CConstaterende datDelft
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2023 na erratum

Raadsvergadering 27 juni 2024, gemeente DelftBij agendapunt: Voorstel van het college aan de raad inzake jaarstukken 2023 (2424343)39.299 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Realisatie t/m 2022

Goed wonen Investeringsplan Brug Professor Schoemakerplantage Brug Professor Schoemakerplantage bijdrage van derden Parkeerplaatsen Roland Holstlaan Riool Teding v Berkhoutlaan Riool Teding v Berkhoutlaan Totaal investeringen

Beschikbaar vanaf 1-1-2023

Begroot 2023

Realisatie 2023 Jaar van start en gereed

-

103

-

-

267

2022-xxxx

-

-103

-

-

-162

2022-xxxx

410 285 -69

14 -

396 285 -69

100 -

40 27 -

2023-2024 2023-2024 2023-2024

626

14

612

100

172

Toelichting De investering 'Brug professor schoemakerplantage' zijn twee fietswandel-bruggen. Deze bruggen zijn geplaatst om de wijk te ontsluiten.

Programma-verantwoording / Goed wonen

53

Jaarstukken 2023

Voorstellen tot afrekening van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000 Moties en toezegingen nav BP Schieoevers Noord Totaal afrekening bestemmingsreserve:

Storting / Lasten 174 174

Onttrekking / Baten

-

Toelichting Bestemmingsreserve Schieoevers In de Kadernota 2023 is voor de uitvoering van moties en toezeggingen over het bestemmingsplan Schieoevers Noord een incidenteel budget € 174.000 opgenomen. We stellen de raad voor dit budget door bestemming van het resultaat (reserve Schieoevers) te verschuiven naar 2024 ten behoeve van verdere uitwerking van de moties en toezeggingen op het bestemmingplan Schieoevers-Noord.

Programma-verantwoording / Goed wonen

54

Jaarstukken 2023

Schone en veilige stad Algemeen We zetten in op een woon- en leefomgeving die aantrekkelijk is voor bewoners, bezoekers en mensen die hier werken. De inzet is een schone leefomgeving waar mensen prettig kunnen verblijven. En we werken aan een veilige stad, waarin criminaliteit en onveiligheid het dagelijks leven niet verstoren. Dit programma sluit aan bij de bestuurlijke accenten 'een gezonde en veilige stad' en 'een duurzame stad'. We hebben in 2023 succesvol een aanvraag ingediend voor Preventie met Gezag als onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Samenvatting Het beheer en onderhoud heeft als doel het in stand houden van een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte, waar het goed toeven is. Er zijn twee soorten onderhoud van de openbare ruimte: groot onderhoud en dagelijks onderhoud. Daarnaast bestaat ook de vervanging aan het einde van de levensduur. Het niveau van onderhoud is gericht op de ondergrens van duurzaam technische instandhouding waarbij kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Het merendeel van de stad wordt op niveau C onderhouden. Met uitzondering van de binnenstad en het Agnetapark die op niveau B worden onderhouden.

In het beheerplan wegen, straten en pleinen is aan de hand van inspecties geconstateerd dat het onderhoudsniveau door de ondergrens van niveau C is gezakt en zijn in het beheerplan aanvullende budgetten aangevraagd en toegekend om de achterstanden in te lopen. Sinds 2020 zien we dat de openbare ruimte meer gebruikt wordt. Gebruikers verwachten meer van de openbare ruimte, gebruiken de openbare ruimte intensiever. In het gesloten circuit Reiniging vallen alle kosten en inkomsten die gerelateerd zijn aan de afvalinzameling en de verwerking. In 2015 is het besluit genomen om over te gaan tot omgekeerd inzamelen. In 2022 is de uitrol van het voortraject van grip op grondstoffen voltooid, de laatste ondergrondse containers zijn in het eerste kwartaal van 2023 geplaatst. In de binnenstad en hoogbouw wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot nascheiding van PMD (plastic, metaal en drankverpakkingen). Delft wil een veilige stad zijn. Waar mensen niet worden belemmerd door criminaliteit en onveiligheid en waar inwoners zich veilig voelen in hun eigen buurt en stad. Dit doen wij zoveel mogelijk samen met de stad. In 2023 werkten we samen met inwoners, sociale partners en partners in het veiligheidsdomein en het fysieke domein. Door de toekenning van rijksmiddelen voor Preventie met Gezag is een stevige intensivering van onze aanpak op jeugdcriminaliteit mogelijk gemaakt.

Op de langere termijn verwachten we dat dit tot een daling van de jeugdcriminaliteit zal leiden.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Schone en veilige stad Streven: PB Stand: JR 2023 2023 % Voelt zich veilig in de buurt

89%

86%

% Tevreden bewonersover openbare ruimte

78%

79%

Jeugdcriminaliteit: % minderjarige verdachten

12%

12%

Veiligheidsindex: misdrijven

-2%

- 4%

Toelichting: • % Voelt zich veilig in de buurt: In 2015, 2017 en 2019 was het percentage 86%. 2021 was uniek vanwege het coronajaar waardoor het aantal misdrijven lager is geweest en het gevoel van veiligheid

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

55

Jaarstukken 2023

• •

omhoog ging tot zelfs 89%. Dit percentage lijkt in 2023 weer te zijn teruggekomen op het niveau (86%) van voor de coronaperiode, hoewel het aantal misdrijven in Delft wel verder gedaald is. Jeugdcriminaliteit: % minderjarige verdachten: dit percentage is in 2023 op 12 % uitgekomen. In 2022 was dit percentage 16%. Veiligheidsindex: misdrijven: in Delft is het aantal misdrijven gedaald waarmee de doelstelling van 2023 is gerealiseerd, terwijl de trend in Nederland is dat het totaal aantal misdrijven in 2023 weer is toegenomen. Afname zit in diefstal vanaf/uit (motor)voertuigen, vermogensdelicten en horizontale fraude (online handel, betalingsmiddelen, identiteit etc.).

Resultaten Schone stad De maanden oktober en november 2023 waren zeer nat. Tussen 10 oktober en 10 november is in Delft 360 mm neerslag gevallen. Dit heeft gelukkig niet voor veel problemen in de stad gezorgd. Goed zichtbaar was dat de genomen maatregelen gewerkt hebben. Overal is te zien dat sinds 10 oktober de grondwaterstand als gevolg van de neerslag hoger staat dan gemiddeld. Vaststellen diverse beheerplannen In het afgelopen jaar is 85% van de beheerplannen geactualiseerd of nieuw opgesteld. Het gaat hierbij om de beheerplannen Civiele constructies, Wegen, Straten en pleinen, Groen, Water en recreatie, Schoon, Speelvoorzieningen en Verkeersregelinstallaties. Met het vaststellen van de beheerplannen geven we inzage in de staat van de openbare ruimte en de benodigde financiële middelen voor de komende jaren. Ophoging openbare ruimte en vervanging riolering Op verschillende locaties is begonnen met rioolwerkzaamheden en zijn straten vervangen. In Hof van Delft is een grote vordering gemaakt met het rioolvervangingsproject. In Tanthof omgeving Fuutlaan is gestart met de rioolwerkzaamheden en het gevel tot gevel vervangen van de openbare ruimte. Ook zien we op verschillende locaties in de stad een toename in de hoeveelheid calamiteiten als gevolg van de verouderde staat van de riolering. Voorbeelden hiervan zijn onder meer Gasthuislaan, Ronald Holstlaan en Herman Gorterhof.

Vergroenen openbare ruimte en watergerelateerde klimaatmaatregelen Op diverse plekken in de stad zijn we aan het vergroenen en brengen we watergerelateerde klimaatmaatregelen aan. Zo is het riool in Hof van Delft/Westerkwartier aangepast, waardoor het niet alleen water af kan voeren, maar ook kan infiltreren in de bodem. Zo ook op het Bagijnhof waar we niet alleen naar het vergroenen hebben gekeken, maar ook naar de mobiliteitsmaatregelen, dit in overleg en samenwerking met de bewoners. Ook zijn er op diverse plekken locaties vergroend en voeren we gesprekken met bewoners over de vergroening van de leefomgeving. Denk hierbij aan Carthuyzerplein, Van der Dussenweg, Nieuwelaan en Scheepmakerij. Renovatie Kanaalweg Als gevolg van diverse vertragingen door onder meer werkzaamheden van de nutspartijen is dit project nog niet tot afronding gebracht. Aanleg glasvezel Verschillende partijen zijn in Delft begonnen met de aanleg van glasvezel. Voor de schade die ontstaat aan de openbare ruimte als gevolg hiervan krijgt de gemeente een degeneratievergoeding. Deze vergoeding wordt gedoteerd in de voorziening degeneratievergoeding. De herstelkosten van de schade in opvolgende jaren worden hieruit gedekt. Diverse werkzaamheden aan civiele constructies In 2023 hebben we opnieuw diverse houten fiets- en voetgangersbruggen vervangen door de circulaire Delftse standaardbrug.

Na intensieve voorbereiding zijn we begonnen met de werkzaamheden aan de Hoogbrug en zijn door heel de binnenstad kades opgeknapt.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

56

Jaarstukken 2023

Resultaten Veilige stad Openbare orde en veiligheid We hebben in 2023 een actieve bijdrage geleverd aan een veilig en aantrekkelijk woon- en leefklimaat in Delft. De door de gemeenteraad vastgestelde prioriteiten voor het veiligheidsplan 2023-2026 'Samen veilig in Delft' waren hierbij leidend. Daarnaast blijft er vanuit de reguliere aanpak aandacht voor het terugdringen van de High Impact Crimes (HIC), het tegengaan van huiselijk geweld en het vergroten van de weerbaarheid van de inwoners van Delft. In dit kader is onder meer uitvoering gegeven aan een activiteitenkalender weerbaarheid. Ondermijning De gemeentelijke aanpak van ondermijning hebben we in 2023 op vele punten kunnen intensiveren. Zo hebben we het Bibob-beleid verbreed naar de toetsing van aanvragen voor subsidies, evenementen, omgevingsvergunningen en bij aanbestedingen en voor horeca de toetsing geïntensiveerd. We kijken terug op een nuttige inzet door gemeentelijke toezichthouders en controleurs Openbare Ruimte, Bouwen en Bijzonder Onderzoek bij de afhandeling van signalen en casuïstiek. Ook is geïnvesteerd in verdiepende trainingen voor toezichthoudend personeel om tekenen van ondermijning nog beter te kunnen signaleren. Ook is stevig ingezet op het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid tegen ondermijning.

Zo zijn scholieren via het project Dealbreakers gewezen op de gevaren van fout geld, is informatie over ondermijning op de gemeentelijke website geactualiseerd voor onze inwoners en voor ondernemers. 2023 was verder het jaar waarin we begonnen zijn om met het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK) beter gebruik te maken van informatie bij de ondermijningsaanpak. In 2024 ronden we dit verder af met de laatste nu nog ontbrekende programmatuur. Ten slotte levert het in de praktijk brengen van het actieplan Mensenhandel en de meldroute via de aandachtsfunctionaris mensenhandel waardevolle signalen op waarop we samen met partners hebben kunnen acteren. Overlast In 2023 hebben we aandacht gehad voor de bestrijding van de verschillende overlastvormen. De integrale aanpak van (studenten)woonoverlast is doorgezet en verder geïntensiveerd. Daarnaast zijn de verschillende werkwijzen voor de aanpak van jeugdoverlast en de overlast door drugshandel geëvalueerd en geupdatet. Verder is er veel focus gelegd op de aanpak van overlast door personen met verward en/of onbegrepen gedrag. Deze problematiek is verder in kaart gebracht; samen met de verschillende partners uit het veiligheids- en sociaal domein ontwikkelen we hiervoor een werkwijze. Tot slot is er geadviseerd op de werkafspraken met in- en externe partners rondom de tijdelijke Noodopvang Asielzoekers om overlast te voorkomen.

Radicalisering, extremisme en polarisatie Naast de reguliere uitvoering van onze aanpak radicalisering, extremisme en polarisatie, stond in 2023 de doorontwikkeling van de aanpak centraal. Zo is een start gemaakt met de herijking van de lokale persoonsgerichte aanpak, is de ontwikkeling van een methodiek gericht op het bereiken van verschillende gemeenschappen en het verminderen van maatschappelijk ongenoegen vanuit het Strategisch Netwerk Polarisatie en Radicalisering voltooid en zijn de aanbevelingen vanuit de evaluatie naar de expertisepool doorgevoerd. Tot slot is voor alle aandachtsfunctionarissen radicalisering een werkbijeenkomst georganiseerd; dit keer met als thema rechts-extremisme. Ook zijn we vanuit Delft initiatiefnemer en coördinator van de nieuwe landelijke klankbordgroep Preventie & Intervisie. Jeugdcriminaliteit & Preventie met Gezag In 2023 heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid € 3 miljoen toegekend aan de gemeente Delft voor de uitvoering van het programma Preventie met Gezag. Daarmee is dit het eerste programma dat uitgevoerd wordt binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid in Delft-West. We besteden de middelen aan interventies die bijdragen aan een positief ontwikkelingsperspectief voor jongeren, om te voorkomen dat zij in aanraking komen met criminaliteit en/of overlast of daar verder in afglijden.

Waar dat nodig is, stellen we duidelijke grenzen. Het programma geeft ruimte om nieuwe initiatieven te ondersteunen, maar ook om bestaande interventies te verstevigen of te verbreden. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de Persoonlijke Aanpak Delft, die verbreed is om afglijden naar crimineel en/of overlast gevend gedrag (eerder) te voorkomen. De pilot 'Dealbreakers’, gericht op het

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

57

Jaarstukken 2023

voorkomen van jeugdcriminaliteit vanuit het onderwijs, hebben we ook dit jaar uitgevoerd en zal in 2024 eveneens verbreed worden. Delft heeft een aanpak op een criminele jeugdgroep. De lokale en regionale samenwerking daarop is het afgelopen jaar verder verstevigd. Gedigitaliseerde criminaliteit In 2023 hebben we een gestructureerde aanpak ontwikkeld voor gedigitaliseerde criminaliteit waarbij de focus ligt op preventie. De inzet richt zich op bewustwording en herkenning, eigen verantwoordelijkheid en preventie onder meer door het organiseren van informatieavonden digitale weerbaarheid en interventies op middelbare scholen. Daarnaast is een congres over cybersecurity georganiseerd waar 220 ondernemers bij aanwezig waren.Tot slot zoeken we op dit onderwerp actief de samenwerking in regionaal verband. Crisisbeheersing De aanbevelingen vanuit de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s hebben nieuwe inzichten gebracht voor de doorontwikkeling van de gemeentelijke crisisorganisatie. Deze zijn verwerkt en meegenomen in de implementatie. Er is in regionaal verband gewerkt aan het versimpelen van de planvorming en deze praktischer en leesbaarder te maken. Er is geïnvesteerd in het trainen en oefenen van de staande gemeentelijke crisisorganisatie.

Ook het college besteedt regelmatig aandacht, bijvoorbeeld door middel van oefeningen, aan het thema crisisbeheersing om de kennis op peil te houden. De Veiligheidsregio Haaglanden heeft in januari het Regionaal Risicoprofiel en het Regionaal Beleidsplan Rampenbestrijding en Crisisbeheersing definitief vastgesteld. Deze plannen bieden de basis voor de prioriteiten de komende drie jaar. Dierenwelzijn De gemeente Delft vindt het welzijn van dieren belangrijk en wil dit bevorderen. In 2023 heeft Wildopvang Haaglanden haar intrek genomen in het Delftse Hout voor de opvang van wilde dieren en heeft de gemeente de Wulp, Vogelklas Karel Schot. ’t Julialaantje en de dierenambulance financieel ondersteund. In augustus 2023 is dierenambulance Centrum Zuid-Holland onverwachts gestopt en heeft dierenambulance De Wijs de dienstverlening overgenomen.

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2022

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2023 begroot na wijziging / realisatie

Schone en veilige stad Baten Lasten

35.331 64.586

32.732 60.625

34.902 64.543

36.095 67.928

1.193 -3.386

Saldo Schone en veilige stad

-29.255

-27.892

-29.640

-31.833

-2.193

Het resultaat wijkt € 2.193.000 nadelig af van de begroting.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

58

Jaarstukken 2023

Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 11 Crisisbeheersing en brandweer 12 Openbare orde en veiligheid 21 Verkeer en vervoer 57 Openbaar groen en (openlucht) 63 Inkomensregelingen 72 Riolering 73 Afval 74 Milieubeheer 75 Begraafplaatsen en crematoria

I/S

R/O I I I I I I I I I

R R R R R R R R R

Totaal

Totaal

Lasten

Baten

-542 397 -1.907 -651 244 134 257 -71 -54

-563 386 -2.869 -582 248 407 -318 -71 -23

21 11 963 -69 -4 -273 575 -31

-2.193

-3.386

1.193

Storting Onttrekking -

-

-

-

-

-

Toelichting Binnen het programma Schone en veilige stad zijn verschillende taakvelden opgenomen. De taakvelden Crisisbeheersing en brandweer en Openbare orde en veiligheid vallen onder 'Veilige stad'. De taakvelden Verkeer en vervoer, Openbaar groen, Inkomensregelingen, Riolering, Afval, Milieubeheer, en Begraafplaatsen en crematoria vormen samen het deel 'Schone stad'. De taakvelden Riolering en Afval behoren tot de gesloten circuits. Veilige stad 11 Crisisbeheersing en brandweer € 542.000 nadeel De reden voor de overschrijding op lasten en baten is de afrekening van het Functioneel LeeftijdsOntslag (FLO) door de Veiligheidsregio. De afrekening 2023 viel hoger uit dan verwacht, in verband met de nieuw aangenomen CAR-UWO veiligheidsregio’s en daaruit volgende loonsverhogingen. Ook werd de Veiligheidsregio geconfronteerd met het bericht van de Belastingdienst dat over een deel van de FLO-uitkering (spaarbedragen) ook een RVU-heffing (Regeling voor Vervroegde Uittreding) dient te worden afgedragen. Dit is over de jaren 2022 en 2023 niet gebeurd en moest worden hersteld. Deze kosten moesten in 2023 worden opgevangen en hebben bijgedragen aan deze overschrijding. De verhoging vanwege deze indexering CAR-UWO zal structureel worden doorgevoerd.Ook de RVU-heffing wordt een structurele aanvulling op de FLO.

12 Openbare orde en veiligheid € 397.000 voordeel Door krapte op de arbeidsmarkt is de benodigde handhavingscapaciteit voor Toezicht en Handhaving en de benodigde juridische capaciteit voor nieuwe beleidsontwikkeling niet of later dan voorzien ingevuld. Schone stad 21 Verkeer en vervoer € 1.907.000 nadeel Aan de batenkant bij verkeer en vervoer is een eenmalig voordeel ontstaan door de hogere opbrengsten van de degeneratievergoeding (als gevolg van de glasvezelaanleg). De degeneratievergoeding is gedoteerd aan de voorziening Degeneratievergoeding (€ 1.600.000). Aan de lastenkant is een eenmalig nadeel ontstaan (€ 1.500.000) door het afboeken van de historische kosten tot en met 2023 van de Gelatinebrug. De gemaakte kosten dragen niet bij in de totstandkoming van de oorspronkelijke investering. Deze moeten conform regelgeving BBV in één keer ten laste van het resultaat worden gebracht. Daarnaast zijn meer kosten gemaakt voor verkeersvoorzieningen, het schoonhouden van de openbare ruimte en voor civiele constructies. 57 Groen en water € 651.000 nadeel In de afgelopen jaren is een structureel tekort te zien op het onderhoud van het groen en water in Delft. Met het beheer en onderhoud dragen we bij aan de opgave om de stad te vergroenen. Er is subsidie aangevraagd en ontvangen voor het onderhoud van de Delftse Hout. Hiervan is ca. €300.000 toegerekend aan het groen en water.

Ook dit jaar is een negatief resultaat ontstaan van € 652.000. Een groot deel van dit bedrag is verrekend met de daarvoor beschikbaar gestelde middelen in de reserve Openbare ruimte (€ 573.000).

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

59

Jaarstukken 2023

63 Inkomenregelingen € 244.000 voordeel De inkomensregelingen hebben betrekking op (gedeeltelijke) kwijtschelding van lokale heffingen. Kwijtschelding is bedoeld voor mensen met een laag inkomen zonder vermogen of waardevolle bezittingen. Vooral het resultaat van kwijtschelding voor de afvalstofheffing is onder het geraamde bedrag uitgekomen. 72 Riolering € 134.000 voordeel Binnen het gesloten circuit Riolering verloopt de realisatie van de uitgaven volgens het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan. Lagere inkomsten vanuit het afvoerrecht kleine aansluitingen en hogere uitgaven aan het onderhoud van rioleringen - als gevolg van de slechte staat van het riool door ouderdom - hebben invloed op het resultaat. Binnen het gesloten circuit is het uiteindelijke saldo negatief, dit komt doordat de overhead, btw, perceptiekosten in een ander programma vallen, maar wel onderdeel uitmaken van het gesloten circuit. Het negatieve resultaat is verrekend met de daarvoor beschikbare middelen uit de voorziening riolering. 73 Afval € 257.000 voordeel Door de onvoorziene stijging van de kosten begin 2023 ten opzichte van de ontwerpbegroting Avalex was een tekort geprognotiseerd. Omdat meer inkomsten zijn gerealiseerd dan geraamd is uiteindelijk per saldo een voordeel ontstaan.

74 Milieubeheer Als gevolg van aanvullende inzet op de ongediertebestrijding zijn de lasten hoger uitgevallen dan vooraf geprognotiseerd. Voor meer informatie over kwijtscheldingen en het percentage van de kostendekkendheid van de rioolen afvalstoffenheffingen wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

60

Jaarstukken 2023

Investeringen Toegekend Realisatie bedrag t/m 2022

Beschikbaar vanaf 1-1-2023

Schone en veilige stad Investeringsplan Begraafplaatsen Beheerplan civiele constructies Beheerplan groen en water Beheerplan groen en water t.l.v. reserve Beheerplan groen en water t.l.v. reserve - bijdrage van derden Waterberging Beheerplan openbare verlichting Beheerplan openbare verlichting t.l.v. reserve Uitplaatsing Stedin 2020-2024 t.l.v. reserve Beheerplan wegen Beheerplan wegen - bijdrage van derden Kanaalweg (BHP Wegen) Kanaalweg (BHP Wegen) - bijdrage van derden Reconstructie Ireneboulevard Vernieuwen riolen (GRP) Voorziening vernieuwen riolen (GRP) Rioolinvesteringen kostenverhaal Speelplekken Verkeersvoorzieningen Stadsvernieuwing Stadsvernieuwing - bijdrage van derden Dijkhoornseweg Bomenwijk (Vestia) Bomenwijk (Vestia) - bijdrage van derden Voorzieningen - Schieoevers Poptahof Gevel tot gevel Projecten Tramlijn 19 Bijdrage projecten Tramlijn 19 Vergroten afvoercapaciteit gemaal Slauerhofflaan Vergroten afvoercapaciteit gemaal Zuidpantsoen Verplaatsen loswal en Gelatinebrug Verplaatsen loswal en Gelatinebrug - bijdrage van derden Bedrijfsmiddelen Tractie Investeringsagenda Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen t.l.v. reserve Schieoevers bovenwijkse voorzieningen t.l.v. reserve Totaal investeringen

Begroot 2023

Realisatie 2023

Jaar van start en gereed

200 20.595 6.415 900

-

200 20.595 6.415 900

100 3.562 203 300

5.410 497 205

2023-2024 2023-2027 2023-2027 2023-2027

2.500 10.882 618 830 17.586 600 500 31.271 -31.271 9.950 2.470 1.500 1.150 2.000 3.400 2.900 5.600 31.769 -3.422 27.777

120 577 221 4.209 1.392 117 31.168 -3.423 -

2.380 10.882 618 253 17.586 379 500 31.271 -31.271 5.741 2.470 1.500 1.150 608 3.400 2.783 5.600 601 1 27.777

600 1.994 206 87 2.786 379 500 7.083 -7.083 100 350 300 230 608 1.000 776 700 601 1.075 100

-27 358 1.486 6 360 2.604 -144 119 -168 9.286 -6.708 399 239 320 -99 2 1.095 -111 11 390 206 96 208 6

2023-2027 2019-2024 2023-2027 2023-2027 2020-2024 2023-2027 2023-2027 2020-2023 2023-2027 2023-2023 diverse diverse 2022-2025 2023- 2027 2023-2027 2023-2027 2023-2027

-13.200

-

-13.200

-

-

2019-2025

1.015

-

1.015

300

32

2023-2027

4.100

-

4.100

-

-

2024-2027

2.100

-

2.100

500

-

2023-2027

140.735

34.381

106.354

17.357

16.080

2020-2023 2020-2023 2023- n.b. 2022-n.b. 2022-n.b. 2009-2023 2009-2023 2023- n.b. 2023- n.b. 2019-2025

Toelichting Beheerplan Civiele constructies In het afgelopen jaar zijn diverse vervangingsprojecten op gang gekomen. Zo zijn meer standaardbruggen gerealiseerd en is in een groot deel van de binnenstad gewerkt aan de kades en bruggen. Hierdoor heeft een overbesteding plaatgevonden. Waterberging Het merendeel van de geplande investeringen in waterberging is uitgevoerd. Een aanzienlijk deel betreft daarbij ook bijdragen aan integrale projecten.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

61

Jaarstukken 2023

Beheerplan Openbare Verlichting en Uitplaatsing Stedin Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. Hierbij is door kostenstijgingen sprake van een overschrijding op de uitplaatsing Stedin (het verplaatsen van de elektra aansluitingen vanuit objecten van Stedin naar zelfstandige objecten in de openbare ruimte). Op het vervangingsbudget voor de openbare verlichting is sprake van een onderschrijding, de ingeplande en opgedragen werkzaamheden worden in 2024 gerealiseerd. Beheerplan Wegen Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. Een aanzienlijk deel betreft daarbij ook bijdragen aan integrale projecten. Reconstructie Ireneboulevard Er is een tijdelijke maatregel genomen waardoor het herstel van de Ireneboulevard uitgesteld kon worden en tegelijkertijd met een buiten gebruikstelling van de tram gerealiseerd kan worden. Rioolvervanging en voorziening Vervanging riolering Het uitvoeringsprogramma is volgens het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan gerealiseerd. Op verschillende locaties in Delft is gewerkt aan de riolering. Waar mogelijk worden de werkzaamheden gecombineerd met groen, wegen, waterberging en andere werkzaamheden. In 2022 is de voorbereiding van de twee integrale projecten Voorhof-Zuid en Buitenhof opgestart. In 2023 zijn we gestart om op twee locaties in Voorhof vooruitlopend op het integrale project Voorhof-Zuid het riool te vervangen.

Dit kon niet langer uitgesteld worden door de slechte staat van het riool. Ook is sprake geweest van calamiteiten op diverse locaties. De bestedingen aan het riool zijn conform het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan zo veel mogelijk verrekend met de voorziening Toekomstige vervanging riool. Het resterende bedrag is geactiveerd. Gevel tot gevel De gevel tot gevel gelden zijn benut in de diverse integrale projecten in de stad. Hierbij worden werkzaamheden aan riolering, groen, water, wegen gecombineerd om zo minimale overlast te creëren voor de gebruikers van de openbare ruimte. Vergroten afvoercapaciteit rioolgemalen Bij de renovatie van gemaal Slauerhofflaan is de capaciteit vergroot. Conform planning wordt gekeken hoe de capaciteit van het gemaal Zuidplantsoen vergroot kan worden. Tramlijn 19 / Sebastiaansbrug De eindafrekening van de Sebastiaansbrug wordt in januari 2024 opgemaakt waarmee dit dossier kan worden afgesloten. In 2023 is gestart met de aanleg van tramlijn 19 op de TU Campus. De aanleg heeft vertraging opgelopen door technische problemen met leveranties en de samenstelling van de onderbaan. Begin 2024 wordt de nieuwe planning bekend. Gelatinebrug en verplaatsen loswal In 2022 en 2023 is gewerkt aan het functioneel ontwerp van de brug. In 2024 werken we het ontwerp ruimtelijk, stedenbouwkundig en architectonisch verder uit.

De realisatie is mede afhankelijk van de verplaatsing van de loswal door de provincie Zuid-Holland. Van Foreestplein De vernieuwing van het Foreestplein fase 1 is uitgevoerd in 2023. Bij toekomstige herinrichting van het plein zullen de positieve resultaten van de ‘pilot stippen en spelaanleidingen’ meegenomen worden. Momenteel wordt gekeken naar verdere verbeteringen van het plein zoals de verplaatsing van de snackbar en de daaruit volgende herinrichting van het plein.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

62

Jaarstukken 2023

Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen Dit budget is gereserveerd voor de aanpassing van de Kruithuisweg ter hoogte van de aansluiting van Campus-Zuid en maakt onderdeel uit van de met de TU Delft afgesloten anterieure overeenkomst behorende bij het bestemmingsplan Campus-Zuid. Bovenwijkse voorzieningen (Schieoevers) Voor de ontwikkeling en transformatie van Schieoevers worden investeringen in bovenwijkse voorzieningen aangelegd. Deze investeringen worden gedeeltelijk bekostigd met cofinanciering en bijdragen van ontwikkelaars. In 2023 vonden nog geen investeringen plaats ten laste van dit budget.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

63

Jaarstukken 2023

Gezonde en sociale stad Algemeen Wij werken aan een gezonde, veilige en inclusieve stad, met inzet op ontmoeting en preventie. We streven naar een gezonde leefomgeving, waarin Deltenaren prettig en actief kunnen wonen, opgroeien en ouder worden. Een gezonde stad is een waardevolle investering in gezonde mensen die in de toekomst de vraag naar extra zorg kan beperken. We blijven inzetten op een stad waar iedereen mee kan doen en maken werk van inclusie. Dit geldt vanzelfsprekend voor de gehele stad, maar in het bijzonder voor de opgave die de gemeente heeft met betrekking tot Delft-West. Hiermee geven we invulling aan de bestuurlijke accenten 'Delft kansrijk voor iedereen' en 'een gezonde en veilige stad'. Samenvatting Net als voorgaande jaren is ook afgelopen jaar jeugdhulp, Wmo begeleiding en ondersteuning geboden aan inwoners die dat nodig hadden. Dit gebeurt conform de Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning in lijn met landelijke ontwikkelingen, zoals IZA, GALA en de voorbereiding op de hervormingsagenda. Lokale inzet stemmen we hier op af.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Gezonde en sociale stad Streven: PB Stand: JR 2023 2023 Jeugdzorg: aandeel geslaagde hulpverlening

71%

71%

% eenzaamheid 75+

50%

53%

% Eenzaamheid

39%

44%

% Voelt zich vaak/soms gediscrimineerd

10%

12%

Toelichting: Op relevante afwijkingen wordt in onderstaande tekst nader ingegaan. Verdere verdieping ziet u in de bijlage Staat van Delft. Met betrekking tot % eenzaamheid is het relevant te melden dat we in Delft te maken hebben met veel studenten en vergrijzing. Deze specifieke doelgroepen zijn gemiddeld vaker eenzaam en zullen onderdeel uitmaken van de hernieuwde aanpak eenzaamheid die tot verbetering moet leiden. Delft Support Delft Support was ook in 2023 de gemeentelijke toegangs- en uitvoeringsorganisatie voor onder meer aanvragen van jeugdhulp en Wmo. Vanuit Delft Support worden kinderen, gezinnen en volwassenen met een hulp- en/of ondersteuningsvraag begeleid naar passende zorg en ondersteuning. 2023 is gebruikt om verder te sturen op het adagium 'licht waar mogelijk, zwaar waar nodig', maar ook laagdrempeligheid en passende ondersteuning zijn in 2023 basisvoorwaarden gebleven. Met betrekking tot jeugd zijn er prestatieafspraken gemaakt om gerichter inzicht te krijgen in resultaten en handvatten om het gesprek tussen beleid en uitvoering te optimaliseren. Verder zijn de verordening en nadere regels jeugd voor de eerste keer opnieuw vastgesteld na de decentralisaties op basis van input van professionals. Hierin zijn ook de laatste open eindjes uit het actieplan meegenomen om de Jeugdwet beter af te bakenen.

Tevens is dit in lijn met de verwachte maatregelen uit de hervormingsagenda. Jeugdhulp Jeugdhulp betreft specialistische zorg (wettelijke taak) die de gemeente inkoopt in de vorm van pleegzorg, Jeugd GGZ, ambulante jeugd- en opvoedhulp, residentiële zorg en jeugdbescherming en reclassering. Het gaat dan om zowel de vrijwillige jeugdhulp als het gedwongen kader

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

64

Jaarstukken 2023

(jeugdbescherming en -reclassering). De specialistische hulp is ingekocht via het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SBJH). De grootste uitdaging blijft een stijging van de kosten van de inzet jeugdhulp (o.a. door loonontwikkeling), en het feit dat 1 op de 7 kinderen gebruik maakt van jeugdhulpvoorzieningen. In 2023 is daarom verder vormgegeven aan de ambities uit de regiovisie jeugdhulp Haaglanden: 1) Versterken van het gewone opvoeden en opgroeien Lokaal hebben we vanuit het beleidskader 'een Delftse Opvoedingsbodem' ingezet op het versterken van het gewone opvoeden en opgroeien met extra inzet op ondersteuning aan ouders rondom opvoedvraagstukken en de start van Buurtgezinnen in Delft. 2) Tijdig inzetten van de best passende hulp Met behulp van het Richtinggevend Kader voor de inzet van jeugdhulp heeft Delft Support een praktische tool in handen om samen met jeugdhulpaanbieders de dialoog te voeren over welke zorg en intensiteit het meest passend is. Daarnaast is regionaal een afwegingskader ontwikkeld voor wachtenden om de triage/prioritering te ondersteunen. 3) Kinderen en jongeren groeien zo mogelijk thuis op De afgelopen jaren is dit uitgangspunt goed geland bij zowel de toegangsorganisatie als de hulpverlening. We zien dit terug in een daling (vanaf 2020) van het gebruik van residentiële voorzieningen.

Jeugdzorg Plus (gesloten jeugzorg) kent kleine aantallen geplaatste jeugdigen en blijft stabiel in 2023. Ook is Jeugdzorgplus doorontwikkeld, zijn er kleinschalige voorzieningen gerealiseerd en is intensief gestuurd op continuiteit van de aanbieders Jeugdzorg Plus. 4) Duurzaam en veilig opgroeien In het kader van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming is in de zomer gestart met een Proeftuin (Delft, Den Haag, Westland) om een aanpak te ontwikkelen die gezinsgericht, multidisciplinair, transparant en duidelijk is. Op die manier beproeven we een nieuwe werkwijze rondom veiligheidsvraagstukken. De eerste casuistiek is in de proeftuin inmiddels opgepakt. 5) Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen Zowel regionaal als lokaal hebben we verder gebouwd aan de verbinding tussen zorg en onderwijs. Lokaal heeft dit geresulteerd in de start van een pilot Collectieve jeugd en onderwijs voorziening op een basisschool. Met de Peuteropvang is er een verkenning gedaan naar de mogelijkheden van het inrichten van een pilot voor een voorziening om zorgpeuters extra te kunnen ondersteunen. Verder is een regiomonitor Jeugdhulp Haaglanden opnieuw uitgebracht en uitgebreid in samenwerking met ervaringsdeskundigen en ouders. Naast de inzet vanuit de regiovisie hebben we ook naar aanleiding van het manifest ‘opvoeden en opgroeien in Delft' verschillende activiteiten uitgevoerd.

Hierin ligt een link met de eerste ambitie van de regiovisie Jeugdhulp Haaglanden. Daarnaast wordt sterk ingezet op Kansrijke Start (geborgd vanuit Actieplan Sociaal domein) en de verbinding tussen medisch en sociaal domein, met als voorbeeld de ontwikkelde ketenaanpak Kind naar gezond gewicht. Ook is een stevige verkenning gedaan van de aanpak 16-27 (overgang 18-/18+) op basis van de 'Big Five'-thema's die jeugdigen zelf hebben aangegeven. De uitkomsten van de verkenning moeten in 2024 leiden tot een plan van aanpak in 2024. Verder is het programma Preventie met Gezag van start gegaan, zie hiervoor paragraaf Drie opgaven. Ten slotte wordt regionaal gestart met een opdracht 'Kostenbeheersing'. Hieruit zullen nieuwe beheersingsmaatregelen (in lijn met het actieplan) naar voren komen, zowel regionaal als lokaal. Geëscaleerde zorg 18-/Veilig thuis In 2023 is er aandacht geweest voor een aantal ontwikkelingen onder dit thema:

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

65

Jaarstukken 2023

• •

•

Een regionale jeugdhulpaanbieder heeft een keurmerk ontvangen als expertisecentrum. Dit past in de beweging van het vormen van expertisecentra specialistische jeugdhulp voor jeugdigen met meervoudige, complexe problematiek. Om de aanpak van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling ook in de praktijk te verbinden aan de aanpak binnen de jeugdbeschermingsketen is er de 'Routekaart naar Veiligheid' ontwikkeld als handvat voor lokale teams en zorgprofessionals om te kunnen handelen in veiligheidssituaties. Dit past binnen de beweging naar het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming waar ook de eerder genoemde Proeftuin een onderdeel van is. Een aantal projecten vanuit het programma Huiselijk Geweld en KinderMishandeling (HGKM) is ondergebracht bij het Programmabureau Jeugdhulp om daarmee de verbinding met de jeugdbeschermingsketen en jeugdhulp natuurlijker vorm te geven.

Gezondheid, preventie en sociale basis We hebben in 2023 een integraal plan van aanpak opgewerkt om uitvoering te geven aan de ambities uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het betreft de Brede Specifieke Uitkering voor de thema’s sport en bewegen, cultuur, gezondheid en sociale basis. Ook zijn we gestart met het inrichten van de vijf verplichte ketenaanpakken. Binnen het GALA is een grote rol weggelegd voor de sociale basis. We zijn gestart met een extern onderzoek naar de huidige situatie van de sociale basis in Delft. Dit onderzoek biedt inzicht in wat er in de toekomst nodig zal zijn aan voorzieningen en aanbod om beter toegerust te zijn op toekomstige hulpvragen van inwoners in Delft. Ook vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) is een sterke sociale basis een randvoorwaarde. Elementen zoals Positieve Gezondheid en ontmoeting zijn hierin belangrijk. In co-creatie met de stad hebben we een aantal activiteiten georganiseerd tijdens de Week van de Toegankelijkheid en zijn we gestart met het opzetten van het toegankelijkheidsnetwerk. Deze groep van ervaringsdeskundigen vormt de basis voor het werken aan en met de Delftse Inclusie Agenda. In 2023 hebben we het jaarprogramma uitgevoerd, in samenwerking met de Delftse kerngroep Een tegen Eenzaamheid, zoals verschillende netwerkbijeenkomsten, zomeractiviteiten voor ouderen, de Week van de Ontmoeting en de kerstactiviteiten.

Ook is er gewerkt aan bewustwording door het geven van trainingen aan hulpverleners. Met als doel om handvatten te geven hoe je in gesprek kunt gaan met mensen die behoefte hebben aan meer contact en zingeving. Het netwerk van Een tegen Eenzaamheid is uitgebreid met organisaties en sleutelfiguren (uit Voorhof/ Buitenhof en vanuit de Herstelacademy (ex-GGZ patiënten). Binnen de werkwijze van Positieve Gezondheid is er aandacht voor mentale gezondheid onder studenten. Tevens heeft de TU beleid gemaakt om mentale gezondheid onder studenten te bevorderen en is een ontmoetingscentrum binnen de TU opgezet ter bevordering van ontspanning en mentaal welzijn van studenten. Volksgezondheid Gezondheidszorg In 2023 hebben we verder uitvoering gegeven aan de notitie gezondheidsbeleid 2020-2026 met als uitgangspunt Positieve Gezondheid in de wijk. In de wijken Voorhof en Buitenhof hebben we in 2023 samen met bewoners en maatschappelijke partners interventies uitgevoerd. De tweede editie van het Gezondheidsfestival heeft plaatsgevonden. Café Positief Gezond, waar bewoners samenkomen voor interventies, hebben we verstevigd. Voor de uitvoering van de Gezonde Schoolaanpak zijn meerjarenafspraken gemaakt met de GGD. GGD en JGZ Bij de wettelijke taak preventieve gezondsheidszorg zijn JGZ Zuid-Holland West en GGD Haaglanden de belangrijkste uitvoerende partij.

JGZ richt zich op ouders en kinderen tot 18 jaar, met als bekendste wettelijke taak de inzet op het consultatiebureau. Maar zij geven ook vorm aan niet-wettelijke preventieve taken, zoals school-ziekteverzuim, extra inzet statushouders, netwerkparticipatie en coördinatie op preventie (doorlopende lijn preventieve voorlichting op de VO-scholen). In 2023 hebben zij zich

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

66

Jaarstukken 2023

aanvullend vooral gericht op de planvorming en de uitvoering van het IZA en GALA. Hierbij is er vooral aandacht voor Kansrijke Start en Kind naar gezond gewicht. De GGD zet vooral in op preventieve maatregelen voor de gezondheid van de bevolking en risicogroepen. Het gaat onder andere om gezondheidsonderzoek van grote groepen mensen. De GGD adviseert ons over gezondheidsbevorderende interventies en voert voor Delft lokale taken uit. Dat zijn taken op het gebied van de Gezonde-Schoolaanpak, sociaal medisch advies en geweld in afhankelijkheidsrelaties. De GGD heeft een rol in de verbinding tussen het GALA en het IZA en is betrokken bij het inrichten van de ketenaanpak valpreventie bij ouderen, ketenaanpak volwassenen (de ketenaanpakken zijn onderdeel van het GALA), aanpak overgewicht en obesitas kinderen en Kansrijke Start. Deze laatste twee in samenwerking met JGZ waarbij JGZ een primaire rol heeft. Ook is de GGD tijdig betrokken bij het ontwikkelen van omgevingsbeleid en bij gebiedsontwikkelingen en heeft de GGD een onderzoek naar de luchtkwaliteit uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek geven aanleiding tot een regionale aanpak voor schonere lucht te komen. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en kunnen deelnemen aan het dagelijkse leven.

Dit kan door te zorgen dat er voldoende algemene voorzieningen (te gebruiken zonder indicatie) zijn die dit mogelijk maken. Het ontmoetingscentrum is vanaf 1 januari 2023 een voorliggende voorziening geworden. Cliënten kunnen hier zonder indicatie gebruik van maken. Daarnaast wordt er toegeleid naar de herstelgerichte interventie powerful ageing. Dit verlaagd ook de bureaucratische lasten voor de gemeente. Voor inwoners voor wie dit geen oplossing is, zorgt de gemeente voor een maatwerk-oplossing. Wmo-voorzieningen We hebben in 2023 1063 voorzieningen (hulpmiddelen) verstrekt (2022: 879 hulpmiddelen). Dit zijn onder andere 228 scootmobielen (2022: 223 scootmobielen), 170 handbewogen rolstoelen (2022: 141 handbewogen rolstoelen) en 90 trapliften (2022: 82 trapliften). Met corporaties is een start gemaakt in het realiseren van collectieve scootmobielstallingen. In 2023 heeft de aanbesteding voor hulpmiddelen plaats gevonden. Het nieuwe contract zal ingaan per 1 april 2024. Wmo-dienstverlening In 2023 zijn op peildatum 31 december 2023 2.511 unieke clienten die hulp bij het huishouden ontvingen (2022: 2.390 clienten) en zijn 1.489 voorzieningen hulp bij het sociaal en persoonlijk functioneren (2022: 1.420 clienten). Er is geen significante af- of toename in intensiteit van de zorg. Per 1 januari zijn de nieuwe contracten ingegaan voor de resultaatgerichte wmo voorzieningen.

Daarbij zijn enkele maatregelen uit het Actieplan Sociaal Domein (verder) geëffectueerd. Wmo (O)GGZ Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) heeft betrekking op signalering, bemoeizorg, toeleiding en ketenzorg voor kwetsbare inwoners. We zien in 2023 opnieuw een toename van personen met verward of onbegrepen gedrag. Dat speelt zowel in de instellingen, als in de wijken. In samenwerking met de regio zijn we gestart met het in kaart brengen van mogelijke aanpakken om hierop te reageren. Vangnet in de buurt wordt verder ingebed in de aanpak Delft-West. Ook bereiden we een subsidieaanvraag voor om een GGZ-professional onderdeel te maken van de vangnetstructuur. Wmo maatschappelijke opvang en beschermd wonen (DWO) In 2023 hebben we zo’n 170 dak- en thuislozen opgevangen en begeleid. Daarnaast is de jongerenopvang (noodopvang specifiek voor daklozen 18-23 jaar) aan de Spoorsingel, naast de reguliere noodopvang, in het eerste kwartaal van 2023 geopend. Het landelijke project ‘Iedereen onder een dak’ is in de DWO-regio (Delft, Westland, Oostland) vertaald naar de regionale Uitvoeringsagenda Transformatie Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen. Vanuit deze Uitvoeringsagenda is de samenwerkingsovereenkomst Housing First in de DWO-regio lokaal ondertekend door de lokale woningcorporaties, zorgaanbieders en gemeente.

Dit heeft ertoe geleid dat van de totale opgave, er drie Housing First-plaatsingen in Delft

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

67

Jaarstukken 2023

zijn gerealiseerd. In 2024 volgen de overige vier Housing First-plaatsingen en werken we toe naar de realisatie van de overige (flex)woningen voor de doelgroep (12) in Delft. Daarnaast bekijkt de DWO-regio in 2024 hoe Vangnet in de Buurt lokaal verder versterkt kan worden. Beschermd wonen en Beschermd thuis zijn in 2023 opnieuw aanbesteed. Daarbij is een nieuw product Beschermd thuis geclusterd gecreëerd. Dit is een tussenvorm tussen Beschermd wonen en Beschermd thuis. De afgelopen jaren is gebleken dat hier behoefte aan is. De nieuwe contracten gaan per 1 januari 2024 in. Wmo-vrouwenopvang, huiselijk geweld en inzet Veilig Thuis (DWO) In 2023 hebben we binnen de vrouwenopvang en de ambulante trajecten Huiselijk Geweld elke inwoner die opvang of begeleiding nodig had kunnen helpen. In de opvang wordt samengewerkt met de (jeugd-) GGZ als het gaat om trainingen voor kinderen die getuige of slachtoffer zijn geweest van huiselijk geweld. Ook worden er empowermenttrainingen voor vrouwen aangeboden. De GGD (afdeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties) heeft een preventieplan uitgevoerd. Dit plan richt zich op kinderen, jongeren, volwassenen, ouderen en professionals en betreft voorlichting en trainingen. Onder andere van aandachtfunctionarissen en leerkrachten. Veilig Thuis is als advies- en meldpunt een belangrijke partner in de keten van huiselijk geweld.

De lijnen met ons lokaal team zijn kort en goed. Door de krapte op de arbeidsmarkt en het hoge aantal meldingen en adviezen staat de organisatie echter onder druk. In 2023 is verder uitvoering gegeven aan het kwaliteits- en verbeterplan. Vanuit de regiovisie is ketenbreed een routekaart naar veiligheid ontwikkeld. Deze methode die verschillende bouwstenen integreert, wordt momenteel geïmplementeerd in het werkproces van Delft Support. Verder is er regionaal een kernwerkgroep verbinding Jeugd en HGKM samengesteld die een voortrekkersrol heeft in de regio. Deze kernwerkgroep volgt en acteert op de ontwikkelingen van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, de hervormingsagenda jeugd en de leidraad Werken aan veiligheid (voorheen kwaliteitskader). In 2024 zetten we een concrete vervolgstap in de samenwerking door een aantal projecten uit de regiovisie aanpak Huiselijk Geweld onder te brengen bij het programmabureau Jeugd H10. Actieplan Sociaal domein Het Actieplan Sociaal domein, waar onder de maatregelen op jeugd en Wmo, is per 1 april 2023 beëindigd. De taakstelling is succesvol behaald. De maatregelen zijn afgerond of, indien nodig, geborgd in de reguliere inzet.

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2022

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2023 begroot na wijziging / realisatie

Gezonde en sociale stad Baten Lasten

1.807 95.768

1.999 106.877

4.117 108.122

5.064 106.526

947 1.596

Saldo Gezonde en sociale stad

-93.961

-104.878

-104.005

-101.462

2.543

Het resultaat wijkt € 2.543.000 positief af van de begroting.

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

68

Jaarstukken 2023

Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 62 Toegang en Eerstelijnsvoorzieningen 66 Maatwerkvoorziening (WMO) 671a Huishoudelijke hulp (WMO) 671b Begeleiding (WMO) 671c Dagbesteding (WMO) 671d Overige maatwerkarrangementen 672a Jeugdhulp begeleiding 672b Jeugdhulp behandeling 672c Jeugdhulp dagbesteding 672d Jeugdhulp zonder verblijf 673a Pleegzorg 673b Gezinsgericht 673c Jeugdhulp met verblijf ov 674a JeugdbehandelingGGZ 674b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ 674c Gesloten plaatsing 681a Beschermd wonen (WMO) 681b Maatschappelijke-en vrouwen opvang 682a Jeugdbescherming 682b Jeugdreclassering 71 Volksgezondheid Totaal

I I I/S I I I I I I I I I I I I I I I I I I

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting

Onttrekking

R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R

461 -310 335 193 363 364 29 -288 -717 -459 7 -295 957 621 -25 -281 595 865 -162 -104 394

461 -530 335 193 363 325 29 -288 -717 -595 7 -295 957 621 -25 -281 755 101 -175 -104 459

220 39 136 -160 764 13 -66

-

-

-

-

-

-

-

-

2.543

1.596

947

-

-

-

Toelichting Wmo voorzieningen 62 Toegang en Eerstelijnsvoorzieningen € 461.000 voordeel Dit voordeel wordt veroorzaakt doordat Delft Support leek af te stevenen op een overschrijding op haar personeelskosten, onder andere veroorzaakt door hogere inhuurkosten. Door strakkere sturing hierop is dit meer dan ingelopen. Daarnaast zijn er meer kosten ten laste van de verschillende landelijke specifieke uitkeringen gebracht dan vooraf verwacht. 66 Maatwerkvoorziening Wmo € 310.000 nadeel Belangrijkste oorzaak van het tekort is dat het collectief vervoer voor het eerst weer op niveau van pré corona is. Door het lagere gebruik de afgelopen jaren zijn we voor 2023 voorzichtig geweest met begroten op deze post. Daarnaast is er meer uitgegeven aan kosten voor fietsen, rolstoelen en woningaanpassingen dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door hogere stijging van de kosten van de voorzieningen dan voorzien. 671a Hulp bij het huishouden € 335.000 voordeel Dit overschot wordt deels veroorzaakt door (ongewenste) wachtlijsten wegens personeelstekorten. Daarnaast blijven maatregelen uit het Actieplan Sociaal domein een besparing opleveren door de differentiëring in huishoudelijke verzorging en het plusproduct wasverzorging (in plaats van als standaard onderdeel van de hulp bij het huishouden).

671c Dagbesteding Wmo € 363.000 voordeel Bij de kadernota is geld vrijgemaakt voor inzet op de sociale benadering dementie, het multi-disciplinair team ouderen en een laagdrempelige inloopvoorziening voor ouderen. Uiteindelijk is het mogelijk gebleken om in 2023 de kosten hiervoor ten laste te brengen van de specifieke uitkering (SPUK) Domeinoverstijgend samenwerken (DOS), de SPUK Integraal Zorgakkoord (IZA) en een subsidie van ZonMW.

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

69

Jaarstukken 2023

671d Overige maatwerkvoorzieningen € 364.000 voordeel Diverse begrote kosten op deze post zijn ten laste gekomen van de SPUK IZA/Brede SPUK. Het betreft dan Powerful ageing en regionale kosten in de H5, zoals personele inzet ten behoeve van het IZA/Riga en de transmuraal maatschappelijk werker in samenwerking met het Reinier de Graafziekenhuis. 681a Beschermd wonen € 595.000 voordeel Delft is nog steeds voordeelgemeente voor Beschermd wonen en loopt voor in de transformatie van Beschermd wonen naar Beschermd thuis. De “status” van voordeelgemeente is eindig. Naar verwachting zullen de inkomsten in het nieuwe verdeelmodel lager zijn. Voorgesteld wordt om, conform regio-afspraken, het overschot toe te voegen aan de reserve MO/BW/Begeleiding. 681b Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang € 865.000 voordeel Voor beide uitkeringen zijn in de septembercirculaire extra middelen toegevoegd. Vanwege de late verstrekking van deze middelen zijn ze niet uitgegeven. Het voorstel is om het voordeel via de reserve Decentralisatieuitkering Vrouwenopvang en de reserve MO/BW, conform regionale afspraken beschikbaar te houden. Jeugdhulp (taakveld 672, 673, 674 en 682) € 417.000 nadeel Welke zorg precies nodig is, is aan het begin van het jaar moeilijk te voorspellen en de nieuwe systematiek vanuit het Rijk door meer detaillering maakt de onderlinge afwijkingen groot.

De belangrijkste afwijkingen worden met name veroorzaakt door: •

•

Jeughulp ZIN Er is bij de najaarsrapportage een nadeel gemeld van € 1,7 miljoen, onder andere vanwege enkele intensieve en daarmee dure casussen. Één van deze casussen vergt ongeveer € 1 miljoen, vooralsnog lijkt het erop dat we dit extern kunnen declareren bij de WLZ. Daarnaast is de prognose de laatste maanden naar beneden bijgesteld. Jeugd lokaal Niet alle zorgvragen passen binnen de H10-contracten. Daarom leveren we ook zorg op basis van maatwerkcontracten. Er is een onvoorziene casus met extreem hoge jeugdhulpkosten, die in verband met buiten-regionaal verblijf, zwaar drukt op de kosten. Het Rijk heeft een regeling ontwikkeld waar gemeente Delft compensatie voor deze casus (€700.000) gaat aanvragen. Afhankelijk van het aantal aanvragen dat gedaan wordt voor deze compensatieregeling (met een vast budget) verwachten we een positief besluit.

71 Volksgezondheid € 394.000 voordeel Ten tijde van het maken van de begroting voor de kosten volksgezondheid in 2023 was er nog geen zicht op de Brede Spuk. Een aantal zaken in de reguliere begroting Volksgezondheid is uiteindelijk gedekt vanuit de Brede Spuk middelen. Daarnaast zijn er diverse terugvorderingen geweest van subsidiepartners over niet geleverde prestaties in 2022 (in verband met gebrek aan capaciteit en dergelijke). Gezamenlijk heeft dit geleid tot een overschot van ongeveer € 250.000. Voorstellen tot afrekening van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000 Vrouwenopvang conform regionale afspraken Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen /-thuis conform regionale afspraken Totaal afrekening bestemmingsreserve:

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

Storting / Lasten 250

Onttrekking / Baten

830 1.080

-

70

Jaarstukken 2023

Toelichting Maatschappelijke opvang - beschermd wonen en Vrouwenopvang Voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang en vrouwenopvang zijn regionale afspraken gemaakt in het kader van de centrumrol die de gemeente Delft vervult. We stellen de raad voor het regionale deel van het resultaat toe te voegen aan de daarvoor ingestelde reserves.

Programma-verantwoording / Gezonde en sociale stad

71

Jaarstukken 2023

Samenleven, onderwijs en cultuur Algemeen Maatschappelijke voorzieningen dragen bij aan een leefbare en inclusieve stad. We streven naar een passend voorzieningenniveau met kwalitatief goede en voldoende voorzieningen. Ook cultuur in Delft is inclusief en draagt bij aan een stad die aantrekkelijk is om in te wonen, te werken en bezoeken. We stimuleren Delftenaren om meer te bewegen, als onderdeel van een gezonde leefstijl. En we werken eraan om kansen voor Delftenaren te vergroten, in de komende jaren met een focus op Delft-West. Onderwijs is essentieel voor een goede start in het leven. Hiermee dragen we bij aan de bestuurlijke accenten 'Delft kansrijk voor iedereen', 'een gezonde en veilige stad' en 'economische kracht en bruisende stad'. Samenvatting We zijn gestart met het opstellen van een koersdocument voor maatschappelijke voorzieningen. Hierin werken we de opgaven voor maatschappelijke voorzieningen uit en gaan we in op de rol van de gemeente in het realiseren van die opgaven. Ook zijn we gestart met de actualisatie van het IHP 2024-2040 voor onderwijshuisvesting. Afgelopen jaar is de nieuwe school voor voortgezet onderwijs, Mercurius College, gestart en diverse plannen en ontwikkelingen voor nieuwbouw van scholen zijn verder uitgewerkt.

Wat sportvoorzieningen betreft zijn diverse projecten opgestart en gerealiseerd, zoals de herinrichting van Sportpark Biesland met de realisatie van een tweede rugbyveld en de realisatie van een nieuwe, moderne skatevoorziening. Door het Delfts Sportakkoord werken gemeente, sportverenigingen en maatschappelijke partners samen om de sport te versterken en de waarde van sport in te zetten voor bredere maatschappelijke vraagstukken. In het kader van de welzijnsaanpak is subsidie verstrekt aan Delft voor Elkaar voor een integrale aanpak op het gebied van welzijn en preventie. Daarnaast zijn we gestart met de actualisatie van de huidige opdracht voor het beheer van de wijkaccommodaties. In 2023 is de nieuwe Delftse Educatieve Agenda opgesteld, samen met schoolbesturen en kinderopvang. Als inhoudelijke focus zijn drie gezamenlijke ambities geformuleerd: (1) Aansluiting zorg en educatie, (2) Educatie voor iedereen, (3) Kansen vergroten. Als gemeente streven we naar gelijke toegang tot goed onderwijs. In het coalitieakkoord is het bevorderen van kansengelijkheid voor kinderen en het bieden van perspectief aan kinderen die opgroeien in armoede als speerpunt benoemd. In dat kader zijn in 2023 verschillende pilots gestart waaronder het schoolontbijt (inmiddels afgerond en verankerd in landelijk beleid), aansluiting jeugdhulp en onderwijs en veiligheid in en om de school.

Ook zijn we gestart met de voorbereidingen voor de pilot rijke leerdag (Delft West) We hebben in samenwerking met onze culturele partners uitvoering gegeven aan de in 2022 opgestelde uitvoeringsagenda en een divers palet aan activiteiten ondersteund. Theater de Veste was voor het eerst na corona weer volledig gevuld met theaterprogramma's. Vanuit de vraag welke stad Delft op middellange termijn wil zijn, hebben we diverse toekomstscenario’s voor een theatervoorziening onderzocht. Ook is in 2023 gewerkt aan de scenario’s voor de toekomst van het Rietveld Theater. Voor Museum Prinsenhof is het Voorlopig Ontwerp uitgewerkt naar een Definitief Ontwerp. Het afgeronde Definitief Ontwerp is ingebracht ter bestuurlijke besluitvorming. In 2023 mocht Museum Prinsenhof een recordaantal bezoekers verwelkomen. Ruim 137.000 bezoekers wisten het museum te vinden. Erfgoed Delft maakte erfgoed en historie in de stad zichtbaar, zoals met de presentatie van het onderzoek naar het Delftse slavernijverleden, en droeg bij aan diverse stedelijke projecten.

Programma-verantwoording / Samenleven, onderwijs en cultuur

72

Jaarstukken 2023

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Samenleven, onderwijs en cultuur

% Startkwalificatie*

Streven: PB Stand: JR 2023 2023 92% *

% Voortijdig schoolverlaters

2,4%

3,1%

Bereik VVE doelgroeppeuters

74%

72%

Cultuurwaardering Bruisende stad*

7.0 ntb

7%

% Niet-sporters

41%

38%

% Goede ervaren gezondheid (peiljaar 2022)

79%

74%

*Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)/Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) rapporteren deze indicator niet meer op stadsniveau *Er is geen indicator voor dit begrip Toelichting Op relevante afwijkingen wordt in onderstaande tekst nader ingegaan. Verdere verdieping ziet u in de bijlage Staat van Delft. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuurkader 2021-2030 We hebben in samenwerking met onze culturele partners uitvoering gegeven aan de uitvoeringsagenda die in 2022 is opgesteld aan de hand van de programmalijnen van het Cultuurkader. Na een eerste verkenning heeft een extern bureau onderzoek gedaan naar 'Fair Pay' en hebben we meegewerkt aan het Plan van Aanpak voor de Brede SPUK-regeling van het Rijk in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). DOK, DelftsPeil en De VAK hebben gewerkt aan de aansluiting tussen binnenen buitenschoolse cultuureducatie en cultuurparticipatie in Delft-West. Daarnaast heeft de Cultuurtafel gewerkt aan haar doorontwikkeling, is het project Meemaakpodium van start gegaan, hebben we een impuls gegeven aan de collectieve cultuurpromotie via de Uitagenda en de Delftse Festivalzomer en Delft Verlicht. Om het creatieve en innovatieve makersklimaat beter te kunnen faciliteren, is een verkenning gestart naar huisvesting en broedplaatsen voor de creatieve sector.

Het jaar 2023 stond in het teken van de thema’s Vermeer, slavernijverleden en Antoni van Leeuwenhoek. Het herstel van de sector na corona kreeg aandacht via de voortzetting van de makersregeling, waarvoor veel aanvragen zijn ontvangen. Daarnaast hebben we projecten ondersteund in het kader van de regeling Impuls Jongerencultuur, die via rijksmiddelen ook in 2023 mogelijk gemaakt werden. We hebben in 2023 vervolg gegeven aan de conclusies uit de Amateurkunstverkenning door de knelpunten in de amateurkunstsector te bespreken in een bijeenkomst Amateurkunsten die we met DelftsPeil en het Theaternetwerk organiseerden.

Beeldende kunst Het kunstklimaat in Delft was volop in beweging. We speelden in op de nieuwe ontwikkelingen, zoals Radius, die zich richt op de verbinding tussen kunst en ecologie en tussen cultuur en wetenschap en daarmee nieuwe bezoekers en kunstenaars naar Delft heeft getrokken. De organisatie 38CC heeft met tentoonstellingsprogramma 'Het Museum van het alsof' de landelijke pers weten te halen met activiteiten gericht op verschillende doelgroepen en presentaties in de wijken. De stichting Beeldende Kunst Delft (Kadmium) bood een podium aan Delftse en regionale kunstenaars en organiseerde activiteiten, ook in samenwerking met de kunstorganisatie Bacinol. Met het aanbod van workshops en een educatief programma wist zij nieuwe en ook kwetsbare doelgroepen te bereiken en talenten te ontwikkelen.

Programma-verantwoording / Samenleven, onderwijs en cultuur

73

Jaarstukken 2023

We zijn gestart met het vernieuwen van het atelierbeleid, dat op korte termijn gericht is op de betaalbaarheid van de ateliers om leegstand te voorkomen en de functie te behouden. Met de subsidieregeling Creatieve Makers zijn beeldend kunstenaars ondersteund in hun beroepspraktijk. Samen met Delft Marketing hebben we een vernieuwing van de Uitagenda opgezet waardoor beeldende kunstorganisaties meer zichtbaar worden gemaakt voor bewoners en bezoekers. Daarnaast werkten we aan een kunstladder in samenwerking met de galeries. De gemeente ondersteunde ook het beeldenpark LandArt Delft. OPEN (DOK en De VAK) In 2023 hebben DOK en De VAK verder gewerkt aan het realiseren van de synergievoordelen en goede samenwerking. Door het beschikbaar stellen van gemeentelijke financiering voor de programmering van OPEN vanaf 2022 heeft men een divers palet aan activiteiten kunnen organiseren. Hierin trokken De VAK en DOK steeds meer gezamenlijk op. Door de structurele extra bijdrage aan De VAK heeft men het bestaande activiteitenniveau in stand kunnen houden. Het aantal lessen is na corona weer groeiende. Bij specifieke disciplines zijn inmiddels zelfs wachtlijsten ontstaan. Tegelijkertijd werd duidelijk dat omwonenden overlast ervaren van bepaalde lessen die De VAK geeft. Met de omwonenden is het gesprek gevoerd om verbeteringen door te voeren.

Daarnaast is aan bureau Peutz een opdracht verstrekt om een analyse te maken van de geluidsproblematiek. DOK heeft diverse incidentele bijdragen ontvangen voor onder andere de eerdergenoemde programmering en voor het wegvallen van het jeugdabonnement. Tevens is met succes een aanvraag voor de SPUK Lokale bibliotheekvoorzieningen ingediend. Dit betekent dat DOK het aantal uren openstelling in DOK Voorhof kan uitbreiden en een zogenaamde ‘community librarian’ kan aanstellen. Met de partners in het veld heeft DOK tal van gesprekken gevoerd om tot een gedragen meerjarenbeleidsplan (2024-2027) te komen, dat werd afgesloten met de presentatie van het meerjarenbeleidsplan in december. Theater de Veste In 2023 heeft Theater de Veste weer volop kunnen draaien en is qua publieksbelangstelling een jaar gedraaid dat voor het eerst weer volledig gevuld was met theaterprogramma. Naast de reguliere programmering was er specifieke programmering, zoals 'college & debat’ en de viering van Keti Koti tijdens het herdenkingsjaar van het slavernijverleden. In de afgelopen jaren zijn diverse onderzoeken uitgevoerd naar de culturele infrastructuur en het podiumkunstenaanbod in Delft. Hieruit is gebleken dat het huidige Theater de Veste niet toekomstbestendig is. De gemeenteraad heeft het college verzocht te komen met een perspectief op de toekomst van Theater de Veste.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14273077/2