Handelingen raadsvergadering 7 december 2023

We zijn blij dat de wethouder daar in de commissie in ieder geval al de toezegging over heeft gedaan dat het voorstel uiteindelijk wordt neergelegd in de raad. Dat is mooi, maar het zou helpen als de wethouder die verschillende instrumenten ook nog inzichtelijk zou kunnen maken.

64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer TREFFERS (Volt): Dan snap ik toch niet helemaal waarom de VVD niet gewoon tegen het voorstel stemt in plaats van een amendement in te dienen dat in mijn ogen het hele initiatiefvoorstel eigenlijk platlegt. Mevrouw VOOGT (VVD): Ja, dat zou ook kunnen, maar ik vond het sympathieker of in ieder geval chiquer om nog met een voorstel te komen dan om rücksichtslos tegen te stemmen. Ik probeer dus tot een middenoplossing te komen. Dat is het idee van dit amendement. Het amendement van Hart voor Delft voor het toewijzen van 75% van de woningen aan Delftenaren vinden wij erg sympathiek. Het is ook de Delftse belastingbetaler die voor de kosten opdraait en die voor het onderzoek gaat betalen. Uiteindelijk zal het voorstel het waarschijnlijk gewoon halen. Zoals ik net zei, zijn we blij met de toezegging dat de businesscase uiteindelijk aan de raad wordt voorgelegd. Door de fractie van de VVD wordt amendement 7.2.B (Meer wegen leiden naar middeldure woningen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van het voorstel inzake Initiatiefvoorstel Delfts HuurProject (nr. 2341555), Besluit Het raadsbesluit behorende bij het initiatiefvoorstel Delfts HuurProject als volgt te wijzigen: Beslispunt 2: •

Toe te werken naar het Delfts HuurProject en door de gemeentelijke organisatie te laten onderzoeken op welke manier deze middenhuurwoningen op gemeentegrond gerealiseerd kunnen worden. Daarbij wordt nader onderzoek gedaan naar de inzet en effecten van het instrument erfpacht op o.a. de grondexploitatie;

Wordt gewijzigd in: •

Toe te werken naar het Delfts HuurProject en door de gemeentelijke organisatie te laten onderzoeken op welke manieren middenhuurwoningen gerealiseerd kunnen worden. Daarbij wordt onder andere onderzoek gedaan naar de inzet en effecten van het instrument erfpacht op o.a. de grondexploitatie.

Toelichting Het is aan te bevelen om naast het onderzoek naar het instrument erfpacht ook andere instrumenten die ertoe kunnen bijdragen dat er middeldure huurwoningen in Delft gerealiseerd worden, worden onderzocht. Er zijn meer wegen die naar het doel (realiseren van middeldure woningen) leiden. Het is goed om deze in samenhang met elkaar te bezien." Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. Afgelopen donderdag hebben we een mooi debat gehad over dit initiatiefvoorstel van de SP. Toch zaten we aan het eind van het debat met wat vragen. Het is namelijk belangrijk om de raad een goed beeld te geven van wat de gemeente en het Rijk doen op het punt van de middenhuur. Een overzicht van die inzet van de gemeente en het Rijk op het punt van middenhuur kan al een goede toevoeging zijn. Kan de wethouder toezeggen dat ze bij de resultaten van het onderzoek ook een overzicht toevoegt van wat de gemeente en het Rijk momenteel doen op het punt van middenhuur? 65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De aanpassing die wordt voorgesteld in het amendement van Hart voor Delft, zullen wij niet steunen. Als mensen in Delft willen wonen, moet dat kunnen, ongeacht waar iemand vandaan komt. Het is in onze ogen gewoon discriminatie om woningen op deze manier toe te wijzen. Er zijn immers ook veel mensen die wij hier hard nodig hebben maar die nog geen binding hebben met Delft. Iedereen kan een toekomstige Delftenaar zijn. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. We vinden dit een ontzettend mooi initiatiefvoorstel van de SP. Wij gaan daar dus voor stemmen. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Ik heb in de commissie al gezegd dat wij voor het huidige initiatiefvoorstel zullen stemmen. Wij zullen beide amendementen niet steunen. Wat het amendement van de VVD betreft: het hele idee is juist dat het op gemeentegrond is. Als je dat eruit haalt, slaat het volgens mij gewoon nergens meer op. Wat de 75% van Hart voor Delft betreft: we hebben in de commissie besproken dat zelfs 50% al heel ingewikkeld is, maar juist omdat dit een ander soort voorstel is en omdat het, zoals mevrouw Voogt ook zei, in ieder geval deels de bedoeling is dat de Delftse belastingbetaler hiervoor gaat betalen, vinden we het interessant dat in dit onderzoek wordt opgenomen hoe dat er dan eventueel uit zou kunnen zien. Al met al steunen wij dus het huidige voorstel zonder amendementen.

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft wil graag dat de middeldure huurwoningen veelvoorkomend zijn. We hebben in de commissievergadering al aangegeven dat Onafhankelijk Delft dubt, want aan de ene kant maakt dit voorstel mogelijk waar we op inzetten, maar dat gebeurt wel met gemeenschapsgeld, dus geld van iedereen, terwijl dit voorstel de mogelijkheid van een middeldure huurwoning echt voor iedereen faciliteert. Waar doe je dan goed aan? Onafhankelijk Delft zal het amendement van Hart voor Delft steunen, want onze inwoner betaalt. Uiteindelijk zal Onafhankelijk Delft er ook voor kiezen dat er toch wel iets moet veranderen, zonder al het werk van de SP teniet te doen. Beter iets dan niets. Hopelijk springen de Delftse inwoners massaal op deze kans. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. De ChristenUnie is voor het voorstel zoals het nu is ingediend. De SP heeft heel goed werk geleverd en heeft haar best gedaan om de raad erachter te krijgen. Wij zullen dus voor het voorstel stemmen zoals het nu is. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Exact zoals ik ook in de commissie heb gezegd staan wij hier precies hetzelfde in. Wij vinden dit een heel mooi voorstel, precies zoals het is. Daarom zullen we dat steunen en beide amendementen niet. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ook wij vinden dit een prachtig initiatiefvoorstel.

Wij zullen het van harte steunen. Het amendement van Hart voor Delft vinden we interessant, omdat we het interessant vinden om mensen met een binding met Delft gemengd met andere mensen in een gebouw te zetten, zodat je inderdaad als inwoners van het gebouw ook die directe binding met de stad hebt. Maar dat is alleen zo als je dat goed mengt. Wij vinden 75% echt veel te veel; 50% vinden wij al aan de hoge kant, maar daar zullen we voor nu gewoon mee instemmen. Ik heb in een interruptie al duidelijk gemaakt wat wij vinden van het amendement van de VVD. De VOORZITTER: Mevrouw Van Rossum, wilt u reageren op wat er gezegd is? Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Ja, voorzitter. Bedankt allemaal voor de steun. Het is heel goed dat de raad dit probleem herkent en kiest voor meer betaalbare huurwoningen in Delft. Ik wil nog heel kort iets zeggen over de amendementen. Wat het amendement van Hart voor 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Delft betreft: de SP ziet geen tegenstelling tussen mensen die in Delft slachtoffer zijn gemaakt van de woningmarkt en mensen die buiten Delft slachtoffer zijn van de woningmarkt. U wil graag 75% van de woningen aan mensen uit Delft toekennen. In het stuk staat 50%. Het is een beetje nattevingerwerk. Ik heb het in de commissie ook gezegd: het is een compromis en daar moeten we maar gewoon over stemmen. Dan zien we of het zo blijft of dat uw voorstel wordt aangenomen. Ik zou zeggen dat het VVD-voorstel om ook andere middelen te onderzoeken overbodig is, want het gaat juist om een nieuw middel. Anders hoefden we dit voorstel vanavond ook niet in te dienen. Erfpacht is zeker geen doel op zich. Het doel is zeggenschap over betaalbaarheid houden. Dit debat hebben we ook eerder gehad. Maar goed, de SP en de VVD zijn het vanavond oneens. Ik vind dat niet gek. Ik ben er zelfs een klein beetje trots op dat de VVD straks tegen gaat stemmen. Ik denk dus dat we het daarbij moeten laten. Ik hoop voor de rest op jullie steun. De VOORZITTER: Elk nadeel heb z'n voordeel. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Ik heb de vorige keer al complimenten gegeven voor het stuk dat er ligt. Dat heeft veel onderzoek gevraagd en dat is ook zichtbaar. Volgens mij heeft dat geholpen om de raad ervan te overtuigen dat dit een belangrijke zet is.

Wat de amendementen betreft start ik met de vraag van de VVD, die eigenlijk ook gesteld werd vanuit STIP: kunnen we een beeld leveren van wat er al gebeurt? Zonder onderzoek kan dat, want we zijn natuurlijk gewoon met middelhuur bezig. In de oplegnotitie als dit stuk naar de raad gaat, kan ik dus best op een rij zetten wat we al doen. Dat is het Actieplan Middenhuur. De minister gaat sturen op middenhuur. Het gaat ook om hoe je ermee omgaat als je eigen grond hebt of wat je regelt in een anterieure overeenkomst. Zo'n overzichtje kan er dus als oplegger op. Ik weet niet of dit voor de VVD voldoende is. Ik hoop dat dat voor STIP wel zo is, want dan kunnen we dat gewoon oppakken. Bij het andere amendement wil ik uw verwachtingen even temperen. In principe is er in Nederland bij een huurwoning, bij alle woningen, gewoon een vrije vestiging. Als je dat niet wil, zal je binnen je Huisvestingsverordening moeten regelen of iemand voorrang heeft. Volgens mij weet de raad - dat geldt in ieder geval voor alle mensen van de commissie SDW - dat je in de huidige Huisvestingswet 25% voorrang mag geven aan eigen inwoners. Het wordt heel interessant hoe je dat definieert. Je moet dus oefenen met wat dat is: "ik ben Delftenaar". Daar zijn veel variabelen voor. Die 50% kan als de nieuwe Huisvestingswet wordt goedgekeurd. Die is nog niet controversieel. Dan kan die 50%.

Die 75% is op dit moment wettelijk gewoon niet mogelijk. Ik denk dat dit duidelijkheid geeft over de twee amendementen. De VOORZITTER: Er is geen behoefte aan een tweede termijn. Ik sluit dus de beraadslaging. In stemming komt amendement 7.2.A (75% bestemmen voor mensen met een aantoonbare binding met Delft) van Hart voor Delft. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 8 tegen 29 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 7.2.B (Meer wegen leiden naar middeldure woningen) van de VVD. 67

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. We zijn tevreden met de toezegging van de wethouder om hier een overzicht aan toe te voegen. Wat ons betreft is dat voldoende. Wij stemmen dus tegen dit amendement. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 2 tegen 35 stemmen, waarbij de fractie van de VVD ervoor heeft gestemd. In stemming komt het initiatiefvoorstel van de SP. Het initiatiefvoorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 35 tegen 2 stemmen, waarbij de fractie van de VVD ertegen heeft gestemd. De VOORZITTER: Met felicitaties richting de SP! (Geroffel op de tafels) Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Ik zou graag een korte schorsing willen. De VOORZITTER: Dan schorsen we vijf minuten. 188. Voorstel van het college aan de raad inzake bestemmingsplan TS-MS Station Delft (nr. 2345713). De VOORZITTER: Ik geef het woord aan de heer Analikwu als eerste indiener van de motie. De heer ANALIKWU (D66): Voorzitter. Eerlijk gezegd zal het niet heel spannend worden met dit aantal indieners van de motie. In de commissie hebben we al uitvoerig gedebatteerd over het bestemmingsplan. Met deze motie onderstrepen we als raad het belang van de visuele ofwel architectonische inpassing van het gebouw in de omgeving.

In de schetsen zagen we namelijk een bruin gebouw dat afsteekt tegen de omgeving, terwijl die omgeving juist gekenmerkt wordt door een overgang van de stad naar het groen in het buitengebied. Wat D66 betreft biedt de Welstandsnota voldoende aanknopingspunten om bij vergunningverlening c.q. toetsing door de Adviescommissie Omgevingskwaliteit te zorgen dat er een gebouw komt dat goed in de omgeving past. Omdat er de komende tijd meer van dit soort nutsgebouwen bij zullen moeten komen voor de energietransitie, vragen we het college dan ook echt om in gesprek te gaan met Stedin en de geleerde lessen over de inpassing van dit transformatorhuis mee te nemen naar die toekomstige gevallen. Door de fracties van D66, de ChristenUnie, GroenLinks, de VVD, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, Volt en de PvdA wordt motie 7.5.1 (Transformatorstation niet alleen mooi vanuit het vliegtuig) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 7 december 2023 bij de bespreking van agendapunt ‘Bestemmingsplan TS-MS Station Delft’. We stellen vast dat:

68

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

een van de zienswijzen bij het bestemmingsplan ingaat op de wenselijkheid van de inpassing van het gebouw in de natuurlijke omgeving; het transformatorstation moet voldoen aan (elektro)technische eisen; voor deze locatie het Bijzonder Welstandsniveau geldt; het perceel ligt in een overgangsgebied van stad en het buitengebied; de omgevingskwaliteit nu slechts is ingevuld als natuurinclusiviteit.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: -

de omgevingskwaliteit verder strekt dan alleen de principes van natuurinclusief bouwen; een goede inpassing in de omgeving belangrijk is voor de relatie met de Kerkpolder; de keuzes voor materiaal, kleur en verhoudingen van de gevel en de inrichting van het omliggende terrein met hoog opgaand groen daarbij kunnen helpen; ten behoeve van de energietransitie nog een aantal vergelijkbare nutsgebouwen moeten worden toegevoegd.

We vinden dat de ligging in een overgangsgebied van stad en het buitengebied bepalend moet zijn voor de architectonische inpassing van het gebouw in de omgeving. We geven het college opdracht om: -

in gesprek te gaan met Stedin over de architectonische inpassing van het transformatorstation en daarbij aan te dringen op afstemming op de omgeving; bij toekomstige nutsgebouwen de ervaring en opgedane kennis van de inpassing van het TS-MS station mee te nemen,

en we gaan over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: We krijgen gelijk een maidenspeech. Wij zwijgen natuurlijk zolang u aan het woord bent. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Mijn jeugd speelde zich grotendeels af in het dorpje Stad aan 't Haringvliet, een dorpje met zo'n 1.000 inwoners, en in het dorp ernaast, met alle voorzieningen. Om naar de supermarkt of de middelbare school te gaan, reed ik bijna dagelijks 5 kilometer heen en weer over een dijk. Daar staat al sinds ik me kan herinneren een groot transformatorstation. Het staat er midden tussen de akkers; er is geen woonhuis in zicht en niemand heeft er last van. Wat een luxe om die ruimte te hebben, want ondertussen is mijn woonplaats al een jaar of tien flink veranderd. Ik woon in een prachtige stad met meer dan 100.000 inwoners, boven een supermarkt. Die reistijd is dus een stuk kleiner geworden, maar de ruimte is hier een stuk beperkter. Probeer hier maar eens een transformatorstation te bouwen binnen de gemeentegrenzen zonder dat dit bij inwoners of bedrijven voor hoge spanningen en weerstand zorgt. Gelukkig weerhoudt niets en niemand ons hier in de raad ervan om ambitieus te zijn, ook het college niet. Zeker met het oog op de gigantische en broodnodige energietransitie die van start gaat, is die ambitie ook nodig.

De ChristenUnie is daarom blij dat er een TS-MS-station gebouwd wordt in Delft en dat de beschikbaarheid van elektriciteit gewaarborgd blijft. Maar met de motie die we samen met de opsteller D66 en een heleboel andere partijen hebben ingediend, willen we het college aanmoedigen om ambitieus te zijn bij de inpassing van dit station, het liefst niet alleen specifiek met dit nutsgebouw maar ook met alle technische gebouwen en gebouwtjes die in de toekomst nog gaan volgen. Want misschien hebben we hier in Delft wel wat minder ruimte, maar dat betekent niet dat we de stad niet leefbaar kunnen en moeten houden voor 69

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

onze inwoners. De ChristenUnie wil via deze motie dan ook aanmoedigen om te blijven luisteren naar de feedback van die inwoners, want in de zienswijzen werd ook door een bewoner een goed punt genoemd om het gebouw beter in de groene en natuurlijke omgeving in te passen, namelijk door groene of begroeide muren. Dit idee is dan ook opgenomen in de motie. Daarnaast kan er veel creativiteit gebruikt worden om dit gebouw goed in te passen. Denk aan een binnen een natuurlijke omgeving passende afwerking van de gevel met een kunstwerk van hout of het neerzetten van bomen die geen wortels nodig hebben, waardoor de kabels die daar in de grond liggen, geen schade kunnen hebben. Kortom, we geven deze ideeën mee, zodat het college dit kan meenemen in de overleggen met Stedin over het neerzetten van dit station. Ten slotte wil ik vanaf deze stoel graag mijn voorganger Yvonne van Dijk-Koelewijn bedanken voor haar werk in de afgelopen twee jaar. Mede dankzij haar scherpte en enthousiasme voor eenvoudige taal is het gelukt om deze motie in zo begrijpelijk mogelijke taal te schrijven. Ik ga mijn best doen om haar voorbeeld op dit punt te blijven volgen. U als raad mag mij daar ook scherp in houden. De VOORZITTER: Hartelijk dank, mevrouw Van der Vlist. Van harte gefeliciteerd! Fijn dat u al direct uw inbreng heeft gehad; dan bent u er maar doorheen. Dat is ook heel fijn.

Maar het was ook een mooi en herkenbaar betoog: een warm hart voor verduurzaming, een heel herkenbare ambitie in het uitwerken daarvan, een open mind voor de mensen en de feedback die we hierover krijgen, natuurlijk het punt van de taal, waarbij u het stokje nu overneemt, en ook even terugkijkend naar waar u vandaan komt, van het mooie platteland naar nu in deze compacte stad. Maar ook die proberen we zo mooi en kwalitatief hoogwaardig mogelijk te houden. Dit amendement moet daar mede toe leiden. Gefeliciteerd! (Geroffel op de tafels) De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Allereerst uiteraard felicitaties aan mevrouw Van der Vlist voor haar maidenspeech. In de commissie is dit al besproken. We vinden dat het college bepaalde besluiten echt zo veel mogelijk actief zou moeten delen met de omgeving. Een locatiebesluit voor een dergelijk fors functioneel en ook noodzakelijk gebouw hoort daar wat ons betreft echt bij. Zoals de inspreker benoemde in zijn inbreng, was dit niet het geval. Dat vinden wij jammer. We herhalen daarom onze oproep in de commissie in deze raadsvergadering. De motie van D66 hebben we mede ingediend. Nog een kleine knipoogopmerking: de titel is wat misleidend. Volgens ons zou het middenspanningsstation vanuit een vliegtuig juist onzichtbaar zijn door dat groene dak. Dat zou dus niet mooi zijn maar onzichtbaar. Dat is een klein grapje, meneer Analikwu.

De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. In de commissie hebben wij al aandacht gevraagd voor de kleur van het gebouwtje. Voor deze ene keer heeft D66 een motie geschreven die ambitieuzer is dan het eerste idee van Volt. Daarom hebben we de motie heel graag mede ingediend. We zijn er heel blij mee. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter. Ook in de commissie stipten wij aan dat wij het belangrijk vinden dat dit soort gebouwen goed in de omgeving passen. Dus we steunen de motie. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Hoewel ik in de commissievergadering gevraagd heb om een boerderij neer te zetten in plaats van die kale huisjes, ben ik toch blij 70

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

met de architectonische inpassing en de afstemming op de omgeving, maar ik hoop dat Stedin dan niet te veel naar de woningen kijkt die daar ook in de buurt staan. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik kan heel kort zijn na het mooie betoog van de heer Analikwu en de prachtige maidenspeech van mevrouw Van der Vlist. Complimenten daarvoor en ik sluit me daar van harte bij aan. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Voorzitter. Ook mijn felicitaties aan mevrouw Van der Vlist voor de mooie maidenspeech. In de commissie hebben wij het spanningsveld al benoemd dat wij als GroenLinks zien tussen de energietransitie en groen. Dank aan de heer Analikwu voor het harde werk dat achter deze motie zit om hier goed aandacht voor te vragen en om hier ook aandacht voor te blijven houden. Wethouder ZWART: Voorzitter. Volgens mij kunnen we heel kort zijn. Er ligt hier een mooie motie, waarmee wij als college goed kunnen leven. We hebben het er in de commissie ook over gehad dat hier echt de hele tijd een balans gevonden moet worden tussen aan de ene kant snelheid houden in het realiseren van de benodigde infrastructuur om onze stad van elektriciteit te blijven voorzien - dat is natuurlijk waarom we dit doen - en aan de andere kant participatie, inpassing en hoe de dingen er ruimtelijk uitzien. We hebben daar oog voor. U geeft duidelijk aan dat u daar ook oog voor heeft en dat u daar belang bij heeft.

Dat helpt ons ook in gesprekken met Stedin, deze week. Dus eigenlijk ook dank u wel daarvoor. De VOORZITTER: Ik neem aan dat u daarmee de reactie van het college heeft afgewikkeld. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. Ik sluit de beraadslaging. In stemming komt motie 7.5.1 (Transformatorstation niet alleen mooi vanuit het vliegtuig) van D66, de ChristenUnie, GroenLinks, de VVD, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, Volt en de PvdA. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt het voorstel. De VOORZITTER: Het lukt nog niet om digitaal hierover te stemmen. Zullen we het gewoon lekker bij handopsteken doen? Daar was ik vroeger altijd een groot voorstander van. Dat is lekker eenvoudig. Het voorstel wordt bij handopsteken aangenomen met algemene stemmen. 189. College van B en W - Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 - Update 2023 (nr. 2339530). De VOORZITTER: Er zijn diverse moties aangekondigd. Ik geef eerst de eerste indieners het woord. Dat zijn achtereenvolgens de heer Van der Steeg, de heer Van der Sluis, mevrouw Van den Berg, de heer Valk en de heer Van der Woerd. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. In de commissie deden wij vorige week dinsdag de oproep om mobiliteit integraal te bekijken, dus niet alleen door de mobiliteitsbril, maar breder en ook met die stip op de horizon.

Wij herhalen hier die oproep om dit als basis voor de Adaptieve Mobiliteitsagenda te houden. Hier zou wat ons betreft beter naar verwezen kunnen worden, zodat duidelijk is waarom we nu bepaalde keuzes maken. Verwijs dus vaker, want dan wordt duidelijk waarom wij iets bij bepaalde deelprojecten linksom doen en niet rechtsom. Wij zijn voorstander van maatregelen ten gunste van voetgangers, 71

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

fietsers, ov en verkeersveiligheid. Daarnaast onderstrepen wij het belang van mobiliteitsfilters in de stad. Dit komt nog te weinig terug in de Adaptieve Mobiliteitsagenda. Ik kom even terug op de inbreng van meneer Van der Woerd in de commissie. Ik heb nog eens nagedacht over uw term "voetgangersvriendelijk". Wij zouden misschien meer voor de term "leefstraten" zijn, want volgens mij is dat uiteindelijk wat we willen: onze openbare ruimte als plek waar onze mensen hun leven kunnen leiden en waar dus grote metalen kooien op wielen minder prominent in het straatbeeld aanwezig zijn. De heer VALK (CDA): Deelt meneer Van der Steeg dan de mening dat heel veel mensen een auto of, zoals u dat noemt, "een kist op wielen" nodig hebben om deel te kunnen nemen aan de samenleving en dus te kunnen leven? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik denk dat heel veel mensen dat denken. Ik denk dat u gelooft dat heel veel mensen dat nodig hebben. Ik denk dat er mensen zijn die dat nodig hebben. Ik val misschien een beetje over het woord "veel". De PvdA is groot voorstander van de mobiliteitstransitie. Daarom dienen we de motie Deelbakfietsen horen in Delft in. Wij denken dat deze vorm van mobiliteit van meerwaarde kan zijn om onze stad leefbaarder en dus ook socialer te maken.

Door mensen alternatieven te geven voor duur autobezit geven we hun de kans om de leefomgeving anders in te richten en te gebruiken: meer ontmoeting. Navraag bij een aanbieder leerde ons dat partijen naar elkaar kijken en afwachten. Daarom verzoeken wij het college met de motie om het initiatief te nemen, bijvoorbeeld door het sturen van een persbericht en door ook onze wensen bekend te maken, bijvoorbeeld het mobiliteitsplatform waar de aanbieders gezamenlijk aan deelnemen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik wil graag aan de heer Van der Steeg vragen waarom hij vindt dat dit een gemeentelijke taak is. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Volgens mij hebben we als gemeente ook een deelbakfietsenbeleidsuitvoeringsstuk en is het dus een stuk van de gemeente. Daar past dit volgens mij prima in. Ik denk dus dat de mobiliteitstransitie … De VOORZITTER: U was nog zo mooi aan het uitleggen, maar mevrouw Van den Berg was er al klaar mee. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): We hebben blijkbaar een heel moeilijke term voor dat beleid. Er is inderdaad staand beleid: aanbieders mogen deelbakfietsen in Delft aanbieden. Dat doen ze echter niet, misschien omdat er geen vraag is of omdat ze de businesscase toch niet zo interessant vinden.

Is deze motie dus eigenlijk niet gewoon hartstikke overbodig? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Het zou natuurlijk best kunnen dat bij de aanbieders niet bekend is dat deze ruimte erin staat. Als u het beleid leest, ziet u ook dat dat er eigenlijk niet met zoveel woorden in staat. Op de Tafeltjesavond bleek ook uit de beantwoording dat bijvoorbeeld deelfietsen worden genoemd, maar deelbakfietsen zijn echt een andere tak van sport. Om nog even terug te komen op uw vraag of dit een gemeentelijke taak is: ik denk van wel, want de mobiliteitstransitie gaat over een leefbaarder Delft. Dat is volgens mij zeker een taak van deze gemeente.

72

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Is de heer Van der Steeg er voorstander van dat deze bakfietsen eigenlijk op de gewone weg horen te gaan rijden in plaats van op de fietspaden, die al overvol zijn met diverse bakfietsjes met kinderen die al heel hard langs andere fietsers stuiven? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Volgens mij hoort een fiets op het fietspad. Het zou netjes zijn als ze misschien af en toe wat socialer rijden. Ik deel niet uw mening dat iedereen als een gek of een kip zonder kop door de stad rijdt. Ik zie dat dus niet echt als een groot probleem. Als uit de proactieve houding een aanbieder komt, zijn we daar natuurlijk heel gelukkig mee. Zo niet, dan heeft dat in ieder geval niet aan de inzet van de gemeente gelegen. Daarnaast dienen wij de motie Geef mensen met een beperking de ruimte mede in. Het is essentieel dat mensen met een beperking die dagelijks te maken hebben met de openbare ruimte, die goed kunnen gebruiken, ook als zij niet of slecht kunnen zien of bijvoorbeeld gebruikmaken van een rolstoel, rollator of een ander hulpmiddel. De motie van de VVD en andere fracties over het beter betrekken van de stad bij de Delftse mobiliteit vinden wij sympathiek, maar we zijn ook kritisch. We zullen daar straks bij de inbreng van de VVD goed naar luisteren en eventueel wat verduidelijkende vragen stellen.

Ik hoorde net iets over de motie van mevrouw Timmermans over gratis ov. Ik heb in de mail wel iets voorbij zien komen en ik heb daar ook al even contact over gehad. Wij zouden daar graag met u over nadenken om de haalbaarheid verder te vergroten. Ook over de andere moties zijn wij wat kritisch, ook gezien de inbreng in de commissie. Daarom wachten wij de reactie van de wethouder op die twee moties af. Door de fracties van de PvdA en STIP wordt motie 7.7.1 (De deelbakfiets hoort in Delft) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 7 december 2023 bij de bespreking van agendapunt 7.7 Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 - Update 2023. We stellen vast dat: -

-

op dit moment geen aanbieders van (elektrische) deelbakfietsen in Delft aanwezig zijn; in het uitvoeringsbesluit deeltweewielers 2022 geen onderscheid wordt gemaakt tussen aanbieders van (elektrische) deelfietsen en (elektrische) deelbakfietsen; in gemeenten met vergelijkbare ruimtelijke kenmerken (dichtheid, sociaaldemografische kenmerken, fietsinfrastructuur) wel deelbakfietsen worden aangeboden; fietsen een gezonde en duurzame manier van verplaatsen is.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: -

-

(elektrische) deelbakfietsen een waardevolle toevoeging kunnen zijn voor inwoners voor het vervoeren van goederen of kinderen naar diverse plekken binnen of buiten Delft; nu vanuit omliggende gemeenten naar o.a. Delft wordt gefietst met deelbakfietsen, wat kan duiden op een behoefte voor deze vorm van mobiliteit; 73

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

er weliswaar proeven zijn gedaan met vrachtfietsen, maar deze al geruime tijd geleden zijn; aanbieders van deelbakfietsen doorgaans geen 'free-floating'-principe hanteren, zodat de ruimtelijke overlast van de deelbakfietsen nagenoeg niet bestaat; binnen het huidige uitvoeringsbesluit deeltweewielers 2022 al ruimte bestaat voor aanbieders om deelbakfietsen te exploiteren in Delft; dit wellicht onvoldoende bekend is bij aanbieders van deelbakfietsen.

Wij van mening zijn dat het voor de mobiliteitstransitie naar minder autogebruik noodzakelijk is dat er voldoende alternatieven zijn op zo kort mogelijke afstand van inwoners. Wij geven het college de opdracht om: -

-

actief kenbaar te maken aan de aanbieders van (elektrische) deelbakfietsen dat Delft openstaat voor een aanbieder van deelbakfietsen om hen te verleiden ook in Delft actief te worden; in Q3 van 2024 aan de raad te rapporteren of er interesse is geweest vanuit de markt voor het aanbieden van (elektrische) deelbakfietsen,

en we gaan over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Helaas moet ik de heer Van der Sluis overslaan, want de SP heeft geen spreektijd meer. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik heb een vraag aan de voorzitter. Ik heb het gevoel dat je, als je een voorstel indient, dat buiten de tijd mag doen. Dan zou de heer Van der Sluis toch nog tijd hebben. De VOORZITTER: Dat is een gevoel, maar dat is niet conform de regels, mevrouw De Koning. Dat doen we dus niet. Door de fracties van de SP, Hart voor Delft en het CDA wordt motie 7.7.2 (Nieuwe fietsverbinding Mercuriuspad-Vulcanusweg overbodig) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 7 december 2023 ter bespreking van de Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040, update 2023, constaterende dat: • • •

er in de Mobiliteitsagenda besloten is om een alternatieve fietsroute via de Vulcanusweg naar Nieuw Delft aan te leggen; het fietspad tussen twee flats doorloopt, op een plaats waar deze flats ook ingangen hebben; bewoners niet blij zijn met dit fietspad, met name in verband met de veiligheid;

overwegende dat: • • • •

er al alternatieve routes voor fietsers zijn; de tijdswinst voor fietsers gering is; de sociale cohesie en het kleine beetje groen in de buurt onder druk komen te staan door het fietspad; er een nieuw trottoir is aangelegd om een wandelroute te creëren; 74

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

draagt het college op: • • •

het aanleggen van dit fietspad vooralsnog niet uit te voeren; na de aanleg van de nieuwe wijk Schieoevers en de aanverwante nieuwe fietsroutes te evalueren of deze extra fietsverbinding echt noodzakelijk is; afhankelijk van die evaluatie deze nieuwe fietsverbinding (indien noodzakelijk) pas uit te voeren binnen de daaropvolgende Adaptieve Mobiliteitsagenda,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. We hebben vorige week lang en uitgebreid met elkaar gesproken over de Mobiliteitsagenda. Als VVD-fractie hebben we onder meer aandacht gevraagd voor mensen die afhankelijk zijn en blijven van een eigen auto, hebben we aangegeven hoe belangrijk het is om per wijk passende oplossingen en maatwerk te kiezen en waren we kritisch op in het bijzonder het fietsecoduct over de A13 en het gebrek aan c.q. de onduidelijkheid over participatie in een aantal voor bewoners cruciale aanpassingen rondom hun huis, in hun wijk of in hun straat. Over het laatstgenoemde punt dienen we samen met het CDA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft, Hart voor Delft, Volt en de SP een motie in. De motie roept het college op om bij uitvoering van de maatregelen uit de Adaptieve Mobiliteitsagenda met bewoners of andere belanghebbenden actief in gesprek te gaan over het aanscherpen of misschien wel verbeteren van de maatregelen. Dat betekent dus misschien ook dat we sommige maatregelen nu niet of niet meteen doorvoeren, omdat bewoners misschien andere, veel betere ideeën hebben. Bij de volgende update hopen we bovendien dat het college een concreter voorstel doet voor het betrekken van bewoners.

Alleen het zinnetje "Op projectniveau vindt participatie plaats" is in onze ogen te summier voor een onderwerp dat zo raakt aan de leefomgeving van onze wijkbewoners. Samen met het CDA, de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft hadden we ook een motie voorbereid over het zoeken naar een goedkoper alternatief voor het fietsecoduct. Het fietsecoduct stuit op heel veel weerstand van omwonenden, met name omdat het ten koste gaat van biodiversiteit, in de omgeving al acht onderdoorgangen voor onder andere padden en muizen liggen en een verlicht snelfietspad juist ten koste gaat van wat de aanwezige weidevogels nodig hebben, namelijk rust en een donkere omgeving. Volgens diverse belanghebbenden zijn via bestaande wegen en tunnels ook voldoende alternatieven mogelijk, maar in de reactie op vragen daarover heeft het college aangegeven dat er geen alternatieven voor het fietsecoduct mogelijk zijn. Dat zou het gevolg zijn van de subsidievoorwaarden voor de metropolitane fietsroutes. De subsidie voor die metropolitane fietsroutes wordt namelijk, zo blijkt nu, alleen verstrekt als we het fietsecoduct én de Gelatinebrug realiseren. Wat ons betreft zijn we daarmee als raad met handen en voeten gebonden. In ieder geval de vier genoemde fracties, waaronder dus de VVD, zijn behoorlijk verrast door deze afhankelijkheid. Dit is in onze ogen niet eerder zo gepresenteerd aan onze raad.

We hebben hierover daarom vanmiddag schriftelijke vragen gesteld, aanvullend op de vragen die het CDA al eerder had ingediend. We horen graag de antwoorden en zullen op basis daarvan bepalen welke acties we willen ondernemen. We zijn verder samen met de ChristenUnie en de PvdA mede-indiener van de motie Geef mensen met een beperking de ruimte. Dat is een mooie samenwerking, waarbij we uiteindelijk alle inwoners de mogelijkheid willen bieden om volledig deel te nemen aan de samenleving, want juist de groep mensen met een beperking mag een prominentere plaats krijgen in ons Mobiliteitsplan. Zij hebben een groot belang bij maatregelen in de openbare ruimte die de toegankelijkheid bevorderen. 75

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Dan de andere moties. Het verbeteren van de S-bocht - zo noem ik het maar even ondersteunen we van harte, net zoals de motie van de SP over het voorlopig uitstellen van het fietspad Mercuriuspad - Vulcanusweg. Tot slot bleek volgens mij al uit mijn interrupties dat wij de motie van onder andere de PvdA over bakfietsen overbodig vinden. Het is staand beleid. Aanbieders mogen die bakfietsen aanbieden, maar hebben daar nu blijkbaar zelf geen behoefte aan. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Ik heb een vraag over de motie van de VVD, de motie Maak een Mobiliteitsagenda met bewoners. Wij zijn natuurlijk voor meer participatie, maar we hebben het idee dat er best al veel participatie heeft plaatsgevonden. Wat verandert er precies met deze motie? Die vraag wil ik ook graag aan de wethouder stellen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Eigenlijk in navolging van wat GroenLinks vraagt: wie wilt u precies betrekken bij de participatie en hoe weegt u dan de inbreng van die partijen? Daar ben ik ook een beetje benieuwd naar. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Wat verandert er met onze motie? Ik hoop dat we met onze motie veel explicieter met elkaar en als raad uitspreken dat alleen het zinnetje "dat er participatie plaatsvindt" niet afdoende is voor zo'n ontzettend cruciaal onderwerp, een Mobiliteitsagenda waarvan zoveel bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden de impact gaan voelen.

Daarmee maken we het vooral expliciet en geven we het college echt de opdracht om hier uitvoering aan te geven. We hebben natuurlijk ook gehoord en bevestigd gekregen dat er op de achtergrond hartstikke veel gebeurt, maar maak dat expliciet zichtbaar voor ons als raad en daarmee voor onze inwoners. Dat is heel belangrijk voor dit specifieke onderwerp. Dan de heel concrete vraag wie we gaan betrekken en op welke manier. Ik denk dat dat heel afhankelijk is van het project, maar het voorbeeld van het fietspad en onze inspreker in de commissievergadering van vorige week lieten zien dat dit in theorie een heel kleinschalige ingreep of maatregel is - in dit geval het aanleggen van een klein deel van een fietspad maar dat dit in dit geval zoveel belanghebbenden raakt die er direct naast wonen, spelen en leven dat je misschien juist ook bij de wat kleinere maatregelen je echt goed moet afvragen wie de belanghebbenden zijn, daar een inventarisatie van moet maken en juist hen ook moet betrekken. Ik denk dus dat je maatwerk per project moet maken en leveren om te bepalen hoe en wanneer je dat gaat doen.

De heer VAN DER STEEG (PvdA): Een kleine vervolgvraag, misschien een gewetensvraag voor de VVD: als nou uit het participatietraject blijkt dat bewoners bijvoorbeeld voor minder auto's zijn, hoe gaat u daar dan mee om als Delftse VVD? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik denk oprecht dat inwoners niet zo snel zeggen dat ze voor minder auto's zijn. Ik hoop wel dat ze zeggen dat ze de leefbaarheid of de vergroening in de wijk heel belangrijk vinden. Dat is dan inderdaad een heel mooie uitkomst van zo'n gesprek met bewoners. Dan vind ik dat we daar, ook als VVD, naar moeten luisteren en daar iets mee moeten doen. Door de fracties van de VVD, het CDA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft, Volt, Hart voor Delft en de SP wordt motie 7.7.3 (Maak een Mobiliteitsagenda met bewoners e.a.) ingediend:

76

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

"Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 7 december 2023 bij de bespreking van de Adaptieve Mobiliteitsagenda update 2023. We stellen vast dat de Adaptieve Mobiliteitsagenda update 2023 zonder de inbreng van Delftse bewoners is gemaakt, omdat het college vindt dat bewoners of andere belanghebbenden in 2020 bij het Mobiliteitsplan voldoende hebben mee kunnen denken. We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: -

veel van de maatregelen en werkzaamheden in de Mobiliteitsagenda direct raken aan de leefomgeving van onze wijkbewoners; er sinds 2020 wellicht bij zowel het college als onze wijkbewoners aangescherpte inzichten zijn over (de uitwerking van) bepaalde mobiliteitsambities of vervoersbewegingen.

Wij vinden dat: -

-

-

het college voor het opstellen van de update van de Mobiliteitsagenda veel meer gebruik had moeten maken van de kennis en ervaring van bewoners, ondernemers of belangenverenigingen; het juist nu, bijna drie jaar na het vaststellen van het Mobiliteitsplan 2040, een gemiste kans is om niet goed te evalueren en met wijkbewoners en andere belanghebbenden in gesprek te gaan over hun ervaringen én ideeën voor de mobiliteit van de toekomst; het sowieso belangrijk is om goed in gesprek te blijven met onze stad over maatregelen die hen direct in hun leefomgeving raken.

We geven het college opdracht om: -

-

-

bij de uitvoering van de maatregelen uit de Adaptieve Mobiliteitsagenda update 2023, waar mogelijk en/of nuttig, met bewoners of andere belanghebbenden in gesprek te gaan over de ideeën die zij hebben voor het aanscherpen of verbeteren van de maatregelen; in aanloop naar de volgende update van de Adaptieve Mobiliteitsagenda een voorstel te doen voor hoe bewoners, ondernemers en/of belangenverenigingen over mobiliteitsmaatregelen mee kunnen denken, en daarbij gebruik te maken van de ervaringen vanuit de hier bovenstaande (eerstgenoemde) opdracht; de raad over de uitkomsten van de twee hierboven genoemde opdrachten te informeren,

en we gaan over tot de orde van de dag." De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ergens is het toepasselijk dat de Mobiliteitsagenda in de feestmaand december wordt besproken, want het debat vorige week in de commissie had veel weg van het voorlezen van verlanglijstjes van alle politieke partijen. Voor het CDA staat hoog op het lijstje dat mobiliteit het kunnen deelnemen aan de samenleving of, zoals collega Van der Steeg dat noemt, aan het leven moet ondersteunen. Dat betekent: de voetganger, de kwetsbaarste verkeersdeelnemer, vaak op 1, maar ook rekening houden met mensen voor wie een auto noodzakelijk is om aan de samenleving deel te kunnen nemen, bijvoorbeeld omdat ze even niet de fiets kunnen pakken, omdat 700 meter lopen voor hen te ver is, omdat ze geen goede ov-verbinding in de buurt hebben of omdat ze mantelzorg aan 77

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

huis ontvangen die met de auto komt. Dat geluid zullen we blijven verkondigen, maar vandaag hebben we hier geen motie over. We dienen vandaag ook geen motie in over het fietsecoduct en de metropolitane fietsroute tussen Delft en Rotterdam Alexander. De collega van de VVD, mevrouw Van den Berg, heeft het al uitgebreid daarover gehad. Een paar weken geleden stelde ik schriftelijke vragen over nut en noodzaak van het fietsecoduct, omdat er naar onze mening prima alternatieven liggen die waarschijnlijk veel goedkoper zullen zijn. Ik merkte in de commissie veel bijval, niet in de laatste plaats blijkens de reacties van omwonenden en belanghebbenden. Afgelopen week kwam inderdaad informatie boven tafel waaruit zou blijken dat er een soort koppelkoop gedaan is en dat de subsidie voor de Gelatinebrug afhangt van de komst van dat fietsecoduct. Voor ons is dat reden om met de ChristenUnie, de VVD en Onafhankelijk Delft schriftelijke vragen in te dienen, omdat we het naadje van de kous willen weten voordat we hier politieke conclusies uit trekken. We zijn wel mede-indiener van de motie van de SP, waarin we zeggen dat wat ons betreft het fietspad tussen het Mercuriuspad en de Vulcanusweg op dit moment niet nodig is. De bewoners maken zich terecht zorgen over de leefbaarheid en de veiligheid en voelen zich niet gehoord door de gemeente.

De motie vraagt om dit plan voorlopig niet uit te voeren, ook omdat hier een alternatief om de hoek ligt. Dat niet gehoord voelen geldt ook voor bewoners van de wijk Delftzicht. De inspreker namens die wijk merkte in de commissie terecht op dat het vijf jaar geleden is dat een ruime meerderheid van de raad een motie van het CDA, mede ingediend door bijna alle andere partijen, aannam waarin zorgen werden uitgesproken over de ontsluiting van deze wijk, in het bijzonder bij wat "de S-bocht" is gaan heten. De bewoners hebben hun hand uitgestoken en hebben aangegeven graag mee te willen denken om te zoeken naar oplossingen. De wethouder heeft weliswaar gezegd in gesprek te willen gaan, maar de motie die we indienen, gaat een stap verder: niet alleen praten, maar ook echt zoeken naar oplossingen en mogelijkheden om de situatie te verbeteren en de raad hierover informeren. Beide situaties geven aan dat de stad zit te springen om meer betrokkenheid en participatie bij dit onderwerp mobiliteit, dat alle Delftenaren aangaat. Daarom zijn we mede-indiener van de motie van de VVD, die vraagt om waar mogelijk met bewoners en andere belanghebbenden in gesprek te gaan over ideeën die zij hebben om voorstellen aan te scherpen en maatregelen te verbeteren.

Tot slot zijn wij mede-indiener van een motie van de ChristenUnie en andere fracties over ruimte geven aan mensen met een beperking, maar die zal straks ongetwijfeld toegelicht worden. Die eer laat ik dus aan de ChristenUnie. Door de fracties van het CDA, de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie 7.7.4 (Betrek buurt bij verbeteren ontsluiting Delftzicht) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 8 december 2023 bij de bespreking van Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 Update 2023. Als gemeenteraad van Delft stellen we vast dat: -

verkeer dat via de Nieuwe Gracht van en naar de wijk Delftzicht wil rijden, tweemaal het drukke fietspad Mercuriuspad moet kruisen; fietsers hier de ene keer voorrang hebben en de andere keer juist niet.

78

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

We hebben daarbij nagedacht over en houden rekening met het volgende: -

-

-

het Mercuriuspad is een druk fietspad dat door de bouwplannen en bouwactiviteiten van Delft in de omgeving nog drukker gaat worden; het hierdoor steeds lastiger wordt voor bewoners en bezoekers van Delftzicht om veilig tweemaal dit fietspad te kruisen; de voorrangssituatie in de S-bocht in de praktijk vaak tot verwarring bij fietsers, voetgangers en automobilisten leidt, waardoor er ongewenste c.q. gevaarlijke verkeerssituaties kunnen ontstaan; de gemeenteraad in november 2018 een motie heeft aangenomen die het college oproept rekening te houden met een extra ontsluiting van de Engelsestraat naar de Nieuwe Gracht, ten noorden van Veld 7, waardoor het fietspad niet meer gekruist hoeft te worden, en deze ontsluiting te realiseren mocht de verkeerssituatie in de toekomst daar aanleiding toe geven; vooruitlopend op een eventuele extra ontsluitingsweg er andere mogelijkheden zijn die de veiligheid in de S-bocht kunnen verbeteren, zoals het plaatsen van een (tijdelijke) VRI-installatie.

We vragen het college om op grond van het bovenstaande: -

met actieve deelname van de bewoners van Delftzicht te zoeken naar mogelijkheden om deze veiligheidssituatie bij de S-bocht te verbeteren; de raad te informeren over de maatregelen die genomen gaan worden,

en gaan over tot de orde van de dag." De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Het Mobiliteitsplan blijkt een complex verhaal, evenals de update. We hebben als raad dit plan in 2020 goedgekeurd. Die goedkeuring omvat het geheel en de details. Dat is zo, maar de structuur en de onderliggende verbanden kennen we onvoldoende. In debatten wordt soms en passant duidelijk welke verbanden er zijn. Het Mobiliteitsplan ziet eruit als een mooi borduurwerk, maar de achterkant van dat borduurwerk vertelt het verhaal hoe het in elkaar is gezet. Dat is de reden waarom er later moties over komen, zoals nu, want we willen het liefst ook de achterkant doorgronden. Daarom heeft het CDA schriftelijke vragen gesteld en zijn er vanmiddag technische en schriftelijke vragen gesteld, zoals door de twee voorgaande sprekers is toegelicht. Waarom willen we antwoorden op die vragen? Omdat we gewoon willen weten hoe het in elkaar steekt. Dat is voor ons als raadsleden sowieso van belang, want als wij vragen van bewoners krijgen, moeten wij echt het juiste verhaal kunnen vertellen. De motie die de ChristenUnie als eerste indient, de motie Geef mensen met een beperking de ruimte, vraagt het college om meer te zeggen over wat het in de openbare ruimte doet en heeft gedaan voor mensen met een beperking. Laten weten wat de gemeente doet is echt van belang. Dat kan in gedetailleerde overzichten.

Dat kan door van mensen met een beperking een zelfstandige gebruikerscategorie te maken naast automobilist, fietser en voetganger. Dat kan met een aparte categorie melding in het systeem van meldingen openbare ruimte, zoals de BuitenBeter-app. Dat kost tijd, capaciteit en geld. Daarom is de motie zo opgesteld dat de gemeente een samenvatting kan geven in haar eigen woorden en met een zelfgekozen diepgang en detaillering. Wethouder, bepaal dat vooral zelf. Ik hoop dat deze boodschap overkomt. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Wij staan helemaal achter het idee van deze motie, maar in de laatste opdraging heeft u het over betrekken bij de Kadernota en de begroting. Wij vragen ons af waarom precies en wat dit precies toevoegt aan het doel dat u heeft. 79

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): In deze raad wordt regelmatig betoogd dat de Kadernota en de begroting de belangrijkste momenten zijn waarop wij als raad invloed kunnen uitoefenen. Ook kijkend naar allerlei onderwerpen die daarin naar voren komen, zou het mooi zijn om daarin ook een alinea over dit onderwerp op te nemen. Daarom is dat benoemd. Ik wil het nog heel even over de andere moties hebben of eigenlijk niet meer, want daar is ruim voldoende over gezegd. Het enige wat ik daaraan wil toevoegen, geldt volgens mij voor alle moties, namelijk dat zij het doel hebben om plannen beter te maken. Daarom staan wij positief tegenover deze moties. Door de fracties van de ChristenUnie, de PvdA, de VVD en het CDA wordt motie 7.7.5 (Geef mensen met een beperking de ruimte) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 7 december 2023 bij de bespreking van de Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 Update 2023. We stellen vast dat: • • • • • • •

volgens het RIVM 10% van de Delftenaren een vorm van mobiliteitsbeperking kent; er mensen uit Delft verhuisd zijn naar een gemeente waar zij een inclusiever beleid ervaren; mensen met een (mobiliteits)beperking ook dagelijks gebruikmaken van de openbare ruimte; de uitgangspunten van Shared Space zich op het eerste gezicht lastig lijken te verenigen met de eisen die voor slechtziende en blinde mensen worden gesteld aan een toegankelijke openbare ruimte; de inrichting van de openbare ruimte in grote mate bepaalt in hoeverre mensen met een beperking zich zelfstandig kunnen bewegen; er juist door mensen met een beperking grote waarde wordt gehecht aan zelfstandigheid; de Street Health Indicators (Mobiliteitsplan 2024 blz. 19) gericht zijn op de algemene gezondheid en aantrekkelijkheid van looproutes.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: • • • • •

de verandering van Nederland van een verzorgingsstaat naar een maatschappij, waarin zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, eigen regie en participatie vooropstaan; de lokale inclusieagenda, die in de maak is; het Mobiliteitsplan 2040, waarin de gemeente vertelt periodiek een schouw uit te voeren waarbij zij de openbare ruimte test op toegankelijkheid voor mensen met verschillende soorten beperkingen; het Mobiliteitsplan 2040, waarin staat dat de gemeente haar projecten in de openbare ruimte zo veel mogelijk inricht volgens CROW-richtlijnen die gericht zijn op het vergroten van de toegankelijkheid; de sociale aspecten van mobiliteit, zoals beschreven in hoofdstuk 9 van het Mobiliteitsprogramma 2040.

80

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

We vinden dat: • • •

het belangrijk is ervoor te zorgen dat alle inwoners de mogelijkheid hebben om volledig deel te nemen aan de samenleving; kwetsbare verkeersdeelnemers als ouderen en mensen met een fysieke of cognitieve beperking, maar ook laaggeletterden, dyslectici en kinderen baat hebben bij maatregelen die toegankelijkheid bevorderen; de groep mensen met een beperking qua aandacht een prominente plaats mag hebben in het Mobiliteitsplan.

We vragen het college om: •

• •

eens per jaar een samenvatting te geven van de uitkomsten van de periodieke schouwen (Mobiliteitsplan 2040 blz. 37) en de gesprekken met het toegankelijkheidsnetwerk Delft. Het college laat zo de aandacht zien die de gemeente geeft aan inwoners met een beperking; niet alleen trottoirs geschikt te maken voor mensen met een beperking (Mobiliteitsplan blz. 47), maar daar ook bij de inrichting van een shared space rekening mee te houden; bovenstaande punten terug te laten komen in de Kadernota 2024 en begroting vanaf 2025 en de volgende update van de Adaptieve Mobiliteitsagenda,

en gaan over tot de orde van de dag." Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik spreek ook een beetje namens mijn buurman. De VOORZITTER: Ja hoor, doe maar. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Gedeelde smart is halve smart. We hebben de insprekers in de commissievergadering gehoord. We hebben daar gemerkt dat de Mobiliteitsagenda een kleine ruimte in beslag neemt om een fietspad aan te leggen van een paar meter, terwijl er voldoende fietsruimte rond de flats aanwezig is. Daarnaast komt daar aan de zijkant van de flatgebouwen een vluchtdeur. Veel bewoners gebruiken de deuren ook om met hun fiets naar buiten te gaan. Hun veiligheid is hier in het geding. Deze bewoners willen overigens de kleine stukjes groen gebruiken om die met de buurtkinderen en de buurtbewoners te bewerken. Dat wordt nu met deze agenda afgepakt. Vandaar de motie om dit plan vooralsnog niet uit te voeren. De heer ANALIKWU (D66): Ik wilde deze vraag eigenlijk stellen aan de eerste indiener van de motie, maar omdat mevrouw De Koning nu ook namens de SP het woord voert, stel ik de vraag aan mevrouw De Koning. De wethouder heeft toegezegd in gesprek te gaan met de bewoners van de flat. Loopt deze motie niet te veel vooruit op dat gesprek? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Nee, ik denk niet dat wij vinden dat zij vooruitloopt op dat gesprek.

Wij denken eerder dat de wethouder deze onderdelen dan mooi mee kan nemen in het gesprek met de bewoners om inderdaad te kunnen zien dat de veiligheid van de bewoners daar in het geding is en dat de kinderen daar met de buurtbewoners buiten heerlijk met het tuintje kunnen werken en daardoor ook wat meer van de natuur genieten. De heer ANALIKWU (D66): Ik stelde die vraag natuurlijk niet zomaar, want de hier door mevrouw De Koning genoemde gedachte klinkt alleszins redelijk. Dit zijn ook logische 81

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

gedachten om mee te geven voor het ingaan van een open gesprek, maar het punt bij deze motie is juist dat ook de uitkomst van het gesprek eigenlijk al vastligt. Is mevrouw De Koning het daar niet mee eens? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Wij zijn op zich niet tegen eventuele alternatieven, maar wij hebben gezien dat op de alternatieve route die wordt voorgesteld, destijds ook door de inspreekster, de parkeerplaatsen van X-Ray, PoortMeesters en Mercury aansluiten, evenals het parkeerterreintje bij de Mall en niet te vergeten het industrieterreintje bij de Neringstraat. Bent u niet bang voor veiligheidsissues als daar ook nog een heleboel fietsers bij komen? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik zou daar wel bang voor worden als er van die bakfietsen met snelheid langs gaan komen en met verbouwingsmeubilair en dergelijke opgeslagen. Om antwoord te geven op de vraag van D66: op dit moment is er besloten dat er gewoon een fietspad gaat komen. Vindt u dat dan niet erg? Dat ligt wel al vast. Waarom mogen we dan niet alvast vastleggen waar het gesprek met de bewoners eigenlijk over moet gaan? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik vind dit een onbevredigend antwoord op mijn vraag. Om even in te gaan op die bakfiets: die is ongeveer 50 kilo, maar zwaardere auto's gaan al naar 3,5 ton. Bovendien gaat een bakfiets 25 kilometer per uur, terwijl een auto al gauw harder gaat dan dat.

De vraag blijft dus staan hoe u kijkt naar eventuele veiligheidsissues. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): We hebben het nu over een paar meter tussen twee flats in. Ik heb het niet over de Neringstraat, die breder is, waar nu nog gebouwd wordt en waar dus bouw- en werkverkeer is, maar dat is straks weer weg. Dan zal er misschien best een fietsstraat van gemaakt kunnen worden, maar dat is een andere motie. De heer ANALIKWU (D66): Ik kan het punt niet loslaten dat mevrouw De Koning er eigenlijk geen zin in heeft dat de wethouder in gesprek gaat met de bewoners. Ik heb de motie er nog even bij gepakt. Die roept volgens mij toch op om dat stuk fietspad daar niet neer te leggen. Dan vraag ik me eigenlijk af of mevrouw De Koning wil dat de wethouder niet in gesprek gaat met de bewoners, als dat toch niet meer hoeft. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Het zou heel fijn zijn als de wethouder in gesprek gaat met de bewoners; de wethouder dus, niet de ambtenaren, want die zijn daar al geweest en die hebben wel geluisterd, maar hebben het waarschijnlijk niet verwerkt. Dat staat hier ook in: evalueren of deze extra fietsverbinding echt noodzakelijk is. Dat moet in het gesprek tot uitdrukking worden gebracht.

Waarom dat kleine stukje groen afpakken dat de buurt cohesie kan brengen? Waarom wordt dat afgepakt van de buren en de bewoners die daar in dat stukje zitten? Dat zien wij echt niet zitten. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Ik woon toevallig ook net naast dit fietsstukje op de Röntgenweg. Volgens mij is er prima een fietspad te maken zonder het groen te vernielen. Ik snap deze motie dus niet zo goed. Hoe kijkt Hart voor Delft hiertegen aan? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik denk dat een heleboel partijen niet bij de wijk rond geweest zijn. Daar hebben we toen kunnen kijken bij het tuintje en hebben we kunnen zien hoe groot die tussenruimte is. Anders was ik er misschien ook niet op ingesprongen, maar omdat die veiligheid … Mevrouw Romeijnders, ik heb nog 6,5 minuut. Wat dat betreft kunnen we nog wel even doorgaan, hoor.

82

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Zoals ik dus zei: ik woon er echt naast. Ik weet dus heel goed waar het is. Ik snap dit dus niet. De VOORZITTER: Dat stellen we dan gewoon vast. Anders vervallen we in herhaling. Mevrouw Romeijnders kan nu, als zij wil, gebruikmaken van haar termijn. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks vindt dat deze update van de Mobiliteitsagenda, gericht op het verbeteren van bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid, een cruciaal onderdeel is van onze missie om Delft te transformeren tot een duurzame en leefbare stad. Door de stad voetgangersvriendelijker te maken zetten we een significante stap voorwaarts in de overgang naar een schone en slimme stad. Bovendien benadrukt GroenLinks het belang van een toegankelijke en inclusieve openbare ruimte. We zijn daarom zeker van plan om de motie Geef mensen met een beperking de ruimte te steunen. Een verbeterde toegankelijkheid in Delft zal niet alleen de levenskwaliteit van mensen met een beperking verhogen, maar maakt de stad ook aangenamer en toegankelijker voor iedereen. De motie Maak een Mobiliteitsagenda met bewoners van de VVD: we steunen de oproep tot meer participatie. Ook meer inzicht daarin steunen wij van harte. Bedankt voor de opheldering van mijn interrupties. De heer ANALIKWU (D66): Voorzitter. Ik zal niet de hele termijn uit de commissie overdoen.

Ik beperk me nu dus tot de moties. Ik begin met de problemen rondom de S-bocht bij de Engelsestraat. In de commissievergadering had D66 aangekondigd met een motie te komen in de raadsvergadering. Dat doen we uiteindelijk niet, want na navraag bij de griffie bleek dat de wethouder heeft toegezegd met bewoners van Delftzicht in gesprek te gaan. Ik kon het niet helemaal goed terugvinden in de opname. Ter check zou ik de wethouder dus graag willen vragen of het klopt dat zij dit heeft toegezegd, zodat dit ook duidelijk in het verslag terugkomt. Als dit zo is, lijkt dat mij voldoende reden om vervolgens niet de motie van het CDA over dit punt te steunen, omdat die nog een stapje verder gaat. De heer VALK (CDA): De motie gaat inderdaad een stapje verder, zoals de heer Analikwu terecht zei. De motie zegt niet alleen "ga in gesprek", maar "ga in gesprek over oplossingen". U zegt nu eigenlijk dat dat voor u een stap te ver gaat. Maar waar moet de wethouder dan over in gesprek gaan met die bewoners? De heer ANALIKWU (D66): Dat is een interessante vraag. Als ik u was, zou ik die ook zeker aan de wethouder stellen, maar wij weten dat er, zoals ook naar voren is gekomen in de commissievergadering, nu nog monitoring loopt met de vraag hoe veilig de situatie is.

Aan de ene kant heb je het veiligheidsgevoel van bewoners en aan de andere kant heb je cijfers die zeggen dat het voorlopig eigenlijk nog best wel meevalt. Het lijkt mij dus ten eerste goed om in gesprek te gaan met bewoners over die mismatch tussen die ervaring en die cijfers. Vervolgens komt pas de vraag aan bod of er moet worden ingegrepen met extra maatregelen. Het lijkt mij, zoals ik ook bij de motie van de SP heb gezegd, eigenlijk een beetje voorbarig om nu al gelijk te zeggen wat de uitkomst zou moeten zijn van het eerste deel van het gesprek. De motie van de PvdA over deelbakfietsen is op zich sympathiek, maar ik ben benieuwd naar de reactie van de wethouder op deze motie, want wat is er nu eigenlijk al mogelijk en in hoeverre voegt deze motie iets toe? Ik heb al eerder dingen gehoord, ook van mevrouw Van den Berg. Daar kan ik me eigenlijk best goed in vinden. Ik ben dus nog wel benieuwd wat deze motie daadwerkelijk toevoegt. 83