Document · PDF

Jaarrekening 2023

Gemeenteraad 2 juli 2024, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Jaarrekening en jaarverslag 202336.635 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Een goed bereikbare en facilitaire dienstverlening Wat wilden we bereiken? • • • •

We zijn goed en snel bereikbaar We gebruiken in onze communicatie eenvoudige en begrijpelijke taal We zijn transparant over onze processen en maken deze zo eenvoudig mogelijk We staan open voor en gebruiken opgehaalde feedback om onze dienstverlening continu te verbeteren. Hierbij maken we optimaal gebruik van nieuwe ontwikkelingen

Indicator

Nulmeting

Realisatie 2023

Ambitie 2026

Nulmeting

93%

Wordt bepaald na nulmeting

72%

77%

75%

82%

85%

65%

85%

Percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over persoonlijke contacten met de gemeente Percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over de telefonische bereikbaarheid.

Doelstelling 2023

Omnibusenquête (O&S)

Percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over de mogelijkheden van dienstverlening via internet (bv. afspraken maken of aanvragen indienen) Omnibusenquête (O&S)

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Dienstverlening met de mens centraal: Gedeeltelijk • We bieden toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening door het creëren van ondersteuningsmogelijkheden voor (kwetsbare) inwoners. We geven professioneel, efficiënt en passend invulling aan ondersteuningsmogelijkheden o.a. met de wijkpleinen, het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) en het servicepunt op het stadskantoor. • We maken de dienstverlening eenvoudiger door waar mogelijk gebruik te maken van landelijke standaarden. Voor het aanvragen, meldingen en het afhandelen van klachten zijn de standaarden beschreven vanuit het oogpunt van de inwoner en ondernemer. Doelen deels gerealiseerd, meerdere processen zijn geoptimaliseerd, of werken al met landelijke standaarden, zoals bij de uitvoering van de omgevingswet. Dit is een continu proces waaraan we blijven werken. Er wordt nog gewerkt aan de optimalisatie van de klachtenprocedure, naar aanleiding van de uitgevoerde klantreis. Inzet op continu leren en verbeteren Ja • Als onderdeel van het programma Dienstverlening brengen we gemeente breed het belang van dienstverlening en specifiek houding en gedrag van onze medewerkers onder de aandacht. • Er zijn doorlopende en/of periodieke kwaliteits- en tevredenheidsonderzoeken. Deze onderzoeken voeren we uit bij inwoners en ondernemers. De resultaten gebruiken we om verbeteringen in de dienstverlening te realiseren.

• Bij het verbeteren van processen gebruiken we gemeente brede methodieken vanuit het klantreis principe en de inzet van serviceformules; hiermee stellen we de standaard vast, rekening houdend met de behoefte en verwachtingen van onze inwoners en ondernemers. Het uitvoeren van kwaliteits- en tevredenheidsonderzoeken loopt continu en is inmiddels uitgebreid. Organisatie breed wordt waar mogelijk gebruik gemaakt van dezelfde methodiek.

Bij procesverbetering wordt standaard begonnen met het uitvoeren van een klantreis, waar dit passend is. De gemeentelijke serviceformules zijn hierbij een instrument wat hierbij ingezet kan worden.

Slim gebruiken van data en nieuwe technologische mogelijkheden: • We zetten in op het gebruik van data en nieuwe technologische mogelijkheden, zodat wij passende, proactieve dienstverlening kunnen bieden aan onze inwoners en ondernemers. Voorbeeld hiervan is het testen van beeldbellen. • Hierbij blijven we aandacht hebben voor de menselijke maat: flexibele oplossingen met de mogelijkheid om meerdere kanalen en ingangen te gebruiken. We verbeteren klantgericht, dus goede (digitale) dienstverlening voor iedereen. Om dit voor elkaar te krijgen werken we aan bewustwording over (digitale) inclusie in dienstverlening. • Daarnaast implementeren we een nieuwe website die meer mogelijkheden biedt tot interactie met inwoners en ondernemers.

Gedeeltelijk

We hebben het dataplatform gelanceerd, waarmee we data verzamelen, analyseren en kunnen gebruiken om onze dienstverlening te verbeteren. De nieuwe hoofdwebsite is live, deze blijven we doorontwikkelen. Digitale toegankelijkheid heeft onze aandacht. De hoofdwebsite voldoet aan alle wettelijke eisen. Daar waar we nog kunnen verbeteren werken we met een plan van aanpak. De pilot beeldbellen met inwoners staat voor komend jaar gepland.

Wat kostte het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (bedragen x € 1.000): Rekening

Begroting Begroting na primitief wijziging

Rekening

2022

2023

Verschil

Lasten

6.405

6.246

6.316

7.341

-1.025

Baten

2.811

2.375

2.438

3.390

952

Saldo van lasten en baten

-3.594

-3.871

-3.878

-3.951

-73

Belangrijkste verschillen •

Personeelskosten: nadeel € 0,1 miljoen

Subsidies Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden.

gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. Meer informatie over de verbonden partijen vindt u in de paragraaf verbonden partijen. Dit programma heeft geen verbonden partijen.

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico's van toepassing.

Beleidskaders/wet- en regelgeving Bestuursakkoord 2022-2026

GEZONDHEID, SOC.STRUCTUUR EN MAATS.ONDERSTEUNING Ambitie We willen dat onze inwoners zich zo goed en zo lang mogelijk zelfstandig kunnen redden in hun eigen woning en mee kunnen doen in de maatschappij. En we geloven in meer gezonde en gelukkige jaren voor onze inwoners. Dit doen we door de gezondheidsverschillen tussen groepen inwoners te verkleinen. We zorgen ervoor dat (meer) inwoners in een kwetsbare positie hun gezondheidspotentieel beter inzetten. Te veel inwoners geven aan dat ze gezondheidsproblemen ervaren en de gezondheidsverschillen tussen groepen inwoners zijn te groot. Daarom investeren we blijvend in een gezonde leefstijl, een gezonde leefomgeving en dat iedereen die dat wil, kan meedoen. We investeren in een sterke sociale structuur binnen onze wijken en dorpen, waarbij we inzetten op het tegengaan van eenzaamheid, (meer) ruimte voor ontmoeting, sterke sociale netwerken, groen, sport en spel. Hierdoor zetten we in op meer preventie en houden we de stijging van zorgkosten zoveel mogelijk binnen de perken. De sociale structuur bestaat uit de vele (in)formele netwerken, verenigingen, scholen en sport- en wijkaccommodaties binnen onze gemeente. Inwoners hebben een sterke sociale steunstructuur van mantelzorgers, sociaal netwerk en vrijwilligers.

Vanuit deze basis zijn inwoners, van jong tot oud, in staat om elkaar te ontmoeten, activiteiten te ontplooien en om te zien naar elkaar. We helpen de inwoners voor wie dat niet vanzelf gaat. Als er (tijdelijk) extra ondersteuning nodig is, zorgen we voor maatwerk: niet meer en langer dan noodzakelijk en niet minder of korter dan nodig. We werken daarbij minder vanuit systemen en meer vanuit de leefwereld van inwoners. Via het persoonlijke contact met de inwoner, versimpelde en verkorte (her)indicaties en het samenspel met de zorgaanbieders, worden hulp en ondersteuning sneller en persoonlijker geboden. We zorgen dat alle activiteiten en voorzieningen voor iedereen bereikbaar en toegankelijk zijn.

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Onderstaand ziet u de realisatie van de outcome-indicatoren ("Wat wilden we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat hebben we er voor gedaan?").

Gelijke kansen op gezondheid Wat wilden we bereiken? • •

Inwoners zijn gezond, zelfredzaam, zelfstandig en in staat mee te doen in de samenleving. Meer inwoners hebben gezonde en gelukkige levensjaren en meer inwoners benutten hun gezondheidspotentieel beter.

Indicator Percentage inwoners dat de gezondheid als (zeer) goed ervaart

Nulmeting

Doelstelling 2023

73%

>73%

Realisatie 2023

Ambitie 2026

68%*

>73%

Enquête Sport en Welzijn

* Cijfer van 2022 Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Bij de vergroening van de leefomgeving (zie programma milieu respecterende Gedeeltelijk ontwikkelingen) betrekken we hoe de inrichting van de openbare ruimte bewegen en gezondheid stimuleert. Er is een start gemaakt met het ontwikkelen van beleid op het thema: bewegen, spelen en ontmoeten en de openbare ruimte. Wij willen hierbij aansluiten op de gebiedspaspoorten groen en klimaatbestendig. Vanwege de voltijdelijkheid met betrekking tot het aansluiten op de gebiedspaspoorten groen en klimaatbestendig die nog in de maak waren heeft het traject wat vertraging opgelopen. We maken een meerjarig programma Samen Gezond ’s-Hertogenbosch langs de volgende lijnen: o Meedoen o Gezonde omgeving o Gezonde leefstijl

Gedeeltelijk

Het meerjarig programmaplan Samen Gezond bevindt zich in de afrondende fase is. In het programmaplan is aandacht voor inwonersparticipatie, een gezonde en prettige leefomgeving en interventies gericht op gedragsverandering en bewustwording bij inwoners en samenwerkingspartners. In mei a.s. wordt het programmaplan via een wensen- en bedenkingenvoorstel besproken worden met uw raad.

We leveren maatwerk met speciale aandacht voor de focusbuurten. We Ja stimuleren het aanbod van gezonde keuzes in wijken zoals watertappunten en beweeg- en speelfaciliteiten. Zo werken we aan meer gezonde en gelukkige jaren voor onze inwoners en we verkleinen de gezondheidsverschillen. De groep inwoners in een kwetsbare positie benutten hun gezondheidspotentieel. Er is in samenwerking met lokale partners gewerkt aan het versterken van 12 focusbuurten door middel van co-creatie met bewoners en buurtinitiatieven, gericht op het ontwikkelen van duurzame buurtaanpakken en het verbeteren van de interactie tussen inwoners en de gemeente. Er zijn diverse projecten gerealiseerd om gezondheid en beweging te stimuleren, waaronder de plaatsing van watertappunten, de aanschaf van mobiele sportcontainers en een innovatief lesprogramma voor gezonde voeding. Daarnaast is geïnvesteerd in bewegingsonderwijs, materialen voor urban hockey, mentale en fysieke gezondheidscursussen, onderzoek naar speeltuinen, mobiele fitnesstoestellen en het online gezondheidsplatform goedgezond.nl om een gezonde leefstijl op buurtniveau te bevorderen.

We werken met onze partners zoals de GGD en het JBZ aan een rookvrije Ja generatie en stimuleren het aanbod van gezonde keuzes in wijken jongeren op gezond gewicht De professionals van de GGD adviseren op scholen en in wijken op het gebied van gezondheids(beleid) en zij geven collectieve (klassikale) educatie op leefstijl (met hierin ook aandacht voor roken en vapen) en andere gezondheidsthema’s. Daarnaast wordt door de JOGG (jongeren op gezond gewicht)-regisseur ingezet op intensieve samenwerking met ’S-PORT, kinderopvang en scholen voor het aanbod van gezonde keuzes. Vanuit de GGD is ook een projectleider GLI- kinderen (Gezonde Leefstijl Interventie) aangesteld die zorg draagt voor de voorbereiding en de implementatie van de Gezonde leefstijlinterventie voor kinderen. Deze aanpak kenmerkt zich door de nauwe samenwerking tussen professionals uit zowel het domein van de zorg als het sociaal domein. We zijn een inclusieve stad waarin iedereen meetelt en mee kan doen. Dat laten Ja we zien door: een actief regenboogbeleid, gerichte acties tegen racisme en discriminatie, aandacht voor de Week van Respect, het netwerk Met Elkaar Bosschenaar en we voeren het VN-verdrag uit waarvoor we een Lokale Inclusie Agenda hebben opgesteld.

Deze voeren we voortvarend uit, samen met onder andere het Gehandicaptenplatform Als gemeente zetten we ons in brede zin in voor het thema inclusiviteit en diversiteit. Dit doen we door de uitvoering van de regenboogagenda en de Lokale Inclusie Agenda, in samenwerking met onze partners zoals het Gehandicaptenplatform en RADAR. Daarnaast houden wij ons op verschillende terreinen (zoals sport, zorg en onderwijs) bezig met het tegengaan van racisme en discriminatie. De Week van Respect, het netwerk Met Elkaar Bosschenaar en de interne Week van de Diversiteit geven daarnaast ook invulling aan actuele subthema's en ontwikkelingen binnen inclusie. We werken aan een hartveilige gemeente door onderhoud en vervanging van AED’s in de publieke ruimte. Wij voldoen aan de eisen van een Hartveilige gemeente.

We sluiten qua monitoring aan bij de kansen die Datastad biedt om meer inzicht Ja te krijgen in de sociale impact die we maken. Via datagedreven werken kunnen we ook beter anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen We willen de gezondheidsverschillen tussen inwoners verkleinen. Hiervoor is het noodzakelijk dat we inzicht krijgen in de karakteristieken, zorggebruik en zorgkosten von de groep inwoners tot 130% van het sociaal minimum. Om dit helder te krijgen werken we samen met de landelijke organisatie GelijkGezond en het Amsterdam health & technology institute (Ahti). Vanuit onze eigen organisatie sluiten we hierop aan (Lab Sociaal en afdeling Onderzoek & Statistiek). De uitkomsten van de analyse gaan ons helpen om samen met de zorgverzekeraars gerichte interventies te doen om de impact op de gezondheid van deze groep inwoners te verbeteren.

Sociale Structuur Wat wilden we bereiken? • • •

Inwoners hebben een sterk sociaal netwerk waardoor zij het gevoel hebben mee te tellen en mee te kunnen doen in de samenleving. Minder inwoners voelen zich eenzaam door de sluitende aanpak tegen eenzaamheid. Mensen met dementie wonen zo lang mogelijk prettig en zelfstandig thuis met ondersteuning.

Indicator

Nulmeting

Doelstelling 2023

11%

lager

73% (18-64 jarigen) en 65% (65-plussers)

omhoog

Het aandeel inwoners dat zich (zeer) ernstig eenzaam voelt.

Realisatie 2023

Ambitie 2026

11%

lager

75% (18-64jarigen) en 72% (65plussers)

omhoog

GGD, ouderenmonitor, volwassenmonitor

Het percentage inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling 'ik heb het gevoel mee te tellen in de samenleving'

volwassenmonitor en ouderenmonitor (GGD) en enquête Sport en Welzijn (gemeente 's-Hertogenbosch)

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We stellen een meerjarig programmaplan op voor een sterke sociale structuur. Onderdelen van het programma zijn: • Een sluitende aanpak tegen eenzaamheid waarbij we aansluiten bij life events van inwoners, grote gebeurtenissen in het leven van inwoners, waarbij de kans op eenzaamheid groot is; • Actieplan dementievriendelijke gemeente; • Het toekomstbestendig maken van het vrijwilligerswerk; • meer gelegenheid bieden voor laagdrempelige ontmoeting, ook in de openbare ruimte met sport en cultuur.

Gedeeltelijk

Het meerjarige programmaplan is vastgesteld door de raad en de uitvoering ervan is opgepakt: 1. Gedeeltelijk gerealiseerd. We zijn druk bezig om een sluitende aanpak tegen eenzaamheid te realiseren en gaan daarvoor oa door met het aanbieden van signaleringscursussen. 2. Gerealiseerd. We hebben de dementiescan uitgevoerd en gesprekken zijn gestart ter voorbereiding op het actieplan. 3. Gerealiseerd. Organisaties zijn benaderd om ondersteuning in dit proces te krijgen. Hiermee gaan we verder. 4. Gerealiseerd. Met Lang Leve... is, naast de inzet in Zuid en West, nu ook een start gemaakt in Rosmalen.

We versterken het bereik en het aanbod van mantelzorgondersteuning onder alle Ja inwoners in nauwe samenwerking met onze partners. Om overbelasting van mantelzorgers tegen te gaan, realiseren we meer passend en vraaggericht aanbod voor respijtzorg. Meer inwoners, professionals en vrijwilligers vinden de weg naar mantelzorgondersteuning. Het aantal mantelzorgers die bekend zijn bij Farent is toegenomen. Als onderdeel van respijtzorg is de pilot logeerbed met van Neynsel gestart.

Om te bevorderen dat iedereen mee kan doen en de bereikbaarheid van Nuland en Vinkel te verbeteren, investeren we in nieuwe voertuigen voor de Stichting Seniorenbus. Er zijn elektrische voertuigen voor de Stichting Seniorenbus aangeschaft.

Maatschappelijke ondersteuning Wat wilden we bereiken? • • •

Inwoners kunnen zich zelfstandig redden en benutten hun zelfoplossend vermogen. Wanneer dat (tijdelijk) niet lukt, is er professionele hulp op maat Inwoners met een hulpvraag worden zo snel als mogelijk geholpen, waarbij de wachttijden zo kort mogelijk zijn Iedereen heeft een eigen (t)huis met zorg, ondersteuning en begeleiding

Indicator Het aandeel inwoners met een Wmo-voorziening per 1.000 inwoners

Nulmeting 73

Doelstelling 2023

Realisatie 2023

Ambitie 2026

Vergelijkbaar met 72 NB. Meest Vergelijkbaar 100.000recente cijfer is met 300.000 van 2022. 100.000gemeenten 300.000 gemeenten

CBS

Het percentage inwoners met een Wmo-voorziening dat aangeeft: ‘Door de ondersteuning kan ik mezelf beter redden’

87%

>87%

N.v.t.

Nulmeting in april 2023

88% NB. Meest recente cijfer is van 2022

>87%

cliëntervaringsonderzoek Wmo

Het aantal (dreigend) dakloze mensen

1008 40% lager volwassenen en dan de kinderen in nulmeting in Meierij en april 2023 Bommelerwaard 577 voor alleen 'sHertogenbosch

Telmeting op basis van ETHOS light, Hogeschool Utrecht

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We stellen een visie Wonen met zorg op waarbij we focussen op ouderen

Gedeeltelijk

Uw raad heeft in de vergadering van 4 juli 2023 het besluit genomen om de woonzorgvisie te ontwikkelen met het burgerberaad als hoofdinstrument voor het participatietraject. Het burgerberaad is gestart. Oplevering van de woonzorgvisie vindt volgend op het burgerberaad plaats in 2024. De wachttijden in de zorg moeten korter, onder andere door eenvoudigere Gedeeltelijk procedures Er zijn verschillende succesvolle verbeteringen in het toegangsproces doorgevoerd die een positief effect hebben gehad op onze wachttijden. De gemeentelijke wachttijden zijn al geruime tijd stabiel en

niet meer onderhevig aan grote pieken zoals in eerdere jaren. Vanwege personeelstekorten bij onze zorgaanbieders zijn er daar nog wachtlijsten. Het verder terugdringen daarvan is doorlopend onderwerp van aandacht en gesprek. We pakken zorgcowboys aan via de Regionale Inkooporganisatie Zorg (RIOZ) en Ja onze toezichthouder We hanteren strenge normen en eisen voor aanbieders die tot ons contractenpalet toestromen en behoren. Op basis van signalen (oa analyse van jaarrekeningen) zijn door RIOZ of de toezichthouder diverse onderzoeken gestart. Hierbij zijn wel fouten maar geen bewuste onrechtmatigheden geconstateerd. Tot slot heeft de regio Noordoost Brabant zich eind van het jaar uitgesproken voor regionale samenwerking op het gebied van Toezicht & Handhaving. Dit wordt in 2024 uitgewerkt naar concrete samenwerkingsafspraken. We realiseren oplossingen voor complexe problematiek bij inwoners in acute Ja zorgnood e/o verward gedrag via het samenwerkingsnetwerk van Thuis in de Wijk Er zijn twee doorbraaktafels in 's-Hertogenbosch Zuid en Noord waar complexe problematiek wordt besproken en doorbraken worden gerealiseerd.

We vertalen de ambitie uit het Regioplan Doordecentralisatie Beschermd Wonen Ja in een lokaal uitvoeringsplan Beschermd Wonen Het eerste lokale uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang is opgesteld met de nadruk op het creëren van ‘caring communities’ voor deze doelgroep in de stad. We gaan aan de slag met een nieuwe aanpak dakloosheid: Wonen eerst. De Ja nieuwe aanpak betekent een versnelling van de regionale transformatie maatschappelijke opvang We zijn gestart met de pilot waarbij inwoners die zijn toegelaten tot de maatschappelijke opvang direct individueel worden gehuisvest in combinatie met ambulante begeleiding. We blijven inzetten op preventieve maatregelen ter voorkoming van overlast van Ja personen met verward gedrag en een hoog veiligheidsrisico. We doen dit onder andere door de inzet van bemoeizorgers, straatcoaches en regisseurs zorg en veiligheid Binnen de gehele gemeente is bemoeizorg beschikbaar om mensen die zich van zorg onttrekken toch worden toegeleid naar zorg indien mogelijk. Ook de regisseurs zorg en veiligheid zetten in op snelle toeleiding naar zorg bij mensen die op het snijvlak van zorg en veiligheid zitten. Rondom de hostels en de dag- en nachtopvang zijn medewerkers zorg en veiligheid (straatcoaches) ingezet. We blijven inzetten op de realisatie van de Voorziening Langdurig Verblijf (VLV)

Op 21 december 2023 is de Voorziening Langdurig Verblijf geopend. We gaan aan de slag met het onderdeel zorg en veiligheid uit het Uitvoeringsplan Ja 2023 als uitwerking van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau zijn er structurele overleggen met de partners in het zorg- en veiligheidsdomein. Er zijn gesprekken gevoerd met de zorg- en veiligheidspartners over een integrale aanpak voor mensen met onbegrepen gedrag. Er is een startsubsidie gehonoreerd met diverse partners waaronder Avans Hogeschool en de politie voor een kenniswerkplaats voor personen met onbegrepen gedrag.

Wat kostte het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (bedragen x € 1.000): Rekening

Begroting Begroting na primitief wijziging

Rekening

2022

2023

Verschil

Lasten

120.708

111.410

162.519

164.965

-2.446

Baten

10.909

5.547

51.094

54.829

3.735

-109.799

-105.863

-111.425

-110.136

1.289

Saldo van lasten en baten Belangrijkste verschillen • •

•

Personeelskosten: voordeel € 0,4 miljoen. Programma Samen Gezond: In aanvulling op de reguliere gezondheidstaken van de GGD wordt er beleid ontwikkeld gericht op het thema ‘Positieve gezondheid’. De eerste helft van 2023 stond in het teken van het opstarten van het programma, in mei 2024 komt het in de Raad. Het opstarten bleek tijdrovend, een effectief gezondheidsbeleid vraagt immers om zorgvuldige afwegingen, gedegen onderzoek en betrokkenheid van diverse belanghebbenden. Ook bleek het moeilijker dan verwacht om inwoners hierbij te betrekken. Concrete wijkgerichte maatregelen zijn pas uitgevoerd in het najaar van 2023, hierdoor ontstaat een voordeel van € 0,5 miljoen. Basisondersteuning: voordeel € 0,2 miljoen. Voor de regeling Nieuwe Initiatieven en Right to Challenge zijn er tot nu nauwelijks aanvragen ontvangen. Beide subsidieregelingen lopen eind 2024 af. We bezien eind 2024 of deze regelingen worden aangepast voor 2025. GGD: nadeel € 0,1 miljoen. Er is in 2023 een nieuwe CAO in werking getreden. de goedgekeurde loon- en prijsontwikkeling van 8% was niet begroot. Het algemeen bestuur van de GGD heeft ingestemd om de gestegen kosten door te berekenen aan de deelnemende gemeenten. Overige verschillen: voordeel € 0,3 miljoen.

Subsidies

Doelstelling/subsidie-ontvanger Activiteiten stimuleren op het gebied van integratie, emancipatie en maatschappelijke participatie. De initiatieven zijn bedoeld voor inwoners met een belemmering van culturele, lichamelijke en geestelijke aard. Door deze activiteiten kunnen inwoners zelfstandiger deelnemen aan de samenleving dan eerst Subsidieregeling Goed voor elkaar

Geraamde subsidie Geraamde verstrekking subsidie primitieve verstrekking begroting na wijziging 1.396.609 1.383.367

Verleende subsidie 1.293.966

1.380.859

1.293.966

Goed voor elkaar

15.750

2.508

Een passend activiteiten-, diensten- en voorzieningenaanbod

822.852

828.474

807.607

Werkcarrousel

85.000

85.136

Sociale activering

629.481

623.603

629.481

Emancipatiebeleid

108.371

119.871

92.990

Gezond leven Lokaal Preventie akkoord

55.000 0

55.000

Het bieden van een beschermende omgeving voor de groep psychische kwetsbare mensen uit de regio. De Stijl

254.592

Het mede mogelijk maken van projecten die bijdragen aan het behalen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen Sustainable Development Goals

29.290

4.100

29.290

4.100

Het ondersteunen van nieuwe initiatieven en challenges die de sociale kwaliteit van de stad bevorderen Nieuwe initiatieven en Right to Challenge

161.743

140.000

161.743

140.000

Meedoen

20.349

14.000

Algemene voorzieningen WMO en jeugd

20.349

14.000

Ondersteunen van innovatieve projecten Herstel en Ervaringsdeskundigheid Beschermd Wonen

280.000

708.460

580.485

280.000

708.460

580.485

Ontwikkelen van een buurtservicebedrijf, met inzet van talent voor en door bewoners en ondernemers uit de wijk. Kroon op je Wijk

18.899

17.953

18.899

17.953

2.314.559

2.896.247

2.696.122

Terugdringen van huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelaties, de schade ervan beperken en zo de cirkel van geweld van generatie op generatie doorbreken.

Vrouwenopvang

2.227.059

2.836.247

2.636.812

87.500

60.000

59.310

1.533.237

1.528.581

1.983.265

9.254

8.308

Accommodatiebeleid

761.357

747.447

1.218.987

Wijk-, buurt- en dorpsbudget

771.880

755.970

Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Seniorenbus

899.970

2.052.412

2.034.179

130.000

15.250

Preventie en MHU

588.756

1.147.034

1.146.978

Zorgoppas

80.000

Maatschappelijk werk

43.099

Bosch gehandicapten platform

74.386

66.000

Verslavingszorg

113.729

562.643

552.852

Geweld hoort nergens thuis Vrijwillige inzet, informele zorg en omgaan met elkaar Eenzaamheid/vrijwilligers structureel

Straatpastoraat

Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden.

Verbonden partijen In het Register Verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waarin de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. Meer informatie over de verbonden partijen vindt u in de paragraaf verbonden partijen. Dit programma kent de volgende verbonden partijen:

GGD Hart voor Brabant Geplaatst aandelenkapitaal, Rekening courant, leningen,

Financieel belang Eigen vermogen

Vreemd vermogen 01-01-2023

31-12-2023

Resultaat

garanties, subsidies e.d.

01-01-2023

31-12-2023

2023

€ 37,18 per inwoner voor het jaar 2023

€ 7.376.000

€ 4.024.000 € 20.068.000 € 17.769.000 -/- €349.000

Risicomanagement:

Risicomanagement 2023: De GGD Hart van Brabant wijdt een aparte paragraaf in haar begroting aan weerstandsvermogen en risicobeheersing. De belangrijkste risico’s worden vermeld en toegelicht, inclusief een inschatting van het risicobedrag en de kans waarin een risico zich kan voordoen. Vanaf 2022 is er een risicobedrag van € 1,5 miljoen (ondergrens) tot 5,2 miljoen (bovengrens) ingeschat wat door de algemene reserve gedekt zou moeten worden. Het gaat dan met name om: · Hoge inflatie en koststijgingen verminderen (kans zeer groot- impact zeer groot €2 miljoen) De hoge inflatie werkt inmiddels door in zeer forse stijgingen van de personeelskosten (CAO-stijgingen) en de materiele kosten (aanpassing van nieuwe inkoopcontracten en in de jaarlijkse prijsaanpassing van lopende afspraken). De GGD krijgt via de indexeringssystematiek (van de gemeente Tilburg) compensatie voor deze loon- en prijsstijgingen. De indexering loopt, met een vertraging, uiteindelijk gelijk met de werkelijke stijging van lonen en prijzen. Het verschil tussen de begrote indexering en werkelijke stijging wordt onder normale omstandigheden opgevangen in de exploitatie of via de algemene reserve. Het verschil is nu dusdanig groot dat de financiële gevolgen van o.a. de nieuwe CAO in 2023 niet opgevangen kunnen worden vanuit de algemene reserve zonder daarbij door de ondergrens (€ 1,5 miljoen) te zakken.

· informatiebeveiliging onvoldoende op orde (kans groot- impact groot € PM) De impact blijft groot omdat we steeds afhankelijker zijn van de IT-infrastructuur. Er worden maatregelen genomen om de informatiebeveiliging te verbeteren en informatieveilig gedrag van medewerkers te stimuleren. Tegelijkertijd wordt de cyberdreiging steeds groter. · Onvoldoende binden en boeien van medewerkers (kans groot-impact groot (€ 825.000 in 2023 tot € 625.000 in de periode 2024-2026) Het risico dat medewerkers op cruciale functies vertrekken. Er wordt aandacht besteed aan opleiding, ontwikkeling en arbeidsomstandigheden. Het risico wordt versterkt door de aanhoudende schaarste op de arbeidsmarkt. In 2022/2023 heeft een onderhoudstraject cq. actualisatie van het functieboek gelopen. De kosten die dit met zich meebrengt worden zoveel mogelijk binnen de eigen begroting opgevangen middels het transitieplan programma financieel fit & gezond 2023-2026. · Toenemend aantal specifieke uitkeringen (SPUK’s) (kans klein – impact groot € PM) Er is sprake van een toenemend aantal specifieke uitkeringen en de daaraan gekoppelde verantwoordingslast. Er wordt een aanzienlijke inzet gevraagd, maar onzeker is of de middelen en de daaraan gekoppelde activiteiten een structureel karakter krijgen.

Dit maakt het risicovol om langlopende verplichtingen aan te gaan en de bedrijfsvoering hieromtrent duurzaam te organiseren. · Niet meer kunnen voortbestaan van de GGD in de huidige vorm (kans middel groot- impact zeer groot) De coronacrisis leidt tot andere sturing bij crises (van infectieziekten). Dit risico wordt beperkt door beter samen te werken met GGD’s en andere instellingen. · Indexering gemeentelijke bijdrage (kans middel groot- impact zeer groot € PM) Het risico dat gemeenten zich niet kunnen vinden in de (afgesproken) indexering. De noodzaak wordt telkens onder de aandacht gebracht. · Niet invulbare vacatures op vitale functies (kans groot- impact groot € PM) Het is soms moeilijk om vacatures in te vullen voor vitale functies, wat kan leiden tot achterstanden in het primaire proces. Ondanks gerichte acties, lukt het niet altijd vacante vacatures tijdig in te vullen. · Hoog ziekteverzuim (kans groot- impact middel groot € 0,9 miljoen) Dit kan leiden tot achterstanden in en druk op (een deel van de) diensten. Er wordt ingezet op vitaliteit van medewerkers en zo nodig worden doelen bijgesteld. · Fluctuaties in omzet plustaken (kans middel groot- impact groot € 1 miljoen) De omzet van plustaken kan veranderen zonder dat de GGD de organisatie hierop kan aanpassen. We beperken dit risico door actief accountmanagement.

Na vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2023 is de stand van de reserves: Algemene reserve € 0,6 miljoen Bestemmingsreserves € 3,8 miljoen De algemene reserve is per balansdatum niet toereikend voor de dekking van de risico’s en andere onverwachte ontwikkelingen. De reden waardoor de algemene reserve onder haar ondergrens zakte, heeft een incidenteel en tijdelijk karakter: de verslechterde financiële positie is één op één het gevolg van gestegen personele kosten door het CAO-akkoord 2023 de (meer)kosten uit het transitieplan programma financieel fit & gezond 2023-2026 Deze hogere kosten worden in de begroting 2024 gecorrigeerd via de indexeringssystematiek van de gemeentelijke bijdrage en leiden incidenteel tot een hogere bijdrage in 2024 voor onze gemeente. Ondanks de verslechterde financiële positie is de verwachting dat het normaal geldend repressief toezicht van de Provincie onverminderd van kracht blijft.

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico's van toepassing.

Beleidskaders/wet- en regelgeving Budgettaire kaders inkoop Wmo en Jeugdhulp Problematiek verwarde personen Evaluatie van de wijkteams Realisatie project Boschwijzer (KOO) Regiovisie Beschermd Wonen 2016

VEILIGHEID Ambitie Het thema veiligheid raakt ons allemaal. En voor veiligheid zijn we daarom allemaal medeverantwoordelijk. Het begint met ieders ogen en oren in de wijk. En we investeren preventief in mensen en netwerken. Dat richt zich op het voorkómen van veiligheidsproblemen en het bieden van perspectief. Als het nodig is, werken we ook repressief. Tegen wie de spelregels van onze samenleving moedwillig overtreedt, treden we hard op. Qua veiligheidscijfers doen we het op vele fronten goed. Toch ervaren inwoners deze veiligheid niet altijd in hun nabije leefomgeving. Uit het traject met de Wijkveiligheidsscans hebben we geleerd dat inwoners veiligheid vooral associëren met leefbaarheid. Problemen als verkeersoverlast, jeugdoverlast en zwerfafval worden het meest genoemd. Om prettig wonen en leven nu én in de toekomst mogelijk te maken is het belangrijk aandacht te hebben voor deze leefbaarheidsthema’s, bijvoorbeeld binnen de leefbaarheidsteams en contacten via bestuurs- en dorpsraden, buurtpreventieteams en ontmoetingen in de Bossche Buurttent. En om daarnaast aandacht te hebben voor de thema’s die misschien nog niet voelbaar zijn, maar wel een grote inbreuk (kunnen gaan) vormen op de veiligheid van onze inwoners. Dit doen we door de inzet op de prioritaire thema’s binnen het Integraal Veiligheidsplan: ondermijning, maatschappelijke onrust en digitale veiligheid.

De focus die we aanbrengen steunt op een stevig fundament van het complete stelsel van veiligheid en leefbaarheid binnen onze gemeente, onze veilige basis. Veiligheid moet voelbaar zijn voor onze inwoners, nu en in de toekomst. In verbinding staan met andere beleidsdomeinen, partners, inwoners, instellingen en ondernemers is daarbij de sleutel, want samen maken we een veilig ’s-Hertogenbosch.

Inwoners en hun naaste leefomgeving Wat wilden we bereiken? We willen dat al onze inspanningen bijdragen aan een veilig ’s-Hertogenbosch. Dat betekent dat we zowel naar het objectieve als het subjectieve veiligheidsbeeld kijken. Op basis van de Wijkveiligheidsscans weten we dat inwoners qua veiligheid met name problemen in de nabije leefomgeving zien op het gebied van verkeer, jeugd en zwerfafval. Het is daarom belangrijk om aandacht te hebben voor deze leefbaarheidsthema’s, zodat veiligheid nabij blijft. Het rapportcijfer dat inwoners geven voor veiligheid in hun buurt gebruiken we om de overkoepelende veiligheidsbeleving te meten. Het objectieve beeld houden we in de gaten via het aantal misdrijven. Ook maken we een landelijke vergelijking. Indicator Totaal aantal misdrijven per 1.000 inwoners

Nulmeting

Doelstelling 2023

Realisatie 2023

Ambitie 2026

53,8

53,5

57,3

52,0

6,9

6,7

min. cijfer 7,0 gemiddeld

plek 18

plek 19

plek 20

Politie

Rapportcijfer veiligheid in de buurt

Monitor leefbaarheid en veiligheid

Positie 's-Hertogenbosch landelijk (o.b.v. aantal misdrijven per 1.000 inwoners) politie

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Leefbaarheid: • Pilot leefbaarheidsboa’s met specifieke aandacht voor zwerfafval en illegale stort • Online meldpunt straatintimidatie

Er is naar aanleiding van het bestuursakkoord een pilot gestart waarin twee leefbaarheidsboa’s zich voornamelijk op (zwerf)afval inzetten. Zowel preventief als in handhavende zin. Een eindevaluatie in 2025 moet de effectiviteit uitwijzen. Meldingen van straatintimidatie kunnen gedaan worden bij RADAR. We hebben in ons Regenboogplan opgenomen dat we een gesprek organiseren tussen de belangrijke partners als het gaat om straatintimidatie in het uitgaansleven. Dit moet nog plaatsvinden.

Coffeeshopbeleid: Ja • Ruimte voor een extra coffeeshop aan een uitvalsweg van de gemeente ten behoeve betere spreiding en tegengaan overlast (met name binnenstad) • Drugspreventie, met hernieuwde prioritering  Voorlichting  Actief signaleren  Samenwerken - We hebben nieuw coffeeshopbeleid gerealiseerd, met als accenten verplaatsing van de coffeeshops aan de Hinthamerstraat en vervolgens ruimte voor een extra coffeeshop.

- Naast de reguliere activiteiten vanuit Novadic-Kentron en GGD participeren we in het regionale project Skip die Trip.

Inzet op verkeersoverlast: Ja • Verkeersveiligheidsbeleid (onderdeel 'bereikbare stad') • Afspraken met politie • Aanspreken inwoners • ‘rondje’ binnenstad aanpakken Aanpak rondje binnenstad wordt ingevuld binnen Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad 2024 en verder. Daarbij werken we in het kader van de mobiliteitsaanpak toe naar een aanvullend STSsysteem voor de binnenstad om de rondjes rijders en ander niet noodzakelijk bestemmingsverkeer te kunnen weren. In de aanpak van verkeershufters hebben we gedrag, locaties en doelgroepen in beeld gebracht, zodat er in 2024 een plan van aanpak opgesteld kan worden rondom dit thema.

Aanpak overlastgevende jeugd: Ja • Preventie (perspectief bieden aan alle jongeren) • Inzet jeugdboa’s Jeugdboa’s worden breed ingezet. Ze nemen een belangrijke positie in tussen jongerenwerk en politie bij het vroegtijdig signaleren van problematiek rondom jeugd.

Ondermijning Wat wilden we bereiken? Onze missie is om onze inwoners en organisaties en hun integriteit te beschermen tegen ondermijnende invloeden en ondermijnende criminaliteit op deze manier duurzaam terug te dringen. Dat we zicht hebben op ondermijnende invloeden, zodat we in kunnen zetten daar waar de ondermijnende keten het beste verstoord kan worden. Samen werpen we een dam op tegen de criminele industrie. Waar het gaat om het voorkomen van jonge aanwas is volwaardige participatie van jongeren in de maatschappij de beste manier om criminaliteit te voorkomen. Tegelijkertijd zullen er altijd jongeren zijn waar het niet goed mee gaat, die beïnvloedbaar zijn voor negatieve invloeden en/of het verkeerde pad op raken. Onze missie is om ook voor deze groep nabij te zijn en vroegtijdig hulp en ondersteuning te bieden zodat iedereen mee kan doen in de maatschappij. Waar nodig treden we repressief op. Zorg en veiligheid gaan hierbij hand in hand. We richten ons op de volgende doelstellingen: 1. In de aanpak van ondermijnende criminaliteit staat het zo impactrijk aanpakken van ondermijnende criminaliteit en ondermijnende invloeden centraal. Deze aanpak draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid en is gericht op het bereiken van maatschappelijk effect. Als samenwerkende overheden zijn we weerbaar en betrouwbaar. 2.

Waar het gaat om jonge aanwas in de criminaliteit willen we zo vroeg mogelijk signaleren en passend interveniëren (preventief, curatief en/of repressief), zodat we voorkomen dat jeugd start met onwenselijk of crimineel gedrag óf hiermee kan stoppen.

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Veilige basis: • Aanpak mensenhandel • BOA’s ondermijning

- Het thema ondermijning wordt opgepakt binnen het gehele BOA-team. Zij worden onder andere ingezet op actiedagen in het kader van ondermijning. - In 2023 is het gemeentelijk Beleid mensenhandel vastgesteld. Dit draagt bij aan het toewerken naar een volledige keten van hulp en ondersteuning van slachtoffers enerzijds en aanpak van daders anderzijds.

Aanpak criminele netwerken en families: • Barrières opwerpen en hinderen • Weerbare overheid en maatschappij

- In 2023 is diverse casuïstiek opgepakt vanuit de Lokale Stuurtafel Ondermijning en het BoschInterventieTEam (BITE). Met versterkingsgelden vanuit de Taskforce-RIEC wordt het Gemeentelijk Informatie Knooppunt (GIK) versterkt. - In 2023 is een Weerbaarheidsscan uitgevoerd binnen de gemeentelijke organisatie. Hiermee brengen we in beeld in hoeverre we voldoen aan de Brabantse norm weerbare overheid. Resultaten worden in 2024 teruggekoppeld.

Voorkomen jonge aanwas in de criminaliteit: • Veerkrachtige en weerbare jongeren • Vroegsignalering en voorkomen • Repressie en perspectief

We geven hier verder invulling aan via het programma ‘Bossche veerkracht’. In 2023 is een aanvraag gedaan om deel te nemen in het landelijke programma ‘preventie met gezag’, dat is gericht op het voorkomen van ondermijnende jeugdcriminaliteit. Deze is toegekend. Vanaf 2024 wordt het programma opgenomen onder de noemer ‘Bossche Veerkracht’ binnen het brede jeugdbeleid van de gemeente.

Maatschappelijke onrust Wat wilden we bereiken? Onze missie is om de verdere opbouw en verankering van stevige lokale netwerken te bevorderen, vanuit de overtuiging dat goede netwerken kunnen bijdragen aan het voorkomen van sociale spanningen en maatschappelijke onrust. We verdiepen onze relaties en breiden ze uit naar groepen die we nog niet in beeld hebben, zodat we meer in de haarvaten van de samenleving komen. Ons (online) inzicht, kennis en handelingsperspectief ten aanzien van het voorkomen van maatschappelijke onrust verbetert, waardoor vroegtijdig (zo preventief mogelijk) geïntervenieerd kan worden en mogelijk ook kan worden gewerkt aan het wegnemen van de voedingsbodem voor onrust en geweld. We richten ons op de volgende doelstelling: We proberen opbouwende sociale spanningen en maatschappelijke onrust tijdig te signaleren en tegen te gaan, zodat spanningen en onrust de samenleving niet ontwrichten.

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Systematische en afgestemde aanpak maatschappelijke onrust Ja • Vormen handelingskader • Online strategie • Hulp en begeleiding voor jeugd - In de aanpak van online aangejaagde openbare orde verstoringen volgen we de landelijke ontwikkelingen op dit thema. - We hebben voorbereidingen getroffen om te komen tot een handelingskader maatschappelijke onrust. Dit wordt in 2024 verder uitgewerkt. - In 2023 is maatschappelijke onrust zichtbaar geworden naar aanleiding van de bekendmaking van de meerjarige opvang van asielzoekers (AZC) in de directe omgeving. Tegelijk zorgde de uitspraak van de burgemeester over mensen uit Marokko in een van de informatiebijeenkomsten voor een bredere onrust in de samenleving. Hierop is direct inzet gepleegd en wordt aangesloten op de brede opdracht van de raad ‘werken aan hersteld vertrouwen’. Een volledig netwerk: • Sluitende keten • Gericht investeren in verbinding • Waar nodig optreden met gezag

- In 2023 is gestart met het opzetten van een Bondgenoten netwerk in Noord. Hierin vormen inwoners, politie en gemeente een netwerk dat elkaar regelmatig ontmoet en kan vinden op thema’s waar dit nodig is. - Er is een start gemaakt met het opzetten van een in- en extern netwerk aandachtsfunctionarissen radicalisering. - Binnen de regio Oost-Brabant nemen we deel in de Programmaraad Maatschappelijke Onrust en het bijbehorende expertteam.

Digitale veiligheid Wat wilden we bereiken? Onze missie is een digitaal weerbare samenleving met, op termijn, minder slachtoffers van digitale criminaliteit. We willen zorgen dat inwoners en ondernemers zich (meer) bewust zijn van de risico’s en dat zij weten hoe te handelen, zowel preventief als wanneer zij slachtoffer (dreigen te) worden van digitale criminaliteit. Daarnaast ontwikkelen we onze kennis en kunde op het thema zodat we ‘in control’ komen. We willen weten waar we het over hebben en hoe we ons hiertoe kunnen en willen verhouden. Onze doelstellingen zijn de volgende: 1. Inwoners, bedrijven en instellingen zijn meer weerbaar op het gebied van digitale veiligheid; 2. Als samenwerkende overheden (politie, OM en gemeente) wapenen we ons beter om tegenwicht te bieden tegen nieuwe digitale vormen van criminaliteit.

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Vergroten weerbaarheid tegen gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime: • Ondersteunen inwoners, bedrijven en instellingen • Preventieve daderaanpak

- In 2023 zijn voorbereidingen getroffen voor de start van Hackshield, een initiatief waarbij kinderen spelenderwijs digitaal (veilig) vaardig worden gemaakt en ook hun omgeving hierin mee kunnen nemen. - In november heeft een regionale Rebootcamp bijeenkomst plaatsgevonden op het Grasso terrein. Jongeren met interesse en skills op het gebied van IT werden uitgedaagd met digitale challenges. Cybersecurity industrie, politie en de gaming industrie participeren en tegelijkertijd werden ook ouders betrokken.

Kennisontwikkeling: • Fenomeen-analyse • Positiebepaling • Doorontwikkeling

- Voorbereidingen zijn getroffen voor een fenomeenanalyse op het gebied van digitale veiligheid. Resultaten worden in 2024 verwacht. Aan de hand hiervan geven we de verdere aanpak vorm.

Wat kostte het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (bedragen x € 1.000): Rekening

Begroting Begroting na primitief wijziging

Rekening

2022

2023

Verschil

Lasten

34.001

22.380

22.586

24.405

-1.819

Baten

4.695

1.127

1.987

3.220

1.233

-29.306

-21.253

-20.599

-21.185

-586

Saldo van lasten en baten

Belangrijkste verschillen • Personeelskosten: nadeel € 0,2 miljoen. • Evenementen: nadeel € 0,3 miljoen. Als gevolg van de toename in het aantal bezoekers aan evenementen (Carnaval en Koningsdag) was extra inzet op o.a. beveiliging noodzakelijk. Hierdoor zijn meer kosten gemaakt. • Leges: nadeel € 0,1 miljoen. De geprognosticeerde legesopbrengsten zijn gebaseerd op de gemiddelde aantallen van boekjaar 2018/2019. Het aantal aanvragen blijft achter, waardoor de opbrengsten lager zijn dan begroot. • Het wijk- en dorpsbudget bestaat uit een exploitatie- en een investeringsbudget. Ten laste van deze laatste zijn kosten gemaakt die niet geactiveerd mogen worden. Daardoor ontstaat een overschrijding op het exploitatiebudget van € 0,2 miljoen. • Overige verschillen: voordeel € 0,2 miljoen

Subsidies

Doelstelling/subsidie-ontvanger Gedragsverandering voor risico- en criminele jongeren

Geraamde subsidie Geraamde verstrekking subsidie primitieve verstrekking begroting na wijziging 140.604 140.604

Verleende subsidie 97.951

Halt regio Zuid

59.326

Polarisatie en radicalisering

81.278

38.625

54.900

Het voorkomen en bestrijden van de verdrinkingsdood

10.620

Bossche Reddingsbrigade

10.620

Medische hulp zwerfdieren

10.000

Evidensia dierenklinieken BV

10.000

Opvangen zwerfdieren

115.690

36.280

40.000

Stichting Dierentehuis 's-Hertogenbosch e.a.

115.690

36.280

40.000

Re-integratie van ex-gedetineerden

24.000

24.530

Nazorg ex-gedetineerden

24.000

24.530

Veilige woon- en leefomgeving

230.790

98.820

103.547

Buurtbemiddeling

60.000

Dierenasiel

151.970

Dierenambulance

18.820

38.820

43.547

10.000

Het verstrekken van bed, bad en brood aan uitgeprocedeerde asielzoekers. Stichting Vluchtelingenwerk Nederland

Vluchtelingen uit de opvang te verbinden met zichzelf en elkaar middels creatieve concepten die een veilige plek voor verbinding bieden. Terra Tua VOF

Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Geplaatst aandelenkapitaal, Rekening courant, leningen,

Financieel belang Eigen vermogen 31-12-2023

Vreemd vermogen 01-01-2023

31-12-2023

Resultaat

garanties, subsidies e.d.

01-01-2023

2023

€ 63,70 per inwoner

€ 15.924.000 € 17.628.000 € 44.539.000 € 67.212.000 € 1.526.000

Risicomanagement: De 3 belangrijkste risico’s zijn: - Grotere prijsstijging overige bestaande lasten - Cyberincident/Datalek - Ontwikkeling huisvesting nieuwbouw/renovatie en bijbehorende kapitaallasten en huisvestingskosten Het totale bedrag aan risico’s is gekwantificeerd op € 3 miljoen. Bij VRBN bestaat de weerstandscapaciteit uit de algemene reserve die per 31 december 2023 de stand van € 2,4 miljoen had. In de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2024 is de boven- en ondergrens van de algemene reserve gebaseerd op het totaal van de baten in de begroting van VRBN. In de begroting komt het totaal van de baten boven de € 60 miljoen en daardoor komt de onder- en bovengrens hoger te liggen op respectievelijk € 2,4 miljoen en € 3,2 miljoen. Dit was € 2 miljoen en € 2,4 miljoen.

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico's van toepassing.

Beleidskaders/wet- en regelgeving Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

CULTUREEL KLIMAAT Ambitie Cultuurstad van het Zuiden bestaat uit de vele culturele activiteiten, zowel de professionele als die binnen de amateurkunst. Het totaal maakt de gemeente 's-Hertogenbosch een fijne plek voor bezoekers en inwoners. Cultuur in al haar verschijningsvormen draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad, kernen en dorpen als woon- en werkgemeente en aan de lokale economie. De betekenis van Cultuurstad van het Zuiden gaat echter verder. Cultuur brengt mensen in 's-Hertogenbosch samen en past daarmee naadloos bij het DNA van 's-Hertogenbosch waarin ontmoeting centraal staat. Het is niet voor niets dat juist hier culturele voorzieningen, evenementen en activiteiten een belangrijke rol spelen in het dagelijkse sociale leven. Zij dragen allemaal bij aan het fijne verblijfs- en leefklimaat van 'sHertogenbosch. Cultuur vormt bovendien een bron van vernieuwing. Het zet aan tot creëren, beleven en denken. Niet alleen door de autonome (artistieke) waarde van cultuur. Met behulp van cultuur kunnen ook nieuwe paden worden gevonden voor opgaven waarvoor we als samenleving staan. Het is onze ambitie om onze Cultuurstad van het Zuiden verder te versterken. Dat betekent dat we kijken naar alle schakels van de keten.

Waarbij het gaat om jonge talenten, landelijke voorzieningen, topvoorzieningen, de amateurkunstsector en de infrastructuur op het gebied van cultuureducatie. In lijn met de Cultuurnota ‘Cultuur maakt mensen’ zetten we in op innoveren, verrassen en investeren. Wat moet leiden tot een nog aansprekender, prikkelender en diverser cultureel aanbod voor onze inwoners. Binnen dat aanbod kan iedereen op de eigen manier deelnemen aan cultuur. Daarnaast zetten we 's-Hertogenbosch meer op de kaart voor cultuur-toeristen met het kwaliteitsaanbod dat we hier hebben. Dat is niet alleen belangrijk voor de vitaliteit van de culturele organisaties, maar ook voor de gewenste economische spin-off. Door te versterken waar we goed in zijn, door het blijvend innoveren van het aanbod, en door cultuur en mensen nog beter aan elkaar te verbinden, blijven we ook in de toekomst dé Cultuurstad van het Zuiden voor onze bewoners en bezoekers. De drie beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden blijven daarmee onverminderd van kracht.

Doelstellingen De ambities uit het bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Onderstaand ziet u de realisatie van de outcome-indicatoren ("Wat wilden we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat hebben we er voor gedaan?").

Versterken van het profiel Wat wilden we bereiken? We versterken onze kracht door het profiel waarmee we ons onderscheiden en dat door veel mensen herkend wordt aan te scherpen. Onze speerpunten zijn: • De toonaangevende positie van muziekfestivals, theaterfestivals en –gezelschappen verder ontwikkelen, mede in samenhang met de podia • De aantrekkingskracht van de musea in ’s-Hertogenbosch versterken Indicator Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert met: 'er vinden veel kunst- en cultuuractiviteiten plaats'

Nulmeting

Doelstelling 2023

Realisatie 2023

Ambitie 2026

71%

72%

65%

73%

63%

64%

44%

65%

64%

65%

66%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert als levendig Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat jaarlijks tenminste eenmaal Bossche festivals bezoekt exclusief Carnaval Monitor cultuurparticipatie

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We stimuleren samenwerking op marketing en communicatie, o.a. met Den Bosch Ja partners In 2023 hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden met het culturele veld en Den Bosch Partners over het profiel van Cultuurstad van het Zuiden. Daar waar we als gemeente eerder nog aanjager waren, is dit nu een meer gedeelde verantwoordelijkheid geworden. We onderzoeken hoe we de culturele podium programmering gemeentebreed op Ja elkaar kunnen afstemmen, zodat voorstellingen op de meest passende podia te zien zijn De gesubsidieerde organisaties worden in de beschikkingen en gesprekken actief gewezen op de gezamenlijke communicatie m.b.t. Cultuurstad van het Zuiden en de nieuwe rol die Den Bosch Partners (DBP) binnen citymarketing heeft. DBP is gestart in 2022 en heeft de eerste gesprekken gevoerd met de sector. Het Theater aan de Parade en Willem Twee stemmen hun programmering af en delen elkaars aanbod op hun beider websites. Ons culturele erfgoed is ook onderdeel van de culturele basis. We zorgen ervoor Ja dat beide hun belangrijke rol kunnen blijven spelen Om dit te realiseren is er regelmatig afstemming tussen de afdelingen Erfgoed en Cultuur en voor de panden in cultureel beheer met de afdeling Maatschappelijk Vastgoed.

Omdat de flexibele middelen in de fondsen Landelijk Onderscheidend, Lokaal Ja Effectief en Pop-up de culturele positie van onze gemeente de afgelopen jaren versterkt heeft, kiezen wij ervoor deze te behouden en voor de kleine aanvragen c.q. jonge/nieuwe makers meer middelen te reserveren

In 2023 hebben we 110 projecten van makers ondersteund via het Pop-up fonds. We wijzen de podia en festivals in de jaargesprekken op het belang van jonge/nieuwe makers. We bevorderen hiermee samenwerking met startende makers (gezelschappen en collectieven). We voeren de plannen voor de vernieuwbouw van het Theater aan de Parade uit. Ja In oktober 2023 heeft de sleuteloverdracht plaatsgevonden en is het Theater aan de Parade deels opengegaan om proef te draaien. Inmiddels zijn er al verschillende voorstellingen geweest. De officiële opening was op 1 maart 2024. Vanuit onze rol als aandeelhouder houden we scherper toezicht op de toekomstige exploitatie van het theater. Daarvoor ontvangen we per kwartaal de relevante cijfers en verhogen we de frequentie van de overleggen met de Raad van Commissarissen. We ondersteunen Het Noordbrabants Museum in de ambitie om een topcollectie Ja in beheer te krijgen. Dit tilt het museum naar een hoger plan, doordat ook een betere internationale uitwisseling mogelijk wordt Middels de intentieovereenkomst tussen HNBM, Design Museum, JK Art Foundation, provincie Noord-Brabant en gemeente hebben we in 2022 hier de eerste formele stap gezet. Inmiddels is de overdracht van de Mortel (pand Design Museum) in 2023 gerealiseerd. We zien kansen in de wens van het Design Museum Den Bosch om zich door te Ja ontwikkelen.

Herhuisvesting kan de ambities ondersteunen. Maar de potentie hiervan is groter. Wij zien hierin ook een kans voor de gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta. In deze periode werken we de mogelijkheden uit, waarbij een solide inhoudelijk verhaal met een sterke businesscase de randvoorwaarde is Er wordt hard gewerkt aan de voorbereidingen van de herhuisvesting van het Design Museum. Het raadsvoorstel uit januari geeft daarvoor de outline. Gekozen is voor de locatie Citadelpoort. De kosten zullen worden opgenomen in het structuurfonds. Zie: website Design Museum | Den Bosch We continueren de onderlinge samenwerking van BrabantStad op basis van het Ja regioprofiel. In ieder geval met als inzet om gezamenlijk de administratieve lasten voor culturele organisaties te verlichten en de lobby richting het Rijk kracht bij te zetten. Het regioprofiel is nog steeds leidend in de overleggen in BrabantStad-verband. In 2023 is gezamenlijke lobby gevoerd, bijvoorbeeld waar het gaat om de nieuwe landelijke BIS vanaf 2025 en de evaluatie van de cultuurregio's. In 2023 heeft bovendien overleg plaatsgevonden over de regeling professionele kunsten. Dit is uiteindelijk niet een gezamenlijke, maar een provinciale regeling geworden. De meerjarenregeling 2025-2028 van onze gemeente heeft wel een koppeling met de regeling professionele kunsten van de provincie.

We bevorderen dat culturele instellingen doorgaan met verdergaande innovatie, Ja professionalisering/ internationalisering en publiekswerking We subsidiëren verschillende culturele organisaties meerjarig als onderdeel van de Bossche Culturele Basis 2021-2024. Daarnaast kunnen organisaties gebruik maken van de cultuurfondsen Pop-up, voor vernieuwende plannen en culturele experimenten, Landelijk Onderscheidend voor plannen die 'sHertogenbosch (inter)nationaal op de kaart zetten en Lokaal Effectief voor cultuurparticipatie, toegankelijkheid en inclusie. We scherpen samen met het culturele veld het profiel aan van Cultuurstad van Ja het Zuiden. En maken deze met verschillende projecten nog beter zichtbaar voor bezoekers als inwoners. Zodat zij ook buiten de muren en hekken van de culturele organisaties in aanraking komen met waar Cultuurstad van het Zuiden voor staat Op dit vlak hebben we verschillende projecten opgestart in 2023. Er was een open uitvraag voor het project Kunst op de wagens van de afvalstoffendienst. Een dergelijke uitvraag is ook gedaan voor de liften van de Paleisbrug, onder de titel ‘s-Hertogenbosch in de lift. Tevens is integraal gewerkt om meer kunst in de openbare ruimte te realiseren binnen de Spoorzone. Daarnaast zijn we in nauw

overleg met de Stuurgroep Bossche Zomer over het plan te komen tot een Cultureel Wijkenprogramma. Naast vertegenwoordigers vanuit het maatschappelijk veld, zijn inmiddels ook personen vanuit culturele organisaties lid van deze stuurgroep. De versterking van Cultuurstad van het Zuiden is voor iedereen in 'sJa Hertogenbosch. We hebben hier samen met de cultuursector een belangrijke rol in te spelen. Maar wij niet alleen. Cultuurstad van het Zuiden draagt ook bij aan een goed vestigingsklimaat. En komt daarmee het bedrijfsleven ten goede. Daarom gaan we met het bedrijfsleven in gesprek over een duurzame verbinding met de culturele ambities In 2023 hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden met het culturele veld en Den Bosch Partners over het profiel van Cultuurstad van het Zuiden. Daar waar eerder we als gemeente nog een rol als aanjager hadden, is dit nu meer een gedeelde verantwoordelijkheid geworden. Het is de bedoeling dat een en ander in 2024 verder wordt geconcretiseerd in een plan van aanpak.

Vernieuwen van het aanbod Wat wilden we bereiken? We blijven toekomstbestendig door nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Onze speerpunten zijn: • Jonge talenten op het gebied van visuele kunsten en crossovers sterker ondersteunen en zichtbaarder maken • Urban arts als cultuurvorm in al zijn verschillende uitingen verder ontwikkelen

Indicator Het percentage inwoners dat het culturele leven van ’sHertogenbosch typeert als bij de tijd, vernieuwend of modieus

Nulmeting

Doelstelling 2023

Realisatie 2023

Ambitie 2026

51%

52%

40%

54%

Toename van 5%

156%

Toename van 5%

48%

Toename van 5%

36%

Toename van 5%

25%

22%

25%

Monitor cultuurparticipatie

Aantal aanvragen cultuurfondsen Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat deelneemt aan urbanactiviteiten in ‘sHertogenbosch Monitor cultuurparticipatie

Percentage startende kunstenaars dat aanvraag doet bij cultuurfondsen Opgave aanvragers Cultuur Fondsen

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We volgen en evalueren de gesubsidieerde instellingen kritisch en helpen hen om Ja zich verder te ontwikkelen Middels beschikkingen en de jaargesprekken die we elk jaar met alle instellingen voeren op basis van de jaarverslagen. Middels cultuurfonds Pop Up stimuleren we vernieuwing van het aanbod en het Ja makersklimaat in ’s-Hertogenbosch met de focus op jonge makers. Met fonds Pop-up hebben we in 2023 in totaal 110 projecten ondersteund, waarvan 42 met de doelstelling culturele vernieuwing & experimenten en 68 met de doelstelling stimuleren van het makersklimaat. Binnen de cultuursector zelf willen we meer verbinding aanjagen. We zetten in op Ja meer werkruimten voor startende makers en op het realiseren van één broedplaats. Er zijn verschillende nieuwe (tijdelijke) plekken gerealiseerd. Dit betreft onder meer de creatieve hub Sterrenbosch (inmiddels omgedoopt tot Lokaal62) voor startende makers, de Circuskapel (circusartiesten), de Lichtkamer (fotografie), uitbreiding van Willem Twee Studios (muziek) en Het Nest in de Ridderstraat (podiumkunsten). Eind 2023 is bovendien het atelier- en broedplaatsenbeleid vastgesteld dat onder meer tot doel heeft om meer werkplekken te realiseren voor startende makers.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14196033/2