Notulen raadsvergadering 2021-11-09

Er staat nergens in de wet een definitie van een besluit en de Gemeentewet kent sowieso geen definitie van een motie. Dus als wij als raad iets beslissen, is het naar mijn idee per definitie raadsbesluit. Als we kijken naar de uitleg van de Gemeentewet en dan kijken we naar de teksten en de commentaren, wordt daar bij stemmingen over raadsbesluiten, in artikel 30 ook de uitleg gegeven: het begrip 'beslissing' omvat meer dan alleen besluiten in de zin van de AWB, de Algemene wet bestuursrecht. Dus als we zien dat nu het argument van externe werking erbij wordt gehaald, dat is nergens in de verordening vastgelegd en er is geen wettelijke bepaling over, dus als de raad een besluit neemt, of dat nu via een raadsvoorstel, een initiatiefvoorstel of een motie vreemd aan de orde van de dag is, het is een besluit van de raad en derhalve zou de referendumverordening naar mijn idee zeker van toepassing moeten kunnen zijn op een motie vreemd aan de orde van de dag. De VOORZITTER: Volgens mij hoeven we geen debat met elkaar aan te gaan. Dat is uw stelling en we hebben net aangegeven wat de stelling van de griffie en het presidium is. Die leggen we beide neer en volgens mij kan iedereen in zijn eigen overwegingen meewegen welke besluitvorming uiteindelijk plaatsvindt. De heer VAN HATTEM: Ik wil alleen zeggen dat het derhalve naar mijn idee gewoon moet worden toegelaten op de agenda.

De VOORZITTER: Ik laat het nu ook toe, ik gaf alleen aan wat het advies van het presidium is. U kunt hem indienen en dat leg ik ook gewoon voor, daarom gaf ik u ook de ruimte om een toelichting te geven. Ik heb aangegeven wat de griffie en het presidium vinden, dat leggen we naast elkaar en dan kan ieder individueel raadslid zijn of haar eigen afweging maken. Ik stel voor om ze in één behandeling te behandelen, dus dat we over één onderwerp praten. Ik neem aan dat de heer Van Hattem het woord wil voeren, hij heeft twee moties ingediend. De eerste indiener van motie 1 vreemd aan de orde van de dag, 'De gastvrije stad' is de fractie van D66, de heer Van den Kerkhof, zijn er anderen voor de eerste termijn? Mevrouw Van der Kallen, de heer Slikker, de heer Van Creij, mevrouw Hendrickx, mevrouw Dogan, de heer van Genugten, de heer Geers, de heer Kagie en de heer Van der Krabben. Het woord is aan de heer Van Hattem.

Motie Vreemd Voorgenomen noodopvang asielzoekers in Autotron Rosmalen Ingediend door PVV De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 9 november 2021, Constaterende: • dat het college volgens een brief aan de raad voornemens is een noodopvang voor asielzoekers in de Autotron te faciliteren, • dat deze noodopvang in strijd is met het bestemmingsplan, zoals gesteld in de brief aan de raad: “Het realiseren van een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers is in strijd met het ter plaatse geldende bestemmingsplan, namelijk de bestemming Cultuur en Ontspanning. Wij kunnen als college deze strijdigheid opheffen door een tijdelijke omgevingsvergunning te verlenen voor de opvang van asielzoekers in paviljoens op het terrein en tot die tijd toe te staan dat de locatie alvast in gebruik wordt genomen.”, 59

•

•

dat het college in de brief aan de raad stelt: “In 2015 en 2016 hebben we eerder noodopvang gerealiseerd. De ervaringen waren over het algemeen positief. De sfeer was op een paar incidenten na gemoedelijk en rustig. We zijn van mening dat we om humanitaire redenen en onze positieve ervaringen in het verleden als gastvrije gemeente verantwoordelijkheid moeten nemen. Lessen uit het verleden leren ons dat we daartoe in staat zijn in samenwerking met het COA, inwoners van onze gemeente en bewoners van de noodopvang zelf.”, dat deze “gemoedelijke en rustige” sfeer en “positieve ervaringen” niet blijken uit berichten in de media uit die periode, waarvan enkele voorbeelden waaruit blijkt dat dit geen ‘paar incidenten’ waren, maar maandenlange structurele problemen: - zo bleek uit onderzoek van het Brabants Dagblad d.d. 3 februari 2016: “De noodopvang op het terrein van het Autotron in Rosmalen is al maanden het toneel van doodsbedreigingen, vechtpartijen, brandgevaarlijke situaties en veelvuldig drugsgebruik. Veel asielzoekers spreken van een ‘gevaarlijke situatie’ en stellen dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet of nauwelijks ingreep.” - Het BD schreef op 26 januari 2016 over een grote vechtpartij in de noodopvang: “Hulpdiensten waren met groot materieel uitgerukt. Zowel de brandweer, als de politie en een ambulance waren aanwezig.

De politie zou zelfs met ruim 30 wagens ter plaatse zijn gekomen. Ook waren de politie landelijke eenheid en de officier van dienst van de brandweer opgeroepen. Vermoedelijk waren er 100 bewoners van de noodopvang betrokken bij de vechtpartij.” - In november 2015 vond een steekpartij plaats in de noodopvang waarvoor volgens het BD van 10-08-2016 een gevangenisstraf werd geëist voor een 28-jarige asielzoeker uit Irak: “De man heeft volgens justitie in november vorig jaar een Syrische asielzoeker gestoken met een mes. Dat gebeurde in de noodopvang in het Autotron in Rosmalen. De Syriër werd twee keer in zijn rug gestoken, met een kappersscheermes.”

Overwegende: • dat naast deze problemen binnen het AZC ook door de omwonenden veel ellende en overlast is ervaren en dat door omwonenden van het toenmalige AZC Autotron Rosmalen een heel ander beeld wordt geschetst dan door de gemeente, in de eigen woorden van een direct omwonende (in een mail aan onze fractie, gegevens bij onze fractie bekend); “De ervaring leert ons helaas dat de gemeente ons niet serieus neemt. Ondanks dat het toen klachten heeft geregend bij zowel COA als bij de gemeente zijn deze onder het tapijt geveegd. De overlast was bizar te noemen! Zeker voor vrouwen. De gebeurtenissen waren schokkend te noemen en ik had eigenlijk gehoopt dat we daar niet meer aan hadden hoeven denken, laats staan bang te zijn dat we ze weer mee zullen gaan maken. Ik begin direct met de schokkendste ervaringen: SEKSUELE INTIMIDATIE De eerste dagen verliepen aanvankelijk rustig, maar kennelijk sloeg de verveling bij de vrijgezellen mannen snel toe. In de ochtend stroomden er dan ook 10-tallen mannen uit het AZC. Het eerste wat ze tegenkomen als richting Den Bosch gaan is onze fijne en wat we dachten veilige plek. Ze kwamen het terrein op, kijken wat er was. Na ze weggestuurd te hebben en natuurlijk direct een klacht ingediend te hebben bij het COA, welke overigens reageerde met: ‘ja, maar ja heel vervelend, maar zo erg is dat toch niet’ .......

inbreuk in je eigen veilige plek is kennelijk heel normaal. De dagen er na werd de situatie steeds naarder. Ze kwamen voort in groepjes het terrein op gelopen, ze hadden in de gaten, dat er zeker overdag enkel vrouwen aanwezig waren. Per keer dat we ze probeerden weg te sturen, werd hun reactie meer en meer agressief. Ze filmden de vrouwen en jonge dames die in de buitenbak aan het rijden waren.

60

Daar schreeuwden ze leuzen als “Wanne Fuck en Neuken”..... ook veel dingen in een soort van Arabisch, iets wat wij natuurlijk niet verstaan, maar de handgebaren die ze er bij maakten, toonden wel dat dat niet vriendelijk bedoeld was! Zo hebben we ook meerdere malen meegemaakt dat ze hun geslachtsdelen tevoorschijn haalden en daar al in het soort van Arabisch roepend, mee rond aan het zwaaien gingen op nog geen 10 meter van de aanwezige vrouwen! Wij waren bang! En niemand gaf thuis!! De enigste reactie die wij krijgen als we weer naar de gemeente of COA belden, was: ‘ja heel vervelend allemaal, we gaan in gesprek en proberen dat het niet meer voor zal vallen’..... Er gebeurde NIETS!!! Het is zover gekomen, dat er voortaan altijd gezorgd werd, dat er niemand alleen was in de bak, tijdens buitenrit en zelf bij het ‘s avonds afsluiten van de poort, werd er gezorgd dat we met 3 personen waren waarvan 1 de telefoon al in de aanslag had, om voor hulp te kunnen bellen. Maandenlang hebben in deze angst geleefd. We gaan weer verder want de lijst met gebeurtenissen is lang. Er was een moment aangebroken dat vrouwen niet alleen in de buurt van het AZC over straat konden. Vrouwen werden bij de vleet lastig gevallen, geslachtsdelen werden getoond, er zijn vrouwen van de fiets afgetrokken. Vrouwen achtervolgd tijdens het wandelen met de hond in het aangelegen bos en tijdens het hardlopen.

Tijdens buitenritten is er een aantal keer geprobeerd om een vrouw van haar paard te trekken of om haar paard vast te pakken. Ze liepen met grote groepen, op de secundaire weg richting Vinkel /Nuland. Ze blokkeerden de naderende auto's, probeerden de deur wel eens open te trekken of sloegen of spuugden op de auto's. Vele buurtbewoner kozen er voor uit pure angst om om te rijden naar hun eigen huis!!!!! Het heeft klachten geregend. GEMEENTE EN COA DEDEN NIETS!! INTIMIDATIE EN BEDREIGINGEN Zelfs in de omliggende dorpen was je niet veilig. Ook daar hingen ze in groepen rond bij de supermarkten en winkels. Ze blokkeerden met name vrouwen om bijv. normaal de winkel in te kunnen en zelfs in de winkel gebeurde hetzelfde. Iedereen die er iets van zei werd bedreigd, zelfs soms met wapens (mes) of geduwd en geslagen. Ook het verkeer op met name de secundaire weg was niet veilig. Ze blokkeerden auto's en gingen er in een groep om heen staan. Ze kennen geen verkeersregels, steken zomaar over, en als er dan een ongeluk of bijna-ongeluk gebeurd, was de reactie wederom agressief! Iedereen liet het maar gebeuren uit angst voor wat de reactie van de asielzoekers was. De angst was groot, zij geven nergens iets om, zijn altijd in een groep! En weer, de GEMEENTE en COA DEDEN NIETS!!!!!!!!!!!! INBRAAK EN VERNIELINGEN. Spullen verdwenen bij de vleet bij omliggende buurtbewoners.

Er werden veel spullen, hekwerken, schuttingen, tuinhuizen vernield. De schade was groot! Zelfs de gewassen van de omliggende boeren waren niet veilig, ze werden leeggeroofd en vernield! POLITIE EN AMBULANCE Als wij ergens aangifte van willen doen bij de politie is er geen tijd..... Bijna dagelijks en soms meerdere malen op een dag gingen er 1 of meerdere politie eenheden naar het AZC....... er is nu nog minder blauw op straat.... De komst van het AZC betekent dus weer minder veiligheid van de burger! HOE DAN? De zorg is op dit moment al overbelast, kankerbehandelingen, operaties worden uitgesteld, want er is geen tijd, het ziekenhuis is overvol.......... Minimaal 3 keer in de week

61

gingen er ambulances naar het AZC en vaak niet 1, maar bijna altijd 2 en soms ook 3. Vechtpartijen en steekpartijen waarna medische behandeling nodig is vonden wekelijks plaats. De zorg is al overbelast. Ik heb deze traumatische periode ver weggestop, ik had niet gedacht dat we hier ooit nog aan zouden moeten denken, laat staan de geachte hebben dat we dit weer mee moeten gaan maken........ Nogmaals vrouwen waren niet veilig!! Maandenlang hebben wij in angst geleefd, een angst die wij als vrouwen niet zouden moeten ervaren in ons, wat eigenlijk, veilig Nederland zou moeten zijn! Zijn onze rechten als vrouw dan niet belangrijk? Hebben wij geen recht op een veilige plek/omgeving? Ik hoop dat gemeente haar taak voor een keer eens serieus neemt en denkt aan onze veiligheid. Ik houd mijn hart vast.” • • •

•

•

dat de gemeente om humanitaire redenen haar verantwoordelijkheid moet nemen naar onze eigen inwoners en naar onze door asielzoekers geïntimideerde vrouwen in het bijzonder, dat de gemeente haar verantwoordelijkheid moet nemen voor de veiligheid van onze eigen inwoners, dat in de periode 2015-2016 gelet op de ervaringen van omwonenden en de structurele maandenlange incidenten in en rondom het AZC Autotron de veiligheid op deze locatie niet gewaarborgd kon worden en deze situatie niet nogmaals mag ontstaan, dat omwonenden moeten kunnen vertrouwen op de gemeente als betrouwbare overheid en derhalve ook moeten kunnen vertrouwen op het bestemmingsplan, zodat niet steeds tijdelijke ontheffingen worden verleend en zelfs zonder deze ontheffing al paviljoens voor een AZC worden geplaatst, dat het college onlangs nog richting de raad communiceerde géén asielopvanglocatie beschikbaar te hebben in onze gemeente en daarom enkel te kiezen voor de huisvesting van 50 amv’ers als statushouder, en daarmee de raad niet juist en volledig te hebben geïnformeerd nu de locatie Autotron opeens wél beschikbaar blijkt en door de gemeente wordt gefaciliteerd.

Verzoekt het college: • geen medewerking te verlenen aan de ingebruikname van de locatie Autotron door het COA en geen ontheffing hiervoor te verlenen op het bestemmingsplan, • de verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid en leefbaarheid van ónze inwoners en de vestiging van een noodopvang/AZC in de Autotron niet te faciliteren. En gaat over tot de orde van de dag.

De heer VAN HATTEM: We hebben enkele weken geleden in de commissie een discussie gehad over een voorstel van D66, die kwam met het idee om in Den Bosch een asielopvang te regelen. Het college heeft daar toen op gereageerd met dat er op dit moment geen mogelijkheid voor een asielopvang in de stad was en dat alleen zou worden gekeken naar de huisvesting van vijftig alleenstaande minderjarige vreemdelingen als zijnde statushouders. In tegenstelling tot wat het college toen heeft gecommuniceerd, komt er nu ineens wel een locatie beschikbaar voor een grootschalige asielopvang in het Autotron in Rosmalen. Waar de PVV echt over valt, is het feit dat in de brief aan de raad wordt gezegd dat het in 2015-2016 bij de vorige noodopvang allemaal, op een paar kleine incidenten na, goed, prima en zonder problemen is verlopen. Dat is echt niet het geval en daarom heb ik besloten een motie vreemd aan de orde van de dag in te dienen om te voorkomen dat deze asielopvang hier wordt gevestigd. Ik ben ook benaderd door omwonenden van het Autotron die nu echt weer in doodsangst zitten.

Zij hebben vijf tot zes jaar geleden al een keer meegemaakt dat allemaal Arabische vreemde kerels massaal in het Autotron werden opgevangen, dat die maandenlang structureel bezig zijn geweest met geweldplegingen, intimidatie, intimidatie van vrouwen in het bijzonder en dat het COA en de gemeente daar destijds niet of nauwelijks op hebben ingegrepen. Die mensen hebben echt in doodsangst gezeten, het is echt verschrikkelijk. Ik heb besloten om het relaas van een van de omwonenden, wat door andere omwonenden wordt bevestigd, integraal in de motie op te nemen, zodat iedereen er kennis van kan hebben en ik vraag iedereen om hier goed naar te kijken, dit te lezen en te laten doordringen welke impact de huisvesting van zo'n noodopvang op de directe leefomgeving heeft, wat het betekent voor de veiligheid van de mensen die 62

er wonen en hoeveel onveiligheid het met zich meebrengt. Als we hier allemaal mooie woorden horen over 'we doen het samen met onze burgers'; deze mensen blijven gewoon keihard in de kou staan. Ik viel op 8 november jl. echt van mijn stoel toen ik de moties van de andere fracties zag binnenkomen over 'een gastvrij stad biedt vluchtelingen onderdak', daarin staat alleen maar hoe geweldig het allemaal is en dat we een gastvrije stad moeten zijn. Deze motie is op het allerlaatste moment ingediend met daarbij een herbevestiging van het verhaal over de gastvrije stad dat in februari 2015 een keer is neergelegd zonder dat onze burgers erover worden geraadpleegd, zonder dat onze burgers zich hierover hebben kunnen uitspreken, in een referendum bijvoorbeeld en zonder dat ze hier inspraakmogelijkheden hebben gehad, bijvoorbeeld bij Informeren en Ontmoeten. Dit wordt onze burgers gewoon allemaal door de strot geduwd door onder andere een aantal lokale partijen, ik noem gewoon ge-DREVEN en Rosmalens Belang die zeggen voor het belang van de Rosmalense burgers op te komen, maar die hier een aantal mensen in de leefomgeving daar gewoon keihard in de kou laten staan door die asielopvang hier actief te faciliteren en het college te steunen in dit dwaze besluit om die asielopvang daar te vestigen.

Deze deugdpronkerij met 'een gastvrije stad' staat haaks op al die ervaringen uit de periode 2015-2016 en de eerdere verschrikkelijke ervaringen met het azc dat al jarenlang in het klooster aan de Graafsebaan was gehuisvest. Vraag de inwoners van Nuland maar eens naar de fietsdiefstallen die daar plaatsvonden of naar de overlast bij de lokale supermarkt. Nu offeren de lokale partijen de lokale veiligheid op voor gelukzoekers die niet op zoek zijn naar veiligheid, maar naar onze welvaart en onze vrouwen. Dat vind ik nog het ergste, die vrouwenintimidatie die beschreven is in mijn motie… De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, we hebben vier minuten afgesproken voor de eerste termijn en die zijn bijna om. Dat wil ik even aangeven. De heer VAN HATTEM: Goed voorzitter, dan rond ik af. Ik zou zeggen lees mijn motie en ik roep het college op om geen ontheffing te verlenen op het bestemmingsplan en ook niet te beginnen met werkzaamheden voordat die ontheffing is verleend. Stop hiermee, geen azc in onze gemeente. De heer VAN DEN KERKHOF: We zijn een gastvrije stad, een gastvrije gemeente, en in 's-Hertogenbosch wordt al eeuwenlang hulp en onderdak geboden aan mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. De laatste keer dat een dergelijk hoog aantal vluchtelingen in Nederland asiel aanvroeg, was vijf tot zes jaar geleden, in 2015.

Toen heeft de raad unaniem de motie 'De gastvrije stad' aangenomen, die verzocht het toenmalige college om aan de slag te gaan met opvanglocaties voor die hoge aantallen vluchtelingen. Voorzitter, wat wij hier doen is eigenlijk die motie herbevestigen omdat we merken dat het aantal vluchtelingen op dit moment dusdanig groot is dat we als gemeente een stap naar voren doen en laten zien dat we daar onze verantwoordelijkheid in willen nemen. Het college is daarmee voortvarend aan de slag gegaan en inmiddels is het college positief over de optie van het Autotron. De SP staat er nog niet op, maar die dient deze motie ook mede in en de indieners willen met deze motie bekrachtigen dat we nog altijd die gastvrije stad zijn voor mensen in nood die op de vlucht zijn, een groot deel van die groep is notabene op de vlucht omdat ze ons Nederlandse leger in Afghanistan hebben gediend, en dat we hen onderdak bieden. Voorzitter dat onderstrepen we hier des te meer, eigenlijk een herbevestiging van de motie uit 2015 en ook een steuntje in de rug voor het college dat daarvoor samen met het COA en alle andere instanties aan de lat staat.

Er bereiken mij allemaal berichten van vrijwilligers die destijds in Rosmalen hun handen uit de mouwen hebben gestoken en die deze mensen een geweldige ontvangst hebben gegeven, zij staan weer te popelen om die mensen een helpende hand te bieden en ja mijnheer Van Hattem, dat zijn uiteraard incidenten. Noem mij een plek waar 500 mensen een bepaalde periode dicht op elkaar moeten verblijven en waar geen incidenten zijn. U kunt ervoor kiezen om die incidenten uit te vergroten of we kunnen er samen voor zorgen dat de randvoorwaarden dusdanig zijn dat we bij eventuele incidenten direct kunnen ingrijpen en dat er een omgeving is waar die incidenten niet getolereerd worden. Motie Vreemd Gastvrije stad biedt vluchtelingen onderdak Ingediend door D66, Rosmalens Belang, GroenLinks, CDA, De Bossche Groenen, Bosch Belang, PvdA, gewoon ge-DREVEN en SP De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 9 november 2021; gehoord de beraadslagingen over het raadsvoorstel Begroting 2022 (registratienummer 11655275) in de commissie Sociaal van 20 oktober 2021; overwegende dat: 63

• • • • • • • • •

vele miljoenen mensen in de wereld moeten vluchten voor oorlog en geweld; het overgrote deel wordt opgevangen in de regio, maar een deel ook in West-Europa onderdak zoekt; we al eeuwenlang mensen in nood helpen en onderdak bieden; uit de brief van het college d.d. 5 november 2021 blijkt dat het COA 's-Hertogenbosch heeft gevraagd een bijdrage te leveren door een tijdelijke noodopvangvoorziening op het Autotron voor 300 vluchtelingen mogelijk te maken; het COA deze centra beheert, faciliteert en financiert; de commissaris van de Koning aan de gemeente heeft verzocht medewerking te verlenen aan het verzoek van het COA; vanuit humanitaire redenen en positieve ervaringen in het verleden we als gastvrije gemeente hierin verantwoordelijk nemen en deze vluchtelingen onderdak bieden; dit overwegingen zijn geweest voor de motie Gastvrije stad die in februari 2015 raadsbreed is aangenomen; met deze motie herbevestigen we de uitspraak uit de motie van 2015;

spreekt uit: • dat een gastvrije stad ook een stad is waar we vluchtelingen onderdak bieden; verzoekt het college: • positief te reageren op het verzoek van COA en de provincie om medewerking te verlenen aan de noodopvang voor 300 vluchtelingen op het Autotron; • de raad te informeren over de voortgang in dezen; en gaat over tot de orde van de dag. Motie Vreemd Raadplegend referendum noodopvang asielzoekers Autotron Ingediend door PVV De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 9 november 2021; bespreking van de motie vreemd aan de orde van de dag 'Gastvrije stad biedt vluchtelingen onderdak'; constaterende: • dat de indieners van de voornoemde motie vreemd aan de orde van de dag aan de raad een conceptraadsbesluit hebben voorgelegd conform als bedoeld in artikel 2 lid 1 Referendumverordening 's-Hertogenbosch 2014; • dat dit conceptraadsbesluit strekt tot herbevestiging van de motie Gastvrije stad uit 2015, tot het uitspreken dat 'een gastvrije stad ook een stad is waar we vluchtelingen onderdak bieden' en het college verzoekt om 'positief te reageren op het verzoek van COA en de provincie om medewerking te verlenen aan de noodopvang voor 300 vluchtelingen op Autotron' en 'de raad te informeren over de voortgang in deze'; overwegende: • dat dit voornemen voor de noodopvang in de Autotron pas kort voor de raadsvergadering van 9 november kenbaar is gemaakt

en er hierdoor geen mogelijkheid is geweest voor inspraak van burgers, zoals gebruikelijk in een bijeenkomst van Informeren & Ontmoeten en er ook geen commissiebehandeling hierover heeft plaatsgevonden; • dat de inwoners van 's-Hertogenbosch de kans moeten krijgen zich uit te spreken over dit voornemen zoals verwoord in het concept-raadsbesluit in de motie vreemd aan de orde van de dag; spreekt uit: • een raadplegend referendum te houden als bedoeld in artikel 3 lid 1 Referendumverordening 's-Hertogenbosch 2014 over het concept-raadsbesluit motie vreemd 'Gastvrije stad biedt vluchtelingen onderdak'; en gaat over tot de orde van de dag.

64

De heer VAN HATTEM: Dat is nou net het probleem. D66 komt met allerlei vrijwilligers en ja, er zijn altijd… De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem een interruptie, dus vragen en geen tweede termijn. De heer VAN HATTEM: Er zijn altijd wel onnozelaars die daar de zaak willen faciliteren. De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, een interruptie. De heer VAN HATTEM: Het gaat om de veiligheid van vrouwen in die leefomgeving die geïntimideerd worden. De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, een interruptie. De heer VAN HATTEM: Seksuele intimidatie en waarom hoor ik D66… De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, een vraag. De heer VAN HATTEM: Laat me mijn interruptie even afmaken. De VOORZITTER: Ja maar wel kort. De heer VAN HATTEM: Waarom hoor ik D66 niet over die verschrikkelijke vrouwenintimidatie en doet D66 dat af als een paar incidenten, terwijl we weten dat er toen ook niets aan is gedaan? De heer VAN DEN KERKHOF: Voorzitter, woorden doen ertoe en ik heb dat ook de heer Geers aan het begin van deze vergadering horen zeggen. Hier worden woorden toegepast op incidenten en daarmee worden incidenten dusdanig groot gemaakt. De heer VAN HATTEM: Voor vrouwen in die omgeving zijn dit geen woorden. De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, mijnheer Van den Kerkhof is aan het woord.

De heer VAN DEN KERKHOF: Voorzitter in deze raadzaal, in deze gastvrije stad hebben we met elkaar als politici ook een verantwoordelijkheid te nemen en daarin doen woorden er echt toe. We scheppen hiermee een klimaat dat we in deze zaal, maar ook naar buiten toe naar de stad toe niet moeten willen. We zijn een gastvrije stad en daarmee mag u het wel of niet eens zijn, maar woorden doen ertoe. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, we moeten verantwoordelijkheid nemen voor de omgeving daar en niet voor deze asielzoekers. De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, volgens mij ben ik nog steeds de voorzitter hier en we hebben afgesproken dat we interrumperen op basis van vraagstellingen. Dat is de kern en ik wil het via de voorzitter laten lopen. Het debat is prima, maar wel op de manier waarop we het hier hebben afgesproken want als we verwachten dat andere mensen zich aan de afspraken houden, moeten we dat in deze raad zeker doen en zeker op een thema zoals u dat net aangaf. De heer Van der Krabben. De heer VAN DER KRABBEN: Dank u voorzitter. Het is nog niet wat ik wil inbrengen, ik wil toch even stil in zijn algemeenheid. Ik zie dat wij hier in een democratie zitten, dan dien je elkaars argumentatie te respecteren en dat doe je op een wijze die goed over komt.

Mijnheer Van Hattem, u draait zichzelf op en voordat we tien minuten verder zijn, zijn we veel verder van huis dan we eigenlijk zouden willen. Ik respecteer uw standpunt, daar ga ik niet over discussiëren, maar dan dient u ook de rest van deze vergadering te respecteren, die op hun wijze ook zaken aan u voorleggen. U kunt altijd heel fatsoenlijk communiceren en debatteren, maar als dit onderwerp aan de orde is, bent u een ander mens. Dat wil ik u meegeven, probeer dat beheersbaar te houden. De heer VAN DEN KERKHOF: Voordat ik mijn betoog beëindig, heb ik nog een vraag aan de portefeuillehouder. Ik weet dat het kort dag is en dat de nood hoog is, het is ook een 65

collegebevoegdheid om die noodopvangvoorziening samen met het COA te realiseren, maar het succes van de noodopvang van vijf jaar geleden zat hem ook in de afstemming en het betrekken van de omgeving. Er was destijds een contactgroep, die heeft ook een brief aan de raad geschreven, en mijn vraag aan de portefeuillehouder is hoe de inwoners rondom het Autotron hier de komende tijd bij betrokken worden. Tot zover. Mevrouw VAN DER KALLEN: 300 vluchtelingen in onze gemeente in het Autotron opvangen, willen we dat, hebben we een keuze? Nee, we hebben geen keuze en we willen dat ook. Je laat niet zomaar, zeker niet in deze tijd van corona, 300 mensen op straat staan, mensen die huis en haard hebben moeten verlaten, die hebben daar echt niet voor gekozen en als iedereen roept 'maar niet bij ons', waar moeten ze dan naartoe? We hebben moeten net als andere gemeenten onze verantwoordelijkheid nemen. Er zijn vaker vluchtelingen in het Autotron opgenomen en daar hadden ze in no time de beschikking over ongeveer 500 vrijwilligers die zich aanmelden om te helpen. Zo'n gemeente willen wij zijn. Daar staan wij voor, deze mensen hebben ook recht op een bed, eten en drinken en een coronaprik. De overlast die we gaan krijgen, daarvoor hebben we onze regels en onze handhaving. Hierbij wil ik het laten. De heer VAN HATTEM: Nu wil ik wel reageren.

Ik ben echt niet van plan om iedereen zo te gaan onderbreken, dat wil ik wel even gezegd hebben, maar ik heb een uitzondering gemaakt voor de heer Van den Kerkhof als initiatiefnemer, daar wilde ik even een heel stevig geluid tegenover zetten. Ik wil mevrouw Van der Kallen toch een vraag stellen. Hoe kun je als Rosmalens Belang, een partij die juist specifiek voor Rosmalen wil opkomen, de eigen leefomgeving hiermee opzadelen, lees mijn motie erop na, wetende dat er in 2015-2016 zo veel problemen waren en dan zeggen 'we hebben geen andere keuze en het zijn mensen die op de vlucht zijn'? Bent u wel bekend met alle achtergronden van die lui die hier naartoe komen, dat dit niet zomaar vluchtelingen zijn, maar heel veel lui die al door vijf, zes, zeven veilige landen zijn gegaan? De VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, het zijn interrupties en interrupties zijn vragen. Dat betekent geen hele toelichting want dan geef ik u elke keer vier minuten en dat is volgens mij niet wat we hebben afgesproken. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, als ik aan het woord ben vind ik het ook fijn als u mij laat uitspreken. De VOORZITTER: Nee, nee want ik ben de voorzitter, laten we daar helder over zijn.

De heer VAN HATTEM: Als ik dan midden in een vraag zit dan wil ik… De VOORZITTER: Nee, midden in een vraag, dat zijn geen vragen meer dat zijn hele toelichtende vragen en u stelt daar een aantal zaken tegenover die u net in uw eerste termijn ook al hebt genoemd. Stel nou gewoon een vraag aan mevrouw Van der Kallen, dat vind ik prima. De heer VAN HATTEM: Ik was een vraag aan mevrouw Van der Kallen aan het stellen en als u mij die vraag kort laat afmaken, dan wil ik gewoon weten hoe ze erbij komt dat het allemaal zielige vluchtelingen zijn, terwijl dit eigenlijk lui zijn die erop uit zijn om hier te komen profiteren en de boel over te nemen. Mevrouw VAN DER KALLEN: Daar wil ik helemaal geen discussie over voeren want daar ben ik het helemaal niet mee eens. Mijn ouders wonen 100 meter van het Autotron af, misschien iets verder, en ik ben helemaal op de hoogte van hoe het er toen aan toe ging en van mij mogen ze komen. Mevrouw HENDRICKX: Voorzitter, ik heb me de afgelopen weken behoorlijk zitten verbijten toen het zo stil bleef wat betreft opvanglocaties voor vluchtelingen. Ik dacht 'waarom meldt Den Bosch zich niet aan, Ter Apel loopt over, mensen liggen daar op stoelen te slapen, het kan zo niet langer'.

Toen zag ik de oproep van de commissaris van de Koning en toen bleef het ook nog even stil, ik heb contact met partijen gehad, 'gaan we nog iets doen jongens', en gelukkig kwam toen reactie en wil men wel degelijk hier de deur openzetten voor mensen die het ongelooflijk moeilijk hebben. Je zal maar met je gezin moeten vluchten en huis en haard moeten achterlaten. Laat duidelijk zijn dat deze mensen daar niet voor kiezen, maar dat ze door omstandigheden worden gedwongen. Ik vind dat wij 66

solidariteit moeten tonen, niet alleen met onze eigen mensen, maar ook met volkeren in de wereld die het moeilijk hebben. De heer VAN HATTEM: Hoe komt mevrouw Hendrickx erbij dat dit gezinnen op de vlucht zijn die huis en haard achterlaten? Het zijn juist vaak alleenstaande mannen, dat is 95% van de hele groep asielzoekers die hier binnenkomt. Die komen hier willens en wetens naartoe omdat hier de beste voorwaarden qua welvaart te vinden zijn en die hier echt niet voor de veiligheid komen, die laten hun gezin pas achteraf over komen, die laten hun gezin juist bewust in de steek. Mevrouw HENDRICKX: Volgens mij zijn er twee locaties, een voor alleenstaande minderjarige asielzoekers en volgens mij komt er op de locatie Autotron een mix van allerlei verschillende mensen. Als het een alleenstaande minderjarige asielzoeker is die op zoek is, is dat prima, ik kijk daar fundamenteel anders tegenaan. Het COA is uiteindelijk verantwoordelijk voor de selectie, er komen procedures en ik vind de beelden die op dit moment rondgaan schrijnend. Ter Apel en andere opvanglocaties lopen over en ik kan alleen maar de complimenten aan dit college geven omdat het de deur open heeft gezet. Ik stem daarom niet in met voorstellen die daar anders over denken, het is een kwestie van verantwoordelijkheid nemen en ergens voor durven staan.

De heer SLIKKER: Toen de Tweede Kamer ooit besloot om onze mensen naar Afghanistan uit te zenden, mochten we heel dankbaar zijn dat ze daar met raad en daad werden bijgestaan door technici, tolken en koks, mensen uit Afghanistan zelf. Dat zij een aantal jaren later op de vlucht moeten voor de oprukkende Taliban en ze de dood in de ogen kijken, heeft ertoe geleid dat Ter Apel overbezet raakte, dat de mensen op stoeltjes sliepen, dat de mensen in tentjes terechtkwamen en dat Ter Apel, de staatssecretaris van het kabinet en onze eigen commissaris van de Koning hebben gezegd: gemeente doe alsjeblieft wat je kunt want ook in Ter Apel is het mensonterend, niet alleen voor die mensen maar ook voor wat er daar gebeurt in de gemeenschap, dit is niet meer te dragen. Dan hoor je in te springen en de fractie van de PvdA vindt het hartstikke goed dat dit gebeurt. Als het huis van je buurman in de fik staat, loop je met de tuinslang naar buiten, dan ga je ook niet eerst met elkaar delibereren over de vraag of je dat wel of niet moet doen. Dus de PvdA heeft ook geen enkele behoefte aan een referendum over dit onderwerp. Tot zover.

De heer VAN HATTEM: De heer Slikker van de PvdA heeft het over het huis van de buurman dat in de fik staat, maar hij laat hiermee juist mensen binnen die het huis van de buurman in de fik komen steken want we hebben hier te maken met potentiële terroristen en we hebben te maken… De VOORZITTER: Wat is uw vraag mijnheer Van Hattem? De heer VAN HATTEM: Ik vraag aan de heer Slikker of hij wel beseft wat hij hier binnenhaalt en hoe hij het op zijn verantwoording kan nemen tegenover onze lokale gemeenschap als er straks net als in 2015-2016 weer geweld, seksuele intimidatie en andere ongeregeldheden plaatsvinden. De heer SLIKKER: Twee dingen daarover. Toen er in 2015-2016 een asielzoekerscentrum in het Autotron was, is ook mijn fractie daar veel geweest en had veel contact met omwonenden, toen zat u nog in Steensel. Toen was er inderdaad af en toe sprake van vervelende, nare situaties die nooit goedkeuring kunnen wegdragen en die helaas gebeuren, maar waarop ook goed is ingegrepen. Daarom mijnheer Van Hattem, ik wens u succes met uw visie op deze zaak, maar onze kijk is echt een hele andere. De heer VAN GENUGTEN: Ik sluit me eigenlijk aan bij de pleidooien van D66, De Bossche Groenen en de PvdA. Ik hoorde allemaal argumenten die ik zelf ook heb opgeschreven.

We zijn die gastvrije stad, er ligt een verzoek van de provincie en mijn sociale hart zegt niets anders dan dat we deze mensen moeten opvangen voorzitter. Stel dat je noodgedwongen zelf huis en haard moet verlaten, dat is wel mijn beeld, dan hoop je dat andere landen de deur openzetten om je op te vangen. Dus het is een plicht. De bewoners hebben ons als CDA ook benaderd en daar kijken we ook niet voor weg. We zijn het gesprek met hen aangegaan en ik roep in aansluiting op D66 ook de verantwoordelijke portefeuillehouder op om met de omwonenden in gesprek te gaan en hen erbij te betrekken. Het is belangrijk dat ook in deze motie staat 'informeer de raad', neem ons mee in dit proces en als er andere dingen nodig zijn of als we signalen zien dan is dit de plek om daar opnieuw over te spreken.

67

De heer VAN HATTEM: Het CDA zegt nu heel leuk 'we hebben contact met omwonenden gehad en die hebben hun zorgen geuit', maar tegelijkertijd zegt het CDA doodleuk 'wij stemmen er toch mee in'. Hoe kunt u dit nou verkopen aan die omwonenden die zich heel erg grote zorgen maken? De heer VAN GENUGTEN: Dat is helder, de omwonenden maken zich zorgen en dat is niet op niets gebaseerd, maar dat is gebaseerd op de incidenten die hebben plaatsgevonden, dat is hier net ook aangegeven. Volgens mij hebben we dan met elkaar een taak en ik kijk ook in de richting van de portefeuillehouder: hoe kijken we naar het beheersbaar houden daarvan en naar welke voorwaarden, hoe worden bewoners daarbij betrokken? Ik heb de stellige overtuiging dat we er alles aan doen om de mogelijke problemen zo veel mogelijk in te dammen. Dat is het standpunt van het CDA en daar loop ik niet voor weg mijnheer Van Hattem. De heer KAGIE: Gastvrijheid als het gaat over mensen op de vlucht, mensen die uit onveilige oorlogsgebieden komen, de verplichting naar de mensen die uit Afghanistan komen, die ons daar twintig jaar lang hebben ondersteund. Daar moeten wij inderdaad een antwoord op geven en verantwoording voor nemen en tegelijkertijd moeten we ook beseffen dat sprake is van een asielzoekersindustrie en dat Wit-Rusland en dergelijke een geopolitiek spel spelen.

Intussen is de vraag hoe we de asielzoekers die hier binnenkomen gaan accommoderen. Wij zijn er voor om hen hier te accommoderen, maar op het moment dat we hen accommoderen, moeten we niet onnozel zijn. Net zoals we niet onnozel moeten zijn voor het grotere spel want die mensen komen hier niet allemaal met een rubberbootje over de Noordzee aan. Daar zit een enorme machinerie achter, in Den Haag, Brussel en dergelijke moeten ze niet onnozel zijn en op lokaal niveau moeten wij niet onnozel zijn. Ik heb in het vorige college meegemaakt dat collega Logister vooropging in het accommoderen en daarbij ook scherp keek naar draagvlak en de negatieve aspecten. Ik ben het eens met de heer Van Genugten, als we daar de ogen voor sluiten dan halen we het draagvlak onder deze exercitie weg. Voorzitter, daarbij wil ik het laten. Mevrouw DOGAN (GroenLinks) Er is al heel veel gezegd over dit onderwerp en ik wil niet in herhaling vallen, maar één ding wil ik even heel duidelijk benadrukken. Als het gaat om vluchtelingen, gaat het om mensen die vluchten voor oorlog, geweld, wanhoop en ellende. Wij zijn van mening dat we deze mensen letterlijk en figuurlijk niet in de kou kunnen laten staan. Laten we daar allereerst met z'n allen bij stilstaan. GroenLinks is een partij die staat voor internationale solidariteit en een gastvrije stad.

Dat zijn wij ook, Den Bosch is een gastvrije stad en om die reden hebben we samen D66 deze motie ingediend. Hierbij wil ik het laten. De heer VAN HATTEM: Heeft GroenLinks ook kennisgenomen van wat de omwonenden mij hebben verteld en wat ik in mijn motie heb weergegeven en ook van de incidenten die eerder hebben plaatsgevonden en wat GroenLinks ervan dat er in 2015-2016 volgens omwonenden massaal vrouwenintimidatie heeft plaatsgevonden? Moet dat niet met kracht worden tegengegaan en is juist daarom een dergelijke noodopvang in het Autotron niet totaal onwenselijk? Mevrouw DOGAN: Ik heb uw motie inderdaad gelezen en het is echt verschrikkelijk wat ik daarin allemaal heb gelezen, dat valt gewoon niet goed te praten, maar het zijn incidenten, dat is al eerder door andere partijen aangegeven. Het is erg jammer wat er is gebeurd, dat keuren we absoluut niet goed en we hopen dat het straks wel gewoon in goede banen wordt geleid met de juiste begeleiding en de juiste hulp vanuit het COA, de gemeente en de politie. We gaan ervan uit dat dit straks gewoon goed wordt geregeld. De heer VAN HATTEM: Maar dat is de vorige keer ook niet goed gegaan. Hoe kan GroenLinks toch met zo'n motie komen, wetende dat er mogelijk opnieuw vrouwenintimidatie gefaciliteerd en geaccommodeerd wordt.

Mevrouw DOGAN: We hebben geen glazen bol en u loopt nu op de feiten vooruit, we kunnen daar op dit moment eigenlijk geen uitspraak over doen. De heer VAN DER KRABBEN: Ten eerste constateer ik dat de hele raad op de PVV na een groot sociaal hart heeft, iedereen zet de deur open en dat is eigenlijk een compliment voor de afspiegeling, we zijn allemaal een afspiegeling van de vertegenwoordigers van deze samenleving. Er is in Den Bosch groot draagvlak voor dat ze mogen komen. Het tweede is dat er net als in 2015 een 68

beheergroep komt die constant in contact is met het COA om zaken met elkaar af te stemmen en de zaken die de PVV noemt zo veel mogelijk te managen. Die zaken gebeuren nu eenmaal en daar hoef je niet voor weg te lopen. Er is gesproken over een goede communicatie, dat was in het begin daar ook moeilijk, naar omgeving en naar de inwoners van de stad, maar u geeft aan dat u dat goed zult oppakken. Er wordt gezegd dat alle kosten worden vergoed, maar ik wil daaraan toevoegen dat de handhaving ook wordt vergoed, dat was ook een discussiepunt. Ten slotte, en ik weet niet of dat mag voorzitter, heb ik straks nog een puntje dat erbij moet en dat gaat over de statushouders die hier zijn. U moet er nog 64 proberen onder te brengen en ik wil eigenlijk aan u vragen of dat u gaat lukken voor de kerst, zodat zij ook woonruimte hebben want dat zou mooi zijn. Als ik naar de statushouders en naar de asielzoekers kijk, de arbeidsmarkt is op dit moment erg krap, daar zitten altijd goede vakmensen tussen. Laten we via het COA of welke organisatie dan ook, ook eens kijken of er mensen zijn die al het dagelijkse ritme in de samenleving kunnen oppakken door ergens aan het werk te kunnen gaan want daarmee houd je de zaak ook een beetje stabiel.

Iedereen zit op een kleine locatie, ze moeten daar wonen, leven en slapen en u kunt zich allemaal voorstellen dat dit snel tot irritaties leidt, denk maar aan het overnachten op een camping. Zo werken de dingen in het leven en daar moet je met elkaar voor klaarstaan als het echt nodig is om bij te sturen. Voorzitter, daarbij wil ik het laten. De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de heer Van der Krabben van Bosch Belang zeggen dat de hele raad een sociaal hart heeft op de PVV na. Dan moet ik vaststellen dat de hele raad op de PVV na geen sociaal hart voor de eigen bevolking heeft. Wat drijft de heer Van der Krabben om van onze gemeente een tweede Ter Apel te maken met alle ellende en overlast die ze daar ondervinden. De heer VAN DER KRABBEN: U raakt mij eigenlijk in mijn sociale hart. Je moet altijd openstaan voor mensen zoals de mensen die nu naar ons toekomen. Als je de discussie daarover aangaat en je niet de bereidheid hebt om te zeggen dat deze mensen ook in de samenleving moeten worden opgevangen, los van asielzoekers doen we dat in Den Bosch ook als mensen sociale problemen hebben, die vangen we ook op. Als je dat met elkaar doet dan houd je de samenleving ook in evenwicht en anders niet. De heer GEERS: Het zal u opgevallen zijn dat de VVD niet met het logo boven een van de drie moties staat en dat is omdat wij met dit voorstel worstelen.

Ik neem u mee in onze worsteling en ik verklap alvast dat aan het einde van de eerste termijn nog geen conclusie zit want, in het verlengde van de woorden van collega Van der Krabben, wij zijn in principe gewoon een gastvrije stad waar je ook oog hebt voor de mensen die echt in de problemen zitten en die ook echt vanwege oorlog huis en haard hebben moeten verlaten. Tegelijkertijd kijk je ook naar de situatie op dit moment en dan zie je dat er in het hele land iets gebeurt waarin onze commissaris van de Koning samen met de gemeenten in Brabant een lijn heeft afgesproken. In 2015-2016 heeft Brabant heel veel gedaan en nu is het ook aan andere provincies om hun verantwoordelijkheid voor noodopvang te nemen en hier in Brabant zetten we in op het versneld huisvesten van statushouders, een lijn die wij als VVD ook onderschrijven. Bouw extra containerwoningen, zodat je die mensen hier kunt huisvesten en ze kunt laten meedoen in de samenleving maar zet hen tegelijkertijd op de wachtlijst voor een sociale woning, zodat we ons systeem niet verder verstoren. Dat is de lijn waarmee wij als VVD uit de voeten kunnen, dat je één verantwoordelijkheid neemt en je dat op een goede manier doet. Tegelijkertijd zien we in den lande een compleet overbelast systeem, door een toegenomen toestroom maar ook doordat de doorstroming daar gewoon niet loopt.

Mensen met een status blijven veel te lang in een opvangcentrum en mensen die te horen hebben gegeven dat ze geen status krijgen, zitten er ook nog steeds, zij worden niet uitgezet. Dan krijg je dus een overbelast systeem waarin de vraag is wat je daarmee doet. Die beelden gaan je aan het hart, je gunt het niemand om op een stoel in Ter Apel te moeten slapen, maar tegelijkertijd weet je niet wie je krijgt als je hier een azc opent. De collega's hier verwijzen vooral naar de Afghanen die voor ons gevochten hebben en als we de zekerheid hebben dat het om 300 Afghanen gaat, weet je zeker dat deze mensen zijn gevlucht voor geweld en voor oorlog, maar dat weten we niet. Voor hetzelfde geld komen er mensen uit veilige landen tussen die hier wel te kwalificeren zijn met het rotwoord 'gelukzoekers'. Dus ik ben benieuwd hoe het college daarnaar kijkt, hoe die in gesprekken met het COA een beeld krijgt over welke mix aan personen met welke achtergrond we hier krijgen en of het college richting het COA bijvoorbeeld kan stellen: we willen hier Afghanen omdat we er daarmee, zoals deze raad in meerderheid uitspreekt, echt zijn voor de mensen die voor geweld zijn gevlucht. De heer ROOVERS: Het hele idee achter een asielprocedure is om te achterhalen of een 69

asielaanvraag wel of niet terecht is. Als u dat al aan de voorkant wilt veiligstellen, moet u eigenlijk aan de voorkant een nieuwe asielprocedure opstellen. De heer GEERS: Je merkt in den lande dat een groot deel van de overlast door mensen uit veilige landen komt en wij vragen of het college de mogelijkheid heeft om daar iets aan te doen en om aan het COA te vragen naar welke groep mensen we hier graag willen opvangen. Dat is een vraag waarvan ik het antwoord nog niet weet en ik hoor graag van het college of dat mogelijk is. De heer SLIKKER: Het doet me oprecht deugd dat de VVD zegt 'in de basis zijn wij bereid om tot opvang te komen' en het zou fijn zijn als dat vanavond ook lukt, maar echt cherry picking gaat niet, dat weet uw fractie ook. U kunt niet zeggen 'wij willen alleen mensen waarvan we zeker weten dat ze de afgelopen maanden uit Afghanistan gevlucht zijn voor de Taliban en de rest mag naar Almere' om maar eens een dwarsstraat te noemen.

Wanneer is die weging voor u dan genoeg, welke toezegging zou u willen hebben anders dan wat mijn collega van de SP volgens mij goed verwoordde? De procedure is er ook om ervoor te zorgen dat, in hele onprettige termen, het kaf van het koren gescheiden wordt en de mensen die hier mogen blijven omdat ze gevlucht zijn… De heer VAN HATTEM: Ik moet me helaas wel aansluiten bij de woorden van de PvdA want ik zie de VVD eigenlijk een beetje een schijnbeweging maken. Ik denk dat de heer Geers heel goed weet dat die keuze gewoon niet te maken is. Het COA laat hier gewoon een groep bussen uit Ter Apel binnenkomen: hier heb je een groep asielzoekers, wij kijken niet uit welke landen ze komen want de procedure moet nog starten. Vang hen maar op, huisvest ze maar in zo'n noodopvang, maar er vindt geen voorselectie plaats. Weet de VVD gewoon niet donders goed dat het niet zo is dat hier alleen een groep Afghanen komt en dat we hier inderdaad mogen verwachten dat er veel gelukzoekers uit alle mogelijke landen, uit de Arabische wereld, uit Afrika en overal vandaan uit veilige landen, komen die voor heel veel overlast zorgen zoals in Kranendonk en Ter Apel. De heer VAN DER KRABBEN: Ik leg het eigenlijk nog scherper op tafel.

De positie die de VVD op dit moment inneemt, brengt ons allemaal aan het schrikken want u legt iets op tafel waarvan u straks kunt zeggen: ja maar ik had toch voorwaarden gesteld, ik wilde dat en dat. Dat kan toch niet, die verantwoordelijkheid moet u toch ook op zich nemen. Het is iets anders dat u het college wensen meegeeft, maar op dit moment moet u vanavond ook helderheid geven. De heer GEERS: Ik heb in het begin van mijn bijdrage gezegd dat we in de eerste termijn niet met een conclusie komen, maar dat we een aantal vragen aan het college hebben. In die zin is het daar ook afhankelijk van en ik hoor graag van het college, dat heeft ook contact met het COA, wat het beeld van het COA is over de verdeling en de percentages van wat er binnenkomt, hoe dat hier ongeveer uit zou vallen en of iets wel of niet mogelijk is. Dan wegen wij als fractie hoe we daarmee omgaan. Voorzitter, een tweede vraagstuk is wel het veiligheidsaspect. De heer Van der Krabben verwees er ook al naar en ik ben ook benieuwd of de burgemeester voldoende zekerheden heeft dat er voldoende capaciteit is om op incidenten te kunnen reageren en we niet een langdurig evenement hebben dat de capaciteit bij alle anderen zaken wegtrekt. Welke lessen hebben we geleerd van 2015 en 2016, de vorige keer waren het er 500 en nu 300, het gebied is ongeveer even groot en de dichtheid zou in principe lager zijn.

Dat kan al helpen in de veiligheidssituatie, maar welke andere lessen hebben het COA, het Autotron en de gemeente geleerd op het gebied van veiligheid om incidenten zoals de vorige keer te voorkomen? Voorzitter, de brief van het COA spreekt over een voorlopige termijn met kans op verlenging. Kan het college aangeven welke eindtermijn eraan zit, gaan we nu een openeinderegeling in of zeggen we 'maximaal een jaar en daarna houdt deze voorziening hier in 's-Hertogenbosch op'? Voorzitter, dat zijn de vragen die wij in de eerste termijn hebben en in de tweede termijn zullen wij de balans opmaken. De heer VAN DEN KERKHOF: Ik snap dat dit een weging voor de VVD is, maar het aantal vluchtelingen en de nood in den lande is vergelijkbaar met die in 2015. Toen stond het logo en de naam van de VVD wel op de motie. Toen wisten we ook niet wie er naar de noodlocatie zou komen en uit welke landen deze mensen kwamen. Wat maakt dat er voor de VVD nu een andere situatie is dan destijds? De heer GEERS: Voorzitter, een aantal vraagstukken is anders. Aan de ene kant heb je nu een aantal jaren die ervaring waarin je merkt dat mensen uit veilige landen die bij elkaar in een centrum zitten de meeste overlast veroorzaken. Tegelijkertijd zie je nu dat al veel druk uit azc's kan worden 70

weggenomen als je de statushouders en de mensen die afgewezen zijn eruit haalt, daarmee komt de capaciteit in Ter Apel veel meer op het niveau waar het mag zijn. Daardoor ligt voor ons de noodzakelijkheid ten opzichte van 2015, de urgentie is een andere vraag… Je hebt andere knoppen om aan te draaien om hetzelfde te bereiken, namelijk dat mensen die gevlucht zijn fatsoenlijk in een azc kunnen worden opgevangen. Daarover hebben wij een aantal vragen aan het college gesteld en op basis van de beantwoording bepalen wij onze positie met als uitgangspunt wat ik in een van mijn eerste zinnen zei. We onderschrijven nog steeds het uitgangspunt van de gastvrije stad, maar de vraag is alleen of er nu de noodzaak is om als 's-Hertogenbosch vooraan te gaan staan om dat te gaan doen. De heer VAN CREIJ: Gewoon ge-DREVEN is voor een humanitaire opvang in de omgeving. Over de zorgen van de heer Van Hattem over de randvoorwaarden die erbij horen, ik woon op de looproute naar het azc en in 2015-2016 is tweemaal een fiets weggehaald en eenmaal de elektriciteit en toch ben ik voor omdat ik denk dat met de juiste randvoorwaarden en een duidelijk deurbeleid die mensen best voor rede vatbaar moeten kunnen zijn. Op het moment dat ze daar zitten, moet dat soort zaken gewoon goed geregeld zijn. Ik heb wel wat aanvullende opmerkingen.

Ik las in de brief van het COA dat de vorige keer paviljoens zijn geplaatst en we hebben hier zojuist de begroting besproken waarbij het heel veel ging over milieu en dat soort zaken. Ik ben daar in 2015-2016 in mijn functie als prins Carnaval driemaal op bezoek geweest en het was daar echt stoken voor de mussen want die tenten zijn niet warm te krijgen. In hoeverre is bij het Autotron bespreekbaar om de gebouwen van het Autotron beschikbaar te stellen, zodat stoken voor de mussen niet noodzakelijk is? De heer VAN HATTEM: Allereerst, het is vreselijk wat de heer Van Creij destijds is overkomen, maar het is des te verbazingwekkender dat hij er alsnog voor pleit om dit toch weer in gang te zetten. Hij noemt daarbij een gesloten deurbeleid. Ik weet niet of u wel eens hebt gehoord van voormalig burgemeester Heijmans van Weert die ook jarenlang ervaring heeft gehad met een azc in zijn stad. Ik heb hem wel eens gesproken in een hoorzitting en hij zei 'als er een azc moet komen, moet er een hek omheen en een slot op de deur. Weet de heer Van Creij dat dit slot op de deur niet geplaatst kan worden omdat alle asielzoekers er gewoon vrij uit kunnen lopen en voor die ellende blijven zorgen. Nog steeds en dat zal opnieuw gebeuren. De heer VAN CREIJ: De vorige keer in 2015-2016 stond er wel degelijk een hek omheen en stonden er beveiligers.

Ik ga ervan uit dat het deurbeleid goed geregeld is. Ik weet ook van buurtbewoners, die best een sociaal hart hebben, dat zij wel willen dat de randvoorwaarden goed geregeld zijn, dat ze bijvoorbeeld een duidelijk telefoonnummer hebben. Tot zover. De heer ROOVERS: Wat mijn fractie betreft, heeft onze gemeente een verantwoordelijkheid richting de mensen die het recht hebben om hier asiel aan te vragen en ook om de zorgen van de omwonenden serieus te nemen, zij hebben recht op een veilige leefomgeving. Daar moeten we niet naïef in zijn en alle misdaad moet worden bestraft en alle overlast moet worden aangepakt, maar die twee principes presenteren als een tegenstelling en een van de twee laten vallen, zou wat mijn fractie betreft een nederlaag voor de menselijkheid zijn. Ik vind het belangrijk om even op te merken dat wij redelijk laat, maar nog wel onder de motie staan, ik vind het belangrijk voor het signaal dat deze motie door zo veel mogelijk partijen wordt ingediend. Daarbij wil ik het laten. Wethouder VAN DER GELD: Volgens mij is dit een heel belangrijk moment want ik begrijp heel goed dat omwonenden in de omgeving van de locatie die het betreft zich zorgen maken of zich wellicht overvallen voelen.

Ik kom daar straks nog op terug, maar voorzitter volgens mij is het hier al heel vaak genoemd, de belangrijkste reden waarom wij dit doen en waarom we dit als college en 's-Hertogenbosch ook willen, is omdat we solidair willen zijn met Ter Apel, omdat we crisisnoodopvang willen voorkomen en, eigenlijk het belangrijkste, vanuit humanitair oogpunt. Ik vond dat mevrouw Dogan van GroenLinks het eigenlijk wel mooi zei, ik had dat zelf ook al genoteerd, het gaat om mensen. We bieden noodopvang voor mensen en dat kan niet vaak genoeg gezegd worden. Voorzitter, dan wil ik benadrukken dat er net zoals in 2015-2016 uiteraard wederom een rol voor de omgeving is. De beheergroep zoals die er toen ook was, wordt met alle lessen die we daaruit hebben geleerd weer opgestart en die dient als klankbord en als toetser in onze richting, samen met het COA, zodat wij daar ook op kunnen acteren. Een ander punt is dat wij wederom komen met inloopmomenten voor de omgeving om hen te informeren, hen de mogelijkheid te bieden om hun zorgen in onze richting te uiten, daar kunnen wij vervolgens iets mee en het COA ook, maar ook om de positieve energie die er hopelijk weer komt op een goede manier te kanaliseren. Ik herken niet de 71

schaal waarop incidenten zouden hebben plaatsgevonden waarover de PVV spreekt, maar er hebben wel incidenten plaatsgevonden. We moeten daar ook nu inderdaad zeker niet naïef in zijn, daar houden we de ogen ook zeker voor open en daar blijven we op de bal, maar er was in 2015-2016 ook positieve energie met meer dan 300 vrijwilligers die zijn opgestaan en die hier uiteindelijk ook de handen uit de mouwen wilden steken, ook voor hen zullen we de deur openen. Voorzitter, als reactie op de moties vanuit de raad zou ik willen zeggen dat we geen bezwaar hebben tegen de bijna raadsbreed ingediende motie en dat wij de motie van de PVV ontraden. Voorzitter tot slot over hoe het proces er verder uitziet en daarna kom ik nog even op de gestelde vragen. Indien de motie wordt aangenomen, en daar ziet het naar uit, gaan wij nader in gesprek met het COA om de zaken echt in een definitieve overeenkomst te gieten, neemt het college daar een besluit over en tekent het een bestuursovereenkomst, in die volgorde. Daarna vinden er ook inloopmomenten voor de omgeving plaats en vervolgens wordt de noodopvang operationeel. Ik onderstreep nog maar even het woord 'noodopvang' want vanavond is al een paar maal het woord 'azc' gevallen, het gaat om noodopvang. Een azc is een structurele voorziening en het gaat hier om noodopvang.

Om alvast de laatste vraag van de VVD te beantwoorden, de voorwaarden die wij in de richting van het COA hebben aangegeven is maximaal een jaar. Als de noodopvang operationeel is, is vanzelfsprekend ook de beheergroep operationeel. Ik hoop dat ik daarmee ook de vraag van D66 over de afstemming met de omwonenden van de noodopvang heb beantwoord. Dan de vraag van Bosch Belang over de financiering van handhaving. Wij hebben in de richting van het COA ook de voorwaarde gesteld dat we de indirecte kosten vergoed willen zien. Het rijk stelt gelden ter beschikking per hoofd dat wij binnen de gemeentegrenzen opvangen. Als het goed is, dekken die gelden de indirecte kosten en als dat niet zo is, kunnen wij daarover samen met het COA in gesprek met het rijk. Huisvesting statushouders, in de richting van Bosch Belang. Daar liggen we op koers en het college heeft besloten dat het streven is om ervoor te zorgen dat we daar tegen het einde van 2021 zeker op de nul uitkomen. Een vraag over veiligheid, ook een vraag van de VVD, is welke lering we trekken uit 2015-2016. We hebben bij het COA aangegeven dat we echt iets moeten doen aan verveling op die locatie. Dat was ook een van de zaken die we in 2015 en 2016 tegenkwamen, men kan daar vrij weinig doen.

Dat is echt een element van aandacht en ik blijf in mijn gesprekken met het COA benadrukken dat dit echt beter moet ten opzichte van 2015-2016. Het element verveling is echt een punt van aandacht, daarvoor staat het COA primair aan de lat en die realiseert zich dat ook. Dan kom ik bij de vragen van de VVD over de doelgroep en ik begin met wat hier in de raad is gewisseld. Dat klopt, wij kunnen geen triage vooraf van het COA eisen of vragen, zo zit de asielprocedure simpelweg niet in elkaar. Ik kan wel iets zeggen over hoe de samenstelling van de asielinstroom op dit moment is. Die is anders dan in 2015-2016, toen bestond die instroom voor 95% uit mensen uit Syrië en nu is die doelgroep gemêleerder, namelijk mensen uit Syrië, Turkije en Afghanistan. Wij hebben nu in het gesprek met het COA aangegeven dat die deur zeker voor gezinnen open staat en dat we daar ook een gemêleerd gezelschap verwelkomen, maar het is vanuit humanitair oogpunt, en dat is volgens mij een gedeeld belang van het COA en van ons, wel de vraag of je gezinnen op deze locatie wilt opvangen. Dat hangt ook af van de locatie zoals we die precies gaan realiseren omdat het dan heel specifiek kinderen betreft. Dat is primair aan het COA en daar kan ik geen toezegging op doen, maar die kans is groter dan in 20152016.

De veiligheid is uiteraard afgestemd met de politie en het helpt, om het maar even zacht uit te drukken, dat de provincie achter ons staat en dat die dit besluit ook steunt, ook in de vraag naar politiecapaciteit. Dus die dekking van de provincie helpt daarin. De heer VAN HATTEM: Voorzitter, even een verduidelijkende interruptie. Ik hoorde de wethouder spreken over 'de provincie', bedoelt hij daarmee het college van GS? Wethouder VAN DER GELD: Nee, dit gaat om de commissaris van de Koning. De eindtermijn heb ik genoemd. Voorzitter, dan heb ik hopelijk alle vragen beantwoord. De VOORZITTER: Er is nog een vraag van de heer Van Creij over de aard van de huisvesting. Wethouder VAN DER GELD: Het was natuurlijk die witte tent zoals we die allemaal kennen. Het COA zei 'het is eigenlijk een 2.0 versie van wat we toen hadden als we dit gaan realiseren' en we streven er allebei naar om direct met paviljoens te starten. De locatie die u noemt, is niet in beeld en ik denk dat dit ook niet realistisch is, maar hij wordt sowieso beter dan in 2015-2016. De heer VAN CREIJ: Dan toch even een aanvullende vraag. Is met het Autotron bespreekbaar om in ieder geval in de wintermaanden gebruik te maken van de huidige huisvesting omdat die gewoon geïsoleerd is, in de zomermaanden zijn er minder stookkosten. 72

De heer VAN HATTEM: Ik hoorde de wethouder zeggen dat die paviljoens minder geschikt zijn voor gezinnen en we kunnen er wel van uitgaan dat er grote groepen alleenstaande mannen zullen komen. Wat mij bijzonder stoort en wat ik me afvraag is dat de wethouder spreekt over het besluit, dat er een bestuursovereenkomst wordt gesloten en dat er dan pas inloopmomenten voor de omwonenden zijn en geen inspraakmomenten. Waar is de inspraak van de bevolking gebleven bij een college dat pretendeert alles samen te doen? Wethouder VAN DER GELD: Voorzitter, de suggestie van de heer Van Creij. Het gaat hier om noodopvang en dit is ook afgestemd met Libéma, de provincie en het COA en ik ga er daarom van uit dat die locatie simpelweg niet kan en niet past om wat voor reden dan ook. Ik zal er nog even induiken en als het toch is dan hoort u dat en dan hebt u in die zin een doorbraak geforceerd. Ik ben het in die zin wel met u eens dat dit vanuit humanitair oogpunt een betere optie zou zijn, maar er is ongetwijfeld een reden waarom dat niet kan. Voorzitter, in de richting van de PVV. Het gaat om noodopvang, dus de urgentie is hoog en het moet ook snel gebeuren, maar dat betekent niet dat we inwoners passeren.