Handelingen raadsvergadering 7 november 2024

54

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ja, dit zou een hele mooie toezegging zijn. Ik hoop ook dat die er komt, maar mijn vraag aan het CDA is of deze motie hiervoor nodig was. Zou u ook het vertrouwen kunnen hebben dat het college pas tot actie zou overgaan na de behandeling in de commissie R&V van de beantwoording van deze burgerbrief? De heer VALK (CDA): Dit is voor mij geen kwestie van vertrouwen of niet. De kwestie is dat wij als raad zeggen: hierover willen wij het laatste woord. Ik ben volksvertegenwoordiger en ik heb met de bewoners gesproken. Ik weet dat ook u en andere raadsleden dat hebben gedaan. Ik vind het mijn taak als volksvertegenwoordiger om wat ik hoor en waar ik het mee eens ben - in dit geval ben ik het met de bewoners eens - onder de aandacht van het college te brengen. Dat heeft niks met vertrouwen of wantrouwen te maken. Dat heeft te maken met mijn rolopvatting als volksvertegenwoordiger. De heer ANALIKWU (D66): Zoals de heer Valk het zegt, namelijk dat er voorlopig nog niks gebeurt totdat we hier een reactie op hebben, klinkt het heel redelijk, maar dat is niet waar de motie die hij mee indient, toe oproept.

Kan hij daarop ingaan? Waarom is de motie definitief en waarom heeft zij niet dat voorlopige karakter? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Hart voor Delft is mede-indiener van deze motie, omdat eind 2023 in de commissie R&V al over deze casus is gesproken. We zijn ook op wijkbezoek geweest in Voorhof. Daarna hebben we op 7 december vorig jaar een motie ingediend die helaas verworpen is. Nu wordt er opnieuw een motie ingediend waarin we eigenlijk vragen dat de bewoners duidelijkheid krijgen en dat het niet nog eens een, twee of vijf jaar blijft duren. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Mijn reactie op de beantwoording van mijn vraag door de heer Valk is: had de motie dan niet juist om deze toezegging moeten vragen? De heer VALK (CDA): Volgens mij was de interruptie van mevrouw De Koning niet echt een vraag aan mij. Ik zal de andere twee interrupties samenpakken. De motie gaat ietsje verder, maar dat heeft alles te maken met het feit dat we vandaag de begroting vaststellen en dat er dus financiële middelen ter beschikking worden gesteld. Dit project staat in het eerder vastgestelde Mobiliteitsplan; daarin staat dat het in 2024 wordt aangelegd. Na vanavond zijn er ook middelen. Me dunkt dat dit het moment is om deze motie in te dienen om te zeggen: kunnen we het toch niet uitstellen? Vandaar deze motie en deze formulering.

Maar nogmaals, ik laat de exacte verdediging van de woorden aan mevrouw Timmermans. Tot slot heel kort over de interruptie over Westerpop; ik zie namelijk dat de tijd voor het CDA hard naar beneden gaat. Het gaat ons veel te ver om Westerpop van algemeen belang te verklaren, maar ik voel wel wat voor de motie van STIP en D66, zeker ook gezien de toezegging van de heer Gommers dat het geen eeuwigdurende cheque is maar geldt voor de termijn van de programmabegroting. Ik luister ook naar de reactie van de wethouder, maar we staan hier sympathiek tegenover. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik vraag me of het CDA niet bang is dat dit een pyrrusoverwinning wordt. Ik denk niet dat de voorliggende motie van D66 en STIP Westerpop gaat redden. Die motie vraagt alleen meer geld voor alle festivals. Wilt u niet ook nog iets extra's doen voor Westerpop? De heer VALK (CDA): Ik interpreteer de motie iets anders, maar ik luister ook graag naar hoe de wethouder de moties interpreteert. Dan nemen we een besluit.

55

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Door de fracties van het CDA en de ChristenUnie wordt amendement 6.2.E (Borg de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft (a)) ingediend: "Dit amendement wordt besproken door de gemeenteraad van Delft tijdens de raadsvergadering van donderdag 7 november 2024 bij de bespreking van de Programmabegroting 2025-2028 (nr. 2438505). Besluit: De Programmabegroting 2025-2028 als volgt te wijzigen: De tekst bij Programma 8 Samen leven, onderwijs en cultuur (pagina 100) Relevante beleidskaders • Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2035 • Visie Sport en Bewegen 2017-2025 • Investeringsagenda Sportaccommodaties en Uitvoeringsplan Sport • Evaluatie Accommodatiebeleid Delft • Delftse Educatieve Agenda 2024-2027 • Beleidskader OAB-VVE Delft 2024-2027 Gemeente Delft • Verordening financiële en materiele gelijkstelling onderwijs Delft • Verordening leerlingenvervoer • Cultuurkader Delft 2021-2030 • Erfgoednota Delft 2020-2030 Te wijzigen in: Relevante beleidskaders • Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2035 • Visie Sport en Bewegen 2017-2025 • Investeringsagenda Sportaccommodaties en Uitvoeringsplan Sport • Evaluatie Accommodatiebeleid Delft • Delftse Educatieve Agenda 2024-2027 • Beleidskader OAB-VVE Delft 2024-2027 Gemeente Delft • Verordening financiële en materiele gelijkstelling onderwijs Delft • Verordening leerlingenvervoer • Cultuurkader Delft 2021-2030 • Erfgoednota Delft

2020-2030 • Toekomstvisie religieus erfgoed Delft Toelichting Op 17 september jl. heeft de gemeenteraad van Delft de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft (nr. 2313174) vastgesteld. Op 20 september jl. werd de Programmabegroting 20252028 op het RIS geplaatst. Door deze samenloop is - logischerwijs - de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft niet opgenomen in de Programmabegroting 2025-2028. Om expliciet te borgen dat het aangenomen raadsvoorstel Toekomstvisie religieus erfgoed Delft en de bijbehorende motie hun beslag krijgen in de Programmabegroting 2025-2028, verzoeken de indieners van dit amendement om de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft toe te voegen aan de relevante beleidskaders bij programma 8."

56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Door de fractie van het CDA wordt amendement 6.2.F (Formele afwikkeling motie 'Neem op nette manier afscheid van Fonds Delft 2040') ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024 ter bespreking van de Programmabegroting 2025-2028, Besluit: 1. de begroting van de baten en lasten voor het jaar 2025 als volgt te wijzigen: a. de lasten van het programma Stad en bestuur met ingang van 2025 met structureel € 125.000 te verlagen; b. de baten van het programma Financiën met ingang van 2025 met structureel € 125.000 te verlagen. 2. de bestemmingsreserve Voorbereidingskosten Fonds Delft 2040 op te heffen, met dien verstande dat technische afwikkeling hiervan plaatsvindt via de jaarrekening 2024, waarbij het resterende saldo (na aftrek kosten en verplichtingen 2024) wordt overgezet naar de bestemmingsreserve Stad. 3. onderstaande teksten en tabellen in de Programmabegroting 2025-2028 als volgt te wijzigen: a. in de inhoudsopgave op pagina 2 de 'paragraaf Fonds Delft 2040' schrappen; b. het wijzigen van '... de aanleg van het Open Warmtenet vanuit Fonds Delft 2040.' op pagina 16 in '... de aanleg van het Open Warmtenet vanuit reserve Stad.' c.

het wijzigen van 'reserve Stad (FD 2040)-Futureproof open warmtenet' en 'Reserve Stad (FD 2040)-Futureproof warmtecentrale' in de tabel Verloop € 15 miljoen en middelen FD 2040 op pagina 17 in 'Reserve Stad- Futureproof open warmtenet' en 'Reserve Stad-Futureproof warmtecentrale'; d. het wijzigen van 'de bijdrage van € 4 miljoen in 2026 uit Fonds 2040' op pag. 26 in: 'de bijdrage van € 4 miljoen in 2026 uit de reserve Stad'; e. het wijzigen van 'de bijdrage uit Fonds 2040 voor de Warmtepomp' op pag. 28 in: 'de bijdrage uit de reserve Stad voor de Warmtepomp'; f. het schrappen van de woorden 'werkbudget Agenda 2040 en' op pag. 43; g. het wijzigen van 'de bijdrage van € 4 miljoen uit het Fonds 2040' op pag. 58 in: 'de bijdrage van€ 4 miljoen uit de reserve Stad'; h. het wijzigen van de woorden 'uit Fonds 2040' op pag. 141 in: 'uit de reserve Stad'; i. in de tabel 'Stortingen en onttrekkingen (bestemmings)reserves' op pag.142 de regel 'Reserve voorbereidingskosten FD 2040': met ingang van 2025 op 0 (i.p.v. 125) zetten en de totaalregels 'Onttrekkingen' en 'Saldo onttrekkingen en stortingen' met ingang van 2025 beide met 125 verlagen; j. het wijzigen van de woorden 'de reserve Stad (vrij besteedbare ruimte Fonds Delft 2040)' op pagina 146 in: 'de reserve Stad (vrij besteedbare ruimte)'; k. het schrappen van de gehele paragraaf 'Fonds Delft 2040' op pag. 193 en 194; l.

het schrappen van de alinea met de titel 'Fonds Delft 2040' op pag. 231; m. in de tabel 'Reserves' op pag. 241 de regel Reserve Voorbereidingskosten Fonds 2040 met ingang van 2025 op 0 (i.p.v. 125) zetten en de totaalregel 'Subtotaal bestemmings- egalisatiereserves' met 125 verlagen; n. het wijzigen van de woorden 'Fonds Delft 2040' op pagina 246 in: 'de reserve Stad'; o. in de tabel 'Incidentele reservemutaties' op pagina 248 de regel 'Reserve Voorbereidingskosten Fonds Delft 2040' met ingang van 2025 op 0 (i.p.v. 125) zetten en de totaalregel 'Incidentele reservemutaties" met ingang van 2025 met 125 verlagen. Toelichting 57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Op 17 oktober 2024 is in de raad de motie 'Neem op nette manier afscheid van Fonds Delft 2040' aangenomen om de reserve Voorbereidingskosten Fonds Delft 2040 op te laten heffen. Om de onderstaande redenen wordt die motie nu - bij de vaststelling van de Programmabegroting 2025-2028 - via een amendement in een raadsbesluit vervat: - het zou onlogisch zijn om via de programmabegroting eerst nog nieuwe onttrekkingen voor 2025 e.v. uit deze bestemmingsreserve vast te stellen en deze op een later moment alsnog ongedaan te (laten) maken; - voor alle betrokkenen bij de reserve is het van belang dat er helderheid is dat vanaf nu geen nieuwe aanvragen meer kunnen worden gedaan; - doordat de reserve door de raad is ingesteld, dient opheffing ook per raadsbesluit plaats te vinden. Zoals in het amendement verwoord vindt administratieve afwikkeling van dit besluit plaats na aftrek van kosten en verplichtingen, zoals deze bij de jaarrekening 2024 bekend zijn. Het dan resterende saldo dient door het college in de jaarrekening 2024 overgezet te worden naar de reserve Stad.

Bij eventuele goedkeuring in 2025 van één nu nog lopende aanvraag komt het goedgekeurde bedrag logischerwijs komend jaar ten laste van de reserve Stad." Door de fracties van het CDA en Hart voor Delft wordt amendement 6.2.G (80 jaar vrijheid is niet vanzelfsprekend) ingediend: "Dit amendement wordt besproken door de gemeenteraad van Delft tijdens de raadsvergadering van donderdag 7 november 2024 bij de bespreking van de Programmabegroting 2025-2028 (nr. 2438505). Besluit De begroting van de baten en lasten als volgt te wijzigen: 1. De lasten voor 2025 op het programma Stad en Bestuur met incidenteel € 50.000 te verhogen; 2. De baten voor 2025 op het programma Financiën (via een onttrekking uit de Algemene Reserve) met incidenteel € 50.000 te verhogen. Toelichting In 2024 en 2025 is het 80 jaar geleden dat Nederland (en Delft) werd bevrijd door de geallieerden. Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog leven we in vrijheid in Nederland. Dat is niet vanzelfsprekend. Daarom wordt dit bijzondere herdenkingsjaar op verschillende momenten en plaatsen in Nederland gevierd en herdacht, waarbij er vijf 'piekmomenten' zijn gekozen door het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Een van de gekozen 'piekmomenten' betreft het stilstaan bij de Holocaust.

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft de aanmoediging gedaan om stil te staan bij dit lustrum en dit ook te gebruiken om na te denken over de vraag hoe we aan nieuwe generaties de betekenis van het herdenken van de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en het vieren van de vrijheid doorgeven. De indieners van dit amendement zijn van mening (in lijn met de eerder ingediende motie van Stadsbelangen Delft) dat we de aanmoediging van het Nationaal Comité 4 en 5 mei moeten omarmen. Viering en herdenking dragen namelijk bij aan bewustzijn en bewustwording, onderlinge ontmoeting en meer gemeenschapszin. Daarom stellen de indieners voor dat het college met het maatschappelijk middenveld (waaronder de culturele- en onderwijssector) in gesprek gaat over de vraag hoe het kan bijdragen aan dit bijzondere herdenkingsjaar, inclusief passende aandacht voor de Holocaust en andere slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Met alle ervaring, expertise en menskracht die daar aanwezig zijn, kan het maatschappelijk middenveld bij uitstek bijdragen om vorm en inhoud te geven aan dit 58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

bijzondere herdenkingsjaar. De dekking hiervoor wordt gevonden in een incidentele onttrekking uit de Algemene Reserve. Tot slot lijkt het de indieners van dit amendement raadzaam wanneer de gemeenteraad in Q1 2025 een terugkoppeling krijgt vanuit het college over de voortgang en dat er voorts wordt gerapporteerd via de Jaarrekening 2025." Door de fracties van het CDA en GroenLinks wordt motie 6.2.8 (Samen bouwen aan een prettig leefbare stad) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 7 november 2024 ter bespreking van de Programmabegroting 2025, constaterende dat: -

Delft, net als alle andere gemeentes, vanaf 2026 een lagere bijdrage uit het Gemeentefonds gaat krijgen, zonder dat hier een reductie in taken tegenover staat; de gemeente Delft samen met partners desondanks de komende jaren flinke investeren doet om een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven te blijven, zoals bijvoorbeeld in het Innovatiedistrict Delft waarin de gemeente Delft een bijdrage doet van € 8 miljoen;

overwegende dat: -

-

de gemeenteraad een paar jaar geleden de motie 'Huisje Boompje...' heeft aangenomen die uiteindelijk heeft geleid tot de door de raad vastgestelde 'Nota Kostenverhaal', waarin is vastgesteld dat projectontwikkelaars die nieuwbouw ontwikkelen in Delft, meebetalen aan de noodzakelijke investeringen in de openbare ruimte, zodat niet alle investeringen ten laste van de huidige bewoners van Delft komen; de Nota Kostenverhaal Delft nu jaarlijks zo'n € 1 miljoen oplevert, geld dat dus niet door de belastingbetaler hoeft te worden opgebracht; het college tevens onderzoekt of van ondernemers een extra bijdrage mag worden gevraagd omdat zij profiteren van de verbouwing van het museum Prinsenhof; de gedachte dat grote ondernemers of grote investeerders die profiteren van substantiële publieke investeringen in hun omgeving, op een manier meebetalen aan uitgaven van de gemeente die ten goede komen aan de rest van de hele stad (en dat bijvoorbeeld besteed wordt aan sport, cultuur of evenementen in Delft) dus logisch is;

geeft het college opdracht om: -

-

te onderzoeken of de Nota Kostenverhaal ook toegepast kan worden op bedrijfsvastgoed; vanuit dezelfde gedachte als bij de motie 'Huisje boompje …'/'Nota Kostenverhaal' te onderzoeken of en, zo ja, hoe van grote ondernemers die nieuwbouw bouwen of grote investeerders een bijdrage gevraagd kan worden die ten gunste komt aan zo veel mogelijk inwoners van Delft door het geld te besteden aan zaken als sport, cultuur of evenementen, bijvoorbeeld door dit te regelen via (nieuwe) anterieure overeenkomsten; de gemeenteraad liefst bij de Kadernota 2025 maar uiterlijk bij de Programmabegroting van 2026 hierover te informeren,

en gaat over tot de orde van de dag."

59

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Door de fracties van het CDA en D66 wordt motie 6.2.9 (Spreek waardering voor jonge vrijwilligers uit) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft tijdens de raadsvergadering van donderdag 7 november 2024 bij de bespreking van de Programmabegroting 2025-2028 (nr. 2438505). Wij stellen vast dat: •

• • • • •

uit cijfers blijkt dat in 2023 bijna 49% van de mensen van 15 jaar of ouder in de afgelopen 12 maanden voor één of meer organisaties of verenigingen vrijwilligerswerk doet. Verder blijkt dat ruim 46% van de jongeren van 15 tot 25 jaar een vorm van vrijwilligerswerk doet in 2023. In Delft doen 22.302 mensen aan vrijwilligerswerk; de Programmabegroting 2025-2028 inzet op het stimuleren en ondersteunen van vrijwilligerswerk en dit meer zichtbaar maakt; de Programmabegroting 2025-2028 via het programma Preventie met gezag inzet op een breed pakket aan interventies, gericht op voorkomen, signalen en aanpakken van jeugdcriminaliteit; de gemeente Delft verschillende onderscheidingen kent, waaronder de erepenning en de stadspenning; het college op 17 april 2012 in de (toen nog zo geheten) raadscommissie S&V heeft toegezegd te komen tot de invoering van een jongerenlintje; het jongerenlintje één keer is uitgereikt en dat de Stichting Jouw Delft, die de uitreiking organiseerde, ondertussen is opgeheven.

Wij hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: • • • • •

(jeugdige) vrijwilligers de motor van de samenleving zijn en de verenigingen waar zij actief zijn het cement; (jeugdige) vrijwilligers een belangrijke bijdrage leveren aan de gemeenschapszin in Delft, onderlinge ontmoeting en verbinding, weerbaarheid en voorkoming van eenzaamheid; in het programma Preventie met gezag ook aandacht is voor de versterking van de weerbaarheid van jongeren door hen actief bij het verenigingsleven te betrekken; jongeren die zich hiervoor inzetten, ook mogen worden gezien en worden gewaardeerd, ook tegen de achtergrond van het programma Preventie met gezag; het jongerenlintje bij uitstek een manier is om publiekelijk waardering uit te spreken voor vrijwilligerswerk door jongeren.

Wij geven het college opdracht om: •

•

na te gaan welke mogelijkheden er zijn om de gemeentelijke onderscheidingen uit te breiden met een jeugd- of jongerenlintje om zodoende jongeren aan te moedigen en te stimuleren om op een actieve en positieve manier zich in te zetten voor in de samenleving; de gemeenteraad uiterlijk Q3 2025 een terugkoppeling hierover te geven,

en we gaan over tot de orde van de dag."

60

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Als PvdA vinden we aandacht voor de publieke zaak belangrijk. De heer Hombergen noemde dit vanmiddag al in zijn inbreng. Toegankelijkheid vinden wij zo'n belangrijk publiek belang. Dat is de reden waarom wij hier vandaag een amendement indienen. Hier ga ik in de eerste termijn dieper op in. In de tweede termijn komen wij terug op de verschillende moties en amendementen van anderen. Het amendement Investeer in het versneld goed toegankelijk maken van Delft hebben wij opgesteld omdat er aanvankelijk geen geld voor beschikbaar was in de programmabegroting. Uit technische navraag bleek dat inclusiviteit onderdeel moet worden van de gebruikelijke werkwijze in alles wat de gemeente doet. Dit snap ik eigenlijk wel bij de meeste portefeuilles, maar wat ons betreft ligt dit bij de openbare ruimte net wat anders. Zoals in de commissie besproken, wordt toegankelijkheid van de openbare ruimte als een belangrijk aandachtspunt gezien door ons maar ook door het college. Wij twijfelen daar echt niet aan, maar in de praktijk worden, ook bij de huidige herinrichtingen of aanpassingen van openbare Delftse straten en pleinen, nog steeds keuzes gemaakt die leiden tot een openbare ruimte die niet door iedereen goed te gebruiken is.

Door niet altijd de goede of juiste werkwijze te hanteren, zoals de inzet van de gouden driehoek - ik laat 'm even zien voor optimale samenwerking tussen opdrachtgever, ervaringsdeskundigen en de technisch specialist, kan dit soms zelfs leiden tot gevaarlijke situaties. Toegankelijkheid gaat over cruciale details die het verschil maken tussen wel of niet kunnen meedoen. Door onvoldoende aandacht te hebben voor deze details zijn mensen met een beperking niet geholpen. We zijn ons ervan bewust dat voor het zorgen voor een echte kwaliteitsimpuls eigenlijk meer middelen nodig zijn, maar om in het komende jaar toch al een extra stap te kunnen zetten op dit punt, met ook in gedachte de zeer beperkte financiële ruimte, heeft de PvdA dit amendement opgesteld. Daarin vragen wij nu om een beperkte incidentele bijdrage, waarmee gericht problemen opgelost kunnen worden. Het amendement moet dus, zoals GroenLinks al aangaf, vooral als steuntje in de rug worden gezien om in navolging van de huidige pragmatische aanpak de stad verder toegankelijk te maken. Ook kunnen we met deze middelen direct aan de slag als in het voorjaar de Visie openbare ruimte aan ons wordt gepresenteerd. Dit amendement doet bovendien recht aan al die vrijwilligers in het toegankelijkheidsnetwerk. We geven extra uitvoeringskracht aan hun observaties en pakken deze aan voor een toegankelijker Delft.

Toegankelijkheid gaat niet alleen over de inrichting, maar grijpt diep in op het leven van mensen. Zij biedt toegang tot zorg, cultuur, ontmoeting en onderwijs en maakt dat je deel kan nemen aan het leven. Toegankelijkheid is eigenlijk zoals zuurstof, zoals we al vaker hebben gezegd. De innige verwevenheid tussen het openbare domein en het sociaal domein is voor de PvdA reden om de motie over de verschillende domeinen in te dienen. Daarom staan zowel de naam van mevrouw Janssen als die van mijzelf onder dit amendement. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik wil graag van de heer Van der Steeg of mevrouw Janssen horen hoe dit amendement zich verhoudt tot de Inclusieagenda, waarin de uitvoering van de toegankelijkheid al is opgenomen. De heer TREFFERS (Volt): U geeft zelf aan dat er ook bij nieuwe ontwerpen weleens fouten worden gemaakt. Tegelijkertijd geeft u aan dat er van alles versneld moet worden. Ik zie nog niet hoe die € 50.000 dat gaat oplossen. U vraagt om meer geld, maar ik zie eigenlijk weinig tot geen doel, alleen maar het versnellen. Kunt u mij uitleggen waar die € 50.000 vandaan komt? Of is het een symbolische € 50.000, wat best wel veel geld is? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Een beetje in aanvulling op de vraag van de heer Treffers zijn wij benieuwd wie de keuzes gaat maken over waar dat geld, die € 50.000, naartoe gaat.

Welk toegankelijkheidsproject krijgt daarin voorrang? We missen inderdaad een bepaald doel, een bepaalde richting, in het amendement. 61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Mevrouw VOOGT (VVD): Ook wij hebben een soortgelijke vraag, want hier is al geld voor vrijgemaakt. Zijn dit dan extra middelen en waaruit wordt dit dan bekostigd? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Dank u wel voor deze vragen. Ik ga allereerst in op de vraag van Hart voor Delft hoe dit zich verhoudt tot de Inclusieagenda. Voor ons gevoel komt de Inclusieagenda niet terug in de programmabegroting die nu voorligt. Er is dus helemaal geen aanvullend budget beschikbaar gesteld voor uitvoering van deze dingen. Het moet meegenomen worden in de werkwijze, wat heel goed is, maar soms vraagt dit ook geld, wat ons betreft dus met name in het openbaar domein. De heer Treffers vroeg of € 50.000 symbolisch is en wat het doel is; eigenlijk is dat ook wat de ChristenUnie vroeg. Het is zeker niet symbolisch. Ik denk dat je eigenlijk meer nodig hebt. Maatregelen ten aanzien van de openbare ruimte zijn doorgaans heel duur. Maar het kan bijvoorbeeld gaan naar meer expertise. Om maar wat te noemen: het inzetten van mensen van een expertisecentrum is ook niet gratis. Dat is mijn idee erbij, maar ik wil geen invulling geven aan wat het college hiermee kan doen. Ik zie het vooral als steun in de rug voor het college, dat hier iets mee kan doen. Daarom heb ik de gouden driehoek bewust meegenomen om die straks aan de wethouder te geven.

Dat is een van de manieren waar ik in ieder geval aan denk, maar ik laat dit bij het college. Ik hoop dat dit ook de vraag van mevrouw Van der Vlist een beetje beantwoordt, maar anders hoor ik dat wel. Tot slot vroeg mevrouw Voogt waaruit dit geld bekostigd moet worden. Ook dat is voor ons een beetje een zoektocht geweest. Daar zijn we echt mee bezig geweest. Ik heb begrepen dat dit uit het bestaande budget voor veiligheid … Heel en veilig … Ik ben niet zo goed in de termen, maar daar zou het vandaan moeten komen. Dat is een zoektocht voor mij geweest. Ik hoop dat dit de vragen een beetje beantwoordt. Wij vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen in de stad. Bij de verschillende beschouwingen hoorde ik ook van andere partijen dat ze dit een belangrijk onderwerp vinden: "vrijheid" bij de VVD, "tegengaan van eenzaamheid" bij D66, "ontmoeting" bij het CDA en STIP heeft natuurlijk de motie met het vervolg van gevel tot gevel. Wij horen dus een brede wens in de raad dat mensen kunnen meedoen. Een toegankelijke stad zorgt ervoor dat ook soms kwetsbare inwoners - of ze nou in een rolstoel zitten, met een taststok lopen of slecht ter been zijn - mee kunnen doen. Maar toegankelijke buitenruimte is er ook voor de Delftenaar zonder beperking, die loopt met een koffer of met een kinderwagen met daarin een prachtig en lief kleinkind.

Bij dezen, wethouder Schrederhof, van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw eerste kleinkind vorige week. De VOORZITTER: Waar blijft de traktatie, zeggen we dan. Nee, hoor. Door de fractie van de PvdA wordt amendement 6.2.H (Investeer in het versneld goed toegankelijk maken van Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 7 november 2024, ter bespreking van de Programmabegroting 2025-2028; Besluit: 1. de begroting van de baten en lasten als volgt te wijzigen:

62

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

•

de lasten voor 2025 op het programma Schone en Veilige Stad met incidenteel € 50.000 te verhogen ten behoeve van het versneld toegankelijk kunnen maken van Delft; • de baten voor 2025 op het programma Financiën (via een onttrekking uit de Algemene Reserve) met incidenteel € 50.000 te verhogen; 2. Het college te verzoeken om in de Kadernota 2025 met een voorstel te komen voor een structurele borging van de € 50.000 ten behoeve van het versneld toegankelijk kunnen maken van Delft." Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik zal eerst het woord nemen en dan via u het woord aan mijn collega doorgeven. Onafhankelijk Delft dient, gesteund door het CDA en Hart voor Delft, een motie in om af te zien van het huidige plan voor de gevaarlijke fietsdoorsteek die wordt gepland bij de Vulcanusweg/Herculesweg. Een fietspad op deze manier plaatsen is ons inziens onverantwoord en, zoals vernomen, zeer onwenselijk. Nu ligt de begroting voor en stemmen we straks over geld voor dit plan, een plan dat zacht gezegd absoluut niet in de smaak valt en waarvan Onafhankelijk Delft ook niet begrijpt hoe het er op deze manier moet komen.

Wethouder, waarom kiest het college voor een zodanige impact op de inwoners, op het smalle stukje grond, en bovenal voor een onveilige en geluidsoverlastgevende oplossing, terwijl er ook andere oplossingsmogelijkheden zijn? En dan moet er ook nog natuur verdwijnen. Hoe kan er voor een dergelijke situatie worden gekozen en hoe kunnen wij als partijen in deze raad ervoor kiezen om nu al geld vrij te maken voor deze situatie? Die situatie is de partijen welbekend, want er is al heel vaak over gesproken. Kijk naar andere mogelijkheden, wethouder. Bent u het er niet mee eens dat er niet moet worden gestart met het verwijderen van het groen en dat we de hand op de knip moeten houden door nog even geen stappen te zetten in deze richting? Wat Onafhankelijk Delft betreft gaat dit plan, op deze manier ingevoerd, van tafel. Dan Westerpop. Onafhankelijk Delft ziet graag dat er actie wordt ondernomen als het gaat om Westerpop. Delftser dan Westerpop bestaat niet. Het is een feest voor iedereen, dat staat voor verbinding en niet weg te denken is. Nu lijkt het doek te zijn gevallen door de Delftse gemeenteraad, maar niet als het aan ons ligt. Onafhankelijk Delft wil niet vallen over dictums die niet het goede woord bevatten. Onafhankelijk Delft is hier niet politiek in: niet "als", of toch maar "maar" of toch het woordje "en". Onafhankelijk Delft wil Westerpop gesteund zien.

Ook al staat er geen duidelijk plafond in de motie van STIP, Onafhankelijk Delft zal die motie toch steunen, want alles voor Westerpop. Tot slot Kerkpolder. Dit is een technisch verhaal, want er zijn heel veel termen. Te lezen valt dat in het programma Stedelijk programmeren en Delft-West wordt bekeken hoe het Kerkpoldergebied en Sportpark Kerkpolder kunnen worden versterkt. Het nationaal programma WijWest krijgt kaders mee van het gebiedsplan en de uitvoeringsagenda WijWest. Het gebiedsplan vormt dan weer de basis voor de investeringen in het programma WijWest. Het gebiedsplan is een koersdocument voor - let op - de aankomende twintig jaar. In geen van deze plannen, die toch al aardig richting krijgen in de begroting, wordt gesproken over de mogelijkheden voor een buitenzwembad of over het rekening houden met die mogelijkheden. Graag hoort Onafhankelijk Delft van de wethouder of toegezegd kan worden dat in het gebiedsplan voor het Kerkpoldergebied ook ruimte wordt geboden voor de mogelijkheid van een buitenzwembad, nu daarover nog niets is opgenomen in de documentatie, die schijnbaar dus al gaat over de aankomende twintig jaar, maar wel al in deze begroting is opgenomen. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. We hebben een aantal moties gemaakt en we dienen een aantal moties mee in. We moeten passen op elke cent in de begroting en 63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

elke cent omkeren. Als ik de laatste tijd kijk naar deze raad, denk ik dat we allemaal echt onze uiterste best doen om dingen goed te realiseren en met elkaar samen te werken. Die samenwerking van mensen vinden wij fijn, maar wij vinden samenwerking ook fijn als het dieren betreft. Vandaar dat wij met een motie komen voor dierenveiligheid in de grachten, die mee wordt ingediend door D66 en Volt. We hebben zelf een motie over dierveiligheid. Wij vinden het heel belangrijk dat dieren in een paragraaf worden opgenomen in onze volgende begroting. Zij verdienen dat gewoon. Wij rijden dieren aan, pikken hun habitatsysteem in en doen daar eigenlijk niks voor terug. Dieren, vogels, alles verdwijnt. Het glipt tussen onze handen weg. Een jaar lang hebben we al grote problemen doordat mensen thuis dan maar wat gaan doen, met alle gevolgen van dien, waardoor dieren gewoon lijden. We hebben zoiets van: een kat in de gracht is jouw kat, iets waar jij van houdt, een kat die het moeilijk heeft. Waarom kunnen we niet gewoon zorgen dat we de € 5.000 die eerder gereserveerd was voor de hulp aan dieren, buiten de € 50.000 in de begroting voor de dierenambulance valt? Wij hopen dat de wethouder dit met ons eens is en dit honoreert.

We hopen ook dat andere fracties in de raad er ook zo over denken: wat is het ons waard om een goede stad te zijn, ook voor dieren? Daarnaast doen we ook onze best voor mensen. De heer VALK (CDA): Ik heb een vraag aan mevrouw Timmermans. Ik zat even te zoeken. U had het heel lang over Kerkpolder, maar welke motie betreft dat? Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Onafhankelijk Delft heeft samengewerkt met de griffie en heeft uiteindelijk besloten hierover geen motie in te dienen. Er is dus geen motie over, maar we willen wel graag van de wethouder horen hoe dit in elkaar steekt. Als het moet, kom ik met een motie. De VOORZITTER: Dat klinkt wel een beetje dreigend. Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.10 (Aanpak openbare dronkenschap en overlast in winkel en recreatiegebiedje Bomenwijk in Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024, constaterende dat: • •

er in het winkelgebied Elzenlaan Delft toenemende overlast is van alcoholmisbruik en hierdoor openbare dronkenschap door het samenkomen van mensen met alcoholprobleem; deze overlast voor ondernemers, ouders en bezoekers van het winkelgebied leidt tot een onaangename sfeer en een verminderde aantrekkingskracht van dit kleine winkelgebied dat een naastgelegen openbare recreatievoorziening is (speelplek voor kinderen en jeugd uit de wijk);

overwegende dat: • • •

het winkelgebied en recreatieplek een veilige, gastvrije en aangename omgeving moet zijn voor ondernemers, klanten en gezinnen; openbare dronkenschap en andere vormen van overlast ontmoedigd moeten worden om de leefbaarheid en veiligheid in het genoemde gebied te waarborgen; samenwerking met sociale en hulporganisaties kan helpen om een structurele oplossing te bieden voor kwetsbare personen die mogelijk betrokken zijn bij deze overlast; 64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

verzoekt het college: • • •

in de begroting van 2025 middelen vrij te maken voor een gerichte aanpak van openbare dronkenschap en overlast in dit winkelgebied, Elzenlaan, van Delft; samen te werken met de politie, handhaving en het Joris Gasthuis om gerichte maatregelen te treffen; in gesprek te gaan met ondernemers of het verplaatsen van bankjes naar een minder drukke locatie bij kan dragen aan het verminderen van overlast, zonder kwetsbare groepen volledig uit het openbare beeld te weren,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft, het CDA en Hart voor Delft wordt motie 6.2.11 (Geen fietsdoorsteek tussen de flats Herculesweg/Vulcanusweg) ingediend: "De gemeenteraad. bijeen donderdag 7 november 2024 ter bespreking van de Programmabegroting 2026-2029, constaterende dat: • •

de gemeente Delft met andere gemeenten en de MRDH van plan is een metropolitane fietsroute aan te leggen tussen Delft en Rotterdam Noord; deze fietsroute in Delft volgens de plannen tussen de flats aan de Herculesweg en de Vulcanusweg komt te liggen;

overwegende dat: • • • • • •

de ruimte tussen deze twee flats te klein is voor een fietsdoorsteek, waar kinderen spelen, waar gewandeld wordt en waar de toegang tot de flat is voor de bewoners; een fietsdoorsteek kan leiden tot veiligheidsrisico's voor de voetgangers en spelende kinderen door de enorme toename van fietsers; er door een verkeersveiligheidsbureau is aangetoond dat een fietsdoorsteek op deze plek gevaarlijk wordt voor de mensen in de wijk en de fietsers; door deze enorme toename er ook geluidsoverlast en verminderde privacy voor de bewoners kunnen ontstaan; er voldoende alternatieve fietsroutes in de nabije omgeving beschikbaar zijn, waardoor een fietsdoorsteek op deze plek niet noodzakelijk is; aanleg van deze fietsdoorsteek ten koste gaat van bestaande groenvoorzieningen, wat dan de leefkwaliteit negatief beïnvloedt;

van mening dat: • •

de veiligheid, privacy en leefbaarheid voor spelende kinderen en alle bewoners van de flats eerste prioriteit verdienen; de kleine voordelen van een fietsdoorsteek niet opwegen tegen de vele nadelen voor spelende kinderen, bewoners en de omgeving;

verzoekt het college:

65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

• •

binnen de middelen voor de Adaptieve Mobiliteitsagenda geen financiële middelen in te zetten voor een nieuwe fietsverbinding tussen het Mercuriuspad en de Vulcanusweg binnen het project Flankerende maatregelen Delflandplein; de komende jaren te investeren in behoud en verbetering van de bestaande openbare ruimte tussen de flats om deze veilig, leefbaar en aantrekkelijk te houden voor spelende kinderen en alle bewoners, en de voetgangers in deze wijk op één te zetten,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.12 (Verhoging verkeersveiligheid bij oversteekplek nabij de bruggetjes Delfgauwseweg Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024, bijeen ter bespreking bij de Programmabegroting, constaterende dat: •

•

de oversteekplek aan de Delfgauwseweg in Delft een gevaarlijke situatie creëert door de beperkte zichtbaarheid van overstekende voetgangers, rolstoelgebruikers, scootmobielgebruikers en fietsers, vooral bij de toegang naar en van de aldaar gelegen bruggetjes; de openbare verlichting in sterkte is verlaagd, wat de zichtbaarheid van deze oversteekplek verder heeft verminderd, waardoor automobilisten overstekende mensen en fietsers nauwelijks op tijd kunnen zien in de avonduren;

overwegende dat: • • •

verkeersveiligheid een basisvoorwaarde is voor de leefbaarheid, toegankelijkheid en inclusiviteit van Delft en een hoge prioriteit verdient op gevaarlijke oversteekplekken; het plaatsen van reflecterende markeringen, zoals kattenogen, op deze oversteekplek kan bijdragen aan een betere zichtbaarheid, vooral in de avonduren en bij slecht weer; eenvoudige visuele hulpmiddelen zoals kattenogen kosteneffectieve oplossingen kunnen bieden voor het verbeteren van de veiligheid op donkere plekken;

verzoekt het college: • •

op korte termijn reflecterende markeringen, zoals bijvoorbeeld kattenogen, te plaatsen bij de oversteekplek aan de Delfgauwseweg om de zichtbaarheid van voetgangers, rolstoelgebruikers, scootmobielgebruikers en fietsers te verbeteren; een evaluatie uit te voeren van de verkeersveiligheid aldaar en in de toekomst, bij wijzigingen van de openbare verlichting, dit in de stadskrant met inwoners van Delft te delen."

Door de fracties van Onafhankelijk Delft, D66, Volt en STIP wordt motie 6.2.13 (Ondersteuning van dierveiligheid en overleving in Delftse grachten en natuurwater in de wijken) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024, bijeen ter bespreking van de Programmabegroting, 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

constaterende dat: • •

in Delftse grachten en natuurwater in de wijken jaarlijks vele (jonge) dieren omkomen door een gebrek aan ontsnappingsmogelijkheden en geschikte schuilplaatsen; vooral katten en jonge watervogels moeite hebben om uit grachten te ontsnappen, wat hun overlevingskansen aanzienlijk vermindert;

overwegende dat: • • • •

beschermende maatregelen voor dieren essentieel zijn voor o.a. de veiligheid en het behoud van biodiversiteit in onze stad; het aanbieden van veilige plekken en ontsnappingsmogelijkheden in de gracht en natuurwater in de wijken een positieve invloed kan hebben op het vergroten van hun overlevingskans; er door de raad extra geld beschikbaar is gesteld (€ 5.000) voor diervriendelijke oevers, dat nog niet is uitgegeven; veel inwoners en vrijwilligersorganisaties in Delft kennis hebben van het diervriendelijker maken van oevers en kaders. Zij willen meewerken aan de inventarisatie en het helpen aanleggen van diervriendelijke oevers en grachten/kades;

verzoekt het college: • • •

een inventarisatie te maken van de meest dieronvriendelijke kades en oevers in Delft ten behoeve van de biodiversiteit en dierenwelzijn; maatregelen te nemen om de grachten en natuurwater van Delft inclusiever voor dieren of diervriendelijker te maken, zowel bij herstelwerkzaamheden aan grachten vanuit het idee werk met werk of in samenwerking met vrijwilligersorganisaties; de raad in Q2 van 2025 te informeren over de gekozen aanpak en inzet voor het diervriendelijker maken van oevers en kaders, en van de resultaten tot op dat moment,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.14 (Verbetering van het openbare toilet in de Halsteeg in Delft voor hygiëne en toegankelijkheid) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024, bijeen ter bespreking van de Programmabegroting, constaterende dat: • •

het huidige openbare toilet in de Halsteeg in Delft onvoldoende hygiënisch is en niet voldoet aan de normen van toegankelijkheid voor mensen met een handicap; in het jaar 2024 de toegankelijkheid en hygiëne van openbare voorzieningen, zoals toiletten, noodzakelijke basisvoorwaarden zijn voor een inclusieve en gastvrije stad;

overwegende dat:

67

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

• • •

een toegankelijk en schoon toilet een basisvoorziening is die bijdraagt aan de leefbaarheid en gastvrijheid van de stad; mensen met een handicap, zij die ziek zijn, en andere mensen die afhankelijk zijn van openbare toiletten, momenteel beperkt zijn in hun bewegingsvrijheid binnen Delft; een stad die oog heeft voor inclusiviteit en gastvrijheid, zich moet inzetten voor voorzieningen die toegankelijk en hygiënisch zijn voor al zijn inwoners en bezoekers;

verzoekt het college: • •

in gesprek te gaan met de eigenaren van de openbare toilet Halsteeg Delft en hen te wijzen op de toegankelijkheid en slechte hygiëne aldaar; met hen te bespreken dat deze toilet voldoet aan de landelijke toegankelijkheids- en hygiënerichtlijnen zoals die opgesteld door het College voor de Rechten van de Mens en het VN-verdrag Handicap,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.15 (Aandacht voor speelplek in de wijk Buitenhof omgeving Glenn Millerstraat Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 7 november 2024 ter bespreking van de Programmabegroting, constaterende dat: • • •

er al jaren een roep is voor een kinderspeelplek in de wijk Buitenhof, omgeving Glenn Millerstraat; dit een belangrijke voorziening is voor kinderen en gezinnen in de wijk; een speelplek bijdraagt aan de sociale samenhang, de fysieke gezondheid en het welzijn van kinderen;

overwegende dat: • •

een goed onderhouden en veilige speelplek een positief effect heeft op de leefbaarheid van de wijk; buurtbewoners en kinderen hebben aangegeven dat de speelplek een waardevolle toevoeging is voor hun dagelijkse leven;

roept het college op om deze wens mee te nemen in de gesprekken over de herinrichting van de wijk Kop van Buitenhof, en gaat over tot de orde van de dag." De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Mevrouw Van der Vlist en ik hebben behoorlijk zitten schrappen in onze bijdragen, ook gelet op onze interrupties en hoe er gedebatteerd is. Ik wil wel een aantal moties langslopen, onder andere de moties van Onafhankelijk Delft. Zoals de ChristenUnie Onafhankelijk Delft kent, zitten heel veel moties van Onafhankelijk Delft in de uitvoering. Dat is de reden waarom we toch graag eerst de reactie van het college willen afwachten. Nog wel even over de motie Fietsdoorsteek: de ChristenUnie hoopt echt dat het college met de toezegging komt zoals het CDA die heeft 68

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

benoemd, want ook de ChristenUnie heeft redelijke twijfels over de noodzaak van deze verbinding, omdat er in onze ogen een alternatief is via de Jupiterstraat en de Neptunusweg. De vraag aan het college is of het college vindt dat de voorgestelde verbinding veilig genoeg wordt voor fietsers en ook voor de bewoners eromheen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Vindt de ChristenUnie niet dat we eigenlijk al best wel uitvoerig over dit onderwerp hebben gesproken en dat eigenlijk al bekend is hoe het college hierin staat? En wat doet u met die informatie? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Er is inderdaad al uitvoerig over gesproken, maar toch komen er, tenminste voor de ChristenUnie, steeds een paar nieuwe dingen boven tafel. Dat bleek ook uit de bijdrage van de inspreker in de commissie. Daar wil ik graag de reactie van het college op hebben, die ik wil betrekken bij die bespreking. Er blijkt ook een degelijk onderzoeksrapport te zijn, dat ook het nodige vindt van deze fietsdoorsteek. Vandaar dat wij dit graag in de commissie R&V zouden willen bespreken. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Nog een laatste vraag. We stemmen nu over de begroting, waarin geld is opgenomen voor deze doorsteek. Eigenlijk ligt dat geld er straks. We gaan nu dus alvast stemmen over het vrijmaken van geld voor iets wat we misschien nog gaan aanpassen c.q. uitvoeren.

Toen Onafhankelijk Delft wilde sparen voor een buitenzwembad, vond iedereen dat geen goed idee, want dat lag nog in de toekomst. Dit ligt ook in de toekomst. Hoe denkt u daarover? De VOORZITTER: Graag iets kortere interrupties, mevrouw Timmermans. De heer HERREMA (GroenLinks): Ik heb een vraag aan Onafhankelijk Delft. U wilt dat geld schrappen, maar u vraagt ook om het onderzoeken van allerlei alternatieven. Daar zal toch ook geld voor beschikbaar moeten blijven? Ik zou dat potje dus gewoon even laten staan. De VOORZITTER: Wilt u daarop reageren, mevrouw Timmermans? Want dit was even een een-tweetje. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter, mag ik daarop reageren? Dit is mijn termijn en ik wil ook graag reageren op wat de heer Herrema zegt. De VOORZITTER: Ja, maar de heer Herrema vroeg volgens mij iets aan mevrouw Timmermans. Dat kan ik mis hebben, maar volgens mij was dat zo. U krijgt daarna het woord. Eerst mevrouw Timmermans, want anders wordt het rommelig. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): De motie roept daar niet toe op.

Nogmaals, het is absoluut het vergelijken van appels met peren, maar we kunnen nu toch geen geld beschikbaar stellen voor iets wat in de toekomst ligt en waarvan we niet weten hoe het er dan uit komt te zien? Dat zou toch gewoon een rare zet van deze raad zijn? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter, toch even: ik waardeer uw voorzitterschap, maar ik vond het een vreemde situatie dat een termijn en het debat op deze manier verplaatst worden naar GroenLinks en Onafhankelijk Delft. Zo doen we dat toch nooit? Maar hoewel het niet voor mij bedoeld was, wil ik toch graag reageren op het punt van de heer Herrema. De VOORZITTER: Daar bent u vrij in. Het is nu uw beurt; gaat uw gang.

69

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik ben het daar gewoon mee eens, want geld dat in de begroting ligt, rust totdat het wordt uitgegeven. Als de strekking van de motie nou was "college, wilt u wachten met de uitvoering?", had de ChristenUnie de motie graag mee ingediend. We willen graag een fatsoenlijk debat in een commissie hebben. Dat is nu aan de orde. Daar hoort als nieuwe informatie ook de bijdrage van de inwoners in de commissie bij. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Meneer Van der Woerd, u wilt graag nog een keer in discussie, terwijl er vorig jaar oktober een discussie in de commissie R&V geweest is. Wat mist u nu nog waarover u een discussie wilt? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Dat heb ik net al gezegd; ik wil het nog wel een keer zeggen. Dat is ten eerste de bijdrage van de inspreker en ten tweede het onderzoeksrapport over de veiligheid van de doorsteek. Ik ga verder met de motie Dierenwelzijn in de Delftse begroting. Dat is een hele mooie motie. De ChristenUnie dient die motie ook graag mee in. Het punt dat niet in deze motie wordt gemaakt maar dat bij dierenwelzijn toch ook aan de orde is, is de bestrijding van overlast. Het maakt nogal wat uit of we het hebben over egels of ratten of over ganzen of roodborstjes, ook in het kader van bestrijding. Hoe bestrijd je dat het dierenwelzijn aan de orde is? Voorkomen is in dezen beter dan bestrijden.

We zijn benieuwd naar de reactie van de wethouder op de motie Samen bouwen aan een prettig leefbare stad. We hebben het zojuist al gehad over het muziekfestival. De ChristenUnie wil nog benadrukken - ook de stemverklaring van de ChristenUnie over de Septembercirculaire heeft dat duidelijk gemaakt - dat de ChristenUnie geld liever aan andere zaken uitgeeft dan hier extra geld voor te benoemen. Tot slot wil ik het CDA hartelijk bedanken voor de samenwerking bij de amendementen over de Toekomstvisie. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik wil de heer Van der Woerd nog vragen naar de borging voor het religieuze erfgoed, motie b. Hoe ziet hij die makelaarsfunctie precies? Die lijkt me namelijk best wel precair tussen verschillende geloofsgemeenschappen. Dus graag iets meer toelichting daarover. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Een correctie: het is een amendement, geen motie. "Makelaarsfunctie" is volgens mij een woord dat het college zelf heeft gebruikt. Dat gaat over hoe we een gebouw gaan gebruiken. Dat speelt niet alleen tussen kerken. Het kan ook zo zijn dat iemand een vraag om een soort gebouw heeft; past dat bijvoorbeeld in een kerkgebouw dat leeg komt? Dat is veel meer de rol. De heer HOMBERGEN (PvdA): Een dunne regierol. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ja, een dunne regierol. Niet actief. "Als er een vraag is, hebben we hier een aanbod"; dat is het.

De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik begrijp de heer Van der Woerd; dank u wel. Door de fracties van de ChristenUnie en het CDA wordt amendement 6.2.I (Borg de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft (b)) ingediend: 70

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

"Dit amendement wordt besproken door de gemeenteraad van Delft tijdens de raadsvergadering van donderdag 7 november 2024 bij de bespreking van de Programmabegroting 2025-2028 (nr. 2438505). Besluit De Programmabegroting 2025-2028 als volgt te wijzigen: De tekst bij Programma 8 Samenleven, onderwijs en cultuur (pagina 109/110): Doelstellingen Cultureel erfgoed […] Archief en archeologie vallen financieel onder het product Musea; monumentenzorg valt onder Cultureel Erfgoed. Te wijzigen in: Doelstellingen Cultureel erfgoed […] Archief en archeologie vallen financieel onder het product Musea; monumentenzorg valt onder Cultureel Erfgoed. De gemeenteraad heeft de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft aangenomen om religieus erfgoed te behouden en de maatschappelijke rol ervan te versterken. De gemeente wil vraag en aanbod van religieuze ruimtes matchen als een 'makelaar voor gebedshuizen' en vanaf 2025 samen met geloofsgemeenschappen die dit willen, initiatieven ontwikkelen die bijdragen aan welzijn en sociale verbinding in de stad. Toelichting Op 17 september jl. heeft de gemeenteraad van Delft de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft (nr. 2313174) vastgesteld. Op 20 september jl. werd de Programmabegroting 20252028 op het RIS geplaatst. Door deze samenloop is -logischerwijs - de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft niet opgenomen in de Programmabegroting 2025-2028.

Om expliciet te borgen dat het aangenomen raadsvoorstel Toekomstvisie religieus erfgoed Delft en de bijbehorende motie hun beslag krijgen in de Programmabegroting 2025-2028, verzoeken de indieners van dit amendement om de Toekomstvisie religieus erfgoed Delft toe te voegen aan de paragraaf 'wat gaan we ervoor doen?' bij programma 8. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Vandaag hebben we het al gehad over het vertrouwen van mensen in de overheid. Ik denk dat het goed is om nog een keer te benoemen dat wij hier vanavond met al deze moties echt bezig zijn om de stad voor mensen een stukje fijner te maken. Ik ga vanavond in op het ruimtelijke aspect. Daarna zou ik via u het woord door willen geven aan mevrouw Brussaard. We hebben de motie Gevel-tot-gevelaanpak mee ingediend. Dat was een fijne samenwerking. Ik denk dat het na het korte interruptiedebatje goed is om te benoemen dat dit juist een aanpak is waarmee we geld uitgeven aan bewoners, zodat bewoners invloed hebben op hun eigen omgeving. Ik denk dat dat nou precies zoiets is waarbij je mensen weer kan vertellen: wij zijn er hier voor u. Wij willen dat graag ook in de wijken buiten Delft71

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

West doen. Ik hoop heel erg dat we Hart voor Delft toch nog kunnen overtuigen dat ook de Wippolder zo'n aanpak verdient. De motie Ruimte voor Delft van D66 hebben we mee ingediend. We zijn blij dat we zo'n stap kunnen nemen. Ook hiervoor geldt dat we als gemeente moeten nadenken hoe we die positieve impact kunnen maken. Dit is duidelijk zo'n instrument waarmee je die positieve impact kan maken. Ik heb al een hele leuke locatie in gedachte. Daar gaan we de komende periode vast nog vaker over praten. De motie Samen bouwen aan een prettig leefbare stad van het CDA is echt een prachtige motie. We waren ontzettend blij verrast toen we de motie binnen zagen komen. Die kunnen we dus steunen. Zoals ik al zei, hebben we nog veel meer inhoudelijke ideeën. Als de motie wordt aangenomen, hopen we daar dus met de wethouder over te kunnen praten. Ik heb een vraag aan het college over het PvdA-amendement Investeer in het versneld goed toegankelijk maken van Delft. Ik zei het al in de interruptie: het is natuurlijk heel belangrijk, maar we hebben het er veel over en er wordt ook al veel aan gedaan. Mijn vraag aan het college is wat deze € 50.000 extra zou toevoegen aan wat we nu al doen en wat die € 50.000 moet zien te bereiken, want dat zien wij niet terug in het amendement. De stad moet niet alleen fijn zijn voor mensen, maar ook voor dieren.

Daarom heeft onze voltallige fractie - misschien was het jullie opgevallen - gewerkt aan dierenwelzijn: ik samen met D66 en mevrouw Brussaard samen met Onafhankelijk Delft. U mag nu dus ook het woord doorgeven aan mevrouw Brussaard. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Voorzitter. Het is duidelijk waarom we aandacht voor dieren in de begroting willen. Ik zal een korte toelichting geven op de motie over dierveiligheid. We vragen met die motie niet om een volledige inventarisatie van alle oevers en grachten in Delft of om ingewikkelde monitors. We vragen gewoon om op korte termijn al iets te gaan doen aan de grachten om ze iets diervriendelijker te maken, wat eventueel zou kunnen met de kennis en kunde van vrijwilligersorganisaties. In lijn met "van gevel tot gevel" zou je ook kunnen denken "van gracht tot gracht": kunnen we op die plekken al iets doen voor de dieren als we daar toch bezig zijn? Dit om nog een paar mensen verder te overtuigen. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik moest het even laten bezinken. Dus excuus, ik heb nog een interruptie bij de heer Treffers over de Wippolder en zijn opmerking dat we allemaal zo blij moeten zijn met "van gevel tot gevel". Ik denk dat de bewoners van de Wippolder blijer zijn als de boomspiegels eens goed worden onderhouden, want daar zit heel veel zwerfvuil in en er is het nodige onkruid.

De prioriteit ligt eerder daar dan bij de geveltuintjes die u zo graag wilt. De heer TREFFERS (Volt): We vragen met de gevel-tot-gevelaanpak natuurlijk helemaal niet om geveltuintjes. We vragen erom dat op het moment dat de gemeente die straat gaat openen om het riool aan te pakken, mensen kunnen bepalen of er überhaupt boomspiegels komen. Ik denk toch echt dat mensen daar heel blij mee zullen zijn, want het effect van het niet doorgeven van die aanpak is dat we de straat openmaken en weer precies zo dichtgooien. Daar zitten mensen pas echt niet op te wachten. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): In de voorbereiding op deze vergadering heb ik een aantal fragmenten uit Algemene Beschouwingen van onze voorgangers in de raad van een aantal jaren geleden teruggekeken. Een paar jaar geleden maakten we ons hier in de raad vanwege de coronacrisis misschien nog wel meer dan nu heel erg zorgen over het welzijn 72

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

van onze inwoners, zowel ouderen als jongeren. Een raadslid had zelfs online een mondkapje op. Toen realiseerden we ons maar al te goed wat de waarde van cultuur was. Nu is het meeste wel open en lijken we dat gevoel een beetje te vergeten. We vergeten bijna dat cultuur, evenementen en de ambities die we hebben vastgesteld in het Cultuurkader, niet vanzelfsprekend tot stand komen, maar ook dat cultuur niet vanzelfsprekend toegankelijk is voor iedereen, omdat het simpelweg niet in het budget van die week past. We vergeten bijna dat meerdere festivals in Delft op de tocht staan. Westerpop, een van Delfts financieel toegankelijkste festivals, heeft bijvoorbeeld voorlopig moeten besluiten om te stoppen. Wij denken dat we daar iets aan kunnen doen, mede door de motie van STIP en D66 te steunen. We hopen inderdaad op een toezegging van het college om te onderzoeken wat er eventueel mogelijk is. Wie weet kunnen we ook als raad nog het gesprek aangaan bij het Evenementenkader om te zien of dat eventueel nog aangepast zou kunnen worden voor het doel dat we vanavond hebben besproken. De heer VAN DER SLUIS (SP): Het Evenementenkader is vastgelegd voor vier jaar. Dat is vorig jaar gedaan. We gaan er dus drie jaar niet over spreken, tenzij de door ons ingediende motie wordt aangenomen, want dan gaan we kijken of het nog aangepast kan worden.

Is het dan niet beter om voor onze motie te stemmen? Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Nee, ik denk dat het beter is om het in deze volgorde te doen. Ik wil nog een aantal andere argumenten toevoegen aan het debat over de motie over het aanjagen van cultuur. Mevrouw Wentink noemde in haar betoog al de verbindende rol die de cultuuraanjager over de verschillende domeinen kan hebben. Zelf heb ik heel erg geprobeerd om ook het woord "cultuurmakelaar" in de motie te krijgen. Dat is niet gelukt, maar dat had misschien nog iets duidelijker kunnen maken waar we het over hebben, want in andere steden weet de cultuurmakelaar de taart wat cultuur betreft juist groter te maken en partners te verbinden, waardoor nieuwe kansen voor hen en voor de stad ontstaan. Zo kan de cultuurmakelaar bijvoorbeeld regelingen en fondsen inzichtelijk maken voor culturele instellingen, evenementen of zaken die heel erg vanuit vrijwilligers ontstaan. Dan kan hij uitleggen hoe dat werkt. Het heeft een netwerkfunctie en is een aanspreekpunt voor initiatiefnemers. Wat mij betreft moet het echt een professional zijn op het gebied van cultuurparticipatie en fondsenwerving en is het dus echt niet de eerste de beste. Misschien kan dat mensen nog overtuigen: het is niet zomaar even aanjagen; dit kan echt iets doen. Tot slot een aantal andere moties.

We vinden het idee van de lintjesregen om jongeren te waarderen in hun vrijwilligerswerk heel leuk. We zijn heel benieuwd welke creatieve naam de prijs zou kunnen krijgen, of niet. We zijn oprecht in dubio over de waarderingssubsidie. Die past heel erg in waar we vanuit Volt al langer over nadenken, namelijk het idee van wijkbudgetten of andere zaken. We wachten de collegereactie dus even af. De VOORZITTER: Hiermee is de eerste termijn van de raad afgerond. Ik wil even iets checken. De wijziging van motie 6.2.4 (Keuzes maken en zeg nee tegen ja, ja en ja) hebben we hier afgetikt. Naar mijn idee is er nog een wijziging gekomen, namelijk van motie 6.2.1 (Gevel-tot-gevelaanpak), waaraan nu het punt van de evaluatie is toegevoegd. U kan daar allemaal kennis van nemen, want dit staat op het RIS en is netjes afgekaart door de indieners. Zijn er nog andere veranderingen in amendementen of moties? Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik wil daar eigenlijk kort over overleggen als dat kan.

73

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De VOORZITTER: Ja, we gaan gewoon schorsen. Daarna geef ik u even het woord, maar dan krijgt het college gewoon de eerste termijn. De heer VAN DER SLUIS (SP): U vroeg of er nog wijzigingen zijn in moties, maar ik denk dat het een goed idee is om de discussie te verkorten en duidelijk te maken dat we nu al amendement 7.2.D en motie 6.2.6 intrekken. Die gaan over de optie van algemeen belang. Dan hoeft het college daar niet uitgebreid tijd aan te besteden. Dan kunnen we dat overslaan en dan kunnen we het hebben over een daadwerkelijke oplossing voor Westerpop. De VOORZITTER: We strepen amendement 7.2.D (Muziekfestival van algemeen belang) en motie 6.2.6 (Muziekfestival van algemeen belang) dus door. Prima, dan hebben we dat alvast gedaan. Hartelijk dank voor deze bijdrage. Ik schors de vergadering voor tien minuten. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Ik geef het woord aan mevrouw Timmermans, die om de schorsing had gevraagd. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Wij houden de motie over de Vulcanusweg aan. Dat is uit de schorsing voortgekomen. De VOORZITTER: Aanhouden kan eigenlijk niet. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): We laten de motie staan. De VOORZITTER: Dan hoeven we het daar verder niet over te hebben. Die komen we dan vanzelf tegen tijdens de stemming. Dat gaat helemaal goed komen.

Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Wij dienen motie 6.2.7 (Red Westerpop) mee in. De VOORZITTER: Prima, dan schrijven we dat erbij. We gaan het woord geven aan het college. Wethouder Huijsmans begint, daarna wethouder Zwart, wethouder Van Vliet, wethouder Schrederhof en wethouder Gooijer. Zelf heb ik ook een paar punten. Dan geef ik de leiding van de vergadering over aan de heer Valk, die gelet op de omvang daarvan dan op zijn plek blijft, zodat we het zo spoedig mogelijk kunnen afwikkelen. De wethouder Financiën begint met een paar algemene opmerkingen en gaat daarna gelijk over op de beantwoording van specifieke portefeuillepunten. Vervolgens ga ik naar de eerste loco. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Gelet op de punten die we hier hebben, dacht ik dat een best wel stevige inhoudelijke discussie misschien nodig is. Ik zal niet heel veel herhalen van wat ik eerder heb gezegd over de begroting. Volgens mij is het goed om te weten dat we als Delft goed uit de voeten kunnen met zoals we de begroting voor het komende jaar hebben opgewerkt, maar dat dit wel voor het komende jaar geldt. Dat betekent dat we ook voor de wat langere toekomst goed moeten gaan nadenken over hoe we de middelen zullen houden en de financiën kunnen vinden voor de zaken die nodig zijn voor onze stad.