Handelingen raadsvergadering 10 november 2022

draagt het college op: • • •

•

in samenwerking en in overleg met ten minste 5 scholen in Delft via een pilot in kaart te brengen welke onveilige punten in het verkeer ervaren worden in een straal van 100 meter om de school en hierbij actief de schoolkinderen te betrekken; middelen voor deze pilot eventueel te dekken vanuit de Adaptieve agenda MPD; de uitkomsten van deze pilot als basis te gebruiken voor een plan om onveilige punten te verbeteren in de stad waardoor meer kinderen zelfstandig naar school kunnen fietsen en dit in nauwe samenwerking en overleg met de scholen en kinderen verder vorm te geven; de uitkomsten van de bovengenoemde pilot te delen met de gemeenteraad,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van D66, Volt, de ChristenUnie, de SP, GroenLinks, de PvdA en de VVD wordt motie 4.1.36 (Meer energieklussers tegen energiearmoede) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 10 november 2022 ter bespreking van het agenda punt Begrotingsbehandeling 2023-2026 (nr. 2239504), constaterende dat: • • •

in de Programmabegroting 2023-2026 staat dat de Delftse energiecoaches van 015 Duurzaam vanaf december worden uitgebreid met 3 fte energieklussers; in Delft 11.000 mensen in energiearmoede leven; de gemeente met het huidige energieklussersbeleid slechts 1.500 mensen helpt;

overwegende dat: • • • •

de energietransitie een collectief doel is en wij daarom andere Delftenaren willen helpen een duurzame stad te realiseren; de stad dit kan doen door mensen die in energiearmoede leven te helpen; door de geopolitieke ontwikkelingen de energieprijzen enorm zijn gestegen en daardoor de noodzaak om het gebruik van gas en fossiele brandstoffen te verlagen nog groter is geworden; de energieprijzen nu zo hoog zijn dat we niet kunnen wachten tot de besluitvorming in 2023;

verzoekt het college:

61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• •

het aantal energieklussers vanaf februari te verdubbelen naar 6 fte, zodat er voldoende tijd is hen op te leiden; de kosten te dekken uit de tweede SPUK-gelden tegen energiearmoede."

De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Wat hier gebeurd is, is wat mij betreft wel bijzonder. Na de verkiezingen - die al een tijd geleden lijken te zijn, maar het is toch nog geen jaar geleden - kwamen we een gezamenlijk antwoord van de oppositie op het coalitieakkoord. Dat leidde tot een raadsconferentie. Daar kwam ik in een groepje terecht waarin we met de benen op tafel spraken over het isoleren van woningen. Daar, aan die tafel, kwamen we op het plan dat ik nu "ISODelft" noem. Iedere keer als de SP het nu over ISODelft heeft, komen we met dat verhaal over de riolering. Ik neem aan dat iedereen dat verhaal nu wel kent. De kern van het verhaal is dat de riolering collectief en niet individueel is aangelegd. Waar ik heen wil, is dat we het isoleren van zo veel mogelijk woningen ook collectief moeten doen. Dan bedoel ik ook: collectief in de raad. Zoals gezegd: het oorspronkelijke plan kwam uit de raadsconferentie. STIP heeft meegeschreven aan de motie, maar dient haar niet mede in. Dat maakt me eigenlijk niet eens zoveel uit. Meneer Van der Woerd van de ChristenUnie roept op om de kennis en kunde van de oppositie te gebruiken. Dit is zijn kans. Het gaat er niet om dat het plan dat in de toelichting van de motie ISODelft staat, tot op de letter wordt uitgevoerd.

Het gaat er in deze motie om dat we gezamenlijk - coalitie, ambtenaren en inwoners - tot een plan komen waarmee we collectief zo snel en goedkoop mogelijk zo veel mogelijk woningen in Delft gaan isoleren die anders niet geïsoleerd zouden worden. Of dat in een stichting gebeurt, zoals GroenLinks voorstelde, door de gemeente of door corporaties, maakt nu niet uit. Dat gaan we later uitwerken; daar laat deze motie ruimte genoeg voor. De motie ISODelft geeft de wethouder de ruimte om met het Isolatieplan nog meer uit te pakken. Het is een extra duwtje in de rug, zodat we in Delft concreet aan de slag kunnen om zo veel mogelijk woningen te gaan isoleren. Ik reken dan ook op de steun van alle partijen in deze raad, maar met name van de partijen die het klimaat of de bewoners van tochtige huizen hoog op de agenda hebben staan. Het is niet eng om een keer over het hek te springen. Iedereen is welkom aan onze kant. Stem voor de motie ISODelft. Daarna mag iedereen weer terugspringen, als ze dat willen. Mevrouw KOELEWIJN (ChristenUnie): Ik vind het echt heel mooi klinken en het lijkt me op zich een heel goede aanpak, maar ik denk dat deze aanpak veel geld gaat kosten. Ik vraag me af of u ideeën heeft waar we dat geld vandaan kunnen halen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik heb daar zeker ideeën over. Er komt via allerlei fondsen heel veel geld deze kant op voor het isoleren van woningen.

Niet alleen wij maar ook de landelijke overheid vinden dit een belangrijke taak. Daarnaast denk ik dat je met deze methode een soort hefboomconstructie kan gebruiken. Omdat het eigenlijk een fonds is tenminste, zo heb ik het in gedachte; het kan nog alle kanten op en dat maakt het lastig wordt het uiteindelijk terugbetaald. Dan zou je zelfs geld bij kunnen lenen bij banken, waardoor je het fonds groter kan maken. Dan ligt het risico wel bij ons. Maar goed, je kan allerlei constructies toepassen. Jullie zijn welkom om mee te denken. Zoals jullie merken, heb ik er al over nagedacht en volgens mij gaat het helemaal goed komen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Er moet mij iets van het hart. Ik heb mijn best gedaan en meerdere malen contact met de SP gezocht over een dergelijke motie. Ik heb bijna nul reactie gekregen. Ik vind het erg jammer dat ik hier verder niet over van gedachten heb kunnen wisselen met de SP. Ik hoop toch echt dat we beter kunnen gaan samenwerken over dit soort dingen.

62

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De heer VAN DER SLUIS (SP): Dat klopt. Die keer dat wij hier met z'n allen aan tafel zaten met onze benen over elkaar, was hier. Daar was u bij. Daarna heb ik ook met u gesproken. Ik denk dat ik u daarna de eerste opzet ook gemaild heb. Daarna heb ik niet zo veel meer van u gehoord. Dat vind ik jammer. O ja, ik heb ook een berichtje van u gehad. De VOORZITTER: Meneer Van der Sluis, mag ik u vragen om via de voorzitter te spreken? U heeft van mij in ieder geval geen berichtje gehad. De heer VAN DER SLUIS (SP): Sorry. Ja, ik raak helemaal in de war. Ik heb daarvoor ook een appje gehad en daarna heb ik u de eerste opzet gemaild. Daarna heb ik niks meer gehoord. Dat vind ik jammer, maar iedereen is welkom; laat dat duidelijk zijn. Excuses als dat misgegaan is. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Ik vraag me af waarom de SP geen koppeling heeft gemaakt met het Nationaal Isolatieprogramma of met de energietransitie die we hier in Delft gaan doormaken en waarom de SP niet wil aansluiten bij de Werkgroep Energietransitie. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik denk dat ik wel van plan ben om bij die groep te zitten. Dat is ook een goede manier om het hierover te hebben, want zoals ik al zei, willen we zo veel mogelijk samenwerken met elkaar. Ik denk dat het een aanvulling is of een aanvulling kan worden op het plan waarmee de wethouder gaat komen.

Ik zie dit niet echt als een concurrentie tussen die twee. Volgens mij moet het één geheel worden. Door de fracties van de SP, Volt en Onafhankelijk Delft wordt motie 4.1.39 (ISODelft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • • • • • • •

de Delftse riolering niet is aangelegd door Delftse burgers ieder hun eigen stukje te laten graven; we nu voor de immense opgave staan om alle woningen in de stad te isoleren; het college, ambtenaren en gemeenteraad hecht zullen moeten samenwerken om dit voor elkaar te krijgen; de gemeente Delft in Q1 van 2023 het Lokaal Isolatieplan Delft zal presenteren; verduurzaming van huizen veel sneller kan en moet volgens onderzoek van TNO en volgens minister De Jonge het tempo omhoog moet; de stijgende energielasten op termijn voor financiële nood zorgen bij 9% tot 15% van de huishoudens; het versnellen van de verduurzaming van Delftse corporatiewoningen op korte termijn zowel de CO2-uitstoot verlaagt als energiearmoede onder Delftenaren bestrijdt; de gemeente Zutphen zo'n 360 huishoudens helpt hun woning te verduurzamen en hiervoor bijna € 1.200.000 uittrekt;

overwegende dat het programma 'ISODelft' een goede manier is om concreet aan de slag te gaan met het isoleren van huizen (zie toelichting);

63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

draagt het college op: • • • •

te onderzoeken hoe en in welke vorm het in de toelichting beschreven programma 'ISODelft' uitgevoerd kan worden; de gemeenteraad actief te betrekken bij dit onderzoek; de uitkomst van het onderzoek te verwerken in een concreet plan; het resultaat tegelijkertijd met het Lokaal Isolatieplan Delft te overleggen aan de gemeenteraad,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de SP, Hart voor Delft, de VVD en Onafhankelijk Delft wordt motie 4.1.40 (Stop Studentenhotels) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022, constaterende dat, • • • •

de TU Delft enorme groeiambities heeft en van 25.000 naar 40.000 studenten wil groeien; een groot deel van deze studenten uit het buitenland komt en gehuisvest moet worden; door het algemene woningtekort investeerders op allerlei manieren proberen te profiteren van de schaarste; een van de deze manieren het studentenhotelconcept is;

overwegende dat: • • • •

studentenhotels schaarse ruimte in de stad gebruiken van ontwikkeling van peperdure woonruimtes zoals XIOR; de woningen in de praktijk slechts kort bewoond (soms als short stay) kunnen worden en alleen voor een selecte groep studenten betaalbaar zijn; de bedrijven achter studentenhotels megawinsten maken, zoals XIOR € 82 miljoen winst heeft gemaakt in 2021; de raad voortdurend signalen krijgt over misstanden zoals onoverzichtelijke afrekeningen en onterecht gerekende kosten zoals in Camelot het geval was in 2020;

draagt het college op; • • •

zich uit te spreken tegen de wanpraktijken van studentenhotels; na te gaan of een verbod ingesteld kan worden voor de ontwikkeling van nieuwe studentenhotels en vergelijkbare concepten en dit in gang te zetten; onderzoek te doen naar methodes om wanpraktijken door studentenhotels aan te pakken,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de SP, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en Volt wordt motie 4.1.41 (Meer sociale woningen in Delft) ingediend:

64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

"De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022, constaterende dat: -

er een groot tekort is aan (betaalbare) woningen in Nederland en in Delft in het bijzonder; in de Woonmonitor van 2021 slechts 17% van de nieuwe woningen sociale huurwoningen zijn; de gemeente Delft zich tot doel heeft gesteld om 33% van de woningvoorraad uit sociale huurwoningen te laten bestaan; wijken met een diverse bevolkingssamenstelling een betere leefbaarheid hebben;

overwegende dat: -

-

in een welvarend land als Nederland de beschikking hebben over fatsoenlijke en betaalbare woonruimte een vanzelfsprekendheid zou moeten zijn; de nieuwe Woonvisie momenteel in ontwikkeling is en nog geen kaders heeft meegekregen van de raad, terwijl het oplossen van het tekort urgent is en de noodzaak van oplossingen breed gedragen; het vaststellen van een minimumpercentage sociale huur bij nieuwbouw kan helpen als uitgangspunt bij nieuw woonbeleid;

spreekt uit dat in nieuwe bouwplannen waar een redelijke hoeveelheid woningen wordt voorzien, minimaal 33% van de woningen sociale huurwoningen zal zijn; verzoekt het college om dit minimumpercentage voor nieuwe bouwplannen ook te verwerken in de Woonvisie die momenteel ontwikkeld wordt, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Voorzitter. Vanavond bespreken we de begroting. We zullen kort onze reactie geven op de vele moties. Daarvoor zal ik het woord ook aan een aantal van mijn collega's doorgeven. GroenLinks is de eerste indiener van twee moties, ten eerste de motie Handelingsperspectief incidentele middelen, die uit de raadsconferentie is voortgekomen en door een groot aantal partijen mede wordt ingediend. In de motie roepen we op om ook tijdens het jaar een manier te ontwikkelen om integraal de goede afweging te kunnen maken als tijdelijk extra middelen onze kant opkomen, met als doel om de stad ook in deze tijden stabiel te kunnen besturen. Daarnaast dienen we de motie Onderzoek zon op dak bij Delftse scholen in, met als doel schoolbesturen een klein zetje te geven om op daken van Delftse scholen zonnepanelen en mogelijk sedum of andere duurzame functies te leggen en door middel van een haalbaarheidsonderzoek voor het komende jaar tien scholen daarvoor te benaderen.

De vraag daarbij is om daarna het programma te evalueren en met een voorstel te komen voor hoe dit initiatief verder opgeschaald kan worden. De heer VALK (CDA): De motie roept tot een onderzoek van € 80.000 tot € 100.000 op. Dat is nogal een onderzoek. Ik klikte vol enthousiasme op de bijgevoegde link van schooldakrevolutie.nl. Daar zie ik het ene na het andere project dat al gerealiseerd is, zoals een enorm zonnedak op het Adelbert College en 863 zonnepanelen voor RSG ’t Rijks. Zo gaat het pagina na pagina door. Mijn vraag is dus waarom GroenLinks en andere indieners 65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

€ 100.000 aan een onderzoek besteden en waarom we niet gewoon voor € 100.000 zonnepanelen kopen voor scholen. Dat is pas een stap zetten voor duurzaamheid. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Dank u wel voor uw vraag. Ik heb de afgelopen dag een aantal telefoontjes over precies de financiële kant gekregen. Als u mijn inbreng heel even had afgewacht, had ik dat ook toegelicht, want daar is inderdaad veel onduidelijkheid over. De kosten voor zo'n haalbaarheidsstudie zijn € 2.000 per school. Het gaat dus in totaal over € 20.000. Ik had echter de vraag uitgezet hoeveel het zou kosten. Daarbij werd aangegeven dat daar ook extra ambtelijke capaciteit voor nodig is. Met het fulltime inhuren van een ambtenaar zit je rond de € 70.000. Vandaar dat het bedrag op dat totaal uitkomt. Ik wil het college echter ook vragen om kritisch te bezien of in de uitwerking inderdaad een fulltime inzet van een ambtenaar nodig is, maar dat we hierop extra inzet moeten plegen, is wel duidelijk. Het bedrag dat hier staat, is dus een ruwe inschatting en betreft niet een exacte toezegging. Daarom is het een motie. De heer VALK (CDA): Dat is natuurlijk geen antwoord op mijn vraag. Mijn vraag was waarom er geld, heel veel geld, moet worden uitgetrokken voor een onderzoek. We hebben het afgelopen jaar al heel veel onderzoeken gedaan naar de haalbaarheid van zonnepanelen.

Ik denk dat we elk jaar een of twee moties aannemen om weer een onderzoek te doen. Wanneer gaan we gewoon een keer beginnen met het kopen van zonnepanelen om die op daken te leggen? Ik heb al eerder gezegd: geen papier, maar panelen. Dat is wat er voor duurzaamheid nodig is. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Dat ben ik geheel met u eens. Het gaat hier om tien scholen. Wij kunnen daar niet de zonnepanelen op gaan leggen. Daar gaan de schoolbesturen zelf over. Wij stellen dus voor om juist een zetje in de rug te geven om te zorgen dat die scholen daadwerkelijk die zonnepanelen op de daken gaan leggen, want dat is wat er nodig is. Verder dienen we de moties over energieklussers en over zonnepanelen op monumenten en beschermd stadsgezicht mede in. Over de laatstgenoemde hebben we nog wel wat vragen. Het doel is om de energietransitie hiermee te versnellen. We vragen ons af of de regels wel maximaal zijn opgerekt en of daarmee de ruimte kan worden gevonden om dit ruimer toe te bedelen, want we willen natuurlijk zo veel mogelijk zon op daken. Verder dienen we de door mijn collega van het CDA toegelichte motie Achter de gevel tot achter de gevel mede in. Dat was een mooie samenwerking en is ook vanuit de raadsconferentie ontstaan. De heer VAN RIJN (VVD): U stelt vragen over een motie die u zelf mede-indient.

Waarom stelde u die vragen niet eerder? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Die motie is in een hoge sneltreinvaart tot stand gekomen. Al eerder heb ik tijdens het indienen vragen gesteld. Die gaven toen een bepaalde helderheid. Nu komen er toch wat vragen naar boven over punten die ik in dit gesprek helder wil krijgen. We dienen nog een aantal andere moties mede in. Ik wil het woord nu graag doorgeven aan Cheraldine. Mevrouw OSEPA (GroenLinks): Voorzitter. Mijn collega van D66 heeft al het een en ander toegelicht. Ik wil alleen even zeggen waarom dit belangrijk is voor GroenLinks. Wij zijn van mening dat we, als we toch de bronnen induiken voor onderzoek, net zo goed kunnen 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

doorpakken en er een volwaardig, uitgebreider onderzoek van kunnen maken. Op die manier doen wij recht aan dit pijnlijke stuk geschiedenis van onze stad. Meneer Maruf zei al "onbekend maakt onbemind". Met een volwaardig onderzoek hebben we meer kennis van elkaar en meer begrip voor elkaar. Dan komen we tot verbinding, waarvan we altijd zeggen dat die zo belangrijk is. De VOORZITTER: Een waar woord, mevrouw Osepa. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. Wij steunen de motie Van actieplan naar stappenplan van Hart voor Delft. We zijn als Delft goed bezig, maar we kunnen natuurlijk altijd meer doen. Het is belangrijk dat Delft een Regenbooggemeente blijft en samenwerkt met organisaties in de stad. Wij steunen ook de motie van STIP over de versnelde verduurzaming van de Delftse corporatiewoningen. Die motie komt uit de raadsconferentie. GroenLinks steunt deze motie, omdat het goed is om in overleg met woningcorporaties het aanpakken van hun slechtst geïsoleerde woningen te stimuleren en daarbij te helpen. Tot slot hebben we een paar vragen over de motie van Hart voor Delft over de blokverwarming, want die heb ik een beetje gemist in het betoog; dat ging zo snel. Een vraag aan de wethouder over deze motie is of het indienen van de motie niet voorbarig is, want er is net een debat geweest in de Tweede Kamer.

Kan dit niet beter meegenomen worden in de tweede ronde van de energietoeslag en wat is op dit punt de ruimte in de raad? Door de fracties van GroenLinks, STIP, de PvdA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft, Hart voor Delft en D66 wordt motie 4.1.7 (Onderzoek zon op dak bij Delftse scholen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022, constaterende dat: • • • •

we in Nederland met de energietransitie een grote opgave hebben om duurzame energie op te wekken; deze opgave in Delft voornamelijk zal bestaan uit het opwekken van duurzame zonne-energie met zonnepanelen op daken; veel Delftse scholen (nog) geen zonnepanelen op hun daken hebben; andere gemeenten scholen ondersteunen met diverse soorten onderzoek zoals zonnepanelen op daken, om snel stappen te zetten wat betreft duurzame energieopwekking;

overwegende dat: • • • •

veel scholen niet de tijd en de middelen hebben om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor zonnepanelen op hun dak; de investeringen in zonnepanelen ondertussen in ca. 7 jaar kunnen worden terugverdiend; in het door de raad vastgestelde Integraal Huisvesting Plan (2020-2035) staat dat alle schoolgebouwen in 2050 aardgasvrij en energieneutraal zijn; door de energiecrisis de kosten van energie enorm zijn gestegen, waardoor het duurzaam opwekken van energie financieel nog aantrekkelijker wordt;

67

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• •

wij het belangrijk vinden dat de huidige generatie scholieren zich bewust wordt van duurzame energieopwekking; ouders die actief betrokken worden bij duurzame acties van hun school, ook inspiratie op kunnen doen voor hun eigen huis of de vve of hun verhuurder aan kunnen gaan sporen;

verzoekt het college: •

• • • •

om in 2023 met tien scholen in Delft, waar in de aankomende tien jaar geen grootschalige renovatie of nieuwbouw is gepland, plaatsing van zonnepanelen en het rendement op hun daken te onderzoeken met een partij die hier kennis en ervaring in heeft en daarbij ook de mogelijkheid voor groen, wateropslag en recreatie op de schooldaken mee te nemen; wanneer meer panelen geplaatst kunnen worden dan de school aan capaciteit nodig heeft, de buurt te betrekken om gebruik te maken van de zonnepanelen op het dak van de school, waardoor ook de buurt profiteert van duurzame energie; deze onderzoeken te financieren en de kosten hiervan (geschat op € 80.000 -€ 100.000) uit het positieve resultaat van de Najaarsrapportage te financieren; de scholen te stimuleren om hun scholieren en ouders actief te betrekken bij het duurzaam opwekken van energie; dit project eind 2023 te evalueren en naar de raad met een plan van aanpak te komen hoe dit opgeschaald kan worden vanaf 2024 naar andere scholen en maatschappelijk vastgoed in Delft,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van GroenLinks, D66, Hart voor Delft, de PvdA, de VVD, Onafhankelijk Delft, het CDA, Volt en STIP wordt motie 4.1.10 (Handelingsperspectief incidentele middelen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022, constaterende dat: • • • • • •

de Delftse structurele inkomsten en uitgaven in balans zijn; incidenteel er middelen vanuit het Rijk komen in verband met de trap-op-trapafsystematiek; we in onzekere tijden leven waar diverse crisissen zich opstapelen; de inflatie een groot risico is in het realiseren van bestaande plannen; ambtelijke capaciteit niet altijd toereikend is om beleid uit te voeren; het vinden van personeel op dit moment een uitdaging is;

overwegende dat: • • •

we met stabiliteit en focus de stad willen besturen; in de programmabegroting helder wordt gesteld dat de tijdelijke financiële ruimte hard nodig is voor de maatschappelijke opgaven die Delft heeft en dat dit vraagt om een goede afweging; we met de incidentele middelen geen structurele programma's kunnen maken en tevens niet alle investeringen vrij zijn van structurele kosten, zoals onderhoud; 68

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

•

we samen zowel bestuurlijk als ambtelijk de behoefte en de noodzaak zien om zo veel mogelijk grip op deze uitdagende tijd te krijgen;

verzoekt het college om: • •

•

•

een handelingsperspectief voor de Kadernota 2023 te maken waarin we integraal afwegingen kunnen maken over waar we tijdelijke extra middelen aan uit kunnen geven; inzicht te krijgen in urgentie en prioriteiten in aanloop naar dit handelingsperspectief en samen met de raad een gesprek te voeren over de langere termijn en welke beleidsvelden of plekken in de stad minder aandacht krijgen in de lopende of komende programma's en projecten; een overzicht te maken van (maximaal 20) gewenste projecten die: o nog niet in uitvoering zijn en waar geen/te weinig middelen voor beschikbaar zijn of die naar aanleiding van het herstelplan ernstig tekortkomen; o publieke waarde toevoegen; o ten goede komen aan de Delftse inwoners; o de markt niet vanzelf oppakt; o met incidentele middelen kunnen worden gedekt; daarbij inzichtelijk te maken of het gewenste project met de huidige ambtelijke capaciteit mogelijk is of dat er aanvullende capaciteit nodig is en inzicht te geven in de mogelijke invloed op de financiële gezondheid van onze stad (het stoplichtenmodel), zodat wanneer er incidenteel geld in de loop van het jaar beschikbaar komt, we snel kunnen anticiperen en samen een gewogen afweging kunnen maken,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer VISSER (CDA): Mevrouw de voorzitter. Na alle uitgebreide betogen vorige week in de commissie Algemeen en vanavond de Algemene Beschouwingen wil onze fractie zich in deze bijdrage beperken tot een korte toelichting op een aantal moties door de heer Valk en mijzelf. Onze fractie heeft in verschillende debatten en ook zojuist in de Algemene Beschouwingen aangegeven dat de lokale democratie wezenlijk is. Wat ons betreft horen er degelijke, onafhankelijke media te zijn die het stadsbestuur controleren en de stad, inwoners en ondernemers informeren over ontwikkelingen. Daarmee versterk je de democratische rechtsstaat. Dat vinden wij als gehele gemeenteraad gezamenlijk belangrijk, zoals ook bleek tijdens het debat op 15 juni jongstleden. Wij willen een overheid die faciliteert, meedenkt, constructief is en actief werkt aan het organiseren van tegenmacht om zodoende de checksand-balances te waarborgen. Daar hebben wij ons in vorige periode samen met de ChristenUnie enorm voor ingespannen en dat doen we nu opnieuw. Wij dienen nu samen met vele andere collega's een motie over Omroep Delft in. Deze motie draagt wat ons betreft bij aan versterking van de lokale democratie en toerusting richting de wetswijziging van 2025.

Ik wil via u, voorzitter, in het bijzonder mevrouw Dijk van D66 dankzeggen voor de soepele, snelle en gedegen samenwerking bij de totstandkoming van deze motie. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): De motie gaat uit van een incidentele subsidie voor 2023. Wat betekent die investering voor de lange termijn voor Omroep Delft? De heer VISSER (CDA): In reactie op mevrouw Wattel kan ik aangeven dat deze subsidie of extra ondersteuning nodig is om Omroep Delft volgend jaar überhaupt te laten bestaan. Dat is één. Ten tweede heb ik zojuist aangegeven dat dit ook helpt om de omroep verder klaar te 69

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

maken richting de in 2025 voorziene wetswijziging. Dat zijn belangrijke dingen. Dat zijn voor mij echt pijlers onder onze democratie. Als we spreken over de democratische rechtsstaat met checks-and-balances, spreken wij ook over een voldoende toegerust ambtelijk apparaat. Dat heb ik zojuist aangegeven bij de Algemene Beschouwingen en ook vorige week in de commissie, net als de heer Van den Brink van STIP. Het CDA wil graag dat het college zich eigenaar toont van dit vraagstuk en het gesprek met de gemeentesecretaris in de commissie EFB faciliteert met een goede notitie. Graag een toezegging op dat punt. Dan kom ik bij het kopje "meedoen in Delft", zoals ik het maar even noem. Wij vinden het belangrijk dat iedereen actief kan deelnemen aan het maatschappelijk leven in onze stad. Naar alternatieven grijpen waarvan de impact nog niet helemaal te overzien is, vinden we onverstandig. Daarom pleiten wij voor terughoudendheid ten aanzien van de regiotaxi. De ambitie zoals weergegeven in de begroting, stelt ons op dit moment in ieder geval niet gerust. Daarom nog een keer de vraag aan de wethouder of zij kan toelichten wat de inzet in 2023 is voor de regiotaxi. Kunnen mensen op hetzelfde niveau als nu gebruikmaken van deze belangrijke basisvoorziening? Graag een toelichting van wethouder Gooijer.

Wat de toekomst van de regiotaxi betreft vinden de indieners van de motie het belangrijk dat bewoners in de toekomst op een goede manier daarvan gebruik kunnen maken en dat eventuele vervolgstappen ook aan de raad worden voorgelegd. Daarom dienen wij samen met een aantal andere collega's een motie hierover in. Dan tot slot een aantal opmerkingen over enkele andere moties en amendementen. Ik begin bij het amendement over eenzaamheid. Ik heb in de commissie al aangegeven dat het bestrijden van eenzaamheid ook voor ons prioriteit heeft en dat we graag met de ChristenUnie optrekken bij het bestrijden hiervan. Dat kan niet zonder middelen. Daarom dienen we het amendement van de ChristenUnie van harte mee in. Ik dank mevrouw Schuurmans voor haar inspanningen op dit punt. Dan nog een opmerking over de motie Geef Delftenaren een podium. Ik heb in de Algemene Beschouwingen al aangegeven wat de essentie van DOK is voor ons. Dat zal ik niet herhalen, maar ik denk dat de motie die is opgesteld om het Meemaakpodium mede mogelijk te maken, dat heel erg ondersteunt. Ik ben ook blij dat die motie er ligt. Ik dank via u, voorzitter, mevrouw Koelewijn en mevrouw Janssen, die er vanavond helaas niet is, voor de goede samenwerking op dit punt. Mijn slotopmerking is dat wij hechten aan sterke wijken.

Het organiseren van zorg en ondersteuning dicht bij mensen, initiatieven van onderop en veilige fietsroutes passen daarbij. Daarom dienen wij de moties over zorg en ondersteuning in de wijk, de limiet voor de begeleiding door Delft voor Elkaar en veilige schoolroutes mede in. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik beperk me tot de twee moties waarvan ik de eerste indiener ben; dat zijn er vanavond slechts twee. De eerste gaat over regie voor groengebied Regiopark Buytenhout. Een paar weken geleden was de CDA-fractie samen met de CDAfractie van Pijnacker-Nootdorp op bezoek bij Staatsbosbeheer in het Regiopark Buytenhout. Daar hoorden wij dat de integrale benadering van de Groenblauwe slinger die een paar jaar geleden is opgezet, is losgelaten. Daar heeft Staatsbosbeheer last van, want daardoor hebben ze met verschillende gemeenten en verschillend beleid te maken. Deze motie roept het college op om in overleg met de gemeenten Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer de

70

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

regierol voor dit gebied weer op zich te nemen, zodat er één regie en één beleid zijn, en de raad hierover te rapporteren. De tweede motie die wij indienen, heet Achter de gevel tot achter de gevel en gaat over klimaatadaptieve tuinen. Het is heel belangrijk dat tuinen in Delft klimaatadaptief gemaakt worden, maar wij begrijpen heel goed dat mensen soms een zetje in de rug of een stimulans nodig hebben of niet precies weten wat ze moeten doen. Vandaar dat deze motie oproept om een pilot op te zetten om te kijken hoe we mensen kunnen stimuleren om hun tuin te vergroenen. Het leek ons handig om dit te koppelen aan de "gevel-tot-gevelaanpak", waartoe we in de vorige raadsvergadering hebben besloten en waarover we ook een participatiemotie hebben aangenomen: als we toch met mensen in gesprek gaan, kunnen we kijken of we dit ook achter de gevel kunnen doen door op basis van vrijwilligheid te bekijken wat er nodig is om mensen hun tuin te laten verduurzamen. Deze motie dienen we samen met Volt, de PvdA, GroenLinks en de ChristenUnie in. Door de fracties van het CDA, de ChristenUnie, D66, Volt, de VVD, Hart voor Delft, de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie 4.1.1 (Sterke lokale media) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • •

• •

•

het coalitieakkoord 2022-2026 'Samen werken aan Delft' stelt dat alle Delftenaren toegankelijke en goede informatie moeten hebben; het van belang is dat inwoners, ondernemers en maatschappelijk middenveld goed geïnformeerd worden over bijvoorbeeld wat er speelt in de stad en wat door het stadsbestuur (gemeenteraad, burgemeester en college van B en W) besproken en besloten wordt; onafhankelijke journalistiek en media een cruciale waakhond zijn in een gezonde democratische rechtsstaat; staatssecretaris Uslu kort voor het zomerreces aankondigde: o te willen werken aan een herziening van de Mediawet teneinde de professionalisering van de lokale omroepen verder vorm te geven; o in 2022 € 6,5 miljoen beschikbaar te stellen voor nieuwe professionaliseringstrajecten en trainingen voor (vrijwillige) medewerkers van lokale omroepen. Daarnaast investeert de staatssecretaris ruim € 3 miljoen in verdere digitale distributie van de omroepkanalen en € 0,4 miljoen in vernieuwende journalistieke projecten van lokale media; Omroep Delft in de afgelopen maanden diverse brieven aan de gemeenteraad heeft gestuurd over de eigen situatie rondom bedrijfsvoering en doorontwikkeling;

overwegende dat: • • •

versterking van de lokale journalistiek en media past bij het continue versterken van de democratische rechtstaat; journalistiek en media eraan bijdragen dat alle Delftenaren toegankelijke en goede informatie krijgen over een breed scala aan thema's; versterking van lokale (politieke) journalistiek eerder aan bod is geweest via verschillende moties; 71

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

•

•

de door staatssecretaris Uslu aangekondigde herziening van de Mediawet naar verwachting in 2025 klaar zal zijn en dat, zolang er nog geen nieuwe stabiele landelijke regeling is voor lokale journalistiek, gemeenten zelf verantwoordelijkheid moeten nemen; het bij deze aangekondigde wetswijziging in 2025 nog onduidelijk is of daadwerkelijk de rol van gemeenten kleiner zal worden;

verzoekt het college: • • •

•

•

Omroep Delft naast de verwachte subsidie van € 82.047 voor 2023 verder financieel te ondersteunen met € 100.000 in 2023 en dit eventueel te dekken vanuit het voordeel uit de septembercirculaire 2022; waar mogelijk en nodig (ambtelijke) kennis en expertise ter beschikking te stellen bij het aanvragen van de door de staatssecretaris beschikbaar gestelde middelen voor 2022; na te gaan of het haalbaar is om de gemeentelijke bijdrage voor de lokale omroep in Delft niet per huishouden te rekenen maar per inwoner, zoals wordt geadviseerd door de adviesraden de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de Raad voor Cultuur (RvC); in gesprek te gaan met Omroep Delft en te bespreken wat Omroep Delft (aan financiële middelen) nodig heeft om in 2023 en 2024 een gezond, onafhankelijk medium te kunnen zijn en de ingezette doorontwikkeling ten uitvoer te kunnen brengen richting de wetswijziging van de Mediawet die voorzien is in 2025; de gemeenteraad hierover schriftelijk terug te koppelen uiterlijk in Q3 2023,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van het CDA wordt motie 4.1.4 (Eén regie voor groengebied Regiopark Buytenhout) ingediend: "De gemeenteraad van de gemeente Delft, in vergadering bijeen op donderdag 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023, constaterende dat: -

-

er in het verleden een integrale benadering was voor het gebied de Groenblauwe slinger (groengebied o.a. van Zoetermeer tot Maassluis}, maar dat deze is losgelaten; dit loslaten van de integrale benadering leidt tot een versnipperd beleid m.b.t. recreatie en het behoud van aaneensluiting van ecologische waarden; Regiopark Buytenhout, een groot aaneengesloten natuur- en recreatiegebied tussen Delft, Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp waarin verschillende groengebieden naadloos in elkaar overlopen, onderdeel is van deze Groenblauwe slinger;

overwegende dat: -

het van belang is dat er binnen Regiopark Buytenhout goede samenwerking is met Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp, ook om (gezamenlijk) in overleg te treden met andere regioparken;

72

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

-

wanneer de bestuurlijke regie bij de provincie of bij een samenwerkingsverband tussen voornoemde gemeenten wordt neergelegd, gewaarborgd kan worden dat de deelgebieden (als onderdeel van het geheel) voor wat betreft recreatiebeleid en ecologische waarden beter op elkaar aansluiten;

verzoekt het college: -

in overleg te treden met de gemeenten Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer over hoe en door wie de regierol voor Regiopark Buytenhout wordt opgepakt; daarnaast de raad te informeren hoe de samenwerking verloopt met andere 'regioparken' en aan te geven of deze samenwerking voldoende gewaarborgd is; hierover uiterlijk Q1 aan de raad te rapporteren,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Volt, de VVD, Onafhankelijk Delft, de SP, de ChristenUnie en D66 wordt motie 4.1.6 (Regiotaxi) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • •

•

de Programmabegroting 2023-2026 stelt dat het aantal Delftse vervoersbewegingen van de regiotaxi hoog is in vergelijking met andere gemeenten; de Programmabegroting 2023-2026 de ambitie uitspreekt om de vervoersbewegingen van de regiotaxi gedeeltelijk te vervangen door herstelgerichte interventies (genaamd 'Powerful ageing'), het meer onder de aandacht brengen van het reguliere openbaar vervoer en vrijwilligersvervoer; momenteel onderzocht wordt of er animo is onder Delftse inwoners om een vrijwilligersorganisatie in het leven te roepen en daarmee het vrijwilligersvervoer als voorliggende voorziening nog niet tot stand is gekomen;

overwegende dat: • • • •

het belangrijk is dat iedereen actief kan deelnemen aan het maatschappelijk leven in Delft en zo mogelijk daarbuiten; de regiotaxi bijdraagt aan de inclusiviteit van het openbaar vervoeraanbod in Delft, aangezien deze voor mensen met een mobiliteitsbeperking een basisvoorziening is en daarmee een belangrijk vervoersmiddel; de kwaliteit en/of beschikbaarheid van dit vervoer niet minder mag worden als het anders georganiseerd wordt; het aantal mensen dat aangeeft zich als vrijwilliger ingezet te hebben voor een organisatie of vereniging, al langere tijd afneemt;

verzoekt het college: •

de gemeenteraad actief te rapporteren over de uitkomsten van het gedane onderzoek en vervolgstappen voor te leggen aan de gemeenteraad;

73

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• •

tot die tijd uiterst terughoudend te zijn met het terugbrengen van het aantal vervoersbewegingen van de regiotaxi als voorliggende voorziening; zich bij eventuele vervolgstappen te laten inspireren door succesvolle alternatieven,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van het CDA, Volt, de PvdA, GroenLinks en de ChristenUnie wordt motie 4.1.8 (Achter de gevel tot achter de gevel) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 10 november ter bespreking van de Programmabegroting 2023, constaterende dat: -

de gemeenteraad van Delft op 22 september j.1. heeft ingestemd met het voorstel van het college aan de raad inzake gevel-tot-gevelwerkzaamheden openbare ruimte; de gemeenteraad door de aangenomen motie Participatie bij gevel-tot-gevelaanpak heeft aangedrongen op participatie van omwonenden hierbij;

overwegende dat: -

de gevel-tot-gevelaanpak over de inrichting van de openbare ruimte gaat en dus niet over inrichting van de voor- en achtertuinen van mensen; veel tuinen in Delft nog klimaatadaptiever kunnen worden ingericht; Klimaatmaat in Delft al veel ervaring heeft opgedaan met het klimaatadaptiever maken van tuinen;

roept het college op: -

-

-

bij de eerste buurt(en) waar de gevel-tot-gevelaanpak met participatie wordt toegepast, een pilot te starten om, al dan niet in samenwerking met Klimaatmaat, ook adviezen over klimaatadaptieve inrichting van tuinen te geven; afhankelijk van de aard van de adviezen, dekking te vinden uit het budget voor de gevel-tot-gevelaanpak en indien dit onvoldoende is uit het positieve resultaat uit de Najaarsrapportage; de gemeenteraad na deze pilot te rapporteren over de behaalde resultaten,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer HOMBERGEN (PvdA): Voorzitter. We hebben ontzaglijk veel moties langs zien komen. Vele daarvan komen voort uit een samenwerking, niet alleen binnen de coalitie of binnen de oppositie, maar ook over de verschillende grenzen heen. Wat ons betreft is dat heel mooi en voor herhaling vatbaar. We hebben een goede raadsconferentie gehad, met een mooie dialoog tussen alle raadsleden. Dat is heel waardevol. Daarbij gebruiken we inderdaad ook de kennis van de oppositie of misschien gebruikt de oppositie de kennis van de coalitie. We hebben veel moties. Het is jammer dat sommige wel heel last minute zijn gekomen, waardoor de voorbereidings- en overlegtijd erg kort is. Ik denk dat we daarmee sommige onderwerpen geen recht doen. U heeft mij al gehoord over de Gasthuisplaats. Ik denk dat

74

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

daarover een betere gedachtewisseling mogelijk moet zijn. For the record: wij zijn echt wel voor meer vergroening in de binnenstad. Een aantal moties wil ik graag onder uw aandacht brengen. De eerste gaat over het omheinde hondenrenveld. We hechten daar toch wel aan. Het gaat er niet per se om dat die honden vrij kunnen rondlopen. Het gaat natuurlijk om de ontmoeting van de baasjes en de participatie die we daarmee oproepen in de wijk. Ik beveel u dat hondenrenveld dus toch opnieuw aan. De financiering van de aanleg is gedekt uit incidentele middelen. Het onderhoud betreft ongeveer € 800. Het groen is altijd in beweging en we kunnen ons niet voorstellen dat daar echt een probleem in zit. De heer MARUF (D66): Stelt u, om een structurele dekking te vinden voor dat hondenrenveldje, ook voor om hondenbelasting in te voeren? De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik had die vraag verwacht, maar voor deze incidentele kosten lijkt dat ons een stap te ver. Bovendien zijn de perceptiekosten van de hondenbelasting behoorlijk hoog. Wat dat betreft vind ik dat dus niet direct een middel dat ik hiervoor zou willen voorstellen. We bevelen u ook de motie over DOK aan, de motie Geef Delftenaren een podium, die is opgesteld door mijn collega mevrouw Janssen. Zij kan er vandaag helaas niet bij zijn, omdat zij dienst heeft als arts. Dat heeft nu heel even prioriteit.

Het komt ook doordat deze raadsvergadering is verschoven. Alle eer aan haar, ook voor een paar moties waarvoor zij penvoerder is geweest. Wij bevelen deze motie zeer aan. We willen meer zonnepanelen toelaten in de binnenstad. Daar hebben we samen met de VVD en andere partijen een motie voor opgesteld. We hebben de reactie van het college gehoord, maar we vragen het college ook meteen: hoe dan wel? Want ook in de oude binnenstad is verduurzaming van belang. Wij zien daar werkelijk mogelijkheden om meer zonnepanelen toe te passen. Wij steunen de motie over het verbeteren van de waterkwaliteit in de Delftse Hout. Hart voor Delft heeft het initiatief genomen om samen met het hoogheemraadschap en de provincie bij elkaar te komen. Dat is werkelijk iets wat we van harte willen ondersteunen, want daarin moeten stappen gezet worden. De Delftse Hout is toegankelijk voor iedereen en is een heel mooie verkoeling in de zomermaanden. Verder is er de motie Achter de gevel tot achter de gevel over uitbreiding tot op het particuliere terrein. Het lijkt ons een heel goed plan om verdere stappen te zetten in het tegelwippen en het ontharden van de tuinen. Ook fruit op school is heel belangrijk. Die motie beveel ik u ook van harte aan. Verder zijn wij heel benieuwd naar de reactie van het college op het plan van de SP voor ISODelft.

Dat vinden we een heel mooi plan om toch wat meer gezamenlijk op te trekken, maar we wachten de reactie van het college daarop even af. Last but not least hebben we met een groepje samengewerkt over de positie van Delft als Regenboogstad. Dat is de motie Van actieplan tot stappenplan. Die motie steunen wij ook ten zeerste.

75

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Door de fracties van de PvdA, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft wordt motie 4.1.11 (Een omheinde hondenspeeltuin in Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen in vergadering op 10 november 2022, bij de behandeling van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: -

-

onze stad een rijkere en levendigere plek wordt door de vele burgerinitiatieven die er in de stad zijn; de ingezonden brief over een hekwerk rond een hondenrenveld, ook wel hondenspeeltuin genoemd, een voorbeeld is van een burgerinitiatief dat de stad verrijkt; op dit moment geen enkele hondenspeeltuin in Delft aanwezig is;

overwegende dat: -

-

-

-

door de Delftse raad is uitgesproken dat het belangrijk is om de stad meer te betrekken bij de koers die de stad vaart en de ontwikkelingen die plaatsvinden; een burgerbrief met een initiatiefvoorstel past bij de wens van de raad om burgers meer te stimuleren om met goede initiatieven voor hun eigen leefomgeving te komen en zo te participeren in een fijnere, veiligere, socialere en duurzamere stad; een petitie door de initiatiefneemster is gestart waaruit blijkt dat er in de omgeving draagvlak is voor een te plaatsen hekwerk rond een hondenrenveld (106 handtekeningen); de Hondenbescherming recent (26 augustus 2022, Wereldhondendag) aandacht heeft gevraagd voor het realiseren van meer plekken die aantrekkelijk en veilig zijn voor het uitlaten van de hond; het hebben van een huisdier belangrijk is voor een goed mentaal en fysiek welzijn van de inwoners van Delft;

van mening dat: -

de huidige hondenrenvelden dichtbij wegen en fietsroutes liggen, waar het gevaar bestaat voor conflict tussen langsrijdend verkeer en loslopende honden; op deze plekken vaak geen of nauwelijks ander gebruik van de buitenruimte mogelijk is; aanleg- en onderhoudskosten van een hekwerk zeer beperkt zijn; het scheiden vaneen hondenrenveld van overig recreatiegroen de overlast van loslopende honden (springen, blaffen, hondenpoep) tot een minimum kan beperken;

verzoekt het college: -

-

een bedrag van maximaal € 15.000 te reserveren vanuit de financiële buffer in het begrotingssaldo in de programmabegroting 2023-2026 voor de realisatie van één omheinde hondenspeeltuin, bijvoorbeeld nabij de kruising Pr. Beatrixlaan/Kruithuisweg; de onderhoudskosten van € 900 per jaar op te vangen binnen post 57: openbaar groen en (openlucht)recreatie; het gebruik van deze omheinde hondenspeeltuin twee jaar na opening te evalueren en de evaluatie met de raad te delen, 76

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Na de Algemene Beschouwingen vanavond gehoord te hebben, zal Onafhankelijk Delft in deze begrotingsraad alleen ingaan op onze moties en eventueel op moties die wij mede indienen. Onafhankelijk Delft dient vanavond zelf vijf moties in en dient veertien andere moties en drie amendementen mee in. Met Volt dient Onafhankelijk Delft een motie in over de wildopvang. We hebben ook een andere motie over de wildopvang voorbij horen komen. Het gaat ons aan het hart dat de wildopvang zijn deuren heeft moeten sluiten. Om dieren in nood toch te helpen, willen wij het gereserveerde bedrag van € 12.500 voor de wildopvang ter overbrugging ter beschikking stellen van de regionale wildopvangcentra, als we geïnventariseerd hebben welke dat zijn, omdat die dan opgezadeld worden met alle vogels die wij hier niet meer kunnen opvangen. Er is ook een andere motie over dit onderwerp ingediend om te kijken naar een soort doorstart. De personen die dit nu doen, willen daar niet zelf in verder, maar er kan natuurlijk een andere instantie met eenzelfde functie in terug. Wel wil ik nog zeggen dat we dat geld graag reserveren om te kijken wat we dan kunnen doen. We krijgen graag een reactie van het college hierop, omdat er twee moties over dit onderwerp liggen.

Onafhankelijk Delft dient samen met de VVD de motie Licht in de duisternis bij tram- en bushaltes in. Na veel ontvangen berichten over een onveilig gevoel bij tram- en bushokjes, vooral van vrouwen, zien wij graag dat met de MRDH in gesprek wordt getreden over hoe we voor een betere verlichting kunnen zorgen om inwoners zich veiliger te laten voelen bij het wachten op openbaar vervoer. Daarnaast zet Onafhankelijk Delft zich in voor een inclusieve samenleving. Daartoe dient Onafhankelijk Delft met de SP de motie Gehandicapten in eigen stad keuren voor een gehandicaptenparkeerkaart in. Waarom we gehandicapte inwoners voor een keuring naar een andere stad toe sturen, is ons een raadsel. Het is lastig plannen om met een regiotaxi op tijd bij zo'n locatie in een andere stad aan te komen. Dit kost buitenproportioneel veel moeite. Zeker wij als grote stad moeten we hier echt een eigen plek voor hebben. Daarom vraagt Onafhankelijk Delft om deze medische keuringen in eigen stad te kunnen houden. We willen daarbij meegeven dat dit natuurlijk ook gewoon een middag kan zijn waarop iemand die komt keuren, naar Delft kan komen. Onafhankelijk Delft ziet in de motie Geldpinautomaten toegankelijk voor iedereen erop toe dat inwoners met een handicap gemakkelijker bij een geldpinautomaat geld kunnen pinnen.

Daartoe vragen we het college om te bezien of hier mogelijkheden voor gevonden kunnen worden. We horen dan ook graag van het college of die mogelijkheden daadwerkelijk bezien kunnen worden. Zelf dachten we aan een verhoginkje dat schuin oploopt. Het is best een moeilijke tijd om zomaar een vreemde achter je te vragen of die even voor je kan pinnen. Ik denk dat dit helaas niet meer de tijd daarvoor is. Tot slot dient Onafhankelijk Delft de motie Wmo-indicatie voor onbepaalde tijd in. In deze motie vragen we het college om beleidsregels aan te passen, zodat inwoners met een chronische of progressieve aandoening waarbij er geen uitzicht op verbetering is, de status van "onbepaalde tijd" krijgen en ons eventueel op de hoogte te houden van een ingangsdatum. Het scheelt natuurlijk enorm veel bureaucratische rompslomp om niet iedereen steeds maar weer opnieuw te hoeven testen. Het is moeilijk om het te zeggen, maar als je been eraf is, groeit die niet meer aan.

77

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Van de moties die wij mede-indienen willen we ingaan op de motie over het zwembad. Het is echt fantastisch dat we met z'n allen kunnen kijken naar een haalbaarheidsonderzoek. We willen echt heel graag dat dit van de grond komt. Delft snakt ernaar en het is enorm welkom dat we na zo'n raadsconferentie met z'n allen hiernaar hebben kunnen kijken en dat zoveel partijen zich hiermee bezigen, waarvoor dank. Door de fracties van Onafhankelijk Delft en de VVD wordt motie 4.1.12 (Licht in de duisternis bij tram- en bushaltes) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • •

inwoners van Delft een onveilig gevoel hebben bij bus- en tramhaltes in de donkere uren; bus- en tramhaltes tegenwoordig ook een plek om rond te hangen zijn;

overwegende dat: • • • •

inwoners moeten kunnen gaan en staan waar en wanneer zij willen en geen angst moeten hebben met het openbaar vervoer te gaan vanwege niet krachtige verlichting; de verlichting kan worden aangepast, eventueel met tijdschema en met led, dat energiezuinig is; goede verlichting ook veilig is bij het in- en uitstapmoment; inwoners een veilige start of einde van hun reis moeten kunnen hebben;

draagt het college op in gesprek te gaan met de MDRH teneinde de verlichting aan te passen bij bus- en tramhaltes naar een dusdanig niveau dat iedereen goed zichtbaar is, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en de SP wordt motie 4.1.32 (Gehandicapten in eigen stad keuren voor gehandicaptenparkeerkaart) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • •

gehandicapte inwoners van Delft buiten de stad moeten reizen voor een medische controle; dit een medische controle voor de aanvraag voor een gehandicaptenparkeerkaart betreft; deze aanvraag ook nog veel geld kost;

overwegende dat:

78

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• • •

het lastig is vaste afspraken te maken met de regiotaxi omdat zij meestal veel te laat komen in Delft; mensen die gehandicapt zijn, niet al deze moeite zouden moeten hoeven doen om dit buiten de stad te doen; als wij inclusief Delft willen zijn, wij hen dan tegemoet moeten treden hierin;

draagt het college op om te zorgen dat gehandicapten in Delft deze medische keuring in hun eigen stad kunnen doen, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en de SP wordt motie 4.1.33 (Geldpinautomaten toegankelijk voor iedereen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • •

bepaalde gehandicapten niet bij de pinautomaat kunnen; zij afhankelijk zijn van hulp; niet iedereen te vertrouwen is;

overwegende dat: • • •

het gelijkheidsbeginsel bij pinautomaten niet altijd van toepassing is; de rechten van de mens hier met voeten wordt getreden; zelfredzaamheid gepromoot wordt maar jou dan ook de kans geboden moet worden dit uit te voeren;

draagt het college op om te bezien of er een aanpassing in het straatniveau kan komen en in overleg te treden met geldbanken in onze stad, om te bezien hoe pinautomaten voor gehandicapten toegankelijk gemaakt kunnen worden, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 4.1.34 (Wmo-indicatie voor onbepaalde tijd) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • •

de gemeente Delft een Wmo-indicatie voor onbepaalde tijd niet expliciet heeft opgenomen in de beleidsregels van Delft; de herkeuring voor mensen die chronisch of progressief ziek zijn of geen uitzicht hebben op verbetering, extra belastend is; de bureaucratische rompslomp van herindicatie voor Wmo-voorzieningen onwenselijk is; 79

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

overwegende dat: • • • • •

de herkeuring voor mensen met chronische of progressieve aandoening met een Wmo-indicatie, zonder vooruitzicht op verbetering of zelfs verslechtering van hun aandoening, extra belastend is; mensen met een chronische of progressieve aandoening nog steeds met herindicatie geconfronteerd worden en deze indicatie voor onbepaalde tijd mogelijk moet zijn; er gemeenten zijn die indicatie voor onbepaalde tijd expliciet in de beleidsregels hebben opgenomen; te allen tijde bij indicatie voor onbepaalde tijd alsnog tussentijds onderzoek mag plaatsvinden om te bezien of de voorziening nog passend is; de beleidsregel zo snel mogelijk kan worden aangepast om mensen met deze indicatie te verlichten;

draagt het college op om zo snel als mogelijk de beleidsregel aan te passen zodat geïndiceerden met chronische of progressieve aandoening waarbij geen uitzicht op verbetering is, de status van indicatie voor onbepaalde tijd wordt verleend en ons op de hoogte te houden met welke datum van ingang dit mogelijk is, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en Volt wordt motie 4.1.37 (Wildopvang zonder grenzen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • • •

het slecht gaat met de natuurbescherming en biodiversiteit in Nederland. Heel gewone planten en dieren gaan juist buiten de natuurgebieden achteruit; de Wildopvang Delft, die bijdraagt aan het in stand houden van die biodiversiteit, heeft aangegeven te moeten stoppen met de opvang van vogels, eenden, zwanen, egels, vleermuizen, hazen, vosjes en andere in het wild levende dieren; ruim 4.000 dieren per jaar niet meer naar Delft kunnen, maar moeten uitwijken naar opvangcentra in Den Haag, Rotterdam, Zoetermeer, Gouda en andere steden in de regio; dierenambulances en bewoners uit Delft nu verder moeten rijden met dieren in nood naar opvang elders in de regio;

overwegende dat: • • •

de uitbraak van de vogelgriep de opvangdruk op vogelopvangcentra in de regio nog eens extra verhoogt; de druk om dieren op te vangen in de andere opvangen in de regio zodanig is verhoogd dat dieren zelfs thuis door vrijwilligers zijn opgevangen; de gereserveerde subsidie voor Wildopvang Zuid-Holland te pas komt;

draagt het college op: 80

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• •

te inventariseren welke opvangcentra in de regio momenteel het meest worden beproefd door de sluiting van de Wildopvang Delft en de uitbraak van de vogelgriep; het voor de wildopvang gereserveerde bedrag van € 12.500 ter overbrugging ter beschikking te stellen aan deze regionale wildopvangcentra voor de periode 20232026,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw KOELEWIJN (ChristenUnie): Voorzitter. Ik zal het net als veel anderen vanavond voornamelijk beperken tot, in ons geval, de motie en het amendement waarvan wij de eerste indiener zijn. Over andere moties zijn we natuurlijk ook heel enthousiast. Daar kunnen we natuurlijk heel veel over zeggen, maar laten we vanavond proberen om het zo kort mogelijk te houden. Ik wil wel iets zeggen over de motie Delft aantrekkelijke stad voor politie, onderwijs en zorg. Die motie ging eerst alleen over de politie. We hebben samengewerkt om dat uit te kunnen breiden naar onderwijs en zorg. Dat was een heel fijne samenwerking. Ik denk dat het heel mooi is om die drie beroepsgroepen samen te nemen. Het zijn drie essentiële beroepsgroepen die al langere tijd kampen met capaciteitsproblemen. Het ziet er niet naar uit dat die op korte termijn zomaar overgaan. Dat is echt een probleem voor de stad. Laten we ook als Delft iets doen, aangezien de omliggende steden Rotterdam en Den Haag echt een aanpak hebben om dit aan te pakken. Mevrouw DE BOER (STIP): Ik heb een vraag over het aantrekken van mensen met die cruciale beroepen. Hoever wil de ChristenUnie daarin gaan? Mevrouw KOELEWIJN (ChristenUnie): Sowieso vraagt de motie eerst om te inventariseren wat er mogelijk is, want dat moeten wij als raad natuurlijk niet bepalen.

Dat moet in overleg gaan met de zorginstellingen, de politie en de scholen om te kijken wat er nodig is. Wat ons betreft gaan we zo ver als nodig is om deze mensen een aantrekkelijke stad te bieden om te werken. Ik wil iets zeggen over het amendement over eenzaamheid. Eenzaamheid is echt een groot probleem in Delft, groter dan in andere steden. Juist in een tijd zoals deze, waarin veel dingen onzeker zijn, is het echt belangrijk dat mensen niet het gevoel hebben dat ze er alleen voor staan. Gelukkig zijn er ambities uitgesproken om eenzaamheid in Delft terug te dringen. Dat staat ook in de programmabegroting: het streven is om het percentage mensen dat zich eenzaam voelt, van 40% terug te brengen naar 35%. Dit is een heel mooi streven, maar dat gaat niet zomaar gebeuren. Daar is iets voor nodig; daar is ook geld voor nodig. Daarom zorgt ons amendement ervoor dat er de komende drie jaar geld gereserveerd wordt voor een aanpak tegen eenzaamheid. Door dat drie jaar lang te doen, is er ruimte om echt te investeren in bijvoorbeeld de coalitie tegen eenzaamheid, zodat we echt het verschil kunnen maken. Ik wil graag de motie Geef Delftenaren een podium toelichten. Als het goed is, hebben alle partijen de afgelopen week een document van mij ontvangen met extra uitleg over het Meemaakpodium, dat iets meer context bij de motie geeft over wat dit precies gaat inhouden.

Het is u wellicht opgevallen dat de motie net iets anders is opgesteld dan de meeste moties die we in de raad opstellen. Ik heb me daarbij laten inspireren door de voorbeeldmotie die de gemeente Breda eerder dit jaar heeft opgesteld. De griffiers hebben zich gebogen over de vraag hoe we moties in begrijpelijke taal kunnen opstellen. Vanavond ligt er ook een motie over begrijpelijke taal in de programmabegroting. Laten we dan als 81

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

raad ook een goed voorbeeld geven en de moties zo opstellen dat ze makkelijk te begrijpen zijn, bijvoorbeeld ook voor burgers die meekijken en graag willen snappen wat er gebeurt in de politiek. Ik doe hierbij dus een oproep om ook eens te kijken naar die opzet van de gemeente Breda of om zich te laten inspireren door deze motie om moties in het vervolg makkelijker te formuleren. De motie zorgt ervoor dat de gemeente Delft door middel van cofinanciering het Meemaakpodium mogelijk maakt. Het mooie van dit project is dat verschillende groepen echt samen cultuur gaan maken en elkaar op die manier ook gaan ontmoeten. Het project sluit ook echt naadloos aan bij de raadsbrede wens om cultuur meer naar de wijken te brengen. Bovendien werkt het project aan het vergroten van de taalvaardigheid. Wat mij betreft is dit dus een prachtig project. Ik heb bij het opstellen van de motie heel fijn samengewerkt met mevrouw Janssen van de Partij van de Arbeid en meneer Visser van het CDA. Bedankt voor de fijne samenwerking. We hopen op brede steun van de gehele raad, zodat we het voor DOK en de andere partners mogelijk kunnen maken om dit project uit te voeren. De VOORZITTER: Ik zei net tegen de griffier: wat hebben we toch een leuke raad; iedereen bedankt elkaar. Ga daarmee door! Echt mooi.

Door de fracties van de ChristenUnie, het CDA, Onafhankelijk Delft, de PvdA en Volt wordt amendement 4.1.D (Middelen aanpak eenzaamheid) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, Besluit: De begroting van de baten en lasten voor het jaar 2023, 2024 en 2025 als volgt te wijzigen: • •