CConstaterende dat's-Hertogenbosch
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening 2024

Gemeenteraad 3 juni 2025, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Jaarverslag en jaarrekening 202428.385 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Vanuit deze basis zijn inwoners, van jong tot oud, in staat om elkaar te ontmoeten, activiteiten te ontplooien en om te zien naar elkaar. We helpen de inwoners voor wie dat niet vanzelf gaat. Als er (tijdelijk) extra ondersteuning nodig is, zorgen we voor maatwerk: niet meer en langer dan noodzakelijk en niet minder of korter dan nodig. We werken daarbij minder vanuit systemen en meer vanuit de leefwereld van inwoners. Via het persoonlijke contact met de inwoner, versimpelde en verkorte (her)indicaties en het samenspel met de zorgaanbieders, worden hulp en ondersteuning sneller en persoonlijker geboden. We zorgen dat alle activiteiten en voorzieningen voor iedereen bereikbaar en toegankelijk zijn.

31

Jaarrekening 2024

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Op de volgende pagina's ziet u de vertaling van het bestuursakkoord naar outcome-indicatoren ("Wat willen we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat gaan we er voor doen?").

Sociale structuur Wat wilden we bereiken? •

Inwoners hebben een sterk sociaal netwerk waardoor zij het gevoel hebben mee te tellen en mee te kunnen doen in de samenleving. • Minder inwoners voelen zich eenzaam door de sluitende aanpak tegen eenzaamheid. Mensen met dementie wonen zo lang mogelijk prettig en zelfstandig thuis met ondersteuning.

Indicator Nulmeting Het aandeel inwoners dat zich (zeer) ernstig eenzaam voelt. 11%

Het aandeel inwoners dat zich inzet als vrijwilliger 38%

Het percentage inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling 'ik heb het gevoel mee te tellen in de samenleving' 73% (18-64 jarigen) en 65% (65-plussers)

32

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

<11%

Nieuw cijfer beschikbaar in zomer 2025.

<11%

GGD, ouderenmonitor, volwassenmonito r

>38%

38%

>38%

enquête Sport en Welzijn ( gemeente 's-Hertogenbosch )

omhoog

18-64 jaar: 77%; 65-plussers: 70%

omhoog

volwassenmonito r en ouderenmonitor (GGD) en

Jaarrekening 2024 Nulmeting

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron enquête Sport en Welzijn (gemeente 's-Hertogenbosch )

Percentage mantelzorgers dat de mantelzorg (zeer) belastend vindt. 14%

<14%

13%

11%

enquête Sport en Welzijn (gemeente 's-Hertogenbosch )

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? Als gemeentelijke organisatie werken we vanuit vertrouwen om laagdrempelig en ontschot in te spelen op bewonersinitiatieven. De nieuwe werkwijze met het Initiatieven-team (I-team) is sinds oktober van start. Een aanjaagteam van uitvoerende sleutelpersonen vanuit o.a. wijkpleinen, Koo-belteam, NIO, Seniorenplatform e.a. voorziet de versterking van verbindingen tussen informele en formele inzet van concrete acties zodat vindbaarheid en toegankelijkheid over en weer verbetert. Het aanjaagteam constateert dat op diverse plekken - Quiet, Loods, Participatiehuis, WeenerXL - mensen in kwetsbare situaties stappen zetten om tot participatie te komen. Er is wel sprake van een gat tussen activering en de stap naar vrijwilligerswerk. Daartoe is de ‘drempelnemer’ aangehaakt bij Galant om mensen naar vrijwilligerswerk te begeleiden. In de inkoop basisondersteuning wordt ingezet op de versterking van vrijwillige en informele en formele inzet om mogelijk te maken dat inwoners beter de weg vinden naar bestaande activiteiten en passende ondersteuning. In de opdrachtverstrekking aan Farent opgenomen.

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Ja

Netwerken van bestaande vrijwilligersinitiatieven (Netwerk Informele Ondersteuning (NIO), Senioren Platform, e.a.) en nieuwe bewonersinitiatieven, worden beter ondersteund, door de gemeentelijke organisatie en door de wenselijkheid te verkennen van een op te starten coalitie van en voor bewonersinitiatieven waaronder ook besturen van sociaal culturele accommodaties.

33

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? Met NIO en Seniorenplatform is het overleg geïntensiveerd aan de hand van concrete onderwerpen, waaronder het stimuleren van ontmoetingsplaatsen. De coalitie van bewonersinitiatieven is door henzelf vormgegeven onder de naam Buurtmakers. Voor het toekomstgericht vrijwilligerswerk versterken we het ondersteuningsaanbod vanuit S-Sport, Galant en Huis73. We dagen verenigingen en organisaties uit om een gastvrij te zijn voor die inwoners die niet vanzelfsprekend hun weg naar hen vinden en werken aan nieuwe partners die hier ook aan meedoen, zoals erfgoed, energiewerkgroepen. S-PORT, Galant en Huis73 stemmen hun dienstverlening op elkaar af en bieden die actiever aan organisaties. In april 2024 is een event #vaniknaarwij georganiseerd. We gaan verder met de interventies voor de sluitende aanpak eenzaamheid. De aanpak is een doorlopend proces. Er is een vervolg gegeven aan het bespreekbaar maken, herkennen en tegengaan van eenzaamheid waarbij er extra aandacht uitging naar jongeren. We geven uitvoering aan het meerjarenprogramma Sociale Structuur: waarderen, stimuleren, benutten en toekomstbestendig maken van bestaande vrijwillige inzet. Het meerjarenprogramma Sociale Structuur is in uitvoering. We onderzoeken de mogelijkheden van een regionale logeervoorziening voor respijtzorg om mantelzorgers te ontlasten.

Het onderzoek heeft aangetoond dat er vraag is naar logeren vanuit de regio. Ook blijkt dat de kosten hiervoor hoog zijn en de medewerking van de zorgverzekeraar hierin noodzakelijk is. We hebben een lokale logeervoorziening die op dit moment voldoet aan de vraag. De regio is gevraagd hierbij aan te sluiten. We richten de openbare ruimte en het groen in onze wijken/dorpen in zodat deze meer uitnodigt voor ontmoeten en contact, er meer ontmoetingsplekken in de openbare ruimte zijn en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de buurt (toegankelijker) worden gemaakt. Op diverse locaties gerealiseerd (Maaspoort, Paleiskwartier). De notitie Spelen, Bewegen en Ontmoeten wordt in Q3 2025 opgeleverd. We stellen een actieplan dementievriendelijke gemeente op en voeren dit uit. Het actieplan is gemaakt en de acties lopen. We verwachten dit jaar het certificaat van de Stichting Alzheimer Nederland in ontvangst te mogen nemen.

34

Gerealiseerd? Ja

Ja

Ja

Ja

Ja

Ja

Ja

Jaarrekening 2024

Maatschappelijke ondersteuning Wat wilden we bereiken? •

Inwoners kunnen zich zelfstandig redden en benutten hun zelfoplossend vermogen. Wanneer dat (tijdelijk) niet lukt, is er professionele hulp op maat • Inwoners met een hulpvraag worden zo snel als mogelijk geholpen, waarbij de wachttijden zo kort mogelijk zijn Iedereen heeft een eigen (t)huis met zorg, ondersteuning en begeleiding

Indicator Nulmeting Het aandeel inwoners met een Wmo-voorziening per 1.000 inwoners 73

Het aantal (dreigend) dakloze mensen nvt

Het percentage inwoners met een Wmo-voorziening dat aangeeft: ‘Door de ondersteuning kan ik mezelf beter redden’ 87%

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

Vergelijkbaar met 100.000-300. 000 gemeenten

72

Vergelijkbaar met 100.000-300. 000 gemeenten

CBS

Nulmeting 2023: bekend eind september 2023

’s-Hertogenbo sch: 453 (nulmeting 2023)

40% lager dan de nulmeting in september 2023

Telmeting op basis van ETHOS light, Hogeschool Utrecht

>87%

Geen recent cijfer beschikbaar

>87%

cliëntervaring sonderzoek Wmo

Wat hebben we er voor gedaan? Wat hebben we er voor gedaan? We werken aan de ‘zachte landing’ van inwoners die uitstromen uit een voorziening voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang en die zelfstandig in de wijk gaan wonen. Het is een samenspel van opbouwwerkers, begeleiders bij woningcorporaties, zorgaanbieders, regisseurs bij de toegang en de opbouwwerkers om meerwaarde voor de inwoner te realiseren. Er is op casusniveau ingezet op bewustwording bij zorgaanbieders en de

Gerealiseerd?

Ja

35

Jaarrekening 2024 Wat hebben we er voor gedaan? samenwerking met opbouwwerkers. Er zijn 6 wijkbijeenkomsten ‘zachte landing’ in diverse wijken georganiseerd om voorlichting te geven over psychische kwetsbaarheid. Doel is om over en weer meer begrip te kweken. De formatie op Toezicht en Handhaving Jeugd en Wmo is uitgebreid van 1 naar 3,5 fte. Daarnaast gaan we de opsporing en aanpak van Zorgfraude meer regionaal op schaal van Noordoost Brabant vormgeven. De regionale aanpak is vormgegeven en uitgewerkt. De formatie is per 01-11-2024 uitgebreid naar 2 fte en in februari 2025 uitgebreid naar 4 fte (met behulp van regionale middelen). We blijven inzetten op de realisatie en borging van de Voorziening Langdurig Verblijf (VLV) op lange termijn voor mensen met LVB, psychische- en/of verslavingsproblematiek. 2024 was het eerste volledige jaar dat de VLV op de Nieuwe Dijk actief was. 20 Bewoners zijn in de periode december 2023-april 2024 gefaseerd ingestroomd. Er is een kleine wachtlijst. De 2 timeout-units worden veel gebruikt. Bewoners worden zo veel mogelijk op de locatie gehouden, o.a. met dagbesteding. Er zijn maatregelen getroffen in de openbare ruimte, zoals extra verlichting, verbreding hek bij de provinciale weg N617 en extra inzet straatcoaches/zorgbeveiliging. We geven samen met onze partners uitvoering aan het regioplan Integraal Zorgakkoord (IZA).

Het regioplan beschrijft hoe we de komende jaren de transformatie van zorg naar gezondheid in Noordoost-Brabant vormgeven. We doen mee op alle niveaus van het regioplan. Het is een taai proces dat blijvend inspanning vraagt. In de subregio Zorgzaam 's-Hertogenbosch e.o. werken we samen met onze partners aan transformatieplannen en zijn we ook gestart met een aantal (deels lokale) projecten om deze transformatie vorm te geven: de Samenwerkwijze in West, de bewonerscirkels, het Mentaal Gezondheidsnetwerk, e-Health Langer Thuis en Groen. We implementeren het (regionale) uitvoeringsplan van het (regionale) Koersplan Veilig in Afhankelijkheidsrelaties 2023-2028. We hebben in het kader van “Orange the World” - een landelijke actieweek tegen femicide - een conferentie in het Provinciehuis georganiseerd. We ontwikkelden de Top 3 aanpak om geweld in afhankelijkheid effectiever te stoppen. Begin dit jaar implementeren we deze aanpak. Er is overeenkomstig met de planning, een tussentijdse evaluatie uitgevoerd naar de structuur en de werkwijze van ViA. Naar aanleiding van de uitkomsten hiervan is besloten het koersplan te herijken en de structuur aan te passen. In Q2 2025 is de nieuwe vorm duidelijk en maken we een doorstart met het werken aan de doelen uit het koersplan.

We intensiveren de samenwerking met de gecontracteerde aanbieders huishoudelijke hulp door middel van proeftuinen. We komen hiermee tot praktische oplossingen om de huishoudelijke hulp duurzaam beschikbaar te houden voor de inwoners die het ècht nodig hebben. Samen met onze gecontracteerde aanbieders huishoudelijke hulp hebben

36

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Ja

Gedeeltelijk

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we er voor gedaan? we verschillende proeftuinen doorlopen, zoals: -De norm voor huishoudelijke hulp één keer per twee weken, tenzij het niet anders kan. -Het standaard inzetten van een ergotherapeut, wanneer de Wmo-consulent signaleert dat er verbetering van de zelfredzaamheid mogelijk is. De resultaten hiervan zijn geëvalueerd en bieden inzicht in welke kansen er liggen om de huishoudelijke hulp duurzaam beschikbaar te houden voor de inwoners die het ècht nodig hebben. Deze uitkomsten worden meegenomen in de nieuwe inkoop van de huishoudelijke hulp. We realiseren een respijtvoorziening: een veilige, herstelgerichte, huiselijke omgeving waar inwoners met GGZ-problematiek tijdelijk terecht kunnen om een crisis en/of klinische opname te voorkomen. De realisatie van een respijthuis (logeervoorziening ggz) wordt aangehouden. De zorgverzekeraar heeft in 2023 laten weten niet mee te willen financieren, omdat een respijthuis weinig impactvol zou zijn. Dat betekent dat gemeenten de volle verantwoordelijkheid hiervoor zouden moeten nemen, waarvoor het bestuurlijk draagvlak onder gemeenten te laag is. In IZA wordt nu eerst ingezet op een dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten voor psychisch kwetsbaren in de regio (conform de landelijke opdracht).

We stellen een geactualiseerd regionaal plan aanpak dakloosheid vast, mede op basis van de ETHOS-telling dakloosheid die in 2023 is uitgevoerd, en we starten met de uitvoering ervan. Het regionaal plan van aanpak dakloosheid is in oktober 2024 in alle gemeenten van de regio vastgesteld. We verbeteren de integrale, domeinoverstijgende aanpak rondom inwoners met zeer complexe multiproblematiek en onbegrepen gedrag op het snijvlak van Zorg en Veiligheid. In de acute zorg voor personen met onbegrepen en zorgwekkend gedrag is de samenwerking verbeterd. Als resultaat zien we nu dat het aantal meldingen van onbegrepen gedrag bij de lokale politie duidelijk onder het landelijk gemiddelde zit en lager is dan in andere middelgrote steden. Volgende stap is om ook de verbinding met het medisch domein te maken. Dit gebeurt in de ontwikkeling van het spoedplein bij het JBZ, dat in gang is gezet. Ook versterken we de samenwerking tussen zorgpartijen, o.a. door expertise te ontsluiten. We verbeteren de wachttijden tot de dienstverlening in de zorg op basis van de ervaringen van inwoners, professionals en andere gemeenten. We zijn continue bezig met het maximaal efficiënt en effectief inrichten van onze dienstverlening aan onze inwoners. In deze huidige tijd met een toenemende vraag en schaarste op de arbeidsmarkt, zijn wachttijden echter onontkoombaar.

We werken aan de implementatie van de woonzorgvisie en de uitkomsten van het burgerberaad op het thema Wonen en Zorg. Het adviesrapport van het burgerberaad is op 16 mei 2024 aan de gemeenteraad overhandigd. Waar mogelijk zijn adviezen uit het burgerberaad in 2024 al opgepakt. Het adviesrapport vormt de basis voor de woonzorgvisie die in Q2 van 2025 aan de raad is aangeboden. Na besluitvorming in de gemeenteraad vindt de verdere implementatie van

Gerealiseerd?

Nee

Ja

Ja

Gedeeltelijk

Gedeeltelijk

37

Jaarrekening 2024 Wat hebben we er voor gedaan? de woonzorgvisie plaats.

38

Gerealiseerd?

Jaarrekening 2024

Gelijke kansen op gezondheid Wat wilden we bereiken? • •

Inwoners zijn gezond, zelfredzaam, zelfstandig en in staat mee te doen in de samenleving. Meer inwoners hebben gezonde en gelukkige levensjaren en meer inwoners benutten hun gezondheidspotentieel beter.

Indicator Nulmeting Gemiddeld rapportcijfer dat inwoners zichzelf geven voor gezond leven 2019: 7,5

Het aantal focusbuurten waar het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners zchzelf geven voor gezond leven is toegenomen of minimaal een 7,5 is. In 2019 zaten 3 buurten op of boven de 7,5.

Het aantal focusbuurten waar het percentage inwoners dat de gezondheid als voldoende of (zeer) goed beoordeelt is toegenomen of minimaal 85% is. In 2019 zaten 2 van de 12 buurten op of boven de 85%

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

7,6

7,5

7,6

enquête Leefbaarheid en Veiligheid

In 4 van de 12 buurten geven inwoners zichzelf minimaal een 7,5 of is het cijfer toegenomen.

In 2 van de 12 buurten is het rapportcijfer toegenomen of minimaal een 7,5.

In 9 van de 12 buurten geven inwoners zichzelf minimaal een 7,5 of is het cijfer toegenomen.

enquête Leefbaarheid en Veiligheid

In 4 van de 12 buurten is het percentage toegenomen of

In 5 van de 12 buurten is het percentage toegenomen of

In 9 van de 12 buurten is het percentage toegenomen of

enquête Leefbaarheid en Veiligheid

39

Jaarrekening 2024 Nulmeting

Percentage inwoners dat de gezondheid als (zeer) goed ervaart. 73%

Doelstelling 2024 bedraagt het minstens 85%

Realisatie 2024 bedraagt minstens 85%

Ambitie 2026 bedraagt het minstens 85%

Bron

>73%

68%

>73%

Enquête Sport en Welzijn

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? Met inwoners samen geven we invulling aan de inzet in de wijken. We werken binnen het programma Samen Gezond intensief samen met inwoners en maatschappelijke partners om de gezondheidskansen in verschillende buurten te vergroten. Dit gebeurde in nauwe samenwerking met partners als wijkinitiatieven, lokale organisaties en bewonersgroepen. We geven lokaal uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord waarbij we aansluiten bij bestaande en nieuwe lokale beleidsprogramma's zoals het programma Gelijke Kansen op Gezondheid en het programma Sociale Structuur. Het bestedingsplan 2024 voor de Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)-middelen is uitgevoerd. We geven uitvoering aan het meerjarenprogramma Samen Gezond 's-Hertogenbosch. We geven uitvoering aan het meerjarenprogramma Samen Gezond 's-Hertogenbosch. Het programma is in juni 2024 door het College vastgesteld, na bespreking hiervan, middels een wensen- en bedenkingenprocedure, in de raad. We zijn daadkrachtig gestart en werken op verschillende manieren aan de realisatie van het programma. De 4 programmalijnen zijn daarin leidend. We werken aan een hartveilige gemeente door onderhoud en vervanging van AED’s in de publieke ruimte. Onze gemeente voldoet aan de eisen van een hartveilige gemeente.

We werken met onze partners zoals de GGD en het JBZ aan een rookvrije generatie en stimuleren het aanbod van gezonde keuzes in wijken jongeren op gezond gewicht. Samen met de GGD en basisscholen ontwikkelen we een samenhangend pakket aan voedingseducatie voor het basisonderwijs, specifiek gericht op de jongste leerlingen om via een speelse aanpak kinderen vertrouwd met verschillende groenten en fruit. Met de GGD en andere netwerkpartners werken we samen in een buurtaanpak rookvrij leven voor iedereen. We willen de gebiedspaspoorten voor water en groen aanvullen met een visie op hoofdlijnen voor de hele gemeente voor openbare ruimte en bewegen, ontmoeten en spelen. Om uiteindelijk bij te dragen aan:

40

Gerealiseerd? Ja

Ja

Ja

Ja

Ja

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? · De inrichting van wijken worden uitnodigend gemaakt om te bewegen. Bijvoorbeeld om te lopen en te fietsen. De gezonde keuze moet steeds meer de makkelijke keuze zijn.

Gerealiseerd?

· We maken sporten dichtbij aantrekkelijker. Bijvoorbeeld met hardlooprondjes, sporttoestellen in de buurt en sportvelden die beschikbaar zijn voor buurtbewoners. · We ontwikkelen integraal speel- en beweegbeleid. Daarin bezien we de opties voor meer sportveldjes in de wijk. Binnen het programma Samen Gezond 's-Hertogenbosch hebben we ingezet op gezonde schoolpleinen, watertappunten, multifunctionele sportvelden, plekken van ontmoeting en beweging en rookvrije bushaltes. Het projectvoorstel voor ‘bewegen, spelen en ontmoeten in de openbare ruimte’ is gereed. De verwachting is dat de notitie integraal speel- en beweegbeleid gereed zal zijn in Q3 2025. We zijn een inclusieve stad waarin iedereen meetelt en mee kan doen. Dat laten we zien door: een actief regenboogbeleid, gerichte acties tegen racisme en discriminatie, aandacht voor de Week van Respect, het netwerk Met Elkaar Bosschenaar en we voeren het VN-verdrag uit waarvoor we een Lokale Inclusie Agenda hebben opgesteld. Deze voeren we voortvarend uit, samen met onder andere het Gehandicaptenplatform. We zijn op alle genoemde punten actief bezig voor een inclusieve stad. Zo hebben we o.a. een meldpunt straatintimidatie ingericht, Keti Koti (afschaffing slavernij) herdacht en we hebben het regenboogontbijt op coming out day georganiseerd.

Gedeeltelijk

Ja

41

Jaarrekening 2024

Financiën Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2023 164.965 54.829 -110.136

Begroting primitief 2024

Begroting na wijziging 2024

126.045 -13.356 -112.689

192.324 58.933 -133.390

Rekening 2024 194.452 61.717 -132.735

Verschil -2.128 2.784 656

Belangrijkste verschillen •

•

• •

•

•

42

Informele ondersteuning: voordeel € 0,3 miljoen Er zijn onder andere minder subsidies toegekend binnen de subsidieregeling Goed Voor Elkaar. Tevens is de Stichting Noorderpoort gestopt en is het aanbod van Jong Actief beëindigd. Hierdoor is er een eenmalig financieel voordeel ontstaan. GGD: voordeel € 0,1 miljoen Uit de afrekening van de GGD blijkt dat de gemeente voor bepaalde taken gebruik kan maken van het BTW compensatiefonds. Dit was vooraf niet duidelijk. Integraal gezondheidsbeleid: voordeel € 0,1 miljoen We hebben personeelskosten eenmalig kunnen dekken uit beschikbare IZA-budgetten. Wijk- en dorpsbudget: nadeel € 0,1 miljoen Het wijk-, buurt- en dorpsbudget bestaat uit een exploitatie- en investeringsdeel. In 2024 waren de exploitatiekosten hoger en is er minder geïnvesteerd. Hierdoor ontstaat er een tekort op de exploitatie. Wijkaccommodaties: nadeel € 0,1 miljoen Stichting Noorderpoort is gestopt en ontvangt geen subsidie meer via de regeling Goed voor Elkaar. De locatie blijft wel beschikbaar voor buurt- en wijkactiviteiten, wat leidt tot een financieel nadeel. Overige verschillen: voordeel € 0,3 miljoen

Jaarrekening 2024

Subsidies Subsidiedoelstelling Accommodatiebeleid Vrijwillige inzet, informele zorg en omgaan met elkaar. Algemene voorzieningen WMO en Jeugd Meedoen. Beschermd Wonen Ondersteunen van innovatieve projecten Herstel en Ervaringsdeskundighei d. Bosch gehandicapten platform Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. De Stijl Het bieden van een beschermende omgeving voor de groep psychische kwetsbare mensen uit de regio. Duurzame ontwikkelingsdoelen Het mede mogelijk maken van projecten die bijdragen aan het behalen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Eenzaamheid/vrijwilli gers structureel Vrijwillige inzet, informele zorg en omgaan met elkaar. Emancipatiebeleid Een passend activiteiten-, dienstenen voorzieningenaanbod. Geweld hoort nergens

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleende subsidie

782.867

1.264.546

1.365.557

20.349

20.349

14.000

420.000

280.000

492.677

79.444

79.444

72.336

271.904

271.904

269.473

31.692

0

0

1.010

1.010

0

128.021

109.143

87.800

43

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling thuis Terugdringen van huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelatie s, de schade ervan beperken en zo de cirkel van geweld van generatie op generatie doorbreken. Groen Dichten van kloof toenemende zorgvraag en afnemende zorgcapaciteite jongeren tot 23 jaar GGZ. Kroon op je Wijk Ontwikkelen van een buurtservicebedrijf, met inzet van talent voor en door bewoners en ondernemers uit de wijk. Maatschappelijk werk Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Nieuwe initiatieven en Right to Challenge Het ondersteunen van nieuwe initiatieven en challenges die de sociale kwaliteit van de stad bevorderen. Preventie en MHU Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Seniorenbus Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Sociale activering

44

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleende subsidie

60.000

62.415

62.415

0

173.746

173.746

17.953

17.953

0

46.030

46.030

46.030

175.006

175.006

220.903

1.104.196

1.215.937

1.178.076

8.840

8.840

0

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling Een passend activiteiten-, dienstenen voorzieningenaanbod. Steunpunt voor psychisch kwetsbaren Het bieden van een beschermende omgeving voor de groep psychische kwetsbare mensen uit de regio. Straatpastoraat Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Subsidieregeling Goed voor elkaar Activiteiten stimuleren op het gebied van integratie, emancipatie en maatschappelijke participatie. De initiatieven zijn bedoeld voor inwoners met een belemmering van culturele, lichamelijke en geestelijke aard. Door deze activiteiten kunnen inwoners zelfstandiger deelnemen aan de samenleving dan eerst. Valpreventie Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Verslavingszorg Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Vrouwenopvang Terugdringen van huiselijk geweld,

Primitieve begroting 716.008

Begroting na wijziging 716.008

Verleende subsidie 590.784

0

222.261

222.260

0

0

15.250

1.494.089

1.494.089

1.340.346

0

270.000

173.026

173.886

670.261

351.567

2.834.005

3.171.758

2.994.322

45

Jaarrekening 2024 Subsidiedoelstelling kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelatie s, de schade ervan beperken en zo de cirkel van geweld van generatie op generatie doorbreken. Welkom in Den Bosch Het creëren van een veilige omgeving voor zelfexpressie, netwerkopbouw en persoonlijke groei wordt mogelijk gemaakt door kunstzinnige en verbindende projecten, terwijl inclusie en sociale cohesie binnen de gemeente Den Bosch worden versterkt. Dit bevordert de integratie, vermindert eenzaamheid en legt een duurzame basis voor blijvende impact binnen de gemeenschap. Werkcarrousel Een passend activiteiten-, dienstenen voorzieningenaanbod. Wijk-, buurt- en dorpsbudget Vrijwillige inzet, informele zorg en omgaan met elkaar Zorgoppas Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam.

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleende subsidie

0

188.207

228.707

90.780

90.780

85.136

845.980

0

780.453

85.440

85.440

25.000

Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden

46

Jaarrekening 2024

Verbonden Partijen In het Register verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’s-Hertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vind u in de Paragraaf Verbonden Partijen.

GGD Hart voor Brabant Financieel belang € 42,83 per inwoner voor het jaar 2024 Eigen vermogen 1-1 € 4.024.000

Eigen vermogen 31-12 € 7.400.000

Vreemd vermogen 1-1 € 17.769.000

Vreemd vermogen 31-12 € 18.185.000

Resultaat € 151.000

Risicomanagement De GGD Hart van Brabant wijdt een aparte paragraaf in haar begroting aan weerstandsvermogen en risicobeheersing. De belangrijkste risico’s worden vermeld en toegelicht, inclusief een inschatting van het risicobedrag en de kans waarin een risico zich kan voordoen. Vanaf 2022 is er een risicobedrag van € 1,5 miljoen (ondergrens) tot 5,2 miljoen (bovengrens) ingeschat wat door de algemene reserve gedekt zou moeten worden. Het gaat dan met name om: •

Hoge inflatie en koststijgingen verminderen (kans middelgroot- impactgroot € 1,5 miljoen)

De hoge inflatie als gevolg van macro-economische omstandigheden werkte in 2023 door in zeer forse stijgingen van zowel de personele kosten (CAO-stijgingen) als de materiele kosten (aanpassing van nieuwe inkoopcontracten en in de jaarlijkse contractuele prijsaanpassing van lopende afspraken). De GGD wordt via zijn indexeringssystematiek gecompenseerd voor deze loon- en prijsstijgingen en loopt daardoor gelijk met de werkelijke stijging van lonen en prijzen, maar: met een vertraging. Het verschil tussen de begrote indexering en de werkelijke stijging wordt onder normale omstandigheden opgevangen in de exploitatie of via de algemene reserve maar het verschil was door de bijzondere macro-economische omstandigheden tussen opstellen van de begroting 2023 in 2022 en realisatie in 2023 groot waardoor onze algemene reserve door haar ondergrens zakte. In 2024 is de algemene reserve door een eenmalige aanvullende bijdrage van de gemeenten weer aangevuld tot haar ondergrens. Het risico is in 2024 gedaald, zowel de kans als de impact. •

Informatiebeveiliging onvoldoende op orde (kans groot- impact groot € PM)

Dit risico blijft gelijk. De GGD is steeds afhankelijker van de IT-infrastructuur. Hiertoe worden maatregelen getroffen om de informatiebeveiliging te verbeteren en informatieveilig gedrag van de collega’s te stimuleren. Tegelijkertijd ziet de GGD ook dat de cyberdreiging steeds groter wordt. •

Onvoldoende binden en boeien van medewerkers (kans groot-impact groot € 0,8 miljoen)

47

Jaarrekening 2024 Het risico dat medewerkers op cruciale functies vertrekken. De GGD besteedt aandacht aan opleiding, ontwikkeling en arbeidsomstandigheden. Dit risico blijft gelijk: de risico’s van schaarste op de arbeidsmarkt worden gemitigeerd door te blijven investeren in aantrekkelijk werkgeverschap. •

Voortbestaan van de GGD in de huidige vorm (kans middel groot- impact zeer groot € PM)

De coronacrisis leidt tot andere sturing bij crises (van infectieziekten). Dit risico blijft gelijk. Het risico wordt verminderd door nauwe samenwerking met andere GGD’en en andere organisaties. •

Indexering gemeentelijke bijdrage (kans groot- impact zeer groot € 1,5 miljoen)

Het risico dat een meerderheid van de gemeenten zich niet kan vinden in de afgesproken jaarlijkse indexering gaat van middelgroot naar groot. Vooruitlopend op de signalen rondom de gemeentelijke financiën in 2026 (het zogenaamde ravijnjaar) bestaat het risico dat gemeenten vragen de inwonerbijdrage 2025 als uitgangspunt te hanteren voor 2026 en loon- en prijscompensatie op te vangen in de eigen begroting middels ombuigingen. Jaarlijkse indexering van de gemeentelijke bijdrage is juist nodig om de autonome loon- en prijsstijgingen op te vangen, die het gevolg zijn van kostenstijgingen waar de GGD mee geconfronteerd wordt als gevolg van bijv. CAO-stijgingen en prijsstijgingen van inkoop van goederen en diensten. Er wordt door de GGD al bezuinigd door een ombuiging binnen de eigen begroting vanwege stijging van kosten als gevolg van onderhoud aan het functieboek: de ongedekte kosten waren 3% van de begroting, afgezet tegen de personele lasten stijgen de kosten zelfs met 5%. Daarvoor is nu juist het programma Transitie Toekomstbestendige GGD ‘Financieel Fit en Gezond’ gestart om deze structurele kostenstijging dus niet te verhalen bij de gemeenten. De GGD probeert het risico van nóg een bezuiniging (vanwege ravijnjaar gemeenten) te verminderen door sterk te ageren tegen een dergelijk voornemen.

Mocht dit (dat gemeenten vragen de inwonerbijdrage 2025 als uitgangspunt te hanteren voor 2026 en loon- en prijscompensatie op te vangen in de eigen begroting middels ombuigingen) toch worden overgenomen, dan zal de GGD keuzes moeten voorleggen aan het bestuur voor de taken die hij wel kan blijven uitvoeren (zowel in de basis als in de plus) en zal dit gevolgen hebben voor de dienstverlening. •

Niet in te vullen vacatures (kans groot- impact groot € PM)

Het is soms moeilijk om vacatures in te vullen voor vitale functies, wat kan leiden tot achterstanden in het primaire proces. Ondanks gerichte acties, lukt het de GGD niet altijd vacante vacatures tijdig in te vullen. Dit risico blijft gelijk. •

Hoog ziekteverzuim (kans groot- impact middel groot € 1,1 miljoen)

Dit kan leiden tot achterstanden in en druk op (een deel van de) diensten. Er wordt ingezet op vitaliteit van medewerkers en zo nodig worden doelen bijgesteld. •

Fluctuaties in omzet plustaken (kans groot- impact groot € 1,4 miljoen)

De omzet van plustaken kan veranderen zonder dat de GGD de organisatie hierop tijdig kan aanpassen. Dit risico neemt als gevolg van het Ravijnjaar 2026 toe. De kans wordt groter dat gemeenten nog scherpere keuzes moeten maken over de plustaken die zij afnemen. Omdat pas in de najaarsgesprekken met de gemeenten duidelijk wordt welke plustaken zij het jaar daaropvolgend willen afnemen en er ook gedurende het jaar nog extra plustaken kunnen worden ingekocht door gemeenten is het voor de GGD moeilijk om tijdig bij te sturen. Dit brengt het risico van tijdelijke overformatie en in potentie frictiekosten met zich mee. We proberen dit risico te beperken door actief accountmanagement en door te blijven investeren in de kwaliteit en impact van de plustaken die wij aanbieden.

48

Jaarrekening 2024 •

Toenemend aantal specifieke uitkeringen en budgetkorting (SPUK’s) (kans groot – impact groot € 1 miljoen)

De GGD heeft ook te maken met een toenemend aantal specifieke uitkeringen en de daaraan gekoppelde verantwoordingslast. Voor een aantal taken gaat het om substantiële bedragen waarbij aanzienlijke inzet wordt gevraagd maar onzeker is of de activiteiten uiteindelijk een structureel karakter krijgen. Te denken valt aan VIP en de Covid-19 vaccinatiecampagne, waar voor de GGD aanzienlijke bedragen mee gemoeid zijn. Dit maakt het voor de GGD risicovol om langlopende verplichtingen aan te gaan en haar bedrijfsvoering hieromtrent duurzaam te organiseren. Er is onzekerheid over continuering van VIP in 2026 als gevolg van aangekondigde bezuinigingen in het regeerakkoord uit 2024. Vanwege arbeidsmarktoverwegingen en goed werkgeverschap is een aantal collega’s een vast contract gegund terwijl financiering mogelijk vervalt. Daarnaast is het een risico in de zin van deskundigheid- en capaciteitsverlies in onze dienstverlening rondom infectieziektebestrijding. Tevens bestaat er een risico van 10% budgetkorting wanneer specifieke uitkeringen overgeheveld zullen worden naar het gemeentefonds, conform het regeerakkoord uit 2024. De Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg is ook een SPUK. Deze bedraagt jaarlijks ca. € 3,0 mln. en is bedoeld om een aantal risicogroepen gratis en, indien gewenst, anonieme aanvullende seksuele gezondheidszorg te bieden.

Een budgetkorting van 10% zal erin resulteren dat een deel van de mensen uit deze risicogroepen niet meer terecht kan bij de GGD voor seksuele gezondheidszorg. Dit kan een effect hebben op het aantal SOA’s en andere risico’s op het gebied van seksualiteit, zoals seksuele grensoverschrijding en ongeplande (tiener)zwangerschappen. •

Planetaire gezondheid (kans groot – impact middel groot € PM)

De WHO noemt klimaatverandering de grootste bedreiging voor de volksgezondheid in de 21ste eeuw. Daarmee is dit voor de GGD als organisatie een relevant en urgent thema. Klimaatverandering brengt grote gezondheidsrisico’s met zich mee. Denk aan hittestress, nieuwe infectieziekten en groter risico op sterfte en schade door natuurrampen. De lijst is oneindig en bevat allerlei thema’s die de kern van het werk van de GGD raken. Maar duurzaamheid biedt ook grote kansen voor de publieke gezondheid. Een duurzame leefstijl bevordert immers de gezondheid. Het betekent meer bewegen, gezonder eten en – op termijn – schonere lucht inademen. Dat bevordert vervolgens ook lekker in je vel zitten, mentaal en fysiek. Ook dit zijn thema’s waar de GGD zich als publieke gezondheidsorganisatie dagelijks voor inzet. •

Uitvoering forensische geneeskunde (kans groot – impact middel groot € 0,8 miljoen)

De taken van de GGD voor forensische geneeskunde bestaan onder andere uit gemeentelijke lijkschouw en medische arrestantenzorg voor de regionale politie-eenheden. Doordat de politie de medische arrestantenzorg gaat aanbesteden, bestaat de kans dat de GGD deze dienstverlening op termijn kwijtraakt aan marktpartijen. In dat geval leidt dit tot een aanzienlijk verlies aan schaalvoordelen en navenante opbrengsten en wordt het zeer uitdagend om de expertise en bemensing voor de gemeentelijke lijkschouw op peil te houden. Na vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2024 is de stand van de reserves: • •

Algemene reserve € 1,5 miljoen Bestemmingsreserves € 5,7 miljoen

49

Jaarrekening 2024 De algemene reserve was in 2023 niet toereikend voor de dekking van de risico’s en andere onverwachte ontwikkelingen. In 2024 is er daarom een incidentele extra gemeentelijke bijdrage gedaan om deze aan te vullen tot het minimaal gewenste niveau van € 1,5 miljoen.

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's Geen risico Dit programma kent geen risico's.

Beleidskaders Programmaplan Samen Gezond Programmaplan Sociale Structuur Burgerberaad woonzorgvisie

50

Jaarrekening 2024

Veiligheid Ambitie Het thema veiligheid raakt ons allemaal. En voor veiligheid zijn we daarom allemaal medeverantwoordelijk. Het begint met ieders ogen en oren in de wijk. En we investeren preventief in mensen en netwerken. Dat richt zich op het voorkómen van veiligheidsproblemen en het bieden van perspectief. Als het nodig is, werken we ook repressief. Tegen wie de spelregels van onze samenleving moedwillig overtreedt, treden we hard op. Qua veiligheidscijfers doen we het op vele fronten goed. Toch ervaren inwoners deze veiligheid niet altijd in hun nabije leefomgeving. Uit het traject met de Wijkveiligheidsscans hebben we geleerd dat inwoners veiligheid vooral associëren met leefbaarheid. Problemen als verkeersoverlast, jeugdoverlast en zwerfafval worden het meest genoemd. Om prettig wonen en leven nu én in de toekomst mogelijk te maken is het belangrijk aandacht te hebben voor deze leefbaarheidsthema’s, bijvoorbeeld binnen de leefbaarheidsteams en contacten via bestuurs- en dorpsraden, buurtpreventieteams en ontmoetingen in de Bossche Buurttent. En om daarnaast aandacht te hebben voor de thema’s die misschien nog niet voelbaar zijn, maar wel een grote inbreuk (kunnen gaan) vormen op de veiligheid van onze inwoners. Dit doen we door de inzet op de prioritaire thema’s binnen het Integraal Veiligheidsplan: ondermijning, maatschappelijke onrust en digitale veiligheid.

De focus die we aanbrengen steunt op een stevig fundament van het complete stelsel van veiligheid en leefbaarheid binnen onze gemeente, onze veilige basis. Veiligheid moet voelbaar zijn voor onze inwoners, nu en in de toekomst. In verbinding staan met andere beleidsdomeinen, partners, inwoners, instellingen en ondernemers is daarbij de sleutel, want samen maken we een veilig ’s-Hertogenbosch.

51

Jaarrekening 2024

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Op de volgende pagina's ziet u de vertaling van het bestuursakkoord naar outcome-indicatoren ("Wat willen we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat gaan we er voor doen?").

Inwoners en hun naaste leefomgeving Wat wilden we bereiken? We willen dat al onze inspanningen bijdragen aan een veilig ’s-Hertogenbosch. Dat betekent dat we zowel naar het objectieve als het subjectieve veiligheidsbeeld kijken. Op basis van de Wijkveiligheidsscans weten we dat inwoners qua veiligheid met name problemen in de nabije leefomgeving zien op het gebied van verkeer, jeugd en zwerfafval. Het is daarom belangrijk om aandacht te hebben voor deze leefbaarheidsthema’s, zodat veiligheid nabij blijft. Het rapportcijfer dat inwoners geven voor veiligheid in hun buurt gebruiken we om de overkoepelende veiligheidsbeleving te meten. Het objectieve beeld houden we in de gaten via het aantal misdrijven. Ook maken we een landelijke vergelijking.

Indicator Nulmeting Positie 's-Hertogenbosc h landelijk (o.b.v. aantal misdrijven per 1.000 inwoners) plek 18 Rapportcijfer veiligheid in de buurt 6,9

Totaal aantal misdrijven per 1.000 inwoners 53.8

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

plek 19

plek 21

plek 20

politie

7,0

6,7

min. cijfer 7,0 gemiddeld

Monitor leefbaarheid en veiligheid

53.0

55,3

52.0

Politie

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? • Pilot leefbaarheidsboa’s met specifieke aandacht voor zwerfafval en illegale stort • Pilot leefbaarheid in de wijk en afhandelingen van meldingen Online meldpunt straatintimidatie

52

Gerealiseerd?

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? • Sinds de zomer 2024 hebben we te maken met aanslagen met explosieven. Dit heeft een grote impact op de wijk. Het netwerk in de wijk geeft gevolg aan de impact. Hierbij is ook de buurtwagen ingezet. • Er is naar aanleiding van het bestuursakkoord een pilot gestart waarin twee leefbaarheidsboa’s zich voornamelijk op (zwerf)afval inzetten. Zowel preventief als in handhavende zin. Een eindevaluatie in 2025 moet de effectiviteit uitwijzen. • In 2024 is er vanuit Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) een pilot opgestart om de afhandeltermijn van meldingen te verkorten en daarmee de klanttevredenheid te vergroten. Ten behoeve van deze pilot is er extra capaciteit toegevoegd om de meldingen in de wijken Vinkel, Nuland, Rosmalen Zuid/Rosmalen Noord sneller af te kunnen handelen. Sinds de start van de pilot wordt 99,6 % van de meldingen in deze wijken door THOR binnen de maximale afhandelingstermijn van 14 dagen afgehandeld. In de wijken waar de pilot niet wordt uitgevoerd, wordt 87,3 % van de meldingen binnen de maximale afhandeltermijn afgehandeld.

Gerealiseerd? Ja

Meldingen van straatintimidatie kunnen gedaan worden bij RADAR. Daarnaast zijn monitoren uitgevoerd naar LHBTI+ en Discriminatie en racisme. Ook doet Radar onderzoek naar discriminatie en racisme.

•

Ruimte voor een extra coffeeshop aan een uitvalsweg van de gemeente ten behoeve betere spreiding en tegengaan overlast (met name binnenstad) • Drugspreventie, met hernieuwde prioritering: 1. Voorlichting 2. Actief signaleren 3. Samenwerken • We hebben nieuw coffeeshopbeleid gerealiseerd, met als accenten verplaatsing van de coffeeshops aan de Hinthamerstraat en vervolgens ruimte voor een extra coffeeshop. In 2024 zijn potentiële locaties verkend, in afstemming met de Coffeeshophouders. Doel is dat er tweede helft 2025 een formele procedure gestart kan worden door de coffeeshophouders.

Ja

Naast de reguliere activiteiten vanuit Novadic-Kentron en GGD participeren we in het regionale project Skip die Trip.

• Preventie, onder andere via programma preventie met gezag Inzet jeugdboa’s • Het programma Bossche Veerkracht (preventie met gezag) is opgestart. Zie verder onder ondermijning/ voorkomen jonge aanwas in de criminaliteit voor een toelichting. Beide thema’s overlappen elkaar in het programma.

Ja

Jeugdboa’s worden breed ingezet, ze signaleren problemen, begeleiden jongeren en handhaven waar nodig in samenwerking met ketenpartners.

• Verkeersveiligheidsbeleid (onderdeel 'bereikbare stad') • Afspraken met politie • Aanspreken inwoners rondje’ binnenstad aanpakken • In 2024 is een eerste stap gezet in de Hinthamerdriehoek met de uitwerking van het STS-systeem. De uitwerking daarvan loopt in

Ja

53

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? 2025 en de komende jaren door in andere deelgebieden van de binnenstad. Hiermee willen we onder andere de rondjesrijders tegen houden. • Daarnaast is in december 2024 een Raadsbesluit genomen voor een nieuwe verkeersstructuur voor de brede binnenstad die we de komende jaren willen realiseren. Deze zal ook mede bijdragen aan het tegengaan van rondjesrijders. In de aanpak van verkeershufters hebben we een plan van aanpak opgesteld en gaat in het voorjaar van 2025 een pilot aanpak lopen met inzet op het aanpakken van huftergedrag in het verkeer, identificatie van veelplegers en het persoonlijk aanpakken daarvan.

54

Gerealiseerd?

Jaarrekening 2024

Ondermijning Wat willen we bereiken? Onze missie is om onze inwoners en organisaties en hun integriteit te beschermen tegen ondermijnende invloeden en ondermijnende criminaliteit op deze manier duurzaam terug te dringen. Dat we zicht hebben op ondermijnende invloeden, zodat we in kunnen zetten daar waar de ondermijnende keten het beste verstoord kan worden. Samen werpen we een dam op tegen de criminele industrie. Waar het gaat om het voorkomen van jonge aanwas is volwaardige participatie van jongeren in de maatschappij de beste manier om criminaliteit te voorkomen. Tegelijkertijd zullen er altijd jongeren zijn waar het niet goed mee gaat, die beïnvloedbaar zijn voor negatieve invloeden en/of het verkeerde pad op raken. Onze missie is om ook voor deze groep nabij te zijn en vroegtijdig hulp en ondersteuning te bieden zodat iedereen mee kan doen in de maatschappij. Waar nodig treden we repressief op. Zorg en veiligheid gaan hierbij hand in hand. We richten ons op de volgende doelstellingen: 1. In de aanpak van ondermijnende criminaliteit staat het zo impactrijk aanpakken van ondermijnende criminaliteit en ondermijnende invloeden centraal. Deze aanpak draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid en is gericht op het bereiken van maatschappelijk effect. Als samenwerkende overheden zijn we weerbaar en betrouwbaar.

Waar het gaat om jonge aanwas in de criminaliteit willen we zo vroeg mogelijk signaleren en passend interveniëren (preventief, curatief en/of repressief), zodat we voorkomen dat jeugd start met onwenselijk of crimineel gedrag óf hiermee kan stoppen.

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? Voorkomen jonge aanwas in de criminaliteit: deelname in programma preventie met gezag met inzet op veerkrachtige en weerbare jongeren, vroegsignalering en voorkomen en repressie en perspectief. We geven hier verder invulling aan via het programma ‘Bossche veerkracht’ (preventie met gezag). In 2024 heeft het programmaplan vorm gekregen en is de basis versterkt: • De jeugdtafels zijn versterkt om meer regie te voeren over de verbeterde stadsbrede toeleiding van signalen die daar binnenkomen; • Het Zorg- en Veiligheidshuis is versterkt met een procesregisseur om centraal Preventie met gezag casuïstiek te begeleiden en verder te verkennen op initiatieven als de familieaanpak; • We hebben Hambaken Connect geselecteerd voor het opzetten van community building en het leveren van een coach voor integrale persoonsgerichte toeleiding naar arbeid (IPTA); • Een schoolaandachtfunctionaris is aangesteld om meer nadrukkelijk de verbinding te leggen met scholen van Primair Onderwijs tot MBO om vroegsignalering te bevorderen.

•

Gerealiseerd?

Gedeeltelijk

Barrières opwerpen en hinderen 55

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan? Weerbare overheid en maatschappij • In 2024 is diverse casuïstiek opgepakt vanuit de Lokale Stuurtafel Ondermijning en het BoschInterventieTEam (BITE). Met versterkingsgelden vanuit de Taskforce-RIEC is het Gemeentelijk Informatie Knooppunt (GIK) versterkt. De aanpak heeft geleid tot diverse impactrijke acties, zoals op het gebied van zorgfraude en mensenhandel. • In 2023 is een Weerbaarheidsscan uitgevoerd binnen de gemeentelijke organisatie. Deze laat zien dat we op 85% zitten ten opzichte van de Brabantse Norm. We werken uiteindelijk toe naar 100%.

Gerealiseerd? Ja

Sinds de zomer 2024 hebben we te maken met aanslagen met explosieven. We streven naar een mix van aanpakken waarin we preventie en repressie in goede afstemming met elkaar inzetten. Hierbij zijn we ook aangesloten bij landelijke netwerken ten behoeve van de uitwisseling van ervaringen en aanpakken.

• Aanpak mensenhandel BOA’s ondermijning • Het thema wordt opgepakt binnen het gehele BOA-team. Zij worden onder andere ingezet op actiedagen in het kader van ondermijning. In 2023 is het gemeentelijk Beleid mensenhandel vastgesteld. Dit draagt bij aan het toewerken naar een volledige keten van hulp en ondersteuning van slachtoffers enerzijds en aanpak van daders anderzijds

56

Ja

Jaarrekening 2024

Maatschappelijke onrust Wat willen we bereiken? Onze missie is om de verdere opbouw en verankering van stevige lokale netwerken te bevorderen, vanuit de overtuiging dat goede netwerken kunnen bijdragen aan het voorkomen van sociale spanningen en maatschappelijke onrust. We verdiepen onze relaties en breiden ze uit naar groepen die we nog niet in beeld hebben, zodat we meer in de haarvaten van de samenleving komen. Ons (online) inzicht, kennis en handelingsperspectief ten aanzien van het voorkomen van maatschappelijke onrust verbetert, waardoor vroegtijdig (zo preventief mogelijk) geïntervenieerd kan worden en mogelijk ook kan worden gewerkt aan het wegnemen van de voedingsbodem voor onrust en geweld. We richten ons op de volgende doelstelling: We proberen opbouwende sociale spanningen en maatschappelijke onrust tijdig te signaleren en tegen te gaan, zodat spanningen en onrust de samenleving niet ontwrichten.

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? • Sluitende keten • Gericht investeren in verbinding Waar nodig optreden met gezag • We hebben een netwerk van zeven gecertificeerde

•

•

• •

Gerealiseerd?

Gedeeltelijk

aandachtsfunctionarissen (in- en extern) maatschappelijke onrust en radicalisering gevormd dat maatschappelijke onrust kan signaleren, handelen en hierop bewustwording creëren. Er zijn diverse verbindingsprojecten voor jonge jeugd opgezet, vanuit zowel jeugdagenten als jeugdboa’s. Bijvoorbeeld aansluiting bij het Ramadan Toernooi, organisatie van een E-FIFA toernooi, ‘gamen met de politie’ en het Jachtseizoen.

Binnen de regio Oost-Brabant nemen we deel in de Programmaraad Maatschappelijke Onrust en het bijbehorende expertteam. We maken gebruik van de expertise van de weegtafel radicalisering bij het Zorg- en Veiligheidshuis Noordoost Brabant. De inzet van netwerken is diverse keren van meerwaarde geweest bij het dempen van onrust.

• Vormen handelingskader • Online strategie Hulp en begeleiding voor jeugd • In de aanpak van online aangejaagde openbare orde verstoringen volgen we de landelijke ontwikkelingen op dit thema. • De hebben voorbereidingen getroffen om te komen tot een handelingskader maatschappelijke onrust en hebben het fenomeen verder in beeld gebracht. Dit wordt in 2025 verder uitgewerkt. • Hulp en begeleiding voor jeugd wordt geboden via het programma Bossche Veerkracht.

Ja

57

Jaarrekening 2024 Wat hebben we ervoor gedaan?

Gerealiseerd?

Digitale veiligheid Wat wilden we bereiken? Onze missie is een digitaal weerbare samenleving met, op termijn, minder slachtoffers van digitale criminaliteit. We willen zorgen dat inwoners en ondernemers zich (meer) bewust zijn van de risico’s en dat zij weten hoe te handelen, zowel preventief als wanneer zij slachtoffer (dreigen te) worden van digitale criminaliteit. Daarnaast ontwikkelen we onze kennis en kunde op het thema zodat we ‘in control’ komen. We willen weten waar we het over hebben en hoe we ons hiertoe kunnen en willen verhouden. Onze doelstellingen zijn de volgende: 1. Inwoners, bedrijven en instellingen zijn meer weerbaar op het gebied van digitale veiligheid; 2. Als samenwerkende overheden (politie, OM en gemeente) wapenen we ons beter om tegenwicht te bieden tegen nieuwe digitale vormen van criminaliteit.

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? • Fenomeenanalyse • Positiebepaling Doorontwikkeling • Eind 2024 is een fenomeenanalyse opgeleverd. Daarnaast is er een kleine studie gedaan naar aanpak weerbaarbaarheid Digitale Veiligheid in de wijken. Beiden producten zijn de handvatten voor 2025 voor verdere positiebepaling en de doorontwikkeling van onze inzet. • We nemen deel aan de expertgroep Digitale Veiligheid Oost-Brabant en blijven via die route op de hoogte van de ontwikkelingen en mogelijke interventies.

• Ondersteunen inwoners, bedrijven en instellingen Preventieve daderaanpak • In 2024 is Hackshield, een initiatief waarbij kinderen spelenderwijs digitaal (veilig) vaardig worden gemaakt en ook hun omgeving hierin mee kunnen nemen, gefaciliteerd voor het primair onderwijs. • Er zijn twee projecten gestart voor professionals in het onderwijs en op straat: “Zicht op ondermijning” en “Onder mijn ogen”.

58

Gerealiseerd?

Ja

Ja

Jaarrekening 2024

Financiën Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2023 24.405 3.220 -21.185

Begroting primitief 2024

begroting na wijziging 2024

rekening 2024

25.434 -1.869 -27.303

24.211 2.087 -22.124

24.132 2.116 -22.016

verschil 79 29 108

Belangrijkste verschillen •

•

• • • •

Evenementen: nadeel € 0,1 miljoen De kosten voor beveiliging en verkeersregelaars zijn in 2024 sterk gestegen door hogere uurtarieven door de invoering van een nieuwe CAO. Daarnaast heeft het Europees Kampioenschap Voetbal in 2024 voor extra kosten gezorgd. Legesopbrengsten: nadeel € 0,1 miljoen Het aantal aanvragen voor horecavergunningen ligt ver onder het niveau van 2017 en 2018 (referentieniveau). Dit heeft geleid tot een incidenteel nadeel. Personeelskosten: voordeel € 0,3 miljoen Projectgelden: voordeel € 0,1 miljoen In 2024 zijn de uitgaven voor beheer en onderhoud van cameratoezicht lager, knelpunten werden intern opgelost, waardoor externe deskundigheid niet nodig was. Kapitaallasten: voordeel € 0,1 miljoen Overige verschillen: nadeel € 0,2 miljoen

59

Jaarrekening 2024

Subsidies Subsidiedoelstelling Gedragsverandering voor risico- en criminele jongeren. Halt regio Zuid Polarisatie en radicalisering Het voorkomen en bestrijden van de verdrinkingsdood Bossche reddingsbrigade Re-integratie van ex-gedetineerden. Nazorg ex-gedetineerden Subsidie ten behoeve van medische behandelingen van zwerfdieren Verzorging Zwerfdieren Veilige woon- en leefomgeving Dierenambulance Veilige woon- en leefomgeving. Buurtbemiddeling

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Verleend

68.360 86.805

68.360 86.805

68.360 38.625

12.760

12.760

13.870

24.000

24.530

24.530

0

0

10.000

47.730

0

47.292

64.080

64.080

64.080

Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden

60

Jaarrekening 2024

Verbonden partijen In het Register verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’s-Hertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vind u in de Paragraaf Verbonden Partijen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Financieel belang Gemeentelijke bijdrage ad € 71,78 per inwoner

Eigen vermogen 1-1 € 17.628.000

Eigen vermogen 31-12 € 21.599.000 (voorlopige cijfers)

Vreemd vermogen 1-1 € 66.848.000

Vreemd vermogen 31-12 € 66.725.000 (voorlopige cijfers)

Resultaat € 1.940.000 (voorlopige cijfers)

Risicomanagement Risico’s - Hogere prijsinflatie en kostenverhogingen in relatie tot dekkingsvraagstuk, in relatie tot ravijnjaar gemeenten Cyberincident/Datalek - Ontwikkeling huisvesting nieuwbouw/renovatie en bijbehorende kapitaallasten en huisvestingskosten Het totale bedrag aan risico’s komt op € 3,75 miljoen. Bij VRBN bestaat de weerstandscapaciteit uit de algemene reserve die per 31 december 2024 de stand van € 3,2 miljoen had. In de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2024 is de boven- en ondergrens van de algemene reserve gebaseerd op het totaal van de baten in de begroting van VRBN. Conform de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement en de wens van het Algemeen Bestuur, is de lijn gekozen om de algemene reserve tenminste op het niveau van de benodigde weerstandscapaciteit te houden. Dit betekent dat uit het positief jaarresultaat 2024 een bedrag van € 550.000 (zijnde het verschil tussen 3,75 miljoen en €3,2 miljoen) gestort zou moeten worden in de algemene reserve. Het jaarrekeningresultaat 2024 in de conceptjaarrekeningcijfers (nog geen accountantscontrole toegepast) biedt voldoende ruimte voor deze storting.

61

Jaarrekening 2024

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's.

Dit programma kent geen risico's

Beleidskaders Gemeentelijk dierenwelzijnsbeleid Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 beleidsregels inzake gedogen van coffeeshops 2022

62

Jaarrekening 2024

Cultureel klimaat Ambitie Cultuurstad van het Zuiden bestaat uit de vele culturele activiteiten, zowel de professionele als die binnen de amateurkunst. Het totaal maakt de gemeente 's-Hertogenbosch een fijne plek voor bezoekers en inwoners. Cultuur in al haar verschijningsvormen draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad, kernen en dorpen als woon- en werkgemeente en aan de lokale economie. De betekenis van Cultuurstad van het Zuiden gaat echter verder. Cultuur brengt mensen in 's-Hertogenbosch samen en past daarmee naadloos bij het DNA van 's-Hertogenbosch waarin ontmoeting centraal staat. Het is niet voor niets dat juist hier culturele voorzieningen, evenementen en activiteiten een belangrijke rol spelen in het dagelijkse sociale leven. Zij dragen allemaal bij aan het fijne verblijfs- en leefklimaat van 's-Hertogenbosch. Cultuur vormt bovendien een bron van vernieuwing. Het zet aan tot creëren, beleven en denken. Niet alleen door de autonome (artistieke) waarde van cultuur. Met behulp van cultuur kunnen ook nieuwe paden worden gevonden voor opgaven waarvoor we als samenleving staan. Het is onze ambitie om onze Cultuurstad van het Zuiden verder te versterken. Dat betekent dat we kijken naar alle schakels van de keten.

Waarbij het gaat om jonge talenten, landelijke voorzieningen, topvoorzieningen, de amateurkunstsector en de infrastructuur op het gebied van cultuureducatie. In lijn met de Cultuurnota ‘Cultuur maakt mensen’ zetten we in op innoveren, verrassen en investeren. Wat moet leiden tot een nog aansprekender, prikkelender en diverser cultureel aanbod voor onze inwoners. Binnen dat aanbod kan iedereen op de eigen manier deelnemen aan cultuur. Daarnaast zetten we 's-Hertogenbosch meer op de kaart voor cultuur-toeristen met het kwaliteitsaanbod dat we hier hebben. Dat is niet alleen belangrijk voor de vitaliteit van de culturele organisaties, maar ook voor de gewenste economische spin-off. Door te versterken waar we goed in zijn, door het blijvend innoveren van het aanbod, en door cultuur en mensen nog beter aan elkaar te verbinden, blijven we ook in de toekomst dé Cultuurstad van het Zuiden voor onze bewoners en bezoekers. De drie beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden blijven daarmee onverminderd van kracht.

63

Jaarrekening 2024

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Op de volgende pagina's ziet u de vertaling van het bestuursakkoord naar outcome-indicatoren ("Wat willen we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat gaan we er voor doen?").

Verbinden van mensen Wat wilden we bereiken? We betrekken meer verschillende mensen bij het culturele leven, en we betrekken ze sterker door cultuur toegankelijker te maken. Onze speerpunten zijn: • Samenhang in het aanbod van cultuur- educatie voor kinderen verbeteren • Amateurkunsten, met name muziek, toegankelijker maken • Actieve en receptieve deelname aan cultuur van nieuw publiek vergroten (publiekswerking) Het bereik van het bestaande cultuurpubliek, bewoners en bezoekers, versterken (publiekswerving)

Indicator Nulmeting Percentage inwoners dat aangeeft vrijwilligerswerk te doen voor een culturele organisatie 13%

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron

13%

14%

15%

Monitor cultuurparticipati e

Percentage inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling: ’s-Hertogenbosc h is dé Cultuurstad van het Zuiden 28%

30%

24%

35%

Monitor cultuurparticipati e

Percentage participanten amateurkunst 55%

55%

58%

55%

Monitor cultuurparticipati

64

Jaarrekening 2024 Nulmeting

Doelstelling 2024

Realisatie 2024

Ambitie 2026

Bron e

Wat hebben we ervoor gedaan? Wat hebben we ervoor gedaan? De Bossche Zomer wordt in de huidige vorm stopgezet. Enkele betrokkenen bij de Bossche Zomer hebben het plan om te komen tot een nieuwe vorm. Met als doel om via culturele programmering (die samen met wijkbewoners wordt ontwikkeld) het gesprek aan te gaan over belangrijke maatschappelijke thema’s. Met de initiatiefnemers onderzoeken we of en hoe we dit plan kunnen ondersteunen vanuit de gemeente. De stuurgroep Bossche Zomer heeft in 2024 – mede op basis van een vooronderzoek in twee wijken binnen onze gemeente - een plan ontwikkeld om te komen tot een Cultureel Wijkenprogramma. Daarbij is een samenwerking aangegaan met het provinciale investeringsfonds voor cultuur, Brabant C. De gemeenteraad heeft in het najaar van 2024 ingestemd met het voorstel om de gereserveerde middelen voor de Bossche Zomer voor vier jaar in te zetten voor het Cultureel Wijkenprogramma. Daarbij is het de ambitie om via Brabant C ook aanvullende middelen vanuit het bedrijfsleven én het provinciale investeringsfonds zelf te matchen. De komende jaren bouwen we letterlijk door aan Huis73. De verbouwing van Huis73 aan de Hinthamerstraat wordt gerealiseerd. We zien Huis73 als onze meest laagdrempelige voorziening met bibliotheek, amateurkunst en als ontmoetingsplek.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15617347/1