Conceptbegroting 2022
Tekst van het document
• Vraaguitval reizigersadvisering (hoog risico 1,5 miljoen) Dit risico wordt gebaseerd op de terugval in opbrengsten van de afdeling reizigersadvisering en reizigersvaccinaties in 2020. Ook voor 2021 blijft dit risico als gevolg van nog geldende mondiale vliegbeperkingen actueel. Daarboven wordt een structurele terugval in deze opbrengsten verwacht, als gevolg van een verwachte structurele daling op de middellange termijn in het aantal reizen naar landen waar reizigersvaccinaties voor nodig zijn. Het risico is hoog: een verwachte vraaguitval van 70% van de opbrengst in 2021, gebaseerd op de realisatie in 2020. Het risico wordt gemitigeerd, omdat deze vraaguitval in het kader van de compensatieregeling, die door GGD is getroffen met het ministerie van VWS, is bestempeld als indirecte gevolgkosten van de coronacrisis. Deze kosten worden door het ministerie gecompenseerd. Bovendien wordt een groot aantal van de medewerkers van deze afdeling nu ingezet voor de beheersing en bestrijding van het coronavirus. De GGD-inzet voor de bestrijding van het coronavirus is groot, maar het risico van directe nadelige gevolgen voor de organisatie is nihil als gevolgd van de meerkostenregeling die de GGD op 20 juli 2020 met het ministerie van VWS overeenkwam en die ook in 2021 doorloopt. Daarnaast zijn er nog een aantal risico’s ingeschat welke via een andere maatregel (o.a.
dekking door voorziening of bestemmingsreserve) opgevangen kunnen worden zonder de algemene reserve aan te spreken. Het betreft dan o.a. een (hoog) risico op oninbaarheid debiteuren die een voorziening dubieuze debiteuren ter dekking heeft.
27
Na vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2020 is de stand van de reserves: Algemene reserve € 1,9 miljoen Bestemmingsreserves € 5,7 miljoen De reserves en voorzieningen zijn toereikend voor de dekking van de risico’s en andere onverwachte ontwikkelingen. Hoewel de ondergrens van de algemene reserve vanaf 2020 in beeld komt, blijven we binnen de afgesproken bandbreedte en behoeft de gemeentelijke inwonerbijdrage 2021 vooralsnog niet aangepast te worden op basis van bovenomschreven risico’s.
28
Risico's Klik hier voor een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico´s van toepassing.
Beleidskaders/wet- en regelgeving Budgettaire kaders inkoop Wmo en Jeugdhulp Problematiek verwarde personen Evaluatie van de wijkteams Beleidsplan Wmo Realisatie project Boschwijzer (KOO)
29
Veiligheid Ambitie Samen met onze veiligheidspartners werken we aan een veilige gemeente ’s-Hertogenbosch. Het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 beschrijft hoe wij daar willen komen, met zorg én repressie. Maar we kunnen niet alleen zorgdragen voor veiligheid. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben hierbij ook een verantwoordelijkheid. De veiligheidscijfers laten een positieve ontwikkeling zien. De veiligheidsgevoelens blijven hierbij echter nog achter. We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. Dit is van groot belang voor de leefbaarheid en de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Het is onze ambitie inwoners meer bij het veiligheidsbeleid te betrekken. En dat inwoners en bedrijven zich ook verantwoordelijk voelen voor een veilige leefomgeving. Dat vraagt om maatwerk per wijk, bijvoorbeeld in de vorm van buurtpreventieteams. Samen met onze veiligheidspartners helpen en ondersteunen we hen daarbij. We willen zo ’s-Hertogenbosch objectief én subjectief veiliger maken. Dit vanuit een realisme dat we nooit kunnen komen tot een 100% veilige gemeente.
Veilige woon- en leefomgeving Wat willen we bereiken? In dit veiligheidsveld staan de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in de wijk, de buurt en de straat centraal. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit, fysieke kwaliteit, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid. Prioriteit hebben de deelthema’s ‘complexe cases/ problematiek met veiligheids- en zorgcomponenten’ en ‘veelvoorkomende vermogenscriminaliteit en High Impact Crimes (HIC)’. We willen een veilig woon- en leefklimaat realiseren door: • In samenwerking met bewoners en de in de wijken, buurten en kernen aanwezige partners, ondernemers en andere organisaties en instellingen hinder, overlast en criminaliteit aan te pakken. • Veiligheid en zorg te verbinden zodat enerzijds openbare orde problemen in de wijken en dorpen voorkomen kunnen worden en anderzijds ontstane problemen effectief aangepakt kunnen worden. Indicator Nulmeting Doelstelling Ambitie 2022 2022 Cijfer voor veiligheid van de buurt
6,9
7,3
7,3
12%
9%
9%
8,2
6,5
6,5
1,8
1,3
1,3
Bron: Veiligheidsmonitor
Percentage inwoners dat aangeeft dat er veel criminaliteit plaatsvindt in hun buurt Bron: Veiligheidsmonitor
Aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuigen per 1.000 inwoners Bron: Veiligheidsmonitor
Aantal diefstallen van motorvoertuigen per 1.000 inwoners Bron: Veiligheidsmonitor
30
Wat gaan we er voor doen? • In samenwerking met bewoners en de in de wijken, buurten en kernen aanwezige partners, ondernemers en andere organisaties en instellingen hinder, overlast en criminaliteit aanpakken. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Uitvoering wijkscan’s om te komen tot integrale veiligheidsagenda’s per wijk. In 2022 wordt dit proces afgerond. • Partners politie, OM, woningcorporaties, Brabant Zorg, brandweer en gemeenten vinden elkaar in het Platform veiligheid dat verder doorontwikkeld wordt. • De Bossche Buurttent wordt ingezet rondom diverse thema’s (waaronder woninginbraken). • Het versterken van overheidsparticipatie, waarin zelfsturing en veerkracht wordt bevorderd. • Veiligheid en zorg trekken samen op om enerzijds openbare orde problemen in de wijken en dorpen te voorkomen en anderzijds om ontstane problemen effectief aan te pakken. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Intensieve aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling waarbij gemeentelijke wijken buurtteams nauw samenwerken met Veilig Thuis (het Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling). • We verbeteren de ervaren veiligheid van de Bossche LHBT+ gemeenschap. Met bijzondere aandacht voor transgenders en LHBT+ met een migranten achtergrond. Dit doen we onder andere door het inrichten van regenboogpunten bij de horeca.
Bedrijvigheid en veiligheid Wat willen we bereiken? In dit veiligheidsveld staat ‘sociale onveiligheid’ rond verschillende vormen/ locaties van bedrijvigheid centraal, zoals veilige winkelgebieden, bedrijventerreinen, evenementen, uitgaan en toerisme. Prioriteit heeft deelthema ‘veilig uitgaan en veilige evenementen’ met als zwaartepunten uitgaansgeweld en – overlast, fysieke en sociale veiligheidsrisico’s rond grote evenementen en inperking van alcohol- en drugsgebruik. We willen: • Veilige winkelgebieden en bedrijventerreinen • Veilige horeca, uitgaan en evenementen Indicator Percentage inwoners dat overlast ervaart van horeca
Nulmeting Doelstelling 2022
Ambitie 2022
2%
2%
2%
3%
2%
2%
Bron: Veiligheidsmonitor
Percentage inwoners dat zich onveilig voelt rond horeca Bron: Veiligheidsmonitor
Wat gaan we er voor doen? • We zorgen voor een combinatie van procedures en veiligheidschecks enerzijds en samenwerking met én initiatief van ondernemers anderzijds zodat de veiligheid rondom uitgaan en evenementen duurzaam beheersbaar is. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Samen met de veiligheids- en zorgpartners geven we nieuw prostitutiebeleid vorm en neemt de gemeente het toezicht op de prostitutie van de politie over. Dit is vertraagd in verband met corona, maar wordt in 2022 afgerond. • In relatie tot veilig uitgaan en veilige evenementen worden inwoners bewust gemaakt van de gezondheidsrisico’s van drugsgebruik. We sluiten hierbij aan bij de regionale initiatieven die op dit vlak lopen.
31
•
In samenwerking tussen gemeente en politie wordt samen met de horeca en evenementenbranche gedaan wat nodig en mogelijk is om de opstart na corona zo optimaal mogelijk te laten verlopen waar het gaat om de veiligheidsaspecten.
• Veilige winkelgebieden en bedrijventerreinen door aanpak winkeldiefstal, overvallen en inbraak/diefstal bedrijventerreinen door o.a. het komen tot een convenant Veilige bedrijventerreinen waarin informatiedeling tussen beveiligingsbedrijven en politie wordt vastgelegd.
Jeugd en veiligheid Wat willen we bereiken? In dit veiligheidsveld staan veiligheidsvraagstukken in relatie tot jeugd centraal, zoals jeugdoverlast en problematiek, alcohol en drugs en veilig in en om de school. Prioriteit ligt bij problematische jeugd- en jeugdgroepen met het accent op jeugdoverlast en –criminaliteit, individuele probleemjongeren, risico’s drank- en drugsgebruik en geweld (jeugd als dader én als slachtoffer). We willen: • Vermindering/ voorkomen jeugdoverlast en –criminaliteit Indicator Aantal incidenten overlast jeugd per 1.000 inwoners
Nulmeting Doelstelling 2022
Ambitie 2022
5,9
4,8
4,8
7,3%
4,5%
4,5%
8,0%
5,0%
5,0%
Bron: Veiligheidsmonitor
Percentage inwoners dat vaak overlast van jongeren in de buurt ervaart Bron: Veiligheidsmonitor
Percentage inwoners dat zich vaak onveilig voelt op plekken waar groepen jongeren rondhangen Bron: Veiligheidsmonitor
Wat gaan we er voor doen? • We investeren in (problematische) jeugd zodat ongewenst gedrag ‘duurzaam’ vermindert en de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie. Hierbij staan integraliteit, zorg en veiligheid, zowel persoons- als groepsgericht, samenwerking met partners en wisselwerking tussen gemeentelijke beleid centraal. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Tandemoptreden tussen zorg & veiligheid: om enerzijds de jeugdoverlast in wijken te voorkomen en anderzijds om preventieve interventies te plegen op thema’s als gebruik van alcohol & drugs, sexting, gameverslaving en criminaliteit. Samenwerking “Veilige School” is hier onderdeel van. • Het werken met jongerentafels (stadsbreed en wijkgericht) waarin zoveel als mogelijk de beweging naar voren wordt gemaakt om zware problematiek te voorkomen. • We willen het gebruik van lachgas onder jeugd zoveel als mogelijk tegengaan en zetten hiervoor zowel preventieve als repressieve middelen in.
32
Fysieke veiligheid Wat willen we bereiken? Dit veiligheidsveld concentreert zich op fysieke veiligheidsvraagstukken, zoals verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Er zijn geen specifieke prioriteiten benoemd voor dit veiligheidsveld. Dit gaan we binnen dit beleidsveld bereiken door: • Voorbereid te zijn op rampen en crises • Te zorgen voor een veilige fysieke ruimte Wat gaan we er voor doen? • Doorontwikkeling van onze crisisorganisatie ‘bevolkingszorg’ in samenwerking met de Veiligheidsregio Brabant-Noord en met de ervaringen die we opdoen vanuit de inzet bij de coronacrisis en overige incidenten. • We bewaken de samenhang en regie op fysieke en externe veiligheid. • Afhankelijk van de ontwikkelingen rondom corona doen we wat hiervoor binnen de crisisorganisatie nog nodig is.
Integriteit en veiligheid Wat willen we bereiken? Binnen dit veiligheidsveld vallen een aantal veiligheidsvelden die meer fundamenteel onze rechtsorde en veiligheid kunnen bedreigen, zoals polarisatie en radicalisering, georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit, veilige publieke taak, informatieveiligheid en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Ondermijning is als specifieke prioriteit aangemerkt binnen dit veiligheidsveld met focus op druggerelateerde criminaliteit, witwassen/fraude, cybercrime, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s), mensenhandel en handhavingsknelpunten georganiseerde criminaliteit. We gaan: • Slagvaardig en zichtbaar optreden tegen ondermijnende criminaliteit • Vroegtijdig signaleren en signalen van radicalisering en polarisatie aanpakken Wat gaan we er voor doen? • We verkleinen de speelruimte en invloed van criminele netwerken/ fenomenen door consequente inzet van bestuurlijke instrumenten en in samenwerking met onze partners. Zo werpen we gezamenlijk een dam op tegen de criminele industrie. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • We zetten in op maximaliseren van de (integrale) uitvoeringskracht. We doen dit o.a. door het oprichten van een Bosch Interventie TEam (BITE). In het kader van de integrale acties rondom RIEC-casuïstiek en handhavingsknelpunten intensiveren we de samenwerking conform de ‘fastlane aanpak’.
En we stellen beleid op voor de integrale aanpak van mensenhandel. • Innovatieve doorontwikkeling, regievoering en verstevigen op intelligence. In afgelopen tijd hebben we een basis gelegd met het Gemeentelijk Informatie Knooppunt. Dit traject ontwikkelen we verder door in combinatie met het veiligheidsdashboard en via implementatie van de meld-app voor gemeentelijke medewerkers ‘Meld een vermoeden’. • Informatiegestuurd en integraal te werken: gericht, vroegtijdig en effectief acteren op risico’s vereist om te beginnen een scherp beeld van die risico’s. Dit doen we al middels een Lokaal Informatieoverleg Ondermijning (LIOO), maar gaan dit komende beleidsperiode uitbreiden met het Bosch Interventieteam (BITE). Ook stellen we een Privacy Protocol op voor de bestuurlijke aanpak van ondermijning.
33
• We zijn bestuurlijk en als organisatie weerbaar en ondersteunen maatschappelijke weerbaarheid. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Borging van ambtelijke en bestuurlijke integriteit. In afgelopen tijd zijn voorwaarden geschapen voor integriteit; dit traject wordt voorgezet. • Deelnemen aan het proeftuin-onderzoek kwetsbare branches (AVANS en TF-RIEC). • Bijdrage aan gerichte communicatie om de ambtelijke-, bestuurlijke- en maatschappelijke weerbaarheid de ondersteunen/ vergroten (o.a. awareness en kennis vergroten, ondersteunen Platform Veilig Ondernemen, preventie bij jeugd). • We hebben een breed netwerk Met Elkaar Bosschenaar (waarin professionals en semi professionals zitten) om enerzijds de onderlinge verbindingen in stand te houden en anderzijds om kennis op te doen over de fenomenen waar we mee te maken hebben. Daarnaast maken we een verdiepingsslag om hierbij inwoners te betrekken. Dat doen we via de methodiek Bondgenoten en netwerk sleutelfiguren. Om de ontwikkeling door te zetten, richten we ons op: • Inventarisatie van de aanwezige kennis en expertise op het onderwerp en aanvulling hiervan. Dit zal leiden tot een stedelijk expertise team met professionals uit betrokken organisaties en een duidelijke routing voor signalen van excessen; • Opzetten van een netwerk sleutelfiguren (inwoners).
Wat kost het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000): Omschrijving Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
28.151
22.911
25.040
24.979
24.990
24.987
Baten
7.790
3.718
1.112
1.212
1.212
1.212
-20.361
-19.193
-23.928
-23.768
-23.778
-23.775
Saldo van lasten en baten
Investeringen Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis van bestaand beleid inclusief de toelichtingen. Binnen dit programma staan de volgende investeringen gepland: (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Openbare verlichting; vervanging armaturen Openbare verlichting; vervanging lichtmasten Vervanging scooters THOR Vervanging voertuigen THOR
873 409 19 58
873 409 50
873 409 -
873 409 50
1.359
1.332
1.282
1.332
Totaal
Subsidies Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken):
34
Doelstelling/subsidieontvanger
Geraamde Geraamde verstrekking verstrekking 2021 2022
Gedragsverandering voor risico- en criminele jongeren
132.935
133.148
Halt regio Zuid
56.090
56.180
Polarisatie en radicalisering
76.845
76.968
Het voorkomen en bestrijden van de verdrinkingsdood
9.940
9.830
Bossche Reddingsbrigade
9.940
9.830
Re-integratie van ex-gedetineerden
25.720
24.000
Nazorg ex-gedetineerden
25.720
24.000
Terugdringen van huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelaties, de schade ervan beperken en zo de cirkel van geweld van generatie op generatie doorbreken. Geweld hoort nergens thuis
2.428.763
-
87.500
Vrouwenopvang
-
2.341.263
Veilige woon- en leefomgeving
158.140
158.140
Dierenambulance
17.422
17.422
Dierenasiel
140.718
140.718
Verbonden partijen In het Register Verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vind u in de paragraaf Verbonden partijen. Dit programma kent de volgende verbonden partijen:
35
Veiligheidsregio GHOR Geplaatst aandelenkapitaal, Rekening courant, leningen, garanties, subsidies e.d. € 1,878 per inwoner (2020)
Financieel belang Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Resultaat
01-01-2020
31-12-2020
01-01-2020
31-12-2020
€0
€ 753.000
€ 961.000
€0
2020 € 753.000**
Risicomanagement: De coronacrisis maakt het moeilijk om ontwikkelingen te duiden en kan op lange termijn invloed hebben op het takenpakket van de Veiligheidsregio. Op korte termijn heeft de corona-crisis invloed op de manier van werken waardoor niet alle taken optimaal uitgevoerd kunnen worden **toelichting bij resultaat Het aandeel van de VR in het gerealiseerde saldo van de GHOR ad € 753.000 is nu weergegeven als resultaat i.t.t. de voorgaande verantwoording. Het aandeel van de VR in het gerealiseerde saldo van de GHOR in 2019 ad € 946.000 is weergegeven als onderdeel van de overlopende passiva, zoals in voorgaande jaarrekening. Veiligheidsregio Brandweer Geplaatst aandelenkapitaal, Rekening courant, leningen,
Financieel belang Eigen vermogen 31-12-2020
Vreemd vermogen 01-01-2020
31-12-2020
Resultaat
garanties, subsidies e.d.
01-01-2020
2020
€ 54,21 per inwoner (2020)
€ 9.295.000 € 10.094.000 € 26.268.000 € 38.648.000 -/- € 749.000
Risicomanagement: Als gevolg van de invoering van de Wet Normering rechtspositie Ambtenaren per 1 januari 2020 bestaat er een risico dat de brandweervrijwilligers de status krijgen van werknemers. Dit zou kunnen leiden tot een kostenstijging van 30 tot 50%. De minister van BZK heeft de huidige uitzonderingsstatus voor brandweervrijwilligers verlengd. De vrijwilligersvergoedingen zijn in 2022 begroot op € 4.084.000. Het ministerie bekijkt nog of er een uitzonderingspositie kan worden gecreëerd waardoor de lastenstijging achterwege blijft.
36
Risico's Klik hier voor een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn de volgende risico´s van toepassing: Risico
Veiligheidsregio
Aard
Maximaal bedrag
Kans (1=laag, 5=hoog)
Structureel
460.000
2
Als gevolg van de invoering van de Wet Normalisering rechtspositie Ambtenaren per 1 januari 2020 bestaat er een risico dat de brandweervrijwilligers de status krijgen van werknemers. Dit zou kunnen leiden tot een kostenstijging van 30 tot 50%. De minister van BZK heeft de huidige uitzonderingsstatus voor brandweervrijwilligers verlengd tot 1 januari 2021. De vrijwilligersvergoedingen zijn in 2021 begroot op € 4.049.000. Het ministerie bekijkt nog of er een uitzonderingspositie kan worden gecreëerd waardoor de lastenstijging achterwege blijft.
Beleidskaders/wet- en regelgeving Integraal Veiligheidsplan 2019 – 2022 Gemeentelijk dierenwelzijnsbeleid
37
Cultureel klimaat Ambitie Cultuur is van grote waarde voor de samenleving. Het is een bron van vernieuwing en zet aan tot creëren, beleven en denken. Het brengt mensen samen, en het draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad, kernen en dorpen als woon- en werkgemeente en aan de lokale economie. Cultuur is van waarde voor iedereen. Culturele voorzieningen, evenementen en activiteiten spelen een belangrijke rol in het dagelijkse sociale leven in ’s-Hertogenbosch en karakteriseren ons als gemeente. In die zin vormt cultuur de identiteit van een stad. Allemaal redenen om ons blijvend in te zetten voor een rijk cultureel aanbod. We willen een aantrekkelijk en vernieuwend cultureel klimaat, waarin ook jongeren zich herkennen. De Cultuurnota “Cultuur maakt mensen” sluit aan bij de huidige ontwikkelingen in het culturele veld en de maatschappij en passen bij onze ambities als culturele stad. Deze Cultuurnota richt zich op de periode vanaf 2021. Het is onze ambitie om onze kracht verder uit te bouwen en de positie van Cultuurstad van het Zuiden te versterken. Een dergelijke ambitie betekent dat we moeten blijven innoveren, verrassen en investeren. We willen ook in de toekomst een aansprekend, prikkelend en divers cultureel aanbod voor onze bewoners hebben, waarin iedere inwoner op zijn of haar manier kan deelnemen aan cultuur.
Daarnaast willen we ervoor zorgen dat meer cultuur-toeristen de weg naar ’sHertogenbosch vinden voor kwaliteitsaanbod. Dat is niet alleen belangrijk voor de vitaliteit van de culturele organisaties, maar ook voor de gewenste economische spin-off. Door te versterken waar we goed in zijn, door het blijvend innoveren van het aanbod, en door cultuur en mensen nog beter aan elkaar te verbinden, blijven we ook in de toekomst dé Cultuurstad van het Zuiden voor onze bewoners en bezoekers. We geven ons cultuurbeleid voor de komende periode vorm langs de drie beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden.
Versterken van het profiel Wat willen we bereiken? We versterken onze kracht door het profiel waarmee we ons onderscheiden en dat door veel mensen herkend wordt aan te scherpen. Onze speerpunten zijn: • De toonaangevende positie van muziekfestivals, theaterfestivals en –gezelschappen verder ontwikkelen, mede in samenhang met de podia • De aantrekkingskracht van de musea in ’s-Hertogenbosch versterken Indicator Nulmeting Doelstelling Ambitie 2022 2022 Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert met: 'er vinden veel kunst- en cultuuractiviteiten plaats'
71%
72%
72%
63%
63%
63%
64%
66%
66%
Bron: Monitor cultuurparticipatie
Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert als levendig Bron: Monitor cultuurparticipatie
Percentage inwoners dat jaarlijks tenminste eenmaal Bossche festivals bezoekt exclusief Carnaval Bron: Monitor cultuurparticipatie
Wat gaan we er voor doen? • Omdat het fonds Landelijk Onderscheidend de culturele positie van onze gemeente de afgelopen jaren versterkt heeft kiezen wij ervoor dit fonds te behouden door hierin te investeren. • We voeren de plannen voor de vernieuwbouw van het Theater aan de Parade uit.
38
• We vragen aan de podia een structuur te ontwikkelen waarin zij tot een inhoudelijk en financieel optimale afstemming en samenwerking komen voor programmering. • Om de toekomstige aantrekkingskracht van musea in de stad verder te verbeteren, werken we met de musea aan een nog betere onderlinge samenwerking en complementariteit. • We continueren de onderlinge samenwerking van BrabantStad op basis van het regioprofiel. Om de administratieve lasten voor culturele organisaties te verlichten en de lobby richting het Rijk kracht bij te zetten. • We bevorderen dat Festivals doorgaan met verdergaande innovatie en internationalisering. • We stimuleren samenwerking op marketing en communicatie, o.a. met Den Bosch partners. • We ondersteunen het makersklimaat via de cultuurfondsen en stimuleren podia en festivals samen te werken met jonge/nieuwe makers/gezelschappen. • We scherpen samen met het culturele veld het profiel aan van Cultuurstad van het Zuiden.
Vernieuwen van het aanbod Wat willen we bereiken? We blijven toekomstbestendig door nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Onze speerpunten zijn: • Jonge talenten op het gebied van visuele kunsten en crossovers sterker ondersteunen en zichtbaarder maken • Urban arts als cultuurvorm in al zijn verschillende uitingen verder ontwikkelen Indicator Het percentage inwoners dat het culturele leven van ’sHertogenbosch typeert als bij de tijd, vernieuwend of modieus
Nulmeting Doelstelling 2022
Ambitie 2022
51%
54%
54%
94
Toename van 5%
Toename van 5%
48%
Toename van 5%
Toename van 5%
Volgt in 2021
Volgt na nulmeting
Volgt na nulmeting
Bron: Monitor cultuurparticipatie
Aantal aanvragen cultuurfondsen Bron: Monitor cultuurparticipatie
Percentage inwoners dat deelneemt aan urbanactiviteiten in ‘sHertogenbosch Bron: Monitor cultuurparticipatie
Percentage startende kunstenaars dat aanvraag doet bij cultuurfondsen Bron: Opgave aanvragers Cultuur Fondsen
Wat gaan we er voor doen? • We volgen en evalueren de gesubsidieerde instellingen kritisch en helpen hen om zich verder te ontwikkelen • Middels cultuurfonds Pop Up stimuleren we vernieuwing van het aanbod en het makersklimaat in ’s-Hertogenbosch met de focus op jonge makers. • Op basis van de (nieuwe) programmalijnen maken we subsidieafspraken met organisaties in de BCB 2022-2024. • We herijken het atelier- en studiobeleid met bijzondere aandacht voor makers die aan het begin van hun artistieke loopbaan staan. • We werken aan een integrale benadering van Kunst in de Openbare Ruimte en stedelijke ontwikkelingen in de spoorzone.
39
• We werken verder aan de ontwikkeling van de culturele programmering als onderdeel van de Data-week. • In de cultuurfondsen gaan we, zoveel mogelijk in matching met de provincie, de mogelijkheden voor kunstenaars benadrukken om zich in ’s-Hertogenbosch verder te ontwikkelen. • We onderzoeken nieuwe mogelijkheden om omwille van de gebiedsontwikkeling invulling te geven aan de identiteit van de Bossche Stadsdelta (culturele hotspot, urban). • We vergroten de ondersteuning van en zichtbaarheid aan urban-activiteiten, onder meer via structurele subsidies en projectsubsidies, om de aansluiting van het cultuuraanbod bij jongeren te versterken. • We voeren gesprekken met het culturele veld en de huidige gebruikers van de Tramkade over een structurele culturele voorziening gericht op urban, experiment en jongerenevenementen. • We faciliteren de ondernemende organisaties door het toestaan van reserves voor ontwikkelingen en innovatie. • We handhaven de drie cultuurfondsen. • Bij de subsidieafspraken betrekken we nadrukkelijker het cultureel ondernemerschap van de organisaties waarbij maatwerk wordt nagestreefd.
Verbinden van mensen Wat willen we bereiken? We betrekken meer verschillende mensen bij het culturele leven, en we betrekken ze sterker door cultuur toegankelijker te maken. Onze speerpunten zijn: • Samenhang in het aanbod van cultuur- educatie voor kinderen verbeteren • Amateurkunsten, met name muziek, toegankelijker maken • Actieve en receptieve deelname aan cultuur van nieuw publiek vergroten (publiekswerking) • Het bereik van het bestaande cultuurpubliek, bewoners en bezoekers, versterken (publiekswerving) Indicator Nulmeting Doelstelling Ambitie 2022 2022 Percentage inwoners dat aangeeft vrijwilligerswerk te doen voor een culturele organisatie [kopie]
13%
13%
13%
55%
55%
55%
28%
40%
40%
Bron: Monitor cultuurparticipatie
Percentage participanten amateurkunst [kopie] Bron: Monitor cultuurparticipatie
Percentage inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling: ’s-Hertogenbosch is dé Cultuurstad van het Zuiden Bron: Monitor cultuurparticipatie
Wat gaan we er voor doen? • We investeren nieuwe huisvesting voor Exempel, een nieuw Theater aan de Parade en bereiden we de vernieuwing van de huisvesting van Huis73 voor. • Met Huis73 werken we aan het vernieuwen van aanbod van cultuureducatie voor kinderen. • We besteden aandacht aan ouderenparticipatie, onder meer door een integrale benadering en via de cultuurfondsen.
40
• We stimuleren deelname aan amateurkunst met de focus op jongeren via de amateurkunstenregeling. Met Huis73 organiseren we de dag van de Amateurkunsten zodat zij zich goed kunnen presenteren en aan ledenwerving kunnen doen. • Middels het cultuurfonds Lokaal Effectief en de subsidieafspraken stimuleren we actieve cultuurparticipatie en de toegankelijkheid van cultuur voor nieuw publiek. • We brengen het gebruik van accommodaties (amateur)kunst in beeld om te komen tot een optimaal gebruik van accommodaties in de gemeente. • De financiering van de lokale omroep wordt dit jaar voortgezet op het door de raad gewenste niveau. • We dragen ’s-Hertogenbosch als Cultuurstad van het Zuiden actiever uit met als doel ons nog steviger te positioneren en meer bekendheid te genereren over wat onze gemeente te bieden heeft om publiekswerving te versterken. We leggen meer focus in het Citymarketingbeleid samen met Den Bosch Partners geven we input voor de communicatie en marketing van Cultuurstad van het Zuiden. • In Brabantstadverband implementeren we een programma om een meer divers en groter publiek te bereiken.
Wat kost het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000): Omschrijving Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
22.485
25.433
21.647
21.650
21.571
21.556
Baten
1.860
3.318
1.456
1.461
1.387
1.385
-20.625
-22.115
-20.190
-20.189
-20.185
-20.171
Saldo van lasten en baten
Investeringen Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis van bestaand beleid inclusief de toelichtingen. Binnen dit programma staan geen investeringen gepland.
Subsidies Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken): Doelstelling/subsidieontvanger Geraamde Geraamde verstrekking verstrekking 2021 2022 Verbinden van mensen met cultuur
6.414.181
6.462.230
Amateurkunsten: Drumfanfare Amantius (huisvesting)
18.480
18.700
Amateurkunsten: Koninklijke Harmonie 's-Hertogenbosch (huisvesting)
13.660
13.820
-
200
Amateurkunsten: 's-Hertogenbosch' Muziekkorps (huisvesting)
4.510
4.570
Amateurkunsten: Stichting Bosch Decor Collectief
6.330
6.380
Amateurkunsten: subsidieregeling amateurkunstbeoefening
260.900
257.950
Beeldende kunsten BKV: Academie voor beeldvorming
10.000
10.000
Amateurkunsten: overig
41
Beleid Kunst en Cultuur: Inzet BCB 2021-2024
151
4.270
Beleid Kunst en Cultuur: Stichting DTV Den Bosch
233.540
235.410
Beleid Kunst en Cultuur: Stichting Engelens Belang
270
270
218.310
220.050
3.307.390
3.318.680
26.760
26.970
Culturele evenementen: Stg. Noord-Zuid bevrijdingsfestival
33.800
34.070
Culturele evenementen: Stichting Bosse Nova: Kunstbende
10.620
12.690
Erfgoed: Heemkundekring Rosmalen
2.160
1.510
Kunstzinnige vorming: overig: combinatiefunctionaris
12.240
12.340
2.147.080
2.175.510
Podiumkunsten: Minoux
30.000
30.240
Podiumkunsten: Paleis voor Volksvlijt
15.000
15.120
630
635
Volksfeesten: overig
6.940
8.020
Volksfeesten: Stg. SJV Rosmalen (Koningsdag)
3.060
3.080
Volksfeesten: Stichting Carnaval 't Slotgat
1.630
1.640
Volksfeesten: Stichting Carnavalsorganisatie Nuland
670
675
Volksfeesten: Stichting Engelens Belang (koningsdag)
630
635
Volksfeesten: Stichting Jeugdbelangen Nuland
590
600
Volksfeesten: Stichting Kafland
670
675
Volksfeesten: Stichting Koningsdag 's-Hertogenbosch
22.740
22.920
Volksfeesten: Stichting Oranje comité Empel
3.680
3.710
Volksfeesten: Stichting Oranje/St Nicolaas comité Vinkel
2.200
2.220
Volksfeesten: Stichting Oranjecomité Nuland
2.410
1.400
Volksfeesten: Stichting Stadspijpers
2.760
2.780
Volksfeesten: Stichting Vrienden Rosmalens Carnaval
4.630
4.670
Volksfeesten: Vereniging Oeteldonkse Club
9.740
9.820
Vernieuwen van het culturele aanbod
680.010
696.530
Beeldende kunsten BKV: Atelier Beheer Stichting: pand St. Josephstraat
56.820
57.500
Beeldende kunsten BKV: Future of Work
40.000
40.000
Beeldende kunsten BKV: Lucasprijs (best afgestudeerde Kunstacademie)
2.500
2.500
Beeldende kunsten BKV: Ongekend
10.000
12.520
Beeldende kunsten BKV: overig
11.180
10.500
Beeldende kunsten BKV: Stichting WILLEM TWEE muziek & beeldende kunst Beeldende kunsten: Atelier Beheer Stichting
19.500
19.500
31.980
32.110
Beeldende kunsten: Jheronimus Award 's-Hertogenbosch
10.000
10.000
Beeldende kunsten: programmering BK
13.100
13.190
Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Lokaal Effectief Bibliotheek informatievoorziening: Stichting Huis73 's-Hertogenbosch en omstreken Culturele evenementen: Opera op de Parade
Kunstzinnige vorming: Stichting Huis73 's-Hertogenbosch en omstreken
Volksfeesten: Ondernemersvereniging KOM Rosmalen (Sinterklaas)
42
Beeldende kunsten: Stedelijk Overlegorgaan voor Kunstenaars
10.860
10.950
Beeldende kunsten: Stichting Grafisch Atelier Den Bosch
39.830
39.970
Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Pop Up
279.240
281.470
Culturele evenementen: Dukebox
40.000
50.400
Culturele evenementen: Nederlandse Breaking League
15.000
15.120
Culturele evenementen: Stichting Bosch Parade
100.000
100.800
9.348.369
9.370.640
10.000
10.080
Beeldende kunsten: Stichting Design Museum Den Bosch
2.106.300
2.117.320
Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Landelijk Onderscheidend Culturele evenementen: Jeroen Bosch Dweilfestival
304.620
307.060
10.000
0
Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Internationaal Vocalisten Concours Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting Cement
188.080
189.040
49.510
49.910
Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting November Music
37.170
37.470
Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting Theaterfestival Boulevard Culturele evenementen: Stichting Cement
458.500
460.330
25.000
25.200
Culturele evenementen: Stichting Jazz in Duketown
80.950
81.600
Culturele evenementen: Stichting November Music
50.000
50.400
Culturele evenementen: Stichting November Music: Bosch Requiem
50.000
50.400
Erfgoed: Het Noord Brabants Museum
733.780
736.650
Erfgoed: Stichting Jheronimus Bosch Art Center
47.680
34.920
Erfgoed: Stichting Nationaal Carnavalsmuseum Oeteldonks Gemintemuzejum Erfgoed: Stichting P.M.
5.270
5.310
64.130
64.390
Podiumkunsten/Beeldende kunsten: Stichting WILLEM TWEE muziek en beeldende kunst Podiumkunsten: Koningstheateracademie
973.200
974.040
57.430
57.890
Podiumkunsten: Matzer theaterproducties
13.000
13.100
Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Matzer Theaterproducties
33.650
33.920
Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Stichting Panama Pictures
32.610
32.870
Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Stichting Theater Artemis
83.050
83.710
Podiumkunsten: 's-Hertogenbossche beiaardier stichting
5.590
5.630
Podiumkunsten: Stichting Bach Cantates 's-Hertogenbosch
6.340
6.390
Podiumkunsten: Stichting Jazz Werkplaats
15.000
15.120
Podiumkunsten: Stichting Orgelkring Hendrik Niehoff
4.500
4.540
Podiumkunsten: Stichting Theater Artemis
8.179
8.250
Podiumkunsten: Stichting Verkadefabriek
590.820
593.970
Podiumkunsten: Stichting Vrienden Kamermuziek 's-Hertogenbosch
29.860
30.100
Versterken van het culturele profiel Amateurkunsten: Stichting TAPTOE 's-Hertogenbosch
43
Podiumkunsten: Stichting WILLEM TWEE muziek & beeldende kunst (programmering) Podiumkunsten: Stimulering podiumproducties: Stichting Verkadefabriek Podiumkunsten: Zuid Nederlandse Theater Maatschappij (ZNTM) bv
53.500
53.930
35.230
35.510
3.185.420
3.201.590
Verbonden partijen In het Register Verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vind u in de paragraaf Verbonden partijen. Dit programma kent de volgende verbonden partijen:
44
BV Zuid Nederlandse Theatermaatschappij ’s-Hertogenbosch Geplaatst aandelenkapitaal, Rekening courant, leningen,
Financieel belang Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Resultaat
garanties, subsidies e.d.
01-01-2020
31-12-2020
01-01-2020
31-12-2020
2020
€ 18.000 (aandelenkapitaal) € 3,1 miljoen (subsidie)
€ 2.429.717
€ 2.571.165
€ 2.375.633
€ 2.094.031
€ 141.448
Risicomanagement: Risico is de verdere besluitvorming over de voortgang van de bouw en realisatie over de nieuwbouw van het theater en in die periode mogelijke programmering, en de daarmee samenhangende inkomsten.
45
Risico's Klik hier voor een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico´s van toepassing.
Beleidskaders/wet- en regelgeving Cultuurbegroting 2021-2024
46
Opgroeien en talentontwikkeling Ambitie We streven ernaar dat alle jeugdigen de kans krijgen om hun talenten optimaal te ontwikkelen, zowel cognitief, sociaal-emotioneel als fysiek. Vanuit het Zorgbedrijf MOstimuleren gelijke kansen door het verbinden van verschillende leefwerelden; school, thuis en omgeving. We kiezen voor een positieve benadering waarbij we uitgaan van wat kinderen en jongeren kunnen en willen. Deze maatschappelijke opgave vraagt om een intensieve samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang, jongerenwerk en andere maatschappelijke partners. Met het onderwijs zoeken we naar manieren om elke jongere in staat te stellen zich optimaal te kunnen ontwikkelen op school. Dit geldt voor kinderopvang, primair en voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs, mbo, hbo en wo. Er is speciale aandacht voor de overgang tussen onderwijssoorten en voor de overgang naar de arbeidsmarkt. We investeren in meerjarige zekerheid en samenwerking binnen het professioneel jongerenwerk. Door in directe omgeving van de jeugdigen in te zetten op talentontwikkeling, gelijke kansen, vroegtijdig te signaleren en op een snelle en efficiënte manier vragen aan te pakken en op te lossen, werken we aan het terugdringen van het aantal jongeren dat gebruikt maakt van specialistische jeugdhulpverlening.
Passend onderwijs zorgt ervoor dat alle jeugdigen een opleiding kunnen volgen die past bij hun talenten, zoveel mogelijk in het regulier onderwijs en waar nodig met passende ondersteuning. Vanuit het Zorgbedrijf MO versterken we de relatie tussen onderwijs, basisondersteuning en jeugdhulp. Jeugdigen die ondersteuning nodig hebben richting werk of bij het behouden van een baan, krijgen tijdig de juiste hulp. De afgelopen jaren zien we het beroep op jeugdhulp in onze gemeente, net als in de rest van Nederland, stijgen terwijl de inkomsten vanuit het Rijk dalen. Het afgelopen jaar is wel sprake geweest van een lichte daling. Het is echter mogelijk dat dit te wijten is aan corona. Jeugdigen die hulp en ondersteuning nodig hebben, moeten die kunnen blijven ontvangen. We waken verder voor onnodige problematisering en medicalisering en gaan in gesprek over de (normale) patronen van opvoeden en opgroeien en gebruikelijke zorg van ouders. Ook kijken we naar de reikwijdte van de jeugdhulp. De jeugdigen die wel gespecialiseerde hulp nodig hebben, kunnen deze zoveel mogelijk in hun eigen omgeving krijgen, bij voorkeur in de eigen gezinssituatie. Het uitgangspunt is dat de ondersteuning zo licht mogelijk, zo kort mogelijk en zo nabij mogelijk georganiseerd wordt.
Om jeugdhulp ook in de toekomst beschikbaar te houden voor de jeugdigen die dat nodig hebben, nemen we maatregelen om de instroom naar specialistische jeugdhulp te verminderen en de uitstroom te bevorderen. We willen de dienstverlening aan onze inwoners verder verbeteren. Bijvoorbeeld door wachttijden verder te reduceren en nog meer te werken vanuit het principe’ één gezin-één plan-één regisseur’. De focus in het Zorgbedrijf MO ligt meer dan ooit op de kwaliteit van de uitvoering in onder meer de gemeentelijke toegang. Een goede samenwerking tussen professionals (hulpverleners, huisartsen met hun poh-ers , zorgverzekeraars, scholen, enz.) is een belangrijke sleutel voor goede hulp aan onze jeugdigen.
Gezond, veilig en kansrijk opgroeien Wat willen we bereiken? • Jeugdigen groeien zoveel mogelijk op in een gezinssituatie en krijgen tijdig de juiste hulp • Jeugdigen groeien gezond, veilig en kansrijk op en ontwikkelen hun talenten Indicator Nulmeting Doelstelling Ambitie 2022 2022 Aantal jongeren 0-17 jaar dat gebruik maakt van individuele basisondersteuning via Farent en MEE
1.158
> 1.158
> 1.158
27%
> 27%
> 27%
Bron: registratiesystemen partners basisondersteuning
Percentage jeugdigen met individuele basisondersteuning ten opzichte van het totale aantal jeugdigen met jeugdhulp (basis en specialistisch) Bron: CBS en registratiesystemen partners basisondersteuning
47
Wat gaan we er voor doen? • We werken aan het programma Gelijke Kansen. We doen dit samen met de kinderopvang, het onderwijs, jeugd en jongerenwerk en onze maatschappelijke partners. We hebben hierbij de gezamenlijke ambitie om de talenten van kinderen en jongeren in die omgevingen met de grootste uitdagingen maximaal te ontwikkelen. • We werken vanuit de Gelijke Kansen Alliantie-agenda die wij hebben afgesloten met het ministerie van OCW. Deze breiden we uit met nieuwe afspraken, middelen en interventies voor de periode tot en met 2023. • Vanuit onze rol als regievoerder op de Bossche Educatieve Agenda (BEA), starten we met de nieuwe BEA 2022-2025. Hierin werken kinderopvang, onderwijs, het jongerenwerk en gemeente samen aan talentontwikkeling, gelijke kansen en de overgangsmomenten. • We ontwikkelen samen met de partners een onderwijshuisvestingsbeleid als basis voor een nieuw Integraal Huisvestingsplan. Hiermee dragen we zowel bij aan talentontwikkeling en gelijke kansen als aan het behalen van de doelstellingen van het klimaatakkoord (CO2-neutraal en gasloos in 2050). • We geven aanvullende ondersteuning aan jongeren zodat zij hun talenten kunnen ontwikkelen onder andere via schoolmaatschappelijk werk en jeugdgezondheidszorg, begeleiding bij de overgang van basis naar voortgezet onderwijs en jongerenwerk op scholen.
We monitoren deze inzet en de resultaten nemen we mee bij de nieuwe inkoopopdracht van het jongerenwerk 20232024. • Binnen het jongerenwerk is er ook aandacht voor de bestrijding van eenzaamheid onder jongeren. In dat kader voert het jongerenwerk bijvoorbeeld het project “Join us” uit en Dropzone. Door de gevolgen van corona vraagt dit nog meer dan voorheen onze aandacht. • Vanuit de City Deal Kennis Maken werken we met onderwijsinstellingen aan interdisciplinaire innovatieve opdrachten voor studenten binnen het thema Positieve Gezondheid. Het liefst voor mbo- en hbo-studenten samen. We werken toe naar een duurzame samenwerking en kennisdeling. • Met de zeven Bossche instellingen voor mbo, hbo en wo werken we vanuit een gezamenlijke ambitie aan de realisatie van sterk en breed onderwijs. We willen talenten behouden voor onze gemeente. Dit bevorderen we door studeren in ’s-Hertogenbosch aantrekkelijk te maken, met daarbij speciale aandacht voor internationale studenten.
Tijdig de juiste hulp in gezinssituaties Wat willen we bereiken? • Jeugdigen groeien zoveel mogelijk op in een gezinssituatie en krijgen tijdig de juiste hulp • Jeugdigen groeien gezond, veilig en kansrijk op en ontwikkelen hun talenten Regionale samenwerking We werken in de regio samen op basis van het regionaal beleidsplan Jeugdhulp 2020-2023 en het regionaal uitvoeringsplan 2020-2023. We kopen via de regio Noordoost-Brabant de jeugdhulp regionaal in. We werken ook regionaal gezamenlijk aan de transformatie van de jeugdhulp. In het regionaal beleidsplan zijn doelstellingen op hoofdlijnen geformuleerd (evenwichtiger zorglandschap, minder kinderen met gespecialiseerde jeugdhulp, betere samenwerking) maar daarin staan geen gekwantificeerde indicatoren en doelen. Wel worden in de regionale rapportages een vast aantal vaste indicatoren gebruikt om te zien of we de juiste effecten zien. We hebben deze toegevoegd aan onze lokale indicatoren. Indicator Nulmeting Doelstelling Ambitie 2022 2022 Percentage jeugdigen van 0 tot en met 17 jaar dat gebruik maakt van gespecialiseerde jeugdhulp
10%
<= 10%
<= 10%
Bron: CBS
48
Percentage ouders/verzorgers dat vindt dat de specialistische jeugdhulp aansluit bij de hulpvraag van hen of hun kind
77%
75%
75%
Bron: Cliëntervaringsonderzoek Jeugdhulp
Wat gaan we er voor doen? • We zetten lokaal onverminderd in op kostenbesparende maatregelen. En blijven nauw aangehaakt bij de invulling van de landelijke Hervormingsagenda Jeugdhulp die ook gaat over het eventueel innen van een eigen bijdrage. En daarnaast volgen we nauw de landelijke ontwikkelingen over de structurele budgetophoging vanaf 2023 van jeugdhulp. Ook hebben we hierbij aandacht voor het verkorten van de duur van verblijf. • We bouwen de contacten met de extern verwijzers op jeugdhulp uit, zoals de huisartsen en jeugdartsen om aandacht te houden voor vereenvoudiging, terugdringen administratieve lasten en om gezamenlijk verwijsgedrag bij te sturen. • We monitoren de gevolgen van de nieuwe wijze van inkopen en stellen hier op continue bij. Hetzelfde geldt voor de gevolgen van de wettelijke wijziging woonplaatsbeginsel. We benoemen, mede op basis van de kaders uit de landelijke Hervormingsagenda, uitgangspunten voor de regionale samenwerking vanaf 2024, ter voorbereiding op de nieuwe inkoop vanaf 2024. • Verbetering samenhang en afbakening onderwijs, basisondersteuning en jeugdhulp. • We geven inzicht in cliënttevredenheid via het tweejaarlijkse cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp. Deze bevat tevens de uitkomsten van het kwalitatieve onderzoek. We benutten deze uitkomsten om de jeugdhulp(keten) te verbeteren.
• Verder werken we vanuit regionale samenwerking aan het verbeteren en vereenvoudigen van de Jeugdbeschermingsketen: versnellen en vereenvoudigen van de keten van signaal tot maatregel. Dit is ook één van de onderdelen van de landelijke Hervormingsagenda Jeugdhulp En aan het ontwikkelen van alternatieve ondersteuning zoals trainingshuizen, begeleiding en zelfstandig wonen, om de duur van verblijf te verkorten.
Onderwijs en arbeidsmarkt Wat willen we bereiken? • Jeugdigen hebben een passende plek op school en de arbeidsmarkt • Jeugdigen groeien zoveel mogelijk op in een gezinssituatie en krijgen tijdig de juiste hulp • Jeugdigen groeien gezond, veilig en kansrijk op en ontwikkelen hun talenten Indicator Nulmeting Doelstelling Ambitie 2022 2022 Percentage voortijdig schoolverlaters
1,8%
<= 1,8%
<= 1,8%
39,7%
43,0%
43,0%
Bron: DUO
Percentage jeugdigen (18 - 23 jaar) zonder startkwalificatie dat werkt Bron: Inlichtingenbureau
Wat gaan we er voor doen? • In het kader van het voorkomen en de aanpak van schoolverzuim werken we samen met partners onder andere de GGD op scholen, via het Thuiszitterspact, de pilot bij Regie & Toegang, de Onderwijsmakelaar op het MBO. • We voeren de nieuwe verordening leerlingenvervoer uit.
49
• Vanuit onze rol als centrumgemeente in de programmalijn Jongerenaanpak onderwijsarbeidsmarkt onder het regionaal arbeidsmarktprogramma van Noordoost Brabant Werkt, voeren we het programma 2021-2024 uit met een focus op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, ondersteuning aan jongeren in een kwetsbare positie en de aanpak en het voorkomen van jeugdwerkloosheid. Hiervoor zetten we onder andere de impuls vanuit de Corona middelen in voor de aanpak jeugdwerkloosheid.
Wat kost het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000): Omschrijving Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
195.515
208.831
112.504
109.094
107.072
107.473
Baten
137.051
141.852
41.497
41.820
41.702
41.706
Saldo van lasten en baten
-58.464
-66.979
-71.007
-67.274
-65.370
-65.767
Investeringen Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis van bestaand beleid inclusief de toelichtingen. Binnen dit programma staan de volgende investeringen gepland: (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Basisschool de Hoogakker vernieuwing oudste delen JOP's/Wijkspeelplaatsen KC Sparrenbos nieuwbouw school KC Stadshart nieuwbouw kinderopvang KC Stadshart nieuwbouw school KC Zuiderster nieuwbouw kinderopvang KC Zuiderster nieuwbouw school MOP BBS en MFA Onderwijsleerpakket Spoedvoorzieningen
100
-
-
-
35 100 334 113 215
35 1.144 3.788 222 215
35 110 113 215
35 1.782 4.886 215
Totaal
897
5.404
473
6.918
Subsidies Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken): Doelstelling/subsidieontvanger Geraamde Geraamde verstrekking verstrekking 2021 2022 Een samenleving waarin de jeugd zich geborgen en geaccepteerd weet
687.771
596.072
Collectief en preventief aanbod jeugd
285.880
193.538
Risicojongeren
401.891
402.534
6.538.257
6.539.270
121.671
121.671
Kinderen en jongeren moeten de ruimte krijgen om hun talenten te ontwikkelen Actieplan leerbanen
50
Innovatie Leren en Werken
47.232
47.232
Innovatiebudget/uitvoering
120.000
120.690
Lokaal Onderwijs kansenbeleid
111.433
7.383
Passende arrangementen binnen kindcentra
865.603
866.244
4.058.805
4.162.537
Regionale aanpak VSV
557.666
557.666
RMC registratie en trajectbegeleiding
655.847
655.847
Vrijwilligers in staat stellen met jongeren van 4 t/m 24 jaar activiteiten te organiseren op het gebied van ontmoeting, ontspanning en ontplooiing. Ze vinden plaats in de vrije tijd van jongeren en worden gedurende het gehele jaar uitgevoerd Subsidieregeling jongeren
557.757
558.649
557.757
558.649
We willen dat jongeren nu en in de toekomst maatschappelijk betrokken zijn en in staat zijn zelfstandig initiatieven te ontplooien Cityboost
30.630
30.679
30.630
30.679
Projecten VVE
Verbonden partijen In het Register Verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waarin de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. Meer informatie over de verbonden partijen vindt u in de paragraaf verbonden partijen. Dit programma heeft geen verbonden partijen.
Risico's Klik hier voor een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn de volgende risico´s van toepassing: Risico
Tekorten Sociaal Domein
Aard
Maximaal bedrag
Kans (1=laag, 5=hoog)
Structureel 10.500.000
3
51
Op basis van onze meerjarige analyse voor het Sociaal Domein (zie Zorgmonitor Q2 2021) is een doorkijk gemaakt van het sociaal domein. Deze raming is op basis van aannames waarin recente ontwikkelingen qua rijksbijdragen (Jeugdhulp, Beschermd Wonen/WLZ) en uitgaven (WMO/huishoudelijke hulp) zijn verwerkt. De reserve Sociaal & Zorgfonds zetten we in als buffer om lokaal de tekorten, die grotendeels veroorzaakt worden door de effecten van rijksbeleid op te vangen. Als gevolg van wijzigingen in het rijksbeleid hebben we te maken met structurele tekorten in de zorgbudgetten die naar verwachting verder oplopen in 2024 naar circa € 10,5 miljoen. Hierin zitten nog een aantal onzekerheden (risico’s en kansen). De incidentele middelen voor de Jeugdhulp voor 2021 “het verzachten van de acute problematiek in de Jeugdzorg” en 2022 “uitspraak arbitragecommissie” zijn nog niet meegenomen (2021 € 3,8 miljoen en 2022 € 11,5 miljoen). Daarnaast is nog niet duidelijk wat de effecten van de herijking van het gemeentefonds zullen zijn voor het sociaal domein. Een ander belangrijke onzekere factor is de nieuwe inkoopsystematiek naar PxQ (Jeugd/WMO), daarin zit een reëel risico van kostentoename. Eind 2021 wordt de vernieuwde WMO verordening voor gelegd aan de raad voor besluitvorming. De tarieven die daaruit voortvloeien worden eind oktober door het college vastgesteld.
Dit zou kunnen leiden tot een verhoging van de betreffende kosten welke dan uit het sociaal zorgfonds dienen te worden bekostigd. Ook wordt op 1 januari 2022 het Woonplaatsbeginsel voor de Jeugdwet ingevoerd. Op basis van eerste analyses verwachten we dat de invoering van het Woonplaatsbeginstel een negatief effect heeft op de uitgaven (zorgconsumptie) van met name de zorgvormen verblijf en voogdij. Ten aanzien van Beschermd Wonen (uitname WLZ) wachten we met belangstelling de septembercirculaire af, die mogelijk een aanzienlijke financiële verlichting voor onze gemeente zou kunnen opleveren. Dit zijn allen belangrijke en onzekere risico’s die een effect hebben op de reserve sociaal en zorgfonds, vooralsnog kunnen de jaarlijkse tekorten in het Sociaal Domein opvangen worden tot en met het jaar 2023.
Beleidskaders/wet- en regelgeving Budgettaire kaders inkoop Wmo en Jeugdhulp Inkoopbesluit Specialistische Jeugdhulp 2017-2020 Noordoost-Brabant Arbeidsmarktprogramma AgriFood Capital Werkt 2016-2020 Jaarverslag Leerplicht en RMC 2018-2019
52
Wonen en zorg Ambitie Het is belangrijk dat inwoners zich zo goed en zo lang mogelijk zelfstandig kunnen redden in hun eigen woning. De meeste mensen kunnen dit prima zelf regelen. Voor hulp en ondersteuning, zowel formeel als informeel, kunnen zij terecht in hun eigen sociale omgeving. Een kleine groep heeft soms wel extra hulp nodig. Het Zorgbedrijf MO biedt dan passende ondersteuning. Uitgangspunt is dat deze ondersteuning zo licht mogelijk, zo kort mogelijk en zo nabij mogelijk -het liefst in de wijkgeorganiseerd wordt. Vertrekpunt is altijd wat de inwoner nodig heeft (en niet wat het systeem te bieden heeft) op het gebied van goed wonen, passende ondersteuning, waardevolle daginvulling, gezonde financiën en een fijne leefomgeving. Door vanuit het Zorgbedrijf MO stevig in te zetten op preventieve en versterking van de samenwerking tussen vrijwilligers en professionals willen we de vraag naar specialistische hulp verkleinen. Dit vraagt om nieuwe manieren van organiseren. Met onze partners, zoals betrokkenen vanuit cliëntperspectief (sociale netwerken en ervaringsdeskundigen), zorgaanbieders (met ervaringsdeskundigen), welzijnsorganisaties en woningcorporaties. Ook een goede samenwerking tussen professionals (hulpverleners, huisartsen, zorgverzekeraars, scholen, enz.) is daarbij een belangrijke sleutel. We werken lokaal waar dat kan en regionaal waar dat nodig is.
We werken op verschillende onderdelen intensief samen met de gemeenten in de Meierij en Bommelerwaard (Wmo) en Noordoost-Brabant (Jeugdwet).
Doelstelling Wonen en zorg Wat willen we bereiken? • Kwetsbare inwoners (o.a. Beschermd wonen/ Maatschappelijke opvang) wonen en leven zoveel mogelijk zelfstandig in de wijk • De wachtlijsten voor de opvang verminderen • Goede woonomstandigheden voor ouderen, opdat zij zo lang mogelijk prettig thuis kunnen wonen Indicator Nulmeting Doelstelling Ambitie 2022 2022 Percentage cliënten intramuraal beschermd wonen ten opzichte van het totaal aantal beschermd wonen
65%
30%
30%
3 maanden
Geen wachttijd
Geen wachttijd
3 maanden
Geen wachttijd
Geen wachttijd
Bron: assuranceverklaringen voor hulp in natura en beschermd wonen
Gemiddelde wachttijd maatschappelijke opvang: 24uursopvang Bron: Synaxion
Gemiddelde wachttijd maatschappelijke opvang: Nachtopvang jongeren/Jongerenopvang en begeleiding (JOeB) Bron: Synaxion
Gemiddelde wachttijd maatschappelijke opvang: Tweede Opvang fase (Tof) en Huisvesting op naam (Hon)
5 maanden Maximaal 2 Maximaal 2 maanden maanden
Bron: Synaxion
Rapportcijfer van 65-plussers over hun woning
8,1
8,1
8,1
7,6
=> 7,6
=> 7,6
Bron: enquête Leefbaarheid en Veiligheid
Rapportcijfer van 65-plussers voor hun woonomgeving Bron: enquête Leefbaarheid en Veiligheid (O&S)
Wat gaan we er voor doen?
53
• We gaan het Uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2021 evalueren. Op basis van de resultaten stellen we het uitvoeringsprogramma op. Belangrijke projecten worden het verder decentraliseren beschermd wonen en de transformatie van de maatschappelijke opvang. • De uitvoering van de transformatie van de maatschappelijke opvang (preventie dakloosheid, toegang maatschappelijke opvang, transformatie opvangvoorzieningen) blijft ook vragen om onze aandacht. In het eerste kwartaal gaat het tweede hostel aan de Zuiderparkweg open en de realisatie van de voorziening langdurig verblijf staat hoog op de agenda. • We beginnen met de uitvoering van het regioplan doordecentralisatie Beschermd Wonen. Dat markeert de start van de verdere decentralisatie. In het regioplan zijn de samenwerkingsafspraken en financiële afspraken tussen de gemeenten vastgelegd. • Een variatie aan (zelfstandige) woonvormen, huur- en zorgcontracten is nodig om de variëteit aan mensen passend te kunnen huisvesten. We brengen via de regionale Taskforce Wonen vraag en aanbod beter in beeld en gaan samen met betrokkenen zoeken naar verschillende oplossingsrichtingen • De implementatie van de nieuwe overeenkomsten inkoop staat ook op de agenda. Het gaat om contracten met onze partners voor Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen en Zorg en Veiligheid (bemoeizorg en verplichte zorg).
• Vrouwenopvang biedt bescherming en begeleiding aan slachtoffers van huiselijk geweld. Het Normenkader (kwaliteitskeurmerk) wordt een belangrijk aandachtspunt, want daardoor zijn vrouwen, mannen én hun kinderen veilig en worden zij kwalitatief effectiever geholpen in hun herstel. De ‘Samenwerking wijkteams en Veilig Thuis (advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling) is ondergebracht bij Openbare Orde en Veiligheid. • We borgen de aanpak Thuis in de Wijk samen met onze netwerkpartners. Een integrale aanpak op wonen, werken, inkomen, welzijn en zorg staat centraal voor mensen met een ernstig psychiatrische aandoening. We willen deze aanpak koppelen aan het landelijke doorbraakproject Netwerkpsychiatrie. Dat is netwerkzorg rond mensen met een ernstige psychiatrische aandoening. • We voeren de (ontwikkel)projecten op de regionale samenwerkingsagenda van gemeenten en zorgverzekeraars uit. Het gaat daarbij om preventie, geestelijke gezondheidszorg en ouderen. • Om ouderen zo lang mogelijk prettig thuis te laten wonen, is extra aandacht voor de omgang met dementerenden een speerpunt. In de wijk Zuid doen we mee met de pilot Sociale Benadering Dementie om mensen (psycho-)sociaal beter te ondersteunen. Daarmee verwachten we een besparing op zorgkosten te kunnen realiseren. Het project wordt verder uitgebreid naar ’sHertogenbosch West.
• Vanuit onze aanpak zorg en veiligheid blijven we inzetten op preventieve maatregelen ter voorkoming van overlast van personen met verward gedrag en een hoog veiligheidsrisico. We doen dit onder andere door de inzet van bemoeizorgers, straatcoaches en regisseurs zorg en veiligheid.
Wat kost het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000): Omschrijving Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
43.942
43.776
42.372
40.422
39.922
39.921
Baten
3.116
8.314
8.602
6.652
6.152
6.152
-40.826
-35.462
-33.770
-33.770
-33.770
-33.770
Saldo van lasten en baten
Investeringen
54
Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis van bestaand beleid inclusief de toelichtingen. Binnen dit programma staan geen investeringen gepland.
Subsidies Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken): Doelstelling/subsidieontvanger Geraamde Geraamde verstrekking verstrekking 2021 2022 Ondersteunen van innovatieve projecten Herstel en Ervaringsdeskundigheid Beschermd Wonen
220.000
220.000
220.000
220.000
Verbonden partijen In het Register Verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waarin de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. Meer informatie over de verbonden partijen vindt u in de paragraaf verbonden partijen. Dit programma heeft geen verbonden partijen.
Risico's Klik hier voor een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico´s van toepassing.
Beleidskaders/wet- en regelgeving Regiovisie beschermd wonen, maatschappelijke - en verslaafdenopvang Problematiek verwarde personen
55
Participatie en daginvulling Ambitie ’s-Hertogenbosch is een sterke, sociale gemeente waarin we maatschappelijke tweedeling zoveel mogelijk proberen te voorkomen. We dragen als Zorgbedrijf MO bij aan een inclusieve gemeente waar alle inwoners zoveel mogelijk gewoon meedoen. Ze hebben werk of een zinvolle daginvulling. ’sHertogenbosch is ook een gemeente waar inwoners zich verantwoordelijk voelen voor zichzelf en voor de ander. Inwoners zien naar elkaar om en doen ook zelf soms een beroep op een ander. Elkaar helpen, ondersteunen en zorgen voor elkaar vindt plaats dankzij de sociale verbanden van mensen. Mensen verbinden zich vooral in het dagelijks leven via school, werk, buurt, verenigingen en sport- en cultuuractiviteiten, welke de gemeente waar nodig faciliteert. Vrijwilligers zetten zich in voor activiteiten, diensten en voorzieningen in wijken en buurten en staan daarmee voor een leefomgeving die sociaal, veilig en leefbaar is. Er zijn relatief veel vrijwilligers in ’s-Hertogenbosch. De kracht van onderlinge netwerken en hulp kunnen we beter benutten en faciliteren. Daarbij gaan we uit van de talenten van mensen die zelf de regie nemen en houden met behulp van een duurzaam eigen netwerk. Inwoners die elkaar helpen waar het kan en zich actief opstellen als vrijwilliger en mantelzorger krijgen een impuls, zowel individueel als gezamenlijk.