CConstaterende datDelft
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2023 na erratum

Raadsvergadering 27 juni 2024, gemeente DelftBij agendapunt: Voorstel van het college aan de raad inzake jaarstukken 2023 (2424343)39.299 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Programma-verantwoording / Duurzame stad

33

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2022

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2023 begroot na wijziging / realisatie

Duurzame stad Baten Lasten

1.296 6.728

538 9.660

3.802 8.936

3.045 8.057

-757 880

Saldo Duurzame stad

-5.432

-9.122

-5.134

-5.011

123

Het resultaat wijkt € 123.000 positief af van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 72 Riolering 74 Milieubeheer 81 Ruimtelijke en leefomgeving

I/S

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting

Onttrekking

I I I

R R R

64 62 -3

-5 888 -3

69 -826 -

-

-

123

880

-757

-

-

Totaal

72 Riolering € 64.000 voordeel Binnen dit taakveld, binnen dit programma, vinden de werkzaamheden plaats die betrekking hebben op het afbouwen van het gebruik van grondwater door DSM. De lasten en de baten zijn binnen de raming gebleven. 74 Milieubeheer € 62.000 voordeel Milieu en Omgevingsdienst (onderdeel van 74 Milieubeheer € 633.000 nadeel) In 2023 is door het college besloten om de advisering aan burgers door de inzet van de Klimaatmaat voort te zetten. Deze kosten (€ 78.000) waren niet geraamd. In 2023 is, als gevolg van een toenemende behoefte van de organisatie en de omgeving, meer advies- en beleidscapaciteit gevraagd op het gebied van milieu en duurzaamheid (groen, natuur, ecologie, klimaatadaptie, water (onder andere Grote Plas Delftse Hout), geluid, bodemen luchtkwaliteit), waardoor zowel de kosten voor de ambtelijke inzet als de externe advieskosten hoger zijn dan geraamd (€ 143.000). Voor de omgevingsdienst waren de kosten (€ 66.000 hoger). De lagere baten zijn het gevolg van de financiële verantwoording van twee subsidieregelingen (geluidsanering van het rijk, en een provinciale subsidie) Waarvan het grootste deel (€ 414.000) betrekking heeft op een correctie van de verantwoording over 2022. Energietransitie (onderdeel van 74 Milieubeheer € 719.000 voordeel) De financiële afwijking op de energietransitie heeft drie oorzaken: • •

•

De aanpak energiearmoede - met energiehulpen - boekt minder snel resultaat dan gedacht. In 2024 sturen we bij zodat we de resterende middelen uit de specifieke uitkering Energiearmoede volledig inzetten. Als gevolg van deze onderbesteding zijn ook de gerealiseerde baten lager dan verwacht. Daarnaast hebben we in de meicirculaire incidentele middelen ontvangen voor flankerend beleid energiearmoede. Hiermee willen we in 2024 structurele maatregelen nemen bij inwoners met energiearmoede, zoals isolatie of het aanschaffen van energiezuinig witgoed. We stellen de raad voor het in 2023 begrote bedrag van € 343.000 door bestemming van het resultaat te verschuiven naar 2024. Ten derde is de subsidie vanuit Fonds Delft 2040 aan het Futureproof Open Warmtenet Delft in de Najaarsnota 2023 verschoven naar 2024. Hiermee samenhangend verschuift ook de inzet van de ambtelijke voorbereiding. Het voorstel is om in de Kadernota 2024 de kosten ten laste van de reserve Stad te brengen. Dus zal in 2024 een beroep worden gedaan op deze reserve (€ 200.000).

Programma-verantwoording / Duurzame stad

34

Jaarstukken 2023

Toelichting Investeringen Toegekend Realisatie bedrag t/m 2022 Duurzaam Delft

Beschikbaar vanaf 1-1-2023

Begroot 2023

Realisatie 2023

Jaar van start en gereed

Investeringsplan Klimaatplan Waterplan / klimaatadaptatie Stapsgewijze verduurzaming vastgoedportefeuille

925 1.375 2.508

752 97

173 1.375 2.411

114 275 690

48 210 666

Totaal investeringen

4.808

849

3.959

1.079

925

2014-2024 2018-2027 2020-2025

Toelichting Klimaatplan Deze investering wordt ingezet op de energietransitie. Er is expertise ingehuurd op de ontwikkeling van het Open Warmtenet en we hebben de communicatie campagne “Delft doet duurzaam” ontwikkeld. Deze zal in 2024 worden gelanceerd. De resterende middelen zullen aan de reserve worden toegevoegd. Waterplan/klimaatadaptatie In 2023 zijn op diverse plekken in de stad klimaatadaptieve maatregelen getroffen zoals het onttegelen en vergroenen. Deze werkzaamheden worden vaak in samenhang met andere projecten uitgevoerd. Voorstellen tot afrekening van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000 Flankerend beleid energiearmoede Futureproof Open Warmtenet Delft Totaal afrekening bestemmingsreserve:

Storting / Lasten 343 200 543

Onttrekking / Baten

-

Toelichting Flankerend beleid energiearmoede en Futureproof Open Warmtenet Delft Zie tekst bij onderdeel energietransitie

Programma-verantwoording / Duurzame stad

35

Jaarstukken 2023

Bereikbare stad Algemeen De stad groeit in de komende jaren, met nieuwe woningen en meer arbeidsplaatsen. Daarnaast focust Delft op drie urgente opgaven: we gaan aan de slag met de energietransitie en focussen ons op Delft-West en het Innovatiedistrict Delft. De ruimte in Delft is schaars. Meer mensen in de stad zorgt voor een grotere vraag naar mobiliteit, terwijl de beschikbare ruimte afneemt. De uitdaging is om de groei van de stad zodanig in goede banen te leiden dat een leefbare, schone en groene leefomgeving behouden blijft. Om Delft leefbaar en bereikbaar te houden zijn oplossingen nodig om schoner, efficiënter en/of minder verkeer te stimuleren. Met de mobiliteitstransitie werken we aan een bereikbare stad. Nieuwe verbindingen voor langzaam verkeer ontsluiten wonen, werken en voorzieningen beter. Met de mobiliteitstransitie en bereikbare stad dragen we bij aan de energietransitie en aan de bestuurlijke accenten 'een duurzame stad', 'ruimte voor wonen' en 'een gezonde en veilige stad'.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we er voor gedaan? Wat hebben we bereikt? Bereikbare stad Streven: PB Stand: JR 2023 2023 Bereikbaarheid: klantwaardering

7,8

7,5

Fietsen en lopen: klantwaardering

8,5

8,4

% Auto: aandeel verplaatsingen: minder dan 18%

Minder auto

19%

% Fiets: aandeel verplaatsingen: meer dan 42%

Meer fietsen

46%

% OV: aandeel verplaatsingen: meer dan 1% % Lopen: verplaatsingen: meer dan 33%

Meer OV

3%

Meer lopen

27%

Het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) is het kader voor een toekomstbestendig verkeers- en vervoersbeleid. We zetten het MPD in als instrument om de bredere doelen van de stad te bereiken. Een belangrijk uitgangspunt is ‘Ruimte geven door ruimte te maken’. Door het mobiliteitssysteem anders in te richten, geven we meer ruimte aan voetgangers en fietsers. Daardoor neemt het autogebruik af en komt ruimte vrij die een nieuwe invulling kan krijgen. Zo dragen we bij aan een duurzame stad met een prettige leefomgeving en een schonere lucht waar iedereen op een veilige manier aan het verkeer kan deelnemen. Toelichting: Uit de resultaten van het onderzoek Bereikbaarheid in Delft 2023 blijkt dat de algemene bereikbaarheid wordt gewaardeerd met een 7,5 en vergelijkbaar is met de resultaten van de afgelopen drie jaar. De klantwaardering voor fietsen en lopen is in 2023 voor het eerst opgenomen en ligt nagenoeg gelijk aan de streefwaarde. Het aandeel autoverplaatsingen is vergelijkbaar met de vorige meting uit 2021. De waardering voor de autobereikbaarheid is gemiddeld een 6,2. Het aandeel verplaatsingen met duurzame vervoermiddelen (lopen, fiets en openbaar vervoer) is gelijk gebleven aan 2022. Daarbinnen heeft een verschuiving plaats gevonden van lopen (-6%) naar fietsen (+4%) en openbaar vervoer (+3%). De waardering voor fietsen en openbaar vervoer is respectievelijk een 8,3 en 8,2.

In de coronatijd is het lopen sterk toegenomen. Nu zien we landelijk en in Delft dat dit ligt is afgenomen. Dit jaar is ‘alleen lopen’ voor het eerst als afzonderlijke categorie opgenomen in de meting voor woonwerkverkeer. Daaruit blijkt dat bijna 10% van het woon-werkverkeer binnen Delft te voet wordt afgelegd.

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

36

Jaarstukken 2023

Wat hebben we daar voor gedaan? Adaptieve Mobiliteitsagenda In 2021 is de Adaptieve Mobiliteitsagenda voor het MPD vastgesteld. Voor een deel zijn de projecten uit deze agenda uitgevoerd of in voorbereiding. Daarnaast zijn op landelijk en lokaal niveau besluiten genomen die gevolgen hebben voor ons mobiliteitsbeleid. Eind 2023 hebben we de Adaptieve Mobiliteitsagenda geactualiseerd. We hebben nieuwe projecten opgenomen en accenten verschoven. Met deze nieuwe agenda zetten we de beschikbare middelen voor mobiliteit efficiënt in ten gunste van de ambities van de stad. Voetganger In het MPD staat de voetganger op de eerste plaats. Dit komt vooral tot uiting in het project Ruimte in de Binnenstad. Ook op andere plekken treffen we voorbereidingen om de voetganger een prominente plek te geven. Zo kijken we naar de mogelijkheden om de barrièrewerking van de Ireneboulevard te verminderen. We hadden de voetganger een prominente plaats gegeven in onze vorige aanvraag voor de Regiodeal die het Rijk heeft afgewezen. We geven onze ambities nu vorm in de gevel-tot-gevel benadering binnen de opgave Delft-West. Naast het geven van een uitdrukkelijke positie aan voetgangers in diverse uitwerkingsplannen hebben we in 2023 een aantal concrete maatregelen uitgevoerd: • • • •

Er is opdracht gegeven om op de Van Schuijlenburchstraat en Dijkshoornseweg zebrapaden aan te leggen. Aan de Maria Duystlaan zijn de verkeerslichten aangepast. Voetgangers kunnen, indien gewenst, een langere groentijd krijgen. Schoolklassen kunnen zo veilig oversteken. Op de looproutes tussen het station en de binnenstad is de blindengeleidenmarkering aangepast. In planontwikkeling ligt in het mobiliteitsontwerp prioriteit bij de ruimte voor de voetganger.

Fietsinfrastructuur Op verschillende plekken hebben we maatregelen genomen om fietsers comfortabeler en veiliger door onze stad te laten fietsen. We hebben bijvoorbeeld de volgende maatregelen genomen: •

• •

Fietsers hebben meer prioriteit gekregen bij verkeerslichten door voor fietsers de wachttijd te verkorten, de groentijd te verlengen en displays met verwijzing naar een groene golf te plaatsen. Op deze wijze zijn onder meer de kruispunten Nieuwe Gracht-Ireneboulevard, Mijnbouwplein en de route Mijnbouwplein richting Sebastiaansbrug verbeterd. Op het Westplantsoen en de Kanaalweg is een start gemaakt met de aanleg van een fietsstraat. Voor het Westplantsoen betekent dit ook dat de snelheid wordt teruggebracht van 50 km/u naar 30 km/u. In planontwikkeling ligt in het mobiliteitsontwerp prioriteit bij de ruimte voor de fietser.

Voor de Metropolitane Fietsroute naar Rotterdam Alexander hebben we in overleg met de TU Delft het tracé verlegd van de Rotterdamseweg naar de Leeghwaterstraat en de Mekelweg. Daardoor schuift de planvorming voor de Rotterdamseweg door. Dit geeft meer ruimte voor een goede en veilige inpassing. Voor de Metropolitane Fietsroute naar Naaldwijk zijn voor een aantal tracéonderdelen aanvullende onderzoeken gepland. Voor deze route is nog geen samenwerkingsovereenkomst getekend. Fietsparkeren Met de groei van de stad neemt ook het fietsgebruik naar de binnenstad en stations toe. En daarmee de behoefte aan fietsparkeerplekken. Om de groei van het fietsparkeren in de binnenstad en stationsomgeving in goede banen te leiden, is een gedegen aanpak nodig. Dit jaar hebben we daar belangrijke stappen in gezet: •

Voor de binnenstad hebben we een uitgebreid onderzoek uitgevoerd dat inzicht heeft gegeven in de huidige en toekomstige fietsparkeervraag. Op basis hiervan is een handelingsperspectief vastgesteld

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

37

Jaarstukken 2023

•

met een aanpak voor de korte en de lange termijn. Voor de korte termijn zijn in het najaar van 2023 de meest urgente knelpunten uitgewerkt en is gestart met de uitrol van de volgende maatregelen. • Een combinatie van maatregelen rondom de Brabantse Turfmarkt, Beestenmarkt, Kromstraat en Vesteplein, zoals het aanbrengen van fietsparkeervakken, verplaatsing fietsklemmen, bebording, markering, optimalisatie stalling Vesteplein, inzet fietscoaches en communicatie. • Een start met de verkenning naar een geschikt (winkel)pand voor inpandig fietsparkeren. De stationsstalling (met name stalling 1) staat op piekmomenten overvol. Dit zorgt soms voor gevaarlijke situaties, doordat fietsen nooduitgangen blokkeren. Na ingrepen door zowel NS als de gemeente is de situatie verbeterd. De maatregelen bestaan onder andere uit extra inzet van personeel om gevaarlijk gestalde fietsen weg te halen, betere doorverwijzing naar stalling 2 en 3, extra inzet door het fietsdepot met het verwijderen van te lang gestalde fietsen en het verruimen van de openingstijden van de stalling Antoni. Voor de langere termijn zijn wij in constructief overleg met ProRail en NS om fietsparkeren toekomstvast te faciliteren.

Ruimte in de Binnenstad In de binnenstad willen we met Ruimte in de Binnenstad de kwaliteit en de leefbaarheid vergroten. De openbare ruimte in de binnenstad is schaars. In die ruimte moeten verschillende functies een plek krijgen, zoals groen, verblijven, verplaatsen, bevoorraden en parkeren. Dat vraagt om keuzes over de invulling van die openbare ruimte en hoe we die indelen. Het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 zet voor de binnenstad in op ruimte voor de voetganger. Het project Ruimte in de Binnenstad benoemd een aantal samenhangende maatregelen die moeten leiden tot een inrichting die prettig is voor iedereen: bewoners, ondernemers, bezoekers en toeristen. Een betere openbare ruimte heeft positieve effecten op de luchtkwaliteit, de gezondheid, de toegankelijkheid, de veiligheid en de leefbaarheid van de binnenstad. Dit bereiken we door straten anders in te richten. De auto neemt nu erg veel ruimte in, bijvoorbeeld door parkeren of de breedte van de rijbaan. Dat beperkt de mogelijkheden om groen toe te voegen, klimaatadaptieve maatregelen te treffen, plaats te maken voor verblijven, oplossingen voor fietsparkeren te vinden en de kwaliteit van de voetgangersvoorzieningen te verbeteren. In 2023 hebben we gewerkt aan het parkeren bij de uitbreiding van het autoluw-plusgebied.

Dit hebben we bijvoorbeeld gedaan door beleid uit te werken voor het beter verdelen van het aantal uit te geven abonnementen per parkeergarage, zodat de loopafstand tot de geparkeerde auto zoveel mogelijk beperkt blijft en er een goede balans is tussen het parkeren door bewoners en bezoekers van de stad. Door middel van wandelingen met omwonenden en ondernemers hebben we zorgen en wensen opgehaald over de invulling van de vrijkomende parkeerplaatsen. Een ontwerpbureau houdt zich bezig met de herinrichting van de straten die worden toegevoegd aan het autoluw-plusgebied. De Oude Langendijk is ingericht als 'shared space'. Na een gewenningsperiode hebben we een onderzoek laten uitvoeren om de nieuwe inrichting te evalueren. Op basis van de resultaten bekijken we of er aanpassingen nodig zijn aan de inrichting. We hebben besloten om de herinrichting van de Peperstraat en Binnenwatersloot uit te stellen en een nieuw ontwerp aan te laten sluiten bij de ontwikkelingen op de Oude Langendijk. Openbaar Vervoer In 2023 had het openbaar vervoer te maken met achterblijvende reizigersgroei als gevolg van de naweeën van corona, hoge brandstofprijzen en schaarste aan personeel. Het openbaar vervoer kwam zwaar onder druk te staan, terwijl een dekkend netwerk van frequent OV van cruciaal belang is.

Samen met buurgemeenten en Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is gewerkt aan het toekomstbestendig houden van het openbaar vervoer. Voor een sterk verdichtende regio en als een betaalbaar en aantrekkelijk alternatief voor de auto. Naast deze regiobrede aanpak voor de instandhouding van het openbaar vervoer hebben we in 2023 ingezet op een aantal specifieke onderwerpen met een rechtstreekse impact op Delft:

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

38

Jaarstukken 2023

•

•

•

•

Tramlijn 1: in januari 2023 hebben wij afspraken gemaakt met de MRDH en HTM over de ontwikkeling van tramlijn 1 in de Binckhorst. We onderkennen dat een tramverbinding door de Binckhorst van belang is om de ambitieuze woningbouwontwikkeling in de Binckhorst mogelijk te maken, maar benadrukken ook het belang van tramlijn 1 als verbinding tussen Delft en Den Haag. Een besluit over lijnvoering over de tramtracés wordt niet binnen het project Binckhorst genomen. De besluitvorming hierover volgt op een later moment in de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de MRDH. Als eerste stap naar deze besluitvorming hebben we samen met de MRDH, HTM en betrokken gemeenten opdracht gegeven voor een lijnennetstudie voor tramlijn 1, inclusief de effecten op andere OV-lijnen. De studie heeft niet alleen betrekking op vervoerwaarde en exploitatielasten, maar nadrukkelijk ook op de maatschappelijke effecten. Tramlijn 19: begin september werd de aanleg van tramlijn 19 op de TU Campus stil gelegd vanwege twee civieltechnische tegenvallers. In december hebben de MRDH en de TU Delft een oplossing gevonden en is de MRDH met de aannemer in gesprek om tot een nieuwe uitvoeringsplanning te komen. De ingebruikname van tramlijn 19 op de campus heeft hierdoor wel vertraging opgelopen. Wij zijn hierover ambtelijk en bestuurlijk intensief in gesprek met zowel de MRDH als de TU Delft.

OV-bereikbaarheid richting TU Campus: de MRDH en de TU Delft hebben onderling afgesproken dat tram 19 niet in de avonduren en de weekenden over de campus rijdt. Delft is niet bij deze afspraken betrokken, terwijl dit wel grote consequenties heeft voor de studenten in onze stad, de drukte en verkeersveiligheid op onze fietspaden en de bezetting van de stationsstallingen. Daarnaast heeft dit besluit tot gevolg dat onder andere Zuidpoort, de bioscoop en het theater in de avonduren niet meer bereikbaar zijn met de tram. Ook over de bereikbaarheid van dit deel van de stad en de campus zijn we met de MRDH en de TU in gesprek over een structurele oplossing die bijdraagt aan onze mobiliteitsambities. Oude Lijn, schaalsprong treinverkeer: • Project hoogfrequent spoor: Het spoor tussen Rijswijk en Delft Campus is viersporig ingericht en de nieuwe perrons op station Delft zijn gerealiseerd. Vanaf eind 2024 wordt hierdoor de frequentie van de sprinters per richting verhoogd van 4 naar 6 sprinters per uur. • MIRT-verkenning naar een schaalsprong van treinverkeer op de Oude Lijn (tijdshorizon circa 2040): In 2023 is gewerkt aan het verkennen van de haalbaarheid en alternatieven van een schaalsprong naar 12 sprinters per uur en de aanleg van nieuwe stations op de Oude Lijn.

Er is een start gemaakt met het onderzoek naar kansrijke oplossingsrichtingen en de inpassing van viersporigheid tussen station Delft Campus en station Schiedam.

Duurzame mobiliteit Verduurzaming van mobiliteit gaat over het veranderen, verminderen en verschonen van mobiliteit. Met de maatregelen om het lopen, fietsen en openbaar vervoer te stimuleren dragen we bij aan de verandering van mobiliteit. We nemen daarnaast maatregelen om het aantal vervoersbewegingen te verminderen en het vervoer te schoner te maken. Zo dragen we bij aan de energietransitie. In 2023 hebben we de volgende maatregelen genomen: • •

•

Duurzaam zoneren: als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord en klimaatdoelstellingen kunnen vanaf september 2023 geen nieuwe ontheffingen worden aangevraagd voor het autoluwplus-gebied voor brom- en snorfietsen met een verbrandingsmotor. Nul-emissiezone binnenstad: per 1 januari 2025 voeren we de nul-emissiezone in voor de binnenstad. In 2023 hebben we de communicatie opgestart en diverse partijen aangetrokken om ondernemers te helpen bij de overgang naar slimme en schone logistiek. Zo is het voor ondernemers mogelijk om een gratis adviesgesprek te krijgen van een logistiek adviseur om te helpen bij de transitie en bieden we in samenwerking met Fier Stadslogistiek probeervouchers aan om kennis te maken met slimme en schone vormen van stadslogistiek. Actualisatie ontheffingenbeleid: parallel aan de voorbereiding van de nul-emissiezone hebben we de actualisatie van het ontheffingenbeleid in gang gezet. We hebben op alle toegangswegen verkeerstellingen uitgevoerd om het huidige logistieke verkeer in beeld te brengen. Daarnaast hebben we tientallen belanghebbenden geïnterviewd. Dit heeft een goed beeld opgeleverd van onder andere de organisatorische en juridische aandachtspunten. Met deze informatie hebben we eind

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

39

Jaarstukken 2023

•

•

•

2023 de aanbesteding in gang gezet om te komen tot beleid en invoering van de nul-emissiezone die voor alle betrokkenen bruikbaar en werkbaar is. Stadslogistiek: op het gebied van nul-emissie logistiek zijn we diverse samenwerkingen aangegaan met als doel om kennis te delen, werk te verdelen en ideeën in de praktijk te brengen. • Zo zijn we een samenwerking aangegaan met de gemeenten Gouda, Leiden en Alphen aan den Rijn om kennis en ervaring te delen voor de invoering van de nul-emissiezone. • We hebben een logistieke samenwerking opgezet met Van Buuren Verhuizingen, Fier Stadslogistiek en City Hub. • Samen met de Regio Zuidwest van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur, Bedrijvenkring Schieoevers en Stedin zijn we de pilot elektrificatie Schieoevers gestart om een oplossing te vinden voor de verwachte toename van de laadbehoefte door de komst van de nul-emissiezones voor logistiek. Deelmobiliteit: we hebben ons aangesloten bij het nationaal programma deelmobiliteit, genaamd Natuurlijk!Deelmobiliteit (N!D). Het project is in juni 2023 gestart en heeft een looptijd van vijf jaar. Samen met andere gemeenten en regio’s die ambities hebben op het gebied van deelvervoer stimuleren we via dit programma samenhangend beleid om het gebruik van deelmobiliteit te versnellen. Bestaande projecten worden in het programma opgenomen en nieuwe projecten en initiatieven krijgen prioriteit.

Met onze directe buurgemeenten zetten we in op meer concrete en praktische toepassingen om deelmobiliteit aantrekkelijker en gemakkelijker te maken. We richten ons daarbij vooral op onderlinge samenhang van regelgeving om deelvervoer eenvoudiger over gemeentegrenzen heen bruikbaar te maken.

Verkeersveiligheid Vanuit risicogestuurde aanpak verkeersveiligheid hebben we in 2023 een monitoringstool aangeschaft. Deze tool wordt gevuld met data, zoals intensiteiten, snelheden en diverse wegkenmerken. Hiermee beschikken we over een instrument waarmee we risico’s voor verkeersveiligheid in kaart kunnen brengen en beter kunnen sturen op de inzet van middelen om verkeersveiligheid proactief te verbeteren. We zijn gestart met de uitvoering van motie 4.1.29 Veilig op de Fiets (d.d. 10 november 2022). Op zeven scholen werken we samen met de school, de leerlingen en de ouders aan een veiliger schoolomgeving. Ook de directe omgeving wordt bij dit project betrokken. Op een aantal locaties in Delft hebben we maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid te verbeteren, zoals: • • •

De aanleg van drempels en plateaus op de Tweemolentjeskade en het terug brengen van de maximumsnelheid van 60 km/u naar 30 km/u in de Delftse Hout. Het gelijktijdig met rioleringswerkzaamheden duurzaam veilig inrichten van de Lepelaarstraat als 30 km/u straat, het op de juiste wijze vorm geven van woonerven en het herinrichten van een busbaan naar een fietspad. Een proef om de verkeerslichten (vri) op het kruispunt Buitenwatersloot-Westlandseweg uit te schakelen. Na evaluatie is besloten om deze vri te handhaven tot het kruispunt is gereconstrueerd.

Parkeren Nota Parkeernormen We hebben het beleid voor parkeren bij nieuwe bouwontwikkelingen en transformaties geactualiseerd in de 'Nota Parkeernormen Delft 2023'. Met dit beleid zetten we stevig in op het stimuleren van actieve en schone vormen van mobiliteit en het beperken van het aantal (rijdende) auto’s. In deze nota verlagen we onder andere de parkeernorm voor auto's met 20% ten opzichte van de vorige parkeernormen. Daarnaast worden bij nieuwe ontwikkelingen geen parkeervergunningen meer verstrekt voor de openbare ruimte aan huurders, kopers en werknemers. In het nieuwe parkeerbeleid besteden we extra aandacht aan fietsparkeren. Voor heel Delft geldt de bovengrens van de landelijke fietsparkeer-kencijfers als norm. Daarnaast zetten we in de nota meer in

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

40

Jaarstukken 2023

op de kwaliteit van de fietsparkeervoorzieningen, zoals de inrichting, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de (inpandige) stallingen. Regulering TU Delft In samenwerking met de TU Delft is parkeerregulering ingevoerd op de campus. Vanuit de gemeente hebben we regulering ingevoerd op de openbare parkeerplaatsen. Parkeren Delft voert het parkeerbeleid uit. De TU Delft heeft de eigen parkeerterreinen en -garages voorzien van toegangssystemen en heeft daarmee een sturingsmiddel voor het parkeren door eigen medewerkers en studenten. Inclusiviteit Voor de meeste mensen zijn lopen en fietsen of, voor langere afstanden, openbaar vervoer prima alternatieven voor de auto. Maar dat geldt niet voor iedereen. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen en dat de stad voor alle mensen bereikbaar en toegankelijk blijft. We hebben daarom de beleidsregels voor de uitgifte van gehandicaptenparkeerplaatsen opnieuw vormgegeven. We bieden meer duidelijkheid over hoe een aanvraag tot het aanleggen van een gehandicaptenparkeerplaats wordt beoordeeld. En door een aantal accenten te verleggen, zorgen we dat mensen die afhankelijk zijn van hun auto ook volwaardig mee kunnen blijven doen. Ook op plekken waar het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte wordt teruggedrongen.

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

41

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2022

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2023 begroot na wijziging / realisatie

Bereikbare stad Baten Lasten

6.783 11.837

5.698 11.892

6.740 12.123

7.488 11.814

748 309

Saldo Bereikbare stad

-5.054

-6.195

-5.382

-4.325

1.057

Het resultaat wijkt € 1.057.000 positief af van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 21 Verkeer en vervoer 22 Parkeren 23 Recreatieve havens 25 Openbaar vervoer

I/S

R/O

Totaal

Lasten

Baten

I I I I

R R R R

89 745 231 -7

28 236 -8 53

61 509 238 -60

-

-

1.057

309

748

-

-

Totaal

Storting Onttrekking

Toelichting 21 Verkeer en vervoer € 89.000 voordeel In 2023 heeft een verschuiving in de prioriteiten plaatsgevonden, waardoor ambtelijke capaciteit is ingezet voor Tramlijn 1 en Tramlijn 19, de spoorverdubbeling (Trekkersrol Delft) en Ruimte in de binnenstad. Dit is ten koste gegaan van de ontwikkelingen op deelmobiliteit en de beleidswerkzaamheden voor voetganger op 1. 22 Parkeren € 745.000 voordeel In 2023 is rekening gehouden met het afboeken van openstaande vorderingen en extra controlekosten die zich niet hebben voorgedaan. In 2023 zijn met name de inkomsten voor straatparkeren (€ 302.000) hoger dan geraamd. De parkeertransitie wordt de komende jaren vormgegeven, waarbij zowel voor de gebiedsuitbreidingen als voor de actualisatie van de baten uit wordt gegaan van een conservatief scenario. Het afgelopen jaar was het “Jaar van Vermeer”, waardoor er meer bezoekers naar de stad zijn gekomen, wat geleid heeft tot meer parkeerbewegingen. De effecten zijn voornamelijk zichtbaar in de garages en een vergelijkbaar effect kan voor het straatparkeren worden verwacht. De gemeente heeft een overeenkomst gesloten voor het invoeren van het betaald parkeren op het terrein van de TU, dit zorgt een incidentele extra baat van € 50.000. De overige inkomsten (€ 132.000) zijn het gevolg van afgifte van meer vergunningen en ontheffingen.

23 Recreatieve havens € 231.000 voordeel In 2023 zijn met name de inkomsten hoger dan geraamd (€ 231.000). Dit wordt veroorzaakt door extra opbrengsten uit de kadegelden die worden opgelegd voor het laden en lossen van bulk- en stukgoederen. Een actualisatie van de begroting 2024 en verder zal worden voorbereid.

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

42

Jaarstukken 2023

Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2022

Beschikbaar vanaf 1-1-2023

Bereikbare stad Investeringsplan Adaptieve mobiliteitsagenda (2022-2025) Adaptieve mobiliteitsagenda - bijdrage van derden (2022-2025) Oost-West as Poptahof Mobiliteitsprogramma 2020-2021 Mobiliteitsprogramma 2020-2021 - bijdragen van derden Binnenstad fysiek t.l.v. reserve Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan - bijdrage van derden Havendienst - elektra- en wateraansluiting Havendienst - elektra- en wateraansluiting bijdrage van derden Julianalaan Midden Julianalaan Midden - bijdrage van derden Microbereikbaarheid Reinier de Graafweg Reinier de Graafweg - bijdrage van derden Spoorzone (inrichting openbare ruimte) Bedrijfsmiddelen Vervanging parkeerautomaten Investeringsagenda Adaptieve mobiliteitsagenda (2026-2030) Adaptieve mobiliteitsagenda (2026-2030) bijdrage van derden Totaal investeringen

Begroot 2023

Realisatie 2023

Jaar van start en gereed

18.115

561

17.554

3.024

1.306

2022-2025

-6.792 3.643

2.102

-6.792 1.541

-312 18 500

-510 7 812

2022-2025 2023-2024 2020-2024

-1.725 500

-76 456

-1.649 44

-700 44

-1.272 12

2020-2024 2022-2023

165

-

165

-

-

2025-2025

-83 280

187

-83 93

93

46

2025-2025 2020-2023

770 -530 129 9.228 -3.571 66.738

645 -106 67 9.564 -1.782 66.669

125 -424 62 -336 -1.789 69

125 -424 62 -336 -1.789 69

-10 12 -1.531 26

2020-2023 2019-2023 2019-2023 2019-2023 2014-2023 2014-2023 2009-2023

750

-

750

150

-

2023-2027

3.750

-

3.750

100

168

2026-2030

-

-

-

-30

2026-2030

91.367

78.287

13.080

624

-964

Toelichting Adaptieve Mobiliteitsagenda (2022-2025) De lagere realisatie in het investeringsplan voor de Adaptieve Mobiliteitsagenda (2022-2025) is het gevolg van de gewijzigde begrotingsuitgaven in 2023, veroorzaakt door de invlechting van CDOKEgelden. Met het oog op de invoering van zero-emissie stadslogistiek in 2025, verwachten we dat de grootste uitgaven in 2024 zullen plaatsvinden. Mobiliteitsprogramma 2020-2021 De lagere realisatie binnen het mobiliteitsprogramma 2020-2021 is te wijten aan het feit dat de geprognosticeerde kosten voor het project Michiel de Ruyterweg volledig in 2024 vallen. Deze herinrichting, die aansluit bij de gebiedsontwikkeling rondom Gele Scheikunde, zal gefaseerd worden uitgevoerd over de periode van 2024 tot en met 2026. De extra baten van het mobiliteitsprogramma 2020-2021 zijn het gevolg van de inkomsten die gerealiseerd werden bij het project Rotonde Schoemakersplantage. De verrekening van deze inkomsten heeft in 2023 plaatsgevonden. Voorstel tot bestemming van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000

Storting / Lasten

Onttrekking / Baten

Communicatie en fietscoaches

60

Totaal afrekening bestemmingsreserve:

60

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

-

43

Jaarstukken 2023

Toelichting Het bij de Kadernota 2023 toegekende bedrag (€ 60.000) voor communicatie, gedragsbeïnvloeding en fietscoaches is niet uitgeven. Het was niet mogelijk om een contract af te sluiten met een partij voor de beoogde werkzaamheden. De incidenteel beschikbaar gestelde middelen zijn noodzakelijk om het beoogde beleid te kunnen uitvoeren. We stellen de raad voor het in 2023 begrote bedrag van € 60.000 door bestemming van het resultaat (reserve Beleid en uitvoering) te verschuiven naar 2024. De aanwending van deze financiële middelen zal in samenhang met de herfasering van de totaal in 2024 beschikbaar gestelde middelen plaatvinden .

Programma-verantwoording / Bereikbare stad

44

Jaarstukken 2023

Goed wonen Algemeen Delft kent een verstedelijkingsopgave. We werken aan de goede groei van de stad via grootschalige gebiedsontwikkelingen en bouwinitiatieven in de stad. Daarbij hoort ook werken aan goed wonen in Delft. Onze inzet voor het woondomein is: gemengde wijken en betaalbare en gezonde woningen in een goede balans van sociaal en vrije sector. We willen dat Delft een stad is voor zowel starters, jongeren en studenten, als alleenstaanden, gezinnen en ouderen, en statushouders en andere aandachtsgroepen. We werken op bovenlokaal niveau aan wonen via de samenwerkingsverbanden Verstedelijkingsalliantie en de Besteuurlijke Tafel Wonen van de regio Haaglanden. En ook lokaal werken we hieraan in verschillende rollen, bijvoorbeeld door beleid te maken, beleid te handhaven en als partner samen te werken in gebiedsontwikkeling en locatieontwikkelingen. Met dit programma dragen we in het bijzonder bij aan de opgave Innovatiedistrict Delft. Samenvatting We hebben samen met de stad gewerkt aan een aantrekkelijke, veilige en duurzame stad waar het goed wonen is. De Delftse omgevingsvisie en de woonvisie zijn belangrijke lokale kaders voor de ontwikkeling van de stad en de verschillende gebiedsontwikkelingen. De woonvisie is in 2023 geactualiseerd en past bij de omgevingsvisie met het daarvan afgeleide kompas voor een goede groei van de stad.

Dit kompas, het stedelijk programmeren en de nieuwe werkwijze als gevolg van de introductie van de Omgevingswet hebben in samenhang met elkaar als doel om goede inhoudelijke afwegingen te maken en tot versnelling van planvorming te leiden. Ook zijn er forse subsidies binnengehaald om de woningbouw een impuls te geven. In regionaal verband wordt via de regionale Realisatieagenda afgestemd om tot meer (betaalbare) woningen en tot een hoger bouwtempo te komen. Met de corporaties en huurdersraden zijn meerjarige prestatieafspraken gemaakt. De instroom van statushouders groeide zo snel dat we veel werk moesten verzetten om de wettelijk huisvestingstaakstelling te halen.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Goed wonen Streven: PB Stand: JR 2023 2023 Aandeel corporatiewoningen (excl. studenten)

>33%

36%

Nieuwbouwwoningen

+650

+1250

+0

+0

365

634

Nieuwbouw studentenwoningen Meldingen woonoverlast

Toelichting tabel Aandeel corporatiewoningen: met de corporaties zijn in 2023 meerjarige prestatieafspraken gemaakt om het aandeel van hun sociale huurwoningen niet onder een derde deel van de Delftse woningvoorraad te laten zakken. Nieuwbouwwoningen: in 2023 zijn door een grote planvoorraad en samenloop van omstandigheden veel nieuwbouwwoningen opgeleverd: ongeveer 1.250 stuks (geen studentenwoningen). Nieuwbouw studentenwoningen: er is in het jaar 2023 geen toevoeging van studentenwoningen geweest, wel zijn er in aanbouw.

Programma-verantwoording / Goed wonen

45

Jaarstukken 2023

Meldingen woonoverlast: Delftenaren weten het registratiepunt Woonoverlast te vinden dankzij flyers die zijn ontwikkeld om het melden van overlast te stimuleren en de leefbaarheidsoverleggen van wijkregisseurs in de wijken. In 2023 resulteerde dat in 634 meldingen. Stedelijk programmeren In 2023 heeft het college de werkwijze Stedelijk programmeren vastgesteld. Met de werkwijze bewaken we een samenhangende ruimtelijke ontwikkeling op lange termijn en sturen we op goede groei in Delft. Het kader hierbij is de Omgevingsvisie. We hebben een stadsbeeld en drie gebiedsbeelden (voor de gebieden West, Noordoost en Zuidoost) opgesteld. De beelden willen we regelmatig actualiseren op basis van gesprekken met betrokken inwoners of partners in de stad en voortschrijdend inzicht. De actuele versies zijn altijd te raadplegen via de website. Naast een stadsteam zijn drie gebiedsteams opgestart. Zij weten wat er in de gebieden speelt en zijn het eerste portaal voor nieuwe ruimtelijke initiatieven. De gebiedsteams zijn gekoppeld aan de Omgevingstafel die ook in 2023 van start is gegaan. Implementatie Omgevingswet Het jaar 2023 stond in het teken van de voorbereiding op de grootste stelselwijziging in het fysieke domein tot nu toe. Per 1 januari 2024 treden de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw in werking.

In 2023 zijn benodigde voorbereidingen getroffen waaronder: een nieuw uitvoeringsbeleid, aanpassen van mandaten, aanpassen werkprocessen en juridisch borgen van de Adviescommissie voor Omgevingskwaliteit. Binnen de regio heeft Delft actief meegewerkt aan afspraken op het gebied van ICT en voor de samenwerking binnen de regio Haaglanden. Daarnaast is gewerkt aan (onder meer) het implementeren en inrichten van de plansoftware die nodig is om omgevingsplannen te maken, opleidingen, het aanpassen van werkprocessen, de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), het maken van de basisregeling waarop het Omgevingsplan wordt gebaseerd en het beleidsarm overzetten van de bestaande lokale milieuregelgeving in omgevingsplanregels. Het gaat hierbij onder andere om regelgeving op het gebied van water, klimaatadaptatie, duurzaam bouwen, bodem en geluid. Werken aan meer (betaalbare) nieuwbouw Met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de provincie Zuid-Holland, de negen regiogemeenten en corporaties is de Regionale realisatieagenda (RRA) woningbouw Haaglanden in maart 2023 ondertekend. De agenda bevat wederkerige proces- en inhoudelijke afspraken over een hoger tempo van de nieuwbouwproductie en weg te nemen belemmeringen. Er zijn snel meer woningen nodig, waarvan ten minste 2/3 deel betaalbaar (sociale huur, middenhuur en koop tot € 355.000).

De regionale monitoring van bouwprojecten is in 2023 geïntensiveerd en wordt uitgebreid. In december bereidden de gemeente Delft, ontwikkelaars en corporaties de komst van een lokale Bouwtafel voor. Deze tafel gaat interacteren met een Regionale Versnellingstafel die eind 2023 het licht zag. De bedoeling van de tafels is om belemmeringen weg te nemen en een betere samenwerking te creëren. Dat is nodig, in 2024 en 2025 worden namelijk te weinig woningen opgeleverd in de regio, ook in Delft. Delft kende in 2023 na een aantal jaren te lage woningproductie een piekjaar met circa 1.250 opgeleverde nieuwbouwwoningen. Enkele projecten zijn Delftse Poort, Bethelpark, Poortmeesters, Pastorale, Prince of Delft, The Family, herstructurering Bomenwijk en de tijdelijke woningen aan de Mozartlaan. Circa 85% was een appartement. De koop-huurverhouding is 20%-80%. De prijsklasseverdeling is circa 20% sociale huur (inclusief 5%-punt flexwoningen), 30% middenhuur en 50% hogere prijsklasse. Er zijn geen studentenwoningen opgeleverd. Versnellingsgelden In september 2022 heeft de gemeente drie aanvragen voor SPUK-versnellingsgelden (specifieke uitkering) gedaan voor het versnellen van de woningbouw. Het betreft aanvragen voor Schieoevers eerste fase, Station Delft Campus en de Kop van de Buitenhof. Dat waren voorlopige aanvragen omdat de subsidieregeling voor deze gelden er nog niet was.

Op basis van de (in de Staatscourant) gepubliceerde regeling heeft Delft op 7 december 2023 de definitieve aanvragen ingediend. In het totaal gaat het om € 71,6 miljoen (exclusief btw) rijksbijdrage. Van de benodigde cofinanciering van € 44,7 miljoen (exclusief btw) wordt € 23,0 miljoen gehaald uit bestaande eigen middelen, € 8,5 miljoen

Programma-verantwoording / Goed wonen

46

Jaarstukken 2023

uit subsidies bij partners en € 13,2 miljoen uit de reservering voor cofinanciering (€ 26,35 miljoen) die bij de Kadernota 2023 beschikbaar is gesteld. WBI (Woningbouwimpuls) Met de Woningbouwimpuls worden gemeenten beter in staat gesteld om een bijdrage te leveren aan het inlopen van het woningtekort en het meerjarig hoog houden van de bouwproductie. Daar hoort ook bij de infrastructurele ontsluiting die daarvoor nodig is en het zorgdragen voor een kwalitatief goede leefomgeving. In maart 2023 heeft Delft voor de projecten Delft-West fase 2 en Stationsgebied Delft Campus aanvragen ingediend voor een bijdrage uit de Woningbouwimpuls. Per beschikking van 22 juni 2023 zijn beide aanvragen gehonoreerd. Voor het project Delft-West fase 2 heeft de gemeente € 15,6 miljoen (exclusief btw) ontvangen. Voor het project Stationsgebied Delft Campus € 1,6 miljoen (exclusief btw). De cofinanciering voor deze subsidieaanvragen wordt geleverd door de inbreng van grond en vastgoed (bestaande middelen). Gebiedsbudget In de Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving van 2023 zijn afspraken gemaakt voor een bijdrage voor het gebiedsbudget voor Delft. Per beschikking van 20 november 2023 is de aanvraag gehonoreerd. Voor de specifieke maatregel 'Verwervingen ten behoeve van realiseren park langs Schie' heeft de gemeente € 1,35 miljoen (exclusief btw) ontvangen.

De cofinanciering (50%) komt uit de reservering voor cofinanciering (€ 26,35 miljoen) die bij de Kadernota 2023 beschikbaar is gesteld. Constructies betaalbare woningen Het onderzoek naar de inzet van erfpacht, woongarant of andere constructies om betaalbare koop mogelijk te kunnen maken, is doorgeschoven naar 2024. In 2023 hebben we ambtelijke steun verleend aan het initiatiefvoorstel Delfts Huurproject van de SP. Het initiatiefvoorstel is in december door de raad aangenomen en zal in samenhang met het onderzoek naar betaalbare koop worden opgepakt. Investeringskracht Vestia/Stedelink Vestia is gesplitst in drie borgbare woningcorporaties Stedelink, Hefwonen en Hofwonen. Begin 2023 is met de samenwerkende partijen een passende achtervangpositie van de desbetreffende gemeenten gerealiseerd. Met een zogenaamde maatwerk achtervangverklaringsovereenkomst Waarborgfonds Sociale Woningbouw zorgden we voor investeringskracht van de drie nieuwe corporaties, in het bijzonder het in Delft actief zijnde Stedelink.

Gebiedsontwikkeling Innovatiedistrict Delft In het gebiedsgerichte programma Innovatiedistrict Delft werken gemeente, provincie Zuid-Holland, de Technische Universiteit Delft, de Bedrijvenkring Schieoevers en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) samen aan de ambitie om Delft-Zuidoost te ontwikkelen tot een gebied waarin werkgelegenheid, wonen en onderwijs op alle niveaus een plek krijgen. Hiermee willen we in Delft onze krachtige economie van talentontwikkeling en werkgelegenheid op alle niveaus verder versterken, van voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs tot universiteit. De samenwerking tussen de partijen betrokken bij het programma Innovatiedistrict Delft heeft in 2023 verder vorm gekregen door het sluiten van een Samenwerkingsovereenkomst met het bijbehorende Uitvoeringsplan 2023-2024. Het Uitvoeringsplan gaat uit van een integrale aanpak waarbij we campus, woongebied en bedrijventerrein in samenhang ontwikkelen. Hierin staan de gezamenlijke projecten beschreven. Op basis van het Uitvoeringsplan is in 2023 de samenwerking verder versterkt door het

Programma-verantwoording / Goed wonen

47

Jaarstukken 2023

aanstellen van een gezamenlijke programmadirecteur en is er uitvoering gegeven aan het laten opstellen van een economisch profiel voor het Innovatiedistrict Delft (verwacht begin 2024). Nieuw Delft Afgelopen jaar zijn er in Nieuw Delft ruim 300 woningen in gebruik genomen en zijn verschillende bouwprojecten in aanbouw gegaan. De grootste opgeleverde projecten zijn The Family, Poortmeesters en de appartementen Vermeer. Gestart met de bouw zijn onder meer de sociale woningbouw en het verpleeghuis van Pieter van Foreest/Woonbron en de Hooghe Delft met de nieuwe plek voor filmhuis Lumen. Ook het eerste deel van het park is opgeleverd en er is begonnen met de aanleg van het 2de deel van het Noordelijke Park. Inmiddels zijn voor bijna alle overige kavels contracten afgesloten. Zoals eerder gemeld in het (T)MPG werden er vanwege corona en de oorlog in Oekraïne hogere bouwprijzen en vertragingen verwacht. De hogere bouwprijzen voor de openbare ruimte konden worden opgevangen binnen de grondexploitatie (GREX). De vertraging kon helaas niet worden vermeden. Daardoor was meer inzet nodig voor het begeleiden van projecten en het faseren van werkzaamheden. Op dit moment heeft dit een negatieve invloed op de GREX. Voor nadere toelichting zie het MPG. Schieoevers Het bestemmingsplan Schieoevers-Noord ligt bij de Raad van State.

Er is gewerkt aan een herstelbesluit waarmee kleine correcties zijn aangebracht aan het bestemmingsplan. Voor Kabeldistrict heeft de raad een beeldkwaliteitsplan vastgesteld en wordt de eerste fase uitgewerkt. Er is voortgang op de gebiedsvisie Delft Campus Zuid. De erfpachtovereenkomst met LAGA is door het college vastgesteld maar nog niet door LAGA zelf. Op Schieweg 13 is een Wet Voorkeursrecht Gemeenten (WVG) gevestigd. Een WVG is ook gevestigd op de panden van Certitudo aan de Strip. De aanvraag WBI 5e tranche voor Station Delft Campus is goedgekeurd. In lijn met de MER-monitoringsrapportage is begin 2023 een light versie opgesteld. Ook hebben wij afgelopen jaar een safari georganiseerd waar de ontwikkelingen op Schieoevers zijn gepresenteerd aan geïnteresseerden. Kop van de Buitenhof Afgelopen jaar zijn er in de gebiedsontwikkeling Kop van de Buitenhof 351 woningen opgeleverd en in gebruik genomen in het deelproject Bethelpark. Met Basalt Revalidatie is een intentieovereenkomst gesloten over de herontwikkeling van hun locatie ten behoeve van woningbouw en nieuwbouw van het Grotiuscollege. Voor het oostelijk deel van de gebiedsontwikkeling, de locatie van Basalt Revalidatie en de Juniusbuurt, is het masterplan afgerond, het beeldkwaliteitsplan opgesteld en zijn de grondexploitatie en de investeringsprojecten voorbereid om ter bestuurlijke besluitvorming voor te leggen.

Vanuit het Rijk zijn zowel de Woningbouwimpuls als de Versnellingsgelden toegekend voor deze ontwikkeling. Gillis Delfia De eerst ronde participatie is afgerond. Resultaten en vervolgacties hebben we uitgezet binnen de gemeentelijke organisatie en Woonbron, ook in het kader van Delft-West. De technische verkenning voor verduurzaming en aanpak van het bezit van Woonbron is gestart. De resultaten hiervan zijn belangrijke input voor de verdere uitwerking van het ontwikkelplan. Poptahof veld 4 / De Reiger In 2023 is een hernieuwde start gemaakt met de planvorming voor Poptahof veld 4 / De Reiger. Dit is een gezamenlijke herontwikkeling van de gemeente Delft en Woonbron, om de bestaande woonflat van Woonbron en het voorgelegen parkeerterrein van de gemeente te herontwikkelen tot een wooncomplex met ongeveer 240 woningen en economische en maatschappelijke functies in de plint. Samen met Woonbron is een kavelpaspoort opgesteld welke als basis dient voor de uit te vragen tender. Vanuit het rijk is een Woningbouwimpuls subsidie toegekend voor deze ontwikkeling als onderdeel van de Woningbouwimpuls aanvraag Delft-West.

Programma-verantwoording / Goed wonen

48

Jaarstukken 2023

Maria Duystlaan Het bestemmingsplan voor een school, een sportcentrum en woningen is onherroepelijk verklaard. De inrichting van de woonomgeving (schetsontwerp) is gestart. De aanbesteding voor de nieuwe Jan Vermeerschool loopt. De architect voor het sportcentrum is gestart met het ontwerp. Het resultaat van de GREX is afgelopen jaar ongewijzigd gebleven. Andere locaties Voor Gele Scheikunde loopt de bestemmingsplanprocedure. Bij de Schoemaker Plantage is vertraging opgetreden door een programmawijziging. De Haringlocatie is vrijwel opgeleverd. Bij de Panjo-locatie (Zuideinde) is het bestemmingsplan inmiddels onherroepelijk en bij De Staal lukt het de ontwikkelaar vooralsnog niet om tot een sluitende businesscase te komen door gestegen bouwkosten en stijgende rentes; tenminste niet zonder de kwaliteit van het oorspronkelijke ontwerp drastisch aan te tasten. De bouw van Teding van Berkhout is in een vergevorderd stadium. De Martinus Nijhofflaan is opgeleverd. Bij de Van Hasseltlaan is het Plan Uitwerkingskader (PUK) vastgesteld en de participatie gestart. Studentenhuisvesting Het bestuurlijk overleg met de TU Delft en woningcorporatie DUWO over studentenhuisvesting is gecontinueerd en heeft ertoe geleid dat twee concrete locaties op de campus momenteel gezamenlijk worden uitgewerkt.

Ook de plannen voor renovatie en verdichting van de DUWO-complexen zijn bestuurlijk besproken, waarbij veel aandacht was voor de noodzaak en (on)mogelijkheden van onzelfstandige studentenwoningen. De eerste plannen worden momenteel langs de reguliere weg uitgewerkt. Leges omgevingsvergunningen Het algemene beeld voor 2023 is dat er minder aanvragen voor grootschalige projecten zijn ingediend, maar dat het aantal aanvragen nagenoeg gelijk is gebleven ten opzichte van 2022. Vlak voor de ingang van de nieuwe Omgevingswet is nog een grote hoeveelheid aanvragen ingediend. De artikelen, de tariefstructuur en de tarieven van de leges omgevingsvergunningen zijn in lijn met de veranderingen als gevolg van de nieuwe Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging per 1 januari 2024 aangepast in een nieuwe versie van de Legesverordening Delft 2024. We verrichten momenteel benchmark-onderzoek naar de hoogte van de leges. Woonbeleid Beleidsontwikkeling In 2023 maakten we samen met de stad de woonvisie Goed wonen in Delft; Woonvisie 2023-2028. In december stelde de gemeenteraad deze woonvisie 2023-2028 vast. De woonvisie geeft richting aan het woonbeleid voor de komende jaren. We bewegen onder andere naar een grotere regierol van de overheid, meer betaalbare woningen, meer oog voor de veerkracht van wijken en meer collectieve woonvormen.

Als onderdeel van het maakproces is ook een – verder te ontwikkelen – woonmonitor nieuwe stijl opgesteld. In december tekenden we de prestatieafspraken 2024-2031 met woningcorporaties en huurdersraden. De partijen intensiveren hun samenwerking met name op de thema’s nieuwbouw, verduurzaming/ energietransitie, aanpak energiearmoede en beter benutten van de bestaande voorraad (pilot woningdelen). Betaalbare aanvangshuren zijn een belangrijk gespreksonderwerp. Met oog op ten minste een derde deel sociale huurwoningen in de Delftse woningvoorraad, streven we in 2031 een voorraad na van ten minste 17.000 reguliere sociale huurwoningen van corporaties en zo mogelijk 17.500. In regionaal verband werkten we in Haaglanden als koploperregio aan een woonzorgvisie. Doel is een verdeelsleutel voor de aandachtsgroepen uit het rijksprogramma 'Een thuis voor iedereen', zodat deze aandachtsgroepen zo eerlijk mogelijk over de regio verdeeld worden. Resultaten verwachten we medio 2024.

Programma-verantwoording / Goed wonen

49

Jaarstukken 2023

De Delftse Huisvestingsverordening is per 1 juli geactualiseerd voor wat betreft de woonruimteverdeling, en uitgebreid met opkoopbescherming en aanpak toeristische verhuur. Mede in het kader van de nieuwe Huisvestingswet die in 2024 in werking treedt, werkten we in regionaal verband continu aan actualisatie van het woonruimteverdelingsbeleid, urgentiebeleid en lokaal maatwerk. Doel is een aanpassing van de verordening per 1 januari 2025. Per 1 november is een Huurteam in Delft actief. Het Huurteam ondersteunt huurders van particuliere huurwoningen en is speerpunt in de uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap (WGV) die per 1 januari 2024 verplichtingen aan gemeenten oplegt. Ook is er een meldpunt bij de gemeente ingericht. Een onderzoek naar de meerwaarde van verhuurdersvergunningen (facultatief in de nieuwe WGV) is niet verricht. We wachten de ervaringen van de gemeente Den Haag af. In G40-verband werkten we met andere gemeenten samen op consultatie en kennisuitwisseling over de vele nieuwe wet- en regelgeving die het Rijk initieert op het woondomein. Huisvesting bijzondere doelgroepen Het kost steeds meer moeite om in de wettelijke taak huisvesting statushouders te voorzien. De taakstelling voor 2023 (288 statushouders) was 95% hoger dan de taakstelling van 2022. Lang zag het ernaar uit dat we de taakstelling niet zouden halen.

Ook niet met een pilot om perspectiefrijke statushouders in (maximaal vijf) beleggershuurwoningen te huisvesten. De pilot kende uiteindelijk één deelnemer. Door een onverwachte tussentijdse verlaging van de taakstelling (-58) en doordat we een deel van de taakstelling al in 2022 hadden uitgevoerd, slaagden we erin om de taakstelling van 2023 alsnog te halen. Een van de pijlers van het programma Langer en Weer Thuis is de realisatie van woningen voor de doelgroepen van Weer Thuis en Langer Thuis. Voor de Weer Thuis doelgroep hebben we afspraken met woningcorporaties voor uitstroom uit instellingen en passende instroom in de reguliere woningvoorraad. Deze afspraken zijn we gezamenlijk met de partners aan het actualiseren. Voor Langer Thuis kijken we naar nieuwbouwmogelijkheden. In alle grotere ontwikkellocaties wordt onderzocht of nieuwbouw voor senioren mogelijk is. In bestaande buurten worden door afspraken met zorg, welzijn en wonen ook gewerkt aan buurten waar ouderen langer thuis kunnen wonen, de Gezond en Wel Thuis-buurten. Zorgkantoor DSW biedt financiële ruimte om hier mee te experimenteren. In wooncomplex De Vijverhof bouwt Habion aan een vernieuwend wooncomplex waar naast een aantrekkelijke woonomgeving ook een levendige gemeenschap wordt gecreëerd.

In Delft zijn bij corporaties seniorenmakelaars actief binnen de sociale huursector om senioren naar een beter passende woning te verhuizen. Hierdoor komen er gezinswoningen vrij. De gemeente is co-financierder. De rol van de seniorenmakelaars is in 2023 structureel belegd in de begroting en zal worden uitgebreid naar de particuliere sector. Eind 2023 loopt het onderzoek hiertoe af, inclusief een bijpassende wijze van co-financiering. Om de bewustwording van senioren over hun toekomstige woonsituatie te versterken, werkt de gemeente mee aan films voor en door senioren, onder begeleiding van de Haagse School. Met het concept Housing First geven we invulling aan de lijn om eerst een stabiele woonsituatie te bieden voor (dreigend) daklozen en vervolgens verdere zorg en begeleiding. Dat vergt maatwerk en een gezamenlijk sluitend netwerk van woon- en zorgpartners. Hiertoe zijn in december afspraken ondertekend met samenwerkingspartners. Als gevolg van een brief van het Delfts Overleg Bewonersbelangenorganisaties (DOBB) over de gevolgen van de groei van de TU Delft voor de stad is een structureel overleg met de TU Delft en DOBB opgestart. Naast overlast is hier ook de positieve bijdrage van hospita-wonen besproken, met input voor de promotiecampagne. De gemeente verleende subsidie voor de promotie van hospita-verhuur.

De campagne voor hospita-wonen heeft veel vraag maar nog weinig aanbod gegenereerd.

Programma-verantwoording / Goed wonen

50

Jaarstukken 2023

Aanpak woonfraude en woonoverlast Met oog op de onderzoekende rol bij de aanpak van woonfraude (waaronder onrechtmatige bewoning) is in 2023 gewerkt aan uitbreiding van de inzage in de Basisregistratie Personen (BRP) door corporaties. Eind 2023 is een concept-overeenkomst opgeleverd die in 2024 ten finale wordt besproken. Delftenaren weten het registratiepunt Woonoverlast te vinden dankzij flyers die zijn ontwikkeld om het melden van overlast te stimuleren en de leefbaarheidsoverleggen van wijkregisseurs in de wijken. Het totaal aantal meldingen van woonoverlast dat bij het registratiepunt woonoverlast is binnengekomen bedraagt 634. Dat is meer dan het richtcijfer van één per dag. Alle meldingen zijn opgepakt en afgehandeld. We zetten bemiddeling en mediation in. Doorgaans verloopt dit naar tevredenheid van de melder. Ook is er structureel overleg met de TU Delft, DUWO en de politie. Fysieke leefomgeving Het afgelopen jaar hebben we de samenwerking met ketenpartners verder aangescherpt en hebben we dossiers meer integraal opgepakt. Er is met name gekeken naar vastgestelde prioriteiten als brandveiligheid, constructieve veiligheid, monumenten, verkamering en gezondheid. Het reguliere werk wordt uitgevoerd volgens het geldende uitvoeringsbeleid voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Recent is gewerkt aan een herziening van dit beleid.

Programma-verantwoording / Goed wonen

51

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2022

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2023 begroot na wijziging / realisatie

Goed wonen Baten Lasten

17.252 21.979

18.168 25.430

24.405 33.775

12.013 19.825

-12.392 13.950

Saldo Goed wonen

-4.727

-7.262

-9.370

-7.812

1.558

Het resultaat wijkt € 1.558.000 voordelig af van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak

I/S

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Bedragen x € 1.000 03 Beheer overige gebouwen en gronden 81 Ruimtelijke ordening 82 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 83 Wonen en bouwen

I I I I

R R R R

70 859 -258 887

68 439 12.228 1.215

2 420 -12.486 -328

-

-

1.558

13.950

-12.392

-

-

Totaal

Storting Onttrekking

Toelichting 81 Ruimtelijke ordening € 859.000 voordeel: • Implementatie Omgevingswet € 246.000 voordeel Door het uitstel van de invoering van de Omgevingswet zijn minder kosten gemaakt dan begroot. • Anterieure overeenkomsten € 530.000 nadeel Dit betreft de overeenkomsten met een negatief resultaat (exclusief programma Schieoevers). Het grootste verschil wordt veroorzaakt doordat voor verschillende projecten meer kosten zijn gemaakt dan op de ontwikkelaar te verhalen zijn. Veelal zijn dit kosten voor interne of externe procedures. Op de anterieure overeenkomst Technopolis zijn de kosten geboekt voor de uitvoering van het TU-convenant waardoor deze een overschrijding kent. Voor de 'Van Hasseltlaan' is een plan uitwerkingskader nieuwe stijl opgesteld wat veel extra tijd heeft gekost. Voor Gele Scheikunde zijn meer uren gemaakt dan geraamd. Dit komt door de complexe samenhang tussen Gele Scheikunde en het Internationaal Georiënteerd Voortgezet Onderwijs (IGVO). Daarnaast zijn er op diverse anterieure overeenkomsten kleine afwijkingen. Het nadeel is opgebouwd uit € 413.000 nadeel aan de lastenkant en € 117.000 nadeel aan de batenkant. • Programma Schieoevers € 1.104.000 voordeel Binnen het programma Schieoevers zijn in 2023 € 520.000 minder (plan)kosten gerealiseerd dan begroot.

De onderbesteding betreft deels een faseringsverschil: de laatste werkzaamheden rondom de gebiedsvisie Station Delft Campus worden in 2024 afgerond. Hiermee zijn de activiteiten voor de Noordkavel en De Strip, in afwachting van de gebiedsvisie, ook verschoven. Andere belangrijke oorzaak is de vertraging in het bestemmingsplanproces Schieoevers-Noord (Kabeldistrict en Nieuwe Haven) bij de Raad van State. Hierdoor kan er op veel plekken nog niet worden gestart met de gebiedsontwikkeling. Een deel van de (plan)kosten is in 2023 afgedekt door baten op grond van een anterieure overeenkomst met ontwikkelaars en een deel via de subsidieregeling Vliegende Brigade Zuid-Holland. Dit heeft tot € 584.000 aan hogere baten geleid. Per saldo resulteert dit in een voordeel van € 1.104.000 op het programma. De onttrekking aan de bestemmingsreserve Schieoevers is opgenomen bij het programma Financiën, onder Algemene dekkingsmiddelen en Overhead. De bestemmingsreserve Schieoevers is ingesteld ter dekking van kosten van het ontwikkelplan Schieoevers en de bijbehorende bovenwijkse voorzieningen. • Overig 81 Ruimtelijke ordening € 39.000 voordeel

Programma-verantwoording / Goed wonen

52

Jaarstukken 2023

Dit voordeel is te verdelen naar € 86.000 voordeel aan de lastenkant en een nadeel van € 47.000 aan de batenkant. Dit zijn afwijkingen kleiner dan € 100.000 en behoeven verder geen toelichting. 82 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) € 258.000 nadeel: • Grondexploitatie woningbouw € 358.000 nadeel Met name de grondexploitatie Nieuw Delft is verslechterd. Belangrijkste oorzaak is verlenging van de looptijd met een jaar. Voor details over alle grondexploitaties en het uiteindelijke resultaat wordt verwezen naar het MPG 2024. Dit nadeel wordt zichtbaar door een afwijking op de lastenkant van € 12.097.000 als voordeel en een afwijking op de batenkant van € 12.456.000 als nadeel. • Actief werken aan de stad (€ 150.000 voordeel, niet onttrekken uit reservering Innovatiedistrict Delft) Het opstellen van het kader voor strategisch grondbeleid en de inzet voor het grondbeleidinstrumentarium wordt in 2024 opgesteld. Hierdoor schuiven de uitgaven van 2023 naar 2024. • Overig 82 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) € 49.000 nadeel Dit nadeel is te verdelen naar € 19.000 nadeel aan de lastenkant en een nadeel van € 30.000 aan de batenkant.

83 Wonen en bouwen € 887.000 voordeel: • Wonen € 128.000 voordeel We hebben in 2023 geen onderzoek verricht naar de meerwaarde van verhuurdersvergunningen (facultatief in de nieuwe Wet Goed Verhuurderschap), dat doen we pas zodra de ervaringen van de gemeente Den Haag bekend zijn. Dit voordeel wordt zichtbaar door een afwijking op de lastenkant van € 130.000 en een afwijking op de batenkant van € 2.000 nadeel. • Omgevingsvergunningen € 179.000 voordeel Doordat de Omgevingswet uitgesteld is naar 1 januari 2024 zijn de beschikbare middelen voor 2023 niet ingezet. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 505.000 aan de lastenkant en een nadeel van € 326.000 aan de batenkant. • Fysieke leefomgeving VTH € 201.000 voordeel Door arbeidskrapte zijn een aantal vacatures omtrent handhaving fysieke leefomgeving nog niet ingevuld. Dit levert een incidenteel voordeel op in 2023 aan de lastenkant. • Overig 83 Wonen en bouwen € 92.000 voordeel. Dit voordeel is een voordeel aan de lastenkant. Investeringen Toegekend bedrag

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14273077/2