Bijlage 1 Nota zienswijzen bestemmingsplan Brabantbad

• De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 15 a. Reclamant heeft geen bezwaar tegen het bestemmingsplan. Het ziet er goed uit en het park heeft hier weinig van te lijden. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 16 a. Hoogbouw in een park is per definitie geen goed idee. Gelieve een andere locatie in Den Bosch te kiezen voor hoogbouwprojecten. Het Prins Hendrikpark is een klein park waar nu al de max is bereikt als het gaat om de recreatieve functies. Reclamant geeft aan alweer 25 jaar aan het park te wonen en te spreken uit eigen ervaring. Reclamant adviseert te kiezen voor de maximale toegestane hoogte van het huidige bestemmingsplan namelijk 25 meter en alleen sociale woningbouw in beperkte aantallen zodat iedereen die rondom het park woont ervan kan blijven genieten. Kies er niet voor om grote aantallen bewoners in hoge torens te proppen in een klein park. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma. Reclamant 17 a. De drie geplande torens passen in zijn geheel niet in het park de IJzeren Vrouw/Prins Hendrikpark. Ronde torens zien er vanuit ieder zichtpunt hetzelfde uit. Drie saaie beschuitbussen van verschillende hoogten.

Dit in tegenstelling tot de drie Amazones die zo zijn ontworpen dat ze er vanuit ieder zichtpunt anders uitzien. Soms heel iel en dan weer robuust. Reclamant is het niet eens met de visie van de architect over het ontwerp van de woontorens. Er is geen sprake van enige visuele aansluiting met de Amazones. Verder geeft reclamant aan dat de visuele ruimte die deze beschuitbussen innemen vele malen groter zijn dan alleen het grondoppervlak. Van ‘parkverbetering’ is, godbetert, geen sprake. Het plan Brabantbad is geen goed plan. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 18 van 109

b. Hoeveel van de 2.800 belangstellenden voor een woning in deze torens heeft momenteel geen woning en hebben als het ware te maken met echte woningnood? • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 18 a. Bomen en groen geven verkoeling in een stadscentrum. Het Prins Hendrikpark is al decennia een groene long van de stad. Het verminderen/weghalen van groen in de binnenstad is gezien de klimaatverandering geen verstandige keuze. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. Daarnaast is de hoogbouw tot 60 meter in het park te overheersend en zal (net zoals bij de Amazones het geval is) tot een windtunnel leiden. Waardoor het op die locatie niet meer aangenaam wandelen en recreëren is. Deze plek is in 's-Hertogenbosch te uniek en bijzonder dat het te kostbaar is om op te geven aan woningenbouw. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. c. •

Er is behoefte aan extra betaalbare woningen in 's-Hertogenbosch. Gezien de huidige prijsinflatie, het tekort aan bouwmateriaal en bouwvakkers en de locatie van de woningen, gaan de woningen in deze woontorens maar voor een zeer selecte groep mensen betaalbaar zijn. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’.

Reclamant 19 a. Reclamant geeft aan te snappen dat er meer woningen moeten komen, maar reclamant vindt het ontwerp van de torens ouderwets, achterhaald en niet van deze tijd. Het aanzien van de schoonheid van het park wordt aangetast door de strakke kilheid van het ontwerp: terug naar de tekentafel! Reclamant heeft twee referentiebeelden aangereikt van een ‘parkwaardig’ ontwerp, rekening houdend met de omgeving en de verbetering van de luchtkwaliteit van de stad. Moderne torens die het park verfraaien. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Reclamant 20 a. Waarom luistert de gemeente niet naar de 1737 ondertekenaars van de enquête (75% tegen), de 2400 petitie-ondertekenaars en de 507 ondertekenaars van het Burgerinitiatief? • Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’).

De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’). Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is. b. Het veranderende klimaat vraagt om vergroening en verkoeling. Het Prins Hendrikpark is al decennia een groene long van de stad. Het park kleiner maken door erin te bouwen gaat tegen alle duurzaamheidsdoelstellingen in. Ook vanwege het intensieve gebruik van het park is het onwenselijk om het park te verkleinen. Het is al veel kleiner door bouw rond het park en aanleg van de Van Grobbendoncklaan. De druk op de wijk en park wordt nog groter omdat de huidige en nieuwe omwonenden ook ergens moeten recreëren. Vanaf het jaar 2020 is rondom de IJzeren Vrouw voorzien in 3.200 extra woningen (incl. Station oost). Maak het park daarom juist groter! Haal het Essostation weg en geef ruimte aan meer groen, sportcircuits en spelen. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 19 van 109

c. •

Hoogbouw tot 60 meter hoort absoluut niet in een park omdat het te overheersend is en de sociale cohesie aantast. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’.

d. Het aantal geplande parkeerplaatsen is onvoldoende (onder de norm) en leidt tot zware overlast in de buurt. • Het aantal geplande parkeerplaatsen voldoet aan de norm, zie hiervoor het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. e. Hoge torens leiden tot veel windhinder en schaduwwerking waardoor het geplande park tussen de torens onbruikbaar wordt. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ onder punt 2 ’Woonklimaat omgeving’. f. •

Zijn alle noodzakelijke onderzoeken wel gedaan en actueel (stikstof, archeologie, bomen, bodem, water, milieu, riolering, verkeer, zon en wind, geluid et cetera)? Alle benodigde onderzoeken zijn uitgevoerd en actueel. Zie hiervoor de plantoelichting en de bijbehorende bijlagen. In hoofdstuk 5 van de plantoelichting zijn alle milieuaspecten beoordeeld en indien nodig onderzocht. In paragraaf 5.2 is beoordeeld of er dusdanige milieueffecten zijn dat er een MER (milieueffectrapportage) of een m.e.r.-beoordeling plaats moet vinden. Aan de hand van een vormvrije m.e.r.-beoordeling is geconcludeerd dat er geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn en dat een MER of een m.e.r.-beoordeling dus niet nodig is. Voor stikstofdepositie is een AERIUS-berekening uitgevoerd (zie bijlage 9). Deze is voor vaststelling van het bestemmingsplan geactualiseerd conform de meest recente versie van de AERIUS-calculator. Voor archeologie geldt dat het plangebied deels in een zone met een lage verwachtingswaarde ligt en deels binnen de contouren van de voormalige bebouwing. Ter plaatse is de grond dus al geroerd. Archeologisch onderzoek is daarom niet nodig. Voor de bomen is een bomeneffectanalyse uitgevoerd (zie bijlage 1). Er is een voldoende actueel verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (3 april 2020, zie bijlage 6).

Voor water is een watertoets doorlopen, deze is opgenomen in paragraaf 5.12 van de plantoelichting. Nader onderzoek is niet nodig. Riolering is voor zover ruimtelijk relevant meegenomen in de watertoets. In paragraaf 3.3 heeft een analyse van de mobiliteitsaspecten (verkeer en parkeren) plaatsgevonden. In dat kader is ook onderzoek gedaan naar het effect op de verkeersafwikkeling op de twee meest nabijgelegen VRI-kruisingen (zie bijlage 10). Het onderzoek laat zien dat de impact van de te ontwikkelen woontorens op de verkeersafwikkeling verwaarloosbaar is. In de Nota Hoogbouw is als voorwaarde gesteld dat onevenredige schaduwhinder voor omwonenden moet worden voorkomen en hiervoor zijn normen opgenomen. In bijlage 2 is onder 9 een bezonningsstudie opgenomen. De conclusie is dat de hoogbouw geen negatieve schaduwwerking voor de omgeving heeft doordat de torens vrij solitair in het midden van het park staan, op grote afstand van de omliggende bebouwing. Er heeft een toets plaatsgevonden met betrekking tot wegverkeerslawaai, indirecte hinder, railverkeerslawaai, industrielawaai en cumulatie van geluid. Zie hiervoor paragraaf 5.4 van de plantoelichting. Voor wegverkeerslawaai is een onderzoek uitgevoerd (zie bijlage 7). Dit onderzoek is voor de vaststelling van het bestemmingsplan geactualiseerd.

g. Er is niets bekend over de bouwperiode: toegankelijkheid, geluid, stikstof, fijnstof? • Het bestemmingsplan dat nu voorligt, regelt niet de feitelijke uitvoering, maar maakt de bouw van de woontorens planologisch mogelijk. De uitvoering daarvan moet evenwel uitvoerbaar zijn. Nadat het bestemmingsplan in werking is getreden zal voor de bouw van de woontorens een omgevingsvergunning worden verleend en zal duidelijkheid ontstaan over de bouwperiode en de exacte wijze waarop de bouwwerkzaamheden worden uitgevoerd en de bouwplaats wordt ingericht. Ten aanzien van de effecten op het gebied van stikstofdepositie is een stikstofdepositieberekening voor de aanlegfase uitgevoerd voor de vaststelling van het bestemmingsplan. Hierin is een inschatting gemaakt van de bouwperiode, de inzet van materieel, etc. Er is voldoende ruimte op de bouwplaats aanwezig om onevenredige overlast voor de omgeving te kunnen voorkomen. Knelpunten in de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan zijn in dit opzicht niet te verwachten. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 20 van 109

Reclamant 21 a. Reclamant verzoekt tot behoud van de autoluwe Westenburgerweg om de rust van het park te waarborgen. • De Westenburgerweg blijft een doodlopende weg, waardoor auto’s niet via de Westenburgerweg de planlocatie kunnen bereiken. Voor het overige wordt met betrekking tot het onderdeel verkeersafwikkeling verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. b. Ontsluiting van het Brabantbad dient bij voorkeur te gebeuren aan de Van Grobbendoncklaan, met eventueel extra maatregelen om de verkeersveiligheid van die laan te verbeteren: momenteel is de Van Grobbendoncklaan een lange racebaan, voor oplossingen valt bijvoorbeeld te denken aan een rotonde halverwege de laan met toegang tot de Brabantbad torens. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. Reclamant 22 a. De parkfunctie wordt aangetast, want hoogbouw in een park is alles overheersend en recreatie (zoals picknick) naast hoge torens is zeer onaantrekkelijk. Doordat de benzinepomp op termijn overbodig zal worden, kan er op die plek aan de straat worden gebouwd (en hoeft niet hoog te zijn). • Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b.

Commercie in de onderste lagen van de torens tast de parkfunctie aan, want commercie trekt verkeer aan dat niet voor het park komt en zorgt voor parkeeroverlast. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. c. •

Doordat de wind tussen de gebouwen zwaar wordt onderschat is een aangenaam verblijf in de buurt van de torens onmogelijk (ervaring van de Amazones, het waait er altijd!). Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 2 ’Woonklimaat omgeving’.

Reclamant 23 a. Er mogen geen woontorens (tot 60 meter hoog) aan de IJzeren Vrouw komen. Reclamant vindt dit een grove en blijvende aantasting van het karakter van het oudste park van Den Bosch. Groen verdwijnt en recreatie wordt beperkt. Het park is uniek en heel waardevol: open, groen en dicht bij de stad, tussen dichtbevolkte wijken. Steeds meer bewoners uit alle delen van de stad gebruiken het park om te ontspannen. De voorgestelde bebouwing met woontorens tot op 25 meter van het water gaat ten koste van natuur, recreatie, een ontspannen beleving en tenslotte de leefbaarheid van de stad. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. Er is op slechts 750 meter afstand al een hele nieuwe wijk gepland met 2.100 woningen en hoogbouw, dat is voor deze wijk voldoende. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 24 a. Reclamant is tegen hoogbouw in het park, de bouwvolumes passen niet bij de al toegevoegde woningen aan de Westenburgerweg, en de geplande extra woningen bij station oost. Het park moet behouden blijven, de visie op het rondje park van de architect is een blamage.

Het is voorspelbaar dat met de komst van de hoogbouw, de benzinepomp op de hoek en het verlies van de open ruimte langs het pad en de vrije zichtlijnen, deze hoek van het park zijn karakter verliest, geen prettige verblijfsruimte meer zal zijn en navenant zal aftakelen. De gemeente dient zorg te dragen voor de kwaliteit van openbaar groen, maar dit college lijkt enkel potentiële bouwlocaties te zien. Houd hiermee op! • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 21 van 109

Reclamant 25 a. Reclamant geeft dat hoogbouw tot 60 meter absoluut niet in een park hoort, omdat het te overheersend is en de sociale cohesie aantast. Het park fungeert momenteel als recreatie- en sportgelegenheid voor veel mensen uit de omliggende wijken. Juist deze mensen, die over het algemeen geen hoge inkomens hebben, zijn op het park aangewezen om te ontspannen, te sporten of te recreëren. Het bruikbare park mag niet nog kleiner worden. Het is al veel kleiner door bouw rond het park en aanleg van de Van Grobbendoncklaan. Haal het Esso station weg, of verplaats het, en maak ruimte voor meer groen, sportcircuits en spelen. Het veranderende klimaat vraagt om vergroening en verkoeling. Het prins Hendrikpark is al decennia een groene long van de stad. Reclamant pleit voor niet bouwen aan het water, bebouwing op te schuiven naar de weg en behoud van vrij zicht (minimaal 50m). • Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. De privacy van de bewoners aan de Westenburgerweg komt in het geding. De geplande hoge flats kijken uit op, en in de woningen aan de Westenburgerweg. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 2 ’Woonklimaat omgeving’. c. •

De druk op de wijk en park wordt veel te groot omdat de huidige en nieuwe omwonenden ook ergens moeten recreëren. Vanaf het jaar 2000 is rondom de IJzeren Vrouw voorzien in 3.200 extra woningen (incl. ‘De Kruiswissel’). Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 3 ‘Woonbehoefte en -programma.

d. Extra bewoners (en hun bezoekers) geeft veel extra verkeer en leidt tot gevaarlijke verkeerssituaties op de Van Grobbendoncklaan e.o.. Het aantal geplande parkeerplaatsen is onvoldoende (onder de norm) en leidt tot zware overlast in de buurt. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. e. Hoge torens leiden tot veel windhinder en schaduwwerking waardoor het geplande park tussen de torens onbruikbaar is. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 2 ’Woonklimaat omgeving’. f. •

Er is niets bekend over de bouwperiode: toegankelijkheid, hoe lang is de bouwtijd, bouwroute, geluidsoverlast, stikstof, fijnstof? Het bestemmingsplan dat nu voorligt, regelt niet de feitelijke uitvoering, maar maakt de bouw van de woontorens planologisch mogelijk. De uitvoering daarvan moet evenwel uitvoerbaar zijn. Nadat het bestemmingsplan in werking is getreden zal voor de bouw van de woontorens een omgevingsvergunning worden verleend en zal duidelijkheid ontstaan over de bouwperiode en de exacte wijze waarop de bouwwerkzaamheden worden uitgevoerd en de bouwplaats wordt ingericht. Ten aanzien van de effecten op het gebied van stikstofdepositie is een stikstofdepositieberekening voor de aanlegfase uitgevoerd voor de vaststelling van het bestemmingsplan. Hierin is een inschatting gemaakt van de bouwperiode, de inzet van materieel, etc. Er is voldoende ruimte op de bouwplaats aanwezig om onevenredige overlast voor de omgeving te kunnen voorkomen. Knelpunten in de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan zijn in dit opzicht niet te verwachten.

Reclamant 26 a. De locatie Brabantbad aan de IJzeren vrouw is volkomen ongeschikt voor de hoogbouwplannen en wijken daarnaast nog te veel af van het oorspronkelijke bestemmingsplan uit 2010. De gemeente heeft een (morele) verplichting om haar inwoners ruimte te bieden om buiten te kunnen recreëren. Zeker een gemeente die zich graag als ‘groene’ gemeente in het verleden heeft trachten te presenteren. Hoogbouw van 50 en 60 meter hoort absoluut niet midden in een park omdat het te overheersend is en niet in de laagbouw-omgeving past. De menselijke maat komt hierdoor in gevaar. Door de bouw wordt daardoor ook het deel om te recreëren kleiner en komen er meer mensen die er van gebruik gaan maken. De druk op het park is al toegenomen en zal nog Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 22 van 109

•

verder toenemen door geplande bouw bij station Oost. En er is al veel te weinig groen binnen de gemeente. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’.

b. Het is daarnaast volkomen onbegrijpelijk dat de gemeenteraad zwicht voor gedane beloftes in het verleden aan de projectontwikkelaar en daarbij volledig voorbijgaat aan de wensen van omwonenden en de duizenden ondertekenaars van de petitie en het Burgerinitiatief. En ook het gesprek niet aangaat, anders dan kunnen meedenken hoe de ‘plint’ van de hoogbouw eruit zou komen te zien. Alsof dat een keuze is. Daarmee wordt de eigen inwoner geschoffeerd op een ernstige en bestuurlijk onwaardige wijze. • Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’). De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’). Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is. c.

•

Reclamant verzoekt om alternatieve locaties te overwegen, zoals rondom station oost, de Kop van Zuid, de Brabanthallen, Poeldonk of Vlijmenseweg. Eventueel kan het plan uit 2010 enige verlichting bieden in de vraag naar betaalbare woningen door aan de randen van het gebied Brabantbad, waar nu het Esso-station en een ongebruikte parkeerplaats ligt, te bouwen met een hoogte van 5 of 6. Dat past tenminste beter bij de omgeving. Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’.

Reclamant 27 a. In het kader van de klimaatverandering is het van belang dat steden vergroenen en het Prins Hendrikpark is daarbij een belangrijk groen gebied in onze stad. Daarom zou er niet in de huidige groene zone van het park gebouwd moeten worden. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. Daarnaast wordt het park intensief gebruikt als recreatieruimte en zal de hoogte van de gebouwen leiden tot windoverlast voor de vele recreanten die nu gebruik maken van het park (o.a. door het lopen van een ‘rondje park’. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 2 ‘Woonklimaat omgeving’. c.

•

Reclamant vindt dat bij bestemmingsplannen naar de langere termijn moet worden gekeken. In het kader van de transitie naar elektrische auto's die de komende jaren alleen maar versneld zal worden, ziet reclamant geen enkele noodzaak voor een tankstation op deze locatie in de stad. Dus als er dan toch woningbouw noodzakelijk is, vind reclamant dat de raad hiervoor gebruik moet maken van de locatie van het huidige Esso tankstation aan de Van Grobbendoncklaan. Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’.

d. Reclamant vindt het tevens betreurenswaardig dat de raad niets doet met de enquête, petitie en het burgerinitiatief over dit onderwerp. Dit geeft reclamant niet het gevoel dat de gemeente dicht bij de mensen in haar gemeente staat, noch actief over thema's in de stad in dialoog wil. • Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’). De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 23 van 109

zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’). Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is. Reclamant 28 a. Reclamant voelt zich voor de gek gehouden en heeft niet het gevoel dat er inspraak mogelijk is. Reclamant voelt zich totaal niet gehoord en is teleurgesteld in de bestuurders. De raad doet niets met alle tegengeluiden die er zijn en actief zijn geuit middels onder meer de enquête, petitie en het burgerinitiatief over de bouw. • Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’). De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’). Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is. b.

Het nieuws staat vol van schok en afschuw, radeloosheid over de klimaatverandering en ondertussen wordt een park volgebouwd. Weg groen, weg zon, weg gras, weg bomen, weg open ruimte. Dit park, een van de oudste en ook weinige parken in Den Bosch, moet behouden blijven, aangezien mensen hier volop genieten door te sporten, wandelen, picknicken, spelen, voetballen, barbecueën en samen zijn. Natuurlijk is er woningnood, maar reclamant vindt dat er echt verstandigere plekken zijn om te bouwen dan midden in een drukbezocht park, een van de weinige grote groene harten in onze prachtige stad. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. c. •

Daar de bouw van 3 enorme woontorens zal er flinke wind ontstaan. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 2 ’Woonklimaat omgeving’.

d. Met deze enorme woontorens wordt de verkeersdruk op de Van Grobbendoncklaan alleen nog maar verder vergroot, nu al een van de meest drukke en vervuilende straten in Den Bosch, nota bene midden in een woonwijk. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. Reclamant 29 a. Er mogen geen woontorens (tot 60 meter hoog) aan de IJzeren Vrouw komen. Reclamant vindt dit een grove en blijvende aantasting van het karakter van het oudste park van Den Bosch. Groen verdwijnt en recreatie wordt beperkt. Het park is uniek en heel waardevol: open, groen en dicht bij de stad, tussen dichtbevolkte wijken. Steeds meer bewoners uit alle delen van de stad gebruiken het park om te ontspannen. De voorgestelde bebouwing met woontorens tot op 25 meter van het water gaat ten koste van natuur, recreatie, een ontspannen beleving en tenslotte de leefbaarheid van de stad. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. Er is op slechts 750 meter afstand al een hele nieuwe wijk gepland met 2.100 woningen en hoogbouw, dat is voor deze wijk voldoende. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 30 a.

Er mogen geen woontorens (tot 60 meter hoog) aan de IJzeren Vrouw komen. Reclamant vindt dit een grove en blijvende aantasting van het karakter van het oudste park van Den Bosch. Groen verdwijnt en recreatie wordt beperkt. Het park is uniek en heel waardevol: open, groen en dicht bij de stad, tussen dichtbevolkte wijken. Steeds meer bewoners uit alle delen van de stad gebruiken Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 24 van 109

•

het park om te ontspannen. De voorgestelde bebouwing met woontorens tot op 25 meter van het water gaat ten koste van natuur, recreatie, een ontspannen beleving en tenslotte de leefbaarheid van de stad. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’.

b. Er is op slechts 750 meter afstand al een hele nieuwe wijk gepland met 2.100 woningen en hoogbouw, dat is voor deze wijk voldoende. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 31 a. Reclamant wil het park beschermen. Het bruikbare park mag niet kleiner worden. Het veranderende klimaat vraagt ook om vergroening en verkoeling. Het Prins Hendrikpark is al decennia een groene long van de stad. Dagelijks zowel zomer, winter, herfst en lente genieten mensen van alle leeftijden van het park om te ontspannen door te sporten, relaxen, samenkomen, lopen etc.. De voorgestelde bebouwing met woontorens tot op 25 meter van het water gaat ten koste van natuur, recreatie, een ontspannen beleving en tenslotte de leefbaarheid van de stad. Reclamant verwijst ook naar de resultaten van de participatie in het kader van de omgevingsvisie, waaruit blijkt dat maar liefst 52% van de mensen in de Vliert en 44% van de mensen in de Muntel het park als favoriete plek aangeeft. Dit geeft aan hoe groot het belang van het huidige park is.

Reclamant pleit ervoor om niet te bouwen bij het water, te zorgen voor voldoende ruimte voor eenieder om te relaxen, geen hoogbouw tot 60 meter (omdat het te overheersend is) en het Esso benzinestation weg te halen en ruimte te maken voor meer groen, sportcircuits en spelen. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. Er is op slechts 750 meter afstand al een hele nieuwe wijk gepland met 2.100 woningen en hoogbouw. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 32 a. Reclamant wil geen woontorens in het park en wil het park behouden. Hij is opgegroeid in het park en besteedt er nog altijd vaak tijd. Op de exacte plekken van de torens zitten altijd mensen te ontspannen. Deze torens zullen ervoor zorgen dat de generatie 20 tot 40 niet meer aan de oostkant gaat zitten. Heel de Aawijk, Zuid en Kruiskamp mag wat reclamant betreft vol worden gebouwd met hoogbouw, maar niet in dit park, het centrum van de stad. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. De woontorens voegen ook nagenoeg niks toe aan het woningtekort.

• Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 33 a. Er mogen geen woontorens (tot 60 meter hoog) aan de IJzeren Vrouw komen. Reclamant vindt dit een grove en blijvende aantasting van het karakter van het oudste park van Den Bosch. Groen verdwijnt en recreatie wordt beperkt. Het park is uniek en heel waardevol: open, groen en dicht bij de stad, tussen dichtbevolkte wijken. Steeds meer bewoners uit alle delen van de stad gebruiken het park om te ontspannen. De voorgestelde bebouwing met woontorens tot op 25 meter van het water gaat ten koste van natuur, recreatie, een ontspannen beleving en tenslotte de leefbaarheid van de stad. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. Er is op slechts 750 meter afstand al een hele nieuwe wijk gepland met 2.100 woningen en hoogbouw, dat is voor deze wijk voldoende. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 25 van 109

Reclamant 34 a. Reclamant is niet per definitie tegen bouwen rondom de IJzeren Vrouw. Hij begrijpt de noodzaak om (betaalbare) woningen te bouwen. Wel worden in het nu voorliggende plan totaal verkeerde keuzen gemaakt vanwege de volgende redenen: Er wordt veel te dicht op het water gebouwd. Er is voldoende ruimte rondom de parkeerplaats en het tankstation om woningen/hoogbouw te plaatsen. Reclamant stelt voor om de torens te verplaatsen richting de Van Grobbendoncklaan. Het weinige groen wat er nog is in de stad verdwijnt. Gezien de druk die ontstaat op het park vanwege intensief gebruik en extra woningen die gaan komen rondom station Den BoschOost, is het noodzakelijk om de groene ruimten te behouden en niet verder in te perken. Door 25 meter van het water, in het park te bouwen wordt het startsein gegeven om natuur verder in te krimpen en meer (woning)bouw toe te staan ten koste van het groene karakter van het park. Hoogbouw tot 60 meter hoort absoluut niet thuis in een park omdat het overheersend is, niet op de menselijke maat is en de sociale cohesie van de wijk aantast. Het ‘rondje park’ wordt aangetast en het zorgt voor onbruikbare stukken recreatiegebied tussen/achter de torens door schaduw- en windwerking. Het vrije zicht in het park wordt extreem aangetast door de woontorens waardoor de open indruk van het park vernietigd wordt.

Op de plek waar de torens gepland zijn is nu nog als enige een echt open plek met de langste zonuren per dag en uitkijk op het water. Door de torens naar achter te plaatsen voorkom je dit verlies. Het huidige plan heeft een te grote, blijvende aantasting van het karakter van het oudste park van Den Bosch wat maatschappelijk gezien onacceptabel is. • Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. De bouw van de drie woontorens heeft effect op de waarde van bestaande woningen rondom het park. • De torens worden op een afstand van minimaal 90 meter van de dichtstbijzijnde woning gerealiseerd. Vanaf een dergelijke afstand is inkijk in de woning niet mogelijk. Momenteel is op de betreffende locatie al woningbouw toegestaan op basis van het vigerende bestemmingsplan uit 2010 en is er daarmee reeds geen vrij uitzicht. De huidige torens worden bovendien smaller dan het vigerende bestemmingsplan mogelijk maakt, waardoor er grotere doorzichten langs de torens ontstaan. Als er ten gevolge van de aanpassingen in dit bestemmingsplan ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan een waardevermindering ontstaat, kan men mogelijk recht hebben op planschadevergoeding (vanaf 1 januari 2024 wordt dit onder de Omgevingswet nadeelcompensatie genoemd).

Mocht u van mening zijn hier aanspraak op te maken, dan kunt u binnen 5 jaar na het onherroepelijk worden van het plan hiertoe een aanvraag indienen bij de gemeente (het college van B&W). Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 2 ‘Woonklimaat omgeving’. c.

•

Gezien de verschillende burgerinitiatieven (de 1737 ondertekenaars van de enquête, de 2400 petitie-ondertekenaars en de 507 ondertekenaars van het Burgerinitiatief) is het duidelijk dat dit een thema is dat breed leeft binnen de samenleving. Er is veel weerstand bij buurtbewoners en gebruikers van het park. Het is daarom belangrijk om in samenspraak een plan te maken waarin (buurt)bewoners zich kunnen vinden. Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’). De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’). Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 26 van 109

d. Reclamant geeft aan dat, indien het economisch onrealistisch blijkt om de torens te verplaatsen (verder van het water af), hij tegen elke vorm van bouwen in de open, groene ruimten van het park is. Hij sluit zich dan volledig aan bij de zienswijze ingediend door de Stichting IJzeren Vrouw. Mocht dit plan worden doorgezet voelt reclamant zich genoodzaakt te onderzoeken welke andere mogelijkheden er zijn om het huidige plan geen doorgang te laten vinden. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar bij zienswijze 85. Reclamant 35 a. Reclamant geeft aan dat het ontwerpbestemmingsplan Brabantbad een eerste plan is in een reeks van plannen. Hervensebaan en station Oost volgen snel. De realisatie van deze plannen leidt tot de toename van een groot aantal bewoners. Eveneens wordt de transferiumfunctie uitgebreid en geoptimaliseerd. Zowel de verkeersbewegingen van de bewoners, en hun gasten alsook de bezoekers van het centrum die in het transferium parkeren, geven een toename van de verkeersdruk op de Graafsebaan richting de aansluiting op de A2 en de A59. De toename van verkeersoverlast en de verslechtering van de luchtkwaliteit voor percelen gelegen aan de Graafsebaan ter hoogte van de Heijmanskantoren vereisen maatregelen.

Reclamant vraagt op welke wijze hier in dit plan rekening mee is gehouden, dan wel rekening mee wordt gehouden in de komende plannen. • Voor de andere plannen zal te zijner tijd een separate procedure gevolgd worden. In die procedures zal de haalbaarheid van de plannen aangetoond moeten worden, waarbij de mogelijkheden van het onderhavige plan betrokken moeten worden. Ook in deze procedures staan weer de reguliere rechtsbeschermingsmogelijkheden van zienswijzen en beroep open. In het kader van dit bestemmingsplan zijn diverse haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd om de effecten van het plan op de omgeving te beoordelen. Ook luchtkwaliteit en effecten van de verkeerstoename zijn beoordeeld (zie respectievelijk paragraaf 5.8 en paragraaf 3.3 van de plantoelichting en het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’). Hieruit blijkt dat het plan geen onevenredig nadelige gevolgen voor de luchtkwaliteit en de verkeersoverlast rondom het plangebied heeft. De locatie Graafsebaan is hemelsbreed gelegen op ruim 2,5 km afstand van het plangebied en het plan heeft hier dus ook geen onaanvaardbare effecten op. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’, punt 2 ‘Woonklimaat omgeving’ en punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. Reclamant 36 a.

Er mogen geen woontorens (tot 60 meter hoog) aan de IJzeren Vrouw komen. Reclamant vindt dit een grove en blijvende aantasting van het karakter van het oudste park van Den Bosch. Groen verdwijnt en recreatie wordt beperkt. Het park is uniek en heel waardevol: open, groen en dicht bij de stad, tussen dichtbevolkte wijken. Steeds meer bewoners uit alle delen van de stad gebruiken het park om te ontspannen. De voorgestelde bebouwing met woontorens tot op 25 meter van het water gaat ten koste van natuur, recreatie, een ontspannen beleving en tenslotte de leefbaarheid van de stad. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. Er is op slechts 750 meter afstand al een hele nieuwe wijk gepland met 2.100 woningen en hoogbouw, dat is voor deze wijk voldoende. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 37 a. Reclamant heeft het gevoel dat er van hogerhand al een beslissing is genomen en dat deze doorgedrukt wordt. Er is weinig ruimte voor dialoog. Het voelt alsof er naar één oplossing gepraat wordt en dat alle inspraak slechts nog formaliteit is om aan de regels te voldoen.

Er zijn uitnodigingen geweest om in denktanks mee te denken over de details, maar daarmee geef je indirect aan akkoord te gaan met het plan van de torens. Dat voelde niet als een optie. Reclamant spreekt hoop uit dat er echt naar de zienswijzen geluisterd wordt en dat ze in overweging worden genomen. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 27 van 109

•

Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’). De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’). Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is.

b. Er is een woningtekort en het is duidelijk dat er creatief naar oplossingen moet worden gezocht. Reclamant kan echter niet geloven dat locatie Brabantbad de enige oplossing is. Door op deze locatie zoveel woningen te bouwen gaat er meer stuk dan dat er gewonnen wordt. De torens zijn hoog en passen qua menselijke maat niet op die locatie. Bouw van de woontorens zou het park kleiner maken en de druk op het park juist groter: meer mensen voor minder park. Dit terwijl parken juist zo belangrijk zijn voor het welzijn van de inwoners van de stad. Ook voor reclamant zelf (en de buren) is het park erg belangrijk voor het welzijn (wandelen, bijkletsen met vrienden, genieten van de rust en het groen). • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. c. •

Er ontstaat meer wind en meer schaduw op die plek in het park, waardoor het minder aangenaam zal zijn om daar te zijn. Ook de privacy wordt aangetast. Als je daar loopt heb je de ogen van de omwonenden op je. Dat geeft een heel andere beleving dan wanneer je daar nu een rondje loopt. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 2 ‘Woonklimaat omgeving’.

d. De verkeersdrukte wordt groter. De druk op de Westenburgerweg wordt groter. De woonbeleving gaat daar achteruit. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’. e. Het oude Brabantbad was een recreatieve bestemming. Momenteel wordt de locatie ook recreatief gebruikt, voor ontspanning, sport en spel. Laat de bestemming recreatief blijven, kleinschalig, verander het bestemmingsplan niet. • Momenteel is op de betreffende locatie al woningbouw toegestaan op basis van het vigerende bestemmingsplan uit 2010 en is er daarmee reeds geen vrij uitzicht. De huidige torens worden bovendien smaller dan het vigerende bestemmingsplan mogelijk maakt, waardoor er grotere doorzichten langs de torens ontstaan en er meer recreatieve mogelijkheden blijven. Zie ook het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Reclamant 38 a. Het plan om in een drukbezocht recreatiepark, bedoeld voor de bewoners rondom het park om hier te wandelen, te zitten, sporten en met elkaar in gesprek te gaan, appartementen te bouwen is geen goede beslissing. Het verpest het aanzien van het park, beperkt de mogelijkheden en verpest ook het uitzicht van veel bewoners die aan het park wonen.

Reclamant geeft aan dat beter is om het tankstation en de daarachter gelegen parkeerplaatsen te benutten voor het bouwen van woningen en het Prins Hendrik park intact te laten. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Reclamant 39 a. Reclamant is van mening dat de mooie slanke hoogbouw een perfecte invulling en een aanwinst voor het park is. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 40 a. Reclamant geeft aan dat steeds wordt gesproken over slanke torens met weinig grondbelasting qua oppervlak t.o.v. het eerdere plan uit begin jaren 2000 en geeft aan dat steeds wordt vergeten te melden dat de 110 parkeerplaatsen ook gewoon grondoppervlak in beslag nemen, deels op de Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 28 van 109

•

plek waar nu groen is en recreatie plaatsvindt. Dus de impact op de huidige situatie qua ontnemen van huidige recreatieruimte is veel groter dan dat men steeds beweert. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. In het vigerende bestemmingsplan uit 2010 is een deel van het huidige parkeerterrein ook intact gelaten en bestemd als ‘Verkeer’, net als in het nieuwe bestemmingsplan. Daarnaast komen de parkeerplaatsen op het huidige parkeerterrein en niet op een deel wat nu als groen ingericht is.

b. Met dit plan ontneem je ca. 50% van de recreatieve mogelijkheden in het Prins Hendrik Park in die hoek. Laat het geen tweede Amazones gebied worden waar op het terrein om de torens (bedoeld als groene zone) geen enkele activiteit plaatsvindt. Er dienen geen woningen gebouwd worden ten koste van deze groene plek. Woningen bouwen kan prima bij station oost. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 3 ‘Woonbehoefte en –programma’. Reclamant 41 a. Reclamant spreekt steun uit voor het plan op basis van de volgende argumenten: Het Brabantbad geeft met haar diverse woningaanbod (circa 170 eenheden), een broodnodig antwoord op het nijpende woningtekort in 's-Hertogenbosch. Het project is – met respect voor het gebruik van het Prins Hendrikpark – in haar woonprogramma zeer divers opgezet. Het aanbod van vrijesector koopwoningen, sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen biedt veel mensen de mogelijkheid een wooncarrière te starten of voort te zetten en levert een bijdrage in de broodnodige doorstroming van woningen in de stad. De commerciële en maatschappelijke ruimte onder de woontorens dragen bij aan de sociale cohesie. Als bewoner, als omwonende, of als gast kan je hier fijn toeven en verblijven met ruimte voor ontmoeting en ontspanning.

Het project Brabantbad moet er snel komen, reclamant wil er graag wonen. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 42 a. Reclamant spreekt steun uit voor het plan op basis van de volgende argumenten: Het Brabantbad geeft met haar diverse woningaanbod (circa 170 eenheden), een broodnodig antwoord op het nijpende woningtekort in 's-Hertogenbosch. Het project is – met respect voor het gebruik van het Prins Hendrikpark – in haar woonprogramma zeer divers opgezet. Het aanbod van vrijesector koopwoningen, sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen biedt veel mensen de mogelijkheid een wooncarrière te starten of voort te zetten en levert een bijdrage in de broodnodige doorstroming van woningen in de stad. De commerciële en maatschappelijke ruimte onder de woontorens dragen bij aan de sociale cohesie. Als bewoner, als omwonende, of als gast kan je hier fijn toeven en verblijven met ruimte voor ontmoeting en ontspanning. Het project Brabantbad moet er snel komen, reclamant wil er graag wonen. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 43 a. Reclamant spreekt steun uit voor het plan op basis van de volgende argumenten: Het Brabantbad geeft met haar diverse woningaanbod (circa 170 eenheden), een broodnodig antwoord op het nijpende woningtekort in 's-Hertogenbosch.

Het project is – met respect voor het gebruik van het Prins Hendrikpark – in haar woonprogramma zeer divers opgezet. Het aanbod van vrijesector koopwoningen, sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen biedt veel mensen de mogelijkheid een wooncarrière te starten of voort te zetten en levert een bijdrage in de broodnodige doorstroming van woningen in de stad. De commerciële en maatschappelijke ruimte onder de woontorens dragen bij aan de sociale cohesie. Als bewoner, als omwonende, of als gast kan je hier fijn toeven en verblijven met ruimte voor ontmoeting en ontspanning. Het project Brabantbad moet er snel komen, reclamant wil er graag wonen. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 29 van 109

Reclamant 44 a. Reclamant spreekt steun uit voor het plan op basis van de volgende argumenten: Laten we meer burgers woonruimte aanbieden en niet het belang dienen van de rijkste aan de rand van dit park. Het Brabantbad geeft met haar diverse woningaanbod (circa 170 eenheden), een broodnodig antwoord op het nijpende woningtekort in 's-Hertogenbosch. Het project is – met respect voor het gebruik van het Prins Hendrikpark – in haar woonprogramma zeer divers opgezet. Het aanbod van vrijesector koopwoningen, sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen biedt veel mensen de mogelijkheid een wooncarrière te starten of voort te zetten en levert een bijdrage in de broodnodige doorstroming van woningen in de stad. De commerciële en maatschappelijke ruimte onder de woontorens dragen bij aan de sociale cohesie. Als bewoner, als omwonende, of als gast kan je hier fijn toeven en verblijven met ruimte voor ontmoeting en ontspanning. Het project Brabantbad moet er snel komen, reclamant wil woonruimte voor ons allen. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 45 a. Reclamant begrijpt de woningnood, maar begrijpt niet waarom het enige park in de stad Den Bosch gebruikt wordt om drie torens te bouwen. Reclamant geeft aan om het dan bij één toren te houden. De natuur is al zo schaars en bij de IJzeren Vrouw wordt het door zoveel mensen gebruikt.

Deze kostbare ruime is waardevol om te behouden en mag niet aan zoveel woningen ten onder gaan. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Reclamant 46 a. Reclamant geeft aan dit een klassiek voorbeeld te vinden, hoe je een besluit afdwingt, zodanig dat gedupeerden en tegenstanders zich als eervol medebeslisser voelen. Reclamant vindt dat de bedenkers, de besluitvoerders en de uitvoerders zich kapot moeten schamen een stad de vernieling in te helpen. Zo een park, met zijn locatie, het is een unicum, dat moet je conserveren, niet te grabbel gooien. • Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’). De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’).

Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is. Reclamant 47 a. Reclamant spreekt steun uit voor het plan op basis van de volgende argumenten: Het Brabantbad geeft met haar diverse woningaanbod (circa 170 eenheden), een broodnodig antwoord op het nijpende woningtekort in 's-Hertogenbosch. Het project is – met respect voor het gebruik van het Prins Hendrikpark – in haar woonprogramma zeer divers opgezet. Het aanbod van vrijesector koopwoningen, sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen biedt veel mensen de mogelijkheid een wooncarrière te starten of voort te zetten en levert een bijdrage in de broodnodige doorstroming van woningen in de stad. De commerciële en maatschappelijke ruimte onder de woontorens dragen bij aan de sociale cohesie. Als bewoner, als omwonende, of als gast kan je hier fijn toeven en verblijven met ruimte voor ontmoeting en ontspanning. Het project Brabantbad moet er snel komen, reclamant wil er graag wonen. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen.

Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 30 van 109

Reclamant 48 a. Reclamant is van mening dat in 2022 geen ‘oud’ plan van 10-20 jaar geleden moet worden uitgevoerd, hetgeen betekent dat er bomen gekapt moeten worden en er 3 hoge torens worden gebouwd in een klein park. Bouwen in 2022 mag niet ten koste gaan van groen. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Reclamant 49 a. Reclamant is zeer positief over het plan en zou daar heel graag gaan wonen. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 50 a. Reclamant is van mening dat het ontwerp van de woontorens (hoge glimmende ronde woontorens) niet past in en geen verbinding maakt met de groene omgeving. Het is een afstotelijk fantasieloos ontwerp. Deze architectuur hoort eerder thuis in de omgeving van een industrieel gebied of langs een rondweg dan in een woonwijk. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. In het kader van de aanvraag omgevingsvergunning zal het bouwplan getoetst worden aan de redelijke eisen van welstand. b. De locatie voor het ontwerp is helemaal verkeerd gekozen, omdat er zo een grote hap uit het bijzondere park wordt genomen. Door de woontorens op deze locatie, op de picknickweide aan de rand van het water, te plaatsen wordt het een aantasting van het ‘buitengevoel’ voor recreanten in het park.

Het park wordt daarmee de achtertuin van de bewoners in de torens. Niet alleen de directe plek, maar ook de schaduw die dit gaat veroorzaken is een aantasting van de vrijheid en recreatiegenot van anderen. Reclamant vraagt om breder te kijken dan de beperkte ruimte van het park en om het wonen in de nabijheid van het park te intensiveren (rond station oost bijvoorbeeld), zodat het park ook voor nieuwe bewoners een prachtig recreatiegebied blijft. Mocht er dan toch nog gebouwd moeten worden in het park, beperk dit dan tot de hoeken en randen (bv. op het terrein van de speeltuin of in de hoek achter het hertenkamp), met een ontwerp dat beter aansluit bij de ruimtelijke en groene beleving van mensen en de uitstraling van het park versterkt i.p.v. daar afbreuk aan te doen. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. c.

•

Reclamant is van mening dat in de slanke voet van de torens, in het park, geen publieke voorzieningen moeten komen. Dat trekt extra verkeer en rommel aan. In de directe omgeving van het park zitten voldoende voorzieningen. Realiseren van publieke functies in het park geeft overlast en is niet van meerwaarde. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 4 ‘Verkeer en parkeren’.

d. De IJzeren Vrouw is een bijzonder park dat helaas in het verleden al meer is aangetast dan oorspronkelijk de bedoeling was. De recreatiemogelijkheden en groenbeleving is voor de vele huidige en toekomstige omwonenden van onschatbare waarde. Het park wordt intensief gebruikt. Zorg dat dit niet lichtvaardig verkwanseld wordt. Denk ook aan de toekomst. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. e. Reclamant oppert nog het idee om in het licht van alle plannen rond het voormalige Brabantbad, de Van Grobbendoncklaan toch weer toe te voegen aan het park. Dat lijkt reclamant een geweldig mooi idee: herstel van het park i.p.v. aantasting. • De van Grobbendoncklaan heeft een belangrijke ontsluitingsfunctie en behoudt die in de toekomst. Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 4 ‘Verkeer en parkeren’.

Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 31 van 109

Reclamant 51 a. Reclamant wijst op het woningtekort en geeft aan belangstelling te hebben voor een appartement op deze plek. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 52 a. Reclamant is niet per definitie tegen bouwen rondom de IJzeren Vrouw. Hij begrijpt de noodzaak om (betaalbare) woningen te bouwen. Wel worden in het nu voorliggende plan totaal verkeerde keuzen gemaakt vanwege de volgende redenen: Er wordt veel te dicht op het water gebouwd. Er is voldoende ruimte rondom de parkeerplaats en het tankstation om woningen/hoogbouw te plaatsen. Reclamant stelt voor om de torens te verplaatsen richting de Van Grobbendoncklaan. Het weinige groen wat er nog is in de stad verdwijnt. Gezien de druk die ontstaat op het park vanwege intensief gebruik en extra woningen die gaan komen rondom station Den BoschOost, is het noodzakelijk om de groene ruimten te behouden en niet verder in te perken. Door 25 meter van het water, in het park te bouwen wordt het startsein gegeven om natuur verder in te krimpen en meer (woning)bouw toe te staan ten koste van het groene karakter van het park. Hoogbouw tot 60 meter hoort absoluut niet thuis in een park omdat het overheersend is, niet op de menselijke maat is en de sociale cohesie van de wijk aantast.

Het ‘rondje park’ wordt aangetast en het zorgt voor onbruikbare stukken recreatiegebied tussen/achter de torens door schaduw- en windwerking. Het vrije zicht in het park wordt extreem aangetast door de woontorens waardoor de open indruk van het park vernietigd wordt. Op de plek waar de torens gepland zijn is nu nog als enige een echt open plek met de langste zonuren per dag en uitkijk op het water. Door de torens naar achter te plaatsen voorkom je dit verlies. Het huidige plan heeft een te grote, blijvende aantasting van het karakter van het oudste park van Den Bosch wat maatschappelijk gezien onacceptabel is. • Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. b. De bouw van de drie woontorens heeft effect op de waarde van bestaande woningen rondom het park. • De torens worden op een afstand van minimaal 90 meter van de dichtstbijzijnde woning gerealiseerd. Vanaf een dergelijke afstand is inkijk in de woning niet mogelijk. Momenteel is op de betreffende locatie al woningbouw toegestaan op basis van het vigerende bestemmingsplan uit 2010 en is er daarmee reeds geen vrij uitzicht. De huidige torens worden bovendien smaller dan het vigerende bestemmingsplan mogelijk maakt, waardoor er grotere doorzichten langs de torens ontstaan.

Als er ten gevolge van de aanpassingen in dit bestemmingsplan ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan een waardevermindering ontstaat, kan men mogelijk recht hebben op planschadevergoeding (vanaf 1 januari 2024 wordt dit onder de Omgevingswet nadeelcompensatie genoemd). Mocht u van mening zijn hier aanspraak op te maken, dan kunt u binnen 5 jaar na het onherroepelijk worden van het plan hiertoe een aanvraag indienen bij de gemeente (het college van B&W). Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’ en punt 2 ‘Woonklimaat omgeving’. c.

•

Gezien de verschillende burgerinitiatieven (de 1737 ondertekenaars van de enquête, de 2400 petitie-ondertekenaars en de 507 ondertekenaars van het Burgerinitiatief) is het duidelijk dat dit een thema is dat breed leeft binnen de samenleving. Er is veel weerstand bij buurtbewoners en gebruikers van het park. Het is daarom belangrijk om in samenspraak een plan te maken waarin (buurt)bewoners zich kunnen vinden. Wij zijn bekend met de bezwaren uit de omgeving en zijn daarom niet over 1 nacht ijs gegaan met dit plan. Het is een locatie die reeds planologisch bestemd is voor woningbouw. Bij het plan is een afweging gemaakt tussen de wens om te voorzien in de grote woningbehoefte en de impact van het plan op de omgeving. Daarbij hebben wij ook op verschillende manieren de reacties uit de omgeving betrokken bij de afweging (zie punt 5 ’Inspraak en omgevingsdialoog’). De voorstellen zoals opgenomen in het burgerinitiatief zijn door de raad afgewogen. De raad heeft besloten niet in te stemmen met het burgerinitiatief. Ook is gekeken om de impact van het plan op de omgeving Nota van zienswijzen Bestemmingsplan ‘Brabantbad’ Pagina 32 van 109

zo beperkt mogelijk te houden (zie punt 1 ‘Planopzet’). Met dit aangepaste plan hebben wij het vertrouwen dat de impact van het plan acceptabel is. d. Reclamant geeft aan dat, indien het economisch onrealistisch blijkt om de torens te verplaatsen (verder van het water af), hij tegen elke vorm van bouwen in de open, groene ruimten van het park is. Hij sluit zich dan volledig aan bij de zienswijze ingediend door de Stichting IJzeren Vrouw. Mocht dit plan worden doorgezet voelt reclamant zich genoodzaakt te onderzoeken welke andere mogelijkheden er zijn om het huidige plan geen doorgang te laten vinden. • Verwezen wordt naar het gemeentelijk commentaar onder I Algemene onderdelen zienswijzen onder punt 1 ‘Planopzet’. Voorts wordt verwezen naar het gemeentelijk commentaar bij zienswijze 85. Reclamant 53 a. Reclamant is positief over het plan en zou er zelf graag willen wonen. • De zienswijze wordt voor kennisneming aangenomen. Reclamant 54 a. Reclamant spreekt steun uit voor het plan op basis van de volgende argumenten: Het Brabantbad geeft met haar diverse woningaanbod (circa 170 eenheden), een broodnodig antwoord op het nijpende woningtekort in 's-Hertogenbosch. Het project is – met respect voor het gebruik van het Prins Hendrikpark – in haar woonprogramma zeer divers opgezet.