Jaarstukken 2021

Samenvatting Veilige stad Delft wil een veilige stad zijn, waar mensen niet worden belemmerd door criminaliteit en onveiligheid en inwoners zich veilig voelen in hun eigen buurt en stad. Hieraan is gewerkt door inzet op de verschillende prioriteiten van het veiligheidsplan en op reguliere veiligheidsonderwerpen. Het accent van het werk van brede handhaving lag ook in 2021 grotendeels op naleving van de coronamaatregelen en prioriteiten met betrekking tot overlastmeldingen. Onder andere registercontrole als onderdeel van de aanpak High Impact Crimes en gerichte inzet op de beleving van overlast, waaronder studentenoverlast, zijn doorgegaan. Toezien en handhaven op het op de juiste wijze aanbieden van afval en het juist gebruik van de fietsenstallingsmogelijkheden heeft wel plaatsgevonden, maar minder voor de coronacrisis. Incidenten Naar aanleiding van het gebiedsoverstijgende aspect van problematiek van rivaliserende jeugdgroepen (die zich onder meer bezighouden met drillrap) zijn samen met de gemeenten Den Haag en Zoetermeer twee onderzoeken geïniteerd. Enerzijds wordt de drillrapscene in de drie gemeenten en de rol van social media daarbij in kaart gebracht, anderzijds wordt gekeken naar succesvolle interventies voor een handelingskader om het geweld door de groepen te voorkomen of te bestrijden.

Covid-19 Er is veel inzet geweest om te zorgen dat mensen in de publieke en openbare ruimten de maatregelen vanuit de coronawet- en regelgeving naleefden. Het was ondoenlijk om continu toezicht te houden op de hele stad. Door te werken met prioriteiten ten aanzien van locaties en tijdstippen én samen te werken met belangrijke partners, is het gelukt om drukke locaties toegankelijk te houden voor het publiek en ruimte te bieden aan ondernemers voor zover regelgeving dat toeliet. Geprioriteerde locaties zijn: de binnenstad, de warenmarkt, horeca, de Hoven, kleine buurtwinkelcentra, Delftse Hout en locaties waar mensen samenkomen, zoals parken en de skatebaan. Resultaten Veilige stad Hieronder zijn enkele resultaten opgenomen die we afgelopen jaar bereikt hebben. Burgerparticipatie & Weerbaarheid Het aantal Burgernetleden (10.080) is min of meer stabiel gebleven sinds 2017 en de dekkingsgraad van de WhatsAppgroepen (4.817 leden in 28 groepen) is met ruim 65% toegenomen. Voor de beheerders van de WhatsAppgroepen organiseerden we samen met de politie een training. Op het gebied van weerbaarheid zijn diverse groepen (ouders, professionals en ondernemers) getraind op de thema’s Radicalisering en Ondermijning. High Impact Crimes (HIC) De daling in woningbraken zet door ten opzichte van 2017.

Binnen de aanpak is ingezet op hotspots/ hottimes door te attenderen op inbraakgelegenheden en preventiegroepen bekend te maken met risicovolle omstandigheden en verdachte signalen. Overlast Voor de aanpak van studenten(woon)overlast ontwikkelden we met betrokken partners (TU Delft, DUWO, Politie) een stappenplan met als zwaarste interventie een gedragsaanwijzing van de burgemeester. Bij verschillende hotspots is dit stappenplan gehanteerd. Naast handhaving richt de aanpak zich ook op bewustwording bij de studentenpopulatie en verbinding tussen de studenten en de stad. Voor aanpak van verschillende andere vormen van overlast (onder andere overlast van drugshandel, personen met verward gedrag) werkten we aan het opstellen van werkwijzen van op- en afschaling en zetten we vanzelfsprekend in op casuïstiek.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

57

Jaarstukken 2021

Veiligheidsbeleving Aan verschillende (bouw-)initiatieven en gebiedsontwikkelingen is bijgedragen vanuit de principes van sociaal veilig ontwerp. Ondermijning In 2021 is gewerkt aan de realisatie van het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK). Het VIK biedt een methodiek en infrastructuur om de (binnengemeentelijke) gegevensstromen te organiseren. Door onderzoek en analyse van de gegevens komen we tot een betere informatiepositie voor de aanpak van ondermijning. De aansluiting van Delft bij de Stichting Meld Misdaad Anoniem is in 2021 voorbereid, zodat signalen uit de samenleving ons ook laagdrempelig kunnen bereiken. En tot slot is ingezet op het versterken van de maatschappelijke, bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid tegen ondermijning met voorlichting, training en ontwikkeling van (bestuurlijk) instrumentarium. Radicalisering, Polarisatie & Extremisme Binnen de vier lijnen van de integrale aanpak lag de nadruk in 2021 op het versterken van de kennis en informatiepositie over rechts-extremisme en de (nationaal waargenomen) ontwikkeling van een zekere vermenging tussen rechts-extremistische denkbeelden en uitingen van anti-overheidssentiment. Samenvatting Schone stad Het beheer en onderhoud heeft als doel het in stand houden van een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte, waar het goed toeven is.

Er zijn twee soorten onderhoud van de openbare ruimte: groot onderhoud en regulier onderhoud. Daarnaast bestaat er ook de vervanging aan het einde van de levensduur. Het niveau van onderhoud is gericht op de ondergrens van duurzaam technische instandhouding waarbij kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Het merendeel van de stad wordt op niveau C onderhouden, met uitzondering van de Binnenstad en het Agnetapark, die worden op niveau B onderhouden. In het gesloten circuit reiniging vallen alle kosten en inkomsten die gerelateerd zijn aan de afvalinzameling en de verwerking. In 2015 is het besluit genomen om over te gaan tot omgekeerd inzamelen. In 2021 is in Voorhof de uitrol van grip op grondstoffen voltooid en is de uitrol in Buitenhof nagenoeg afgerond. Voor Vrijenban, Wippolder en de Binnenstad zijn de voorbereidende werkzaamheden gestart. Na afronding van deze wijken is de uitrol van grip op grondstoffen afgerond. Ook is in 2021 het restafval inbesteed bij HVC, hiermee is het ook voor Delft mogelijk om gebruik te maken van nascheiding. In 2021 is verder onderzoek gedaan naar de Hoogbrug en hoe deze brug hersteld kan worden. De nota kapitaalgoederen is in concept afgerond. In verschillende wijken is gestart met de aanleg van glasvezel door verschillende partijen.

Incidenten Naast het vele reguliere onderhoud, groot onderhoud en de vervangingsprojecten met bijbehorende resultaten heeft zich in 2021 ook een aantal incidenten voorgedaan dat van invloed is geweest op de stad. Ongediertebestrijding Als gevolg van diverse ontwikkelingen in onder andere Schieoevers, maar ook de verbreding van het spoor was in de omliggende wijken een toename van ongedierte zichtbaar. Hierop zijn aanvullende maatregelen genomen. Covid-19 Nog steeds heeft de coronacrisis een grote impact op de stad en daarmee op de openbare ruimte. Het toegenomen gebruik wat in 2020 zichtbaar was heeft zich in 2021 doorgezet. Gebruikers verwachten meer van de openbare ruimte (zie de dalende indicator ten aanzien van de tevredenheid over de openbare ruimte) en vervuilen de openbare ruimte meer. De effecten hiervan zien we bij speeltoestellen

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

58

Jaarstukken 2021

die meer onderhoud vergen, de milieustraten die druk bezocht zijn, gemalen en riolering raken verstopt door het doorspoelen van mondkapjes in het toilet. Resultaten Schone stad Hieronder zijn enkele resultaten opgenomen die we afgelopen jaar bereikt hebben: Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan In 2021 heeft de raad het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2022-2026 vastgesteld. In het verbreed Gemeentelijke Rioleringsplan zijn de plannen en benodigde financiële middelen inzichtelijk gemaakt. In het verbreed Gemeentelijke Rioleringsplan 2022-2026 zijn watergerelateerde klimaatmaatregelen opgenomen. Aanbesteding integraal onderhoud openbare ruimte In 2017 zijn we de weg ingeslagen om het regulier onderhoud zoveel mogelijk in gevel tot gevel onderhoudscontracten te stoppen. In 2021 is een nieuwe aanbesteding gehouden waarbij werkzaamheden toegevoegd zijn aan het contract en er meer aandacht is voor de biodiversiteit met behulp van de uitgangspunten van het Kleurkeur. De komende jaren blijven we het gevel tot gevel contract doorontwikkelen. Aanbesteding gladheidbestrijding Het contract voor de gladheidbestrijding is opnieuw aanbesteed. Tegelijk met deze aanbesteding is ook het verouderde materieel vernieuwd. Dit was tevens aanleiding om de routes, de strooiers en de methodiek te veranderen. Inmiddels is het materieel vervangen en strooien we preventief in plaats van curatief.

Groot onderhoud kades en bruggen en klimaatmaatregelen In 2021 is groot onderhoud uitgevoerd aan ondere andere de Noordkolk. Daarnaast zijn klimaat adaptieve maatregelen genomen door groene parkeerplaatsen aan te leggen op de Mandelastraat, de Chirugijnstraat te onttegelen en ruimte voor bomen te creëren . Aanpassen verkeersregelinstallaties Met behulp van diverse subsidies van de MRDH zijn op dit moment ongeveer de helft van de verkeersregelinstallaties in Delft omgebouwd naar intelligente verkeersregelinstallaties. De omgebouwde installaties zijn hiermee klaar voor de toekomst. Stijging kosten en tekorten aan materieel, materiaal en personeel Bij verschillende projecten en werkzaamheden zijn vertragingen ontstaan door het gebrek aan materiaal, materieel en personeel. Door tijdig in te kopen proberen we hier slim op in te spelen. Het is helaas niet altijd mogelijk om vertraging te voorkomen. Daarnaast zijn er significante stijgingen in de materiaalkosten zichtbaar. Afhankelijk van het onderdeel tussen de 10-50% stijging van de kosten. De combinatie van deze verschillende factoren zorgt tevens voor een stuwmeer aan werkzaamheden: ondanks dat de werkzaamheden op dit moment misschien uitgesteld zijn, dienen die op termijn wel ingelopen te worden.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden • Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • Afvalinzameling Avalex (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • Netwerk Afvalwaterketen Delfland • NAD Gemalenbeheer (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen)

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

59

Jaarstukken 2021

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2020

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2021 begroot na wijziging / realisatie

Schone en veilige stad Baten Lasten

29.906 56.354

28.689 53.954

30.515 57.717

30.357 57.462

-159 255

Saldo Schone en veilige stad

-26.448

-25.265

-27.201

-27.105

96

Totaal

Lasten

Baten

Het resultaat wijkt € 96.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid (coronacrisis) Verkeer en vervoer Openbaar groen en (openlucht) Inkomensregelingen Riolering Afval Overig

I/S

R/O

Storting Onttrekking

I I I

R R R

-142 453 216

-248 283 216

106 170 -

-

-

I I I I I I

R R R R R R

106 35 123 -1.584 932 -43

-159 76 90 -486 525 -42

265 -41 33 -1.098 407 -1

-

-

96

255

-159

-

-

Totaal

Toelichting Binnen het programma Schone en veilige stad zijn verschillende taakvelden opgenomen. De taakvelden Verkeer en vervoer, Openbaar groen, Riolering, Afval, Milieubeheer en Begraafplaatsen en crematoria vormen samen het deel 'schone stad'. Hierin zijn alle facetten van het beheer van de openbare ruimte ondergebracht. De taakvelden Economische havens en waterwegen, Inkomensregelingen, Openbare orde en veiligheid en Crisisbeheersing en brandweer vallen onder 'veilige stad'. De taakvelden Riolering en Afval behoren tot de gesloten circuits. Veilige stad Crisisbeheersing en brandweer Een deel van het tekort is, evenals in 2020, te wijten aan de jaarlijkse FLO-bijdrage van de gemeente aan de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH). Deze kosten hebben te maken met het overgangsrecht van het functioneel leeftijdsontslag (FLO) van brandweerlieden. Bij regionalisering van de brandweer, ruim tien jaar geleden, is overeengekomen dat de gemeenten de kosten voor hun rekening nemen. De VRH stelt hiervoor een meerjarenraming op zodat de juiste kosten kunnen worden begroot. Echter is ook dit jaar gebleken dat de raming van de VRH te laag is uitgevallen waardoor sprake is van een tekort. Openbare orde en veiligheid Binnen Openbare orde en veiligheid lopen een aantal projecten door in 2022. Ook is een extra besparing op de formatie gerealiseerd.

Openbare orde en veiligheid (coronacrisis) Van het Rijk ontvingen we € 266.000 aan zogenoemde CTB-gelden (corona toegangsbewijs). Hiermee konden we horecazaken tegemoetkomen in de extra kosten die zij moesten maken voor het controleren van coronatoegangsbewijzen. Tot slot vielen de kosten voor inzet vanuit Veiligheid op (naleving van) corona-maatregelen € 216.000 lager uit dan voorzien. Voorgesteld wordt dit bedrag in de bestemmingsreserve Maatregelen coronacrisis te storten.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

60

Jaarstukken 2021

Schone stad Verkeer en vervoer en overige posten Aan de batenkant bij verkeer en vervoer is een eenmalig voordeel ontstaan door de hogere opbrengsten van de degeneratievergoeding (als gevolg van de glasvezelaanleg). De degeneratievergoeding wordt gedoteerd in de voorziening Degeneratie. Over het totale programma is het saldo buiten de gesloten circuits € 106.000. Inkomensregelingen In 2021 is minder gebruik gemaakt van de kwijtscheldingen waardoor een meevaller is ontstaan aan de inkomstenkant. Dit heeft ermee te maken dat de verwachte groei van het aantal bijstandsgerechtigden door de coronacrisis is uitgebleven. Riolering Binnen het gesloten circuit Riolering is sprake van hogere uitgaven dan begroot. Binnen het totale gesloten circuit van riolering is bij de najaarsnota gemeld dat er extra inkomsten zouden zijn, maar de extra inkomsten worden niet gerealiseerd. De gecontroleerde belastingverantwoording van de RBG over 2021 laat een lagere opbrengst zien. Dit heeft te maken met een aanslag die na bezwaar ten onrechte opgelegd bleek te zijn. Het totale resultaat van het gesloten circuit is conform de nota Reserves, Voorzieningen en Investeringen ondergebracht in de egalisatievoorziening Riolering. Afval Als gevolg van hogere opbrengsten van grondstoffen dan geprognotiseerd bij de begroting en beperktere lasten is een overschot ontstaan binnen het gesloten circuit Afval.

Het overschot van € 73.000 op het gesloten circuit Afval is conform de nota Reserves Voorzieningen en Investeringen ondergebracht in de egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing. Voor het percentage van de kostendekkendheid verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

61

Jaarstukken 2021

Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2020

Beschikbaar vanaf 1-1-2021

Begroot 2021

Realisatie 2021

Jaar van start en gereed

13.896 364 1.015

1.462 23 301

12.434 341 714

3.969

diverse

203

860 69 183

diverse

1.500 39.500 -39.500 1.470

301 5.719

1.199 33.781 -39.500 1.180

300 9.300 -9.300 294

300 5.630 -5.630 295

diverse diverse diverse diverse

1.030 664 1.414 9.000 600 500 800 2.500 1.177 1.200 2.000 3.400 34.791 -3.422 13.376

206 105 217 1.084

206 227 300 1.000

87 169 375 849 54 122 31

diverse 2020-2024 diverse diverse 2020-2021 2021-2022

28.686 -3.422 449

824 559 1.197 7.916 600 500 778 2.380 1.031 339 2.000 3.400 6.105 12.927

-4.280 82.995

36.570

Bedrijfsmiddelen Tractie Speelplekken Subtotaal bedrijfsmiddelen

1.270 1.750 3.020

Investeringsagenda Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen 5.000 woningen* Schieoevers - bovenwijkse voorzieningen* Foreestplein* Subtotaal investeringsagenda Totaal investeringen

Schone en veilige stad Investeringsplan Beheerplan civiele constructies Watergang Poptahof Noord Beheerplan groen en water Uitbreiding beheerplan Groen en water 2020-2024* Vernieuwen riolen (GRP) Voorziening vernieuwen riolen (GRP) Beheerplan openbare verlichting Uitbreiding beheerplan Openbare verlichting 2020-2024* Uitplaatsing Stedin 2020-2024* Verkeersvoorzieningen Beheerplan wegen Kanaalweg (BHP Wegen) Noordeindseweg (BHP Wegen) Dijkhoornseweg Waterberging (tussen 2,5 en 5 miljoen) Stadsvernieuwing Steunpunt Delfgauw Bomenwijk (Vestia) Bovenwijkse voorzieningen (Schieoevers - 2023) Projecten Tramlijn 19 Bijdrage projecten Tramlijn 19 Verplaatsen loswal en Gelatinebrug Verplaatsen loswal en Gelatinebrug (cofinanciering) Subtotaal investeringsplan

290

22 120 146 861

500 2.380 230 2.000 6.105

39 53 629

283

5.029 -719 395

-4.280 46.425

17.997

8.820

66 378 444

1.204 1.372 2.576

789 350 1.139

408 334 742

4.100 2.100 320 6.520

107 107

4.100 2.100 213 6.413

135 135

182 182

92.535

37.121

55.414

19.271

9.744

2019-2022 diverse 2015-2022 2020-2022 2023-2023 2009-2022 2009-2022 2019-2025 2019-2025

diverse diverse

2020-2021 2020-2021 2019-2021

Toelichting In het onderstaande overzicht worden verschillende investeringen toegelicht, die onder andere voortkomen uit de diverse vastgestelde beheerplannen. Bij verschillende projecten in de openbare ruimte is te merken dat door de coronamaatregelen de uitvoering van projecten vertraging oploopt. In de loop van 2022 moet bezien worden hoe de vertragingen ingelopen kunnen worden ter voorkoming van het ontstaan van stuwmeren aan werkzaamheden en daarmee het risico op het ontstaan van achterstallig onderhoud. Dit wordt betrokken bij de Kaderbrief 2022. Beheerplan civiele constructies en wegen Als gevolg van de coronacrisis hebben verschillende projecten een langere doorlooptijd dan ingeschat. Hierdoor hebben diverse werkzaamheden vertraging opgelopen. Doordat de verschillende werkzaamheden vertraagd zijn ontstaat het risico op een stuwmeer aan werkzaamheden die binnen een relatief korte termijn tegelijkertijd uitgevoerd dienen te worden.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

62

Jaarstukken 2021

Poptahof Bij het opheffen van de GEM Poptahof zijn voor de werkzaamheden die de gemeente nog moet uitvoeren budgetten gealloceerd. Op 21 december 2017 heeft het college de raad hierover geïnformeerd. In totaal is voor de werkzaamheden € 2,9 miljoen gereserveerd als investering. De werkzaamheden betreffen de versterking van de as Park Poptahof - Abtswoudseweg - Mercuriusweg, de aanleg van waterverbindingen, stedenbouwkundige ontwikkelingen, inrichting van de openbare ruimte rondom Industrieweg - Röntgenweg. In 2021 is een start gemaakt met de aanleg van de watergang in Poptahof Noord. Beheerplan groen en water Als gevolg van de coronacrisis hebben verschillende projecten een langere doorlooptijd dan ingeschat. In veel van deze projecten is groen één van de onderdelen. Door de vertraging van de projecten is ook een vertraging zichtbaar in de besteding van de investeringen. Rioolvervanging en voorziening vervanging riolering Op verschillende locaties in Delft is gewerkt aan de vervanging van de riolering. Waar mogelijk worden de werkzaamheden gecombineerd met groen, wegen, waterberging en andere werkzaamheden. Hierdoor vergen de betreffende projecten mede in combinatie met Covid-19 een langere voorbereidingsen uitvoeringstijd. Beheerplan openbare verlichting, OV Toon frequent en uithuizen Stedin De werkzaamheden aan OV Toon frequent zijn afgerond.

Bij het uithuizen van de installaties uit de technische ruimtes van Stedin is een stijging van de kosten zichtbaar als gevolg van de gestegen grondstofprijzen, de uitrol van het aantal uithuizingen ligt op schema. Ook is de openbare verlichting verder voorbereid op de toekomst door het ingebruik nemen van lichtmetingen. Verkeersvoorzieningen De overbesteding betreft de vervanging van de verkeersregelinstallatie op het Poortlandplein in 2020 die door late facturatie in 2021 geland zijn. Waterberging & Stedelijke vernieuwing De investeringsbudgetten voor waterberging en stedelijke vernieuwing zijn gekoppeld aan de uitvoering van integrale projecten waarbij werkzaamheden voor zover mogelijk gecombineerd worden. Mede als gevolg van corona vragen deze projecten een langere voorbereidingstijd dan vooraf ingeschat. Steunpunt Delfgauw Het steunpunt is in gebruik genomen. De investering kan afgesloten worden na de laatste verrekening met Rijkswaterstaat. Bomenwijk Vestia In 2020 is begonnen met de voorbereidingen van het project (engineering/ bodemonderzoek/ rioolontwerp). In 2021 zijn de rioleringswerkzaamheden uitgevoerd, in 2022 wordt de openbare ruimte opnieuw ingericht, afgestemd op het bouwplan van Vestia. Tramlijn 19 / Sebastiaansbrug De bouw van de Sebastiaansbrug is in 2020 afgerond, in 2021 zijn nog enkele restpunten uitgevoerd. De eindafrekening zal in 2022 plaatsvinden.

Met de MRDH en de TU Delft zijn afspraken gemaakt over het tracé en de uitvoeringswijze van tramlijn 19. In 2022 wordt gestart met de aanleg. Gelatinebrug & verplaatsen loswal In 2021 zijn alleen voorbereidingskosten gemaakt. Door de complexe opgave duurt de voorbereiding langer. De eindplanning is mede afhankelijk van de verplaatsing van de loswal door de provincie ZuidHolland. De planning van beide projecten moet afgestemd worden. De bouw van de brug is voorzien in 2025.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

63

Jaarstukken 2021

Van Foreestplein De vernieuwing van het Foreestplein fase 1 is uitgevoerd. Bij toekomstige herinrichting van het plein zullen de positieve resultaten van de ‘pilot stippen en spelaanleidingen’ meegenomen worden. Omdat bij toekomstige aanpassingen de huidige sportfunctie mogelijk verdwijnt, wordt nu al gekeken naar alternatieven. Tractie In 2021 is naast een viertal voertuigen ook de volledige tractie ten behoeve van de gladheidsbestrijding vervangen. De aanbesteding van de nieuwe tractie en de aanbesteding van de gladheidsbestrijding zelf, is reden geweest om te kiezen voor een andere manier van gladheidsbestrijding. Niet meer curatief strooien maar preventief, van droog naar nat strooien. Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen Dit budget is gereserveerd voor de aanpassing van de Kruithuisweg ter hoogte van de aansluiting van Campus-Zuid, en maakt onderdeel uit van de met de TU Delft afgesloten anterieure overeenkomst behorende bij het bestemmingsplan Campus-Zuid. Bovenwijkse voorzieningen (Schieoevers) Voor de beoogde ontwikkeling en transformatie van Schieoevers worden investeringen in bovenwijkse voorzieningen aangelegd. Deze investeringen worden gedeeltelijk bekostigd met cofinanciering en bijdragen van ontwikkelaars. In 2021 vonden nog geen investeringen plaats ten laste van dit budget.

Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000 Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling - Kostenverhaal bovenwijkse vooorzieningen Totaal afrekening bestemmingsreserve:

Storting / Lasten 8.300

Onttrekking / Baten

8.300

-

Toelichting Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling - Kostenverhaal Bovenwijkse voorzieningen In 2021 heeft de gemeenteraad de Nota Kostenverhaal Delft 2021 vastgesteld. Hiermee zijn (financiële) kaders vastgesteld voor het verhalen van de kosten van investeringen die horen bij de verstedelijkingsopgave van de stad. Het gaat hierbij enerzijds om ‘bovenwijkse voorzieningen’ en anderzijds om ‘ruimtelijke ontwikkelingen’. De investeringen in bovenwijkse voorzieningen betreffen de vergroting van de rioolcapaciteit. Uitgangspunt is dat de kosten hiervoor volledig worden gedekt via kostenverhaal. Bij ruimtelijke ontwikkelingen gaat het om investeringen gerelateerd aan mobiliteit of in de openbare ruimte (bijvoorbeeld wegen, tunnels en parken). Deze kosten kunnen maar deels worden gedekt via kostenverhaal. Ook de al bestaande stad Delft profiteert namelijk van deze investeringen, wat betekent dat de gemeente het grootste deel van de kosten zal moeten dragen. Voor de investeringsopgave voor de riolering is circa € 10,3 miljoen nodig tot 2030 (zonder indexering). Op basis van de nota kostenverhaal is er nu voor circa € 2 miljoen dekking. Het resterende bedrag voor riolering van € 8,3 miljoen dient nog voorgefinancierd/gedekt te worden. Andere toekomstige bijdragen vanuit toerekening aan de beoogde nieuwbouwprojecten worden hierop later in mindering gebracht.

Bij de jaarrekening 2021 wordt voorgesteld om het bedrag van € 8,3 miljoen te storten in de, bij de vaststelling van de nota Kostenverhaal, ingestelde bestemmingsreserve Ruimtelijke ontwikkeling – Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen. In 2022 zullen vervolgens investeringsvoorstellen worden voorbereid voor het vergroten van de rioolcapaciteit. De investeringen zijn onder andere ten behoeve de vergroting van gemaal Zuidplantsoen, Slauerhofflaan en de collecteurleiding. Hiervoor zullen investeringsvoorstellen worden voorbereid in 2022. Voor zover deze uitbreiding niet (tijdig) verhaald kan worden, leidt dit tot een aanvullende investeringsopgave waarvoor dekking moet worden gevonden in het begrotings- en meerjarenbeeld. Daarom is het voorstel om nu middelen te reserveren en te storten in bestemmingsreserve Ruimtelijke ontwikkeling -

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

64

Jaarstukken 2021

Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen. Deze reserve is met de vaststelling van de nota Kostenverhaal (raadsbesluit juli 2021) ingesteld.

Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Schone en veilige stad Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2020 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Herstelplan 4e Coronarapportage Kadernota 2021 Najaarsrapportage 2021 5e Coronarapportage Begroot na wijzigingen

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 7 11 12 13 16

Lasten 53.954 -109 -74 122 160 -53 1.001 678 1.255 783

Baten 28.689 -108

1.583 325

Saldo -25.265 1 74 -96 -160 53 -1.001 -678 328 -458

57.717

30.515

-27.202

26

65

Jaarstukken 2021

Sterk en sociaal Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Sterk en sociaal Zelfredzaamheidsscore % Cliëntervaring doelrealisatie % Jeugd doelrealisatie

Stand: 2019 89%

Stand: 2020 *

Stand: 2021 88%

Streven: 2022 *

78%

77%

77%

80%

*

79%

71%

71%

Delft

Delft

Delft

Nederland

9

13

13

11

1% 14,1%

1% 15,2%

1% 15,3%

1% 11,9%

0,3%

0,2%

0,2%

0,4%

1,5% 2018

1,4% 2019

1,2% 2020

1,2% 2020

Resultaat:

Vergelijkingscijfers BBV Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners 12-17jr % Jongeren met delict voor rechter % Jongeren met jeugdhulp % Jongeren met jeugdreclassering % Jongeren met jeugdbescherming Peiljaar

Samenvatting Wmo Wmo-voorzieningen We zien een lichte stijging van het aantal verstrekte hulpmiddelen, die bij de najaarsrapportage 2021 niet was verwacht. Dat leidt tot een tekort op de begroting omdat de uitname Wet langdurige zorg (Wlz) beschermd wonen ook effect heeft op verstrekte hulpmiddelen. Er heeft bij de septembercirculaire 2021 een Wlz uitname plaatsgevonden bovenop het gemelde voordeel bij de najaarsrapportage. Daarnaast zijn we een pilot gestart in samenwerking met woningbouwcoörporaties om scootmobielstallingen te realiseren bij seniorencomplexen. Wmo-dienstverlening We kopen resultaatgerichte ondersteuning regionaal in. In 2021 hebben we geen resultaat ten opzichte van de begroting. We zien dat we het als gemeente Delft financieel beter doen dan andere gemeenten. De toename van de kosten blijft achter ten opzichte van de andere H4-gemeenten. We zien dat de gemiddelde kosten per inwoner dalen, waarschijnlijk als gevolg van maatregelen als Powerful-aging en afschalen. In 2021 is gestart met de voorbereidingen voor de inkoop Resultaatgerichte ondersteuning met startdatum 2023. Maatschappelijke opvang Elke inwoner die recht had op opvang heeft een plek kunnen vinden in de opvang. Tijdens lockdownperiodes is de toegang tot de opvang ruimhartiger geweest. Wel zien we een structurele financiële overschrijding van de kosten op de maatschappelijk opvang.

Daarom is besloten hiervoor structureel te compenseren vanuit de jaarlijkse overschotten op beschermd wonen. Vrouwenopvang Ook in 2021 is er gewerkt aan het uitvoering geven van de regiovisie huiselijk geweld. We hebben in 2021 de multidischiplinaire (MDA++) aanpak onverkort doorgezet en zijn gestart met intensief casemanagement. Daarnaast is bij regiogemeenten individueel geïnventariseerd welke inzet extra noodzakelijk is om de doelstellingen ten aanzien van de regiovisie te behalen.

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

66

Jaarstukken 2021

Binnen de Vrouwenopvang hebben we elke inwoner die opvang of begeleiding nodig had kunnen helpen. In de opvang wordt gebruik gemaakt van verschillende begeleidingsinstrumenten, een aantal ook specifiek gericht op kinderen. Beschermd wonen Begin 2021 is een gedeelte van de inwoners naar de Wlz overgegaan. Er zijn regionaal afspraken gemaakt via de regiovisie beschermd wonen / beschermd thuis over regionale samenwerking, waarbij gemeente Delft de komende jaren centrumgemeente blijft voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Daarnaast is beschermd thuis gestart bij een aantal aanbieders en werken we met gemeenten uit hoe zij beschermd thuis lokaal kunnen uitvoeren. Langer en weer thuis Met de samenwerkingspartners binnen het convenant Langer en Weer Thuis is verder gewerkt aan de uitvoeringsagenda van het programma. Er zijn wijkscans opgestart om ook de sociale programmering van de wijken verder uit te werken voor ouderen. Actieplan Sociaal Domein De maatregelen uit het actieplan beginnen langzaam hun vruchten af te werpen. De eerste resultaten op het traject afschalen zijn positief, Powerful Aging en Thuisgekookt zijn ingebed in de dienstverlening van Delft Support en met aanbieders Ondersteuning en regie bij het huishouden zijn afspraken gemaakt over indexering en over het benutten van de Was- en Strijkfaciliteit bij Doel GGZ.

Delft Support Vanuit Delft Support worden kinderen, gezinnen en volwassenen met een hulp- en/of ondersteuningsvraag begeleid naar passende zorg en ondersteuning. Er zijn hiervoor vier teams samengesteld (Wmo, Jeugd, Sociaal team en Jongerenacademie). Vanuit deze toegangsorganisatie wordt ook deelgenomen aan de ondersteuningsteams op scholen vanuit de Wet Passend Onderwijs. Jeugdhulp Jeugdhulp betreft specialistische zorg die de gemeente inkoopt in de vorm van pleegzorg, Jeugd GGZ, ambulante jeugd- en opvoedhulp, residentiële zorg en jeugdbescherming- en reclassering. Het gaat dan om zowel de vrijwillige jeugdhulp als het gedwongen kader (jeugdbescherming en -reclassering). De specialistische hulp wordt ingekocht via het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SBJH). Voor zowel cliënten als jeugdhulpprofessionals werd in 2021 veel bepaald door de maatregelen omtrent Covid-19. Hierin moest constant de balans gezocht worden tussen enerzijds de gezondheid van de professionals en anderzijds de veiligheid van de cliënten gewaarborgd zijn. Hierover zijn lokaal en regionaal samenwerkingsafspraken gemaakt met partners uit onderwijs, jeugdhulp maar ook de jeugdbeschermingsketen. In 2021 is er door de gemeente ingezet op de verschillende regionale sturingsinstrumenten, namelijk het richtinggevend kader (RGK) en de bestedingsruimte.

Daarnaast worden er ook lokaal gesprekken gevoerd met jeugdhulpaanbieders in het kader van het lokaal contractmanagement. Actieplan Sociaal Domein maatregelen jeugd In het kader van het Actieplan Sociaal Domein zijn binnen deze doelstelling de volgende projecten uitgevoerd: • In samenwerking met Delft Support maken we gebruik van het richtinggevend kader. Dit kader is richtinggevend voor de toewijzingen van jeugdhulp en moet ertoe leiden dat meer sturing mogelijk wordt op trajecten jeugdhulp. • Versterking van de samenwerking tussen de gemeente, Delft Support en huisartsen, met als doel om door deze samenwerking kinderen en de huishoudens waarin zij leven gericht de juiste ondersteuning te bieden. In 2021 hebben ondanks de drukte door de pandemie een groeiend aantal huisartsen zich aangesloten bij dit project. We zien hierbij ook een duidelijk positief resultaat.

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

67

Jaarstukken 2021

•

•

Een andere maatregel van de gemeente, Delft Support en gecertificeerde instellingen (jeugdzorg en jeugdreclassering) is Beter Samenspel voor veilig opgroeien. Dat is gericht op het bieden van de hoogste kwaliteit, passende zorg én continuïteit voor kwetsbare kinderen en gezinnen. Als gevolg van de coronacrisis en de wachtlijsten bij Delft Support heeft de implementatie van deze maatregel vertraging opgelopen. Tenslotte is in het kader van de maatregel besparen ambulante jeugdhulp ingezet op het onderzoeken van de 'dure' caseload bij Delft Support om te kijken of hier potentiële Wlz-trajecten onder zouden vallen. De data-analyses van opvallende en kostbare ambulante trajecten leverden in 2021 op dat zes Wlz-aanvragen ingediend zijn bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Alle aanvragen zijn goedgekeurd.

Volksgezondheid Preventieve gezondheidszorg In 2021 is gestart met het uitvoeren van een deel van de interventies uit de notitie Gezondheidsbeleid 2020-2026 in de wijken Voorhof en Buitenhof. Positieve gezondheid is het uitgangspunt en de interventies liggen op het vlak van preventie en gezondheidsbevordering van de bewoners. De interventies worden samen met de bewoners in deze wijken op basis van hun behoeften uitgevoerd in samenwerking met de betrokken organisaties. Vanwege de coronamaatregelen konden geplande interventies deels niet of niet fysiek plaatsvinden waardoor enige vertraging is ontstaan. Ook is het Preventieakkoord genotmiddelengebruik ondertekend door 18 partners uit de stad en hebben we hiervoor Rijksmiddelen aangevraagd voor de duur van 3 jaar. GGD Voor de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van preventieve gezondheidszorg is de GGD Haaglanden de belangrijkste uitvoerende partij. De GGD zet vooral in op preventieve maatregelen die de gezondheid van de bevolking en risicogroepen beschermen en bevorderen. Het gaat onder andere om onderzoek naar de gezondheid van grote groepen mensen, voorlichting over gezondheidsrisico’s zoals slechte voeding en over seksuele gezondheid. Maar de GGD heeft ook taken op het gebied van hygiëne en inspectie, waaronder toezicht op de kinderopvang.

Daarnaast verleent de GGD medische hulp bij rampen, adviseert over gezondheidsaspecten in relatie tot het milieu en is de GGD verantwoordelijk voor de vaccinatie van bewoners. De afgelopen 2 jaren heeft de focus gelegen op het bestrijden van Covid-19 door inzet van testen en vaccinaties. Er zijn hiervoor ook in Delft locaties geopend. Verder voert de GGD voor Delft lokale taken uit. Dat zijn taken op het gebied van de Gezonde schoolaanpak, Gezondheidsbevordering van statushouders, sociaal medisch advies en geweld in afhankelijkheidsrelaties. Jeugdgezondheidszorg en -preventie Voor de jeugdgezondheidszorg voert de Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West (JGZ) als basis de wettelijke taken uit voor Delft en de omliggende regio. Er wordt uitvoer gegeven aan het in 2020 vastgestelde plan van aanpak waarbij de focus ligt op het versterken van de (domeinoverstijgende) ketensamenwerking en concrete interventies voor (aanstaande) ouders om alle kinderen in Delft een gezonde en veilige start te bieden. Als gevolg van de voortdurende pandemie is JGZ in 2021 niet in staat geweest om hun volledige dienstverlening vorm te geven. Een behoorlijk aantal JGZ-medewerkers heeft de GGD ondersteund rondom Covid-19.

Tegelijkertijd hebben vaccinaties en andere kritische processen zoveel mogelijk doorgang gekregen en zijn kwetsbare kinderen (en hun ouders) zoveel mogelijk in beeld gebracht of gehouden.

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

68

Jaarstukken 2021

In december 2021 heeft de raad het beleidskader Jeugdpreventie vastgesteld. Dit kader is ontstaan uit de samenwerking met vele lokale partners (preventie) jeugd en onderwijs rondom het Manifest 'Opvoeden en Opgroeien in Delft' .

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Sociaal Platform • H4 (Wmo) • Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (H10) (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • GGD Haaglanden/Veilig Thuis (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • JGZ • Delft Support (zie: subparagraaf Vennootschappen)

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2020

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2021 begroot na wijziging / realisatie

Sterk en sociaal Baten Lasten

2.202 91.661

2.187 89.545

2.048 94.276

1.618 87.490

-430 6.786

Saldo Sterk en sociaal

-89.459

-87.358

-92.228

-85.872

6.356

Het resultaat wijkt € 6.356.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 WMO - Voorzienningen WMO - Dienstverlening WMO - Beschermd Wonen WMO - Maatschappelijk opvang WMO - Vrouwenopvang WMO - beleid Jeugd ZIN en PGB Jeugd Veilig thuis Jeugdhulp beleid Overig

I I I I I I I I I I

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting

Onttrekking

R R R R R R R R R R

-237 188 2.220 2.388 -281 348 327 203 777 424

-404 188 3.216 2.369 -474 328 327 203 656 378

167 -996 19 193 20 121 46

-

-

6.356

6.786

-430

Totaal

-

-

-

-

-

-

Toelichting Wmo - voorzieningen Bij de Najaarsrapportage 2021 hebben we de begroting voor hulpmiddelen iets verlaagd omdat we in 2020 budget overhielden. Aangegeven is op voorhand dat dit een financieel risico is. Dit risico heeft zich voorgedaan. Doordat we in 2021 meer hulpmiddelen hebben verstrekt en er daarnaast bij de septembercirculaire 2021 een onvoorziene onttrekking is geweest vanuit de Wlz voor hulpmiddelen is een tekort ontstaan van € 0,2 miljoen. Wmo - dienstverlening We komen uit met het bedrag voor Resultaatgerichte ondersteuning in 2022. Er is een klein voordeel op resultaatgerichte ondersteuning als gevolg van een PGB teruggave over 2021.

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

69

Jaarstukken 2021

Wmo - Beschermd wonen Conform regionale afspraken begroten we de inkomsten vanuit het Rijk en niet de daadwerkelijk verwachte lasten, zodat de middelen voor de regionale functie beschikbaar blijven. Er ontstaat een overschot doordat wij vooruitlopen in de ontwikkeling van beschermd wonen naar beschermd thuis. Voorgesteld wordt om € 1,4 miljoen te storten in de reserve Maatschappelijke opvang Beschermd wonen. Dit bedrag is lager dan de daadwerkelijke realisatie. Wij hebben hier eenzelfde centrumfunctie als voor beschermd wonen. Het structurele voordeel hierin wordt uitgezocht en betrokken bij de begrotingsvoorbereiding 2023. Wmo - Maatschappelijke opvang Bij de decembercirculaire 2020 is een bedrag aan Blokhuisgelden ontvangen en de andere regiogemeenten hebben een bijdrage gestort voor het project ‘Regionaal versterkingsplan iedereen een thuis’. Dit project zal vooral uitgevoerd worden in 2022 en 2023. Dit is ook gemeld bij de Najaarsrapportage 2021. Wmo - Vrouwenopvang Er is een overschrijding op het budget vrouwenopvang als gevolg van een afrekening van middelen van de Gemeenschappelijke regeling GGD-Veilig Thuis die in 2020 zijn ontvangen uit het gemeentefonds en bij de jaarrekening 2020 in de reserve Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang zijn gestort. In 2021 zijn deze alsnog uitgekeerd aan de GR GGD-VT.

Wmo - beleid Het grootste deel van dit voordeel is ontstaan doordat er een groter bedrag uit de reserve Sociaal Domein was begroot dan daadwerkelijk benodigd was in 2021. Enkele maatregelen kosten in de aanloop geen geld, maar gaan dat vanaf 2022 wel doen (bijvoorbeeld regiotaxi). Andere maatregelen hebben een vertraging door corona of doordat er regionale afhankelijkheden zijn (bijvoorbeeld afschalen van de zorg). Jeugdhulp ZIN en PGB Na jaren van stijging van de zorgkosten lijkt er in Delft een trendbreuk bereikt te zijn. Waar rekening werd gehouden met een stijging van de zorgkosten van 7,5%, blijkt uit de voorlopige prognoses dat deze raming regionaal klopt, maar dat Delft hier ruim (stijging van 1,5%) onder blijft. De definitieve declaraties en het complete beeld verwachten we pas in maart/april, maar op dit moment resulteert deze trend in een positief jaarrekeningresultaat. De reden voor de afvlakking van de groei zien wij in het effectief inzetten van de verschillende lokale actieplan maatregelen in combinatie met regionale sturing via het richtinggevend kader en de bestedingsruimte. Jeugd Veilig Thuis Op de begroting van de GR GGD-Veilig thuis blijft er incidenteel geld over. Dat geld komt terug naar de deelnemende gemeenten. Daarnaast zat er nog een structureel voordeel van € 110.000 in onze begroting. Dit wordt ook betrokken bij de Kaderbrief 2022.

Jeugdhulp beleid Het voordeel is grotendeels ontstaan doordat er minder geld uit de reserve Sociaal domein benodigd was dan vooraf begroot. Dit komt enerzijds omdat er minder incidentele beleidskosten waren en anderzijds is er minder geld voor de actieplan maatregelen nodig geweest als gevolg van vertraging. Daarnaast is er € 130.000 minder aan de regionale (project-)kosten uitgegeven dan begroot, enerzijds door vertragingen, maar ook door herprioritering van de beschikbare capaciteit.

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

70

Jaarstukken 2021

Voorstellen tot afrekening van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000

Storting / Lasten 1.422 2.252

Reserve Beschermd Wonen, MO en WMO - Beschermd Wonen Reserve Beschermd Wonen, MO en WMO - Maatschappelijke Opvang Reserve Decentralisatie uitkering Vrouwenopvang

Onttrekking / Baten

281

Totaal afrekening bestemmingsreserve:

3.674

281

Toelichting Beschermd wonen Voorgesteld wordt om € 1,4 miljoen te storten in de reserve Maatschappelijke opvang Beschermd wonen. Dit bedrag is lager dan de daadwerkelijke realisatie. Het resterende deel (€ 0,7 miljoen) kan gestort worden in de Algemene reserve als compensatie voor de bijdrage die de gemeente Delft doet, aanvullend op de ontvangen rijksmiddelen voor Maatschappelijke opvang. Wij hebben hier eenzelfde centrumfunctie als voor beschermd wonen. De structurele component hierin wordt uitgezocht en betrokken bij de begrotingsvoorbereiding 2023. Maatschappelijke opvang Voorgesteld wordt om € 2,3 miljoen te storten in de reserve Maatschappelijke opvang Beschermd wonen. Bij de decembercirculaire 2020 is een bedrag aan Blokhuisgelden ontvangen en de andere regiogemeenten hebben een bijdrage gestort met betrekking tot het project ‘Regionaal versterkingsplan iedereen een thuis’. Dit project zal vooral uitgevoerd worden in 2022 en 2023, waardoor het van belang is om deze middelen beschikbaar te houden. Dit is ook gemeld bij de Najaarsrapportage 2021. Vrouwenopvang Er is een overschrijding op het budget vrouwenopvang als gevolg van een afrekening van middelen van de Gemeenschappelijke regeling GGD-Veilig Thuis die in 2020 zijn ontvangen uit het gemeentefonds en bij de jaarrekening 2020 in de reserve Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang zijn gestort.

In 2021 zijn deze alsnog uitgekeerd aan de gemeenschappelijke regeling GGD-VT. Voorgesteld wordt om € 0,3 miljoen te onttrekken aan de reserve.

Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Sterk en sociaal Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2020 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Herstelplan 4e Coronarapportage Kadernota 2021 Najaarsrapportage 2021 5e Coronarapportage Septembercirculaire Reserve BW-RO Begroot na wijzigingen

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 7 11 12 13 16 17 18

Lasten 89.545 -821 247 -54 1.105 8.343 123 779 -6.444 -100 1.153 400

Baten 2.187

94.276

2.048

61 -200

Saldo -87.358 821 -247 115 -1.305 -8.343 -123 -779 6.444 100 -1.153 -400 -92.228

71

Jaarstukken 2021

Solide maatschappelijke basis Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Solide maatschappelijke basis Stand: 2019

Stand: 2020

Stand: 2021

Streven: 2022

% Startkwalificatie *

93%

90%

91%

92%

% Schoolverlaters Bereik VVE doelgroeppeuters

2,6%

2,4%

2,5%

2,4%

72%

54%

73%

72%

% Eenzaamheid

42%

*

40%

39%

% Niet-sporters

39%

42%

41,7%

40%

% Goede gezondheid

77%

*

78%

78%

Resultaat:

* De eenzaamheid en goede gezondheidheid meten we in het vierde kwartaal van 2021, in het jaarverslag 2021 is nieuwe informatie beschikbaar. Vergelijkingscijfers BBV Absoluut verzuim per 1000 inwoners Relatief verzuim per 1000 inwoners Peiljaar

Delft

Delft

Delft

Nederland

1,4

0,8

*

*

18 2018

23 2019

* 2020

* 2020

Samenvatting Onderwijshuisvestiging De gemeente heeft de wettelijke taak voor realisatie en instandhouding van voorzieningen voor onderwijshuisvesting. In dat kader is in 2021 de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Delft 2014 (regelgeving) vervangen. De nieuwe verordening is gebaseerd op het VNG-model. Daarnaast is aan deze wettelijke zorgplicht invulling gegeven aan de hand van de jaarlijkse onderhoudsprogramma’s en IHP 2020-2035 (beleid). In 2021 zijn diverse plannen en ontwikkelingen verder uitgewerkt waaronder de nieuwbouw van de ISK/Pleysier, Jan Vermeerschool, IGVO en de nieuwbouw voor het VMBO (Stanislas College). Deze laatste is onderdeel van de ontwikkeling Smart Makers Delft. In het dossier 'scholen Tanthof' heeft het college een besluit genomen dat de Groene Campus als gezamenlijke locatie niet door gaat. In het kader van de gebiedsontwikkeling Kop van de Buitenhof is opdracht gegeven voor de massastudies van nieuwbouw van het Grotius College en de Maurice Maeterlinckschool. Als gevolg van de invoering van de nieuwe wet 'Meer ruimte voor nieuw scholen' is de aanvraag van het Islamitisch College gehonoreerd en wordt gewerkt aan een (tijdelijke) locatie voor de basisschool. In datzelfde kader heeft het Mercurius Onderwijs bij het ministerie van OCW een aanvraag ingediend.

Omdat er een ernstig tekort is aan geschikte onderwijshuisvestingslocaties, wordt er nu al nagedacht over het eventuele huisvestingvraagstuk voor de korte termijn. Onderwijs

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

72

Jaarstukken 2021

Taakveld Brede Educatie Covid-19 heeft grote impact op het onderwijs gehad en daarom stond 2021 in teken van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Samen met het onderwijs werken we aan een herstelplan voor 2021-2023 gericht op inlopen van onderwijsvertragingen en ondersteunen van leerlingen die het moeilijk hebben door schoolsluitingen en corona. Het gemeentelijk NPO-plan sluit aan bij de plannen van de Delftse scholen en de opgaven uit de strategische onderwijsagenda Delft 2019-2022. We richten ons zo veel mogelijk op het versterken of verbreden van lokale bestaande initiatieven of geven invulling aan hiaten in het huidige aanbod. Vier overkoepelende thema’s spelen in Delft: Zorg in de school (ondersteuning en/of versterking van de aandacht voor het welzijn van kinderen). Sport en bewegen (buurtsportcoaches, clinics, verbetering sportfaciliteiten), Taal- en cultuureducatie (taalvisite, vindplaatsen) en Maatregelen gericht op docenten (scholing, ondersteuning op school/in de klas). Voor de uitvoering van activiteiten kiezen we vooral voor lokale aanbieders waarmee de gemeente Delft en de scholen al een subsidierelatie hebben. Met de extra aangevraagde rijksmiddelen voor versterken van kansengelijkheid en talentontwikkeling schalen we de kopklas taal en rekenen op en werken we project Kansrijk adviseren en kansrijk plaatsen uit.

Samenwerking Economie-Arbeidsmarkt Smart makers Delft Wij zetten in op het sluiten van de technologische onderwijsketen in Delft. Alle jongeren bieden we de kans onderwijs te volgen voor de banen van de toekomst. Samen met het ROC Mondriaan en het Stanislas College Krakeelpolderweg werken we aan Smart Makers Delft. Een vernieuwend onderwijsconcept met een bijbehorend duurzaam netwerk en een fysieke leer- en ontwikkelomgeving. In 2021 is besloten tot het beschikbaar stellen van het voorbereidingsbudget voor 2021 en 2022. Er is gestart met een gezamenlijk programma aangestuurd door een kwartiermaker, waarbij stappen zijn gezet van de verkenning naar visievorming, contacten zijn gelegd met bedrijfsleven en andere instellingen en gezocht is naar een mogelijke locatie op de Schieoevers Noord. De raad is begin 2022 op de hoogte gesteld van de voortgang van het programma. In 2021 is het programmateam gestart, daarnaast loopt de zoektocht naar een geschikte locatie. De kosten die met het programma en de zoektocht samenhangen in 2021 vallen € 144.000 lager uit dan de begrote € 200.000. Dit heeft oner andere te maken met het moment van besluitvorming juli 2021, de gelijke verdeling van het budget over de jaarschijven 2021 en 2022 én de beperkingen die zijn ontstaan door de Covid-19 pandemie. De gezamenlijke kosten zijn gedeeld met de initiatiefnemers.

Zoals per raadsbrief in februari 2022 toegelicht volgt bij de Kaderbrief 2022 een voorstel om een deel van de € 144.000 in 2022 te onttrekken en toe te voegen aan de begroting van 2022. Andere initiatieven in de stad Op 1 september 2021 is - met cofinanciering vanuit de MRDH - een project gestart om Innovatie en Innovatiecentrum Energie & Mobiliteit Delft (I-EM Delft) tot een campus door te ontwikkelen. Doel is om in de regionale vraag naar kennis en expertise op het gebied van energietransitie en mobiliteit te voorzien Taakveld Onderwijsondersteuning De middelen voor onderwijsondersteuning zijn bedoeld voor het ondersteunen van de kwetsbare groep leerlingen. Het betreft wettelijke taken waarvoor we rijksmiddelen ontvangen. Het gaat hier om de inzet op gebied van Voortijdig Schoolverlaten (VSV), de aanpak van Onderwijsachterstanden (OAB/ VVE) en het leerlingenvervoer. Afstandsonderwijs heeft grote impact op studentenwelzijn en een risico op schooluitval. Met het onderwijs werken we samen om alle jongeren in beeld te hebben om de juiste begeleiding te geven.

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

73

Jaarstukken 2021

Zoals hulp bij overstap vo-mbo, leerbaan- en stagezoekers en aandacht voor jongeren in kwetsbare positie. De extra coronamiddelen zijn inzet op begeleiden van dak- en thuisloze jongeren. Op basis van het herijkte beleidskader OAB zijn we gestart met sturen op een hoger bereik van de doelgroep. Door corona heeft dit vertraging op gelopen en zetten we deze prioriteit door in 2022. Om taalachterstanden te verkleinen in basisonderwijs zijn drie opvanglocaties aangewezen voor opvang van nieuwkomerskinderen in het basisonderwijs (Monseigneur Bekker Basisschool, Delftse Daltonschool, De Horizon). In het leerlingenvervoer zijn we een nieuwe uitvoeringperiode ingegaan met vertrouwde én nieuwe aanbieders en verhoogde tarieven. Na de aanbesteding zijn we gestart met het opstellen van de nieuwe verordening. We werken hierin samen met de gemeenten Midden-Delfland en Pijnacker-Nootdorp. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Binnen dit taakveld vallen alle prestatiesubsidies aan culturele organisaties. De grootste daarvan zijn DOK, Theater de Veste en coöperatie De VAK. Cultuurkader 2021-2030 In 2021 is het Cultuurkader Delft 2021-2030 vastgesteld. Hierin staat hoe we in Delft zorgen voor een passend cultureel voorzieningenniveau en een focus op het bereiken van een divers publiek.

Het Cultuurkader zet in op Meedoen met cultuur, Stedelijke aantrekkelijkheid en Cultuur en innovatie. Theater de Veste Met Theater de Veste zijn diverse gesprekken gevoerd over de aanpassingen die het theater heeft moeten doorvoeren als gevolg van de steeds veranderende corona maatregelen. Tijdens de perioden dat het theater op een veilige manier open kon bleek de animo voor theaterbezoek groot. OPEN (DOK en De VAK) Via onder andere de prestatieafspraken met DOK en De VAK is gestuurd op de aanbevelingen uit de evaluatie naar het concept OPEN. Een belangrijke aanbeveling die is uitgevoerd is het ondertekenen van een huurovereenkomst en dienstverleningsovereenkomst tussen DOK en De VAK. De aanbeveling om te werken aan de gewenste gezamenlijke programmering in OPEN werd bemoeilijkt door de beperkende corona maatregelen en door de inzet die nodig was om hier steeds weer op in te spelen. Daarnaast ging er veel aandacht naar het opstellen van een bezuinigingsplan bij DOK. Desalniettemin zoeken DOK en De VAK naar mogelijkheden om de impact van de bezuinigingen zo gering mogelijk te laten zijn. Op momenten dat de corona maatregelen het toelieten, werden op en rondom het podium van OPEN activiteiten georganiseerd. Om het voortbestaan van De VAK te kunnen borgen is voor 2021 en 2022 € 200.000 extra subsidie beschikbaar gesteld.

Bij de Kadernota 2021 is besloten om vanaf 2023 structureel € 150.000 extra subsidie per jaar beschikbaar te stellen. Cultuurhelden (DOK) Alle veertien deelnemende scholen hebben voor deze nieuwe Cultuur met Kwaliteit (CMK) periode een inhoudelijk plan en overeenkomst met DOK gesloten voor deelname aan Cultuurhelden. De Cultuurheldscholen geven cultuur een duidelijke plek in het curriculum. Als gevolg van de corona maatregelen zijn lessen en activiteiten waar mogelijk digitaal gegeven. Scholen vergroten hun deskundigheid op dit gebied door deelname aan activiteiten en cursussen van Cultuurhelden. Er is gestart met het opstellen van een plan van aanpak voor ‘Verbinding buitenschools’. Hiervoor werkt DOK samen met andere culturele instellingen, zoals museum Prinsenhof. Cultuurhelden is tevens onderdeel van de NPO menukaart, die aangeboden wordt aan scholen.

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

74

Jaarstukken 2021

Proeftuin Cultuurankers Binnen de ‘Proeftuin Cultuurankers’ hebben culturele instellingen in de regio kennis en ervaring uitgewisseld op het gebied van omgevingsgericht en vraaggestuurd werken. Deze meerjarige samenwerking is afgerond met de publicatie Cultuur Dichtbij, waar 7 gemeenten en 17 instellingen uit de regio aan hebben meegewerkt. Cultuurhuis Delft was voor Delft trekker hiervan. Het resultaat is een schat aan informatie over wat werkt en wat niet werkt in cultuurparticipatie, belangrijke waarden en uitgangspunten en praktische tips en voorbeelden uit de praktijk. De publicatie draagt bij aan het breed toegankelijk maken van de kennis en ervaring van betrokkenen. In het Cultuurkader Delft 2021-2030 is vastgelegd dat de gemeente inzet op verduurzaming en mogelijk verbreding van Cultuurhuis Delft en de methodiek Cultuurankers in de wijken. Regeling creatieve makers In 2021 is de regeling ‘creatieve makers’ ingesteld om de werkgelegenheid van Delftse creatieve makers te stimuleren en om in de herstelperiode na corona weer te zorgen voor een levendig cultureel leven in de stad. Er zijn 44 aanvragen ingediend, waarvan er 29 zijn toegekend. Vanwege de verscherpte maatregelen eind 2021 konden veel projecten geen doorgang vinden in de beoogde vorm en zullen deze in 2022 alsnog plaatsvinden.

Media DOK Ook voor DOK goldt dat veel aandacht ging naar het op orde houden van de dienstverlening binnen de geldende Coronamaatregelen. Daarbij kwam de opdracht om een plan te maken om 10% bezuiniging op de subsidie door te voeren in stappen van 5% in 2023 en 10% structureel vanaf 2024. DOK heeft dat voortvarend opgepakt en een reorganisatieplan opgesteld en is reeds gestart met de uitvoering. Dit had en heeft een behoorlijke impact op de organisatie. Omroep Delft Omroep Delft heeft de activiteiten geïntensiveerd door een meer actieve website die dagelijks wordt voorzien van nieuws. Er is een flinke professionaliseringsslag gemaakt door het aanstellen van twee betaalde medewerkers. Mediafonds Delft Mediafonds Delft is in 2021 gestart en heeft reeds diverse projecten gerealiseerd. Mede door corona kwamen aanvragen langzamer op gang dan verwacht, maar de tendens ontwikkelde zich positief. Mediafonds Delft houdt haar eigen functioneren en de kwaliteit van de aanvragen regelmatig tegen het licht. Zo wordt er inmiddels gewerkt met een coach om de kwaliteit van plannen en uitvoering verder te verhogen. Musea Museum Prinsenhof Het jaar 2021 startte en eindigde helaas met een volledige lockdown voor het museum.

In de tussenliggende periode hebben 36.000 museumbezoekers kunnen genieten van de vaste collectie van het museum en de tentoonstelling ‘Jingdezhen – hoofdstad van het porselein’ die werd verlengd tot 9 januari 2022. Zeer succesvol was het eerste programmajaar van de Delftse Blik waarbij diversiteit en inclusie centraal staan. Met het thema Historische Vrouwen wist het museum daadwerkelijk nieuwe doelgroepen aan zich te binden. Zo organiseerde het museum tal van activiteiten in de stad in samenwerking met Delftse partnerorganisaties. In de Delftse blik werden de historische verhalen van de vrouwen rondom Willem van Oranje verbonden aan actuele verhalen van vrouwen uit het Delft van nu. Deze hedendaagse verhalen van Delftse vrouwen waren te zien in de installatie van het door kunstenaar Nannet van der Kleijn gecreëerde Stemmen Schilderij, dat prachtig de hoogte in torende tot aan de nok van de Waalse Kerk. Naast fysieke activiteiten zoals schoolbezoek, educatieve rondleidingen, lezingen en Open

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

75

Jaarstukken 2021

avonden organiseerde het museum -vanwege de geldende coronamaatregelen - ook online activiteiten zoals online lezingen en workshops. Deze online activiteiten werden enthousiast ontvangen en trokken een nieuw en vaak ook jonger publiek. Ruimtelijke visie Museum Prinsenhof In 2021 besloot de gemeenteraad van Delft unaniem om € 18 miljoen te investeren in de vernieuwing en verbouwing van Museum Prinsenhof Delft. De unieke en zeer genereuze schenking van € 10 miljoen door de familie Vlek maakte het mogelijk dat het ontwerpteam onder leiding van architectenbureau BiermanHenket nu werkt aan de plannen voor het toekomstbestendig maken van het museum en het gebouw. Erfgoed Stadsarchief, Archeologie, Monumentenzorg De volgende projecten, die voortvloeien uit de Erfgoednota, zijn in 2021 opgestart en deels afgerond: • Aanbesteding collectiebeheerssysteem archeologie. • Aanbesteding collectiebeheerssysteem monumenten • Aanbesteding collectiebeheerssysteem archief Verder is in samenwerking met Werkse! een deel van de collectie gedigitaliseerd, onder andere delen van de bouwtekeningen van Delftse huizen. Met DSM is een project gestart om een deel van de Gist collectie (met behulp van vrijwilligers) te digitaliseren en verder te ontsluiten voor een breder publiek.

In het kader van advisering, vergunningverlening en toezicht zijn bijgedragen geleverd aan de realisatie van een groot aantal lopende projecten, waaronder: ruimtelijke ontwikkeling van het Prinsenhof(gebied), de uitbreiding van de koninklijke grafkelder in de Nieuwe Kerk, herontwikkeling van het Arsenaal/ Armamentarium, herontwikkeling mijnbouwstraat (Science Center) en de Hoogbrug. Qua organisatie is de financiële basis bij Erfgoed verder op orde gebracht. Zo zijn een aantal regionale en lokale contracten - met onder meer onze partnergemeenten - geüniformeerd en gestandaardiseerd. Met de komst van een nieuwe gemeentearchivaris bij het Stadsarchief is de interne organisatie verder verstevigd ten behoeve van een verdere transitie van analoge – naar digitale dienstverlening. Basisvoorzieningen – Welzijn Delft voor Elkaar Delft voor Elkaar is het eerste portaal voor alle hulp- en ondersteuningsvragen in Delft op het gebied van welzijn en preventie. Hieronder valt het maatschappelijk werk en het jongerenwerk, individuele cliëntondersteuning en ondersteuningsactiviteiten via Kwadraad en MEE en laagdrempelig beweegaanbod in de wijken via Haaglanden Beweegt.

In het beleidskader 2020-2022 ligt de nadruk op het versterken en het verbinden van het netwerk en het versterken van informele organisaties, door deskundigheid te bevorderen, zodat de juiste ondersteuning in de juiste zwaarte geboden kan worden. Als gevolg van de coronamaatregelen zijn in 2021 niet alle opgaven conform de overeengekomen beschikking met Delft voor Elkaar gerealiseerd. Er is vol ingezet op het in contact komen en blijven met kwetsbare inwoners. De lijn die in 2020 is ingezet om digitaal en telefonisch toegankelijker en bereikbaarder te zijn is ook in 2021 doorgezet en nog verbeterd. De jongerenwerkers en combinatiefunctionarissen sport hebben extra inzet gepleegd om de jongeren op straat aan te spreken en extra activiteiten aan te bieden om verveling tegen te gaan, ontmoeting tussen jongeren te stimuleren en eventuele overlast in de coronaperiode te voorkomen.

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

76

Jaarstukken 2021