CConstaterende dat's-Hertogenbosch
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening 2024

Gemeenteraad 3 juni 2025, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Jaarverslag en jaarrekening 202428.385 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Verbouwing van dit historische pand biedt kansen voor de doorontwikkeling van dit binnenstadkwartier. De verbouwing is in 2024 gestart. Tijdens de verbouw blijft Huis73 zoveel mogelijk in functie. Zo is de bibliotheek inmiddels verplaatst naar de tijdelijke locatie aan de Hekellaan. Het cursusaanbod van Huis73 wordt op verschillende plekken in de stad aangeboden, waaronder voorlopig ook nog aan de Hinthamerstraat 74. In 2024 introduceren we de ‘Bossche Pas’. Met deze pas haal je veel meer uit onze gemeente: sport, cultuur en evenementen. Iedereen kan deze pas aanschaffen, maar voor inwoners in armoede is het gratis. We laten ons inspireren door de Dordtpas. In december 2023 is het raadsvoorstel aangenomen. Er komt een pas voor inwoners met een laag inkomen met een tegoed waarmee o.a. ook culturele activiteiten toegankelijker worden. De gemeenteraad is in 2024 geïnformeerd over de latere introductie (dan oorspronkelijk gepland) van de Bossche Pas. Middels het cultuurfonds Lokaal Effectief en de subsidieafspraken stimuleren we actieve cultuurparticipatie en de toegankelijkheid van cultuur voor nieuw publiek. Bij cultuurfonds Lokaal Effectief zijn in 2024 38 aanvragen toegekend. In de cultuurnota ‘Cultuur maakt mensen’ richt de lijn ‘verbinden’ zich op actieve cultuurparticipatie en toegankelijkheid.

In de Bossche Culturele Basis 2021-2024 is een aantal organisaties opgenomen voor de lijn

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Ja

Ja

65

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? ‘verbinden’. Daarnaast is een reflectie op de code diversiteit en inclusie onderdeel van de subsidieverantwoording en onderwerp van gesprek tijdens de jaargesprekken. Na een succesvolle pilot continueren we het Bosch Amateur Cultuurhuis (BACH) en brengen we de huisvesting verder op orde. Moyses’ Bosch nam het initiatief om het cultuurhuis op te richten. Als gemeente stelden we hiervoor het oude schoolgebouw aan L. van Leydenstraat ter beschikking. De middelen die hiervoor nodig zijn, zijn vrijgemaakt in het bestuursakkoord.

Gerealiseerd?

Ja

We besteden aandacht aan ouderenparticipatie, onder meer door een integrale benadering en via de cultuurfondsen.

Het integrale project (partners welzijn, gezondheidszorg, cultuur en sport) Lang Leve! was afgerond in 2021. In 2024 is gewerkt aan de implementatie van de opgedane lessen door betrokken organisaties zowel inhoudelijk als financieel. We brengen het gebruik van accommodaties (amateur)kunst in beeld om te komen tot een optimaal gebruik van accommodaties in de gemeente. Er is inzicht in het huidige gebruik van de accommodaties. Een plan van aanpak om het optimale gebruik te realiseren zal nog volgen. We continueren de ondersteuning van de lokale omroep. We onderzoeken het nieuwe financieringssysteem vanaf 2025 van het rijk en zullen ons beleid daarop gaan aanpassen en zo nodig hiervoor een raadsvoorstel maken. Er is landelijk vertraging bij de invoering van het nieuwe financieringssysteem, waarbij gewerkt gaat worden met streekomroepen in plaats van lokale omroepen. De verwachting is dat het nieuwe stelsel begin 2027 van start gaat. Dtv heeft in 2024 een basissubsidie gehad van €278.650,-. Dtv heeft incidentele coronamiddelen €150.000,- voor 2023 en 2024 ontvangen om huidige organisatie in stand te houden en te versterken. DTV heeft aangegeven dat ook de komende jaren een aanvullende bijdrage nodig is om het personeel te kunnen behouden.

We gaan een meerjarige campagne opzetten samen met de verenigingen, om mensen (met name kinderen) te motiveren om aan de slag te gaan met amateurkunst. We stimuleren deelname aan amateurkunst met de focus op jongeren via de amateurkunstenregeling. Met Huis73 organiseren we de dag van de Amateurkunsten zodat zij zich goed kunnen presenteren en aan ledenwerving kunnen doen We ondersteunen de muziekverenigingen actief bij het werven van (jeugd)leden. Hiervoor is ook een campagne ontwikkeld die is uitgezet via social media. We monitoren de gevolgen van de wijziging in de Regeling Amateurkunsten. Huis73 ontwikkelt een actief ondersteuningsprogramma voor amateurverenigingen. Met Huis73 organiseren we de dag van de amateurkunsten zodat zij zich goed kunnen presenteren. We geven een impuls aan muziekonderwijs nieuwe stijl en zetten daarvoor in op lobby richting het rijk. We werken in het verlengde aan

66

Ja

Ja

Ja

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? een laagdrempelig aanbod van muziekles Samen met Huis73 hebben we voorbereidingen getroffen voor een nieuw project Meer Muziek. Met dit project zet Huis73 in de wijken laagdrempelige trajecten op voor inwoners om ervaring op te doen met het zelf muziek maken. Bijeenkomsten worden begeleid door professionele coaches. In 2023 hebben we de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over alle stappen die we zetten op het gebied van muziekonderwijs. In 2024 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over cultuurbeoefening met het ministerie van OCW en IPO voor de periode 2025-2028, waar wij via de VNG bij zijn aangehaakt. Doel hiervan is om het beleid op het gebied van cultuurbeoefening meer in samenhang te brengen. En ervoor te zorgen dat elke inwoner van Nederland de mogelijkheid krijgt om zelf cultuur te beoefenen of diens talent verder te ontwikkelen. We initiëren de invulling van de rol van de cultuurverkenners in afstemming/ samenwerking met externe partijen, zoals beschreven in het bestuursakkoord. Daarbij is de inzet het zoeken en verbinden van makers die nu veelal de weg niet weten te vinden naar de juiste loketten. Dit om hen te helpen om op te starten en ook om verbindingen te leggen met andere culturele instellingen.

Tegelijk ook een maatschappelijke insteek, waarbij het instrument van cultuur in bepaalde wijken kan bijdragen aan doelstellingen op sociaal vlak. In 2024 hebben Willem Twee, Verkadefabriek, Het Noordbrabants Museum en Theater aan de Parade een subsidie ontvangen voor het aanstellen van de cultuurverkenner (nu: cultuurmakelaar), die in het najaar is gestart met de werkzaamheden. Met de inzet van de cultuurmakelaar willen we het makersklimaat in de gemeente stimuleren, onder meer door het netwerk van makers te versterken, door ze beter te verbinden met culturele instellingen, de gemeente en met elkaar. Halverwege de pilot vindt er een evaluatie plaats, op basis waarvan de opdracht mogelijk wordt aangepast of aangescherpt. We leveren input aan Den Bosch Partners waarin deze beter in staat is om ’s-Hertogenbosch als Cultuurstad van het Zuiden actiever uit met als doel ons nog steviger te positioneren en meer bekendheid te genereren over wat onze gemeente te bieden heeft om publiekswerving te versterken Er wordt vanuit de afdeling Cultuur nauw samengewerkt met Den Bosch Partners. Onder meer waar het gaat om de verdere lading van Cultuurstad van het Zuiden (samen met culturele organisaties), maar ook via concrete projecten als de “Toekomstkijkers”, de “Jeroen Boschtuin” en “Paracetamollen”.

Ook wordt samengewerkt met Den Bosch Partners om bezoekers op een andere manier kennis te laten maken met het culturele aanbod in onze gemeente, bijvoorbeeld via een kunstroute waarbij bezoekers langs verschillende kunstwerken in de openbare ruimte geleid worden. Organisaties die meerjarig worden ondersteund en initiatieven die medegefinancierd worden via de cultuurfondsen worden gewezen op de communicatiemogelijkheden die Den Bosch Partners hun kan bieden. We willen dat cultuuronderwijs onderdeel wordt van de rijke schooldag oftewel Topdag. We introduceren daarnaast de ‘Bossche Vensters’: een programma waarmee ieder kind in het basis- en voortgezet onderwijs

Gerealiseerd? Ja

Ja

Ja

67

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? kennismaakt met de lokale geschiedenis, het verenigingsleven, cultuur en bovenal elkaar. We zoeken hiervoor de samenwerking met scholen en maatschappelijke partners. We vragen Huis73 om daar een sterke rol in te nemen in samenwerking met andere partners, zoals Stichting Leerorkest en Klas in Kunst, de musea en het Jheronimus Bosch Art Center (JBAC). Door kinderen in aanraking te laten komen met cultuur hopen we dat ze actief worden in de amateurkunst. Met Huis73 werken we aan het vernieuwen van aanbod van cultuureducatie voor kinderen. Huis73 ondersteunt het onderwijs én de cultuurpartners in de stad. De organisatie werkt vraaggericht; het onderwijs kiest zelf elk jaar opnieuw zijn programma. Huis73 helpt het onderwijs met het realiseren van de gestelde kerndoelen. Dat kan door programma’s als Klas en Kunst / rijke schooldag of Bosch Leerorkest, of door een op maat gemaakt cultuurprogramma. Bossche Vensters maakt onderdeel uit van de Bossche cultuur- en leesroute van Huis73. Huis73 heeft een groot bereik binnen het primair onderwijs. Huis73 werkt samen met culturele aanbieders in de gemeente om ook het voortgezet onderwijs beter te ontsluiten. We zoeken ruimte en kansen om cultuur en evenementen dichter op de wijken en dorpen te brengen. We hebben dit in 2024 op verschillende manieren gedaan.

Amateurkunst hebben we via een social mediacampagne onder de aandacht gebracht evenals de mogelijkheid om aanvragen te doen bij de cultuurfondsen. Verder heeft de stuurgroep Bossche Zomer een plan ontwikkeld om te komen tot het Cultureel Wijkenprogramma. De gemeenteraad heeft in het najaar van 2024 ingestemd met het voorstel om de middelen die zijn gereserveerd voor de Bossche Zomer de aankomende vier jaar in te zetten voor het Cultureel Wijkenprogramma. Uitgangspunt van dit programma is dat cultuur niet de wijk wordt ‘ingerold', maar dat cultuur wordt aangeboden op een manier die passend is bij de behoefte van bewoners en wat speelt in de betreffende wijk. Bewoners kunnen hiervoor een aanvraag doen bij een nog te ontwerpen regeling. Deze regeling staat ook open voor culturele organisaties. Zij moeten in dat geval wel onderbouwen waarom de aanvraag aansluit bij wat wijkbewoners wensen.

68

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Jaarrekening 2024

Versterken van het profiel Wat wilden we bereiken? We versterken onze kracht door het profiel waarmee we ons onderscheiden en dat door veel mensen herkend wordt aan te scherpen. Onze speerpunten zijn: •

De toonaangevende positie van muziekfestivals, theaterfestivals en –gezelschappen verder ontwikkelen, mede in samenhang met de podia De aantrekkingskracht van de musea in ’s-Hertogenbosch versterken

Indicator Nulmeting Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert als levendig 63%

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

64%

39%

65%

Monitor cultuurparticipati e

Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert met: 'er vinden veel kunst- en cultuuractiviteite n plaats 71%

72%

64%

73%

Monitor cultuurparticipati e

Percentage inwoners dat jaarlijks tenminste eenmaal Bossche festivals bezoekt exclusief Carnaval 64%

65%

67%

66%

Monitor cultuurparticipati e

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? De versterking van Cultuurstad van het Zuiden is voor iedereen in

Gerealiseerd?

69

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? 's-Hertogenbosch. We hebben hier samen met de cultuursector een belangrijke rol in te spelen. Maar wij niet alleen. Cultuurstad van het Zuiden draagt ook bij aan een goed vestigingsklimaat. En komt daarmee het bedrijfsleven ten goede. Daarom gaan we met het bedrijfsleven in gesprek over een duurzame verbinding met de culturele ambities In 2024 hebben wederom gesprekken plaatsgevonden over het profiel van Cultuurstad van het Zuiden. Deze gesprekken vonden voornamelijk plaats tussen het culturele veld en Den Bosch Partners. Dit vanwege de afspraak die is gemaakt dat deze partijen met een gedragen gezamenlijk voorstel komen voor overleg met onze gemeente. Hoewel stappen zijn gezet, is er nog geen afgerond voorstel. Naar verwachting worden in 2025 verdere stappen gezet. Er zijn gesprekken gevoerd met het bedrijfsleven over participatie in het Cultureel Wijkenprogramma en is mede dankzij de gemeente het netwerk Wisselwerking gestart. Dit netwerk is een creatieve community voor en door ondernemers in ’s-Hertogenbosch. Verder is een onderzoek gedaan naar de manier waarop het bedrijfsleven in zijn algemeenheid aan de culturele ambities van onze gemeente kan worden verbonden.

Omdat de flexibele middelen in de fondsen Landelijk Onderscheidend, Lokaal Effectief en Pop-up de culturele positie van onze gemeente de afgelopen jaren versterkt heeft, kiezen wij ervoor deze te behouden en voor de kleine aanvragen c.q. jonge/nieuwe makers meer middelen te reserveren Er zijn bij fonds Landelijk Onderscheidend 9 aanvragen ontvangen waarvan 7 toegekend, bij fonds Lokaal Effectief 64 aanvragen ontvangen waarvan 39 toegekend of doorgeschoven naar een andere regeling, bij fonds Pop-up 172 aanvragen ontvangen waarvan 121 toegekend of doorgeschoven naar een andere regeling. In totaal zijn er 167 aanvragen ondersteund waarvan 78 van (startende) makers. Per 2025 zijn er nieuwe cultuursubsidieregelingen waarvan één speciaal voor makers: de Bossche Makersregeling.

Gerealiseerd?

Gedeeltelijk

Ja

Ons culturele erfgoed is ook onderdeel van de culturele basis. We zorgen ervoor dat beide hun belangrijke rol kunnen blijven spelen Om dit te realiseren is er regelmatig afstemming tussen de afdelingen Erfgoed en Cultuur en voor de panden in cultureel beheer met de afdeling Maatschappelijk Vastgoed. We bevorderen dat culturele instellingen doorgaan met verdergaande innovatie, professionalisering/ internationalisering en publiekswerking We subsidieerden in 2024 verschillende culturele organisaties meerjarig als onderdeel van de Bossche Culturele Basis 2021-2024. Daarnaast konden organisaties gebruik maken van de cultuurfondsen Pop-up, voor vernieuwende plannen en culturele experimenten, Landelijk Onderscheidend voor plannen die 's-Hertogenbosch (inter)nationaal op de kaart zetten en Lokaal Effectief voor cultuurparticipatie, toegankelijkheid en inclusie. In 2025 is gestart met nieuwe cultuurfondsen die nog beter aansluiten bij de behoefte in het culturele veld. Deze wijziging komt voort vanuit het nieuwe cultuurbeleid dat eind 2023 door de gemeenteraad is

70

Ja

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? vastgesteld. We continueren de onderlinge samenwerking van BrabantStad op basis van het regioprofiel. In ieder geval met als inzet om gezamenlijk de administratieve lasten voor culturele organisaties te verlichten en de lobby richting het Rijk kracht bij te zetten. Het regioprofiel is nog steeds leidend in de overleggen in BrabantStad-verband. Eind 2024 is er een nieuw Cultuurconvenant (2025-2028) vastgesteld tussen Rijk en BrabantStad als cultuurregio. . In 2024 hebben zowel gemeente als provincie de regeling professionele kunsten uitgevoerd. Dit is uiteindelijk niet een gezamenlijke, maar een provinciale regeling geworden. De meerjarenregeling 2025-2028 van onze gemeente heeft wel een koppeling met de regeling professionele kunsten van de provincie. We ondersteunen Het Noordbrabants Museum in de ambitie om een topcollectie in beheer te krijgen. Dit tilt het museum naar een hoger plan, doordat ook een betere internationale uitwisseling mogelijk wordt Middels de intentieovereenkomst tussen HNBM, Design Museum, JK Art Foundation, provincie Noord-Brabant en gemeente hebben we in 2022 hier de eerste formele stap gezet. Inmiddels is de overdracht van de Mortel (pand Design Museum) in 2023 gerealiseerd.

We onderzoeken hoe we de culturele podium-programmering gemeentebreed op elkaar kunnen afstemmen, zodat voorstellingen op de meest passende podia te zien zijn Het Theater aan de Parade en Willem Twee stemmen hun programmering af en delen elkaars aanbod op hun beider websites. De Willem Twee en de Verkadefabriek zijn begonnen met een gezamenlijke jazz-programmering. We scherpen samen met het culturele veld het profiel aan van Cultuurstad van het Zuiden. En maken deze met verschillende projecten nog beter zichtbaar voor bezoekers als inwoners. Zodat zij ook buiten de muren en hekken van de culturele organisaties in aanraking komen met waar Cultuurstad van het Zuiden voor staat Op dit vlak hebben we vervolg gegeven aan projecten die zijn gestart 2023.. We hebben een open uitvraag gedaan voor de liften van de Paleisbrug, onder de titel ‘s-Hertogenbosch in de lift. Ook hebben we een open uitvraag gedaan voor een mural op een muur in de Jeroen Boschtuin. Daarnaast is aan twee gerenommeerde kunstenaars uit 's-Hertogenbosch opdracht gegeven om samen met jonge makers een beeldbepalend werk te creëren bij de Citadel.

Met dit project “Toekomstkijkers” geven we invulling aan ambities van meerdere beleidsdomeinen: behalve de zichtbaarheid van Cultuurstad in de openbare ruimte, ook het markeren van het scharnierpunt Citadel en het vergroten van de attentiewaarde van die plek (Economisch Perspectief Brede Binnenstad) en het markeren van de ontwikkeling van de Bossche Stadsdelta. Tevens is integraal gewerkt om meer kunst in de openbare ruimte te realiseren binnen de Spoorzone. Ook hebben initiatieven van (culturele) partners als Den Bosch Partners (“Paracetamollen”) en Het Noordbrabants Museum (“The Tempatation”) bijgedragen aan een grotere zichtbaarheid in de openbare ruimte. Daarnaast heeft de Stuurgroep Bossche Zomer een plan opgeleverd om te komen tot een Cultureel Wijkenprogramma. Naast vertegenwoordigers vanuit het

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Ja

Ja

71

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? maatschappelijk veld, zijn inmiddels ook personen vanuit culturele organisaties lid van deze stuurgroep. De gemeenteraad heeft in het najaar van 2024 ingestemd met het voorstel om de gereserveerde middelen voor de Bossche Zomer voor een periode van vier jaar in te zetten voor het Cultureel Wijkenprogramma. We stimuleren samenwerking op marketing en communicatie, o.a. met Den Bosch partners De gesubsidieerde organisaties worden in de beschikkingen en gesprekken actief gewezen op de gezamenlijke communicatie m.b.t. Cultuurstad van het Zuiden en de nieuwe rol die Den Bosch Partners (DBP) binnen citymarketing heeft. We voeren de laatste onderdelen van de plannen voor de vernieuwbouw van het Theater aan de Parade uit en verwelkomen de aanstaande opening in het voorjaar. We zullen toezien op de juiste uitvoering van het bedrijfsplan In oktober 2023 heeft de sleuteloverdracht plaatsgevonden en is het Theater aan de Parade deels opengegaan om proef te draaien. Inmiddels zijn er al verschillende voorstellingen geweest. De officiële opening was op 1 maart 2024. Vanuit onze rol als aandeelhouder houden we scherp toezicht op de toekomstige exploitatie van het theater. Daarvoor ontvangen we per kwartaal de relevante cijfers en verhogen we de frequentie van de overleggen met de Raad van Commissarissen.

Daarnaast hebben we in 2024 in onze rol als aandeelhouder van ZNTM b.v. het theater gevraagd om een strategisch plan met concrete maatregelen die moeten leiden tot een duurzame gezonde financiële toekomst van het theater. We hebben bovendien ingestemd met het tijdelijk versterken van het bestuur van de b.v. met een tijdelijk extra bestuurder. Deze versterking was onder meer gewenst vanwege de invulling van de financiële en personele portefeuille en het opstellen van het genoemde strategisch plan. In september bleek de bedrijfsvoering nog meer aandacht te vragen dan eerder verwacht, dit op basis van het onderzoek door de tijdelijke extra bestuurder. In december is vervolgens het strategisch plan opgeleverd door het theater, waarmee we in de aandeelhoudersvergadering van 18 december jl. hebben ingestemd. We zien kansen in de wens van het Design Museum Den Bosch om zich door te ontwikkelen. Herhuisvesting kan de ambities ondersteunen. Maar de potentie hiervan is groter. Wij zien hierin ook een kans voor de gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta. In deze periode werken we de mogelijkheden uit, waarbij een solide inhoudelijk verhaal met een sterke businesscase de randvoorwaarde is Er wordt hard gewerkt aan de voorbereidingen van de herhuisvesting van het Design Museum. Het raadsvoorstel uit januari 2023 geeft daarvoor de outline.

De Citadelpoort is de nieuwe locatie voor het Design Museum, zoals ook is vastgesteld in het Ontwikkelkader Bossche Stadsdelta (2024). In 2024 is het Gebiedspaspoort Citadelpoort voorbereid, mede op basis van een uitgebreid participatietraject met stakeholders. Het gebiedspaspoort ligt in Q1 van 2025 in de raad. De kosten zullen worden opgenomen in het structuurfonds.

72

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Ja

Jaarrekening 2024

Vernieuwen van het aanbod Wat wilden we bereiken? We blijven toekomstbestendig door nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Onze speerpunten zijn: •

Jonge talenten op het gebied van visuele kunsten en crossovers sterker ondersteunen en zichtbaarder maken Urban arts als cultuurvorm in al zijn verschillende uitingen verder ontwikkelen

Indicator Nulmeting Aantal aanvragen cultuurfondsen 94

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

Toename van 5%

260% t.o.v. nulmeting

Toename van 5%

Opgave aanvragers Cultuurfondsen

Het percentage inwoners dat het culturele leven van ’s-Hertogenbosc h typeert als bij de tijd, vernieuwend of modieus 51%

52%

54%

54%

Monitor cultuurparticipati e

Percentage inwoners dat deelneemt aan urbanactiviteiten in ‘s-Hertogenbosc h 48%

Toename van 5%

36%

Toename van 5%

Monitor cultuurparticipati e

Percentage startende kunstenaars dat aanvraag doet bij cultuurfondsen 25%

25%

33%

25%

Opgave aanvragers

73

Jaarrekening 2024 Nulmeting

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron Cultuurfondsen

Wat hebben we ervoor gedaan? Bij de subsidieafspraken betrekken we nadrukkelijker het cultureel ondernemerschap van de organisaties waarbij maatwerk wordt nagestreefd. Dat doen we middels beschikkingen en de jaargesprekken die we elk jaar met alle instellingen voeren op basis van de jaarverslagen. Binnen de cultuursector zelf willen we meer verbinding aanjagen. We zetten in op meer werkruimten voor startende makers en op het realiseren van één broedplaats. Er zijn verschillende nieuwe (tijdelijke) plekken gerealiseerd. Dit betreft onder meer de creatieve hub Sterrenbosch (inmiddels omgedoopt tot Lokaal62) voor startende makers, de Circuskapel (werkplaats voor circusartiesten), de Lichtkamer (werkplaats voor fotografie) en uitbreiding van Willem Twee Studios (muziek). Eind 2023 is bovendien het atelier- en broedplaatsenbeleid vastgesteld dat onder meer tot doel heeft om meer werkplekken te realiseren voor startende makers. Ook is onderzoek gedaan om het hoofdgebouw van het voormalige WeenerXL complex tot 1 januari 2026 in tijdelijk gebruik te geven aan een beheerorganisatie voor huisvesting van onder meer maatschappelijke, culturele en creatieve functies. In 2024 draaide een pilot van Het Nest in de Ridderstraat. Dit is een plek waar makers in zowel de beeldende als podiumkunsten publiek gratis deelgenoot maken van hun maakproces.

Het Nest blijkt een belangrijke functie te vervullen binnen het culturele ecosysteem in onze gemeente. Daarom wordt de pilot voor een jaar verlengd op een andere locatie in de binnenstad. Vanuit de initiatiefnemers wordt ook actief de verbinding gezocht met de bestaande culturele organisaties, zowel inhoudelijk als financieel. In de cultuurfondsen gaan we, zoveel mogelijk in matching met de provincie, de mogelijkheden voor kunstenaars benadrukken om zich in ’s-Hertogenbosch verder te ontwikkelen. Fonds Pop-up had o.a. als doelstelling om het Bossche makersklimaat te stimuleren. De provincie heeft tot 2023 aan het fonds €50.000,bijgedragen vanuit haar makersregeling. Deze provinciale regeling is niet meer voortgezet in 2024. We blijven makers wijzen op de ontwikkelingsmogelijkheden bij de provinciale organisatie KunstLoc. In 2025 is de nieuwe makersregeling van start gegaan. Deze biedt voor makers meer mogelijkheden voor financiële ondersteuning. In tegenstelling tot fonds Pop-up is het binnen de makersregeling niet alleen mogelijk om subsidie aan te vragen voor projecten, maar ook voor ontwikkeling binnen de beroepspraktijk. In de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta zoeken we permanente ruimte voor de urban scene.

We vergroten de ondersteuning van en zichtbaarheid aan urban-activiteiten, onder meer via structurele subsidies en projectsubsidies, om de aansluiting van het cultuuraanbod bij jongeren te versterken. In de cultuurperiode 2021-2024 zijn structurele (zogenaamde

Gerealiseerd?

Wat hebben we ervoor gedaan?

74

Ja

Ja

Ja

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? BCB-)subsidies verstrekt aan Dukebox en de Nationale Breaking League. Daarnaast zijn er voor diverse streetculture (voorheen urban) activiteiten projectsubsidies afgegeven. Er is een citybooster cultuur aangesteld en citytrainers urban zijn van start gegaan. Dukebox en Cypher HQ hebben we een extra impuls gegeven vanuit de coronamiddelen om hun activiteiten te professionaliseren. Kings of Colors hebben bijdragen ontvangen vanuit de Cultuurfondsen. Met een kerngroep van streetculture-organisaties (World Skate Center, Kings of Colors, Dukebox en Cypher HQ) zijn we in gesprek over de hun plannen voor een locatie binnen de Bossche Stadsdelta. We hebben als gemeente een externe adviseur ingehuurd om de betreffende organisaties te ondersteunen en om te onderzoeken hoe de business case opgebouwd kan worden en hoe een en ander organisatorisch zo goed mogelijk vormgegeven kan worden. Als plek is de huidige locatie van de Kaaihallen op de Tramkade op het oog. Middels cultuurfonds Pop-up stimuleren we vernieuwing van het aanbod en het makersklimaat in ’s-Hertogenbosch met de focus op startende makers. Met fonds Pop-up hebben we in 2024 in totaal 120 projecten ondersteund, waarvan 50 met de doelstelling culturele vernieuwing & experimenten en 70 met de doelstelling stimuleren van het makersklimaat.

We faciliteren de ondernemende organisaties door het toestaan van reserves voor ontwikkelingen en innovatie. Middels beschikkingen en de jaargesprekken die we elk jaar met alle instellingen voeren op basis van de jaarverslagen en innovatiereserves. We herijken het atelier- en studiobeleid met bijzondere aandacht voor makers die aan het begin van hun artistieke loopbaan staan. In december 2023 is het atelier- en broedplaatsenbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. Het doel is meer aandacht voor doorstroming, voldoende ruimte voor startende makers en gedeelde werkplekken. Hiernaast stimuleren we samenwerkingen tussen makers en het bedrijfsleven waar het gaat om ruimte en kennisuitwisseling. We kijken opnieuw naar onze verantwoordingssystematiek. Uitgangspunten zijn vertrouwen, partnerschap en maatschappelijke meerwaarde. We bereiden een nieuwe periode voor van de Bossche Culturele Basis (vanaf 2025-2028) en verhogen we het beschikbare budget conform het bestuursakkoord. De gemeenteraad heeft het nieuwe cultuurbeleid en cultuurbegroting voor de periode 2025-2028 in december 2023 vastgesteld. Kort daarna is de nieuwe Regeling Professionele Kunsten 's-Hertogenbosch 2025-2028 opengesteld.

De nieuwe regelingen voor incidentele cultuursubsidies zijn december 2024 vastgesteld door ons college: De Bossche Makersregeling, Professionele Kunsten 2025, Bijzondere activiteiten amateurkunst en cultuurparticipatie, Basisondersteuning amateurkunst en georganiseerd muziekonderwijs. De Innovatieregeling volgt in de loop van 2025. In 2024 zijn de regelingen binnen de cultuurfondsen voor 2025 (en verder) vastgesteld. Daarin zijn de verantwoordingsbedragen hoger vastgesteld dan voorheen het geval was. Zo is er o.a. minder snel een accountantsverklaring nodig.

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Ja

Ja

75

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? We onderzoeken nieuwe mogelijkheden om omwille van de gebiedsontwikkeling invulling te geven aan de identiteit van de Bossche Stadsdelta (culturele hotspot, urban). We stemmen af met de culturele organisaties in de Bossche Stadsdelta wat hun ambities zijn en verkennen nieuwe plannen. We willen de ambities stroomlijnen en inbedden in de plannen voor het gebied. In 2024 hebben verschillende bijeenkomsten plaatsgevonden met het culturele veld waarin informatie is gegeven over de plannen voor de Stadsdelta. Ook is uitleg gegeven welke ruimte er is om zelf initiatief te nemen. De plannen voor het Design Museum zijn reeds aan de gemeenteraad voorgelegd. We ontwikkelen beleid voor ateliers en broedplaatsen. Met als doel meer ruimte te creëren voor (beginnende) makers en creatieve ondernemers In december 2023 is het atelier- en broedplaatsenbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. Het doel is meer aandacht voor doorstroming, voldoende ruimte voor startende makers en gedeelde werkplekken. Hiernaast stimuleren we samenwerkingen tussen makers en het bedrijfsleven waar het gaat om ruimte en kennisuitwisseling. We reserveren budget (€ 100.000 per jaar) voor eenmalige projecten die ondersteunend zijn aan de profilering van Cultuurstad van het Zuiden. Vanuit dit budget hebben we in 2024 verschillende projecten (mede) mogelijk gemaakt.

Het gaat onder meer om ‘Toekomstkijkers’ van Maarten Baas en Ted Noten bij de Citadel, Het Nest in de Ridderstraat, het onderzoek van de Nachtburgemeesters ten behoeve van een nachtvisie voor 's-Hertogenbosch en een opdracht aan kunstenaars voor inspirerende ontwerpen voor het nieuw te bouwen station. We volgen en evalueren de gesubsidieerde instellingen kritisch en helpen hen om zich verder te ontwikkelen. Middels beschikkingen en de jaargesprekken die we elk jaar met alle instellingen voeren op basis van de jaarverslagen. We werken verder aan de ontwikkeling van de culturele programmering en bevorderen de verbinding cultuur en Datastad. Stichting Future of Work was onderdeel van de Bossche Culturele Basis 2021-2024. In de plannen van de stichting is de ambitie beschreven om samen te werken met de Den Bosch Data Week. In 2024 heeft Future of Work geen festival maar losse activiteiten georganiseerd. Daarnaast is het concept van de dataweek losgelaten door de gemeente in 2024.

76

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Ja

Ja

Nee

Jaarrekening 2024

Financiën Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Rekening 2023

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

25.601 4.779 -20.822

Begroting primitief 2024

begroting na wijziging 2024

rekening 2024

22.650 3.350 -19.300

24.326 4.434 -19.892

26.402 4.753 -21.650

verschil -2.076 319 -1.757

Belangrijkste verschillen •

• • •

Bossche zomer: voordeel € 0,3 miljoen De Bossche Zomer, zoals we die kenden tijdens de coronajaren, bestaat niet meer. De stuurgroep van de Bossche Zomer heeft het initiatief genomen om het Cultureel Wijkenprogramma op te zetten. Met het raadsvoorstel 'Subsidie Cultureel Wijkenprogramma' van 10 december 2024 is besloten om vanaf 2025 het budget in te zetten voor de doorontwikkeling van de Bossche Zomer naar het Cultureel Wijkenprogramma voor de periode 2025-2028. Evenementen: nadeel € 0,4 miljoen Voor het faciliteren van evenementen (carnaval, 11-11 en Koningsdag) wordt een tekort ten opzichte van de begroting gerealiseerd. Kapitaallasten: nadeel € 1,6 miljoen Personeelskosten: nadeel € 0,1 miljoen

77

Jaarrekening 2024

Subsidies Subsidiedoelstelling Verbinden van mensen met cultuur Amateurkunsten: 's-Hertogenbosch' Muziekkorps (huisvesting) Amateurkunsten: Campagne Amateurkunsten Amateurkunsten: Drumfanfare Amantius (huisvesting) Amateurkunsten: Huisvesting Amateurkunst Cultuurhuis BACH Amateurkunsten: Knelpunten Amateurkunsten Amateurkunsten: Koninklijke Harmonie 's-Hertogenbosch (huisvesting) Amateurkunsten: overig Amateurkunsten: Stichting Bosch Decor Collectief Amateurkunsten: subsidieregeling amateurkunstbeoefenin g Beeldende kunsten BKV: Academie voor beeldvorming Beleid Kunst en Cultuur: Inzet BCB 2021-2024 Beleid Kunst en Cultuur: Stichting DTV Den Bosch Beleid Kunst en Cultuur: Stichting Engelens Belang Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Lokaal Effectief Bibliotheek informatievoorziening: Stichting Huis73

78

Primitieve begroting 7.819.880

Begroting na wijziging 8.410.590

Verleende subsidie 8.030.777

4.690

4.690

4.331

0

4.000

2.470

22.100

22.100

20.388

0

55.000

55.000

0

20.445

15.857

16.070

16.070

14.827

240 7.550

240 7.550

240 7.550

305.330

284.885

284.885

10.960

10.960

10.960

24.200

24.200

1.962

278.650

278.650

278.650

320

0

0

260.470

226.930

281.930

3.815.990

3.900.990

3.901.547

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling 's-Hertogenbosch en omstreken Bossche Zomer Culturele evenementen: Opera op de Parade Culturele evenementen: Stg. Noord-Zuid bevrijdingsfestival Culturele evenementen: Stichting Bosse Nova: Kunstbende Erfgoed: Heemkundekring Rosmalen Impuls Jongerencultuur Kunstzinnige vorming: Stichting Huis73 's-Hertogenbosch en omstreken Podiumkunsten: Minoux Podiumkunsten: Paleis voor Volksvlijt Stichting Huis73 Informatiepunt digitale overheid Volksfeesten: Ondernemersvereniging KOM Rosmalen (Sinterklaas) Volksfeesten: overig Volksfeesten: Stg. SJV Rosmalen (Koningsdag) Volksfeesten: Stichting Carnaval 't Slotgat Volksfeesten: Stichting Carnavalsorganisatie Nuland Volksfeesten: Stichting Engelens Belang (koningsdag) Volksfeesten: Stichting Jeugdbelangen Nuland Volksfeesten: Stichting Kafland Volksfeesten: Stichting Koningsdag 's-Hertogenbosch Volksfeesten: Stichting Oranje comité Empel Volksfeesten: Stichting

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleende subsidie

328.800 61.520

328.800 61.520

0 61.520

40.330

40.330

40.330

15.030

15.030

15.030

650

650

650

0 2.498.140

328.250 2.498.140

254.943 2.498.140

35.800 17.900

35.800 17.900

35.800 17.900

0

152.000

151.627

750

750

750

9.490 3.650

9.490 3.650

8.270 3.650

1.940

1.940

1.940

800

800

800

760

1.080

1.080

710

710

710

800

800

800

27.130

27.130

27.130

4.390

4.390

4.390

2.630

2.630

2.630 79

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling Oranje/St Nicolaas comité Vinkel Volksfeesten: Stichting Oranjecomité Nuland Volksfeesten: Stichting Stadspijpers Volksfeesten: Stichting Vrienden Rosmalens Carnaval Volksfeesten: Vereniging Oeteldonkse Club Vernieuwen van het culturele aanbod Beeldende kunsten BKV: Atelier Beheer Stichting: pand St. Josephstraat Beeldende kunsten BKV: Future of Work Beeldende kunsten BKV: Lucasprijs (best afgestudeerde Kunstacademie) Beeldende kunsten BKV: Ongekend Beeldende kunsten BKV: overig Beeldende kunsten: Atelier Beheer Stichting Beeldende kunsten: Jheronimus Award 's-Hertogenbosch Beeldende kunsten: programmering BK Beeldende kunsten: Stedelijk Overlegorgaan voor Kunstenaars Beeldende kunsten: Stichting Grafisch Atelier Den Bosch Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Pop Up Culturele evenementen: Dukebox Culturele evenementen: Nederlandse Breaking League Culturele evenementen: Stichting Bosch Parade 80

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleende subsidie

1.660

1.660

1.660

3.290

3.290

3.290

5.520

5.520

5.520

11.620

11.620

11.620

812.120

885.940

988.196

65.970

65.970

60.872

40.000

40.000

40.000

2.500

2.500

2.500

12.980

12.980

12.980

2.030

2.030

1.954

37.100

37.100

37.100

10.000

10.000

10.000

10.980

10.980

3.410

12.970

12.970

12.970

64.750

64.750

64.750

333.180

311.000

426.000

82.450

82.450

82.450

17.900

17.900

17.900

119.310

119.310

119.310

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling Huis Culturele Makers: Stichting Hubhub Lokaal 0.62 Lokale culturele voorzieningen Versterken van het culturele profiel Amateurkunsten: Stichting TAPTOE 's-Hertogenbosch Beeldende Kunsten : Stichting WILLEM TWEE muziek & beeldende kunst Beeldende kunsten: Stichting Design Museum Den Bosch Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Landelijk Onderscheidend Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Internationaal Vocalisten Concours Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting Cement Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting November Music Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting Theaterfestival Boulevard Culturele evenementen: Stichting Cement Culturele evenementen: Stichting Jazz in Duketown Culturele evenementen: Stichting November Music Culturele evenementen: Stichting November Music: Bosch Requiem Erfgoed: Het Noord Brabants Museum Erfgoed: Stichting

Primitieve begroting 0

Begroting na wijziging 36.000

Verleende subsidie 36.000

0

60.000

60.000

11.089.490

11.014.170

11.019.865

11.940

11.940

11.940

19.500

19.500

19.500

2.698.780

2.698.780

2.698.780

363.460

227.000

277.000

219.770

219.770

219.770

59.070

59.070

59.070

44.360

44.360

44.360

531.940

531.940

531.940

29.830

29.830

29.830

96.590

96.590

96.590

59.660

59.660

59.660

59.660

59.660

59.660

847.620

847.620

847.620

11.490

11.490

11.490 81

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling Jheronimus Bosch Art Center Erfgoed: Stichting Nationaal Carnavalsmuseum Oeteldonks Gemintemuzejum Erfgoed: Stichting P.M. Impuls Cultuurstad van het Zuiden Podiumkunsten: 's-Hertogenbossche beiaardier stichting Podiumkunsten: Matzer theaterproducties Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Matzer Theaterproducties Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Stichting Panama Pictures Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Stichting Theater Artemis Podiumkunsten: Stichting Bach Cantates 's-Hertogenbosch Podiumkunsten: Stichting Jazz Werkplaats Podiumkunsten: Stichting KTA producties Podiumkunsten: Stichting Orgelkring Hendrik Niehoff Podiumkunsten: Stichting Theater Artemis Podiumkunsten: Stichting Verkadefabriek Podiumkunsten: Stichting Vrienden Kamermuziek 's-Hertogenbosch Podiumkunsten: Stimulering podiumproducties: 82

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleende subsidie

6.280

6.280

6.280

74.410 0

74.410 40.000

74.410 5.540

6.660

6.660

6.660

15.510

15.510

15.510

40.150

40.150

40.150

38.910

38.910

38.910

99.090

99.090

99.090

7.560

7.560

7.560

17.900

17.900

17.900

68.520

68.520

68.520

5.370

5.370

5.370

9.770

9.770

9.770

689.900

706.150

697.949

35.630

35.630

35.630

42.030

42.030

42.030

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling Stichting Verkadefabriek Podiumkunsten: Zuid Nederlandse Theater Maatschappij (ZNTM) bv Podiumkunsten/Beelde nde kunsten: Stichting WILLEM TWEE muziek en beeldende kunst

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleende subsidie

3.710.550

3.710.550

3.710.550

1.167.580

1.172.470

1.170.826

19.721.490

20.310.700

20.038.838

Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden.

83

Jaarrekening 2024

Verbonden partijen In het Register verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’s-Hertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vind u in de Paragraaf Verbonden Partijen

BV Zuid-Nederlandse Theatermaatschappij 's-Hertogenbosch Financieel belang € 18.000 (aandelenkapitaal) € 3,7 miljoen (subsidie)

Eigen vermogen 1-1 € 3.012.487

Risicomanagement

84

Eigen vermogen 31-12 € 1.739.487 (voorlopige cijfers)

Vreemd vermogen 1-1 € 4.220.552

Vreemd vermogen 31-12 € 5.302.305 (voorlopige cijfers)

Resultaat € -/- 1.273.000 (voorlopige cijfers)

Jaarrekening 2024

Risico's JAARREKENING 2024 RISICO

Aard

Maximum in euro

Kans

Verklaring mutatie

ZNTM BV

Incidenteel

€ 2.250.000

2

Er zijn nog openstaande vorderingen

Toelichting ZNTM bv heeft verzocht de betaling van haar openstaande verplichtingen jegens de gemeente van in totaal € 2,25 mln uit te stellen tot minimaal 31 december 2028. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen zal door het verwachte tekort in boekjaar 2024 ad € 1,3 mln, dalen naar € 1,7 mln. Daarmee is ZNTM bv niet in staat om op korte termijn haar verplichtingen ad € 2,25 mln aan de gemeente te voldoen. Maatregelen Het innen van de openstaande vorderingen van € 2,25 mln zal tot minimaal 31 december 2028 uitgesteld worden. RISICO

AARD

MAXIMUM IN EURO

KANS

VERKLARING MUTATIE

ZNTM BV

Structureel

-/- 530.000

4

Betreft het structureel tekort in de exploitatie

Toelichting Het strategisch plan en de daarbij behorende meerjarenraming van ZNTM bv laten een structureel tekort zien van € 1,19 mln in 2025 naar € 530.000 vanaf 2029. ZNTM bv heeft aan de gemeente een verzoek gedaan voor een incidentele investeringsimpuls van € 1 mln en een structurele subsidieverhoging van € 530.000. Maatregelen Er wordt een second opinion uitgevoerd door Berenschot om meer inzicht te krijgen in het strategisch plan en de meerjarenraming. Er worden kwartaalrapportages aangeleverd volgens de gemaakte afspraken .

85

Jaarrekening 2024

Beleidskaders Cultuurbegroting 2021-2024 Cultuurbegroting 2025-2028 Gemeente 's-Hertogenbosch Kaders cultuurbeleid vanaf 2021 Atelier- en broedplaatsenbeleid

86

Jaarrekening 2024

Gelijke kansen op talentontwikkeling Ambitie We creëren gelijke kansen voor alle jongeren, zodat zij hun talenten kunnen ontwikkelen. In onze benadering staat de omgeving van de jongeren centraal: de situatie thuis, op school, maar ook in de wijk. We willen positieve ervaringen toevoegen die helpen bij het ontdekken en ontwikkelen van talenten. Alle jeugdigen kunnen kansrijk opgroeien, ook al zijn er soms ingewikkelde problemen thuis. Als het nodig is, is er tijdig passende hulp op logische plekken voor de jeugdigen. Samen met de community van Bossche partners hebben we de Actieagenda Gelijke Kansen ontwikkeld. Deze voeren we de komende jaren uit. We zetten in op de vijf sporen: nieuwe ervaringen opdoen, steun en stimulans van ouders en omgeving, integraal buitenschools aanbod, talenten ontwikkelen en passende keuzen maken. Dit kunnen we alleen samen met onze partners realiseren. Dankzij het onderwijskansenfonds kunnen we snel inspelen op kansen en knelpunten in talentontwikkeling. We stimuleren dat alle kinderen in het basis- en voortgezet onderwijs kennismaken met de lokale geschiedenis, het verenigingsleven, cultuur en elkaar. We ontwikkelen onderwijshuisvestingsbeleid en verhogen het tempo van de vervangings- en uitbreidingsopgave, zodat de onderwijshuisvesting talentontwikkeling mogelijk maakt. Ook via het jongerenwerk en jongerenparticipatie dragen we hieraan bij.

De coronamaatregelen hebben grote invloed gehad op jongeren. Deze werken nog steeds door. Daarom ontwikkelen we voor jongeren een Actieplan Mentaal Welzijn. Daarnaast blijven we inzetten op het voorkomen van en de aanpak tegen: schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid. We implementeren de voorstellen uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugdhulp en gebruiken de daarvoor bestemde middelen om de transformatie van de jeugdhulp te versnellen. We werken daarvoor lokaal samen waar dat kan en regionaal waar het moet. Om te bekijken hoe we meer hulp in nabijheid van de jeugdigen kunnen organiseren, gaan we lokaal in gesprek met jeugdigen, hun ouders en met de voor 's-Hertogenbosch belangrijke jeugdhulpaanbieders. Naast onze lokale inzet, werken we regionaal aan passender (zwaardere vormen van) jeugdhulp. Als thuis opgroeien niet mogelijk is, streven we naar gezinsgericht verblijf. We werken ook (boven)regionaal aan het verbeteren van de jeugdbeschermingsketen. Betere samenwerking, minder overdrachten en meer snelheid is daarin ons streven. We blijven met de gemeenten in de regio Noordoost-Brabant de jeugdhulpaanbieders contracteren. Daarmee beperken we de administratieve lasten voor aanbieders en onszelf, en kunnen we een goede gesprekpartner zijn voor jeugdhulpaanbieders. We werken hierbij samen met partners in de gemeente en in de regio.

Ook zorgen we voor een goede samenwerking tussen het preventieve jeugdbeleid, de jeugdhulp, en openbare orde en veiligheid.

87

Jaarrekening 2024

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Op de volgende pagina's ziet u de vertaling van het bestuursakkoord naar outcome-indicatoren ("Wat willen we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat gaan we er voor doen?").

Talentontwikkeling Wat wilden we bereiken? • Alle jongeren krijgen de kans om hun talenten te ontwikkelen. • Jongeren zijn mentaal weerbaar. Opgaven die voortkomen uit het Onderwijshuisvestingsbeleid lossen we effectief en versneld op.

Indicator Nulmeting Het percentage jongeren dat onvoldoende mentaal welzijn ervaart 27%

Het percentage kinderen van 0-4 jaar met een indicatie dat deelneemt aan de voor- en vroegschoolse educatie (VVE-arrangeme nten) -/Het percentage leerlingen dat voortijdig het onderwijs verlaat 1,8%

88

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

24%

28%*** (meting 2023)

20%

GGD Corona Gezondheidsmon itor 2021 (gemeten volgens de MHI-5)

> 90%

83%*

>95%

Peutermonitor

< 2%

2,41%** (schooljaar 2022/2023)

<1,5%

DUO

Jaarrekening 2024

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan?

Gerealiseerd?

Voor de jongeren van 12-18 jaar: 1. Samen met de scholen voeren we de uitvoeringsagenda uit van het Actieplan Mentaal Welzijn, waarmee we leerlingen van het voortgezet onderwijs ondersteunen om hun mentale weerbaarheid te vergroten. Hiervoor zetten we in op veerkracht, een luisterend oor en op hulp met een laagdrempelige inloopvoorziening voor jongeren van 12-27 jaar. 2. Als gevolg van de Coronapandemie is het aantal voortijdig schoolverlaters de afgelopen jaren zowel landelijk, als lokaal fors toegenomen. We zetten in 2024 extra capaciteit in op scholen om sneller te kunnen handelen en tijdig op te kunnen schalen naar hulpverlening bij belemmeringen om schooluitval te voorkomen. We leggen daarbij de nadruk op de aanwezigheid op school en het vergroten van de zelfredzaamheid van jongeren. Dit doen we door: o Het aanwezigheidsprotocol als hulpmiddel om zo snel mogelijk actie te ondernemen bij verzuim en met een eenduidige werkwijze het verzuim in beeld te krijgen, te voorkomen en te bestrijden. o Aanwezigheidscoaches in te zetten die na een verzuimmelding in gesprek gaan met de jongere, het gezin en de mentor om (on)zichtbare belemmeringen in kaart te brengen en samen te zoeken naar oplossingen.

o Onderwijsmakelaars op school in te zetten en studenten te ondersteunen bij niet onderwijs gerelateerde zaken, zoals wonen, OV en kinderopvang en door te verwijzen naar de juiste organisatie/ instantie. o De mogelijkheden te verkennen om overstapcoaches in te zetten, specifiek voor VO-leerlingen (Havo en VMBO) die de overgang maken naar het MBO. In regio Noordoost Brabant zijn hier positieve ervaringen mee; het aantal havisten in na een tussenjaar op het MBO succesvol hun diploma haalt is gestegen 1.Gedeeltelijk gerealiseerd: We zijn gestart met de uitvoeringsagenda van het Actieplan Mentaal Welzijn. Deze maakt ook deel uit van de Bossche Educatieve Agenda (BEA). Er is een Jongereninlooppunt (Jip) gerealiseerd, in een pilot met Koo. De pilot loop tot juni 2025. Verder is er een breed scala aan activiteiten vanuit verschillende terreinen. Denk aan (school)jongerenwerk, het proeflab Wachtruimte, Skip die trip tegen alcoholgebruik, Groen, Join Us, de campagne Better Together in de aandacht tegen eenzaamheid, Game of your life, Jongeren Perspectief Aanpak voor jongeren met schulden, Kunst Op Maat en ondersteuning van jonge mantelzorgers. We vroegen aandacht voor suïcide met het reizend kunstwerk Stille Strijd, diversiteit op de Coming Out dag en voor mentale gezondheid met de campagne Hey het is oke en op het DIY jongerenfestival.

Ja

89

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? 2.Gerealiseerd: Met behulp van het aanwezigheidsprotocol zien we dat scholen eerder verzuim melden waardoor ketenpartners, zoals leerplicht, sneller acteren op verzuim. De Aanwezigheidscoach en Onderwijsmakelaar zijn inmiddels bekende gezichten op scholen en zien steeds meer jongeren. De inzet van de regionale Overstapcoaches is in 2024 geëvalueerd. Het jaar 2025 wordt benut om te verkennen welke inrichtingsscenario's het meest passend zijn om de werkzame elementen naar de Bossche context te vertalen. Dat kan zijn in een functie, zoals de overstapcoach, of door de werkzame elementen te integreren in de bestaande functies van het Doorstroompunt073.

Gerealiseerd?

Voor de kinderen van 0-4 jaar: 1. Kansrijke start/ de eerste duizend dagen: Samen met het medische en het sociaal domein zorgen we ervoor dat (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie tijdig de juiste zorg en ondersteuning ontvangen aansluitend op hun hulpbehoefte. Dit betekent dat we toewerken naar een lokale ketenaanpak Kansrijke Start waarin samenwerkingsafspraken zijn gemaakt met partners rondom de eerste duizend dagen van een kind, inclusief de inzet van effectief bewezen interventies. 2. Onderwijskansen- en VVE-beleid: Met Voor- en vroegschoolse educatie zetten we in op (taal)ontwikkeling met als doel een goede start in het basisonderwijs. Dit doen wij onder meer door een dekkend aanbod van (VVE-)peuterarrangementen, een goede toeleiding er naar toe en taalstimulerende activiteiten. 1. Naast de regionale projectleider is er een lokale projectleider aangesteld voor Kansrijke Start. Zij heeft onder meer als taak om de lokale coalitie vorm te geven. Eind november hadden we de eerste coalitiebijeenkomst met ruim 30 enthousiaste professionals uit sociaal, medisch en informeel domein, evenals de gemeente. Er zijn 4 thema’s naar boven gekomen waar we komend jaar mee aan de slag gaan; vroegsignalering, eenzaamheid, hechting, leefstijl. Daarnaast zijn er verschillende effectief bewezen interventies ingezet, zoals Stevig Ouderschap en Home Start. 2.

In Den Bosch hebben we een dekkend aanbod van voor- en vroegschoolse educatie voor kinderen die hiervoor in aanmerking komen. Er is een doorgaande lijn bij de toeleiding naar het voorschools aanbod. Ook werken kinderopvang en basisschool binnen de kindcentra samen aan VVE om kinderen een goede start in het basisonderwijs te geven. Voor de kinderen van 4-12 jaar: 1. Onderwijskansen- en VVE-beleid: Met het Onderwijskansenbeleid zetten we in op het voorkomen dan wel verkleinen van taalachterstanden bij kinderen in de leeftijd van 0-13 jaar door taalstimulerende activiteiten

90

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? als ook het nieuwkomersonderwijs. 2. Kansrijk adviseren en Kansrijk plaatsen: we ontwikkelen een aanpak samen met scholen die als doel heeft dat elk kind een kansrijk advies krijgt en kansrijk geplaatst wordt op het middelbaar onderwijs. We willen de cijfers van onderadvies (lager advies voor voortgezet onderwijs dan past bij schoolprestaties) verlagen zodat meer kinderen in ’s-Hertogenbosch meteen na de basisschool op de passende plek verder gaan leren en ontwikkelen. 1.Gerealiseerd: Het Onderwijskansen- en VVE beleid 2024-2027 is in het voorjaar vastgesteld door het college. Dit beleid maakt onderdeel uit van de Bossche Educatieve Agenda om kansen van kinderen te vergroten. Via de kinderopvang, het basisonderwijs en andere (educatieve) partners hebben we veel kinderen in de leeftijd van 0-13 en hun ouders weten te bereiken met een structureel goed en breed onderwijskansenaanbod. Van voorschoolse educatie en de PeuterPlus tot de zomerschool Zomerclub en taal en leesbevorderingsprogramma's bij gezinnen thuis. Ook is in 2024 ingezet op sterkere samenwerking, kennisuitwisseling en deskundigheidsbevordering van professionals via trainingen, intervisie en bijeenkomsten. Met het nieuwkomersonderwijs is in 2024 toegewerkt naar 2 centrale basisschoollocaties waar hoogwaardig NT2-taalondewijs voor kinderen die kort in Nederland zijn.

Na 1 tot maximaal 1,5 jaar stromen zij uit naar een reguliere basisschool in de buurt. 2. Gedeeltelijk gerealiseerd: De ambitie om elk kind in 's-Hertogenbosch een kansrijk advies en plaatsing in het voortgezet onderwijs te bieden, is deels gerealiseerd door initiatieven binnen de Bossche Educatieve Agenda, zoals het PO/VO-samenwerkingsoverleg en professionaliseringsprogramma binnen het programma Gelijke Kansen. Binnen het professionaliseringsprogramma zijn twee scholen gestart met een traject waarin docenten worden gecoacht op het vlak van ambitiebewust handelen. Een ambitiebewuste aanpak betekent dat scholen hogere verwachtingen uitspreken, talenten breed stimuleren en leerlingen actief ondersteunen bij het zetten van ambitieuze stappen, bijvoorbeeld richting vervolgonderwijs. Dit vereist een cultuuromslag in scholen, met een gerichte focus op talentontwikkeling en de rol van leraren in het versterken van zelfvertrouwen en toekomstperspectief. Landelijk zijn er maatregelen ingevoerd om de overgang van primair naar voortgezet onderwijs te verbeteren. Sinds het schooljaar 2023-2024 is de doorstroomtoets geïntroduceerd, die als objectief tweede gegeven naast het schooladvies fungeert. Deze nieuwe normeringssystematiek zorgt ervoor dat de toetsadviezen op een andere manier tot stand komen en een goede afspiegeling zijn van de daadwerkelijke prestaties van leerlingen.

Deze landelijke maatregelen, in combinatie met lokale initiatieven, dragen bij aan het bieden van gelijke kansen voor alle leerlingen bij de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs, maar we kunnen dit niet direct koppelen aan de cijfers rondom onderadvies.

Gerealiseerd?

Ja

91

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan?

Gerealiseerd?

Voor jongeren van 18-27 jaar: · Met de onderwijsinstellingen voor mbo, hbo en wo voeren we het Bossche Onderwijsinnovatie Akkoord uit. Studenten werken aan multidisciplinaire en multilevel opdrachten binnen de thema’s gezondheid, data en leefbaarheid. Er is een toename van multidisciplinaire en multilevel opdrachten. Vooral studenten van het Koning Willem I College, Avans, HAS en Yuverta werken hieraan, in hybride leeromgevingen. Vanuit de gemeente is er samenwerking bij bijvoorbeeld Datastad, IKDB, Maaspoort en Samen Gezond. In het bestuurlijk overleg is een opdracht geformuleerd voor een uitvoeringsplan voor Studentenwelzijn.

Ja

Voor leerlingen van primair en voortgezet onderwijs: 1. Bossche Educatieve Agenda: Samen met de kinderopvang, het basis- en voorgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs en onze educatieve partners waaronder Huis73 en 's-PORT voeren we de Bossche Educatieve Agenda uit met als doel dat ieder kind en iedere jongere zich kan ontwikkelen tot een zelfbewuste en (veer)krachtige burger. 2. We ontwikkelen samen met de community Gelijke Kansen de programmalijn Samenwerken met ouders: we versterken bestaande en ontwikkelen nieuwe initiatieven die zijn gericht op een goede samenwerking met ouders/verzorgers van kinderen in de leeftijd –9 maanden t/m 18 jaar. 3. TOP-tijd in West: Samen met de TOP-tijd coalitie in West organiseren we een buitenschools aanbod voor alle kinderen en jongeren in West. Dit buitenschools aanbod biedt kinderen en jongeren nieuwe ervaringen en geeft hun de kans om hun talenten te ontdekken. We monitoren de aanpak en breiden uit wanneer rijksbeleid dit mogelijk maakt. 4. Uitvoering van de in 2023 vastgestelde Verordening Leerlingenvervoer. Toepassen van de uitgangspunten van jongerenparticipatie en het Bossche Jongerenparticipatiemodel bij de werkzaamheden voor jongeren. 5. Onderwijshuisvesting: opstellen van het Integraal Huisvestingsplan 2024-2038. 1. De uitvoeringsagenda 2024-2027 van de BEA is in het voorjaar door het college vastgesteld.

Acht speerpunten staan hierin centraal die bijdragen aan een doorgaande ontwikkellijn, gelijke kansen te vergroten en jeugdigen optimaal te laten opgroeien. Uitvoering vindt plaats door kinderopvang, onderwijs, gemeente en (educatieve) partners. De bestuurlijke BEA-tafel houdt regie op de uitvoering en ontwikkelingen. 2.Vanuit programma Gelijke Kansen werken we samen met de community aan verschillende acties die gericht zijn op een goede samenwerking. Hierbij kan gedacht worden aan de brugfunctionarissen, Taal & Tablets, Kantine-Zuid of VVE Taalclub. 3.Dit is gerealiseerd in de afgelopen twee schooljaren op alle basisscholen in West. Ondertussen hebben we dit aanbod uitgebreid richting alle scholen met een positieve achterstandsscore in onze gemeente. In totaal 92

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? doen er 20 scholen (16 primair onderwijs, 4 voortgezet onderwijs) mee aan TOP-tijd. Samen met alle partners zijn we in voorbereiding op een nieuwe subsidieaanvraag richting het Rijk ten behoeve van de komende drie schooljaren. 4.We voeren de verordening sinds het schooljaar 2023-2024 uit. We vinden het belangrijk dat iedere leerling zich maximaal kan ontwikkelen om zo zelfstandig mogelijk en met vertrouwen in hun eigen kunnen door het leven te gaan. Ook de leerlingen die gebruik maken van het Leerlingenvervoer. Het Bossche participatiemodel is ontwikkeld met het oog op toegankelijkheid voor alle jongeren in de gemeente, actieve betrokkenheid van jongeren die nog niet participeren, prioriteit voor jongerenbehoeften, integratie van jongeren bij besluitvorming bij gemeente of jongerenwerk. Conform deze uitgangspunten hebben we de jongeren en ouders gevraagd, middels maatwerkgesprekken over de invulling van leerlingenvervoer. Zo leren zij uiteindelijk zoveel als mogelijk zelf en met vertrouwen naar school, stage, werk, sport of ander activiteiten te gaan. We ondersteunen hierin door bijvoorbeeld een maatje in het openbaar vervoer of fietsmaatje. 5.Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2041 (IHP) is op 1 april 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

Gerealiseerd?

93

Jaarrekening 2024

Jeugdhulp Wat wilden we bereiken? •

Tijdiger ambulante jeugdhulp beschikbaar op voor jeugdige logische plekken. Als er jeugdhulp nodig is, streven naar betere samenwerking tussen de toegangsverleners. • Meer jeugdigen zo thuis mogelijk laten opgroeien. Jeugdigen beter beschermen als hun ontwikkeling gevaar loopt.

Indicator Nulmeting Het aantal jeugdigen in verblijf 375 Het percentage jeugdigen <18 jaar dat jeugdhulp krijgt 12%

Het percentage ouders dat vindt dat de hulp aansluit bij de vraag 80%

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

340

320 (cijfer 2023)

325

CBS

12%

13,3%* (cijfer 2023; 2024 is beschikbaar in april/mei 2025)

12%

CBS

80%

86% (meting 2023)

82%

Cliëntervaringson derzoek jeugdhulp

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? 1.We ontwikkelen een (collectief) hulpaanbod op scholen en zorgen voor uitbreiding van praktijkondersteuners jeugd-GGZ bij de huisartsen als alternatieven voor lichte jeugdhulp 1.De uren van de POH_JGGZ zijn uitgebreid van 34 u/week in 2023 naar ca. 72 u/week in 2024. Door de inzet van POH-ers JGGZ bij de huisarts kunnen meer kinderen en jongeren worden geholpen zonder dat doorverwijzing nodig is. De pilot opgroeiondersteuning is een combinatie van onderwijsondersteuning en lichte (collectieve) en preventief ingestoken ondersteuning vanuit jeugdhulp op scholen waar een (deel) van de leerlingen een ondersteuningsvraag hebben die overstijgend is aan wat school kan bieden om hen optimaal tot ontwikkeling te laten komen. Door de inzet van preventieve hulp willen we zwaardere specialistische hulp

94

Gerealiseerd?

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? voorkomen. Vanaf augustus 2024 loopt de pilot op 4 po scholen 1 vo school. In 2025 starten de laatste 4 scholen die aan de pilot deelnemen. 2.We starten samen met het (speciaal) onderwijs Zorg in Onderwijstijd (ZiO). Deze hulp vindt plaats binnen schooltijd. 2.In het regionaal uitvoeringsplan is ZIO een onderwerp dat vanuit die context een aanpak krijgt. De verwachting is dat dit in de loop van 2025 in uitvoering gaat. 3.We voeren het plan van aanpak Verbetermaatregelen Jeugdbescherming uit, waaronder de versterking van de tandemfunctie tussen de gemeente en de gecertificeerde instelling. Dit moet leiden tot een betere samenwerking tussen de gemeente en de gecertificeerde instelling en een betere dienstverlening voor de inwoner. 3.Op provinciaal en regionaal niveau is veel geïnvesteerd in de samenwerking met gecertificeerde instellingen (GI’s). Dat is een inzet die we blijven doen, opdat we onze krachten bundelen ten faveure van onze inwoners. Vanuit dit perspectief is gewerkt aan het verminderen van de administratieve voor de GI’s. Concreet is dat gebeurd t.b.v. de werkafspraken over vervoer van kinderen die uit huis zijn geplaatst. Door de verantwoordelijkheid te laten vallen onder de jeugdwet, is dat nu eenvoudiger te regelen.

Daarnaast is door het instellen van een zorgmakelaar die in de meest complexe zaken samen met de gemeente doorzettingsmacht heeft, de samenwerking bekrachtigd. Er wordt nog steeds gekeken op welke vlakken de samenwerking steeds intensiever kan waar dat nodig is. 4.We maken gebruik van data-analyses voor het gesprek met aanbieders over de effectiviteit van de geboden jeugdhulp. 4.Binnen het lokale programma jeugdhulp heeft begin 2024 een nulmeting plaatsgevonden. De eerste meting op effecten wordt medio mei 2025 verwacht. De monitor laat de voortgang van het programma zien en geeft inzicht in de wat werkt om de doelen te bereiken. Regionaal gebruikt RIOZ in de accountgesprekken met zorgaanbieders data tot op het niveau van declaratiegedrag. Dit stelt ons in staat aanbieders gericht aan te spreken op het gebruik van beschikkingen, doorlooptijden van trajecten, ligduur op verblijfsplekken en mate van uitstroom. 5.We hebben specifiek aandacht voor complexe scheidingen en toetsen binnen een pilot de werkwijze van de gezinsadvocaat voor complexe scheidingen waar geen ander passend aanbod voor is. 5.In 2023/2024 is de werkwijze van de Gezinsadvocaat getoetst middels een pilot. Momenteel zijn 12 trajecten afgerond of gestopt en 23 trajecten zijn nog lopend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15617347/1