft en dat we daar in de toekomst nog iets aan moeten doen. Ja er gaat iets veranderen, dat doet pijn en dat heeft een behoorlijke impact. Ik wil ook nog iets zeggen over de brownfields, dat is namelijk een achterdeur die de provincie aan het sluiten is omdat een aantal bestemmingsplannen deze ontwikkelingen mogelijk maken. De oproep en het provinciaal beleid is om die achterdeur te sluiten. Voor Heesch West hebben zich regionale verplaatsers ingeschreven en dat maakt dat we uiteindelijk optimaal gebruik gaan maken van het vrijkomende terrein en dat kan in de verschillende gemeenten verschillend uitgelegd worden. Dan motie 1, de natuurcompensatie voor de A59. Ja, dat wordt al gedaan en die is zonder gevolg. De motie 'Ecodorp Heesch West' is een destructieve motie en ik kan niet anders dan die ontraden, we hebben de gemeenschappelijke regeling nu eenmaal de opdracht gegeven om dit bedrijventerrein te ontwikkelen. De motie 'Heesch West civiele werken in één bestek brengen'.

Het doel van de aanbesteding is optimaal gebruikmaken van de kennis en kunde die er in het bedrijfsleven aanwezig is, dus wij gaan hier design en construct toepassen. Dat betekent dat het niet sneller gaat als je het in één groot bestek in de markt zet en dan maak je ook niet optimaal gebruik van de kennis en kunde die bij dit soort ontwikkelingen hoort. We hebben overigens een heel goed voorbeeld van een design en construct aanbesteding, namelijk de Parkeergarage St.-Jan, dat heeft snel en flexibel gewerkt. Dus deze motie ontraden wij. Mevrouw HERNÁNDEZ: Ziet u niet het voordeel dat de raad meer controle heeft over wat het allemaal gaat kosten als alles in één bestek staat? Wij hebben een gesprekspartner waarvan wij absoluut geen overzicht kunnen krijgen en daar gaat mijn motie eigenlijk over. Er komen natuurlijk allemaal andere bedrijven onder, maar waarom kiest u voor een andere constructie? Wethouder HOSKAM: Wij kiezen voor een innovatief en duurzaam bedrijventerrein. De motie vraagt om het in één bestek uitvragen van alle hectares en dat levert geen snelheidsvoordeel en geen innovativiteitsvoordeel op, dat is de reden dat wij die motie ontraden. Ten aanzien van de financiële inzichten, dan kom ik ook bij uw motie over de ontsluitingsstructuur. De ontsluiting is geborgd in de exploitatie van het bestemmingsplan Heesch West.

Ik heb vanmiddag begrepen dat met Haskoning aan plannen voor die ontsluiting wordt gewerkt en dat in Heesch West naast de opbrengst in de exploitatie ook een verliesreservering van € 43 miljoen zit. Dat is de compensatie op het moment dat we die ontsluitingsstructuur niet uit de exploitatie zouden oplossen. Uw raad krijgt jaarlijks de jaarrekening van Heesch West als gevolg van het feit dat dit een gemeenschappelijke regeling is en zo kunt u controle houden op de financiën. Dan de motie 'Second opinion Heesch West'. Ook die ontraden wij. Ik heb begrepen dat de MER-commissie en de GGD naar aanleiding van een verzoek van de bewoners nog eens hebben gekeken en dat de gevolgen van Heesch West voldoende onderbouwd zijn. Dan de milieucategorisering 4.2. Het werven van bedrijven is een bezigheid die vaak in stilte gebeurt. Een van de bedrijven dat van buiten de regio komt, is gewoon een beursgenoteerd bedrijf en je kunt niet bekendmaken dat je met die bedrijven in gesprek bent, als ze al in die milieucategorie vallen.

Het is technisch niet uitvoerbaar maar, en dan koppel ik hem ook even aan de motie van het CDA, ik wil wel kijken hoe we kunnen vormgeven dat… Op het moment dat een 5.1bedrijf zich aandient en dat ook in die milieucategorisering zit… Er is een scala aan zwaarte van bedrijven, ik noemde niet voor niets een brouwerij, die heeft een andere impact dan een metaalverwerkingsbedrijf of een koffiebranderij. Ja, we kijken hoe we dat vormgeven. De motie 'Verkeersafwikkeling Heesch West' van Groep Gersjes com suis is zonder gevolg. Ik zie uw naam toevallig staan, maar hij is van het CDA en ik zei ook com suis. Dan zal ik alle fracties noemen: CDA, gewoon ge-DREVEN, Rosmalens Belang, VVD, D66, GroenLinks, PvdA en Groep Gersjes. Dan ben ik aan het einde van mijn verhaal. De heer VAN HATTEM: Ik heb nog steeds geen duidelijk antwoord gekregen op de vraag over de mogelijkheid van reactief aanwijzen van die mestfabriek door de provincie, die ze met die brief nadrukkelijk op tafel leggen. Wat gaat het college doen om te voorkomen dat die reactieve aanwijzing er komt? Wethouder HOSKAM: Wij hopen dat mensen die in Provinciale Staten zitten het college van GS dan ter verantwoording roepen. Zoals mevrouw Welten al aangaf, zijn er geen signalen dat dit gebeurt.

Als ik kijk naar de belangstelling voor Heesch West, de uitgifte nu is viermaal overschreven en ik denk dat de provincie in ieder geval ook grondtechnisch achter het net kan vissen. Er hebben mij 24

in al die jaren nog geen geluiden bereikt dat de provincie voornemens is daar een mestfabriek neer te zetten, ondanks het feit dat ze die stellingname wel innamen in de brief waarin wij ook een compliment kregen voor de ontwikkeling van Heesch West. Tweede termijn De heer VAN HATTEM: Allereerst over dat laatste. Er zijn wel degelijk ontwikkelingen vanuit de provincie rond de vestiging van een mestfabriek, daar leuren ze al jaren mee in heel Oost-Brabant. Ik geloof dat ze hem eerst niet kwijt konden in Odiliapeel en toen keken ze naar de haven van Oss, maar de gemeenteraad van Oss heeft unaniem gezegd 'wij willen dat ding niet, ook al ligt daar al een bestemming 5.1 op'. De provincie heeft al verschillende plannen om daar toch, ook met een aanwijzing, te zorgen dat die mestfabriek daar toch kan komen. Ze willen dat doen voor een periode van vijftien jaar, zodat hij na vijftien jaar kan worden afgebroken en verplaatst naar een andere locatie. Het is toevallig zo dat het exploitatieplan van Heesch West een periode van twintig jaar behelst met toestemming van het rijk in het kader van de Crisis- en herstelwet. In die periode van twintig jaar kan die dus voor vijftien jaar in Oss worden neergezet en na vijftien jaar kan hij alsnog op Heesch West landen.

Ik hoor toch graag van het college wat het langetermijnperspectief voor de mogelijke vestiging van een mestfabriek op Heesch West is, gelet op de weinige beschikbare locaties in onze regio. Wordt rekening met dit scenario gehouden? Verder heb ik in de eerste termijn te weinig reactie gekregen op een aantal punten. Ik heb gevraagd naar de lichtvervuiling, wat het college gaat doen om die lichtvervuiling tegen te gaan en wat het college gaat doen ten aanzien van de planschade, maar ik vind vooral de lichtvervuiling een interessant punt. Ik heb zojuist ook een motie ingediend om toch de mogelijkheid voor ruimte-voor-ruimtekavels open te houden, gekoppeld aan het voorstel van De Bossche Groenen. Ik ben wat minder enthousiast over een ecodorp, maar ruimte-voor-ruimtekavels lijkt me een reële optie met een terugverdienmogelijkheid die misschien wel meer oplevert dan een bedrijventerrein. Ik heb in de tweede termijn gehoord de beraadslagingen nog een motie ingediend om geen mogelijkheid voor XXL-distributiecentra open te houden want in het rapport over de brownfields staat duidelijk dat die brownfields een risico vormen in het kader van het selectieve clusteringsbeleid en dat de achterdeur daarmee openstaat.

Er is dus blijkbaar vanuit de bedrijven behoefte om op brownfieldlocatie te gaan zitten en we snijden ons in de vingers als we alles naar Heesch West trekken, naar een locatie waar XXL-blokkendozen komen en vooral werkgelegenheid voor arbeidsmigranten in plaats van voor onze eigen inwoners wordt gecreëerd. Wat dat betreft, is dit gewoon een heel verkeerde ontwikkeling en we moeten geen medewerking verlenen aan het plaatsen van XXL-distributiecentra. Vandaar dat ik nog een motie heb toegevoegd om dat te voorkomen. Ik overweeg nog, misschien dien ik die nu alsnog in, een motie over die mestfabriek want ik vind de beantwoording zoals die tot nu toe is gegeven te weinig steekhoudend, maar ik hoor nog graag een reactie van het college. Motie 9 Heesch West Ruimte voor Ruimte kavels Ingediend door PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 1 februari 2022; ter bespreking van Raadsvoorstel Heesch West met bijbehorend bestemmingsplan Facetplan geluidszone gezoneerd industrieterrein Heesch West (registratienr.

11786487); gehoord de beraadslaging; constaterende dat: • draagvlak voor Heesch West ontbreekt bij omwonenden, • dat omwonenden eerder wel suggesties hebben aangedragen voor woningbouw (voorstel 'Bosch' Buiten'); overwegende dat: • er een grote behoefte is aan woningen; • er een opgave ligt voor de grondexploitatie; verzoekt het college: • als alternatief voor dit bestemmingsplan een plan te ontwikkelen met woningbouw via bijvoorbeeld uitgifte van Ruimte voor Ruimte-kavels; en gaat over tot de orde van de dag.

25

Motie 10 Geen clustering XXL-distributiecentra met arbeidsmigranten op Heesch West Ingediend door PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 1 februari 2022; ter bespreking van raadsvoorstel Heesch West met bijbehorend bestemmingsplan Facetplan geluidszone gezoneerd industrieterrein Heesch West (registratienr. 11786487); gehoord de beraadslaging; constaterende dat: • XXL-distributiecentra vooral draaien op arbeidsmigranten en geen wezenlijke bijdrage leveren aan de werkgelegenheid voor onze eigen inwoners; overwegende dat: • de provincie en gemeenten inzetten op het selectieve clusteringsbeleid voor grootschalige logistiek waaronder op Heesch West; • dat met die clustering van grootschalige logistiek op Heesch West geen werkgelegenheid wordt geschapen voor onze eigen inwoners, maar vooral voor arbeidsmigranten; verzoekt het college: • geen clustering van grootschalige logistiek te laten plaatsvinden op Heesch West; en gaat over tot de orde van de dag. De VOORZITTER: Dit is de tweede termijn en het enige wat u nog kunt, is het indienen van een motie. Daarna is het direct stemming. We gaan hem niet meer inhoudelijk behandelen. De heer VAN HATTEM: Ik heb in de tweede termijn nog een vraag aan het college gesteld en daar krijg ik graag een reactie op.

De VOORZITTER: Ik geef alleen maar aan dat u hem alleen kunt indienen en dat we dan tot stemming overgaan. De heer VAN HATTEM: Dat is prima. De heer VAN CREIJ: Complimenten aan de wethouder dat hij in een middag het hele dossier heeft kunnen doornemen. De A59 is in 2005 geopend en die is al een keer aan onderhoud toe geweest, wat dat betreft, is het een langlopend proces. Ik hoorde u zeggen 'groeiende bedrijven uit de regio' en 'het bedrijventerrein is in hoofdzaak voor regionale verplaatsers', dat staat haaks op de antwoorden op eerdere vragen van het CDA en op wat in Bernheze is vastgelegd, namelijk dat het in principe voor lokale bedrijven is. U gaf nu aan dat het gaat om regionale bedrijven, graag even een toelichting daarop. Mevrouw HENDRICKX: De heer Hoskam gaf in zijn beantwoording precies aan wat op dit moment op bedrijventerreinen gaande is. Het is voor bedrijven aantrekkelijker om iets nieuw te bouwen dan om de rotzooi die ze achterlaten op te ruimen. De heer Hoskam zegt eigenlijk dat het gaat om bedrijven die al in de regio gevestigd zijn en die zich verplaatsen naar zo'n schone nieuwe plek waar ze kunnen uitpakken en waar ze voor weinig geld iets kunnen plaatsen. Dat zie je overigens overal, dat noemen wij sprinkhanengedrag, pakken wat je voordeeltjes zijn en vooral achterlaten wat je niet meer nodig hebt.

Daarom heeft bijvoorbeeld de regio Amsterdam daar wetgeving op losgelaten, die heeft gewoon gezegd: als een bedrijf naar een ander bedrijventerrein wil, moet die eerst de oude rotzooi opruimen. Ik maak me grote zorgen over de wijze waarop wij bezig zijn met de kwaliteit van het landschap en de keuze en de afweging die we hier met elkaar maken. Ik had in die zin ook echt een andere opstelling van GroenLinks en D66 verwacht, die met name als het gaat om nadenken over duurzame oplossingen ook vaak een ander verhaal laten horen. Ik vind het gewoon jammer dat zij ook niet inzien dat we dat echt op een andere manier moeten oplossen in plaats van nieuwe grote blokkendozen in het landschap neer te zetten die relatief weinig werkgelegenheid opleveren, daarmee wordt het prachtige buitengebied geen recht gedaan. Dat is ons zorgpunt. Het college vindt ons voorstel over woningen destructief, maar ik vind het eerder van politieke moed getuigen dat we hier vanavond samen met de SP aandacht vragen voor de problemen wat betreft de noden van mensen en dat gaat om huizen. In de komende verkiezingsdebatten zeggen we allemaal hoeveel huizen we 26

voor de mensen willen bouwen, maar nu die gelegenheid zich voordoet geven we niet thuis. Het is een plan van vijftien tot twintig jaar geleden en toen waren de behoeften anders. Nogmaals, in de omgeving van Waalwijk is ongeveer 70 hectare beschikbaar waar we iets regionaals kunnen optuigen, maar nee, iedere stad wil zijn eigen bedrijventerreintjes en dat vinden wij het niet verstandig, het leidt tot verrommeling van het landschap. Niet alles draait om geld en bedrijvigheid naar de stad halen, er zijn ook andere waarden die wij met elkaar hier dienen te wegen. We steunen de voorstellen die het plan aanscherpen, maar wij stemmen tegen het voorstel om redenen die ik volgens mij de afgelopen tijd heb verteld. Mevrouw HERNÁNDEZ: Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Het lijkt mij geweldig dat na twintig jaar een project wordt afgesloten, dat is uniek en felicitaties daarvoor. Het is jammer dat het twintig jaar moest duren voordat wij dit besluit nemen. Ik wil toch nog een keer iets over de financiële impact zeggen. Wij moeten niet vergeten dat Den Bosch 58% van de kosten van Heesch West gaat dragen, terwijl wij maar voor 30% in de gemeenschappelijke regeling zitten. Wij kunnen later niet meer terugkomen op wat wij vanavond besluiten omdat de andere twee partijen voor 60% in de gemeenschappelijke regeling zitten.

Dat betekent dat wij op dit moment de kans hebben om een financiële onderbouwing te vragen want later zetten wij gewoon een kruisje en dragen wij voor bijna 60% de financiële consequenties. Ik heb twee vragen aan de wethouder gesteld. U gaf aan dat u kiest voor design en construct en ik vraag me af wanneer de wethouder komt met de uitwerking van de designstructuur voor Heesch West en waarom die nu niet klaarligt, dan zou er vandaag een motie minder zijn geweest. Dan de vraag over het waterschap, hoe is het waterschap bij dit project betrokken en is de intentie om de afvalwaterzuivering samen met het waterschap te bouwen? Wethouder HOSKAM: Ik ben blij met de steun van mevrouw Hernández. Zodra het bestemmingsplan is vastgesteld en onherroepelijk is, gaan we natuurlijk met de uitwerking aan de gang en ik denk dat die plannen u op de normale wijze zullen bereiken. Ik wil toch een ding wegnemen. De ontwikkeling van Heesch West heeft 's-Hertogenbosch, Oss en Bernheze, maar ook Meierijstad in de ontwikkeling van bedrijventerreinen dichter bij elkaar gebracht. Dat is ook een tendens van de afgelopen vijftien jaar, daar waar wij begonnen en iedere gemeente echt voor zichzelf bezig was. Een van de punten die bij de ontwikkeling heeft gespeeld is dat wij de afspraak met Oss hadden dat Vorstengrafdonk tot 70% gevuld moest zijn voordat we aan Heesch West zouden beginnen.

Dat geldt ook voor afweging in Meierijstad en dat overleg dat we met elkaar hebben gehad heeft er ook toe geleid dat een bedrijf van 5 hectare uit Zaltbommel dat ik niet in Den Bosch kon plaatsen, dan hebben we het over regionale verplaatsers, in Oss kon landen en een Bosch' bedrijf dat wij niet op Heesch West konden plaatsen is naar Meierijstad gegaan. Dan kijk je naar regionale werkontwikkeling en regionale arbeidsplaatsenontwikkeling, dat heeft de ontwikkeling van Heesch West ook opgeleverd. Het is misschien niet hard uit te drukken, maar het vertrouwen dat we in elkaar hebben gehad maakt ook dat ik de door u geschetste tegenstelling in al die jaren dat ik lid mocht zijn van het AB van Heesch West nooit zo heb gemerkt, we hebben altijd begrip gehad voor elkaar en voor wat we hebben. De waterzuivering is ook onderwerp van uitwerking in overleg met het waterschap en die plannen lopen nog. Regionale verplaatsers, dat is ook belangrijk voor De Bossche Groenen… Ik noemde net Zaltbommel, maar dat zit ook in de plaatsen zelf, ook in de bedrijventerreinen van Den Bosch en Oss die naar Heesch West gaan. Ik werd nog teruggefloten door de collega's toen ik hier aandacht vroeg voor nut en noodzaak van kleine bedrijfsverplaatsers uit Nuland, Vinkel en Rosmalen.

De mensen die weggaan laten iets achter, kijk naar bijvoorbeeld de Kruithoorn, dat leegkomende bedrijfsterrein hebben we willen invullen om optimaal ruimtegebruik mogelijk te maken. Daarvan zei de Bossche gemeenteraad toen 'dat bedrijf moet naar Heesch West' en dan is het vreemd om daarna tegen Heesch West te zijn. Dan richting de heer Van Hattem. In het bestemmingsplan staat ook een lichtplan en uw opmerking over de verduistering is genoemd. Dan de aanwijzing van de provincie. De provincie kan wel aanwijzen, maar de gemeenschappelijke regeling moet verkopen en dat is niet hetzelfde want in de aanwijzingsbevoegdheid zit geen verkoopplicht van de gemeenschappelijke regeling. Volgens mij ben dan rond. De heer VAN HATTEM: Toch nog een interruptie. Ik vind het te gemakkelijk om het op de verkoopplicht te gooien. Er moet straks een bestemmingsplan worden vastgesteld en als de provincie een reactieve aanwijzing geeft dan eist die dat categorie 5.1, in ieder geval de categorie voor mestverwerking, er alsnog in komt. Als dan vervolgens een bedrijf zich meldt, is het nog maar de vraag of de gemeenschappelijke regeling tot in lengte der jaren blijft weigeren om dat terrein te verkopen, misschien zijn er straks wel financieel-economische redenen om de kavel wel te verkopen of misschien is er wel een juridische reden waarom het niet geweigerd kan worden. Mijn vraag aan de 27

wethouder is welke planologische argumenten hij heeft als de provincie met een reactieve aanwijzing komt en, mocht die er daadwerkelijk komen, of de wethouder dan bereid is om het bestemmingsplan in te trekken voordat het onherroepelijk wordt. Wethouder HOSKAM: Ik denk dat je in dit geval op zoek bent naar argumenten, als dan. Mijn oma zei altijd 'als de hemel naar beneden komt, hebben we allemaal een blauwe hoed'. Ik geef u aan dat ik geen concrete signalen heb dat de provincie die aanwijzingsbevoegdheid gaat uitoefenen. Ja, u kunt wel met alles zwaaien, maar ik sta hier als wethouder van de gemeente 's-Hertogenbosch om voor het bedrijfsbelang van 's-Hertogenbosch op te komen en ik geef aan dat er wat dat betreft nog een regeling is dat we dan die grond niet verkopen. Dat is wel een bevoegdheid van ons. Dan komt u met een aantal aannames die ik ten aanzien van de eerste tranche in ieder geval niet zie want het is viermaal overtekend, dus ik kan 80 hectare verkopen. Ja kijk als je ertegen wilt zijn dan moet je er gewoon tegen zijn, maar dan moet je mij niet gaan bezighouden met 'als dan'-vragen. De heer VAN HATTEM: Ik heb duidelijk uitgelegd dat het geen 'als dan'-vraag is. Er ligt een plan van de provincie om vijftien jaar in Oss te gaan zitten en de mestfabriek dan te verplaatsen.

De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, volgens mij heeft de wethouder een antwoord op uw vraag gegeven en bent u het niet met elkaar eens. U stelt driemaal dezelfde vraag en de wethouder heeft nu driemaal geantwoord. Volgens mij is nu helder waar de verschillen zitten, u hebt een andere interpretatie dan de heer Hoskam. Dat stellen we vast en we gaan verder. De heer VAN HATTEM: Nee voorzitter, ik wil hier toch nog wel even op reageren want er wordt tegen mij gezegd dat ik een 'als dan'-vraag stel. Ik leg duidelijk een pad neer, wat de provincie voor ogen heeft met een mestfabriek in de haven van Oss die over vijftien jaar op een andere plek moet komen. Er worden nu misschien wel kavels verkocht, maar wat kan de gemeenschappelijke regeling straks nog doen als er een kavel aan een bedrijf is verkocht die het misschien doorverkoopt aan een bedrijf dat er een mestfabriek gaat vestigen? Dat is wel de realiteit waarmee we te maken hebben. De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, even voor de helderheid. U zegt 'geen als dan', maar u zegt driemaal in dezelfde zin 'als' en u zegt 'misschien'. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, we moeten er geen semantische discussie van maken. De VOORZITTER: Nee ik wil geen semantische discussie, maar ik wil afronden en tot een conclusie komen.

We zijn nu 1,5 uur aan het praten, we hebben een discussie gevoerd, u hebt uw argumenten gebezigd, de vraag is beantwoord, maar niet naar tevredenheid van u… De heer VAN HATTEM: Ja voorzitter, maar de vraag is heel simpel. Een bedrijf koopt een kavel, verkoopt die straks door aan een bedrijf dat daar een mestfabriek gaat vestigen, wat dan, welke mogelijkheid is er dan nog om dat te voorkomen? Die situatie gaat er op den duur komen. De VOORZITTER: Dat is weer een andere vraag, nu gaat het over doorverkopen. De laatste keer mijnheer Hoskam. Wethouder HOSKAM: Mijnheer Van Hattem, mag ik u een vraag stellen? De VOORZITTER: Nee, u gaat gewoon antwoord geven op de vraag. Wethouder HOSKAM: Het antwoord blijft hetzelfde. De verkoop van gronden door derden, daar wordt voorlopig… Het bestemmingsplan is nog niet vastgesteld en ik ben hier bezig met een bestemmingsplan. Als ik in de toekomst kon kijken, dat is ook een oude van mij, had ik nooit aandelen World Online gekocht. Ik kan niet in de toekomst kijken, ik weet alleen dat wij geen signalen hebben dat ze die aanwijzing gebruiken, ook niet voor die vijftien jaar van die mestfabriek in Oss want die staat er nog niet eens.

De heer VAN HATTEM: Voorzitter, in de brief van 14 december 2021 staat 'wij behouden ons uitdrukkelijk het recht voor om na vaststelling een reactieve aanwijzing te geven en/of beroep in te stellen tegen dit onderdeel van het plan'. Hoeveel duidelijker kan een brief van de provincie zijn waarin die zegt 'we gaan een reactieve aanwijzing geven'. 28

De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, ik grijp nu. Volgens mij heeft de wethouder nu driemaal antwoord gegeven. U kunt vragen om een nog duidelijker antwoord, maar volgens mij was er geen woord Spaans bij, het was allemaal in het Nederlands. Volgens mij is het helder, u bent het oneens en dat kan, laten we dat vaststellen. We gaan over tot stemming. De heer VAN HATTEM: Dan heb ik daarover een duidelijke motie die heb ik zojuist ingediend. Motie 11 Reactieve aanwijzing mestfabriek Ingediend door PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 1 februari 2022; ter bespreking van Raadsvoorstel Heesch West met bijbehorend bestemmingsplan Facetplan geluidszone gezoneerd industrieterrein Heesch West (registratienr. 11786487); gehoord de beraadslaging; constaterende dat; • de provincie Noord-Brabant nadrukkelijk het recht wil voorbehouden om een reactieve aanwijzing in te stellen op het onderdeel van mestbewerking; overwegende dat: • het Bossche college geen planologische argumenten op tafel kan leggen om deze reactieve aanwijzing te voorkomen; • een mestfabriek op Heesch West gelet op het raadsvoorstel onacceptabel is; verzoekt het college: • dit bestemmingsplan in te trekken indien de provincie een reactieve aanwijzing instelt op het onderdeel van mestbewerking; en gaat over tot de orde van de dag. De VOORZITTER: Prima, dan gaan we over tot stemming.

Nog een laatste interruptie mevrouw Hernández? Mevrouw HERNÁNDEZ: Bedankt voorzitter. Ik heb hier motie 4 met betrekking tot de uitwerking van de plannen ten aanzien van de ontsluitingsstructuur. U gaf in de beantwoording aan dat u met de uitwerking van de plannen komt en de vraag is wanneer die komt. U zei dat we die uitwerking krijgen, maar het is voor mij belangrijk om te weten wanneer de plannen op tafel liggen. Op die manier kan ik de motie intrekken, maar dat is moeilijk voor mij als ik geen datum krijg. Wethouder HOSKAM: Ik heb vanmiddag om 14.00 uur dit dossier overgenomen en ik heb dit antwoord niet paraat. Ik weet dat het in ontwerp is, maar ik weet gewoon niet wanneer het er is. De VOORZITTER: Wij zullen zorgen dat u dat schriftelijk te horen krijgt. Wethouder HOSKAM: Wij zullen zorgen dat u dat schriftelijk krijgt. Ik heb dit vanmiddag moeten voorbereiden en als ik dit vanmiddag allemaal had geweten, had ik die vraag kunnen uitzetten, maar hier staande de vergadering. Ik wil het u toezeggen door middel van een brief. De VOORZITTER: We gaan over tot stemming. Mijnheer Van Hattem, u hebt in de tweede termijn nog twee moties ingediend en net nog een derde motie. Ik stel voor dat wij de pauze gebruiken om die moties te lezen. We hebben daar een kwartier de tijd voor, we komen om 21.15 uur terug en dan gaan we over tot stemming. Ik schors de vergadering.

Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren, neemt u allen plaats dan gaan we weer beginnen. Wij gaan over tot stemming over het bestemmingsplan Heesch West, we hebben de eerste en de tweede termijn gehad. Er zijn in totaal tien moties ingediend en we hebben er in de schorsing even naar gekeken. Als de moties 2, 5 en 9 worden aangenomen, heeft dat consequenties voor het totale besluit 29