Notulen raadsvergadering 2021-11-09

De heer GEERS: Ik vind dat wethouder Van der Geld door het alleen te koppelen aan de nota Duurzaamheid geen recht doet aan de SDG's omdat het moet gaan over de beschikbaarheid van onderwijs, gezond drinkwater en bijvoorbeeld een goede rechtsstaat. Vindt de heer Van der Geld niet dat je de SDG's breder moet zien dan alleen verwijzen naar een klimaatnota? Wethouder VAN DER GELD: Het antwoord is 'ja' voorzitter. Ik noemde net onder andere schoon water, maar het gaat ook over toegankelijkheid van onderwijs, talentontwikkeling en nog veel meer, wat wij over het algemeen nastreven. De VOORZITTER: Ik begrijp dat u het oneens bent. De heer VAN HATTEM: Ja maar dat is nou juist de discussie voorzitter want het punt is dat door die SDG's in ons beleid te laten fietsen, of erin te laten sijpelen zoals de wethouder het zelf zegt, is het risico dat je hele brede kaders krijgt en de heer Geers noemde net al allerlei voorbeelden die ook allemaal onder die SDG's vallen, waardoor we binnen ons beleid steeds vaker zullen horen 'ja maar dat valt onder die SDG's en dat valt onder die SDG's en daar voldoen we aan', terwijl we lokaal als raad over onze kaders moeten gaan.

Nu krijgt je een soort beleidsvervaging en mijn vraag is: hoe kunnen wij onze kaders scherp houden als je daar zo'n heel breed bijna universeel kader boven hangt zonder scherpe sturing van de raad? Wethouder VAN DER GELD: Voorzitter, de heer Van Hattem vraagt als raadslid aan mij hoe de raad de kaders scherp kan houden en mijn antwoord is door ze scherper te stellen en daartoe dient onder andere een amendement. U kiest ervoor om het te schrappen en dat kunt u ook zien als een vorm van scherpstellen, maar u kunt ook de doelen, in dit geval de VN-ontwikkelingsdoelen, nog 44

scherper stellen, dat is natuurlijk ook een middel. Voorzitter dan motie 4, Onderzoek kwaliteit openbare ruimte. Geen bezwaar, wij omarmen deze motie. Wij zien ook dat het knelt, dat is niet van vandaag op morgen gebeurd en wij kijken nu naar wat daar gaande is, dat doen we eigenlijk altijd. Voorzitter, dit is eigenlijk een stapje extra, dat uw raad daarbij betrokken wil worden. Dus wij zullen u zeker bij dat onderzoek betrekken. Dan motie 8, de verzilverlening. Die motie is ook in 2019 ingediend en is toen ook ontraden. Hoe sympathiek ook, maar dit vraagt wel om middelen vanuit de gemeente en de gemeente heeft onder andere de energiebespaarlening, dat kan met rijksmiddelen. Ik kan de middelen vanuit duurzaamheid maar eenmaal inzetten, dat betekent een verschuiving en dan is de verzilverlening simpelweg niet de meest effectieve manier om in dit geval aan CO2-reductie te doen, hoe sympathiek ik hem ook vind. Dus ik moet de motie ontraden. Mevrouw HERNÁNDEZ: Het commentaar van de wethouder dat dit negatieve gevolgen voor de gemeente zou hebben, verbaast me. Het is duidelijk dat het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting degene is die de leningen gaat verstrekken.

Wij moeten dat wel bekendmaken in onze gemeente en dat moeten we wel omarmen, maar in principe heeft het geen gevolgen voor de gemeente en in het dictum staat dat de voorwaarden dienen te borgen dat er geen negatieve gevolgen voor de gemeente ontstaan. Wethouder VAN DER GELD: Voorzitter, ik wil het best dubbelchecken met dien verstande dat wij niet tot operationalisering van de lening overgaan als dat financiële middelen van de gemeente vraagt want mijn informatie is namelijk dat dit wel zo is en ik hier geen welles-nietes wil gaan spelen. Als het geen financiële middelen van de gemeente kost, koppen we hem in, maar mijn informatie is dat dit wel zo is en daarom moet ik hem ontraden. De heer GEERS: Verstaat de wethouder een garantstelling ook onder de financiële middelen van de gemeente? Wethouder VAN DER GELD: Ja voorzitter. Dan motie 13 over ROS-media. Als het gaat om een begroting van € 800 miljoen praten we hier misschien over relatief klein bier, maar ik wil wel zuiver zijn in hoe wij ook in dit geval met dit medium omgaan. Als het college en de raad hiermee instemmen, wat zeggen wij dan tegen allerlei andere verzoeken die bij ons binnenkomen? Radio Mexico, radio Atlantis et cetera hebben het ook moeilijk.

Voorzitter, daar hebben wij geen regeling voor, dus dat voelt voor ons als willekeur en ik stel voor dat, als u een discussie wilt over hoe wij omgaan met radio 's-Hertogenbosch, we die in december a.s. voeren als we het over lokale media hebben. Als u hem nu hier bij de begroting neerlegt en vraagt om voor één enkel medium geld beschikbaar te stellen, ontraad ik hem. Dat is mijn toelichting daarop. Dan motie 18, Zon op dak. Er gaat bijna geen raadsvergadering voorbij of we hebben het over zon op dak. Het doel is volgens mij CO2-reductie en energiebesparing en we spreken een energie-index met de woningbouwcorporaties af die zij op hun areaal realiseren. Daarmee sturen we op effect, namelijk CO2-besparing en niet op het middel, in dit geval zon op dak. Vanuit die beleidsmatige invalshoek ontraad ik de motie. Bijvoorbeeld Zayaz doet een aanbod aan 1000 huurders per jaar en BrabantWonen opereert vraaggestuurd in de richting van haar huurders. Dus als iemand van BrabantWonen graag zonnepanelen wil, opereert BrabantWonen daar ook naar. De heer KAGIE: Wat houdt de wethouder tegen om hier wat offensiever in te gaan? Amersfoort heeft ruim 20% zonnepanelen op de daken en wij 12%. Wat is daarop tegen? Wethouder VAN DER GELD: Twee dingen voorzitter.

Laat ik niet te veel de diepte ingaan, maar dan knaagt het ook bij mij en dan denk ik 'dat moet beter', dat ben ik helemaal met u eens en ik denk dat we het daar bijna allemaal over eens zijn. Voorzitter, daar moet actie op plaatsvinden, maar ik wil wel zuiver zijn in de afspraken met de corporaties. Dat laat ook onverlet dat de corporaties zon op dak wel degelijk aanjagen, maar als we praten over beleid en de afspraken met de corporaties sturen we op effect. Dat is het totale areaal van de woningen en het kan zijn dat zij een totale woning gaan verduurzamen in plaats van dat ze alleen maar inzetten op zonnepanelen en zo sturen wij in de richting van de corporaties. Ik wil mijn capaciteit hier zo min mogelijk noemen, maar dat is wel degelijk een issue. Het is hier al veel gewisseld, ik kan mijn capaciteit maar eenmaal inzetten als het gaat om de energietransitie. De corporaties staan primair aan de lat als het gaat om zon op hun dak en vandaar dat ik daarop stuur. Dat was het voorzitter. De heer KAGIE: Over welke capaciteit hebt u het precies, de gemeentelijke capaciteit, 45

beleidsmatig aanjagen of wat bedoelt u daarmee? Wethouder VAN DER GELD: Het laatste. Tot slot motie 24, Aardgasvrij De Haren. Er is volgens mij al consensus over het wel of niet aanhouden van deze motie, maar dat weet ik niet zeker. Dat zou ook mijn advies zijn, er is volgens mij al een goede inleidende beschieting geweest als het gaat om deze discussie en het zou mooi zijn om deze discussie te voeren bij de bespreking van de transitievisie Warmte in december a.s. Ik hoop eerlijk gezegd dat u hem aanhoudt. Ten slotte dank voor de steun voor het raadsvoorstel over de Bossche Stadsdelta. Collega Kâhya zal de motie over de Vogelstraat beantwoorden en collega Van Olden nog een aantal moties over energiearmoede. Wethouder KÂHYA: Een viertal moties en ik begin met motie 14 over de deelscooters. U loopt hiermee eigenlijk vooruit op een commissiebehandeling van de raadsinformatiebrief die u zelf voor de commissie Omgeving hebt geagendeerd. Het aanbod van deelmobiliteit groeit omdat we ook zien dat dit antwoord geeft op de mobiliteitsbehoefte, we zien dat ze in onze gemeente en ook in veel andere gemeenten flink worden gebruikt. Aan de andere kant wil je de uitwassen en de overlast die dit met zich mee kan brengen zo veel mogelijk inperken.

Dat is een complex vraagstuk en we hebben u in onze aanpak Deelmobiliteit laten weten hoe we daar de komende jaren mee aan de slag gaan, samen met de aanbieders, maar ook samen met andere partners zoals de Brabanthallen, om daarin een goede weg te vinden, ook op weg naar een vergunningssystematiek waarin we ook de kaders en de spelregels goed vaststellen. Als u met deze motie free floating volledig wilt afschaffen, gaan we naar het klassieke havenmodel en ik vraag me af of dat ons verder gaat brengen. Op dit moment ontraden we de motie en ik kijk uit naar de inhoudelijke discussie die we in de commissie gaan voeren. M16 gaat over de bereikbaarheid van onze gemeente met het openbaar vervoer, wat natuurlijk ontzettend belangrijk is. De provincie is het bevoegd gezag en de concessieverlener en de huidige concessie maken geen expliciet onderscheid tussen stads- en streekvervoer. Als met de motie wordt bedoeld dat we meer middelen naar zwakke lijnen brengen ten koste van geld en middelen voor bussen waarvan wel veel mensen gebruikmaken dan is dat volgens mij het creëren van een nieuw probleem door het oplossen van een bepaald probleem. In de gesprekken met de provincie gaat het natuurlijk wel over hoe we zorgen voor goede alternatieven daar waar grote bussen minder rendabel zijn, om wel de mobiliteitsvragen in het openbaar vervoer te beantwoorden.

Die gesprekken lopen en specifiek ook over lijn 90. De suggestie om die lijn anders te laten rijden werkt niet, dat heeft Arriva ook in Nuland uitgelegd, omdat die lijn langs de snelweg rijdt waardoor je ook een bepaalde snelheid hebt en als het via een andere route veel langer duurt, wordt die lijn minder aantrekkelijk voor de huidige gebruikers. Desalniettemin continueren we de gesprekken, zullen we schriftelijk vragen beantwoorden en hopen we ook samen met de provincie, waar deze politieke discussie ook speelt, te kunnen aangeven hoe we oplossingen kunnen bieden voor de behoefte aan bereikbaarheid van de kernen met het OV en we ontraden deze motie. Het centrum van Rosmalen, M20. Eenduidige borden is een vanzelfsprekendheid en we zorgen ervoor dat de leefbaarheid en de veiligheid in het centrum van Rosmalen toeneemt door de auto te weren en ruimte te creëren voor voetgangers en fietsers, maar wel in de juiste volgorde en daarom ontraden we de motie. We hebben nu een voorgenomen verkeersbesluit voor de maatregelen die we willen nemen en dat is geldig tot eind november 2021. Daarna nemen we het definitieve verkeersbesluit, dan gelden die regels en dan komen er ook direct de juiste borden, maar wel in die volgorde zoals we dat altijd doen. Dan agendapunt 6, de Bossche Stadsdelta en motie 1. Die gaat over de Vogelstraat, het tweede discussiepunt in deze raad na zon op dak.

De studie Update bereikbaarheid Spoorzone bevestigt opnieuw dat de eerdere conclusie dat het doortrekken van de Vogelstraat negatieve effecten heeft op de bereikbaarheid en de leefbaarheid van onze stad en de ontwikkeling van de Spoorzone en de Bossche Stadsdelta. Dus is het voornemen om het uit het Structuurfonds te halen. U hebt de raadsinformatiebrief hierover geagendeerd voor de komende Commissieronde en u gaat het in december a.s. over het raadsvoorstel over de Diezebrug hebben. Wij kijken ook naar die discussies uit. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik schors de vergadering, zodat we even kunnen genieten van een snack, mede mogelijk gemaakt door het presidium en de griffie. We komen uiterlijk om 17.15 uur terug. Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren, van harte welkom bij het tweede deel van de eerste termijn van het college en ik geef graag het woord aan wethouder Van Olden. 46

Wethouder VAN OLDEN: Dank u wel voorzitter, een amendement en een aantal moties. Om te beginnen het amendement Veilig maken van de skatebaan. Het college heeft geen bezwaar, maar wel twee kanttekeningen. Er zijn natuurlijk extra onderhoudskosten van circa € 7.000 per jaar gemoeid met het intensiveren voor en een upgrade van de huidige skatevoorziening naar een bovenwijkse voorziening moeten we ook even kijken of de huidige locatie iets verruimd moet worden of wat dies meer zij, maar daar komen we op terug en geen bezwaar tegen deze motie. Collega Van der Geld gaf het al aan bij het amendement Energiefixer, de energiearmoede. De regering heeft in de brief van 15 oktober jl. aangegeven dat ze in verband met de snelheid kiest voor een generieke maatregel om zo veel mogelijk mensen te bereiken en wij hier in 's-Hertogenbosch proberen de schrijnende gevallen met maatwerk te bedienen, dat heeft uw raad breed omarmd. Er liggen twee moties voor, veel elementen uit de moties 2 en 3 pakken we op en in de finetuning van motie 3 zit bijvoorbeeld dat wij van energieleveranciers niet de gegevens krijgen van mensen met langdurige contracten, flexibele contracten et cetera. Aan de corporaties vragen om huurverlaging voor de mensen met de laagste inkomens biedt geen soelaas omdat zijn over het algemeen huurtoeslag hebben.

Wellicht kunnen we die moties in elkaar duwen omdat wat we hier met elkaar gedeeld hebben van zo'n eminente importantie is dat we alles doen om de schrijnende gevallen in de brede zin op te pakken. Ook in motie 3 zitten echt goede elementen, we gaan natuurlijk proactief kijken en in de marge gaan we in het kader van 'woonlasten de baas' met de corporaties spreken over of er nog iets slims is te bedenken. Voor nu heb ik geen bezwaar tegen motie 2 en ik ontraad motie 3. De heer SLIKKER: Ik hecht niet aan het exact aannemen van de motie, maar ik hecht er wel aan dat we als stad voldoende doen voor mensen die in energiearmoede raken. Als u zegt de middelen te zoeken in de TONK, de screening Reserves en de algemene middelen die we voor armoede en schulden hebben en die proactieve aanpak te zoeken via 'eerste hulp bij geldzaken' in samenwerking met energieboeren en de corporaties dan trek ik met liefde en plezier die motie in, als het maar gebeurt. Wethouder VAN OLDEN: Dat laatste zeer zeker en we hebben natuurlijk ook energieboerinnen en dan zitten we ook weer in balans.

Zonder gekheid, dit is zo schrijnend dat we echt achter de schermen en voor de schermen alles op alles zetten ook voor waar u tegenaan loopt en als u nog een creatief idee hebt, meldt dat, mail mij, app mij of de collega's en in het bijzonder collega Van der Geld want we trekken als college gezamenlijk op, maar collega Van der Geld en ik doen net even een pasje naar voren omdat het onze portefeuilles betreft. Dan motie 9. Ik heb zeer zeker geen bezwaar tegen die motie omdat het ons gaat helpen om een hele batterij ministeries langs te gaan. In uw motie noemt u alleen de ministeries van OCW en Defensie, maar er zijn ook andere ministeries zoals Infrastructuur en Waterstaat en de inspectie Leefomgeving.

We gaan gewoon iedereen benaderen en wellicht, dat heb ik ook aangegeven op de erfgoedavond op 14 oktober jl., gewoon een conceptlast onder dwangsom met een dwangsom van € 100.000 per week of zo om de zaak even lekker aan te jagen om een beetje actie te creëren want mijn collega Hoskam had al een prachtig verhaal en ja, het is ook mijnerzijds de laatste begroting, Mijn voorgangster Jetty Eugster heeft het convenant gesloten en als je dan constateert dat je wel archeologische onderzoek hebt mogen doen, dat je iets hebt mogen doen, maar dat je bij de grote stappen vastloopt in het moeras dat Den Haag heet… Ik ben zelf in Den Haag geboren, dus nog een laatste actie de komende maanden en we worden met die motie 9 hopelijk ruimhartig ondersteund. Dan motie 10, 'Geld reserveren voor aanpak armoede en schulden'. Dat is de TONK-regeling, die is natuurlijk ook beschikbaar gesteld voor de ondersteuning en het college heeft geen bezwaar tegen de TONK-regeling. Mijn collega Hoskam heeft natuurlijk al aangegeven dat het wel effect heeft op wat er gebeurt met de jaarrekening, maar dat zien we in 2022 dan wel. Op deze motie in ieder geval geen bezwaar. Dan de huisvesting van de Heemkundekring. De heer VAN HATTEM: Ik deel het enthousiasme van de wethouder over de Heemkundekring, maar ik heb een vraag over de vorige motie.

Ik hoorde in het eerste deel van het debat wel enige twijfel bij het inzetten van de TONK-regeling omdat het rijk die mogelijk kan vorderen voor de inzet voor zzp'ers. Kan de wethouder misschien ingaan op dat risico, of dat een risico is als we het voor dit doel gaan bestemmen. Wethouder VAN OLDEN: De motie zegt dat het gaat om de aanpak van armoede en schulden en dat is natuurlijk in brede zin en niet specifiek gericht op een bepaalde doelgroep maar op iedereen die hiermee te maken heeft waaronder ook zzp'ers. Dus dat is de strekking van de motie zoals dat hier ook breed wordt neergezet, Het college heeft geen bezwaar tegen het aangeven van het overschot 47

van de TONK-middelen, die kunnen generiek beschikbaar zijn voor het taakveld Armoede en schulden. Dat is ook een beetje in de lijn van zoveel jaar geleden, 'WMO-geld moet WMO-geld blijven', en ook een beetje met de gedachte 'we krijgen extra geld voor de jeugdzorg, maar dit college en deze gemeenteraad kopen daar geen lantaarnpalen voor, maar besteden dat aan het Sociaal Zorgfonds en het taakveld Jeugd'. Dat geldt ook voor het TONK-geld, dat is toch echt armoede en schuldendienstverlening en zo proberen we in ieder geval richting te geven met de geldstromen die we hebben. Dan ga ik verder met de motie 11, de huisvesting Heemkundekring. De vorige keer dat de heer Van Creij daar aandacht voor vroeg, wilde men nog naar de Kruisstraat en nu wil men gewoon in PERRON-3 blijven. PERRON-3 wordt gehuurd van de stichting PERRON-3 en de Heemkundekring is een van de gebruikers. Dus als men binnen de reguliere subsidie die de Heemkundekring krijgt in overleg met PERRON-3 kan kijken hoe het zit met de al dan niet tijdelijke expositieruimte dan is in ieder geval dat de plek voor het gesprek tussen de Heemkundekring en het college ontraadt op dit moment deze motie. Dan motie 17, 'Kansenpas voor iedereen'. Het is inderdaad al een tijd geleden dat we onderzoek hebben gedaan naar de 073-pas zoals die toen werd genoemd.

Die is het niet geworden, we hebben nu veel bereik via 's-Hertogenbosch tegen armoede, STA en de Quiet, veel meer dan de afgelopen jaren, maar het is altijd goed om te kijken wat een kansenpas ons in brede zin kan opleveren en dan is het ook nooit verkeerd om te kijken naar bijvoorbeeld Dordrecht en een aantal andere gemeenten of we daar iets van kunnen leren, al dan niet in de combinatie met onze dataontwikkeling en innovatie om hierin een goede slag te maken. Het college heeft geen bezwaar tegen de motie zoals ingediend door het CDA, D66 en GroenLinks. De heer GEERS: Toch even een vraag over een van de laatste opmerkingen van wethouder Van Olden. Hij zei dat dit ook in het kader van de data een welkome aanvulling zou zijn, maar volgens mij heeft deze raad tijdens de vorige bespreking over data ook uitgesproken dat voorzichtig moet worden omgegaan met het koppelen van persoonlijke data en daar wil ik wel echt een voorbehoud maken, we moeten deze kansenpas niet gebruiken om allerlei data te delen die we niet moeten delen, ter bescherming van de burger. Wethouder VAN OLDEN: Een terechte opmerking van de heer Geers van de VVD. Het gaat niet om het delen van data, maar of we iets kunnen leren van de ontwikkeling van het pasjessysteem ten opzichte van tien jaar geleden, zodat het veel gemakkelijker is, maar uiteraard met respect voor de persoonlijke data.

Dat is een beetje de achterliggende gedachte van mijn opmerking, maar een terechte opmerking van u. Ten slotte de motie over bescherming en onderhoud van historische gedenktekens. Binnen deze gemeente is er permanent aandacht voor en toezicht op onze gemeentelijke oorlogsmonumenten, überhaupt monumenten en de plaquettes. Als herstel of renovatie nodig is, pakken we dat op binnen de reguliere budgetten. De opdracht voor Nuland is begin 2021 al gegeven en dat is in de zomer gereedgekomen. We hadden natuurlijk gehoopt dat het voor 4 mei klaar zou zijn, maar vanwege leveranties en personeel is het deze zomer gereedgekomen. In Engelen hebben we persoonlijk het monumentje bij de kerk heropend. Dus het college heeft geen behoefte aan deze motie en ik merk ook op dat ons hoofd Kabinetszaken en zijn team zich al jarenlang inzetten voor het onderhouden en het veiligstellen van monumenten, zelfs het onderhoud van het monument voor generaal Rolls in Wales is niet aan zijn aandacht ontsnapt. Als u ergens tegenaan loopt waarvan u denkt dat het extra onderhoud moeten hebben, pak de telefoon en bel in dit geval direct de chef Kabinetszaken want daar wordt gewoon naar gekeken.

Op zich zijn uw opmerkingen terecht, we hebben die gedenktekens niet voor niets, we willen zeker in 's-Hertogenbosch nu, in 2022, over tien jaar en nog verder de elementen uit de geschiedenis en de actualiteit in woord en beeld goed en ordentelijk voor ons nageslacht en onze bezoekers behouden. Dat was het. Wethouder GEERS: Bij de begrotingsbehandeling ook vijf moties die te maken hebben met de woningbouw of ruimtelijke ontwikkeling en daar zal ik nu even wat nader op ingaan, te beginnen met motie 1 van Bosch Belang, het versterken van de regionale samenwerking en vernieuwen van regionale woningbouwafspraken. Dat is eigenlijk een motie die aansluit op wat we op dit moment in uitvoering hebben, namelijk het komen tot een verstedelijkingsakkoord met de provincie en het rijk; om een akkoord te sluiten met de regiogemeenten van de gemeente 's-Hertogenbosch waarin we eigenlijk aangeven: we hebben een stedelijke regio waarin ook dat woonmilieu zit en laten we er nou samen voor zorgen dat we daarin de juiste stappen zetten. In dat opzicht is deze motie dan ook zonder gevolg. Dan motie 5, Woningbouwbeleid, van 50PLUS. Die motie vraagt eigenlijk om een sterkere positie van de gemeentelijke overheid, waarbij voorkeursrecht en onteigening niet uit de weg wordt gegaan.

Vooropgesteld dat wij alle instrumenten inzetten die op dat moment nodig zijn en die we ook kunnen inzetten en dat zie je onder andere door onze deelname aan bijvoorbeeld 48

verschillende PPS-constructies die we hebben bij Willemspoort, het Paleiskwartier en Haverleij, maar ook samenwerkingsverbanden en tenders zoals EKP-Noord. Ook zeker niet onbelangrijk, daar hoor ik 50PLUS vaker over, is onze actieve grondpolitiek bij De Groote Wielen en station Oost en het beschikbaar stellen van vastgoed dat we eigenlijk afstoten, bijvoorbeeld voormalige onderwijsgebouwen die we beschikbaar stellen aan corporaties, zodat die voor woningbouw kunnen worden ingezet. Daarnaast heeft u extra instrumenten ingezet zoals de huisvestingsverordening en de doelgroepenverordening waarover u in de vorige raadsvergadering hebt besloten. In dat opzicht ontraden wij dan ook deze motie. Los daarvan maken we ook prestatieafspraken met woningcorporaties en dan ga ik door naar motie 6. De heer KAGIE: Dat is toch een mooie redenering, de wethouder somt op wat de collega's van de SP, 50PLUS en de PvdA vragen en hij zegt vervolgens 'wij ontraden hem'. Dan had u beter kunnen zeggen: hij is helemaal in lijn en hij is zonder gevolg. Leg het verschil eens uit wethouder. Wethouder GEERS: Ja voorzitter, wij zijn al decennia bezig met het organiseren van die sterke positie. De heer KAGIE: Misschien heeft wethouder het niet begrepen, ik bedoel het verschil met het aanhalen van de regionale samenwerking van collega Van der Krabben.

Toen zei u 'daar zijn we mee doende, geen gevolg' en nu komt u met ontraden terwijl het in feite geen gevolg is. Wethouder GEERS: U vraagt hier om op korte termijn een aantal extra stappen te zetten en die voor te leggen. Wij hebben hier al heel veel extra stappen gezet, we hebben een actieve grondpolitiek en in dat opzicht gaan wij hier iets nieuws doen. In dat opzicht hebben wij die sterke positie en zorgen we ervoor dat de woningbouw gerealiseerd wordt, daarmee ontraden wij deze motie. Tot zover voorzitter. Mevrouw HERNÁNDEZ: Als ik het goed begrijp, ontraadt u iets wat nu al gebeurt. Ik kan de logica niet vinden, ik kan wel begrijpen dat u zegt dat iets geen gevolg heeft want u benoemt een aantal instrumenten en u gaat door in die richting, maar u ontraadt dat en dat betekent dat het lijkt of wat ik hier samen met andere partijen voorstel niet aan de eisen voldoet, terwijl dat wel zo is. Het zou u sieren dat u deze motie minstens zonder gevolg benoemt in plaats van hem te ontraden. Wethouder GEERS: Dan toch even het verschil. Bosch Belang heeft een motie ingediend met een nieuw traject dat we al hebben opgestart. U dient feitelijk een motie in om te komen tot een sterkere positie, terwijl wij al decennialang op die manier aan het werk zijn.

Daar zit wel een heel groot verschil in en daarom ontraden wij de motie die u hebt ingediend en zien wij geen gevolg in de motie van Bosch Belang. Mevrouw HENDRICKX: Ik hoor alle moties aan en ik hoor precies wat u zegt, de moties van de coalitie zijn allemaal geen probleem, maar de moties van de oppositie zijn toch vaak hindernissen. Het zou zo motiverend zijn als het college bij moties van de oppositie ook zou zeggen: dat past eigenlijk wel in wat we al doen en we omarmen het. Het gaat even om de spelregels en hoe je met elkaar omgaat. Dat is het punt dat ik hier wel maken, we zouden het ook anders met elkaar kunnen doen. De VOORZITTER: We hebben spelregels en gedragsregels en volgens mij is dit een gedragsregel en geen spelregel. De heer GEERS: Hoor ik het goed dat de wethouder zegt 'dat doen we al met de middelen die genoemd zijn'? Het knelpunt zit hem erin op korte termijn met voorstellen te komen en dat zou suggereren dat we dat op dit moment niet doen, maar als de raad onderschrijft dat die instrumenten actief moeten worden ingezet, is dit voor deze wethouder een ondersteuning van zijn beleid. Wethouder GEERS: Zo kan hij ook beredeneerd worden, maar ik verwijs dan wel naar het deel 'spreekt uit dat het noodzakelijk is geworden dat de gemeentelijke overheid een sterke positie gaat innemen op de woningmarkt'. Die hebben we ingenomen.

De heer KAGIE: Nu het volgende en ik stel de collega's van 50PLUS, de PvdA en de SP voor om een sterkere positie in te nemen want daar ging het debat even over, een sterkere positie in te nemen en dan heb je actieve grondpolitiek et cetera. Voorzitter, wellicht is dat een… 49

De heer SLIKKER: Als we dan inderdaad de tekst van motie 1 naast deze motie leggen dan zegt motie 1 'sterker tot een versneld samenwerkingsverband te komen'. Het verschil in de duiding van het dictum van motie 1 en deze motie is nihil en verwaarloosbaar. Ik heb altijd een verschrikkelijke hekel aan tekstexegese omdat ik vind dat moties iets moeten veranderen in de werkelijkheid, maar het moet wel kloppen. Wethouder GEERS: U kunt straks zelf aangeven wat u vindt bij motie 1 en bij motie 5, daar kunt u zelf over beslissen. Dan motie 6, 'Deelname aan de woningbouwcorporaties'. Deze motie komt regelmatig terug en het college is daar helder over, wij hebben een goede constructieve samenwerking met de corporaties, schoenmaker blijf bij je leest en de corporaties zetten daar goed op in. De cijfers van de komende jaren die ik in de commissievergadering Omgeving heb aangegeven, liegen er niet om, dus de komende jaren wordt er ook heel veel sociale woningbouw opgeleverd. Daarom ontraden wij deze motie. Mevrouw HENDRICKX: Er zijn in andere steden echt goede voorbeelden om te komen tot die versnelling, waarom pakt u die handschoen dan toch niet op? De gemeente heeft de grondposities en de woningbouwvereniging heeft verstand van het bouwen van aantrekkelijke goedkope woningen waarom zouden we de koppen niet bij elkaar steken als je kijkt naar de wachtlijsten? Laten het proberen.

Wethouder GEERS: Die samenwerking met de woningbouwcorporaties is er. We maken ook jaarlijks prestatieafspraken, we hebben meerjarenprestatieafspraken, maar u vraagt feitelijk om deel te nemen aan de woningbouwcorporaties en dat ontraden wij omdat we sinds de Woningwet 2015 een andere verhouding met de corporaties hebben waarin we beter kunnen schakelen. Dan motie 7, 'Groen groeit mee'. De gemeenteraad heeft het Groen en klimaatbestendig beleid vastgesteld waarin onder andere ook de groennorm is opgenomen. Daarmee zorgen we er eigenlijk voor dat we groene projecten realiseren en dat we daar ook rekening mee houden. U vraagt nu om daar nog iets aan toe te voegen waardoor we ambities gaan stapelen en dat komt de versnelling in de stadsontwikkeling en de woningbouw niet ten goede. Daarom ontraden wij ook deze motie. Mevrouw HENDRICKX: Voorzitter, als ik even mag. Daar zit wel een aanname in. U zegt dat dit de woningmarkt zal frustreren en dat is volgens mij een aanname.

Ik zeg eigenlijk: nu draait de gemeenschap op voor het aantrekkelijk maken van de openbare ruimte en ziet u geen kans om met de projectontwikkelaar die de komende jaren heel veel gaan ontwikkelen een deel van die maatschappelijke kosten die we met elkaar als burgers dragen terug te winnen in de onderhandelingen met die partijen die aan het bouwen zijn? Is dat niet iets wat u wilt overwegen? Ik snap dat het een beetje over uw graf heen regeren is, maar de gedachte is toch niet zo gek? Wethouder GEERS: U hebt daarin al een stap gezet in het groen en klimaatbestendig beleid. Wij voeren dat beleid uit, dat zijn de kaders die u hebt gesteld en daarmee zijn wij aan de slag. We zorgen ervoor dat we groene projecten draaien en door deze motie aan te nemen gaat u ambities stapelen, ik heb het ook andere partijen horen zeggen, en dat komt niet ten goede aan de woningbouw die we nodig hebben. Dan motie 19, ook daarin hoorde ik er in het debatje zojuist al een opmerking over. Bij de doelgroepenverordening, de Bossche mix op wijk- en buurtniveau en het onderscheid in middeldure huurwoningen zijn beide moties aangehouden omdat ik namens het college heb toegezegd dat we u graag willen informeren en deze motie is eigenlijk een beetje in dezelfde lijn.

We willen graag met u het gesprek aangaan over hoe we u informeren en op welke wijze u die sturing uiteindelijk kunt organiseren, waarbij we natuurlijk ook moeten kijken hoe we de flexibiliteit in de planontwikkeling overeind kunnen houden. Hoe meer vooraf in hoofdkaders wordt vastgelegd, des te minder er mogelijk is om tot de juiste projecten te komen. Ik snap uw raad daarin uiteraard wel, maar ik vraag u om deze motie wel aan te houden en ook te betrekken bij het gesprek dat we aan de voorbereiden zijn voor januari of februari 2022. Het gaat om een omvangrijk stuk, omvangrijke informatie en over de positie van de raad en het college. We hebben daarvoor echt wat voorbereidingstijd nodig en ik vraag u om deze motie tot die discussie aan te houden. Tot zover voorzitter. De heer KAGIE: Voorzitter, de wethouder van Volkshuisvesting en woningbouw heeft de afgelopen jaren meegemaakt wat we hier besproken hebben en in deze motie wordt voorgesteld te verankeren wat we willen bij grote herontwikkelingsgebieden zoals Oost en straks ook de 50

Meerendonk. Niet het moet links of rechts, maar in welke maatvoering we bepaalde zaken terug willen zien. Je kunt zeggen dat we de percentages in de woonvisie hebben vastgesteld, maar het gaat erom preciezer op de majeure herontwikkelingslocaties in te zoomen en van tevoren afspraken te maken, geen generale afspraken, maar wat preciezer. Voorzitter, dat heeft de wethouder de afgelopen 1,5 tot twee jaar toch meegekregen? Wethouder GEERS: Ik heb dat zeker meegekregen en dan is het ook belangrijk dat we de discussie op de juiste manier aangaan, dat we het gesprek hebben over hoe we de raad informeren en in positie brengen en ervoor zorgen dat we de juiste projecten realiseren. Dat is wat we volgens mij samen geconstateerd hebben, waarover we in ieder geval gezamenlijk meer duidelijkheid willen hebben en waarvoor dat nadere gesprek wel nodig is. De heer KAGIE: De wethouder zegt dat hij ons nader gaat informeren, maar het gaat over het verankeren in de richtinggevende uitspraken over de Meerendonk en Oost van wat we over vijf of tien jaar waar mogen aantreffen als deze gemeenteraad er niet meer zit, zodat de volgende gemeenteraden niet hoeven te puzzelen zoals bij het Gasthuiskwartier. Wethouder GEERS: Ja voorzitter, ik denk dat ik de heer Kagie niet hoef uit te leggen hoe dit soort procedures werkt.

U hebt een ambitiedocument vastgesteld voor het gebied dat in deze motie wordt genoemd. Daar heeft de raad een amendement op aangenomen wat betreft de verdeling van het woningbouwprogramma. Het is natuurlijk niet zo dat het college zonder uw raad op dit project kan starten met bouwen, daarvoor zijn wel meer stappen nodig. Het is dus niet zo dat deze motie op dit moment zo nijpend is dat hij nu verankerd moet worden, maar het is wel belangrijk dat we uw rol als raad en onze rol als college goed begrijpen en daarvoor is dat aanvullende gesprek nodig. De heer SLIKKER: De motie vraagt om bij toekomstige gebiedsontwikkelingen de mix contractueel te borgen, om de fases in kaart te brengen en de raad daarover uiterlijk in 2 februari 2022 te informeren. Dat gesprek vindt medio januari-februari 2022 plaats en wat is er dan tegen om dit te doen en de uitkomsten daarvan bij het gesprek te betrekken? Wethouder GEERS: Voorzitter, volgens mij heb ik u dat zojuist duidelijk uitgelegd. Deze motie zit in dezelfde lijn als die andere twee moties bij de doelgroepenverordening. De raad vraagt om meer informatie, meer sturing bij verschillende projecten en daar moeten wij wel het gesprek over hebben want de raad kan natuurlijk alle sturing van alle projecten volledig naar zich toe trekken.

Dat kan, maar dan zorgt u wel dat u op gedetailleerd niveau heel veel kaders vastlegt, waardoor de planontwikkeling heel erg ingewikkeld wordt. Ik wil daar wel het gesprek met u over aangaan, ik wil wel kijken welke behoefte u hebt. Wij delen een hele grote ambitie en dat is de woningbouw en ik wil wel kijken hoe wij er samen voor kunnen zorgen dat wij de woningbouwopgave van onze gemeente zo goed mogelijk invullen. De heer SLIKKER: De portee van deze motie is niet om alle volledige processtappen naar de raad toe te trekken die het college in samenwerking met de partners zou moeten zetten, maar wel om te zorgen dat die stappen aan de voorkant voor de raad inzichtelijk zijn en dat ze geborgd zijn. Hebben we die informatie in januari-februari 2022 beschikbaar? Ik wil deze motie met alle liefde aanhouden, maar dan wil ik wel de zekerheid hebben dat de punten die hierin staan in januarifebruari 2022 ook ter tafel liggen in plaats van dat we er dan een vrijblijvende discussie over hebben. Wethouder GEERS: Wat betreft de omgeving station Oost en de gebiedsontwikkelingen daarvan hebt u dat in ieder geval op tijd. Portefeuillehouder MIKKERS: Ik heb één motie in mijn portefeuille en dat doe ik vanaf deze plek. Die gaat over de handhavingsprioriteiten, geen schijnveiligheid.

Ik wil graag dat de raad mede op de handhavingsprioriteiten stuurt en daarom is er een integraal veiligheidsplan dat we eenmaal per jaar vaststellen, dat gebeurt ook in 2022 weer. Ter voorbereiding hebben we volgens mij op 14 december a.s. een avond met de raad om over de veiligheid te spreken. Met hoe u de motie indient, geeft u ook een oordeel over de huidige wetgeving en waar we als raad dan afscheid van zouden moeten nemen. Dat vind ik een beetje een lastige en daarom ontraad ik deze motie, terwijl ik de opgave om wijkgericht te werken een belangrijke opgave vind. Laten we dat op de juiste tafel doen, bij het vaststellen van het integraal veiligheidsplan en niet hier een koppeling maken tussen wel of niet handhaven van de QR-code in relatie tot het inzetten van handhavingscapaciteit voor de wijk. Dat vind 51

ik de verkeerde weg en daarom ontraad ik deze motie. De heer VAN HATTEM: Het gaat niet om wel of niet, maar om waar je de prioriteiten legt en prioriteit wil nog niet zeggen dat het wel of niet is, dat is natuurlijk een tweede. We krijgen nu de begroting, er worden extra middelen voor BOA's beschikbaar gesteld en het is in de begroting volstrekt onduidelijk wat het doel van het college daarbij is. We krijgen straks misschien het handhavingsbeleid wel separaat, maar we spreken nu over de begroting en dan vind ik ook dat dit ook wel een moment van de raad is waarop we onze kaderstelling en sturing richting het komende jaar kunnen aangeven en we wel enigszins duidelijk moeten hebben wat het college daarmee beoogt. Aangezien dat niet duidelijk is vind ik dat we op dit moment al wel een richting kunnen bepalen: dit zou de prioriteit moeten zijn die we er als raad aan geven. Kan de portefeuillehouder aangeven hoe hij de inzet van die extra middelen voor BOA's voor ogen heeft? Portefeuillehouder MIKKERS: Dat heb ik net gezegd, op 14 december a.s. hebben we daar raadsbijeenkomst over om te kijken hoe we dat kunnen voorbereiden. Dat zou betekenen dat we in het eerste kwartaal van 2022 zeggen wat we gaan doen. Daarnaast heb ik u in april 2021 een notitie doen toekomen waarin wij aangeven waarom de noodzaak van vier fte BOA's nodig is en wat we zouden kunnen gaan doen.

Dat heb ik u al aangegeven en dat was de grondslag voor de aanvraag van de vier BOA's die nu in de begroting zit. U hebt de grondslag in principe al vastgesteld, gaan we dan op hondenpoep, verkeerd geparkeerde auto's of jeugd-BOA's zitten, volgens mij zijn die punten genoemd. Ik vind dat we heel erg stringent moeten zijn in in welke wijk welke activiteit hoort en dat is het gesprek dat we dan op basis van de wijkscans gaan hebben. Ik wil graag het debat aangaan om te kijken waar we de prioriteiten dan leggen, maar dat is nu nog niet mogelijk, ook omdat we dat willen koppelen aan de wijkscans. Ik hoop eind december 2021 helemaal klaar te zijn om dat te bespreken. De tweede termijn. Is er behoefte aan een tweede termijn voor de discussie of wilt u direct overgaan tot de volgorde van de moties en amendementen en daarbij stemverklaringen et cetera? Ja? Wij zijn hier kennelijk heel digitaal, ik heb via de app het verzoek gekregen om de agendapunten 9, 10 en 11 eerst te doen, omdat dit waarschijnlijk een debat met de fractievoorzitters is die nu ook aan tafel zitten, en daarna De Poort waar de woordvoerders Sociaal bij zitten. Heb ik dat goed begrepen en gaat u daarmee akkoord? Ja. Dan stel ik voor dat we de agendapunten 9, 10 en 11 eerst doen en daarna agendapunt 8. Dan ga ik over tot de amendementen.

We zijn vandaag met 34 mensen in deze raad, de heer Kabbouti en mevrouw Visscher zijn er niet. Verder zijn de heer Van Valkenburg en de heer Mees er niet. De heer Smeets is vanaf 17.00 afwezig. Er zijn vijf mensen niet, dus we zijn met 34. Amendement 1, Energiefixer, van GroenLinks, D66, CDA, Rosmalens Belang, VVD, Bosch Belang, De Bossche Groenen en PvdA is door gemeenteraad unaniem aangenomen. Amendement 2, Veilig maken skatebaan Van Vladerackenpark Rosmalen, van VVD, D66, GroenLinks, Rosmalens Belang, CDA, 50PLUS, gewoon ge-DREVEN en Bosch Belang is door gemeenteraad unaniem aangenomen. Amendement 3, Bossche Zomer 2022, van D66, Rosmalens Belang, GroenLinks, VVD, CDA en Bosch Belang. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Ik zie dat er een meerderheid voor dit amendement is en omdat wij een goed deugdelijk financieel beleid ontzettend belangrijk vinden, vraag ik het college wel om ons op korte termijn een beleidsplan te doen toekomen om te laten zien wat u precies allemaal voor dat geld gaat doen, maar wij gaan er vanavond niet voor liggen, voorzitter en we stemmen in, maar wij vinden het wel heel belangrijk om in het beleidsplan voldoende projecten terug te zien voor mensen in de buurten en de wijken die onvoldoende middelen hebben om te participeren op de terrasjes en noem maar op.

De heer SLIKKER (stemverklaring): Wij stemmen in omdat we het belangrijk vinden om nu de middelen te alloceren, maar in lijn met de collega van De Bossche Groenen vinden we het wel belangrijk om inzage te hebben in hoe en voor welke groepen we het aanwenden. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring) Het gaat mij om de financiële onderbouwing, alstublieft zo snel mogelijk. Dank u wel. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Wij stemmen in met dit amendement, maar zoals 52

eerder aangegeven zijn wij geen voorstander van alle evenementen die onder het mom van de Bossche Zomer, zeker op cultureel vlak, worden georganiseerd. Desalniettemin zullen we het steunen omdat we het wel nuttig vinden dat er in de zomer evenementen in de binnenstad plaatsvinden¸ ook los van de coronaomstandigheden, omdat dit goed is voor de horeca en de middenstand. Amendement 3 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Amendement 4, Schrappen Toekomstagenda VN voor duurzame ontwikkeling als kaderstelling, van de PVV is door gemeenteraad verworpen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft voor gestemd. Motie 1, Versterken van de regionale samenwerking en vernieuwen van regionale woningbouwafspraken, van Bosch Belang is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 2, Energiearmoede voorkomen, van Bosch Belang, CDA, GroenLinks, VVD, D66 en Rosmalens Belang. De VOORZITTER: Iemand een stemverklaring, misschien ook in relatie tot motie 3? De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ja, over de motie over energiearmoede. De PVV moet wel vaststellen dat de energiearmoede grotendeels wordt veroorzaakt door het veel te dure klimaatbeleid en dat de kosten daarvan uiteindelijk bij de burger belanden.

Dat moet nu dan gecompenseerd worden met deels een sigaar uit eigen doos, maar aan de andere kant willen we de burgers niet in de kou laten staan en daarom zullen we de moties hierover steunen, maar wel met de gedachte dat het met al die klimaatonzin niet nodig zou zijn geweest. Motie 2 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 3, Gevolgen energiearmoede en stijgende gasprijzen verlichten, van de PvdA, SP, De Bossche Groenen, 50PLUS en Leefbaar 's-Hertogenbosch. De heer SLIKKER (stemverklaring): Wat ik net in de behandeling al zei, die is ingetrokken met de uitleg van de wethouder dat het erbij betrokken wordt. Motie 4, Onderzoek toekomstbestendigheid kwaliteit openbare ruimte, van de VVD, D66, GroenLinks, CDA en Rosmalens Belang is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 5, Woningbouwbeleid, van 50PLUS, PvdA en SP, is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Lokhoff), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie), PvdA (mw. Van Gool, Slikker) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 6, Deelname aan woningbouwcorporaties, van De Bossche Groenen, 50PLUS en SP is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PvdA (mw. Van Gool, Slikker), SP (Roovers, mw. Lokhoff), 50PLUS (mw. Hernández) Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie) en De Bossche Groenen (mw. Mees, mw.

Hendrickx, Hoeben) hebben voor gestemd. De VOORZITTER: We zijn inmiddels met 35, de heer Kabbouti is nu binnen. Motie 7, Groen groeit mee, van De Bossche Groenen is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fractie van De Bossche Groenen (mw. Mees, mw. Hendrickx, Hoeben) hebben voor gestemd. Motie 8, Verduurzamen met de Verzilverlening, van 50PLUS. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik vind het een sympathieke motie van 50PLUS om de mogelijkheid een soort omgekeerde starterslening ook voor ouderen mogelijk te maken. De PVV staat niet per definitief achter de inzet op verduurzaming die er als verhaal achter zit, maar desalniettemin vinden we de mogelijkheid om die leningsvorm via de SVN aan ouderen te bieden 53

sympathiek en daarom steunen wij de motie. Motie 8 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van 50PLUS (mw. Hernández), SP (Roovers, mw. Lokhoff), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie), PvdA (mw. Van Gool, Slikker, Kabbouti), en De Bossche Groenen (mw. Mees, mw. Hendrickx, Hoeben) hebben voor gestemd. Motie 9, Stop verval en red Fort Crèvecoeur, van het CDA, GroenLinks, Rosmalens Belang, VVD, D66, 50PLUS, gewoon ge-DREVEN en PvdA s door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 10, Geld reserveren voor aanpak armoede en schulden, van het CDA, GroenLinks, Rosmalens Belang, VVD, D66, Bosch Belang, PvdA, 50PLUS en Leefbaar 's-Hertogenbosch is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 11, Huisvesting Heemkundekring Rosmalen, van gewoon ge-DREVEN, 50PLUS, PVV en PvdA. De heer DE GROOT (stemverklaring) Ook Rosmalens Belang is voor een goede huisvesting van de Heemkundekring in Rosmalen, maar we weten dat ze volop in gesprek zijn met de locatiehouder van PERRON-3 en dat dit zeker tot een oplossing leidt. Dus wij stemmen tegen deze motie. Motie 11 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Lokhoff), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie), PvdA (mw. Van Gool, Slikker, Kabbouti), De Bossche Groenen (mw. Mees, mw.

Hendrickx, Hoeben) en 50PLUS (mw. Hernández), hebben voor gestemd. Motie 12, Afval scheiden is een kunst, van het CDA, GroenLinks, D66, Rosmalens Belang, VVD, Bosch Belang en 50PLUS is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. De VOORZITTER: Dan gaan we naar ROS-media. Het voorstel is om die te betrekken bij de discussie over de lokale omroep. Ik weet niet hoe de indiener van de motie daarin zit. De heer VAN CREIJ: Nee, daar mag van mij gewoon over gestemd worden. Motie 13, ROS-media, van gewoon ge-DREVEN. De heer DE GROOT (stemverklaring): Wij zullen tegen deze motie stemmen omdat wij het beter vinden om dit punt in december a.s. bij de subsidieverlening aan Dtv te behandelen. Wij weten ook dat ROS-media in gesprek met Dtv is om op bepaalde aspecten tot een samenwerking te komen. Om die reden stemmen wij tegen deze motie. Motie 13 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 14, Aanpakken overlast deelscooters, van gewoon ge-DREVEN, 50PLUS en PVV. De VOORZITTER: Het voorstel was om deze motie bij de raadsinformatiebrief te betrekken. Ik weet niet wat u wilt, of u hem toch vandaag wilt indienen. De heer VAN CREIJ: Hij kan gewoon ingediend worden.

De heer VAN DEN KERKHOF (stemverklaring): Ondanks dat wij de analyse delen dat de deelmobiliteit, deelscooters op dit moment overlast veroorzaken, hebben we ook de wethouder gehoord die al bezig is met de nodige regulering en daarom steunen wij de motie niet. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Ik ben het helemaal met D66 eens. Het is gewoon een probleem, je komt ze overal tegen op plekken waar je ze niet wilt zien of anders geparkeerd wilt 54

zien, maar goed de wethouder is er voortvarend mee aan de slag. Dat wacht ik af en wij steunen deze motie vanavond niet. De heer SLIKKER (stemverklaring): Insgelijks, we willen de discussie over het hinderlijke parkeren in de commissie voeren. Motie 14 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 15, Subsidieregeling ozb, van gewoon ge-DREVEN en 50PLUS is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Lokhoff), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie), PvdA (mw. Van Gool, Slikker, Kabbouti), De Bossche Groenen (mw. Mees, mw. Hendrickx, Hoeben) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 16, Accentverschuiving openbaar vervoer, van gewoon ge-DREVEN en PvdA is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Lokhoff), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), PvdA (mw. Van Gool, Slikker, Kabbouti), De Bossche Groenen (mw. Mees, mw. Hendrickx, Hoeben) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 17, Kansenpas voor iedereen, van het CDA, D66, GroenLinks, Bosch Belang, PvdA en 50PLUS.

De heer GEERS (stemverklaring): Wat ons betreft, zijn de overwegingen voor de 073-pas nog onverkort van toepassing en wij vinden dat het geld voor armoede naar de mensen toe moet en niet naar de administratie voor een pas. Daarom stemmen wij tegen dit voorstel. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik ben tegen vanwege het mogelijke stigmatiserende karakter van zo'n pas. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik kan me aansluiten bij de voorgaande overwegingen. Ik heb nog even gekeken naar het zogenaamde succes van de Dordtpas en daar wordt in de raad aangegeven dat het ook wel een sigaar uit eigen doos is en dat er eigenlijk een verschuiving van bepaalde vormen van bijstand en WMO plaatsvindt. Ik zie er ook wel nadelen aan en daarom steun ik dit voorstel op dit moment niet. Motie 17 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van VVD (Rotman, mw. Eigenhuijsen, Geers, Hack, mw. Welten), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en PVV (Van Hattem), hebben tegen gestemd. Motie 18, Zon op (huur)dak, van De Bossche Groenen en Leefbaar 's-Hertogenbosch.

Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Wij steunen vanavond veel moties als het gaat om het repareren van allerlei problemen op het gebied van energiearmoede, maar we willen toe naar een structurele echte oplossing en wat ons betreft, is dat ook mensen met een woning van een woningbouwcorporatie laten meegenieten van de voordelen van zon en de financiële voordelen van zon en niet alleen de woningeigenaren. Daarom brengen wij deze motie in stemming. De heer KAGIE (stemverklaring): De wethouder heeft ons nog eens overtuigd van nut en noodzaak van deze motie. Motie 18 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Lokhoff), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie), PvdA (mw. Van Gool, Slikker, Kabbouti), De Bossche Groenen (mw. Mees, mw. Hendrickx, Hoeben) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 19, Lering trekken uit het Gasthuiskwartier, van PvdA, Leefbaar 's-Hertogenbosch, 50PLUS, SP en gewoon ge-DREVEN. 55

De heer SLIKKER: Ervan uitgaande dat de informatie over de gebiedsontwikkeling op Oost, een mix, contractuele vastlegging en de fases, in januari 2022 ter tafel liggen, houden we hem aan om daar op dat moment het goede gesprek over te kunnen voeren. Motie 20, Surplace centrum Rosmalen, van gewoon ge-DREVEN. De heer DE GROOT (stemverklaring): Onze fractie wil zeker geen surplace in het centrum van Rosmalen. Ik heb in mijn bijdrage al aangegeven dat de uitvoering van het plan 'Rosmalen-Centrum veilig groen en aantrekkelijk' volop in uitvoering is en de wethouder heeft dat toegelicht, dus wij stemmen tegen deze motie. De heer VAN DEN KERKHOF (stemverklaring): Om geheel dezelfde reden als de heer De Groot stemmen wij tegen deze motie. De heer SLIKKER (stemverklaring): Ook wij zien de problemen in Rosmalen-Centrum, maar de uitleg van de wethouder was goed, in de juiste volgordelijkheid. Dus we zullen tegen stemmen. Motie 20 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Lokhoff), PVV (Van Hattem) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben voor gestemd. Motie 21, Bescherming en onderhoud van historische gedenktekens, van de PVV.

De heer GEERS (stemverklaring): Een heel sympathiek onderwerp en het is terecht dat daar aandacht voor is en dat we er bij deze begroting over gesproken hebben, maar technisch past de motie niet helemaal en ook gezien het antwoord van de wethouder zullen wij hem op dit moment niet steunen, maar we onderschrijven wel de aandacht voor onze herdenkingstekens. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring) Ik sluit me aan bij de woorden van mijn voorganger. Het lijkt me wel heel interessant dat iemand wel de moeite neemt om dit soort historische monumenten en plekken alsnog onder de aandacht te brengen want wie doet dat als wij dat niet doen. Ik weet dat het gebeurt, maar deze herinnering, we moeten dat niet vergeten. Dank u wel. De heer KAGIE (stemverklaring): In lijn met collega Geers, het is belangrijk om hier altijd attent op te zijn, maar wij gaan niet mee met de motie. Motie 21 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en 50PLUS (mw. Hernández), hebben voor gestemd. Motie 22, Handhavingsprioriteiten geen schijnveiligheid, maar echte veiligheid, van de PVV. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Volgens mij gaan wij binnenkort in de commissie praten over veiligheid en met name veiligheid in wijken en buurten, wat heeft de portefeuillehouder eigenlijk allemaal opgehaald.

Ik wil u eigenlijk vragen om die motie even aan te houden, met elkaar te kijken wat de uitkomst is en een gesprek te voeren over wat er wel of niet nodig is. Het komt nu een beetje vroegtijdig. De heer GEERS (stemverklaring): Aanvullend daarop. Er zijn in de eerste termijn verschillende signalen vanuit deze raad gekomen van fracties die zeggen dat het naar de wijken moet, dus op dit moment is de motie wat ons betreft niet nodig. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik begrijp het signaal om het op een later moment te bespreken, maar ik heb in mijn eerste termijn ook aangegeven wat de urgentie is in de wijken, bijvoorbeeld het incident in de Bokkelaren en ik denk dat het goed is om nu al het signaal af te geven dat we hierop moeten doorpakken in de wijken en ik wil in ieder geval dit punt in de raadsmotie markeren en hem toch in stemming brengen. Motie 22 is door de gemeenteraad verworpen. 56

De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben voor gestemd. Motie 23, Energiearmoede compenseren met Essentmiddelen, van de PVV is door de gemeenteraad verworpen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft voor gestemd. Motie 24, Onderzoek aardgasvrij maken van huurwoningen Zayaz in De Haren, van de PvdA en Leefbaar 's-Hertogenbosch wordt doorgeschoven naar de behandeling van de transitievisie Warmte. De Begroting 2022 inclusief de drie aangenomen amendementen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik stem tegen de begroting omdat de belastingvoorstellen straks ook aangenomen worden en die deel uitmaken van de totale begroting. De begroting is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties SP (Roovers, mw. Lokhoff), gewoon ge-DREVEN (Van Creij) en PVV (Van Hattem) hebben tegen gestemd. De VOORZITTER: Dan ga ik over naar agendapunt 6, de Stadsdelta in het Structuurfonds. De heer GEERS (stemverklaring): Dit raadsvoorstel is een procesdocument om op te nemen in het Structuurfonds. De inhoudelijke weging, ook over het doortrekken van de Vogelstraat is hier niet aan de orde en deze is ontijdig, daarom steunen wij hem niet. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Dit is een voorstel naar ons hart, wij hebben daar met anderen ons verschillende malen hard voor gemaakt.

Kijk vooral naar de ontsluiting richting de Vogelstraat, ik denk dat daar een kans ligt voor het gebied Kop van 't Zand, om daar echt iets moois van te maken. Dus wij steunen dit van harte en ik hoop dat de VVD, ook al vindt u het misschien een beetje te vroeg, daar op een later moment alsnog de luiken voor openhoudt. Wij stemmen in. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): In overleg met de mede-indiener en ondanks de woorden van mevrouw Hendrickx houd ik hem aan en betrek ik hem bij de discussie die we in december a.s. gaan voeren. Voorstel De Bossche Stadsdelta in het Structuurfonds De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ondanks dat de motie is ingetrokken, ben ik tegen het voorstel over de Stadsdelta omdat het verlagen van de Diezebrug daar onlosmakelijk aan verbonden is. Dat vinden wij op dit moment een slecht teken. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Het is een dilemma, in de kern stemmen wij wel voor de Bossche Stadsdelta, maar we hopen wel, en daar ga ik ook van uit, dat we op een later moment over de inhoud kunnen wisselen. Het is financieel opnemen en we gaan het er inhoudelijk nog over hebben. Het voorstel is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en gewoon ge-DREVEN (Van Creij) hebben tegen gestemd. Agendanummer 7, Amendement 1, Verlaag de Afvalstoffenheffing, van de SP.

De heer VAN HATTEM (stemverklaring): De PVV is ook voor een lagere Afvalstoffenheffing, maar om daar dan de ozb voor te verhogen vinden we ook geen oplossing, dan is het vestzakbroekzak en daarom steunen wij het amendement niet. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Ondanks dat ik het punt van de SP wel heel goed begrijp, het zijn weer de mensen met een smallere beurs die getroffen worden, hebben wij met onze fractie afgesproken om dit niet te steunen omdat wij toch ook de prikkel om je spullen dan maar wat langer te gebruiken belangrijk vinden. We begrijpen de insteek van de SP wel, maar wij stemmen 57

vanavond niet voor. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Ik stem niet met dit amendement in omdat ik de onderbouwing van de SP met betrekking tot het zwerfafval niet deel. De VOORZITTER: Ik kan u melden dat de SP-fractie nu helemaal compleet is. Mevrouw Visscher is ook aanwezig en zij stemt met dit amendement mee. Het is een SP-amendement mevrouw Visscher, dus dat is van belang. Amendement 1 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fractie SP (mw. Visscher, Roovers, mw. Lokhoff) hebben voor gestemd. Amendement 2, Hondenbelasting, van gewoon ge-DREVEN en 50PLUS. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Wij steunen dat amendement traditioneel ook en ik zal het nog een keer uitleggen. Er gaat gewoon een verkeerde prikkel vanuit. Mensen denken dat ze hun stront niet hoeven op te ruimen als ze hondenbelasting betalen, ik nodig iedereen uit om een keer een rondje door het park te lopen en aan een willekeurige hondenbezitter te vragen waarom die de poep niet opruimt. Dan zullen ze allemaal zeggen 'omdat de gemeente dat doet, daar betaal ik die hondenbelasting voor'. Ik vind dat we moeten nadenken over hoe we op termijn tot een andere invulling van de begroting komen want het is echt jammer, hondenpoep is ergernis nummer 1 van inwoners van onze stad. Amendement 2 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), De Bossche Groenen (mw.

Mees, mw. Hendrickx, Hoeben), SP (mw. Visscher, Roovers, mw. Lokhoff), PVV (Van Hattem) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Belastingvoorstellen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Omdat de hondenbelasting weer niet is aangepast en de dekking hetzelfde is als zojuist. De heer ROOVERS (stemverklaring): Wij zijn het er niet mee eens dat huizenbezitters worden gefêteerd met een verlaging van het ozb-tarief en wij stemmen tegen de belastingvoorstellen. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Ik ben het weliswaar niet met alle voorstellen eens, maar De Bossche Groenen steunt dit verhaal toch. Wij stellen ons constructief op en wat ons betreft, zitten er zaken in die we wel en die we niet leuk vinden, maar we stemmen voor. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Wij zijn wel tevreden dat de ozb niet verder verhoogd wordt, maar er zit ook geen echte belastingverlaging in, in ieder geval zit de hondenbelasting er nog steeds in en mede daarom stemmen wij tegen. De belastingvoorstellen zijn door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van SP (mw. Visscher, Roovers, mw. Lokhoff), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), PVV (Van Hattem) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben tegen gestemd. III

Moties vreemd aan de orde van de dag – niet besproken in commissies

III.9

Motie vreemd aan de orde van de dag Voorgenomen noodopvang asielzoekers in Autotron Rosmalen III.10 Motie vreemd aan de orde van de dag Gastvrije stad biedt vluchtelingen onderdak III.11 Motie vreemd aan de orde van de dag Raadplegend referendum noodopvang asielzoekers Autotron De VOORZITTER: Dames en heren er zijn drie moties ingediend met betrekking tot de voorgenomen noodopvang asielzoekers in het Autotron Rosmalen, een door de PVV en een door de fracties van D66, Rosmalens Belang, GroenLinks, CDA, SP, De Bossche Groenen, Bosch Belang, PvdA en gewoon ge-DREVEN. Er is ook een motie vreemd aan de orde van de dag van de fractie van 58

de PVV over het raadplegend referendum. Het presidium heeft met de griffie gekeken naar de motie over het raadplegend referendum en de PVV-fractie is daarover geïnformeerd. Een raadplegend referendum kan volgens onze referendumverordening alleen gaan over een voorstel dat regardeert aan het bestuursorgaan dat het referendum indient, in dit geval moet de raad gaan over een voorstel dat in de raad komt en waar de raad zijn bevoegdheden in heeft. De motie over het raadplegend referendum heeft een koppeling met motie 10, maar dat is een motie en geen besluit met een rechtsgevolg. Daarom heeft het presidium aangegeven dat deze motie niet voldoet aan wat wij hebben afgesproken met betrekking tot het raadplegend referendum en vandaar dat het presidium tot een negatief advies met betrekking tot deze motie komt qua procesgang, maar het staat iedereen vrij om een motie in te dienen en ik neem aan dat mijnheer Van Hattem dat ook wil doen. De heer VAN HATTEM: Dan vraag ik om een kort ordedebat hierover. Ik heb het inderdaad met de griffier besproken en ik ben het niet met deze uitleg eens want er worden nu factoren bijgehaald die niet in de referendumverordening 's-Hertogenbosch 2014 als zodanig worden genoemd. Er wordt gesproken over een conceptraadsbesluit en dat is een aan de raad voorgelegd besluit dat op de agenda van de raadsvergadering is opgenomen.