Handelingen raadsvergadering 7 november 2024

36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

innovatie. Op deze thema's zal een programma ontwikkeld blijven worden dat bijdraagt aan de specifieke signatuur van Theater de Veste als Theater van de Toekomst. Toelichting De tekst in de begroting richt zich in sterke mate op een scenario waarin alleen nieuwbouw mogelijk is. In financieel gezonde tijden zou dat wellicht een logische keuze zijn. Echter, in financieel onzekere tijden dient er soms een pas op de plaats gemaakt te worden. En ook blijkt uit het raadsvoorstel met registratienummer 5813017 dat er nog geen middelen zijn vrijgemaakt. Tegelijkertijd is het belangrijk dat de gemeenteraad in de positie wordt gebracht, zodat hij alle scenario's inclusief de bijbehorende financiële gevolgen in de besluitvorming kan meewegen." Door de fracties van de VVD en Hart voor Delft wordt motie 6.2.4a (Keuzes maken: zeg nee tegen ja, ja en ja) ingediend: "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 7 november 2024, ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Programmabegroting 2025-2028 (2438505), constaterende dat: • • • •

de gemeente Delft geconfronteerd wordt met financiële druk; er weinig ruimte is om tegenvallers op te vangen; de gemeente de verantwoordelijkheid heeft om in uitdagende financiële tijden strategische keuzes te maken om de gemeentebegroting houdbaar en gezond te houden zonder de rekening door te schuiven naar de toekomst; in de Kadernota 2021 afspraken zijn gemaakt over de tijdelijkheid van de stijging van de woonlasten, die erop neerkomen dat bij het beschikbaar komen van extra middelen vanuit het Rijk deze middelen worden aangewend om de stijging van de woonlasten te dempen;

overwegende dat: • • • •

•

een procesmatig handelingsperspectief 2026 e.v. als bijlage is toegevoegd aan de Programmabegroting 2025-2028; er voor wettelijk verplichte taken veelal geen landelijke voorschriften zijn op welk financieel niveau deze taken moeten worden uitgevoerd, waardoor hierin lokale afwegingen zijn te maken; ook keuzes over de mogelijkheden voor besparingen en inkomsten lokaal te maken zijn; het college in januari 2025 een raadsbrief wil opleveren met daarin een duiding van de Decembercirculaire en een verder geactualiseerd financieel beeld, op basis waarvan de raad aanvullende wensen en andere input kenbaar kan maken, dat betrokken wordt bij het opstellen van de Kadernota 2025; er behoefte is aan tijdige en duidelijke terugkoppeling van het college naar de raad;

verzoekt het college: 1. in de financiële raadsbrief van begin 2025 aan de raad expliciete keuzes te presenteren die bijdragen aan een structureel gezonde begroting, die voortvloeien uit het handelingsperspectief 2026 e.v. en de rijksbijdrage;

37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

2. daarbij in ieder geval aandacht te geven aan financieel-technische maatregelen die de baten vergroten zonder de stad, zijn inwoners en zijn ondernemers onevenredig te belasten en/of voor de stad, zijn inwoners en zijn ondernemers juist de lasten te verlagen; 3. hierover in gesprek te gaan met de raad en de uitkomsten daarvan op te nemen in de Kadernota 2025, en gaat over tot de orde van de dag." De heer MARUF (D66): Voorzitter. Allereerst ook vanuit onze kant namens de fractie dank aan u allen voor de prettige samenwerking. Onze fractieleden hebben met verschillende hier in de zaal aanwezigen samengewerkt, of het nu gaat om Westerpop, dierenwelzijn met Onafhankelijk Delft of de motie van de heer Analikwu. Voor mij persoonlijk geldt dit voor de heer Visser. Ik ben eigenlijk meegegaan in zijn verhaal. Ik laat hem dus graag toelichten waarom we onze waardering voor jongeren meer zouden willen laten zien door het voorgestelde instrument. Allereerst de moties die wij indienen. De heer Analikwu zei het al: hij dient samen met STIP, GroenLinks en Volt een motie in waarvan mevrouw Voogt zojuist al zei dat zij er moeite mee heeft, maar zij had ook mijn toelichting nog niet gehoord. De ruimte in onze stad is gewoon heel schaars. We hebben ook een hoop te doen en we willen een hoop doen.

Als het aankomt op het formuleren van doelen voor de stad en hoe die te bereiken, weten we het allemaal te verzinnen, maar daar hoort ook enige vorm van het nemen van risico voor een groter goed tegenover te staan. Dit is de manier waarop de heer Analikwu en wij dit voor elkaar denken te krijgen. Volgens mij kunnen we al op een meerderheid rekenen. Het zou mooi zijn als dit een in de gemeenteraad breed gedragen motie wordt. Daarom vragen we met deze motie om een ruimtelijke strategie, zodat we met actief grondbeleid aan de slag kunnen gaan, ook om de knelpunten in onze stad iets te helpen verlichten. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): We bespreken de begroting. Het gaat over geld. Dit is eigenlijk een opdracht aan het college zonder dekking, terwijl we het nu over de begroting hebben. Hoe en waarvandaan wordt deze opdracht volgens D66 betaald? De heer MARUF (D66): Dat is een heel terechte vraag. Daar wil ik tegelijkertijd tegenover zetten dat het begint met een strategiebepaling: wat voor doelen zouden we willen nastreven? Stel dat we nu zouden zeggen dat we er een reservering tegenover zetten; het is wel gebieds- of locatiegebonden en ook functiegebonden wat je daaraan zou willen uitgeven. Dat vraagstuk moet op dat moment beoordeeld worden.

Ik denk dat we het er eerst over eens moeten worden dat we een wat actiever grondbeleid zouden willen voeren en onder welke voorwaarden. Ik denk dat het daarmee begint voordat we kunnen spreken over welk budget we daartegenover zouden willen zetten. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Ik vroeg het omdat het uitzoeken op zich natuurlijk ook geld kost. We zijn benieuwd wat daarvan volgens u de dekking kan zijn. De heer MARUF (D66): Wederom een goede vraag. Misschien interpreteerde ik de vraag zojuist anders. Op deze vraag is mijn of ons antwoord dat we afgelopen week ook met het college hebben gesproken en dat het college ons heeft aangegeven dat het hierover al aan het nadenken is. Wij hebben er alleen nog geen zicht op welke stappen al zijn uitgevoerd; dat hebben we ook niet gevraagd. Het is voor ons dus lastig om te gissen wat voor onderzoeksgeld hiertegenover zou moeten staan. We laten dus graag ruimte over voor het

38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

college om met een passend antwoord te komen. Het college kan dan het best bepalen welk onderzoeksbudget daartegenover zou moeten staan. Ik wil het nu hebben over de motie Dierenwelzijn in de begroting. Mevrouw Gerritsen heeft in deze raadsperiode verschillende malen met onder anderen mevrouw Gaal samengewerkt op het punt van dierenwelzijn. Met de motie willen we ervoor zorgen dat dierenwelzijn in het algemeen als een post wordt opgenomen in de begroting, in de Kadernota en in ander dierenwelzijnsbeleid. Het gaat om de relevante stukken. Waarom stellen wij dat voor? Omdat dierenwelzijn op dit moment gewoon nauwelijks aan bod komt in de begroting, terwijl we wel een dierenwelzijnsbeleid en kostenposten hebben. Die maken we alleen niet zo expliciet. Er zijn een aantal mede-indieners. Ik hoop wederom dat ook deze motie breed gesteund wordt en dat u de doelen ervan kunt onderschrijven. Dieren hebben geen stem. Uiteindelijk zouden de mensen die hier in de zaal zitten, voor hen moeten opkomen. In het verlengde hiervan: er is eerder een motie ingediend door D66 en Onafhankelijk Delft. Dat ging over klein bier, € 5.000, maar dat is wel heel belangrijk, maar we hebben gezien dat die € 5.000 niet is aangewend om het doel te bereiken dat wij met die motie hadden beoogd. Die motie is breed aangenomen door de raad.

Met de motie die ik hiervoor noemde, willen we dus richting geven aan hoe die € 5.000 besteed zou kunnen worden. Dat gaat onder andere over zelf richting geven aan het budget door te pleiten voor diervriendelijke oevers met ontsnappingsmogelijkheden en rustplaatsen voor dieren in grachten. Als u daar meer over wil weten, kunt u daarvoor terecht bij mevrouw Gaal. De VOORZITTER: Ja, mevrouw Gaal gaat daar straks zeker op in. Mevrouw Gaal, u krijgt straks het woord, hoor. Dan kunt u dit gelijk meenemen. De heer MARUF (D66): Ik wil graag terugkomen op de Gasthuisplaats, die ik al noemde in de Algemene Politieke Beschouwingen. Op dit moment had de eerste schop al in de grond gestoken moeten zijn. Dat beseft het college zelf ook maar al te goed. De heer Van Vliet en wij hebben hier ook goede gesprekken over gehad. We proberen hier tempo in te krijgen, want dit is nou net zoiets wat breed door de raad is gedragen. Nu heeft het een jaar vertraging en eigenlijk hebben we nog steeds geen zicht op wanneer het wél gebeurt. Daarom vragen wij als D66 een minimale toezegging, namelijk dat de tijdelijke inrichting nadat de auto's weg worden gehaald, groen wordt ingevuld en dat we uiteindelijk toewerken naar een groene oase, dus ook in de tijdelijke ingreep, wanneer de auto's worden weggehaald. Dat is de eerste toezegging waar we om vragen.

De tweede is dat de raad nog dit jaar een planning ontvangt van hoe we omgaan met de Gasthuisplaats en dat het definitieve ontwerp in het vierde kwartaal van 2025 onze kant opkomt. Waarom vragen we dat? Je moet het ijzer smeden wanneer het heet is. We hebben hier als raad achter gestaan. We hebben toezeggingen gedaan, in ieder geval richting de omwonenden en richting de hele stad. God weet of het ooit nog goed zal komen als we dit naar een volgende periode laten overhevelen. Daarom vragen wij om dat definitieve besluit nog met u allen hier te bespreken, omdat wij allen achter die doelen stonden. Dat is het tweede punt waar wij een toezegging over willen. Ik heb nog een aantal losse punten, maar die laat ik graag over aan de eerste indieners. Door de fracties van D66, Onafhankelijk Delft, het CDA, Volt en de ChristenUnie wordt motie 6.2.5 (Dierenwelzijn in de Delftse begroting) ingediend: "De raad van de gemeente Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024, ter bespreking van de Programmabegroting 2025-2028 (nr. 2438505);

39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Wij stellen dat: • • • •

aandacht voor dierenwelzijn bijdraagt aan een gezonde en weerbare stad; dieren een waardevol onderdeel zijn van onze stad; de gemeente Delft de verantwoordelijkheid heeft om dierenwelzijn te bevorderen en de inzet hiervoor heeft vastgelegd in de Nota Dierenwelzijn; dierenwelzijn in de huidige begroting nauwelijks wordt behandeld.

Wij hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: • • •

dierenwelzijn, net als andere onderdelen van de begroting, duidelijke doelstellingen en meetbare resultaten nodig heeft; er geen voortgangsrapportage op de Nota Dierenwelzijn naar de raad is gestuurd; de raad eerder aandacht heeft gevraagd en middelen heeft vrijgemaakt voor dierenwelzijn.

We verzoeken het college van burgemeester en wethouders vanaf de komende PCproducten (i.c. jaarrekening 2024 en verder) dierenwelzijn op te nemen in de begroting door middel van duidelijke doelstellingen, meetbare resultaten en de voortgang op de Nota Dierenwelzijn, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van D66, STIP, GroenLinks en Volt wordt motie 6.2.16 (Ruimte voor Delft) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van 7 november 2024 bij de bespreking van agendapunt Programmabegroting 2025-2028. We stellen vast dat: -

-

-

-

in Delft de ruimte heel schaars is en er veel ruimtelijke uitdagingen zijn, waaronder: betaalbare woningen, voldoende groen, energietransitie, betaalbare bedrijfsruimte en maatschappelijke en culturele voorzieningen; de ruimtelijke kaders, specifiek de Omgevingsvisie en de gebiedsbeelden van stedelijk programmeren, vooral een agenderend karakter hebben voor deze uitdagingen; gemeenten ruimtelijke, economische en maatschappelijke doelen kunnen realiseren via het grondbeleid door bijvoorbeeld zelf gronden te verwerven en te ontwikkelen of afspraken te maken in anterieure overeenkomsten; er in de Nota Grondbeleid is gekozen voor situationeel grondbeleid met actiever grondbeleid dan voorheen.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: -

een strategische grondpositie en actief grondbeleid een belangrijke rol vervullen om te sturen in ruimtelijke ontwikkelingen; de schaarste aan ruimte verschilt per gebied en per opgave, waardoor de inzet van actief grondbeleid interessanter is in bepaalde gebieden; het college een strategisch afwegingskader voor grond- en vastgoedaankopen heeft aangekondigd, welke niet sturend of prioriterend zal zijn; 40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

-

die sturing in een actualisatieronde van de Omgevingsvisie en de gebiedsbeelden kan worden meegenomen; actief grondbeleid risico's met zich meebrengt en vraagt om investeringen, waardoor een financiële strategie nodig is.

We geven het college de opdracht om: -

-

met een ruimtelijke strategie te komen voor de realisatie van ruimtelijke ontwikkelingen, met daarin in ieder geval: • een prioritering van uitdagingen per (deel)gebied op basis van (geactualiseerde) ruimtelijke kaders; • de mogelijk in te zetten instrumenten, waaronder actief grondbeleid; een financieel handelingsperspectief op te stellen voor de inzet van actief grondbeleid; de raad uiterlijk in Q1 2026 hierover te informeren,

en gaan over tot de orde van de dag." De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Het ging ineens zo snel dat ik vergat te vragen wat D66 vindt van Westerpop, maar misschien komt dat nog. Het is me het weekje wel geweest. Ik heb deze week veel geleerd. Ik zal bepaalde dingen in de toekomst ook zeker anders aanpakken. Ik wil in ieder geval iedereen bedanken die meegedacht heeft en heeft geholpen om tot een oplossing voor Westerpop te komen. Ik heb gezien dat twee werelden botsten: aan de ene kant de wereld van de ambtenarij, efficiency en strak bestuur en aan de andere kant de wereld van de koffietent, waar ik eerder vandaag over sprak, de wereld van vrijwilligers die al tientallen jaren het festival Westerpop organiseren. Ik sprak een vrijwilliger van Westerpop die de promotor van het festival, René Steijger, nog kende van school. Ik begreep dat René in die tijd vrij opstandig was. Niemand had toen verwacht dat hij zo'n groot en professioneel festival zou kunnen gaan organiseren. Maar hoe verschillend zijn zijn werkwijze en de werkwijze van een strak georganiseerde organisatie zoals de gemeente? Bij Westerpop hebben ze het over de idealen die ze hebben bij het organiseren van het festival, maar aan de andere kant hoor ik de wethouder spreken over "de starre voorwaarden" waaronder de organisatoren het festival willen organiseren.

Wat klinken die twee varianten verschillend! Maar ze bedoelen allebei hetzelfde: het ideaal van een gratis toegankelijk festival. Ik heb ook geleerd dat ambtenaren ongemakkelijk worden als iets van algemeen belang wordt verklaard. Dat is ook niet zo vreemd, want dat is een puur politieke beslissing en oplossing, waarbij regels en nette oplossingen omzeild worden. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Nu de heer Van der Sluis de term "algemeen belang" heeft genoemd, heb ik een vraag. Wat hoort er in dit rijtje van algemeen belang niet thuis: drinkwatervoorziening, riolering, gezondheidszorg, rechtspraak, Westerpop? Westerpop! De VOORZITTER: Nou, dat was best wel moeilijk. Meneer Van der Sluis, succes! De heer VAN DER SLUIS (SP): Dat is heel simpel: dat is Westerpop, want Westerpop moeten we van algemeen belang verklaren. Bij al die andere dingen is dat niet nodig, omdat we daar al specifieke regelingen voor hebben. De VOORZITTER: Daar kijkt meneer Van der Woerd toch anders tegen aan.

41

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Precies, daar gaat het om: het is dus inderdaad een politieke zaak om Westerpop tot algemeen belang te verklaren. Hoe verhoudt dat zich tot de grotere onderwerpen die ik in dat rijtje heb genoemd? De heer VAN DER SLUIS (SP): Als de opheffing van de riolering hier ter sprake zou zijn, hadden we een hele andere discussie gehad en had ik het nooit gehad over Westerpop, maar we hebben het nu in onze begroting over de dingen die we veranderen en wijzigen of die nieuw zijn en natuurlijk niet over basisvoorzieningen die we al hebben en waarvan we ervan uitgaan dat die blijven bestaan. Als er ooit een voorstel gaat komen om de riolering op te heffen, vindt u mij ook aan uw kant; dat kan ik u garanderen. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): U noemde twee werelden: de wereld van de ambtenarij en van wat er mag en de andere wereld van wat er mogelijk zou zijn. Is het dan niet je rol als raadslid om te kijken hoe je kunt helpen om iets te maken waardoor het wél mogelijk wordt, dus om echt naar de oplossing te zoeken? Ik heb het idee dat u de afgelopen week heel erg heeft gezocht naar dat algemeen belang. Er is meerdere keren uitgelegd waarom het anders is dan bijvoorbeeld de VAK.

Waarom wilt u per se blijven vasthouden aan het algemeen belang, met het risico dat Westerpop daardoor uiteindelijk helemaal niet geholpen wordt, omdat een deel van de raad denkt: dit kan niet; het algemeen belang is een doodlopend spoor? Is het niet ook uw rol als raadslid om dat te doen en om dat met elkaar te verbinden? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ja, dat is zeker mijn rol. Daarom dient de SP twee voorstellen in: de optie van het algemeen belang en een andere optie, waarbij we de wethouder vragen om nog eens te kijken wat er allemaal mogelijk is, bijvoorbeeld binnen het Evenementenkader. Want uiteindelijk gaat het mij, net als u en alle anderen, om de oplossing. De technische details … Ja, het moet kunnen en het moet kloppen. Ik denk nog steeds dat van algemeen belang verklaren in principe kan, maar als daar geen meerderheid voor is, gaan we zoeken naar een andere oplossing. Ik denk dat we die gevonden hebben in onze tweede motie. Ik hoop dus dat jullie - niet alleen Volt, maar ook andere partijen - die kunnen steunen. De heer GOMMERS (STIP): We kennen de SP van de keuzemenu's. Ik snap deze twee keuzes, maar bij de tweede keuze, waarbij niet gekozen wordt voor algemeen belang, stelt u voor om er gelijk financiële steun aan te hangen.

U weet al dat de reden waarom u bij keuze A heeft gekozen voor algemeen belang, is dat we niet één specifiek evenement kunnen uitzonderen ten opzichte van andere evenementen. Daar is de wet voor; daar hebben we het gelijkheidsbeginsel voor. Dus waarom heeft u in uw optie B alsnog toegevoegd dat er een specifieke subsidie, met ook echt bedragen, aan Westerpop gegeven moet worden als u al weet dat dat niet kan? De heer VAN DER SLUIS (SP): Daarom liggen beide opties nog op tafel. In de eerste optie kunnen we het wel specifiek aan Westerpop besteden. In de tweede optie kan dat inderdaad niet. Dat zult u er ook niet in lezen. Er wordt wel een bedrag genoemd en er staat een opdracht aan de wethouder in om te kijken hoe we dat op zo'n manier kunnen toevoegen aan het Evenementenkader of een andere subsidieregeling dat het waarschijnlijk aan Westerpop toebedeeld gaat worden, maar het zou kunnen dat dit niet kan en dat er bijvoorbeeld twee festivals aanspraak op kunnen maken, maar in ieder geval niet alle festivals, want als wij alle festivals op zo'n manier moeten gaan steunen dat Westerpop ook kan blijven bestaan, moeten we er zóveel geld in steken dat dat geen oplossing gaat worden.

Daarom vragen we in de tweede motie om aan de wethouder de opdracht te geven om te kijken hoe we dit zo zouden kunnen doen - we geven daarbij ook de suggestie mee van de staffel - dat we geld kunnen reserveren, in principe voor het evenementenbeleid of 42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

voor een algemene subsidieregeling, en hoe we die regeling dan zo vorm kunnen geven dat het geld voornamelijk terechtkomt bij een festival als Westerpop. Het kan ook een ander festival zijn. Het zou ook kunnen zijn dat zo'n subsidie nooit gebruikt wordt als er geen festival wordt georganiseerd dat in die categorie valt. Dat is de opdracht, want je kan inderdaad niet expliciet zeggen: Westerpop, hier heb je dat geld. Dat kan met optie A wel, maar die is om andere redenen heel complex. Ik snap die afweging en daarom breng ik beide voorstellen in. Ik sta hier zo lang bij stil om duidelijk te maken waarom Westerpop zo belangrijk is voor de stad. Dit festival wordt niet georganiseerd door de bezoekers van de Haagse koffietent, maar door de bezoekers van buurthuis De Wending. Dit is echt hun festival en niet het festival van de hoger opgeleide efficiencydenkers, maar het is wel een festival waar iedereen welkom is en waar ook echt iedereen op afkomt. Het is een festival voor de hele stad en niet slechts voor één enkele bubbel. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): U bent ervan op de hoogte dat Parkpop is afgeschaft. Heeft dat nog een rol gespeeld bij uw afweging van "algemeen belang", het feit dat iedereen kan deelnemen? De heer VAN DER SLUIS (SP): Het doet mij veel verdriet dat dat gebeurd is. Er is ook een festival dat altijd in Scheveningen georganiseerd wordt, aan zee.

Ik ben de naam daarvan even kwijt. Ook dat festival stopt. Al dit soort festivals hebben het heel moeilijk. Daarom zou het me heel veel waard zijn als we Westerpop wel kunnen behouden. Dus ja, dat speelt zeker een rol, want het zou zonde zijn als we op den duur in het hele land al dit soort festivals niet meer kunnen organiseren en dat de toegang tot festivals zoals deze alleen nog maar betaald kan worden door mensen die een kaartje kunnen betalen voor Lowlands of dergelijke festivals. Dat zou echt doodzonde zijn. Dus ja, dat vind ik een goede reden om te proberen dat we in ieder geval hier in Delft dat festival kunnen behouden. Dat is nog een extra reden; bedankt voor die vraag. Misschien denkt u: waar zijn de fans van het festival dan? De publieke tribune oogt vrij leeg, maar ik wilde het die fans niet aandoen om hen te martelen met een vier uur durend debat over andere zaken. U heeft hen aan het begin van de vergadering gehoord en ze wachten de uitslag nu af in een café hier op de Markt. Uzelf, voorzitter, heeft de promotor van het festival een lintje omgehangen en een tegel onthuld om de band tussen de stad en het festival te benadrukken. Mijn tekst op mijn scherm is volledig in de war, maar ik kan het wel ongeveer zeggen. Wat het festival zo belangrijk maakt voor de stad, is de inzet van vrijwilligers en hoe het is georganiseerd.

Als je dit zou vragen aan de promotor van het festival, zou hij dit niet met mij eens zijn. Sterker nog, hij zou een beetje boos worden en hij zou zeggen dat Westerpop zo bijzonder is door de mix van internationale bands, lokale en nationale acts en een podium voor nieuw talent. Daar zet ik dus tegenover dat het festival juist vanwege de inclusiviteit en bindende functies zo belangrijk voor de stad is. Maar uiteindelijk zijn beide natuurlijk waar. Daarom pleit de SP voor expliciete steun voor Westerpop en niet voor een grote bak geld voor alle evenementen, want daarmee redt Westerpop het niet. Westerpop heeft die specifieke steun nodig. Daarom onze twee voorstellen. Eén voorstel gebruikt de route van het algemeen belang door middel van een motie en een amendement. Daarmee kunnen we het festival volgend jaar al door laten gaan. Maar ik denk niet dat daar een meerderheid voor is, zoals ik al zei. Vandaar ook ons tweede voorstel, waarin we een jaar langer de tijd nemen om de wethouder te laten onderzoeken hoe we Westerpop kunnen helpen als we extra budget daarvoor vrijmaken. Daarbij doen we ook de suggestie om eventueel het 43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Evenementenkader aan te passen, bijvoorbeeld door het toevoegen van een staffel. Dat is allemaal niet verplicht, maar dit zijn allemaal opties die meegenomen kunnen worden. Die optie stellen we dus expliciet voor omdat het op die manier waarschijnlijk mogelijk is om extra budget beschikbaar te maken voor festivals als Westerpop, dus niet voor Westerpop maar voor festivals áls Westerpop, zonder dat het geld meteen wordt verdeeld over álle andere festivals. En ja, met onze motie maken we een expliciete keuze voor Westerpop. Dat lijkt misschien subjectief, maar is dat niet. Ik hoop dat ik dat duidelijk heb gemaakt. De politiek kan zo'n keuze ook maken. We kunnen er als politici voor kiezen om festivals die aan andere criteria voldoen dan andere festivals, ook anders te behandelen. Een festival dat is gegroeid uit het buurtwerk, met vrijwilligers met idealen zoals inclusie en daarmee ook gratis toegankelijk … Ik herhaal mezelf. Hoe we dit precies aanpakken, is niet zo makkelijk. Misschien is het verklaren van algemeen belang niet haalbaar, maar laten we de wethouder dan oproepen om wél met een oplossing te komen. Dat is wat in ons tweede voorstel staat.

Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Een verhelderende vraag: bedoelt u "niet haalbaar" of "niet uitvoerbaar"? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik heb expres "haalbaar" opgeschreven en ik heb gezegd dat ik denk dat het niet haalbaar is, maar wel uitvoerbaar, met wat kanttekeningen, maar daar gaat het nu niet om. Het gaat erom dat we het als raad niet over ons heen kunnen laten komen dat Westerpop stopt. Dus laten we in ieder geval ons deel doen en met een oplossing komen waarmee Westerpop dan in ieder geval aan de slag kan. Door de fracties van de SP, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft wordt amendement 6.2.D (Muziekfestival van algemeen belang) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024 ter bespreking van de Programmabegroting 2025-2028, Besluit: de begroting van de baten en lasten als volgt te wijzigen: • •

de lasten voor 2025 op het programma Economie en Financiën met incidenteel € 50.000 te verhogen; de baten voor 2025 op het programma Financiën (via een onttrekking uit de Algemene Reserve) met incidenteel € 50.000 te verhogen."

Door de fracties van de SP, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.6 (Muziekfestival van algemeen belang) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024 ter bespreking van de begroting 2025-2028, constaterende dat: • • •

de stichting Westerpop sinds 1989 het muziekfestival Westerpop organiseert; de promotor van het festival afgelopen jaar een lintje heeft gekregen voor zijn werk en de burgemeester een tegeltje heeft onthuld om de waarde van Westerpop voor de stad uit te drukken; het bestuur van Westerpop heeft aangegeven dat ze stoppen met het organiseren van Westerpop omdat de financiële risico's te groot worden; 44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

• • • • • •

de wethouder met het bestuur van Westerpop in gesprek is geweest, maar binnen het Evenementenkader niets voor Westerpop kan betekenen; met een omzet van meer dan € 250.000 de financiële risico's voor het bestuur aanzienlijk zijn, ook aangezien ze maar lage reserves mogen aanhouden willen ze subsidie van de gemeente blijven ontvangen; de gemeenteraad van bepaalde economische activiteiten kan bepalen dat die plaatsvinden in het algemeen belang en dat de gemeente deze vervolgens kan subsidiëren; culturele activiteiten als activiteiten van algemeen belang benoemd kunnen worden; de gemeente Delft de exploitatie van een kippenhok op een vergelijkbare manier heeft ondersteund, maar ook bijvoorbeeld de theaters; de hiervoor genoemde argumenten voor aanwijzen van het theater als activiteit van algemeen belang, zoals dat het theater er zonder de overheidsinvestering van de gemeente Delft niet gekomen zou zijn, dat vanuit verschillende beleidsdoelen van de gemeente het gebruik al wordt gesubsidieerd en dat het culturele participatie stimuleert, ook kunnen gelden voor Westerpop;

overwegende dat: • • • • • • •

• • • •

het muziekfestival al 30 jaar mensen in de stad bijeenbrengt en verbindt; er geen commercieel belang is, de inzet van 250 vrijwilligers bij het festival de sterke betrokkenheid uit de gemeenschap weerspiegelt en aantoont dat Westerpop gedragen wordt door de inwoners van Delft; het festival zowel lokale bands als internationale artiesten een podium biedt door te participeren in een internationaal netwerk van festivals; het een vrij toegankelijk festival is, dat een breed publiek uit heel Delft bedient; generaties samen naar dit festival komen om mee te doen of om een kijkje te nemen; dit binding in de hele stad geeft; het festival jong en oud de mogelijkheid geeft om gratis een muziekfestival te bezoeken, kennis te laten maken met verschillende muzieksoorten en de sfeer en gezelligheid mee te maken van een muziekfestival op een terrein met een of meerdere podia; het bezoeken van een muziekfestival op deze manier niet alleen toegankelijk is voor de 'happy few'; het festival daardoor bijdraagt aan diverse gemeentelijke doelstellingen zoals het stimuleren van inclusie, verbinding en talentontwikkeling en het versterken van de sociale basis en preventie; het een podium geeft aan beginnend talent uit Delft; de gemeente en verwante instellingen het ook kunnen benutten door in een aantal informatiekramen voor een breed publiek voorlichting te geven over relevante zaken van algemeen

belang;

draagt het college op om: • •

een raadsvoorstel op te stellen om het organiseren van het festival tijdelijk een activiteit van algemeen belang te verklaren, en dat raadsbesluit voor te leggen aan de gemeenteraad; een subsidie beschikbaar te stellen voor een festival dat voldoet aan de eisen die gesteld worden in het vernoemde raadsvoorstel van € 50.000 per jaar in 2025 en 2026, en de daarop volgende jaren van € 25.000 en bij deze subsidie wel vast te

45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

• • •

leggen dat deze alleen gebruikt mag worden voor het organiseren van dit festival; mochten er geen festivals meer georganiseerd worden, dan vervalt de subsidie; de dekking voor deze motie in 2025 te halen uit het budget voor het programma Economie en Vastgoed, en voor de daarop volgende jaren met een voorstel voor de dekking te komen bij de Kadernota 2025; de regelingen met de stichting Westerpop zo aan te passen dat het hun toegestaan is om een hogere reserve/voorziening op te bouwen zodat ze de risico's van een dergelijk festival op termijn op een verantwoorde manier kunnen dragen; bij een volgende versie van het Evenementenkader een subsidieregeling voor grotere festivals mee te nemen, bijvoorbeeld door het hanteren van een staffel, en de expliciete subsidieregeling van deze motie vanaf dan mee te nemen in dat nieuwe Evenementenkader,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.7 (Red Westerpop) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 november 2024 ter bespreking van de begroting 2025-2028, constaterende dat: • • • • •

de stichting Westerpop sinds 1989 het muziekfestival Westerpop organiseert; de promotor van het festival afgelopen jaar een lintje heeft gekregen voor zijn werk en de burgemeester een tegeltje heeft onthuld om de waarde van Westerpop voor de stad uit te drukken; het bestuur van Westerpop heeft aangegeven dat ze stoppen met het organiseren van Westerpop omdat de financiële risico's te groot worden; de wethouder met het bestuur van Westerpop in gesprek is geweest, maar binnen het huidige Evenementenkader niets voor Westerpop kan betekenen; met een omzet van meer dan € 250.000 de financiële risico's voor het bestuur aanzienlijk zijn, ook aangezien ze maar lage reserves mogen aanhouden willen ze subsidie van de gemeente blijven ontvangen;

overwegende dat: • • • • •

•

het muziekfestival al 30 jaar mensen in de stad bijeenbrengt en verbindt; er geen commercieel belang is en de inzet van 250 vrijwilligers bij het festival de sterke betrokkenheid uit de gemeenschap weerspiegelt en aantoont dat Westerpop gedragen wordt door de inwoners van Delft; het festival zowel lokale bands als internationale artiesten een podium biedt door te participeren in een internationaal netwerk van festivals; het een vrij toegankelijk festival buiten de binnenstad is, dat een breed publiek uit heel Delft bedient. Generaties komen samen naar dit festival om mee te doen of om een kijkje te nemen. Dit geeft binding in de hele stad; het festival jong en oud de mogelijkheid geeft om gratis een muziekfestival te bezoeken, kennis te laten maken met verschillende muzieksoorten en de sfeer en gezelligheid te ervaren van een muziekfestival op een terrein met een of meerdere podia; het bezoeken van een muziekfestival op deze manier toegankelijk is voor iedereen; 46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

• • •

het festival daardoor bijdraagt aan diverse gemeentelijke doelstellingen zoals het stimuleren van inclusie, verbinding en talentontwikkeling en het versterken van de sociale basis en preventie; het een podium geeft aan beginnend talent uit Delft; de gemeente en verwante instellingen het ook kunnen benutten door in een aantal informatiekramen voor een breed publiek voorlichting te geven over relevante zaken van algemeen belang;

draagt het college op om: 1. te onderzoeken hoe Westerpop in stand kan blijven, desnoods met extra subsidie, en hierover te rapporteren aan de gemeenteraad; 2. indien nodig het huidige Evenementenkader open te breken en aan te passen, eventueel gebruikmakend van een staffel, zodat een subsidie van € 50.000 per jaar in 2026 en 2027 en de daarop volgende jaren van € 25.000 aan Westerpop mogelijk wordt; 3. met een dekking voor deze motie te komen in de Kadernota 2025; 4. in samenwerking met de stichting Westerpop een actieplan op te stellen dat gericht is op het versterken van de continuïteit van het festival, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Voorzitter. Zoals GroenLinks in de commissie Algemeen al heeft aangegeven, ligt er een begroting voor ons waarin de uitvoering centraal staat. We zetten de middelen die we krijgen zo goed mogelijk in om tot een sociale, groene stad te komen voor iedereen. Daar is GroenLinks trots op. We gaan aan de hand van een aantal thema's in op een aantal moties. We zullen niet alle moties behandelen. Op de moties die we niet behandelen, zullen we via interrupties of met een stemverklaring bij de stemmingen terugkomen. Toegankelijkheid en inclusie in Delft: GroenLinks waardeert de inzet van de heer Van der Steeg voor een inclusief en toegankelijk Delft. Ook GroenLinks omarmt dat perspectief op Delft.

Deze motie zien we als een steun in de rug om hier echt werk van te maken en om te versnellen. De verdere toelichting laten we aan de PvdA. Zoals in onze Algemene Beschouwingen al betoogd, geven we het leven graag door aan de volgende generaties. We wensen geen enkel mens de ervaringen die oorlog met zich mee brengt. We steunen daarom het amendement van het CDA over 80 jaar vrijheid. De verdere uitleg daarvan ligt bij het CDA. Beter sturen en oogsten in onze stad: Mariana Mazzucato, een internationaal bekende econome, schreef een decennium geleden al een boek over de invloed van overheden op innovaties. We blijken de meeste innovaties te danken te hebben aan overheden die in ondernemingen hebben geïnvesteerd en een goed vestigingsklimaat hebben verzorgd. Overheden zijn er echter minder goed in om ook te oogsten bij degenen die de vruchten hiervan plukken. We dienen daarom met het CDA de motie Samen bouwen aan een prettig leefbare stad mede in. De verdere toelichting zal wederom bij het CDA liggen. D66 heeft de motie Actief grondbeleid al uitgebreid toegelicht. GroenLinks ziet dit ook als een potentieel instrument om beter op het realiseren van onze doelen in de stad te kunnen sturen, zowel qua leefbaarheid als qua realiseren van betaalbare woningen. Daarom dienen we ook deze motie mee in om dit verder te onderzoeken. 47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Dan cultuur. GroenLinks gaf in de commissie Algemeen al aan blij te zijn met de stappen die we op dit moment met deze begroting in de cultuursector zetten om die beter te kunnen ondersteunen. We dienen het amendement en de motie van STIP mee in om met een klein beetje extra budget de cultuursector nog een extra zetje te geven om echt verder te kunnen. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Wat bedoelt u eigenlijk precies met "aanjagen van cultuur"? Gaan wij dat als overheid dan allemaal zitten aanjagen? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Wat op dit moment in de begroting zit, is een ondersteunende of faciliterende rol. Dan zit je wat meer in de afwachtende houding. Het zijn volgens mij ook woordkeuzes, maar er zit een subtiel verschil in: met een aanjagende rol ga je echt wat meer de boer op en heb je ook ruimte om met de cultuursector de gesprekken te kunnen voeren. Ik denk zeker dat de cultuursector dit ook nodig heeft om vanuit die verbinding te zorgen dat de overheid goed op de hoogte is van wat er in de cultuursector speelt en om hen op de goede manier te kunnen ondersteunen. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik had dit antwoord wel een beetje verwacht. Heel vaak worden er gewoon initiatieven genomen en gaan mensen zelf aan de slag. Dat geldt ook voor de culturele sector.

Ik heb het gevoel dat er toch weer een soort sausje overheen komt in de zin van: wij bepalen wat er gebeurt in plaats van dat het van onderop ontstaat. Kunt u daar nog iets over zeggen? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Een heldere vraag. Het idee van de aanjagende rol is niet dat wij bepalen wat aangejaagd moet worden, maar juist dat de verbinding met dit soort initiatieven meer wordt gezocht om op tijd goede ondersteuning te kunnen bieden. Ik ben het dus zeker met u eens: het moet niet richtinggevend zijn voor wat er wel of niet van onze kant moet komen. Het gaat er juist om dat culturele initiatieven uit de wijken extra ondersteuning kunnen ontvangen. De oproep in de motie van STIP en D66 over de evenementen begrijpen we heel goed. De titel is wat verwarrend, maar we begrijpen nu goed dat het gaat om het zichtbaar maken van de mogelijkheden om de budgetverhoging die nu in 2025 is gepland, ook voor daarna mogelijk te maken, zodat we hier bij de Kadernota een integrale afweging kunnen maken. Op deze manier kunnen we deze motie steunen. De heer Van der Sluis heeft een uitgebreid betoog gehouden over Westerpop. De inzet van hem en ook van de mensen die zich zojuist hier hebben laten horen, waarderen wij zeer, maar GroenLinks ziet niet dat een oplossing wordt gevonden met het maken van een uitzondering, ook kijkend naar de andere evenementen in onze stad.

Wij vinden dit dus niet een verhaal waarmee we verder kunnen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Waarom zou u ons voorstel niet kunnen steunen om de wethouder niet te vragen of hij een uitzondering kan maken maar of hij de regels zo kan aanpassen dat we een systeem hebben waarin Westerpop wél kan voortbestaan? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Volgens onze informatie hebben het college en de ambtenaren al verschillende gesprekken hierover gehad met Westerpop. Het bestuur heeft daar zelf ook al een conclusie uit getrokken. De vraag is dan op een gegeven moment hoelang je nog wil trekken aan iets wat voor zichzelf eigenlijk al een besluit heeft genomen.

48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik weerspreek dat dat besluit al genomen is, ook kijkend naar hoeveel mensen hier opgekomen zijn. Er is namelijk ook extra informatie gekomen uit al die gesprekken die we hebben gehad, bijvoorbeeld de oplossing van de staffel, die in andere gemeenten gebruikt wordt. Er zijn dus wel degelijk nieuwe inzichten en nieuwe handvatten om tot een oplossing te komen. Waarom zou u de handdoek nu al van tevoren in de ring gooien en niet zeggen dat we misschien toch nog naar die oplossingen moeten kijken? Mevrouw VOOGT (VVD): Ik ben benieuwd waarom mevrouw Wessels dan uiteindelijk voor het voorstel van STIP zou willen stemmen, want als Westerpop misschien niet doorgaat, worden dan wel middelen vrijgemaakt voor brede evenementen. Of zou u dat dan ook liever niet willen steunen? Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Een aanvulling daarop: als u een culturele aanjager wil zijn, is Westerpop het dan niet waard om een cultureel aanjaagobject te zijn? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Ik begin met de vraag van mevrouw Voogt. Met betrekking tot de motie van STIP en D66 heb ik duidelijk aangegeven dat we die motie wat verwarrend vinden, omdat er heel duidelijk op Westerpop wordt ingegaan, terwijl we het volgens mij hier eigenlijk eerder moeten hebben over alle evenementen in de stad.

Op dat punt is nu al een verhoging voor 2025 gepland, maar voor 2026 is daar geen zicht op. Deze motie vraagt om die stap te zetten. Die stap kunnen wij heel goed steunen, gewoon vanuit het brede, algemene perspectief. Als er andere informatie op tafel is komen te liggen … Laat ik het zo zeggen: we blijven in het verdere debat goed luisteren. Wellicht helpt dat nog om ons naar een andere plek te verplaatsen, maar daarvoor zullen we het debat moeten afwachten. Ik denk dat elk evenement op zijn eigen manier een aanjagende rol in de stad heeft, of dat nou Westerpop is of welk ander evenement in de stad dan ook. De energie die voor het gemeentehuis aanwezig was, is voelbaar en zichtbaar. Wie weet ontstaat hier ook weer een nieuw evenement uit. Het bestaande hoeft niet altijd door te gaan om de energie die in de stad aanwezig is, te kunnen blijven faciliteren. De heer VAN DER SLUIS (SP): Denkt mevrouw Wessels echt dat een festival zoals dit, dat nu op allerlei andere plaatsen aan het verdwijnen is, opnieuw zou kunnen ontstaan als we Westerpop nu de nek omdraaien? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Volgens mij zitten wij niet aan de knoppen om Westerpop de nek om te draaien. Het is aan het bestuur zelf om daar besluiten over te nemen. In de begroting faciliteren wij evenementen. Daar kan weer van alles uit ontstaan.

Ik kan niet in een glazen bol kijken om te zien of daardoor weer nieuwe dingen in beweging komen. De VOORZITTER: Wat mij betreft mag mevrouw Wessels nu haar betoog afmaken. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Dan ga ik door met groen en dieren. In de commissie Algemeen hebben we al de vraag gesteld over de toekomst van de gevel-tot-gevelaanpak. We sluiten ons graag aan bij de heldere verwoording van mevrouw Stehouwer en hebben die motie daarom mee ingediend. We zijn ook akkoord met de suggestie om die evaluatie daarin mee te nemen. Daarnaast liggen er twee mooie moties van D66 en OD over dierenwelzijn en dierenveiligheid. We staan achter deze oproepen. De vraag aan het college is of dit goede

49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

punten zijn die meegenomen kunnen worden in het dierenwelzijnsbeleid, dat naar ik heb begrepen naar ons toe komt. Ten slotte het onderwerp armoede. We zien dat een aantal moties oproepen om bij de volgende Kadernota goed te kijken of ook op een langere termijn middelen toegevoegd kunnen worden aan onderwerpen zoals inclusie, cultuur en evenementen. Deze oproep willen we ook graag doen voor armoedebestrijding. Het was wat kort dag om een motie op te stellen, maar volgens mij is dit ook in lijn met de debatten die we hier in de raad hebben gehad. We hebben twee jaar geleden hierover een motie ingediend. Die is toen gehonoreerd, maar het blijft op dit thema een grote zorg hoe we juist ook deze mensen in de stad goed kunnen blijven ondersteunen en daarmee samen ook goed naar de toekomst kunnen blijven kijken. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Met uw goedvinden is er vanavond weer een dubbele woordvoering vanuit onze fractie. Ik zal eerst iets zeggen, gevolgd door de heer Valk. Ik begin met het jongerenlintje. Allereerst dank aan de heer Maruf voor de samenwerking bij deze motie, want we dienen haar vanavond samen in. In de Algemene Beschouwingen en in de commissie Algemeen stond ik al stil bij de waarde van vrijwilligers.

Ook jongeren die actief zijn bij bijvoorbeeld de voetbalclub of muziekvereniging, dragen bij aan meer gemeenschapszin, het voorkomen van eenzaamheid - dat zeg ik, uiteraard via u, tegen mevrouw Wentink - en een sterke samenleving. Die inzet mag worden gezien en gewaardeerd, want aandacht verzet bergen; dat herhaal ik nog maar eens. Het aanmoedigen en stimuleren van hen om zich op een actieve en positieve manier in te zetten voor de samenleving vinden wij belangrijk. Daarom stellen we voor om als een eerste stap na te gaan welke mogelijkheden er zijn om een jongerenlintje toe te voegen aan het palet van gemeentelijke onderscheidingen. Ik ben zo vrij om meteen een inspiratiesuggestie mee te geven: de gemeente Rijswijk heeft hier een mooi voorbeeld van. Wellicht kan dit ook andere jongeren stimuleren om een voorbeeldfunctie te vervullen. Dan het amendement 80 jaar vrijheid. In de aanloop naar dit debat kreeg ik verscheidene malen de vraag wat dit amendement eigenlijk toevoegt. Dat vond ik, in alle eerlijkheid, enigszins verrassend, want ik was in de veronderstelling - maar dat had ik kennelijk helemaal verkeerd begrepen - dat ik in de commissie vrij uitvoerig heb betoogd wat onze motivatie hierbij was. In aanvulling op de bijdrage die ik daar gegeven heb, voeg ik dus nog het volgende toe.

Onze fractie vindt het belangrijk om in lijn met de oproep van het Nationaal Comité 4 en 5 mei bij monde van haar voorzitter Wim van de Donk stil te staan bij het lustrum en om dat ook te gebruiken om na te denken over de vraag hoe we een nieuwe generatie de betekenis van het herdenken van de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en uiteraard ook andere slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en het vieren van vrijheid doorgeven. We willen graag dat de gemeente die oproep en aanmoediging actief omarmt. Dat is wat ons betreft dus ook een investering in de sterke samenleving. De middelen die wij via dit amendement graag willen vrijmaken, zijn wat ons betreft dus een investering in de samenleving maar ook in volgende generaties. We kunnen ons sterk in de gedachte verplaatsen dat vooral ook het maatschappelijk middenveld actief betrokken wordt om te vragen om hier vorm en inhoud aan te geven; ik hoef niet opnieuw te verwijzen naar mijn betoog bij de Algemene Beschouwingen. Mevrouw STEHOUWER (STIP): Ik vind de motie van het CDA over 80 jaar bevrijding zeer sympathiek. Wij steunen ook zeker het doel om hierbij stil te staan. Omdat het CDA juist de jongere generatie benoemt maar er niet per se in de motie staat op welke manier … De VOORZITTER: Het is een amendement geworden. 50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Mevrouw STEHOUWER (STIP): O, excuus. Mijn vraag is op welke manier het CDA graag ziet dat we jongeren op deze manier gaan bereiken. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Ik vind het een beetje spannend om hierop te interrumperen, want het belang van het herdenken onderschrijven wij natuurlijk heel erg. Dit soort verschrikkelijke dingen blijft gebeuren; ik bedoel oorlog. Dat klinkt heel luchtig, maar zo bedoel ik het niet. Ik wil vragen of er signalen zijn dat er misschien geen evenementen in de stad gebeuren en dat het CDA dit amendement daarom indient. Door het amendement lijkt het geld een doel op zich in plaats van een middel. Kunt u daar een uitleg over geven? Mevrouw VOOGT (VVD): Ook voor de VVD is vrijheid een belangrijk onderwerp en is zij zeker niet vanzelfsprekend. Ik doe dit nu in een interruptie, omdat het wat lastig is om dit in de spreektekst te verwerken. Wij vragen ons af of dit niet vooral landelijk gedragen zou moeten worden en of de middelen hiervoor niet vanuit de landelijke overheid beschikbaar zouden moeten komen, want ten koste van wat zou dit gaan? Dit is natuurlijk ook weer enen-en. Ik ben benieuwd hoe de heer Visser dat ziet. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Een hele mooie motie. Ook op het punt van de samenwerking tussen ouderen en jongeren is herdenking natuurlijk een heel mooi element.

Toch een vraag over dit amendement: ik bespeur enige aarzeling bij hoe sterk de gemeente hierin moet zitten. Mijn vraag is dan ook in hoeverre je dit voor het allergrootste gedeelte zou kunnen overlaten aan het maatschappelijk middenveld. Ik maak een vergelijking met hoe dit is gegaan bij het herdenken van het Delftse slavernijverleden. Dat is vooral door dat middenveld georganiseerd; de gemeente was daarbij een deelnemer in het verhaal. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Het is toch zo dat de herdenking van het slavernijverleden de gemeente in financiële zin juist heel veel gekost heeft? De VOORZITTER: Ik verstond uw vraag niet goed. Nog één keer graag. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): We hebben veel geld uitgegeven aan de herdenking van het slavernijverleden, dat hier wordt aangehaald. Dit is een heel bescheiden bedrag voor het vieren van 80 jaar bevrijding. De heer VISSER (CDA): Dank voor alle belangstelling voor dit amendement. Ik ga de vragen in volgorde af. Mevrouw Stehouwer vroeg mij op welke manier jongeren zouden moeten worden bereikt, maar dat is nou precies de kern van de vraag. Daarmee kom ik ook meteen bij het punt van de heer Van der Woerd, want ik denk dat de meesten de opmerking in de kantlijn, toen het nog een motie was, wel gezien hebben.

Hoe vind je evenwicht tussen een regierol - zo noem ik het maar even, voordat we het weer over aanjagers en dergelijke hebben; laten we dat nou niet doen - en het maatschappelijk middenveld, waar we ook zeer voor zijn? Ik zou dat dus heel erg willen overlaten aan een ontmoeting tussen leden van het college en dat maatschappelijk middenveld. Ik ben ervan overtuigd dat ze eruit zullen komen. Het zou mijn voorkeur hebben dat we ons daar niet te veel tegenaan bemoeien, maar dat we het juist overlaten aan die tafel, om het bestuurlijk uit te drukken. Mevrouw Brussaard vroeg mij of het CDA signalen heeft dat er geen evenement wordt georganiseerd. Die signalen heb ik geenszins, maar ik heb zowel in de commissie als vanavond geprobeerd aan te geven dat 80 jaar vrijheid niet vanzelfsprekend is en dat het wat mij betreft essentieel is dat je je daar rekenschap van geeft en dat je je ook voorbereidt op volgende generaties. Ik praat de voorzitter van het Nationaal Comité maar even na; ik 51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

heb daar ook in een voetnoot naar verwezen. Dat is belangrijk. Je daar rekenschap van geven zouden we moeten willen en zouden we moeten ondersteunen. Ik ben blij dat ook mevrouw Voogt vrijheid belangrijk vindt, zeker voor een partij die Volkspartij voor Vrijheid en Democratie heet, maar ik vind de interruptie opmerkelijk, want ik kan mij de bijdragen van de VVD in de debatten over het terrassenbeleid herinneren. Daarin heeft de VVD heel duidelijk aan de portefeuillehouder Openbare orde en veiligheid gevraagd of eigenlijk een toezegging geëist dat er meer mogelijk moet zijn op Bevrijdingsdag, omdat dat zo ongelofelijk belangrijk is. Ik zou het tegen die achtergrond zeer merkwaardig vinden als de VVD dit amendement niet steunt. Mevrouw VOOGT (VVD): Ja, natuurlijk is het heel belangrijk dat er meer gedaan moet worden rondom de bevrijding. Op dat moment en bij het terrassenbeleid is het belangrijk dat daar aandacht voor is, maar wij vinden het toch ingewikkeld om daar nu, met de kennis van nu, geld voor vrij te maken. Wij zijn benieuwd hoe de heer Visser aankijkt tegen de bekostiging hiervan. We kunnen op een gegeven moment niet alles doen. We moeten keuzes maken. Er zijn nice to haves en need to haves.

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Is het verkrijgen van een vorm van subsidie niet een mogelijkheid, waarmee de gemeente dus een aanjagende rol of een regierol gaat krijgen om de gemeenschap in Delft wakker te maken en te zeggen: hebben jullie ideeën voor volgend jaar; kom daarmee, want we kunnen ze faciliteren? Nu we met deze motie bezig zijn: vijf jaar geleden hebben we gevraagd om de gegevens die over de Tweede Wereldoorlog bekend zijn in het archief van Delft, te digitaliseren, ook voor de jongeren en de scholen. Misschien is dat een van de dingen die de scholen en het onderwijs kunnen oppakken door daar met de jongeren mee aan de slag te gaan, zodat zij minder in een gevechtssituatie kunnen komen dan onze voorouders. De heer VISSER (CDA): Dank aan mevrouw De Koning voor de ondersteunende woorden over het betoog dat ik heb geprobeerd te houden. Ik ga terug naar mevrouw Voogt. Zij gaf aan dat er nice to haves en need to haves zijn. Wat ons betreft is dit gewoon een need to have. Ik doe nogmaals een oproep aan de VVD-fractie om haar partijnaam eer aan te doen en dit amendement gewoon te steunen. Mevrouw VOOGT (VVD): Wij doen onze naam zeker eer aan, want wij staan voor deze vrijheid, maar niet alles hoeft geld te kosten. Zoals zojuist ook geschetst werd door mevrouw De Koning, zou het ook kunnen zitten in het faciliteren en het ondersteunen.

Daar hoeft dus niet per se geld voor vrijgemaakt te worden. De heer VISSER (CDA): Ik neem kennis van de slotopmerking van mevrouw Voogt op dit punt. Over de amendementen Toekomstvisie religieus erfgoed heb ik in de commissie Algemeen al het nodige gezegd. De heer Van der Woerd heeft een uitstekende toelichting gegeven in zijn Algemene Beschouwing. Daar kan ik me dus alleen maar bij aansluiten. Twee slotopmerkingen over andere moties. Over de motie Dierenwelzijn van D66 en Onafhankelijk Delft en de motie Dieren wil ik alleen nog opmerken dat onze fractie het een goede zaak vindt dat het thema dierenwelzijn door mevrouw Gaal en mevrouw Gerritsen op de politieke agenda is gezet. Tot slot kom ik bij de motie Keuzes maken van mevrouw Voogt, die inmiddels iets anders is gaan doen. Dit raakt wat ons betreft een beetje aan een VVD-motie die over de brede heroverwegingen is ingediend in de stad Den Haag. Als ik het 52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

betoog van mevrouw Voogt volg, heeft die motie wel raakvlakken. De VVD in Den Haag heeft dit zo ingestoken: als je die resultaten hebt, zou je die ook kunnen meenemen in de afweging in de verkiezingsprogramma's. Zo lezen wij ook de oproep die mevrouw Voogt in deze motie doet. Die zullen we daarom steunen. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Mevrouw Brussaard van Volt heeft ook heel hard meegewerkt aan de moties; dat wilde ik nog even zeggen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik ben benieuwd of het CDA de vrijwilligers van Westerpop ook steunt. De heer VISSER (CDA): De heer Valk is woordvoerder Cultuur van onze fractie. Dan kunnen we het straks in één keer doen. Is dat een werkbare weg? De VOORZITTER: Gaat uw gang, meneer Valk. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik heb een amendement en twee moties. Ik hoop dat mijn amendement iets minder discussie losmaakt dan het amendement van mijn fractievoorzitter. Dat amendement gaat over het opheffen van de reserve Voorbereidingskosten Fonds Delft 2040. We hebben op 17 oktober met een grote meerderheid de motie van het CDA aangenomen om op een nette manier afscheid van dit fonds te nemen, omdat de financiële middelen uitgeput zijn. We hebben toen een uitgebreide politieke discussie gevoerd. Ik heb begrepen dat het college inmiddels voortvarend bezig is met de uitvoering.

Het amendement van vandaag is een technisch moetje, bedoeld om verwarring en onnodige boekingen en terugboekingen te voorkomen en omdat we nou eenmaal formeel moeten besluiten dat reserves samengevoegd mogen worden. Dan de motie Samen bouwen aan een prettig leefbare stad. De heer Stoop zei in zijn Algemene Beschouwing heel terecht dat Delft de komende jaren de kortingen van het Rijk moet opvangen. Dit kun je op twee manieren doen. Je kunt bezuinigen, bijvoorbeeld door nee te zeggen tegen evenementen, cultuur, sportsubsidies of andere belangrijke zaken. Je kunt het ook doen door verhoging van de woonlasten voor onze inwoners. Er is misschien een derde weg. Even terug in de geschiedenis: een paar jaar geleden diende ik de motie Huisje boompje in, die uiteindelijk heeft geleid tot de Nota Kostenverhaal. De essentie daarvan is dat projectontwikkelaars die woningen bouwen in Delft, een bijdrage per vierkante meter betalen voor investeringen in de openbare ruimte. Dit levert Delft jaarlijks ongeveer € 1 miljoen op, zonder dat er één nieuwbouwwoning minder wordt gebouwd of verkocht; dat zeg ik via u tegen STIP. Toen ik die motie indiende, werd er gezegd dat, als je een bijdrage gaat vragen, niemand meer gaat bouwen in Delft en niemand hier meer wil wonen. Dat valt heel erg mee. Fiets maar eens door Delft en je ziet dat er massaal gebouwd wordt.

Dit levert Delft gewoon heel veel geld op, want € 1 miljoen hoeft daardoor niet door onze bewoners betaald te worden. In diezelfde lijn dien ik vandaag daarom samen met GroenLinks de motie Samen bouwen aan een prettig leefbare stad in. Deze motie vraagt het college om te kijken of we iets soortgelijks kunnen opzetten voor andere investeerders of grote bedrijven die nieuwbouw in Delft doen. Dat zijn partijen die profiteren van publieke investeringen die de gemeente doet om een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven te zijn. De uitkomst van het onderzoek kan zijn dat het geen haalbare kaart is of dat het heel weinig oplevert. Dan weten we dat, maar het kan ook zijn dat er ideeën oppoppen die Delft toch een flinke som geld gaat opleveren die we dan bijvoorbeeld weer kunnen steken in die evenementen, cultuur, sport of andere zaken die we politiek belangrijk vinden. Dan profiteert de hele stad van de investeringen in een aantrekkelijk ondernemers- of vestigingsklimaat,

53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

zonder dat we de lasten alleen bij onze bewoners neerleggen. Zo bouwen we samen aan een prettig leefbare stad. Mevrouw STEHOUWER (STIP): Zoals het CDA goed kan inschatten, zit STIP met deze motie in haar maag. Aan de ene kant begrijpen we deze oproep heel goed en willen we ook echt investeren in een mooie stad. Aan de andere kant zien we ook dat specifiek de bedrijfsruimte - en zeker de betaalbare bedrijfsruimte - in Delft heel erg klein is. Ik vraag me dus af hoe het CDA deze motie rijmt met het stimuleren van deze betaalbare ruimte. De heer TREFFERS (Volt): Ik wil de heer Valk van harte bedanken voor zijn inzet hiervoor. Ik vind het ook echt een ontzettend mooi idee. We zijn hier als Volt de afgelopen maanden ook druk mee bezig geweest en we hebben ook veel experts gesproken. Denkt u niet dat het, als we deze motie aannemen, goed is om als raad mee te denken met het college? Hoe ziet u de rol van de raad hierin? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Het is natuurlijk een hele sympathieke motie als we de toelichting zo horen, maar zou er dan eigenlijk ook niet "verkapte ondernemersbelasting" boven kunnen staan? De heer VALK (CDA): Dan zou ik eerder zeggen: "verlaging van de lasten voor inwoners". Dat is toch weer goed nieuws voor de 110.000 mensen die hier in Delft wonen.

Ik heb eerlijk gezegd iets minder medelijden met grote investeerders die meebetalen en die in Delft investeren, daar heel veel geld mee verdienen en profiteren van publieke investeringen. Ik zou dus als ondertitel meegeven "verlaging woonlasten voor inwoners". Dan de vraag van de heer Treffers over de rol van de raad. We geven een opdracht. Dit vraagt best wel wat technisch en juridisch uitzoekwerk. We hebben een paar jaar geleden met die andere motie ook gemerkt dat het wat uitzoekwerk vraagt, maar ik reken er uiteraard op dat de wethouder naar ons terugkomt en aan de raad aangeeft hoe het hiermee loopt. Uiteindelijk heeft de raad natuurlijk het laatste woord. Tot slot de vraag van mevrouw Stehouwer. Ik geef een voorbeeld: we investeren € 8 miljoen in het Innovatiedistrict Delft om dat aantrekkelijk te maken. Dat is een hele hoop belastinggeld. Dat doen we graag. Wij zullen de begroting op dat punt ook steunen, maar dat je dan kijkt of je wat terug kan krijgen … Hier is dat lastig, want hiervoor zijn allemaal anterieure overeenkomsten afgesloten, maar in het algemeen geldt dat, als je miljoenen steekt in het vestigingsklimaat voor ondernemers, ik het niet heel gek vind om te zeggen: wilt u ook wat terug doen voor de stad, zodat ook de bewoners daarvan profiteren? Dat is de afweging die wij maken. Dan de fietsdoorsteek tussen de Herculesweg en de Vulcanusweg.

De inhoudelijke verdediging laat ik aan mevrouw Timmermans, de eerste indiener, maar ik wil graag uitleggen waarom wij deze motie vandaag bij de begroting mee indienen; daar kregen wij immers wat vragen over. We hopen dat deze motie ertoe leidt dat in ieder geval totdat de collegereactie op de bewonersbrief binnen is en besproken is in de commissie en in de raad, door de wethouder geen onomkeerbare stappen worden gezet in de realisatie van deze fietsdoorsteek: geen kap van de bomen, niet het rooien van groen en niet alvast aanleggen. Anders krijgen we straks een collegereactie en ligt het fietspad er al. Dat zou zonde zijn. Ik wil de wethouder dus vragen om dit toe te zeggen en onze zorgen en ook die van de bewoners in ieder geval voorlopig weg te nemen.