Handelingen raadsvergadering 7 december 2023

We spreken uit dat Delft ook een thuis moet zijn en blijven voor gezinnen. Zij zijn essentieel voor een actief maatschappelijk middenveld, de leefbaarheid in en economische slagkracht van de gemeente. We geven het college opdracht om: •

•

er in de komende jaren actief voor te zorgen dat Delft een thuis is, blijft en eventueel wordt voor gezinnen, bijvoorbeeld door het voldoende toevoegen en behouden van woningen voor gezinnen (in het bijzonder de groep 29-45 jaar) en de beroepsbevolking; een nieuwe of geüpdatete ambtelijke verkenning 'Stad met verschillen' uit te brengen, bijvoorbeeld in 2025/2026, waarin in ieder geval gerapporteerd wordt over de inzet die gepleegd is en/of zal worden om ervoor te zorgen dat Delft een stad is, blijft en eventueel wordt voor gezinnen,

en we gaan over tot de orde van de dag." Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik begin met een bekende quote, omdat die ook door onze oud-fractievoorzitter Martin Stoelinga gezegd had kunnen worden: "In geouwehoer kun je niet wonen". Jan Schaefer, PvdA-politicus, sprak deze bekende zin uit tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 1978. De heer Schaefer zette zich in voor huizen voor mensen in plaats van eindeloos vergaderen en ouwehoeren. Daarom herhalen wij vanavond niet ons betoog van vorige week. Voor Hart voor Delft is er voldoende gezegd. Wij dienen zes moties in en hopen op voldoende steun om de wethouder aan het werk te zetten. Uiteraard horen wij ook graag hoe een eventuele planning eruit gaat zien. Dat is echter geen probleem van de partijen maar van de wethouder. Wij steunen bijna alle moties, omdat wij van mening dat zij kunnen bijdragen aan een verlichting c.q. een mogelijke oplossing van de woningnood en het realiseren van betaalbare huisvesting voor iedereen. Wij geloven in daden, niet meer in eindeloze woorden. Ik wil wel apart het amendement Weinig toekomstperspectief Delftse jongeren van STIP, OD en de PvdA benoemen. Hart voor Delft is het niet volledig eens met de inhoud, met name met het verloten van woningen, maar dit amendement heeft voldoende perspectief en wij zullen het toch steunen.

Wij doen een oproep aan jullie allemaal: laten we gezamenlijk streven naar een praktische aanpak, waarbij woorden worden omgezet in daden en waarmee we laten zien dat in geouwehoer echt niet te wonen valt. Meneer Treffers van Volt heeft dat al benoemd; anders zou ik dat hebben gedaan, want ik ben het volledig met hem eens. Door de fracties van Hart voor Delft en het CDA wordt motie 7.1.3 (Onderzoek en implementatie van de Wet goed verhuurderschap in Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van de Woonvisie 2023-2028, overwegende dat:

45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • •

per 1 juli 2023 de Wet goed verhuurderschap (Wgv) van kracht is, met als doel ongewenste verhuurpraktijken te voorkomen en te bestrijden; de belangrijke rol die gemeenten krijgen in het handhaven van deze wet en het optreden bij misstanden op de lokale huurmarkt; gemeenten de bevoegdheid hebben om lokale (strengere) regels in te voeren, zoals het instellen van een verhuurvergunningsplicht voor bepaalde categorieën van woon- en verblijfsruimte en het verplicht stellen van verhuurvergunningen in wijken waar de leefbaarheid onder druk staat;

constaterende dat: • •

•

de wet betrekking heeft op zowel verhuurders als verhuurbemiddelaars; de wet specifieke maatregelen omvat, zoals het voorkomen en tegengaan van discriminatie en intimidatie, het reguleren van waarborgsommen en servicekosten, de plicht om huurovereenkomsten schriftelijk vast te leggen en de verplichting om huurders adequaat te informeren over hun rechten en plichten, inclusief het verbod op dubbele bemiddelingskosten; in de uitvoeringsagenda alleen een verkenning naar het nut/noodzaak introductie verhuurvergunning benoemd wordt en ergens in 2024 gepland staat;

verzoekt het college: • • •

in het eerste kwartaal 2024 een verkenning uit te voeren naar het invoeren van een verhuurvergunningsplicht voor bepaalde categorieën van woon- en verblijfsruimte; om, indien wenselijk, gebruik te maken van de bevoegdheid om lokale regels in te voeren ter versterking van de wet en ter bescherming van huurders op de Delftse huurmarkt; de raad eind Q1 2024 hierover te informeren,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Hart voor Delft en het CDA wordt motie 7.1.4 (Collectieve woonvorm; samen zelfstandig!) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van de Woonvisie 2023-2028, overwegende dat: • • • • •

er een groeiende behoefte is aan diverse vormen van collectieve woonruimte voor senioren, jongeren, studenten, kwetsbare groepen en samengestelde gezinnen in onze gemeente; deze collectieve woonvormen sociale samenhang en duurzaamheid bevorderen, de eenzaamheid verminderen, betaalbare woningen bieden door gedeelde kosten en de gemeenschapsband versterken; elke groep die kiest voor een collectieve woonvorm, zijn eigen specifieke redenen en achtergronden heeft; sommigen worden gediscrimineerd als gevolg van geslacht, herkomst of beperking; het van maatschappelijk belang is om een inclusieve en duurzame leefomgeving te creëren die aansluit bij de verschillende behoeften van onze inwoners;

46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

constaterende dat: • • •

mensen met specifieke noden vaak moeilijk een aangepaste woning vinden, zoals zorgbehoevende ouderen, grote gezinnen of studenten; er een lacune bestaat tussen reguliere huisvesting en verpleegtehuizen, waardoor een nieuwe vorm van wonen gewenst is voor ouderen die meer zorg nodig hebben maar nog niet volledig naar een verpleegtehuis moeten overstappen; het ouderwetse 'bejaardentehuis' met een extra slaapkamer en gemeenschappelijke ontspanningsruimten een mogelijke tussenoplossing kan bieden, waarbij tevens de mogelijkheid bestaat voor een soepele doorstroom naar een verpleegtehuis indien nodig;

draagt het college op: • • •

een plan op te stellen voor de ontwikkeling van collectieve woonvormen voor senioren, jongeren, studenten, kwetsbare groepen en samengestelde gezinnen in samenwerking met relevante belanghebbenden en experts; een haalbaarheidsstudie uit te voeren naar de implementatie van een nieuwe vorm van wonen tussen thuis en verpleegtehuis, met als model het ouderwetse 'bejaardentehuis' met extra voorzieningen en gemeenschappelijke ruimten; de uitkomsten van het onderzoek en het plan te presenteren aan de raad vóór het zomerreces 2024,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie 7.1.5 (Hou sociale huurwoningen betaalbaar en voorkom overheveling van DAEB- naar niet-DAEB-woningen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van de Woonvisie 2023-2028, overwegende dat: • • •

er een tekort is aan betaalbare sociale huurwoningen met een huurprijs onder de € 600 in Delft; de huren van opnieuw te verhuren sociale huurwoningen aanzienlijk stijgen, waardoor het aanbod voor een grote groep woningzoekenden aanzienlijk vermindert en ook de betaalbaarheid een uitdaging wordt voor veel huurders; veel huurprijzen dicht tegen de liberalisatiegrens aan liggen en een minimale huurverhoging deze grens al kan overschrijden, wat leidt tot afhankelijkheid van maximale huursubsidie voor betaalbaarheid;

constaterende dat: • •

wooncorporaties DAEB-woningen na leegkomst herverhuren als niet-DAEBwoningen, waarbij de nieuwe huur dan vaak de € 1.000 overschrijdt, terwijl het oorspronkelijk een betaalbare sociale huurwoning was; er behoefte is aan transparantie over de redenen achter de snelle stijging van de huren en het beleid omtrent het herverhuren van DAEB-woningen als niet-DAEB;

47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

•

de Woonvisie streeft naar het mogelijk houden van instroom van kwetsbare of bijzondere doelgroepen in woningen met een lagere huurprijs dan de liberalisatiegrens;

draagt het college op: •

onderzoek te doen naar de redenen achter de beperkte beschikbaarheid van sociale huurwoningen met een huurprijs onder de € 600; • onderzoek te doen naar het beleid van wooncorporaties omtrent het herverhuren van DAEB-woningen als niet-DAEB-woningen; • in gesprek te gaan met wooncorporaties om 1. de betaalbaarheid van sociale huurwoningen te bespreken en mogelijke maatregelen te onderzoeken om betaalbare huisvesting te waarborgen en 2. beleid vast te stellen m.b.t. overhevelen van DAEB- naar niet-DAEB-woningen; • de bevindingen en mogelijke oplossingen te presenteren aan de raad vóór het zomerreces 2024, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie 7.1.6 (Nieuwe studentenwoningen 100% op de TU-campus) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van de Woonvisie 2023-2028, constaterende dat: • • • •

er in Delft een groot tekort is aan woningen voor Delftse inwoners, jongeren, gezinnen en voor werkenden met een binding aan Delft; de ruimte om te bouwen in Delft zeer schaars is; de studentenpopulatie in Delft de komende jaren verder gaat groeien; studenten een leefritme hebben dat mogelijk tot overlast voor omwonenden leidt;

overwegende dat: • • •

de TU Delft en de Haagse Hogeschool de bindende factor zijn voor deze studenten; studenten behoefte hebben aan collectieve woonvormen met een gedeelde woonkamer; er op de TU-campus wel ruimte is om te bouwen;

draagt het college op: • •

nieuwe studentenwoningen voor 100% op de TU-campus te ontwikkelen; hierover bindende afspraken te maken met de TU Delft en DUWO,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Hart voor Delft en de SP wordt motie 7.1.7 (Nieuwe studentenwoningen 100% op de TU-campus) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van de Woonvisie 2023-2028, 48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

overwegende dat: • • • • •

de gemeente Delft geen leegstandsverordening heeft en er daardoor geen zicht is op leegstaande woningen, winkel-/kantoorpanden; de nieuwe Woonvisie pas in 2025 een onderzoek naar leegstand van woonhuizen start op basis van inschrijving in de basisregistratie; de Leegstandwet een potentieel effectief instrument is om leegstaande woningen tijdelijk te verhuren; demissionair minister Hugo de Jonge zijn zorgen heeft geuit over het ontbreken van een leegstandverordening in steden en de heer Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt TU Delft, adviseert een leegstandsverordening in te voeren; onder andere Amsterdam een leegstandsverordening heeft ingevoerd met positief resultaat;

constaterende dat een leegstandsverordening kan helpen om leegstand in kaart te brengen en terug te dringen; draagt het college op: 1. in gesprek te gaan met andere gemeenten die succesvolle maatregelen hebben genomen tegen leegstand en reeds leegstandsverordeningen hanteren en de ervaringen en resultaten hiervan te verkennen; 2. een voorstel voor een leegstandsverordening op te stellen aan de hand van de Leegstandwet vóór het zomerreces 2024, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Hart voor Delft en het CDA wordt motie 7.1.8 (Stimulering doorstroming sociale huurwoningen en ondersteuning senioren) ingediend: "De gemeenteraad van Delft in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van de Woonvisie 2023-2028, overwegende dat: • • •

er een groeiende behoefte is aan doorstroming binnen de sociale huurvoorraad in Delft; een evenwichtige doorstroming tussen sociale huur, vrije sector en sociale koop van groot belang is voor een gezonde woningmarkt; senioren een belangrijke rol kunnen spelen in het bevorderen van doorstroming door hun te grote woningen te verruilen voor betaalbare kleinere woningen;

constaterende dat: • •

het financiële aspect, met name verhuiskosten en de mogelijk substantieel hogere nieuwe huur, vaak een obstakel vormt voor senioren om te verhuizen; in steden zoals Utrecht positieve ervaringen zijn met doorstroomregelingen, waarbij huurders nooit meer dan € 50 per maand extra netto huur betalen bij doorstroming;

draagt het college op: 49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • • •

een maatregelenpakket te ontwikkelen ter bevordering van doorstroming binnen de sociale huurvoorraad, met specifieke aandacht voor senioren; te onderzoeken welke financiële ondersteuning geboden kan worden aan senioren tijdens het verhuisproces, inclusief de mogelijkheid van een verhuisvergoeding; te onderzoeken of een doorstroomregeling, zoals bijvoorbeeld in Utrecht gehanteerd wordt, ook in Delft geïmplementeerd kan worden, waarbij senioren bij doorstroming nooit meer dan € 50 per maand extra netto huur betalen dan zij momenteel doen; actief te communiceren over de voordelen van doorstroming en de beschikbare ondersteuningsmaatregelen voor senioren; de raad hierover te informeren vóór het zomerreces 2024,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Er is al ontzettend veel gezegd en we hebben ook in de commissie uitgebreid stilgestaan bij dit mooie onderwerp, dat ons allemaal aan het hart gaat; dat blijkt maar weer. Dat is mooi. Met deze Woonvisie zijn we er wat de VVD betreft nog niet helemaal. Er worden relatief kleine woningen gebouwd. De wespentaille - minder gezinnen, dertigers, veertigers en vijftigers dan jongeren en senioren - wordt hiermee in stand gehouden, terwijl dit echt het moment is om dat recht te trekken. In de commissie gaf ik al aan dat dit vraagt om keuzes en om visie op wat voor stad wij willen dat Delft is. Wat de VVD betreft is Delft een diverse stad waarin gezinnen en de beroepsbevolking ook een plek hebben. Dat vinden wij belangrijk. De inzet op het bijbouwen voor senioren voor doorstroming op basis van vrijwilligheid onderschrijven wij dan ook volledig. Wij vinden het goed dat daarop wordt ingezet, maar je kunt je niet alleen daarop blindstaren. Daarom is het goed om ook echt iets extra's te doen voor gezinnen om onze stad divers en levendig te houden. Daarom hebben wij samen met het CDA, D66 en een aantal andere fracties een amendement en een motie ingediend om deze woningen voor gezinnen en de beroepsbevolking voor Delft te behouden en actief toe te voegen.

Wij willen dat Delft weer de financiële slagkracht houdt en dat mensen in Delft hun wooncarrière kunnen vervolgen en niet naar omliggende gemeenten worden gejaagd voor het vinden van woningen die hun passen omdat ze een volgende stap in hun leven zetten, zoals het starten van een gezin, samenwonen of gewoon een grotere woning zoeken. Zoals ik al zei, is het fijn dat iedereen betrokken is, maar dit heeft wel geleid tot heel veel amendementen en moties. Ik zie net als mevrouw Van Velzen - de heer Treffers stipte het ook aan - dat in veel moties wordt gevraagd om een verkenning of onderzoek. Dat vraagt natuurlijk veel ambtelijke capaciteit en kost geld. Ik vraag me af of dat allemaal haalbaar en uitvoerbaar is. Ik ben dus heel benieuwd hoe de wethouder daartegen aankijkt. Mevrouw Fung Fen Chung gaat mij straks natuurlijk ook interrumperen met de vraag waarom de VVD haar amendement al dan niet steunt. Het is door het CDA al heel duidelijk toegelicht en we hebben er ook over gebeld: ook wij vinden dat het perspectief ten aanzien van jongeren voldoende in de Woonvisie staat. Daarnaast sorteert het amendement voor op een nieuwe woningverdelingssystematiek, namelijk loten. Wat de VVD betreft hoeft dat niet zo specifiek te worden opgenomen in de Woonvisie. We wachten eigenlijk op de uitwerking van deze nieuwe systematiek door de wethouder. Dat amendement gaat voor ons dus te ver.

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft heeft een groot aantal moties over de Woonvisie mede ingediend. Ons inziens gaan er nog steeds niet genoeg woningen naar onze eigen jongeren die nu verplicht thuis moeten wonen. De starter 50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

blijft toch nog een beetje de klos. Ons inziens wordt er toch ook nog te weinig gebouwd voor het middensegment. Daarom heeft Onafhankelijk Delft het amendement Bouwen in balans van STIP mede ingediend. Daarnaast zet Onafhankelijk Delft in op een stad die ook voor gezinnen een thuis moet zijn, waar actief mee aan de slag moet worden gegaan. Onafhankelijk Delft heeft daarom de motie Delft een blijvend thuis voor gezinnen van het CDA mede ingediend. Vooruitlopend op de zaken: Onafhankelijk Delft zal in het kader van het stimuleren van een fijne woonomgeving voor gezinnen in de nabije toekomst inzetten op gratis openbaar vervoer voor kinderen. Omdat er vooralsnog veel gebeurt in het hele domein Wonen heeft Onafhankelijk Delft de motie Woonvisie up-to-date mede ingediend, omdat het belangrijk is om bij de Woonvisie de vinger aan de pols te houden en omdat de Woonagenda ons inziens hier een uitstekend haakje voor is. Ook het slopen van woningen is Onafhankelijk Delft een doorn in het oog. Zoveel mensen worden uit hun sociale cohesie gehaald en zijn stuurloos. Over het protocol omtrent schimmelproblematiek heeft Onafhankelijk Delft zijn zegje al gedaan, evenals over het onderhoud van huizen en het melden van problematiek. Toch vragen we de wethouder graag of hier misschien al voorzichtig wat resultaten over gedeeld kunnen worden.

Zijn woningcorporaties hier goed mee aan de slag? Om huizen niet te laten slopen heeft Onafhankelijk Delft de motie Sloopverbod van de SP mede ingediend. Wij vragen om te onderzoeken hoe het aantal woningen in de sloopplannen kan worden teruggedrongen en of er überhaupt extra eisen aan de sloop van een woning kunnen worden gesteld. OD maakt zich ook zorgen om de ouderen. Een klein huis is vaak zoveel duurder dat er weinig beweging zit in het doorstromen naar een kleiner onderkomen. In de media, Omroep Delft, is te lezen dat de wethouder graag ziet dat er rondom verpleeghuizen woningen voor ouderen worden gebouwd, omdat het Rijk gaat over verzorgingshuizen. Onafhankelijk Delft verneemt heel graag van de wethouder hoe zij gaat zorgen voor die woningen rondom verpleeghuizen. Het is bizar dat we zoveel leegstand in Delft hebben en dat een overzicht daarvan ontbreekt. We zitten in een wooncrisis en we kunnen niet op de vervolgstappen wachten die pas in 2026 of 2027 tot uiting komen. Daarom heeft Onafhankelijk Delft de motie Geen woning onnodig leeg van STIP mede ingediend. Onafhankelijk Delft heeft ook het amendement van STIP mede ingediend over het schrijnende toekomstperspectief van de Delftse jongeren. Jongeren hebben vaak al weinig geld en te veel stress en kunnen de stap naar zelfstandigheid maar moeilijk maken nu er niets te kopen of te huren valt.

Ook trekken zij vaak aan het kortste eind als het op sociale huurwoningen aankomt. Onafhankelijk Delft begon dit betoog met het vragen van aandacht voor de Delftse jongeren en zal hier ook mee eindigen. Ons motto luidt niet alleen "samen sterk", maar ook "De Delftenaar op 1". Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Gezien de tijd die mijn collega's straks ook nodig hebben, zal ik proberen het zo kort mogelijk te houden. Eerst een aftrap over het proces. Ik deel uw mening dat wij een heel mooi debat in de raad hadden, maar ik vond ook het proces daarvóór heel mooi. Daarin hebben we de Woonvisie met de stad gemaakt. We hebben heel veel zienswijzen gekregen, die we verwerkt hebben. Er kwamen nog vier insprekers langs.

51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Straks een Woonvisie is de eerste stap, maar we gaan haar ook nog gebiedsgewijs uitwerken. We zullen de bewoners en u als raad daar dan dus nog vaker over zien. Wat zijn nu de keuzes die we binnen onze beperkte ambtelijke capaciteit gaan inzetten? Die vraag neem ik per motie of per amendement mee. Dan kunt u in ieder geval mijn voorstel daarin horen. Belangrijk daarbij is of wij altijd de partij moeten zijn die de regie neemt. Of kan je die ook bij een ander neerleggen? Soms is het ook handig om te zorgen dat je uiteindelijk wel een onderzoek doet waarmee je kijkt of dingen noodzakelijk zijn en waarmee je misschien ook dingen kan afvinken. We hebben het straks over het invoeren van een leegstandsverordening of uiteindelijk een verhuurdersvergunning. Je moet eerst weten wat er aan de hand is. Dat zal ik allemaal met u doornemen om daarin een balans te krijgen waarmee we volgens mij de goede dingen doen en het ook als ambtelijke organisatie aankunnen. Soms zijn we al met dingen bezig en is dat blijkbaar niet duidelijk genoeg aan u als raad gerapporteerd. Dan kan een heel korte brief waarin wij uitleggen wat we aan het doen zijn, al helpen. Bij een aantal amendementen kan dat u op informatieniveau brengen, wat een beperkte extra tijd vraagt. Nu ga ik de stukken langs. De amendementen zal ik heel snel langslopen. Amendement 7.1.A is het amendement Gezinnen behouden voor Delft.

Dat amendement is prima op te nemen; geen enkele discussie. Voor amendement 7.1.B geldt precies hetzelfde. Ook amendement 7.1.C over de mogelijkheid van toewijzingssystemen is uitvoerbaar. Amendement 7.1.D van de SP is een reactie op wat feitelijk een behoeftenraming is van hoe je zou kúnnen kijken naar de woningvoorraad. Daar worden schuifjes in gezet. Onder die schuifjes zitten, kijkend naar onze planwerkelijkheid, soms anterieure overeenkomsten en soms andere afspraken. Het is dus een illusie om te denken dat we dit soort schuiven zomaar kunnen doen. Daar zit heel veel context achter. Ik zou dit amendement willen ontraden. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik kan me niet voorstellen dat voor de komende vijf jaar alle woningen volledig vastgepind zijn op harde afspraken, want ik weet dat er softe afspraken zijn die veel hoger gaan. Ik vraag me dus af of we dit stuk nu gewoon een paar jaar te laat vaststellen omdat eigenlijk alles al vastligt en of we hier voor niks zitten. Of is er in de loop der tijd wel degelijk nog beweging mogelijk? Wethouder SCHREDERHOF: Eén: dit is een behoefteraming. Dat is dus een perspectief dat zou kunnen. Tegelijkertijd zijn we gewoon bezig met onze planvoorraad. Dat zal niet altijd exact dit zijn, want de werkelijkheid is altijd een andere.

Maar als je wil schuiven in plannen achterin de Woonvisie staat in de bijlage een overzicht - zijn er soms bestemmingsplannen, soms anterieure overeenkomsten en soms andere afspraken en is er beperkt ook nog ruimte om te schuiven. Om dat zomaar op papier te doen, is echter echt een tandje te makkelijk. Het andere amendement is het amendement Bouwen in balans. Volgens mij staat het in de Woonvisie. Ik zou dus zeggen dat dit amendement overbodig is. Laat ik duidelijk zijn: dit erin zetten kost niet veel ambtelijke capaciteit. Maakt u zich daar dus niet druk over. Het amendement Schat collectief wonen op waarde is op te nemen; geen probleem. Ook het amendement Passende woonwensen in plaats van kwetsbare groepen, amendement 7.1.G, is geen vraagstuk. Het amendement Weinig toekomstperspectief voor Delftse jongeren is ook gewoon in het stuk op te nemen. Volgens mij heb ik de amendementen dan op hoofdlijnen gehad.

52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Ik ga naar de moties. De motie Openstaan voor alternatieve woonoplossingen is er zo één waarvan ik denk: dat kunnen we simpeler doen. Dit is een oproep van onze stadsbouwmeester in het stuk dat hij bij de Woonvisie heeft geschreven: stimuleer creativiteit. Daar hadden mevrouw Voogt en ik het over. Dat kan de opvang van je moeder in de eigen achtertuin zijn, maar dat kan nog veel meer zijn. Ik denk dat er in de stad heel veel creativiteit is die ons niet bereikt. In plaats van ons aan de slag te laten gaan met de uitwerking hiervan is het volgens mij veel aardiger om de stadsbouwmeester een leuk interview in de krant te laten geven over wat hij ook al in dat verhaal geschreven heeft en om mensen zo te enthousiasmeren om met creativiteit naar ons toe te komen. Dat zal soms resultaat hebben en dat zal soms stranden omdat het inhoudelijk niet kan. Soms zal het opleveren dat wij denken: een goed idee, maar daar moeten we nog wat voor regelen. Deze motie legt het heel erg bij ons. Ik denk dat dat jammer is en capaciteit kost, terwijl dat niet noodzakelijk is. Ik zou de motie dus willen ontraden en dit de andere kant op willen zetten. Wat de motie Een blijvend thuis voor gezinnen betreft: eerlijk gezegd denk ik dat het in de Woonvisie goed verwerkt is, maar ik zie dat een heleboel partijen daar toch anders over denken.

Het doel van de Woonvisie is echt niet om iedereen naar Pijnacker-Nootdorp of Delfgauw te krijgen. Wat wel in de Woonvisie staat, is dat de traditionele woning met een tuintje wat lastiger zal worden, maar wat wij tegenkomen in Nieuw Delft, wat we volgens mij ook mooie plannen vinden, zullen we altijd blijven bouwen. Een deel van deze motie vraagt geen capaciteit van ons, maar het laatste dictum wel degelijk. Ik vraag me echt in alle ernst af of dat mogelijk is. Eigenlijk wil je een beeld hebben: wordt datgene wat we willen, ook bereikt? Dat is op zo'n korte termijn altijd lastig. Dat zou voor mij een reden zijn om deze motie te ontraden, omdat ik denk dat het laatste dictum niet direct resultaat oplevert. Onderzoek en implementatie van de Wet goed verhuurderschap: de inhoud van de desbetreffende motie, namelijk dat we daarmee aan de slag moeten, is voor ons evident. Maar wij hebben nu een Huurteam ingericht. Wij hebben ook een meldpunt ingericht. Een huurteam is niet verplicht; een meldpunt is wel verplicht. De gemeente Den Haag heeft de echte wet al geïmplementeerd. Dat is logisch, want zij heeft heel veel arbeidsmigranten. In het onderzoek was dus evident dat het daar noodzakelijk is. Ik denk dat we eerst moeten zorgen dat we deze twee - het Huurteam en uiteindelijk het meldpunt - hun werk laten doen en goed moeten kijken wat er in Den Haag gebeurt.

Daar heb je echt wel een jaar voor nodig, want we starten nu pas echt. Na dat jaar kijken we wat we daarin zijn tegengekomen en of dat uiteindelijk vraagt om implementatie van de Wet goed verhuurderschap. Dat komt immers uit je onderzoek. Ik steun uw doel dus heel erg, maar niet de wijze waarop dat opgepakt is. Dus als u die toezegging van mij goedvindt … De motie zou ik op dit moment ontraden, omdat we echt eerst moeten weten wat er aan de hand is. In het dictum van de motie Collectieve woonvormen; samen zelfstandig staat: "een plan op te stellen voor de ontwikkeling van collectieve woonvormen". Dat gaat over een heel brede doelgroep. Ik denk eerlijk gezegd dat wij als gemeente die plannen niet opstellen. Dat zien we ook in de stad. Er zijn al heel veel initiatieven, ook vanuit Together, gerealiseerd. Mijn collega zorgt dat ze full swing in Nieuw Delft komen; ook daar zijn al heel veel initiatieven. Er loopt dus al heel veel. Wat dat betreft denk ik dat we dat stuk van het dictum zeker niet moeten doen. Het tweede wat u vraagt, die haalbaarheidsstudie, hangt heel erg samen met onze agenda Langer en Weer Thuis, eigenlijk met Langer Thuis. Voor de vraag hoe wij hiermee omgaan, kijk ik ook een beetje naar mijn collega Gooijer, omdat wij dit samen doen. We zijn nu echt aan de slag. We hebben een programma Langer Thuis. We weten wat we bij moeten bouwen.

Ons doel is nu om dat zo veel mogelijk te doen op plekken waar een verpleeghuis aanwezig is én een ontmoetingsplek aanwezig is én we de zorg vanuit één hand kunnen bieden, zowel vanuit DSW als vanuit ons. Dat loopt dus. Ik zou u graag willen 53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

meenemen in wat wij in Langer en Weer Thuis daarin al doen. Dit vraagt dus om actie, terwijl ik denk dat we al heel veel doen. Ik informeer de raad daar heel graag over, ook vanuit de agenda van Langer en Weer Thuis. Ik zou deze motie dus willen ontraden, maar wel met de opdracht aan ons allen om de voortgang van Langer en Weer Thuis, dat wij samen doen, hier ook mee te vullen. Hou sociale huurwoningen betaalbaar en voorkom overheveling van DAEB naar niet-DAEB; sorry, dit vraagt wat uitleg. Met de invoering van de nieuwe Woningwet hebben alle corporaties een splitsing mogen en moeten maken tussen DAEB, de oude sociale huursector, en niet-DAEB. Daar hebben alle gemeenten zienswijzen op gegeven. Daar zijn wij dus in alle gemeenten mee akkoord gegaan, niet alleen hier. Die woning is in haar verhuur op dit moment nog DAEB; de meneer die insprak, gaf dat ook aan. Als de woning leeg komt, kan zij in niet-DAEB verhuurd worden. Ook bij deze motie denk ik dat precies dat wat u vraagt, is wat wij de komende tijd willen doen, namelijk om in de portefeuillestrategie van de corporaties juist dit gesprek met de corporaties te gaan voeren, want zij mogen de woning naar niet-DAEB brengen en dit gaat vooral over de binnenstad; behalve Vidomes zijn de andere twee daarmee bezig. Dat staat, ook in het kader van de prestatieafspraken, voor 2024. Een deel wordt dus uitgevoerd.

Het andere punt dat u noemt, is de beschikbaarheid van huurwoningen onder de € 600. Zo sturen wij niet op de corporatiesector. Wij sturen niet op hun concrete huur voor elke woning en € 600 is ook geen grens die ergens uit voortkomt. De corporatie heeft zich te houden aan de wetgeving over betaalbare huur tot drie personen en boven drie personen. Wij sturen bij de corporaties op 70% beschikbaarheid voor de primaire doelgroep. Dat zijn de mensen die echt heel afhankelijk zijn van de huurtoeslag. Dat sturen gebeurt in het regulier overleg met de corporaties. Daar haalden wij jarenlang best hoge cijfers in. Dat is de laatste tijd wat teruggevallen en daar zijn we weer op aan het sturen. De punten die u hier noemt, pakken wij dus op, maar niet in de context die u aangeeft. Ze worden opgepakt. De motie zou ik willen ontraden omdat we er al mee aan de slag zijn. De motie Nieuwe studentenwoningen 100% op de TU-campus: er is gewoon goed overleg met de TU. De TU is op dit moment ook uitermate bereid om plek op de campus te creëren. Het is alleen niet zo dat wij met het pistool op het hoofd dat kunnen realiseren, maar daar zijn we wel mee bezig. Als het alleen op de TU-campus kan, hebben we straks echt te weinig studentenhuisvesting. Dan gaan we dat echt niet redden. DUWO is ook op haar eigen locaties bezig. Het is dus een mooi signaal, maar een niet uitvoerbare motie.

Die zou ik dus ontraden. Motie 7.1.7, de motie Registratie leegstand, lijkt net wat anders dan de motie van STIP. Hier zit ook precies dat omgekeerde. Wij willen gewoon eerst in beeld brengen waar de leegstand zit en of die wel zo hoog is, want het heeft ons verrast. Pas dan moet je kijken of de leegstandsverordening daarbij helpt. Je wil dus eerst de analyse maken. Het was heel helder dat de raad die naar voren wil halen. Dat kan. We kunnen de analyse naar voren halen en dan kunnen we die oppakken, maar mijn voorstel is om eerst die analyse te doen, die dan terug te koppelen naar u en dan te kijken of we een leegstandsverordening moeten invoeren. Het is bij invoering van de leegstandsverordening heel belangrijk - dat is altijd de crux - dat je de handhaving regelt, want anders is het een papieren tijger. Maar ik zou deze motie willen ontraden, omdat zij ons gelijk vraagt om de leegstandsverordening in te zetten. Ons voorstel is om dit eerst te onderzoeken. Dat sluit aan op de motie van STIP. Stimulering doorstroming sociale huurwoning en ondersteuning senioren: ook dit is een pakket dat wij heel erg vanuit Langer Thuis ontwikkelen. We hebben seniorenmakelaars die de ruimte hebben om maatwerk te leveren in de thuissituatie en die daar kunnen kijken of de 54

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

door u onderaan genoemde punten in maatwerk een oplossing zijn. Ik denk dat het goed is om met elkaar ook in dat team van Langer Thuis en met de seniorenmakelaar nog eens naar de Utrechtse situatie te kijken, maar als iemand dat doet, is dat de corporatie. Ik denk dat het in heel veel casussen ook niet nodig is om dat te doen. Ik zou eigenlijk willen voorstellen dat de vragen die u hierbij heeft, worden meegenomen in de rapportage Langer en Weer Thuis, die mevrouw Gooijer en ik naar u sturen, dat ook het gesprek met de seniorenmakelaars wordt aangegaan over wat zij in de praktijk tegenkomen en om … De VOORZITTER: Uw microfoon is er ineens helemaal uit. U wordt eruit gegooid. Ik vrees dat het toch te lang was. Maar hij doet het weer. Wethouder SCHREDERHOF: Concreet ontraad ik deze motie, maar ik stel dus voor om u via de Langer en Weer Thuis-rapportages wel op de hoogte stellen van precies de punten die u hierin noemt en te kijken wat de seniorenmakelaars in de praktijk tegenkomen en of dat ook deze punten zijn. Ik vind dat uit de motie Geen grond, geen studentenwoningen toch een vorm van dreiging spreekt. Eerlijk gezegd hebben wij goed overleg met de TU over bouwen op de campus. Stel nou dat we deze motie uiteindelijk zouden vaststellen, wat ik echt niet hoop, dan is de student degene die daar echt de dupe van is, want dan gaan we straks niet meer bouwen in deze stad.

Ik zou deze motie dus ten zeerste ontraden. Dan de motie Sloopverbod. Dat is zo'n motie waarvan ik denk: daar kunnen we heel veel onderzoek naar doen, maar ik denk dat dit gewoon geen oplossing geeft, want mensen hebben uiteindelijk als eigenaar van een woning onder heel veel condities, die ze ook bij ons neer kunnen leggen, gewoon het recht om een woning te slopen. Ik denk dus dat het zonde is om onze energie hiervoor in te zetten. Ik zou deze motie dus willen ontraden. Woonvisie up-to-date: het is niet voor niks een visie. Zeker een visie op wonen heel regelmatig wijzigen is niet handig, want die heeft juist continuïteit nodig. Ik denk dat wij veranderingen vanuit het rijksbeleid prima kunnen opvangen in onze uitvoeringsagenda. Deze motie zou ik dus willen ontraden. Ondersteuning van collectief wonen in de Woonvisie is echt een keurige voortzetting van wat ook al in het amendement staat. En ik deel het. We hebben een mooie tentoonstelling gehad van Together. We hebben ook al veel ervaring met wooncollectieven en er komen er nog een heleboel in Nieuw Delft. Ik denk dus dat het goed is om dit op te pakken en dat we moeten inventariseren wat we al hebben. Richting de Kadernota moeten we in ieder geval een beeld hebben van de kosten om het echt goed te verankeren. Bij de motie Betaalbaarder wonen in Delft is de vraag eigenlijk als volgt.

Onze minister zegt: u moet naar twee derde betaalbaarheid. Hoe gaan we dat nou doen en wat betekent dat? Ik denk dat het goed is om dat onderzoek te doen. Betaalbaarheid is hier een breed begrip; dat geeft de motie keurig aan. Dat is én sociaal én middenhuur én betaalbare koop. Ik denk dat het heel goed is om te kijken hoe we daar in verschillende scenario's kunnen komen, kijkend naar de locaties die we hebben en de woningproductie die loopt. De motie Geen woning onnodig leeg draagt ons op om versneld die leegstand in beeld te brengen en om die op allerlei manieren op te pakken, maar ook om te zorgen dat we daar grip op krijgen. Vervolgens kunnen we ook kijken wat we daaraan gaan doen.

55

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De laatste motie is de motie Startnotitie tijdelijke studentenhuisvesting. Als ik de opdraging lees, denk ik dat wij verzuimd hebben om voldoende aan te geven wat we eigenlijk doen. We hebben intensief overleg met DUWO en de TU om met elkaar prognoses te maken voor studentenhuisvesting, maar ook om een werklijst te maken van wat we de komende tijd allemaal moeten bouwen. Daarbij nemen we wel degelijk ook grote projecten mee die we kennen en waar uiteindelijk de tijdelijke huisvesting verdwijnt. Dat geldt nu zeker voor het pand van SHS Aan 't Verlaat. Dat zou op termijn ook een andere locatie kunnen zijn. Daar houden we dus rekening mee. We hebben regulier overleg met SHS en we hebben met SHS ook de beweging naar Rijswijk gemaakt. Dat loopt dus ook, maar ik denk dat wij u met z'n allen daar iets te weinig van op de hoogte hebben gesteld. Als we toezeggen - ik hoop dat dat kan - dat we heel snel in beeld brengen wat we doen met deze partijen en dat we dat ook regelmatig terugkoppelen aan de raad - niet maandelijks, maar een keer per halfjaar moet te doen zijn - zou deze motie overbodig kunnen zijn. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn. Ik begin bij mevrouw Van Velzen. De volgende keer zou ik bijvoorbeeld kunnen beginnen bij mevrouw Fung Fen Chung. Om daar voortaan helderheid over te hebben: ik ga dan vervolgens altijd rond, met de klok mee.

Dan weet iedereen waar hij aan toe is. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Ik heb één vraag, namelijk over de motie van Hart voor Delft, de motie Stimulering doorstroming. We hebben het in de commissie erover gehad wat we kunnen doen om die doorstroming meer boost te geven. Ik zou graag willen, als dat kan, dat in de notitie of memo waarmee u samen met wethouder Gooijer komt, voor ons begrip ook iets wordt gezegd over hoe de doorstroming en onze desbetreffende ambities zich verhouden tot Langer en Weer Thuis. Dat begrijp ik soms immers gewoon niet helemaal. Wellicht kunnen jullie daar dus iets over vermelden, want aan de ene kant zeggen we "Langer en Weer Thuis" en aan de andere kant zeggen we "doorstromen". Ik wil gewoon weten hoe die zich tot elkaar verhouden en waar we nu precies van zijn. De VOORZITTER: Ik zie aan de wethouder dat het punt helder is. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft had nog twee vragen gesteld die niet onder de moties vallen. Misschien heb ik de antwoorden gemist, maar ik zal de vragen nog een keer stellen. Is er al iets terug te koppelen over schimmelproblematiek die aangekaart kan worden en of woningcorporaties daar actief iets mee doen? U heeft in de media ook te kennen gegeven dat er rondom verpleeghuizen woningen voor ouderen moeten worden gebouwd. Ik vroeg me af wat het plan van de wethouder daarvoor is.

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Ik zou de wethouder graag willen complimenteren voor de strakke en zeer goed te volgen beantwoording. De VOORZITTER: Die complimenten worden in dankbaarheid aanvaard. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Ik wil me graag bij die complimenten aansluiten. We hebben gevraagd wat uitvoerbaar is en wat niet, omdat er zoveel dingen zijn. Ik hoor enige twijfel over onze motie: is die goed uitvoerbaar en kost die relatief niet veel ambtelijke capaciteit voor iets wat eigenlijk misschien meer aan de stad overgelaten kan worden in combinatie met de stadsbouwmeester? Ik kan me daar goed in vinden. Ik vind het alleen belangrijk dat die creatieve oplossingen uiteindelijk wel bij Delftenaren terechtkomen. Ik vraag me dus af of de wethouder zou kunnen toezeggen om te kijken of die kennis daar

56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

voldoende terechtkomt en of we, als blijkt dat daar toch knelpunten ontstaan en als dat vastloopt, daar uiteindelijk toch stappen op kunnen maken. De heer TREFFERS (Volt): Ik vind dit op zich een goede vraag om een toezegging, maar als ik u goed verstond, moet er gecheckt worden of de kennis bij mensen aankomt. Of heb ik u nu verkeerd begrepen? Dat lijkt me namelijk erg ingewikkeld. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Nee, ik wil graag checken of mensen de toegang tot de voorzieningen weten te vinden, zodat ze weten waar ze aan moeten kloppen en dat er opties zijn om dit te doen. Mijn vraag is of we daarnaar kunnen kijken. De VOORZITTER: Ik heb de indruk dat het de heer Treffers nu duidelijk is. Hij mag nu zelf in de tweede termijn het woord voeren. De heer TREFFERS (Volt): Het is me nog niet helemaal duidelijk, maar ik ga ervan uit dat de wethouder er ontzettend goed mee omgaat. Voorzitter. Ik heb iets heel ergs gedaan: ik heb een amendement vergeten te noemen dat ik wel mede heb ingediend, namelijk de motie Bouwen in balans van de SP. Daar staat eigenlijk in waarvoor Volt al aandacht vraagt sinds wij in de raad zitten. Daarom ben ik heel blij dat de SP dat amendement heeft opgesteld. Voor de rest wil ook ik de wethouder bedanken voor haar open houding en haar meedenken. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. Ik heb twee vragen, ten eerste over de motie Startnotitie.

Ik vraag me af of de wethouder ook in beeld gaat brengen dat die verkenning echt terugkomt voor verschillende locaties, want dit is ook echt iets waarover we schriftelijke vragen hebben gesteld: gaan we echt maximaal inzetten op extra verdichting op locaties die we al hebben, bijvoorbeeld door op te toppen of dat soort dingen? Dat zou ik daar dus ook graag in terug willen zien. Ten tweede een meer beschouwende vraag, die in de eerste termijn natuurlijk door veel partijen werd gesteld. Veel dank inderdaad voor uw openheid ten aanzien van alle voorstellen die worden gedaan, maar heeft u echt het gevoel dat we met deze voorstellen de woorden echt kracht bij kunnen zetten? Gaat dit de Woonvisie echt in haar kracht zetten om te doen wat we de komende vijf jaar moeten doen? Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Dank aan de wethouder voor de antwoorden, die soms toch een beetje teleurstellend waren. Ik zou de wethouder graag willen vragen of "oppakken" hetzelfde is als een toezegging. Wij hebben heel veel moties ingediend. Dan is het natuurlijk ook wel een beetje verwarrend. U vertelt natuurlijk bij elke motie apart wat u ervan vindt en of u haar wel of niet ontraadt. Dan kan ik geen overleg meer plegen.

Ik ga vanavond, wanneer ik thuis ben, dus direct naar uw antwoorden luisteren, maar op welke door ons ingediende motie kan ik uw reactie nou zien als een toezegging? Ik noem bijvoorbeeld de motie over de doorstroming. U noemde het programma Langer en Weer Thuis, maar daarin wordt helemaal niet gesproken over een vorm van verhuisvergoeding of het gelijktrekken van een huur voor mensen die graag willen verhuizen maar niet kúnnen verhuizen omdat ze de huur niet kunnen betalen. Dat is het doel van deze motie. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks sluit zich graag aan bij de ChristenUnie: we vinden de antwoorden van de wethouder ontzettend nice. Het is ook fijn dat de wethouder wil meebewegen met een aantal moties. We wachtten het debat nog even 57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

af over het amendement van D66, het CDA en de VVD over het behouden van gezinnen voor Delft. Die gaan we graag steunen. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Ik denk dat er verwarring is over het begrip "Langer Thuis". "Langer Thuis" verstaan wij niet altijd zo dat je per se langer thuis blijft in je eigen huis. Het gaat erom dat je mensen in de wijk houdt, wat in Tanthof speelt. Daar zit de verwarring heel erg. Ik denk dat het belangrijk is om dat aan te geven. Vaak is het wel zo, ook weer in Tanthof, dat mensen een eengezinswoning hebben, de trap niet meer op komen en dan heel graag hun huis uit willen. Dat levert ook een keurige doorstroming op. Beide kunnen elkaar dus heel erg helpen. Soms kun je ook prima hulp aan huis krijgen en blijf je heel lang thuis wonen. Dan de vraag wat we precies bedoelen met ouderenwoningen en verpleeghuizen. Er zijn in deze stad - we hebben de kaarten ook gemaakt - een aantal verpleeghuizen. Als je woningen voor anderen toevoegt, wil je dat in de omgeving van die verpleeghuizen doen of op plekken zoals de Vijverhof van Habion, waar eigenlijk al ontmoeting zit, dus waar je daarmee al aan de slag kan. Zo zijn wij op dit moment wat wij willen bijbouwen in wonen, aan het vertalen naar plekken die precies die relatie met een verpleeghuis hebben en wellicht ook een ontmoetingsplek in de omgeving.

Zo zijn we onze programmering van die woningbouw steeds specifieker aan het maken en aan het pluggen op het moment dat er een locatie in ontwikkeling komt. De Vijverhof is daar volgens mij een heel mooi voorbeeld van. Dat is dus precies wat wij zouden willen doen. Ik ga gelijk in wat u zei over Langer Thuis en Weer Thuis. Bij Langer Thuis gaat het ook om de rol van de seniorenmakelaar en het maatwerk dat de seniorenmakelaar kan leveren om iemand te helpen verhuizen. De ervaring tot op dit moment is dat het heel vaak niet de huurprijs is, maar wel het gedoe van verhuizen. Wij zijn dus wel degelijk met dat onderwerp bezig. U vraagt wat ik kan beloven en welke toezegging ik doe. Dat is: het in de rapportage daarover langslopen van juist het soort concrete dingen die u in uw stuk noemt en u als raad het gesprek met die seniorenmakelaars gunnen over wat zij in de praktijk tegenkomen en welk instrumentarium zij inzetten. Dat is wat mij betreft een toezegging. Als het nog wat scherper maken van de toezeggingen die ik naar aanleiding van uw moties kan formuleren, u helpt, kan dat ook, maar ze horen gewoon thuis in dat soort ontwikkelingen. Dan de vraag over vocht en schimmel. Daar zijn de corporaties mee gestart en dat komt gewoon terug in de cyclus die u hier in de raad weer terugkrijgt over de prestatieafspraken. Ik heb nu nog geen dingen.

De vraag van de PvdA: als bewoners met creatieve oplossingen komen die ook haalbaar zijn, is het goed om daar publiciteit aan te geven, zodat iemand anders ook snapt dat dat een oplossing is. Ik denk dat de krant ook daar een heel goed medium voor kan zijn. Als mensen bij ons terechtkomen en we denken dat het een goed idee is maar nog niet uitvoerbaar is, zullen we dat oppakken. Ik denk dat het ook goed is dat u dat dan als raad hoort, dus daar waar nieuwe dingen ontwikkeld zijn. De vraag van STIP over de notitie over studentenhuisvesting: die speelt echt op locatieniveau. U krijgt dan dus echt de zoektocht te zien die we ook recent met SHS weer hebben gehad, bijvoorbeeld over vrijliggende locaties in Delft. Uiteindelijk komt daar toch weer te weinig uit omdat er allerlei andere claims op liggen, maar zo concreet zijn we echt in overleg met DUWO en de TU, op een heel concreet niveau. De VOORZITTER: Kunnen we de beraadslaging sluiten of zijn er nog consequenties? 58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. Ik zou heel graag willen vragen om een korte schorsing, zodat ik het even met de mede-indieners kan bespreken. De VOORZITTER: Hoelang heeft u nodig? Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Een of twee minuutjes. De VOORZITTER: Prima. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Het woord is aan de raad voor de reacties op de moties. Dan krijgt de wethouder nog heel kort het woord. Dan gaan we de beraadslaging sluiten. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. We zijn heel tevreden met de toezegging van de wethouder. Dank daarvoor, ook nogmaals voor de samenwerking. We trekken motie 7.1.15 (Startnotitie tijdelijke studentenhuisvesting) in. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Ik trek graag motie 7.1.1 (Openstaan voor alternatieve woonoplossingen) in, omdat de toezegging van de wethouder afdoende is. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Het is leuk om van de raad reacties te horen, maar ik wil ze eigenlijk heel graag ook uw kant op geven. Ik heb genoten van het debat dat we in de raadscommissie hadden. Iedereen was heel goed geïnformeerd en er werd heel goed naar elkaar geluisterd. Ik heb ook echt genoten van het proces van dat moment naar nu, hoe er samengewerkt wordt en hoe mensen elkaar opzoeken.

Ik hoop van ganser harte dat we deze manier van werken met deze Woonvisie, waar we echt nog veel uitwerkingen bij hebben te doen, vasthouden. Dank daarvoor. De VOORZITTER: Hartelijk dank, wethouder. Mooie woorden richting de raad en vice versa in de termijnen richting de wethouder. Fijn, heel goed. Ik sluit de beraadslaging. Voordat we gaan stemmen een reminder: iemand die medeondertekend heeft, mag geen stemverklaring afleggen. Alleen degenen die niet ingediend hebben, mogen dat doen. In stemming komt amendement 7.1.A (Gezinnen behouden voor Delft) van D66, het CDA en de VVD. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt amendement 7.1.B (Het belang van onzelfstandig wonen 2028) van de ChristenUnie, STIP, GroenLinks, Volt en de PvdA. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt amendement 7.1.C (Mogelijkheden toewijzingssysteem) van GroenLinks en Hart voor Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen.

59

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. We hebben nog steeds niet echt duidelijkheid over de toegevoegde waarde van dit amendement. De reactie op de interrupties hebben dat ook niet echt verder verhelderd. Daarom stemmen we tegen. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Wij hebben ook zoiets van: dit is een overbodige motie. Volgens mij is het voldoende uitgelegd in de Woonvisie en komen we er later ook nog over te spreken. Daarom zullen wij tegenstemmen. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 28 tegen 9 stemmen, waarbij de fracties van Onafhankelijk Delft, STIP en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt amendement 7.1.D (Bouw betaalbare woningen) van de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 10 tegen 27 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 7.1.E (Bouwen in balans) van de SP, Volt en Onafhankelijk Delft. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 23 tegen 14 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, GroenLinks en STIP ertegen hebben gestemd. In stemming komt amendement 7.1.F (Schat collectief wonen op waarde) van Volt, GroenLinks, STIP, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen.

In stemming komt amendement 7.1.G (Passende woonwensen in plaats van kwetsbare groepen) van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt amendement 7.1.H (Weinig toekomstperspectief Delftse jongeren) van STIP, Onafhankelijk Delft en de PvdA. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 29 tegen 8 stemmen, waarbij de fracties van GroenLinks en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.2 (Delft een blijvend thuis voor gezinnen) van het CDA, de VVD, D66, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. We zijn zeker voor het koesteren van gezinnen in Delft, maar wat ons betreft is deze motie overbodig. Wij stemmen er dus tegen. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ik had al mijn twijfel uitgesproken, maar het antwoord van meneer Visser heeft ons overtuigd. Wij zullen dus voorstemmen. De VOORZITTER: Mooi. Democratie is overtuigen.

60

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 25 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van GroenLinks en STIP ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.3 (Onderzoek en implementatie van de Wet goed verhuurderschap in Delft) van Hart voor Delft en het CDA. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 14 tegen 23 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, de ChristenUnie, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.4 (Collectieve woonvorm; samen zelfstandig!) van Hart voor Delft en het CDA. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 12 tegen 25 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.5 (Hou sociale huurwoning betaalbaar en voorkomen overheveling naar niet-DAEB) van Hart voor Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 12 tegen 25 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.6 (Nieuwe studentenwoningen 100% op de TU-campus) van Hart voor Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 5 tegen 31 stemmen, waarbij de fractie van Hart voor Delft ervoor heeft gestemd. De VOORZITTER: De stem van de heer Maruf is niet doorgekomen.

Ik denk dat u geacht wil worden tegen deze motie te hebben gestemd. De heer MARUF (D66): Ja. In stemming komt motie 7.1.7 (Registratie leegstand in Delft) van Hart voor Delft en de SP. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 10 tegen 27 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.8 (Stimulering doorstroming sociale huurwoningen en ondersteuning senioren) van Hart voor Delft en het CDA. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 12 tegen 25 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.9 (Geen grond, geen studentenwoningen) van de SP en Onafhankelijk Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 8 tegen 29 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. 61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

In stemming komt motie 7.1.10 (Sloopverbod) van de SP en Onafhankelijk Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ook hierover hebben wij getwijfeld, maar uiteindelijk zullen we door de nuance in de motie en de vraag om het onderzoek wel voor deze motie stemmen. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 10 tegen 27 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.11 (Woonvisie up-to-date) van de SP en Onafhankelijk Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 8 tegen 29 stemmen, waarbij de fracties van het Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.12 (Ondersteuning van collectieve wonen in de Woonvisie) van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, STIP en de PvdA. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 31 tegen 6 stemmen, waarbij de fractie van D66 ertegen heeft gestemd. In stemming komt motie 7.1.13 (Betaalbaarder wonen in Delft) van Volt, GroenLinks en de PvdA. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 27 tegen 10 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, D66 en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 7.1.14 (Geen woning onnodig leeg) van STIP, de PvdA en Onafhankelijk Delft.

De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt het geamendeerde voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. De aangenomen motie en de amendementen over de gezinnen stellen ons meer gerust. Om die reden zullen wij voor de Woonvisie stemmen. De VOORZITTER: Dat is heel fijn om te horen. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Daar sluit de VVD zich volledig bij aan. Ook voor ons is dit een belangrijk punt. Het is fijn dat die motie is aangenomen en dat dit verankerd is in de Woonvisie. De VOORZITTER: Mooi. Heel goed om dat te horen. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Wij zijn natuurlijk toch ietwat teleurgesteld omdat onze moties allemaal niet zijn aangenomen. We zijn wel heel blij dat de overige

62

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

moties een beter doel gaan dienen, maar helaas gaan wij toch tegen deze Woonvisie stemmen. Het geamendeerde voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 29 tegen 8 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de SP ertegen hebben gestemd. De VOORZITTER: Felicitaties aan de wethouder! 187. Fractie SP - Initiatiefvoorstel Delfts HuurProject (nr. 2341555). De VOORZITTER: Een aantal mensen zijn behoorlijk door hun spreektijd heen, waaronder de initiatiefnemer. Er zijn amendementen aangekondigd. Ik geef eerst de indieners van het initiatiefvoorstel kort het woord en vervolgens de indieners van de amendementen, zijnde mevrouw Grobben en mevrouw Voogt. Daarna kijk ik rond en begin ik ergens in het midden om vervolgens weer het rondje te maken. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Voorzitter. Huizen zijn om erin te wonen, niet om eraan te verdienen. Toch wordt er veel winst op gemaakt, met als gevolg een groot tekort aan betaalbare woningen. De SP is in Delft in het verleden vaak met huurders in actie gekomen: met mensen uit de Indische Buurt, de Poptahof, het Heilige Land, Oostblok, Bomenwijk en ga zo maar door. Zowel de kwaliteit van sommige huurwoningen als het nijpende tekort eraan zet onze inwoners immers echt klem. De woningnood in Delft vraagt om nieuwe oplossingen.

We zijn dus op zoek gegaan naar een concrete oplossing die echt iets gaat verbeteren voor mensen uit de stad die een huis zoeken, maar die hier in deze raadzaal ook draagvlak heeft. Zoals u vanavond heeft kunnen zien, hebben niet alle SP-voorstellen draagvlak, maar dit voorstel hopelijk wel. Dit is het Delfts HuurProject geworden. Ik wil nogmaals iedereen hartelijk danken die hieraan bijgedragen en geholpen heeft. Het gaat om middenhuur, dus om huurhuizen voor mensen die net te veel verdienen voor sociale huur. Om de huur zo laag mogelijk te houden en deze huizen duurzaam voor Delft en haar inwoners te behouden, worden ze zonder winstoogmerk neergezet op gemeentelijke grond. Dat is het voorstel. Zo zorgen we dat de gemeente meer zeggenschap heeft over bijvoorbeeld de grootte, het energieverbruik en de prijs van deze woningen. Kortom: een oplossing die van wonen geen markt maar weer een basisvoorziening maakt. Ik laat het woord graag aan de raad. De VOORZITTER: Het is goed om aan te geven dat mevrouw Van Rossum na de eerste termijn nog een keer de gelegenheid krijgt om te reageren. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Wij dienen een amendement in omdat wij graag zouden zien dat ten minste 75% van de woningen in dit HuurProject wordt toegewezen aan mensen met een binding met Delft.

Daartoe behoren ook de politieagent, de verpleegster uit het Reinier de Graaf, de mensen die hier geboren zijn en die hier ooit gewoond hebben. Wij zien graag dat deze mensen voorrang krijgen tot een percentage van 75%. Door de fractie van Hart voor Delft wordt amendement 7.2.A (75% bestemmen voor mensen met een aantoonbare binding met Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van het voorstel inzake Initiatiefvoorstel Delfts HuurProject (nr. 2341555),

63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Besluit Het raadsbesluit behorende bij het initiatiefvoorstel Delfts HuurProject als volgt te wijzigen: •

Na beslispunt 4 wordt het volgende beslispunt toegevoegd: 5. In dit onderzoek de mogelijkheid op te nemen dat tenminste 75% van de woningen in het Delfts HuurProject wordt aangewezen voor mensen met binding met Delft.

•

Het huidige beslispunt 5 wordt omgenummerd naar beslispunt 6.

Toelichting In het initiatiefvoorstel wordt voorgesteld om ten minste 50% van de woningen in het Delfts HuurProject aan te wijzen voor mensen met binding met Delft. Indieners beogen met dit amendement dit percentage te verhogen naar 75%, zodat zo veel mogelijk mensen met binding met onze stad - omdat ze hier geboren, zijn opgegroeid of al jaren woonden terechtkunnen in de woningen van het HuurProject." Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. In de commissie heb ik aangegeven dat wij absoluut voorstander zijn van het toevoegen van middeldure woningen aan de Delftse woningvoorraad en dat zal ik nu nogmaals bepleiten. Die doelstelling van het initiatiefvoorstel onderschrijven wij dan ook volledig, maar met dit voorstel wordt het middel, erfpacht, tot doel verheven. Wat de VVD betreft zijn er meer wegen die leiden naar middeldure woningen en dien je als stad de beste manieren te kiezen die het snelst naar dat doel leiden. Daarom dienen wij een amendement in dat ertoe oproept om breder te kijken dan alleen naar een constructie met erfpacht. Het is goed dat wij als raad meer inzicht krijgen in de verschillende instrumenten die bijdragen aan middeldure woningen. Zo is er bijvoorbeeld al sinds 2019 het Actieplan Middenhuur en wordt er bij nieuwbouw die groter is dan 300 woningen, ook al 20% in dit segment gebouwd. Dat zou wat de VVD betreft zelfs nog wat ambitieuzer kunnen, maar goed.

Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Ik wil mevrouw Voogt vragen waarom het, als er op het punt van middeldure huur dan al veel dingen gebeuren in Delft, nodig is om erfpacht niet tot een onderdeel te maken. Het is immers ontzettend lastig om middeldure huur te financieren. Hoe gaat de VVD er dus voor zorgen dat er wel middeldure huur in Delft komt? De heer TREFFERS (Volt): Ik heb een vergelijkbare vraag. Volgens mij is het helemaal waar wat de VVD zegt, namelijk dat we op veel verschillende manieren voor betaalbare middenhuur moeten strijden. Maar als we nu alle andere manieren ook gaan onderzoeken, wat is dan nog de toegevoegde waarde van het voorstel? Dat is volgens mij wat we net met de Woonvisie hebben gedaan. Mevrouw VOOGT (VVD): In antwoord op GroenLinks: ook erfpacht is niet gratis. Ook dat kost de stad geld. Het is ons dus om het even, want alles kost geld. Of het nou linksom of rechtsom gebeurt, je moet er sowieso voor betalen. Dat is ook een beetje het punt ten aanzien van dit initiatiefvoorstel: er zijn meerdere instrumenten en volgens mij worden die al heel goed ingezet. Wij kiezen er alleen niet voor om alleen te kijken naar nog een extra instrument rondom erfpacht, ook omdat dat heel erg duur is. Ik ben dus heel benieuwd naar de businesscase die uiteindelijk voorgelegd gaat worden.