CConstaterende dat's-Hertogenbosch
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Bijlage Conceptbegroting 2025

Gemeenteraad 13 november 2024, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Conceptbegroting 202523.819 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

34

Begroting 2025

We verbeteren de wachttijden tot de dienstverlening in de zorg op basis van de ervaringen van inwoners, professionals en andere gemeenten. We besteden de huishoudelijke hulp en woningaanpassingen opnieuw aan. Bij de aanbesteding huishoudelijke hulp nemen we de uitkomsten van de proeftuinen huishoudelijke hulp waar mogelijk mee. We voeren als centrumgemeente het toezicht en de handhaving in het sociaal domein op regionaal niveau uit om zo effectiever onrechtmatigheid en fraude bij gecontracteerd aanbod en maatwerk op te sporen. We verbeteren de integrale, domeinoverstijgende aanpak rondom inwoners met zeer complexe multiproblematiek en onbegrepen gedrag op het snijvlak van Zorg en Veiligheid. We verlengen/actualiseren het regioplan en de centrumregeling Beschermd wonen/maatschappelijke opvang (BW MO) voor de periode 2026-2030. We versterken de expertise over verslaving en licht verstandelijke beperkingen en in het veld van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Voor het vluchtelingendossier gaan we uit van het gesloten financiële circuit voor wat betreft de middelen vanuit het Rijk.

35

Begroting 2025

Gelijke kansen op gezondheid Wat willen we bereiken?  Inwoners zijn gezond, zelfredzaam, zelfstandig en in staat mee te doen in de samenleving. Meer inwoners hebben gezonde en gelukkige levensjaren en meer inwoners benutten hun gezondheidspotentieel beter. Nulmeting Gemiddeld rapportcijfer dat inwoners zichzelf geven voor gezond leven 2019: 7,5

Doelstelling 2025

Ambitie 2026

Bron

7,5

7,6

enquête Leefbaarheid en Veiligheid

In 6 van de 12 buurten geven inwoners zichzelf minimaal een 7,5 of is het cijfer toegenomen.

In 9 van de 12 buurten geven inwoners zichzelf minimaal een 7,5 of is het cijfer toegenomen.

enquête Leefbaarheid en Veiligheid

Het aantal focusbuurten waar het percentage inwoners dat de gezondheid als voldoende of (zeer) goed beoordeelt In 2019 zaten 2 van de 12 buurten op of boven de 85%.

In 2019 zaten 4 van de 12 buurten op of boven de 85%.

In 9 van de 12 buurten is het percentage toegenomen of bedraagt het minstens 85%.

enquête Leefbaarheid en Veiligheid

Percentage inwoners dat de gezondheid als (zeer) goed ervaart 73%

>73%

>73%

Enquête Sport en Welzijn

Het aantal focusbuurten waar het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners zichzelf geven voor gezond leven. In 2019 zaten 3 buurten op of boven de 7,5.

36

Begroting 2025

Wat gaan we ervoor doen? We stellen een Brede Lokale Inclusie Agenda op. Hierbij werken we zowel in de eigen organisatie als met samenwerkingspartners en inwoners aan een meer inclusief 's-Hertogenbosch. De thema's die onderdeel uitmaken van deze Brede Lokale Inclusie Agenda zijn: inwoners met een beperking, de LHBTIQA+ community, gendergelijkheid en tegengaan racisme. Ook diverse elementen van de aangenomen motie Werken aan Hersteld Vertrouwen zullen terugkomen in deze brede Lokale Inclusie Agenda. De meeste thema’s raken naast de Inclusie Agenda ook andere programma’s en werkzaamheden. Het werken aan een echt inclusieve samenleving is immers van ons allemaal. We geven verder uitvoering aan het programmaplan Samen Gezond ’s-Hertogenbosch langs de volgende drie lijnen: 1. ondersteunen inwonersinitiatieven en betrekken van minder zichtbare en gehoorde inwoners bij gezondheidsinitiatieven door o.a.:  het versterking en uitbreiden van de samenwerking met inwoners, partnerorganisaties én vanuit verschillende beleidsdomeinen in de gemeente;  de oprichting van een klankbordgroep van ervaringsdeskundigen. Deze groep bestaat uit inwoners die als vertegenwoordigers van hun buurt fungeren. Ze geven feedback op het programma en adviseren over gezondheidsinitiatieven. 1.

We bevorderen domeinoverstijgende samenwerking en kennisdeling door o.a.:  het project "Gelijke Kansen door een Kansrijke Start" waarbij diverse domeinen en afdelingen samenwerken om een integrale aanpak te realiseren. Het project richt zich op het bieden van een kansrijke start voor kinderen in de eerste 1000 dagen van hun leven, cruciaal voor hun toekomstige gezondheid en welzijn;  het structureel inbedden van gezondheidsoverwegingen, zodat elk beleidsinitiatief bijdraagt aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het bevorderen van een gezonde levensstijl. Thema’s waarmee we beginnen zijn roken en vapen, reclamebeleid rondom ongezond voedsel en een verkenning van het vestigingsbeleid voor fastfoodaanbieders. 1. We werken samen aan een prettige en gezonde leefomgeving die gezond gedrag bevordert door onder andere: het investeren in het creëren en onderhouden van groene ruimtes die uitnodigen tot bewegen en recreatie. Voorbeelden zijn parken, speeltuinen en wandel- en fietspaden die toegankelijk zijn voor iedereen. We geven lokaal uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord door onder andere ketenaanpakken uit te voeren. Hiermee werken we aan het voorkomen van overgewicht en obesitas bij zowel jongeren als volwassenen, preventie van vallen bij 65-plussers, een kansrijke start voor ieder kind en aan het welzijn van onze inwoners met de aanpak Welzijn op Recept.

De GGD werkt met de toekomstvisie Wij maken samen gezond gewoon aan de ambitie dat de verschillen in gezonde levensjaren niet toenemen. Daartoe stelt de GGD onder andere passende ondersteuning en zorg beschikbaar voor alle kinderen met obesitas en overgewicht. Samen met onze partners in Zorgzaam pakken we de zorg en ondersteuning voor mensen met een stapeling van problemen op volgens de Samenwerkwijze. Dit is een beproefde en geaccrediteerde methode van samenwerken tussen professionals, onder meer rondom inwoners met een stapeling van problemen. We starten in de wijk West (focusbuurten Schutskamp en Kruiskamp).

37

Begroting 2025

Wat kost het De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse baten en lasten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000) Omschrijving Rekening 2023 Lasten 164.965 Baten -54.829 Saldo van -110.136 lasten en baten

38

Begroting Begroting 2024 2025 175.168 144.800 -48.667 -17.874 126.502 126.927

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 127.770 121.355 120.862 -17.165 -10.927 -10.927 110.604 110.428 109.935

Begroting 2025

Investeringen Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis Van bestaand beleid inclusief de toelichtingen. Binnen dit programma staan de volgende investeringen gepland (bedragen x € 1.000)

Verbeteren sociaal culturele accommodaties Wijk-, buurt- en dorpsbudget

39

2025 93

2026 93

2027 93

2028 93

345

345

345

345

438

438

438

438

Begroting 2025

Subsidies Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken): Doelstelling/Subsidieontvanger Activiteiten stimuleren op het gebied van integratie, emancipatie en maatschappelijke participatie. De initiatieven zijn bedoeld voor inwoners met een belemmering van culturele, lichamelijke en geestelijke aard. Door deze activiteiten kunnen inwoners zelfstandiger deelnemen aan de samenleving dan eerst Subsidieregeling Goed voor elkaar Een passend activiteiten-, diensten- en voorzieningenaanbod Emancipatiebeleid Sociale activering Een passend activiteiten-, diensten- en voorzieningenaanbod. Werkcarrousel Het bieden van een beschermende omgeving voor de groep psychische kwetsbare mensen uit de regio. De Stijl Het mede mogelijk maken van projecten die bijdragen aan het behalen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen Duurzame ontwikkelingsdoelen Het ondersteunen van nieuwe initiatieven en challenges die de sociale kwaliteit van de stad bevorderen Nieuwe initiatieven en Right to Challenge Meedoen Algemene voorzieningen WMO en Jeugd Ondersteunen van innovatieve projecten Herstel en Ervaringsdeskundigheid

40

Geraamde verstrekking 2024

Geraamde verstrekking 2025

1.494.089

1.569.809

128.021 716.008

134.883 701.706

90.780

95.646

271.904

286.478

31.692

0

175.006

183.875

20.349

21.440

Begroting 2025 Doelstelling/Subsidieontvanger Beschermd Wonen Ontwikkelen van een buurtservicebedrijf, met inzet van talent voor en door bewoners en ondernemers uit de wijk. Kroon op je Wijk Terugdringen van huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelaties, de schade ervan beperken en zo de cirkel van geweld van generatie op generatie doorbreken. Geweld hoort nergens thuis Vrouwenopvang / Huiselijk geweld Vrijwillige inzet, informele zorg en omgaan met elkaar Eenzaamheid/vrijwilligers structureel Wijk, buurt en dorpsbudget Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam Maatschappelijk werk Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Bosch gehandicapten platform Preventie en MHU Seniorenbus Verslavingszorg Zorgbemiddeling en -aanbieding

Geraamde verstrekking 2024 420.000

Geraamde verstrekking 2025 380.000

17.953

0

60.000 2.834.005

60.000 2.834.005

1.010

1.064

845.980

878.980

46.030

48.497

79.444 1.104.196 8.840 173.886 85.440

83.702 1.184.879 0 584.459 90.020

*De subsidie Duurzame ontwikkelingsdoelen is met ingang van de begroting 2025 overgeheveld naar programma Gelijke kansen op talentontwikkeling. **De subsidies Kroon op je Wijk en Seniorenbus zijn vanaf 2025 niet meer nodig, omdat deze organisaties alternatieve financiële ondersteuning ontvangen.

41

Begroting 2025 Verbonden Partijen In het Register verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vindt u in de Paragraaf Verbonden Partijen.

GGD Hart voor Brabant Financieel belang € 37,18 per inwoner voor het jaar 2023

Eigen vermogen 1-1 € 7.376.000

Eigen vermogen 3112 € 4.024.000

Vreemd vermogen 11

Vreemd vermogen 31-12

Resultaat

€ 20.068.000

€ 17.769.000

-/- € 349.000

Risicomanagement De GGD Hart van Brabant wijdt een aparte paragraaf in haar begroting aan weerstandsvermogen en risicobeheersing. De belangrijkste risico’s worden vermeld en toegelicht, inclusief een inschatting van het risicobedrag en de kans waarin een risico zich kan voordoen. Vanaf 2022 is er een risicobedrag van € 1,5 miljoen (ondergrens) tot 5,2 miljoen (bovengrens) ingeschat wat door de algemene reserve gedekt zou moeten worden. Het gaat dan met name om: 

Hoge inflatie en koststijgingen verminderen (kans zeer groot- impact zeer groot €2 miljoen)

De hoge inflatie werkt inmiddels door in zeer forse stijgingen van de personeelskosten (CAOstijgingen) en de materiele kosten (aanpassing van nieuwe inkoopcontracten en in de jaarlijkse prijsaanpassing van lopende afspraken). De GGD krijgt via de indexeringssystematiek (van de gemeente Tilburg) compensatie voor deze loon- en prijsstijgingen. De indexering loopt, met een vertraging, uiteindelijk gelijk met de werkelijke stijging van lonen en prijzen. Het verschil tussen de begrote indexering en werkelijke stijging wordt onder normale omstandigheden opgevangen in de exploitatie of via de algemene reserve. Het verschil is nu dusdanig groot dat de financiële gevolgen van o.a. de nieuwe CAO in 2023 niet opgevangen kunnen worden vanuit de algemene reserve zonder daarbij door de ondergrens (€ 1,5 miljoen) te zakken. 

informatiebeveiliging onvoldoende op orde (kans groot- impact groot € PM)

De impact blijft groot omdat we steeds afhankelijker zijn van de IT-infrastructuur. Er worden maatregelen genomen om de informatiebeveiliging te verbeteren en informatieveilig gedrag van medewerkers te stimuleren. Tegelijkertijd wordt de cyberdreiging steeds groter.

42

Begroting 2025 

Onvoldoende binden en boeien van medewerkers (kans groot-impact groot (€ 825.000 in 2023 tot € 625.000 in de periode 2024-2026)

Het risico dat medewerkers op cruciale functies vertrekken. Er wordt aandacht besteed aan opleiding, ontwikkeling en arbeidsomstandigheden. Het risico wordt versterkt door de aanhoudende schaarste op de arbeidsmarkt. In 2022/2023 heeft een onderhoudstraject cq. actualisatie van het functieboek gelopen. De kosten die dit met zich meebrengt worden zoveel mogelijk binnen de eigen begroting opgevangen middels het transitieplan programma financieel fit & gezond 2023-2026. 

Toenemend aantal specifieke uitkeringen (SPUK’s) (kans klein – impact groot € PM)

Er is sprake van een toenemend aantal specifieke uitkeringen en de daaraan gekoppelde verantwoordingslast. Er wordt een aanzienlijke inzet gevraagd, maar onzeker is of de middelen en de daaraan gekoppelde activiteiten een structureel karakter krijgen. Dit maakt het risicovol om langlopende verplichtingen aan te gaan en de bedrijfsvoering hieromtrent duurzaam te organiseren. 

Niet meer kunnen voortbestaan van de GGD in de huidige vorm (kans middel grootimpact zeer groot)

De coronacrisis leidt tot andere sturing bij crises (van infectieziekten). Dit risico wordt beperkt door beter samen te werken met GGD’s en andere instellingen. 

Indexering gemeentelijke bijdrage (kans middel groot- impact zeer groot € PM)

Het risico dat gemeenten zich niet kunnen vinden in de (afgesproken) indexering. De noodzaak wordt telkens onder de aandacht gebracht. 

Niet invulbare vacatures op vitale functies (kans groot- impact groot € PM)

Het is soms moeilijk om vacatures in te vullen voor vitale functies, wat kan leiden tot achterstanden in het primaire proces. Ondanks gerichte acties, lukt het niet altijd vacante vacatures tijdig in te vullen. 

Hoog ziekteverzuim (kans groot- impact middel groot € 0,9 miljoen)

Dit kan leiden tot achterstanden in en druk op (een deel van de) diensten. Er wordt ingezet op vitaliteit van medewerkers en zo nodig worden doelen bijgesteld. 

Fluctuaties in omzet plustaken (kans middel groot- impact groot € 1 miljoen)

De omzet van plustaken kan veranderen zonder dat de GGD de organisatie hierop kan aanpassen. We beperken dit risico door actief accountmanagement. Na vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2023 is de stand van de reserves: -

Algemene reserve € 0,6 miljoen

-

Bestemmingsreserves € 3,8 miljoen

De algemene reserve is per balansdatum niet toereikend voor de dekking van de risico’s en andere onverwachte ontwikkelingen. De reden waardoor de algemene reserve onder haar ondergrens zakte, heeft een incidenteel en tijdelijk karakter:

43

Begroting 2025 -de verslechterde financiële positie is één op één het gevolg van gestegen personele kosten door het CAO-akkoord 2023 -de (meer)kosten uit het transitieplan programma financieel fit & gezond 2023-2026 Deze hogere kosten worden in de begroting 2024 gecorrigeerd via de indexeringssystematiek van de gemeentelijke bijdrage en leiden incidenteel tot een hogere bijdrage in 2024 voor onze gemeente. Ondanks de verslechterde financiële positie is de verwachting dat het normaal geldend repressief toezicht van de Provincie onverminderd van kracht blijft.

Risico's Dit programma kent geen risico's.

Beleidskaders Programmaplan Samen Gezond Programmaplan Sociale Structuur Burgerberaad woonzorgvisie

44

Begroting 2025

Veiligheid Ambitie Het thema veiligheid raakt ons allemaal. En voor veiligheid zijn we daarom allemaal medeverantwoordelijk. Het begint met ieders ogen en oren in de wijk. En we investeren preventief in mensen en netwerken. Dat richt zich op het voorkómen van veiligheidsproblemen en het bieden van perspectief. Als het nodig is, werken we ook repressief. Tegen wie de spelregels van onze samenleving moedwillig overtreedt, treden we hard op. Qua veiligheidscijfers doen we het op vele fronten goed. Toch ervaren inwoners deze veiligheid niet altijd in hun nabije leefomgeving. Uit het traject met de Wijkveiligheidsscans hebben we geleerd dat inwoners veiligheid vooral associëren met leefbaarheid. Problemen als verkeersoverlast, jeugdoverlast en zwerfafval worden het meest genoemd. Om prettig wonen en leven nu én in de toekomst mogelijk te maken is het belangrijk aandacht te hebben voor deze leefbaarheidsthema’s, bijvoorbeeld binnen de leefbaarheidsteams en contacten via bestuurs- en dorpsraden, buurtpreventieteams en ontmoetingen in de Bossche Buurttent. En om daarnaast aandacht te hebben voor de thema’s die misschien nog niet voelbaar zijn, maar wel een grote inbreuk (kunnen gaan) vormen op de veiligheid van onze inwoners. Dit doen we door de inzet op de prioritaire thema’s binnen het Integraal Veiligheidsplan: ondermijning, maatschappelijke onrust en digitale veiligheid.

De focus die we aanbrengen steunt op een stevig fundament van het complete stelsel van veiligheid en leefbaarheid binnen onze gemeente, onze veilige basis. Veiligheid moet voelbaar zijn voor onze inwoners, nu en in de toekomst. In verbinding staan met andere beleidsdomeinen, partners, inwoners, instellingen en ondernemers is daarbij de sleutel, want samen maken we een veilig ’sHertogenbosch.

45

Begroting 2025

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Op de volgende pagina's ziet u de vertaling van het bestuursakkoord naar outcome-indicatoren ("Wat willen we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat gaan we er voor doen?").

Inwoners en hun naaste leefomgeving Wat willen we bereiken? We willen dat al onze inspanningen bijdragen aan een veilig ’s-Hertogenbosch. Dat betekent dat we zowel naar het objectieve als het subjectieve veiligheidsbeeld kijken. Op basis van de Wijkveiligheidsscans weten we dat inwoners qua veiligheid met name problemen in de nabije leefomgeving zien op het gebied van verkeer, jeugd en zwerfafval. Het is daarom belangrijk om aandacht te hebben voor deze leefbaarheidsthema’s, zodat veiligheid nabij blijft. Het rapportcijfer dat inwoners geven voor veiligheid in hun buurt gebruiken we om de overkoepelende veiligheidsbeleving te meten. Het objectieve beeld houden we in de gaten via het aantal misdrijven. Ook maken we een landelijke vergelijking. Nulmeting Doelstelling 2025 Positie 'sHertogenbosch landelijk (o.b.v. aantal misdrijven per 1.000 inwoners) plek 18 plek 20 Rapportcijfer veiligheid in de buurt 6,9 7,0 Totaal aantal misdrijven per 1.000 inwoners 53,8

52,5

Ambitie 2026

Bron

plek 20

politie

min. cijfer 7,0 gemiddeld

Monitor leefbaarheid en veiligheid

52,0

Politie

Wat gaan we er voor doen? Aanpak overlastgevende jeugd. Preventie, onder andere via programma Bossche Veerkracht (preventie met gezag) Coffeeshopbeleid:  Verplaatsing van de twee coffeeshops aan de Hinthamerstraat, waarna ruimte ontstaat voor een extra coffeeshop aan een uitvalsweg van de gemeente Drugspreventie, met hernieuwde prioritering Inzet op verkeersoverlast:  Verkeersveiligheidsbeleid (onderdeel 'bereikbare stad')  ‘rondje’ binnenstad aanpakken

46

Begroting 2025

Pilot aanpak verkeershufters, met inzet op het aanpakken van huftergedrag, identificatie van veelplegers en het persoonlijk aanpakken daarvan. Leefbaarheid:  Pilot leefbaarheidsboa’s met specifieke aandacht voor zwerfafval en illegale stort  Pilot leefbaarheid in de wijk en afhandelingen van meldingen Online meldpunt straatintimidatie: er is een online meldpunt straatintimidatie bij RADAR (discriminatie.nl), met betrokken partners wordt nog gewerkt aan het vormgeven van een passende afhandeling van meldingen

Ondermijning Wat willen we bereiken? Onze missie is om onze inwoners en organisaties en hun integriteit te beschermen tegen ondermijnende invloeden en ondermijnende criminaliteit op deze manier duurzaam terug te dringen. Dat we zicht hebben op ondermijnende invloeden, zodat we in kunnen zetten daar waar de ondermijnende keten het beste verstoord kan worden. Samen werpen we een dam op tegen de criminele industrie. Waar het gaat om het voorkomen van jonge aanwas is volwaardige participatie van jongeren in de maatschappij de beste manier om criminaliteit te voorkomen. Tegelijkertijd zullen er altijd jongeren zijn waar het niet goed mee gaat, die beïnvloedbaar zijn voor negatieve invloeden en/of het verkeerde pad op raken. Onze missie is om ook voor deze groep nabij te zijn en vroegtijdig hulp en ondersteuning te bieden zodat iedereen mee kan doen in de maatschappij. Waar nodig treden we repressief op. Zorg en veiligheid gaan hierbij hand in hand. We richten ons op de volgende doelstellingen: 1. In de aanpak van ondermijnende criminaliteit staat het zo impactrijk aanpakken van ondermijnende criminaliteit en ondermijnende invloeden centraal. Deze aanpak draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid en is gericht op het bereiken van maatschappelijk effect. Als samenwerkende overheden zijn we weerbaar en betrouwbaar.

Waar het gaat om jonge aanwas in de criminaliteit willen we zo vroeg mogelijk signaleren en passend interveniëren (preventief, curatief en/of repressief), zodat we voorkomen dat jeugd start met onwenselijk of crimineel gedrag óf hiermee kan stoppen.

Wat gaan we er voor doen? Aanpak criminele netwerken en families:  Barrières opwerpen en hinderen Weerbare overheid en maatschappij Voorkomen jonge aanwas in de criminaliteit: deelname in programma Bossche Veerkracht (preventie met gezag) met inzet op veerkrachtige en weerbare jongeren, vroegsignalering en voorkomen en repressie en perspectief

47

Begroting 2025

Maatschappelijke onrust Wat willen we bereiken? Onze missie is om de verdere opbouw en verankering van stevige lokale netwerken te bevorderen, vanuit de overtuiging dat goede netwerken kunnen bijdragen aan het voorkomen van sociale spanningen en maatschappelijke onrust. We verdiepen onze relaties en breiden ze uit naar groepen die we nog niet in beeld hebben, zodat we meer in de haarvaten van de samenleving komen. Ons (online) inzicht, kennis en handelingsperspectief ten aanzien van het voorkomen van maatschappelijke onrust verbetert, waardoor vroegtijdig (zo preventief mogelijk) geïntervenieerd kan worden en mogelijk ook kan worden gewerkt aan het wegnemen van de voedingsbodem voor onrust en geweld. We richten ons op de volgende doelstelling: We proberen opbouwende sociale spanningen en maatschappelijke onrust tijdig te signaleren en tegen te gaan, zodat spanningen en onrust de samenleving niet ontwrichten.

Wat gaan we er voor doen? Systematische en afgestemde aanpak maatschappelijke onrust  Vormen handelingskader  Online strategie Hulp en begeleiding voor jeugd Een volledig netwerk:  Sluitende keten  Gericht investeren in verbinding Waar nodig optreden met gezag

Digitale veiligheid Wat willen we bereiken? Onze missie is een digitaal weerbare samenleving met, op termijn, minder slachtoffers van digitale criminaliteit. We willen zorgen dat inwoners en ondernemers zich (meer) bewust zijn van de risico’s en dat zij weten hoe te handelen, zowel preventief als wanneer zij slachtoffer (dreigen te) worden van digitale criminaliteit. Daarnaast ontwikkelen we onze kennis en kunde op het thema zodat we ‘in control’ komen. We willen weten waar we het over hebben en hoe we ons hiertoe kunnen en willen verhouden. Onze doelstellingen zijn de volgende: 1. Inwoners, bedrijven en instellingen zijn meer weerbaar op het gebied van digitale veiligheid; Als samenwerkende overheden (politie, OM en gemeente) wapenen we ons beter om tegenwicht te bieden tegen nieuwe digitale vormen van criminaliteit.

48

Begroting 2025

Wat gaan we er voor doen? Kennisontwikkeling: we brengen het fenomeen ‘digitale veiligheid’ verder in beeld en maken een vertaling naar ’sHertogenbosch. Zo kunnen we onze aanpak gericht inzetten. Vergroten weerbaarheid tegen gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime:  Ondersteunen inwoners, bedrijven en instellingen Preventieve daderaanpak

49

Begroting 2025

Wat kost het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse baten en lasten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000)

Omschrijving Rekening 2023 Lasten 24.405 Baten -3.220 Saldo van 21.185 lasten en baten

50

Begroting Begroting 2024 2025 28.221 28.152 -1.738 -1.568 26.483 26.584

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 28.095 27.379 27.052 -1.430 -1.449 -5.897 26.665 25.929 25.602

Begroting 2025

Investeringen Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis van bestaand beleid inclusief de toelichtingen. Binnen dit programma staan de volgende investeringen gepland (bedragen x € 1.000)

Vervanging voertuigen THOR

2025 61

2026 0

2027 0

2028 0

61

0

0

0

Subsidies Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken):

Doelstelling/Subsidieontvanger Gedragsverandering voor risico- en criminele jongeren. Halt regio Zuid Polarisatie en radicalisering Het voorkomen en bestrijden van de verdrinkingsdood. Bossche Reddingsbrigade Re-integratie van exgedetineerden Nazorg ex-gedetineerden Subsidie ten behoeve van medische behandelingen van zwerfdieren Verzorging Zwerfdieren Veilige woon- en leefomgeving Buurtbemiddeling Dierenambulance

51

Geraamde verstrekking 2024

Geraamde verstrekking 2025

68.360 86.805

72.024 91.458

12.760

14.410

24.000

24.530

10.000

10.000

64.080 47.730

67.515 50.090

Begroting 2025

Verbonden partijen In het Register verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vindt u in de Paragraaf Verbonden Partijen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Financieel belang € 75,18 per inwoner

Eigen vermogen 1-1 € 15.924.000

Eigen vermogen 3112 € 17.628.000

Vreemd vermogen 11

Vreemd vermogen 31-12

Resultaat

€ 44.539.000

€ 66.848.000

€ 1.526.000

Risicomanagement De 3 belangrijkste risico’s zijn: Grotere prijsstijging overige bestaande lasten Cyberincident/Datalek Ontwikkeling huisvesting nieuwbouw/renovatie en bijbehorende kapitaallasten en huisvestingskosten Het totale bedrag aan risico’s is gekwantificeerd op € 3 miljoen. Bij VRBN bestaat de weerstandscapaciteit uit de algemene reserve die per 31 december 2023 de stand van € 2,4 miljoen had. In de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2024 is de boven- en ondergrens van de algemene reserve gebaseerd op het totaal van de baten in de begroting van VRBN. In de begrotingen vanaf 2024 komt het totaal van de baten boven de € 60 miljoen en daardoor zullen de onder- en bovengrens hoger komen te liggen op respectievelijk € 2,4 miljoen en € 3,2 miljoen. Dit was € 2,0 miljoen en € 2,4 miljoen.

52

Begroting 2025

Risico's Dit programma kent geen risico's

Beleidskaders Gemeentelijk dierenwelzijnsbeleid Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 beleidsregels inzake gedogen van coffeeshops 2022

53

Begroting 2025

Cultureel klimaat Ambitie Cultuurstad van het Zuiden bestaat uit de vele culturele activiteiten, zowel de professionele als die binnen de amateurkunst. Het totaal maakt de gemeente 's-Hertogenbosch een fijne plek voor bezoekers en inwoners. Cultuur in al haar verschijningsvormen draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad, kernen en dorpen als woon- en werkgemeente en aan de lokale economie. De betekenis van Cultuurstad van het Zuiden gaat echter verder. Cultuur brengt mensen in 'sHertogenbosch samen en past daarmee naadloos bij het DNA van 's-Hertogenbosch waarin ontmoeting centraal staat. Het is niet voor niets dat juist hier culturele voorzieningen, evenementen en activiteiten een belangrijke rol spelen in het dagelijkse sociale leven. Zij dragen allemaal bij aan het fijne verblijfs- en leefklimaat van 's-Hertogenbosch. Cultuur vormt bovendien een bron van vernieuwing. Het zet aan tot creëren, beleven en denken. Niet alleen door de autonome (artistieke) waarde van cultuur. Met behulp van cultuur kunnen ook nieuwe paden worden gevonden voor opgaven waarvoor we als samenleving staan. Het is onze ambitie om onze Cultuurstad van het Zuiden verder te versterken. Dat betekent dat we kijken naar alle schakels van de keten.

Waarbij het gaat om jonge talenten, landelijke voorzieningen, topvoorzieningen, de amateurkunstsector en de infrastructuur op het gebied van cultuureducatie. In lijn met de Cultuurnota ‘Cultuur maakt mensen’ zetten we in op innoveren, verrassen en investeren. Wat moet leiden tot een nog aansprekender, prikkelender en diverser cultureel aanbod voor onze inwoners. Binnen dat aanbod kan iedereen op de eigen manier deelnemen aan cultuur. Daarnaast zetten we 's-Hertogenbosch meer op de kaart voor cultuurtoeristen met het kwaliteitsaanbod dat we hier hebben. Dat is niet alleen belangrijk voor de vitaliteit van de culturele organisaties, maar ook voor de gewenste economische spin-off. Door te versterken waar we goed in zijn, door het blijvend innoveren van het aanbod, en door cultuur en mensen nog beter aan elkaar te verbinden, blijven we ook in de toekomst dé Cultuurstad van het Zuiden voor onze bewoners en bezoekers. De drie beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden blijven daarmee onverminderd van kracht.

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Op de volgende pagina's ziet u de vertaling van het bestuursakkoord naar outcome-indicatoren ("Wat willen we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat gaan we er voor doen?").

54

Begroting 2025

Verbinden van mensen Wat willen we bereiken? We betrekken meer verschillende mensen bij het culturele leven, en we betrekken ze sterker door cultuur toegankelijker te maken. Onze speerpunten zijn:  Samenhang in het aanbod van cultuureducatie voor kinderen verbeteren  Amateurkunsten, met name muziek, toegankelijker maken  Actieve en receptieve deelname aan cultuur van nieuw publiek vergroten (publiekswerking) Het bereik van het bestaande cultuurpubliek, bewoners en bezoekers, versterken (publiekswerving) Nulmeting Percentage inwoners dat aangeeft vrijwilligerswerk te doen voor een culturele organisatie 13%

Doelstelling 2025

Ambitie 2026

Bron

13%

15%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling: ’sHertogenbosch is dé Cultuurstad van het Zuiden 28%

30%

35%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage participanten amateurkunst 55%

55%

55%

Monitor cultuurparticipatie

Wat gaan we er voor doen? Middels het cultuurfonds Cultuurparticipatie & Amateurkunst en de subsidieafspraken stimuleren we actieve cultuurparticipatie en de toegankelijkheid van cultuur voor nieuw publiek. We hebben een meerjarige campagne opgezet om mensen (met name kinderen) te motiveren om aan de slag te gaan met amateurkunst. We stimuleren deelname aan amateurkunst met de focus op jongeren via de regeling basisondersteuning amateurkunsten. Deze regeling is per 1 januari 2025 vernieuwd, waardoor ook niet-traditionele organisatievormen op het gebied van amateurkunst in aanmerking kunnen komen voor subsidie. Daarnaast ondersteunen we activiteiten op het vlak van amateurkunsten en participatie via een nieuwe regeling binnen de Cultuurfondsen. Met Huis73 organiseren we de dag van de Amateurkunsten zodat zij zich goed kunnen presenteren en aan ledenwerving kunnen doen.

55

Begroting 2025

We zoeken ruimte en kansen om cultuur en evenementen dichter op de wijken en dorpen te brengen. Na een succesvolle pilot continueren we het Bosch Amateur Cultuurhuis (BACH) en brengen we de huisvesting verder op orde. In 2025 introduceren we de ‘Bossche Pas’. Met deze pas haal je veel meer uit onze gemeente: sport, cultuur en evenementen. Iedereen kan deze pas aanschaffen, maar voor inwoners in armoede is het gratis. De Bossche Zomer wordt in de huidige vorm stopgezet. Enkele betrokkenen bij de Bossche Zomer hebben het plan om te komen tot een nieuwe vorm. Met als doel om via culturele programmering (die samen met wijkbewoners wordt ontwikkeld) het gesprek aan te gaan over belangrijke maatschappelijke thema’s. Met de initiatiefnemers onderzoeken we of en hoe we dit plan kunnen ondersteunen vanuit de gemeente. We willen dat cultuuronderwijs onderdeel wordt van de rijke schooldag oftewel Topdag. We vragen Huis73 om daar een sterke rol in te nemen in samenwerking met andere partners, zoals Stichting Leerorkest en Klas in Kunst, de musea en het Jheronimus Bosch Art Center (JBAC). Door kinderen in aanraking te laten komen met cultuur hopen we dat ze actief worden in de amateurkunst. Met Huis73 werken we aan het vernieuwen van aanbod van cultuureducatie voor kinderen.

In het derde kwartaal van 2024 is een cultuurmakelaar geworven door enkele culturele organisaties in de gemeente 's-Hertogenbosch. Hiermee is invulling gegeven aan de ambitie in het bestuursakkoord om te starten met een tweejarige pilot voor een linking pin voor makers richting onder meer culturele organisaties, bedrijfsleven en gemeente. We leveren input aan Den Bosch Partners zodat deze beter in staat is om ’s-Hertogenbosch als Cultuurstad van het Zuiden actiever uit te dragen met als doel ons nog steviger te positioneren en meer bekendheid te genereren over wat onze gemeente te bieden heeft om publiekswerving te versterken. We brengen het gebruik van accommodaties (amateur)kunst in beeld met maatschappelijk vastgoed om te komen tot een optimaal gebruik van accommodaties in de gemeente, in lijn met de door het gemeenteraad vastgestelde beleid. De verbouwing van Huis73 aan de Hinthamerstraat wordt de komende jaren gerealiseerd. We zien Huis73 als onze meest laagdrempelige voorziening met bibliotheek, amateurkunst en als ontmoetingsplek. Verbouwing van dit historische pand biedt kansen voor de doorontwikkeling van dit binnenstadkwartier. We continueren de ondersteuning van de lokale omroep. We onderzoeken het nieuwe financieringssysteem vanaf 2026 van het rijk en zullen ons beleid daarop gaan aanpassen en zo nodig hiervoor een raadsvoorstel maken.

We geven een impuls aan muziekonderwijs nieuwe stijl we willen een laagdrempelig aanbod van muziekles en zetten daarvoor in op lobby richting het rijk samen met partners als BrabantStad en VNG. We besteden aandacht aan ouderenparticipatie, onder meer door een integrale benadering en via de cultuurfondsen.

56

Begroting 2025

Versterken van het profiel Wat willen we bereiken? We versterken onze kracht door het profiel waarmee we ons onderscheiden en dat door veel mensen herkend wordt aan te scherpen. Onze speerpunten zijn: 

De toonaangevende positie van muziekfestivals, theaterfestivals en –gezelschappen verder ontwikkelen, mede in samenhang met de podia. De aantrekkingskracht van de musea in ’s-Hertogenbosch versterken. Nulmeting Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert als levendig 63%

Doelstelling 2025

Ambitie 2026

Bron

64%

65%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert met: 'er vinden veel kunsten cultuuractiviteiten plaats' 71%

72%

73%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat jaarlijks tenminste eenmaal Bossche festivals bezoekt exclusief Carnaval 64%

65%

66%

Monitor cultuurparticipatie

Wat gaan we er voor doen? We stimuleren dat de culturele podia de programmering gemeentebreed op elkaar afstemmen, zodat voorstellingen op de meest passende podia te zien zijn. In 2023 heeft de gemeenteraad besloten tot de herhuisvesting van het Design Museum in de Citadelpoort. Met de verhuizing krijgt het museum een aanjagende rol in de gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta en geven we het museum de ruimte en kans zich door te ontwikkelen naar een toonaangevend internationaal designmuseum. In deze periode werken we stap voor stap aan de herhuisvesting, waarbij een solide inhoudelijk verhaal met een sterke businesscase de randvoorwaarde is. We bevorderen dat culturele instellingen doorgaan met onder meer talentontwikkeling en publiekswerking.

57

Begroting 2025

We gaan werken met vier subsidieregelingen binnen de cultuurfondsen: 1. Professionele Kunsten,2. Bossche Makersregeling, 3. Cultuurparticipatie & Amateurkunstenactiviteiten en 4. Innovatieregeling. We stimuleren samenwerking op marketing en communicatie, o.a. met Den Bosch partners. Met de verhuizing van het Design Museum naar de Citadelpoort ondersteunen we tevens Het Noordbrabants Museum in de ambitie om de JK Art collectie goed te beheren en te tonen. Dit tilt het museum naar een hoger plan, doordat ook een betere internationale uitwisseling mogelijk wordt. We scherpen samen met het culturele veld het profiel aan van Cultuurstad van het Zuiden. En we maken deze met verschillende projecten nog beter zichtbaar voor bezoekers als inwoners zodat zij ook buiten de muren en hekken van de culturele organisaties in aanraking komen met waar Cultuurstad van het Zuiden voor staat. We continueren de onderlinge samenwerking van BrabantStad op basis van het regioprofiel. In ieder geval met als inzet om gezamenlijk de administratieve lasten voor culturele organisaties te verlichten en de lobby richting het Rijk kracht bij te zetten. De versterking van Cultuurstad van het Zuiden is voor iedereen in 's-Hertogenbosch. We hebben hier samen met de cultuursector een belangrijke rol in te spelen. Maar wij niet alleen. Cultuurstad van het Zuiden draagt ook bij aan een goed vestigingsklimaat.

En komt daarmee het bedrijfsleven ten goede. Daarom zijn we met het bedrijfsleven in gesprek over een duurzame verbinding met de culturele ambities. In 2024 is hiervoor ook een eerste onderzoek gedaan. Ook zien we in dit kader kansen in een samenwerking met het Brabant C, het provinciale publiek-private investeringsfonds voor cultuur. Het nieuwe Theater aan de Parade is succesvol gerealiseerd en in maart 2024 officieel door de Koning geopend. We blijven sturen op de exploitatie. De duurzame continuïteit en financiële gezondheid staat bovenaan. De ervaring op andere plekken in het land leert dat de beginperiode van een nieuw theatergebouw niet gemakkelijk is. We volgen de bedrijfsvoering van het Theater aan de Parade op de voet en zullen toezien op de juiste uitvoering en eventueel noodzakelijke aanpassingen van het bedrijfsplan om uitgaven en inkomsten in balans te krijgen.

Vernieuwen van het aanbod Wat willen we bereiken? We blijven toekomstbestendig door nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Onze speerpunten zijn: 

Het makersklimaat verbeteren, door makers en specifiek startende makers, sterker te ondersteunen en zichtbaarder te maken. Street culture (urban arts) als cultuurvorm in al zijn verschillende uitingen verder ontwikkelen. Nulmeting Aantal aanvragen cultuurfondsen 94 Het percentage inwoners dat het culturele leven van ’sHertogenbosch

58

Doelstelling 2025

Ambitie 2026

Bron

Toename van 5%

Toename van 5%

Cultuurfondsen

Begroting 2025 Nulmeting typeert als bij de tijd, vernieuwend of modieus 51%

Doelstelling 2025

Ambitie 2026

Bron

52%

54%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat deelneemt aan street culture / urbanactiviteiten in ‘sHertogenbosch 48% Toename van 5%

Toename van 5%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage startende kunstenaars dat aanvraag doet bij cultuurfondsen 25%

25%

Cultuurfondsen

25%

Wat gaan we er voor doen? We implementeren het nieuwe atelier- en broedplaatsenbeleid zoals door de gemeenteraad eind 2023 is vastgesteld. Met als uiteindelijk doel om meer ruimte te creëren voor (beginnende) makers en creatieve ondernemers. Bij de beoordeling van subsidieaanvragen betrekken we het cultureel ondernemerschap van de organisaties waarbij maatwerk wordt nagestreefd. We reserveren budget (€ 100.000 per jaar) voor eenmalige projecten die ondersteunend zijn aan de profilering van Cultuurstad van het Zuiden. We implementeren het nieuwe atelier- en broedplaatsenbeleid zoals door de gemeenteraad eind 2023 is vastgesteld, met als uiteindelijk doel om meer ruimte te creëren voor (beginnende) makers en creatieve ondernemers. We onderzoeken nieuwe mogelijkheden om omwille van de gebiedsontwikkeling invulling te geven aan de identiteit van de Bossche Stadsdelta (culturele hotspot, street culture/urban). Met de Bossche Makersregeling geven we een verdere impuls aan de ondersteuning van makers in de gemeente 's-Hertogenbosch. Zij kunnen vanaf 1 januari 2025 bij dit fonds niet alleen projectsubsidie aanvragen, maar ook subsidie voor de zakelijke ontwikkeling van de beroepspraktijk. We hebben een start gemaakt voor de nieuwe kunstenplanperiode 2025-2028. Daarbij hebben we onze verantwoordingssystematiek herijkt.

Uitgangspunten zijn vertrouwen, partnerschap en maatschappelijke meerwaarde. De gemeenteraad heeft de cultuurbegroting voor periode 20252028 vastgesteld eind 2023 waarin het beschikbare budget conform het bestuursakkoord is verhoogd. In de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta zoeken we permanente ruimte voor de urban scene. In het najaar van 2024 zijn de verschillende street-culture-organisaties gefaciliteerd om het plan dat zij gezamenlijk hebben opgesteld te vertalen in een goede business case. Naar verwachting zullen in 2025 nog verschillende acties in dit kader moeten worden genomen. We vergroten de ondersteuning van en zichtbaarheid aan street culture-/ urban-activiteiten, onder meer via structurele subsidies en projectsubsidies, om de aansluiting van het cultuuraanbod bij jongeren te versterken.

59

Begroting 2025

We volgen en evalueren de gesubsidieerde instellingen kritisch en helpen hen om zich verder te ontwikkelen. Met de jaarlijkse regeling Professionele Kunsten ondersteunen we nieuwe initiatieven in onze gemeente. Organisaties die meerjarig ondersteund worden stimuleren we om te blijven vernieuwen middels de nieuwe Innovatieregeling. We faciliteren de ondernemende organisaties door het toestaan van reserves voor ontwikkelingen en innovatie. Binnen de cultuursector zelf willen we meer verbinding aanjagen. We zetten in op meer werkruimten voor startende makers. Hierin hebben we al een belangrijke stap gezet met de realisatie van broedplaats Lokaal 0.62 in voormalig kindcentrum Sterrenbosch in de Maaspoort.

60

Begroting 2025

Wat kost het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse baten en lasten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000)

Omschrijving Rekening 2023 Lasten 25.601 Baten -4.779 Saldo van 20.822 lasten en baten

61

Begroting Begroting 2024 2025 24.097 24.313 -4.108 -3.653 19.989 20.660

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 24.123 23.846 23.841 -3.451 -3.163 -3.147 20.671 20.683 20.693

Begroting 2025

Investeringen Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis van bestaand beleid inclusief de toelichtingen.

Dit programma kent geen investeringen

Subsidies Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken):

Doelstelling/Subsidieontvanger Verbinden van mensen met cultuur Amateurkunsten: overig Amateurkunsten: Stichting Bosch Decor Collectief Beeldende kunsten BKV: Academie voor beeldvorming Beleid Kunst en Cultuur: Inzet BCB 2021-2024 Beleid Kunst en Cultuur: Stichting Engelens Belang Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Lokaal Effectief Bibliotheek informatievoorziening: Stichting Huis73 's-Hertogenbosch en omstreken Bossche Zomer: Cultureel Wijkenprogramma Culturele evenementen: Opera op de Parade Culturele evenementen: Stg. Noord-Zuid bevrijdingsfestival Culturele evenementen: Stichting Bosse Nova: Kunstbende Erfgoed: Heemkundekring Rosmalen Huisvesting amateurkunst: 'sHertogenbosch' VKMHK Huisvesting Amateurkunst: Cultuurhuis BACH Huisvesting Amateurkunst: Drumfanfare Amantius

62

Geraamde verstrekking 2024 7.819.880

Geraamde verstrekking 2025 1.573.570

240 7.550

0 0

10.960

0

24.200

0

320

0

260.470

0

3.815.990

0

328.800

342.870

61.520

0

40.330

0

15.030

0

650

0

4.690

4.500

0

57.150

22.100

21.180

Begroting 2025 Doelstelling/Subsidieontvanger Huisvesting amateurkunst: Koninklijke Harmonie 'sHertogenbosch Kunstzinnige vorming: Stichting Huis73 's-Hertogenbosch en omstreken Podiumkunsten: Minoux Podiumkunsten: Paleis voor Volksvlijt Regeling Basisondersteuning amateurkunsten en georganiseerd muziekonderwijs Regeling Cultuurparticipatie en amateurkunst Stichting DTV Den Bosch Stichting Huis73 'sHertogenbosch en omstreken informatiepunt Digitale Overheid Subsidieregeling Volksfeesten en Herdenkingen Volksfeesten: Ondernemersvereniging KOM Rosmalen (Sinterklaas) Volksfeesten: overig Volksfeesten: Stg. SJV Rosmalen (Koningsdag) Volksfeesten: Stichting Carnaval 't Slotgat Volksfeesten: Stichting Carnavalsorganisatie Nuland Volksfeesten: Stichting Engelens Belang (koningsdag) Volksfeesten: Stichting Jeugdbelangen Nuland Volksfeesten: Stichting Kafland Volksfeesten: Stichting Koningsdag 's-Hertogenbosch Volksfeesten: Stichting Oranje comité Empel Volksfeesten: Stichting Oranje/St Nicolaas comité Vinkel Volksfeesten: Stichting Oranjecomité Nuland Volksfeesten: Stichting Stadspijpers Volksfeesten: Stichting Vrienden Rosmalens Carnaval

63

Geraamde verstrekking 2024 16.070

Geraamde verstrekking 2025 15.410

2.498.140

0

35.800 17.900

0 0

305.330

363.650

0

207.800

278.650 0

289.520 152.000

0

119.490

750

0

9.490 3.650

0 0

1.940

0

800

0

760

0

710

0

800 27.130

0 0

4.390

0

2.630

0

1.660

0

3.290

0

5.520

0

Begroting 2025 Doelstelling/Subsidieontvanger Volksfeesten: Vereniging Oeteldonkse Club Vernieuwen van het culturele aanbod (éénjarige) Subsidieregeling Professionele kunsten Beeldende kunsten BKV: Atelier Beheer Stichting: pand St. Josephstraat Beeldende kunsten BKV: Future of Work Beeldende kunsten BKV: Ongekend Beeldende kunsten BKV: overig Beeldende kunsten BKV: Stichting WILLEM TWEE muziek & beeldende kunst Beeldende kunsten: Atelier Beheer Stichting Beeldende Kunsten: Atelierbeleid Beeldende kunsten: programmering BK Beeldende kunsten: Stedelijk Overlegorgaan voor Kunstenaars Beeldende kunsten: Stichting Grafisch Atelier Den Bosch Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Pop Up Bossche Makersregeling Culturele evenementen: Dukebox Culturele evenementen: Nederlandse Breaking League Culturele evenementen: Stichting Bosch Parade Jheronimus Award 'sHertogenbosch Lucasprijs (best afgestudeerde Kunstacademie) Versterken van het culturele profiel Amateurkunsten: Stichting TAPTOE 's-Hertogenbosch Beeldende kunsten: Stichting Design Museum Den Bosch Beeldende kunsten: Stichting Design Museum Den Bosch

64

Geraamde verstrekking 2024 11.620

Geraamde verstrekking 2025 0

831.620

617.600

0

311.700

65.970

0

40.000

0

12.980

0

2.030 19.500

0 0

37.100

0

0

108.570

10.980

0

12.970

0

64.750

0

333.180

0

0 82.450

181.830 0

17.900

0

119.310

0

10.000

12.500

2.500

3.000

11.069.990

457.800

11.940

0

250.000

250.000

2.448.780

0

Begroting 2025 Doelstelling/Subsidieontvanger Beleid Kunst en Cultuur: Subsidieregeling: fonds Landelijk Onderscheidend Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Internationaal Vocalisten Concours Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting Cement Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting November Music Culturele evenementen: regeling prof. kunsten: Stichting Theaterfestival Boulevard Culturele evenementen: Stichting Cement Culturele evenementen: Stichting Jazz in Duketown Culturele evenementen: Stichting November Music Culturele evenementen: Stichting November Music: Bosch Requiem Erfgoed: Het Noord Brabants Museum Erfgoed: Stichting Jheronimus Bosch Art Center Erfgoed: Stichting Nationaal Carnavalsmuseum Oeteldonks Gemintemuzejum Erfgoed: Stichting P.M. Slager Podiumkunsten 'sHertogenbossche beiaardier Stichting Podiumkunsten: Koningstheateracademie Podiumkunsten: Matzer theaterproducties Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Matzer Theaterproducties Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Stichting Panama Pictures Podiumkunsten: regeling prof. kunsten: Stichting Theater Artemis

65

Geraamde verstrekking 2024 363.460

Geraamde verstrekking 2025 0

219.770

0

59.070

0

44.360

0

531.940

0

29.830

0

96.590

0

59.660

0

59.660

0

847.620

0

11.490

0

6.280

0

74.410 6.660

0 0

68.520

0

15.510

0

40.150

0

38.910

0

99.090

0

Begroting 2025 Doelstelling/Subsidieontvanger Podiumkunsten: Stichting Bach Cantates 's-Hertogenbosch Podiumkunsten: Stichting Jazz Werkplaats Podiumkunsten: Stichting Orgelkring Hendrik Niehoff Podiumkunsten: Stichting Theater Artemis Podiumkunsten: Stichting Verkadefabriek Podiumkunsten: Stichting Vrienden Kamermuziek 'sHertogenbosch Podiumkunsten: Stimulering podiumproducties: Stichting Verkadefabriek Podiumkunsten: Zuid Nederlandse Theater Maatschappij (ZNTM) bv Podiumkunsten/Beeldende kunsten: Stichting WILLEM TWEE muziek en beeldende kunst Subsidieregeling Innovatieregeling Versterken van het culturele profiel + Verbinden van mensen met cultuur + Vernieuwen van het culturele aanbod BCB 2025-2028 PM post Subsidieregeling Professionele Kunsten 2025-2028

66

Geraamde verstrekking 2024 7.560

Geraamde verstrekking 2025 0

17.900

0

5.370

0

9.770

0

689.900

0

35.630

0

42.030

0

3.710.550

0

1.167.580

0

0

207.800

0

18.481.540

0 0

19.000 18.462.540

19.721.490

21.130.510

Begroting 2025

Verbonden partijen In het Register verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vindt u in de Paragraaf Verbonden Partijen.

Zuid-Nederlandse Theatermaatschappij ’sHertogenbosch BV Financieel belang € 18.000 (aandelenkapitaal) € 3,9 mln subsidie 2025 (afgerond)

Eigen vermogen 1-1 € 3.012.606

Eigen vermogen 3112 € 3.012.487

Vreemd vermogen 11

Vreemd vermogen 31-12

Resultaat

€ 1.132.369

€ 4.220.552

€ -/- 118

Risicomanagement De belangrijkste risico’s zijn de toekomstige exploitatie van het nieuwe Theater en de reserveopbouw. Toekomstige exploitatie: De eerder ingediende meerjarenraming is door de RvC opnieuw getoetst op houdbaarheid in het najaar van 2023. Na dit onderzoek meldde de RvC dat de meerjarenraming weliswaar op onderdelen moet worden aangepast maar dat het eindresultaat 2024, alsmede de meerjarenbegroting ongewijzigd blijft. Reserveopbouw: In de bouwperiode zijn extra kosten gemaakt voor voorzieningen in het nieuwe theater. (€ 2,25 mln) Deze kosten zijn conform afspraak verschuldigd aan de gemeente. De RvC heeft aangegeven niet in staat te zijn geweest om hiervoor voldoende te reserveren. De reserve positie is daarmee lager dan verwacht. Maatregelen   

67

Meer toezicht en sturing van de RvC. Scherper en frequenter informeren van de aandeelhouder dmv kwartaalrapportages, en opvoeren van het aantal overleggen.

Begroting 2025  Uitbreiden van het aantal commissarissen binnen de RvC Met de aandeelhouder onderzoeken naar mogelijkheden voor tijdelijke financiering van verplichtingen (€ 2,25 mln)

68

Begroting 2025

Risico's Dit programma kent geen risico's

Beleidskaders Atelier- en broedplaatsenbeleid Cultuurbegroting 2025-2028 Kaders cultuurbeleid vanaf 2021

69

Begroting 2025

Gelijke kansen op talentontwikkeling Ambitie We creëren gelijke kansen voor alle jongeren, zodat zij hun talenten kunnen ontwikkelen. In onze benadering staat de omgeving van de jongeren centraal: de situatie thuis, op school, maar ook in de wijk. We willen positieve ervaringen toevoegen die helpen bij het ontdekken en ontwikkelen van talenten. Alle jeugdigen kunnen kansrijk opgroeien, ook al zijn er soms ingewikkelde problemen thuis. Als het nodig is, is er tijdig passende hulp op logische plekken voor de jeugdigen. Samen met de community van Bossche partners hebben we de Actieagenda Gelijke Kansen ontwikkeld. Deze voeren we de komende jaren uit. We zetten in op de vijf sporen: nieuwe ervaringen opdoen, steun en stimulans van ouders en omgeving, integraal buitenschools aanbod, talenten ontwikkelen en passende keuzen maken. Dit kunnen we alleen samen met onze partners realiseren. Dankzij het onderwijskansenfonds kunnen we snel inspelen op kansen en knelpunten in talentontwikkeling. We stimuleren dat alle kinderen in het basis- en voortgezet onderwijs kennismaken met de lokale geschiedenis, het verenigingsleven, cultuur en elkaar. We ontwikkelen onderwijshuisvestingsbeleid en verhogen het tempo van de vervangings- en uitbreidingsopgave, zodat de onderwijshuisvesting talentontwikkeling mogelijk maakt. Ook via het jongerenwerk en jongerenparticipatie dragen we hieraan bij.

De coronamaatregelen hebben grote invloed gehad op jongeren. Deze werken nog steeds door. Daarom ontwikkelen we voor jongeren een Actieplan Mentaal Welzijn. Daarnaast blijven we inzetten op het voorkomen van en de aanpak tegen: schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid. We implementeren de voorstellen uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugdhulp en gebruiken de daarvoor bestemde middelen om de transformatie van de jeugdhulp te versnellen. We werken daarvoor lokaal samen waar dat kan en regionaal waar het moet. Om te bekijken hoe we meer hulp in nabijheid van de jeugdigen kunnen organiseren, gaan we lokaal in gesprek met jeugdigen, hun ouders en met de voor 's-Hertogenbosch belangrijke jeugdhulpaanbieders. Naast onze lokale inzet, werken we regionaal aan passender (zwaardere vormen van) jeugdhulp. Als thuis opgroeien niet mogelijk is, streven we naar gezinsgericht verblijf. We werken ook (boven)regionaal aan het verbeteren van de jeugdbeschermingsketen. Betere samenwerking, minder overdrachten en meer snelheid is daarin ons streven. We blijven met de gemeenten in de regio Noordoost-Brabant de jeugdhulpaanbieders contracteren. Daarmee beperken we de administratieve lasten voor aanbieders en onszelf, en kunnen we een goede gesprekpartner zijn voor jeugdhulpaanbieders. We werken hierbij samen met partners in de gemeente en in de regio.

Ook zorgen we voor een goede samenwerking tussen het preventieve jeugdbeleid, de jeugdhulp, en openbare orde en veiligheid.

70

Begroting 2025

Doelstellingen De ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Op de volgende pagina's ziet u de vertaling van het bestuursakkoord naar outcome-indicatoren ("Wat willen we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat gaan we er voor doen?").

Talentontwikkeling Wat willen we bereiken?  Alle jongeren krijgen de kans om hun talenten te ontwikkelen.  Jongeren zijn mentaal weerbaar. Opgaven die voortkomen uit het Onderwijshuisvestingsbeleid lossen we effectief en versneld op. Nulmeting Het percentage jongeren dat onvoldoende mentaal welzijn ervaart 27%

Het percentage kinderen van 0-4 jaar met een indicatie dat deelneemt aan de voor- en vroegschoolse educatie (VVEarrangementen) -/Het percentage leerlingen dat voortijdig het onderwijs verlaat 1,8%

Doelstelling 2025

Ambitie 2026

Bron

22%

20%

GGD Corona Gezondheidsmonitor 2021 (gemeten volgens de MHI-5)

> 90%

>95%

Peutermonitor

< 2%

<1,5%

DUO

Wat gaan we er voor doen? Voor jongeren van 12-27 jaar: ·Met de onderwijsinstellingen voor mbo, hbo en wo maken we duurzame afspraken binnen het Bossche Onderwijsinnovatie Akkoord uit. Studenten werken aan multidisciplinaire en multilevel opdrachten binnen de thema’s Groen & Gezond, Data en Duurzaamheid.

71

Begroting 2025

·We geven uitvoering aan de wet van School naar Duurzaam Werk met beoogde inwerkingtreding 1 augustus 2025 waarin extra aandacht is voor de doelgroep 23-27 jaar om vroegtijdig schoolverlaten tegen te gaan. ·We voeren, samen met onderwijspartners, andere maatschappelijke partners en werkgevers, het actieplan mentale gezondheid uit waarbij we integraal samenwerken. ·We zetten Bossche Veerkracht in om zowel intern als extern de schotten tussen domeinen en organisaties weg te nemen en de samenwerking te optimaliseren. Daarmee willen we kwetsbare jongeren beschermen, criminele carrières doorbreken, en jonge aanwas verminderen. Voor kinderen van 0-12 jaar: ·Onderwijskansen- en VVE-beleid: Met Voor- en vroegschoolse educatie zetten we in op (taal)ontwikkeling met als doel een goede start in het basisonderwijs. Dit doen wij onder meer door een dekkend aanbod van (VVE-)peuterarrangementen, een goede toeleiding er naar toe, taalstimulerende activiteiten en tevens gerichte inzet op de motorische ontwikkeling. Met het Onderwijskansenbeleid zetten we in op het voorkomen dan wel verkleinen van taalachterstanden bij kinderen in de leeftijd van 0-13 jaar door taalstimulerende activiteiten als ook het nieuwkomersonderwijs. ·We zetten samen met de scholen in het primair onderwijs een professionaliseringstraject op voor docenten om ambitiebewust handelen in het onderwijs te bevorderen.

·Samen met het primair en voortgezet onderwijs werken we aan een soepele overgang, met oog op het kansrijk plaatsen en het verminderen van afstroom op het middelbaar onderwijs. Ten behoeve van het opzetten van effectieve interventies zal er eerst een verkenning worden gedaan. Voor jongeren van 4-18 jaar: ·Bossche Educatieve Agenda: Samen met de kinderopvang, het basis- en voorgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs en onze educatieve partners waaronder Huis73 en 's-PORT voeren we de Bossche Educatieve Agenda uit met als doel dat ieder kind en iedere jongere zich kan ontwikkelen tot een zelfbewuste en (veer)krachtige inwoner. ·We stellen het Integraal Huisvestingsplan 2026-2040 voor de onderwijshuisvesting 0-18 jaar vast. ·We continueren TOP-tijd. Een verrijkte schooldag voor kinderen en jongeren in de wijk West en Noord. Onder en na schooltijd, maar ook tijdens vakanties of studiedagen doen kinderen mee aan allerlei activiteiten op het gebied van sport, cultuur, gezondheid, sociale vaardigheden en techniek. ·We ondersteunen de brugfunctionarissen die op 11 scholen in de stad gaan starten met de focus op het overbruggen van de kloof tussen thuis en school voor de ontwikkeling van jonge inwoners. Het plan omvat onder andere een professionaliseringstraject, en een lerende aanpak voor continue evaluatie en verbetering. ·We breiden Talent2Teach uit.

Leerlingen uit het voortgezet onderwijs krijgen een pedagogischdidactische cursus van pabo studenten, waarna ze leerlingen van de groepen 6,7 en 8 van basisscholen gratis begeleiden bij hun schoolwerk. ·We geven een impuls aan het thuiszitterspact door o.a. een aanjager aan te stellen waarmee het aantal thuiszitters afneemt en de periode van thuiszitten wordt verkort. ·We continueren de inzet van o.a. de leerplichtambtenaren, doorstroomcoaches, de onderwijsmakelaar, aanwezigheidscoach en Traject Op Maat om schooluitval tegen te gaan. ·We zetten via Bossche Veerkracht in op het doorbreken van ronselmechanismen in en rond schoolgaande jongeren in primair en voortgezet onderwijs door het versterken van de jeugdtafels in kennis, professionals, interventies en informatiebeeld. ·Voortzetten city-trainers aanpak. ·Permanent huisvesten van de ISK vanaf januari 2025 in de vrijkomende Aartshertogenlaan 108.

72

Begroting 2025

Jeugdhulp Wat willen we bereiken? 

Tijdiger ambulante jeugdhulp beschikbaar op voor jeugdige logische plekken. Als er jeugdhulp nodig is, streven naar betere samenwerking tussen de toegangsverleners.  Meer jeugdigen zo thuis mogelijk laten opgroeien. Jeugdigen beter beschermen als hun ontwikkeling gevaar loopt. Nulmeting Het aantal jeugdigen in verblijf 375 Het percentage jeugdigen <18 jaar dat jeugdhulp krijgt 12% Het percentage ouders dat vindt dat de hulp aansluit bij de vraag 80%

Doelstelling 2025

Ambitie 2026

Bron

330

325

CBS

12%

12%

CBS

82%

82%

Cliëntervaringsonderz oek jeugdhulp

Wat gaan we er voor doen? Wij blijven actief betrokken in de lobby op gemeentefinanciën voor jeugdhulp en de hervormingsagenda. Dit doen we via de Algemene Ledenvergadering (ALV) en via de Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs, beide van de VNG. De VNG spreekt namens gemeenten met het Rijk. Ook zijn wij als ’s-Hertogenbosch namens de regio Noordoost-Brabant vertegenwoordigd in het bestuurlijk en ambtelijk netwerk J42. We werken aan een netwerk met partners die zich op de een of andere manier bezighouden met scheiden en sluiten aan bij ‘alsjeuitelkaargaat’. Dit doen we om een compleet en passend aanbod te hebben voor alle fases van problemen in relaties tot en met scheiden. We zetten in op betere toekomstplannen voor jongeren vanaf 16 jaar die jeugdhulp met verblijf ontvangen, zodat zij bij het uitstromen uit verblijf beter weten waar ze aan toe zijn op het gebied van wonen, school en werk, inkomen, sociale netwerk en welzijn. Dit is met name een actiepunt dat in het regionaal uitvoeringsplan staat en waarvoor het gesprek met de aanbieders gevoerd wordt. Groen is een vrij toegankelijke voorziening waar gewerkt wordt aan mentaal welbevinden. De huis- en jeugdartsen verwijzen kinderen, jongeren van 4 tot 23 jaar en hun ouders naar Groen. Deze voorziening is in 2024 gestart en wordt in 2025 uitgebouwd. Het is een collectieve voorziening met een groepsgerichte- en individuele aanpak.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14552713/5