Handelingen raadsvergadering 10 november 2022

Als we kijken naar heel veel opgaven waar we als Delft voor staan, doen we het minimale of halen we onze doelstellingen niet. Als we kijken waar ook de VVD in de verkiezingscampagne warm voor liep, zoals het wat verhogen van het onderhoudsniveau, zodat de stad er gewoon net iets beter uitziet, dan zien we dat soort heel basale dingen allemaal niet lukken. Daarom geeft de begroting wat STIP betreft een vertekend beeld en zijn we verbaasd dat de VVD dat niet inziet. 39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De VOORZITTER: Mag ik u erop wijzen, voordat meneer Van Rijn u uitlokt tot een volgend antwoord, dat u nog 1.33 minuut heeft? De heer VAN RIJN (VVD): Eigenlijk geeft de heer Van den Brink een motie van wantrouwen aan zijn college. Hij heeft er dus geen vertrouwen in dat het college het herstelplan gaat uitvoeren en gaat waarmaken. De heer VAN DEN BRINK (STIP): We hebben er alle vertrouwen in dat het college hier werk van gaat maken, maar dat het hierbij ook oog houdt voor de impact die dit heeft op de stad. Wanneer je op een organisatie inhakt tot de dienstverlening gewoon niet meer normaal verleend kan worden, moeten wij daar volgens mij met z'n allen twee keer over nadenken en moeten we heel blij zijn dat we een college hebben dat dat ook doet. In die zin zijn wij allen blij met het krijgen van grip op dat soort opgaven. Daarbij spreken we juist alleen méér vertrouwen in ons college uit. Door de fracties van STIP, D66, Volt, GroenLinks en de PvdA wordt motie 4.1.5 (Laat de Delftse popmotor weer draaien) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • •

• •

uit het rapport Cultuurparticipatie 2019 blijkt dat de inwoners van Delft het popaanbod in Delft ondermaats vinden; de cultuurwaardering in de gemeente Delft momenteel wordt beoordeeld met het cijfer 7, terwijl we de komende jaren streven naar een 8; in het Cultuurkader 2021-2030 bij de basis op orde een onderscheidend aanbod hoort. Hierbij staat de volgende aanpak beschreven: 'Versterking popklimaat en aanbod met programmering in verschillende podia in Delft met samenwerking tussen de verschillende partijen die zich met pop bezighouden'; het huidige budget voor popprogrammering in Delft € 72.000 is en vanuit het coalitieakkoord eenmalig € 25.000 extra beschikbaar is gemaakt voor 2023; Delft de komende jaren groeit naar een stad met meer dan 120.000 inwoners waarvan momenteel circa 30.000 inwoners tot 25 jaar;

overwegende dat: • • • • •

cultuur, en daarmee ook pop, zorgt voor verbinding tussen mensen, organisaties en wijken en ook bijdraagt aan het economisch vestigingsklimaat voor bedrijven; steden met eenzelfde grootte in aantal inwoners beduidend meer aan subsidie reserveren voor pop; zo geeft de gemeente Dordrecht jaarlijks € 701.000 subsidie aan pop en de gemeente Leiden zelfs € 912.000; door de huidige verdeelsleutel van de popprogrammering onvoldoende middelen beschikbaar zijn voor aanvragen voor andere popprogrammering in Delft; de gemeente Delft geld van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor impuls jongerencultuur krijgt; het onduidelijk is of de gemeente deze subsidie de komende jaren opnieuw ontvangt;

40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

•

er voldoende organisaties in Delft zijn die invulling kunnen geven aan het cultuurkader op het gebied van popprogrammering;

draagt het college op: • • •

voor 2023 incidenteel € 50.000 te onttrekken uit de middelen van het ministerie van OCW voor impuls jongerencultuur en deze te reserveren voor popprogrammering in Delft; eenzelfde bedrag te reserveren voor 2024 en 2025 als de gemeente in deze jaren ook deze subsidie krijgt; jaarlijks bij de programmabegroting terug te koppelen aan de raad wat er met de gelden is gebeurd om zo na drie jaar met een volledige evaluatie te komen van de inzet van deze middelen,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van STIP, Volt, GroenLinks, D66 en de ChristenUnie wordt motie 4.1.9 (Minder afval, minder kosten) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: -

de afvalstoffenheffing en rioolheffing relatief hoog zijn vergeleken met andere gemeenten; Delft niet op koers ligt om de VANG-doelstelling voor 2025 om 30 kilo restafval per huishouden per jaar op te halen te behalen (momenteel 210 kg p.h., p.j); het behalen van de VANG-doelstelling een structurele besparing oplevert van € 1,3 miljoen voor Delft; dit gelijk staat aan een structurele verlaging van de afvalstoffenheffing met een gemiddeld bedrag van € 21,59 per huishouden; de gemeente Delft wegens incidentele oorzaken de komende jaren in totaal eenmalig € 40 miljoen beschikbaar heeft om te investeren in Delft;

overwegende dat incidenteel geld het beste kan worden ingezet om doelen met een permanente positieve impact te bewerkstelligen; verzoekt het college: -

-

met een ambitieus voorstel te komen om zo snel mogelijk de VANG-norm te behalen en hierbij: o verschillende opties die tot restafvalvermindering kunnen leiden, in kaart te brengen; o per scenario een inschatting van de verwachte vermindering in restafval en kostenbesparing te maken; te onderzoeken welke investering noodzakelijk is om de uitwerking van een dergelijk voorstel te bekostigen en of het noodzakelijk is een deel van de middelen uit de 'buffer' in het begrotingssaldo aan te spreken,

en gaat over tot de orde van de dag." 41

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Door de fracties van STIP, de ChristenUnie, D66, de PvdA, Volt, het CDA en Hart voor Delft wordt motie 4.1.30 (Help jongeren uit de schulden) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10-11-2022 ter bespreking van het agendapunt Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: -

-

schulden een groot obstakel zijn voor jongeren om goed mee te doen in de samenleving en voor zichzelf te zorgen; het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) afgelopen jaren als pilot is ingezet; deze pilot inmiddels is afgerond en als succesvol wordt bestempeld onder andere doordat: - het JPF succesvoller is in het helpen van jongeren dan andere schuldhulpregelingen; - het JPF € 10.000 bespaart per jongere die wordt geholpen; op dit moment in Programmabegroting 2023-2026 incidenteel € 140.000 voor 2023 is opgenomen voor het JPF; na 2023 geen geld is begroot voor het JPF; het JPF 16 jongeren per jaar kan helpen met het huidige budget; de afgelopen jaren de capaciteit van het JPF volledig gebruikt werd;

overwegende dat: -

de problematische schulden bij jongeren naar verwachting zullen toenemen; het JPF de afgelopen jaren niet actief gepromoot is, waardoor minder jongeren bereikt zijn voor deze regeling; nooit is bijgehouden hoeveel jongeren in aanmerking kwamen voor het JPF, maar niet zijn geholpen door het JPF vanwege gebrek aan capaciteit;

draagt het college op: -

bij de Armoedenota met een voorstel te komen om het Jongeren Perspectief Fonds door te zetten en uit te breiden; bij te houden hoeveel jongeren in aanmerking komen voor het JPF, maar hier niet door geholpen worden vanwege te weinig capaciteit bij het JPF, en dit terug te koppelen naar de raad voor de begroting van 2024,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van STIP, de ChristenUnie, Hart voor Delft, de PvdA, D66, het CDA, Volt, de VVD en de SP wordt motie 4.1.35 (Versnel de verduurzaming van de Delftse corporatiewoning) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: -

de gemeente Delft in Q1 van 2023 het Lokaal Isolatieplan Delft zal presenteren; 42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

-

de gemeente prestatieafspraken maakt met Delftse woningcorporaties; woningcorporaties uiterlijk in 2028 alle E,F,G-labels uitgefaseerd moeten hebben en vanaf 2030 geen woningen met E,F,G-labels meer mogen verhuren; verduurzaming van huizen veel sneller kan en moet volgens onderzoek van TNO en volgens minister De Jonge het tempo omhoog moet; de stijgende energielasten op termijn voor financiële nood zorgen bij 9% tot 15% van de huishoudens; het versnellen van de verduurzaming van Delftse corporatiewoningen op korte termijn zowel de CO2-uitstoot verlaagt als energiearmoede onder Delftenaren bestrijdt;

overwegende dat: -

-

de gemeente verlaging van CO2-uitstoot en energiearmoede onder Delftenaren zo snel mogelijk moet aanpakken door alle E,F,G-labels van corporatiewoningen snel uit te faseren; de genoemde nationale prestatieafspraken voor 2028 en 2030 vertaald moeten zijn naar de Delftse prestatieafspraken; een stappenplan voor het zo snel mogelijk uitfaseren van corporatiewoningen met E,F,G-labels de CO2-uitstoot verlaagt, energiearmoede bestrijdt en de Delftse gemeenteraad jaarlijks inzicht geeft over de voortgang van uitfasering;

draagt het college op: -

-

-

in de prestatieafspraken 2023 en bij het Lokaal Isolatieplan Delft per corporatie met een tijdlijn te laten zien hoe de opbouw van energielabels in de huidige plannen zich ontwikkelt voor het huidige peiljaar ten opzichte van de totale opgave richting 2028 en 2030; vanaf 2023 in de tijdlijn per corporatie in ieder geval zichtbaar te maken: - een jaarlijks totaaloverzicht van de opgave aan uit te faseren E,F,G-labels; - scherpe jaarlijkse afspraken, van 2023 tot 2028, waarin de corporatie per jaar aangeeft hoeveel en welke E,F,G-labels uitgefaseerd zullen worden; de komende jaren blijvend te onderzoeken en waar nodig te herzien welke instrumenten de gemeente Delft heeft om het verduurzamen van corporatiewoningen verder te versnellen, en de raad hierin mee te nemen,

en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Meneer Van Rijn, u heeft nog 10 minuten en 19 seconden. De heer VAN RIJN (VVD): Goedenavond, voorzitter. Ik heb nog 10 minuten. Tijdens de Algemene Beschouwingen heb ik aangegeven dat wij als oppositie een constructieve bijdrage willen leveren aan een mooier, beter en sterker Delft. Tijdens de raadsconferentie hebben wij met elkaar bezien hoe wij op basis van ons progressieve vijfpuntenplan het conservatieve coalitieakkoord kunnen verrijken. Vanavond zullen wij als eerste stap met elkaar proberen om van de voorliggende begroting een echt stadsbrede begroting te maken. Voordat ik zal stilstaan bij de amendementen en moties die we als VVD, met als uitgangspunt het vijfpuntenplan, samen met andere partijen indienen, heb ik eerst een paar algemene opmerkingen vooraf. In de begroting is € 2,25 miljoen ruimte gemaakt voor investeringsvoorstellen vanuit het coalitieakkoord. In de unaniem aangenomen motie Samen 43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

werken aan de Delftenaar centraal hebben wij het college opgeroepen in de programmabegroting voldoende regelruimte te reserveren om de kortetermijnplannen van de oppositie, passend bij het coalitieakkoord en voortkomend uit de raadsconferentie, te dekken. Ietwat tot mijn verbazing zie ik ook allerlei moties en amendementen met een substantiële financiële claim voorbijkomen die niet te relateren zijn aan de raadsconferentie. Ik ben benieuwd of het college zicht heeft op de financiële gevolgen voor de gemeente als we vanavond voor alle moties en amendementen gaan stemmen. Graag een reactie. Ik ben erg gecharmeerd van de motie Handelingsperspectief incidentele middelen, waarin ervoor wordt gepleit om een prioriteitenlijst op te stellen aan de hand waarvan wij als raad gerichte keuzes kunnen maken bij het vrijkomen van extra incidentele middelen. Zou het niet verstandig zijn om een pas op de plaats te maken ten aanzien van alle niet aan de raadsconferentie gerelateerde moties en amendementen met een financiële claim en om eerst de uitkomsten van deze perfecte motie af te wachten? Graag een reactie van het college. De heer MARUF (D66): De heer Van Rijn heeft het continu over de raadsconferentie, trouwens een perfecte bijeenkomst waar oppositie en coalitie samenwerkten, maar u zegt continu: laten we wachten op de uitkomst van die raadsconferentie.

Maar u dient bijvoorbeeld de motie over energiefiksers met ons mee in. Daar zijn we ontzettend blij mee. Moeten we ook op dat punt dan nog lange tijd wachten totdat het college een reactie geeft? De heer VAN RIJN (VVD): Die motie past prima bij ons vijfpuntenplan. Dat vind ik dus wel verantwoord. Ik kom bij onze amendementen en moties. Dit college kiest ervoor om in tijden waarin alles duurder wordt, de hardwerkende Delftenaar nog een extra rekening te presenteren. Onbegrijpelijk! We dienen daarom twee amendementen en een motie in om de stijging van de woonlasten af te vlakken, met als ambitie om die stijging uiteindelijk ongedaan te maken. Ik begin met het amendement over de ozb. Wij hebben vorig jaar bij de begrotingbehandeling afgesproken - daar hintte ik net al op - dat bij het beschikbaar komen van extra middelen vanuit het Rijk de voorziene ozb-stijgingen in 2023 en 2025 zouden worden gedempt of helemaal ongedaan gemaakt zouden worden. Wij vinden in het kader van een betrouwbare overheid dat het college niet moet terugkomen op gemaakte afspraken. Als VVD dienen wij daarom een amendement in om als eerste stap de ozbstijging in het zware jaar 2023 … De VOORZITTER: Meneer Van Rijn, de heer Maruf wil wederom interrumperen. De heer MARUF (D66): Wij hebben deze discussie ook in de commissie gehad.

De keus die nu door het college is gemaakt, kon op basis van de structurele dekking van onze begroting. Ik vraag u: wat zijn nou drie dingen waarop de stad op structurele basis zou moeten bezuinigen om die verlaging mogelijk te maken? De heer VAN RIJN (VVD): Ik heb een technische vraag gesteld. De antwoorden heeft u gezien. U heeft dezelfde vraag gesteld. Onder de streep blijft er structureel gewoon een plus staan. Daarnaast is dit een eerste stap. Volgend jaar krijgen we de uitkomsten van de verhoging van de toeristenbelasting. Die kunnen we ook gebruiken om dit verder te dempen en het structurele evenwicht nog verder op peil te krijgen. En we hebben tegen die tijd hopelijk perspectief vanuit het Rijk, waardoor we deze stijgingen gewoon ongedaan kunnen maken. Ik zie hier dus geen probleem. 44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De heer MARUF (D66): Dan moet de heer Van Rijn misschien ook uitleggen met welk percentage de ozb intussen zal blijven staan. En naar aanleiding van alle moties en amendementen die vanavond worden ingediend: u vraagt terecht waar zij uiteindelijk onder de streep toe leiden. Welke moties heeft u ingediend waarvan de structurele begroting last heeft, waardoor die ozb-verlaging ook volgens uw voorstel niet door kan gaan? De heer VAN RIJN (VVD): Dit is voor ons het belangrijkste punt. Ik zie dus geen probleem. Op basis van de antwoorden op technische vragen blijkt dat er gewoon een structureel evenwicht is in de begroting. Ik reken dus ook op uw steun. U bent hier nu flink aan het roeptoeteren, maar u bent van de partij die strijdt voor lage lasten. Waar blijft u nu? Kom ook eens even door en lever gewoon! In ieder geval steunt u de langetermijnvisie op de woonlasten. Dat is een beginnetje, maar pak even door, zeg! Mevrouw GREMMEN (Volt): Meneer Van Rijn, ik denk dat niemand betwist dat er nu een plus onderaan de begroting staat, waarover u graag in herhaling blijft vallen. Wat heeft u liever: één jaar € 11 korting op de afvalstoffenheffing, gemiddeld per huishouden, of elk jaar gemiddeld € 21,60 korting als we een structurele impact willen maken? De heer VAN RIJN (VVD): Dat is een goede vraag, maar ik zie dit vanuit een langetermijnperspectief.

Ieder jaar zijn er euro's bij gekomen. Ik wil gewoon dat wat we in het verleden niet goed hebben gedaan … De stoplichten staan op rood. We zijn bijna de duurste gemeente in Nederland. We moeten nu een stap zetten. De ambitie reikt veel verder, want die is om de hele stijging ongedaan te maken en om terug te gaan naar het landelijk gemiddelde. Mevrouw GREMMEN (Volt): Meneer Van Rijn heeft net de collega's van STIP herinnerd aan de afspraak in het Herstelplan. Volgens mij staat in het Herstelplan ook heel duidelijk waarom dat stoplicht op rood is gaan staan. Dat is niet omdat wij de woonlasten verhoogd hebben, maar omdat we elders hebben moeten bezuinigen. U spreekt uzelf naar mijn mening dus een beetje tegen. Hoe kijkt u daarnaar? De VOORZITTER: Toch even een vraag aan het eind. Mooi opgelost! De heer VAN RIJN (VVD): Het gaat inderdaad om keuzes maken, maar wij staan voor de hardwerkende Delftenaar. Wij vinden nu dat er wat gedaan moet worden aan de woonlasten. De VOORZITTER: Ik geef het woord nog even aan de heer Maruf. Dan mag meneer Van Rijn echt zijn betoog vervolgen, want zo komt hij nooit door de minuten heen. De heer MARUF (D66): De heer Van Rijn betoogt met veel enthousiasme dat de hele oppositie achter het plan De Delftenaar centraal staat.

In dat plan staat ook dat de afvalstoffenheffing volgens de hele oppositie omlaag moet, maar ik hoor hier een verschil tussen de oppositiepartijen. Hoe komt dat? De heer VAN RIJN (VVD): Ja, ik ben ook erg benieuwd naar het stemgedrag van Volt straks, maar gelukkig is er oppositiediscipline. Dat komt dus goed. Dat was een grapje. U weet hoe het in de coalitie gaat. De oppositie is gewoon vernieuwend en verfrissend.

45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Als VVD doen we ook het voorstel om niet alleen de woonlasten voor huizenbezitters te verlichten, maar voor alle Delftenaren. Wij willen de afvalstoffenheffing in 2023 eenmalig verlagen door de kostendekkendheid van het gesloten afvalcircuit terug te brengen van 100% naar 90%. Als dekking willen we daarvoor een gedeelte van de gelden gebruiken die vrijvallen uit de motie Energie in de wijken, want door het beschikbaar komen van gelden vanuit het klimaatakkoord valt daar € 1,12 miljoen vrij. Voor de lange termijn hopen we dat de door STIP en Volt opgestelde motie Minder afval, minder kosten wat gaat opleveren. Op termijn komen we ook terug op alle posten die nu in het gesloten circuit zijn opgenomen. We willen toch eens kijken of we iets kunnen ontvlechten. Tot slot. Wij zien dus dat de lokale lastendruk al jarenlang op rood staat. Naast de door de raad uitgesproken behoefte aan een langetermijnvisie op hoe om te gaan met incidentele middelen willen wij van het college een duidelijke langetermijnvisie op de woonlasten krijgen. Daarom dienen wij samen met D66 en de gehele oppositie deze motie in. Ja, ook samen met D66. Ook hier hoop ik op raadsbrede steun. Gelukkig hebben wij ons eerste succesje al binnen, want tijdens de Algemene Beschouwingen heeft de ChristenUnie toegezegd dat de voorziene verhoging van de ozb in 2025 van 7% wat haar betreft niet zal doorgaan.

Het lijkt me mooi als dat meteen in de langetermijnvisie wordt meegenomen. Dan de motie Werk maken van een duurzaam Delft, die wij samen met onder meer STIP en GroenLinks indienen. Een hele mooie motie. Ik ben blij dat wij met elkaar samen hebben gewerkt aan deze motie, die perfect aansluit bij het adagium "wat aan de TU wordt bedacht, laten we maken in Delft". Dat passen we toe op onze Delftse bebouwde omgeving. We roepen het college op om met projectontwikkelaars en woningcorporaties in gesprek te gaan over óf en hoe de op de TU bedachte innovaties kunnen bijdragen aan het verduurzamen van onze nieuwe wijken en het versnellen van de energietransitie. Het is mooi dat we vanavond een eerste stap zetten in het verbinden van de lokale economie met de opgaven die we hebben in onze wijken. Nog mooier zou het zijn als dit denken uiteindelijk ook wordt verankerd in de beleidskaders van de gemeente zelf. Dan de motie Zonnepanelen. Ik doe die maar even; ik laat mijn collega Van den Berg even tot rust komen. We vinden het belangrijk dat ook eigenaren van monumentale panden en panden in een beschermd stadsgezicht meer ruimte krijgen voor zonnepanelen om hun pand te verduurzamen. De regels mogen wat ons betreft soepeler. Ook mag de kaart duidelijker op regels en locaties worden getoond en er mag ook beter worden gecommuniceerd.

Voor de twee eerstgenoemde componenten dienen we een motie in. We gaan er natuurlijk van uit dat de communicatie geen motie nodig heeft en dat het college wil toezeggen om dat sowieso te gaan doen. Voor de motie Breng ondersteuning en zorg nog meer terug de wijken in wil ik het woord aan mijn collega Voogt geven. Mevrouw VOOGT (VVD): De motie Breng ondersteuning en zorg nog meer terug de wijken in dienen wij in met vele oppositiepartijen en een aantal coalitiepartijen. Het was een mooie samenwerking. Met de motie willen we integrale zorg en ondersteuning weer zichtbaar terugbrengen in de wijken, zodat elke Delftenaar terechtkan in zijn eigen wijk voor herkenbare, laagdrempelige plekken voor zorg en ondersteuning. Wij willen hierbij dat de kennis en expertise van de professionals en de vrijwilligers, welzijnswerkers, consulenten van de Wmo en de Jeugdwet, casemanagers van de Participatiewet, de medewerkers van de woningcorporaties, de wijkagent en vrijwilligersorganisaties op wijkniveau beter worden benut, zodat mensen snel en makkelijk preventief de juiste hulp en ondersteuning krijgen. 46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De heer VAN RIJN (VVD): Er zijn ook aan het vijfpuntenplan gerelateerde moties en amendementen waar wij mede-indiener van zijn. Ik ga ze alle 50 even langslopen. Nee, de toelichting laat ik over de eerste indieners. De niet aan het vijfpuntenplan gerelateerde moties met financiële gevolgen bekijken wij voor nu zeer kritisch. De meeste zullen wij niet steunen. Door de fracties van de VVD, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de SP en wordt amendement 4.1.B (Demping stijging ozb 2023) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Belastingverordeningen 2023 en de Programmabegroting 2023-2026, Besluit: 1. De Tarieventabel van de onroerendzaakbelastingverordening 2023 (waarover de raad beslist via beslispunt 1, onderdeel Verordening onroerendezaakbelastingen Delft 2023 van het raadsvoorstel Belastingverordeningen 2023) als volgt aan te passen: Besluit: '1. Het tarief van de belasting bedraagt een percentage van de heffingsmaatstaf. Het percentage bedraagt a. voor de gebruikersbelasting 0,26385% b. bij de eigenarenbelasting 1º voor onroerende zaken die in hoofdzaak tot woning dienen 0,09862%; 2º voor onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen 0,33657%.' wordt gewijzigd in: 'Het tarief van de belasting bedraagt een percentage van de heffingsmaatstaf. Het percentage bedraagt a.

voor de gebruikersbelasting 0,25665% b. bij de eigenarenbelasting 1º voor onroerende zaken die in hoofdzaak tot woning dienen 0,09593%; 2º voor onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen 0,32738%.' 2. Bovenstaand besluit heeft ook begrotingstechnische consequenties, die worden verwerkt in het raadsvoorstel Programmabegroting 2023 door te besluiten de baten op het programma Financiën met incidenteel € 848.000 in 2023 te verlagen. Toelichting Via dit amendement wordt de voorgenomen verhoging van de onroerendezaakbelasting van 6% (+ inflatiecorrectie) per 2023 gewijzigd in een stijging in 2023 met 3% (+ inflatiecorrectie) en de overige 3% (+ inflatiecorrectie) in 2024. Het positieve begrotingssaldo in 2023 wijzigt hierdoor van € 1.070.000 in € 223.000; voor 2024 en verder is er geen effect voor het begrotingssaldo. Het levert een verschil in woonlasten op van € 11,88 voor een woning met een gemiddelde woningwaarde." Door de fracties van de VVD, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de SP wordt amendement 4.1.C (Verlaging afvalstoffenheffing 2023) ingediend: 47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

"De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Belastingverordeningen 2023 en de Programmabegroting 2023-2026, Besluit: 1. De kostendekkendheid van het gesloten circuit afvalstoffenheffing in 2023 eenmalig te verlagen van 100% naar 90%. 2. In verband hiermee aan het raadsvoorstel Belastingverordeningen 2023 een onderdeel Verordening reinigingsheffingen Delft 2023 toe te voegen, met onderstaande tarieven die (door mutaties t.o.v. de Verordening reinigingsheffingen 2022) per 1 januari 2023 in werking treden: Tarieventabel Gewijzigde Reinigingsheffingen Delft 2023 Afvalstoffenheffing Hoofdstuk 1 1.1

1.1.1 1.1.2

Het tarief bedraagt ter zake van het gebruik van een perceel ten aanzien waarvan ingevolge artikel 10.21 van de Wet milieubeheer een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt door een éénpersoonshuishouden € 230,09 door een meerpersoonshuishouden € 360,45

3. De baten op het programma Schone en veilige stad met incidenteel € 1.600.000 in 2023 te verlagen en te dekken vanuit (een onttrekking uit) de algemene reserve. Toelichting Via dit amendement wordt de kostendekkendheid van het gesloten circuit afvalstoffenheffing voor 2023 eenmalig verlaagd van 100% naar 90%. De hiervoor benodigde incidentele dekking van € 1,6 miljoen komt uit de algemene reserve. In de voorgestelde tarieven is de verlaging van 10% verwerkt. Deze zijn in de tot dusver vigerende Verordening reinigingsheffingen 2022 respectievelijk: € 255,66 en € 400,50. De verlaging van kostendekkendheid levert een verschil in woonlasten op van respectievelijk € 25,57 en € 40,05. NB: Voor de goede orde wordt opgemerkt dat alle overige onderdelen (artikelen en tarieventabellen) vanuit de vigerende Verordening Reinigingsheffingen 2022 ongewijzigd van kracht blijven, aangezien deze niet ingetrokken of voor aanpassing ter besluitvorming voorliggen." Door de fracties van de VVD, STIP, GroenLinks, Volt, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, D66 en de ChristenUnie wordt motie 4.1.23 (Werk maken van een duurzaam Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: 48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• • • •

Delft in 2050 klimaatneutraal, klimaatadaptief en circulair moet zijn en het college als doel heeft om in deze collegeperiode in 2030 55% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990; in de Ruimtelijke Economische Visie de ambitie wordt uitgesproken om 10.000 extra banen te realiseren en dat dit banen moeten zijn op ieder niveau; het Rekenkamerrapport aangeeft dat bij de Meerjarenbegroting 2022-2025 onvoldoende budget beschikbaar wordt gesteld om Thema 3 (Universitaire gemeenschap, stad en inwoners) van het convenant uit te voeren; kansen die er liggen om op de TU Delft aanwezige kennis & kunde in te zetten om maatschappelijke opgaven in de stad op te lossen, onbenut blijven;

overwegende dat: • •

• • •

•

alle partijen aangeven een impuls te willen geven aan het adagium 'wat wordt bedacht aan de TU, moet worden gemaakt in Delft en worden toegepast in onze wijken'; in de Programmabegroting 2023-2026 staat dat 'Ontwikkelingen en onderzoek in de buitenwereld worden gevolgd om te bepalen wanneer nieuwe innovaties in Delft kunnen worden toegepast. We zetten erop in om Delftse ontwikkelingen - vanuit de TU, start-ups en scale-ups - te laten landen in Delft'; bij het afbouwen van het budget om Thema 3 uit te voeren, afbreuk wordt gedaan aan de potentiële verbinding tussen de inwoners en de TU Delft; een pilotproject in een wijk of een buurt bijdraagt aan de zichtbaarheid van de toepassingen van op de TU bedachte innovaties; op de TU bedachte innovaties, zoals de projecten Prêt-à-Loger voor rijtjeshuizen, Modular Office Renovation (MOR) voor leegstaande panden en Symbiotic Urban Movement (SUM) voor portiek en galerijflats, klaar zijn om te worden toegepast en een rol kunnen spelen bij het versnellen van de energietransitie in Delft (zie bijlage 1); de TU Delft-campus in 2030 volledig duurzaam wil opereren en daarvoor een aanpak heeft gemaakt en een team heeft samengesteld;

draagt het college op: • • •

te bezien of de op TU bedachte innovaties een rol kunnen spelen bij alle duurzaamheidsopgaven die we als stad hebben, van het verduurzamen van het vastgoed van de gemeente tot het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte; in overleg te gaan met projectontwikkelaars en woningcorporaties om te bepalen of de op de TU bedachte innovaties kunnen bijdragen aan het verduurzamen van onze (nieuwe) wijken en/of de versnelling van de energietransitie in Delft; bij het Circulariteitsplan aan de raad te rapporteren over de mogelijkheden om met behulp van TU-innovaties Delft sneller te verduurzamen en onze economie te versterken, zodat in de raad een integrale afweging kan plaatsvinden over welke pilots in een wijk of buurt zouden kunnen worden opgestart, waarbij verschillende partijen in de stad verbonden worden (TU, maakindustrie, wijken, Delftenaren),

en gaat over tot de orde van de dag."

49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Door de fracties van de VVD, D66, GroenLinks, Hart voor Delft, de PvdA en het CDA wordt motie 4.1.24 (Zonnepanelen op monumenten en beschermd stadsgezicht) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 10 november 2022 ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake programmabegroting 20232026 (nr. 2239504), constaterende dat: -

-

Delft vier beschermde stadsgezichten kent (waaronder het gehele centrum) en 1.500 monumenten (waarvan ongeveer 700 rijksmonumenten en 800 gemeentelijke monumenten); voor het plaatsen van zonnepanelen op monumentale panden en binnen beschermd stadsgezicht specifieke regels gelden; hiervoor in Delft lokaal beleid is vastgesteld, namelijk de welstandseisen voor zonnepanelen en zonnecollectoren in het beschermd stadsgezicht; als niet aan deze eisen wordt voldaan, inwoners een omgevingsvergunning moeten aanvragen; eigenaren van monumentale panden en binnen beschermd stadsgezicht afgeschrikt lijken te worden door de lange lijst van welstandseisen en daardoor de aanschaf van zonnepanelen achterwege laten;

overwegende dat: -

-

-

-

de gemeente Delft forse ambities heeft op het gebied van verduurzaming en vermindering van de CO2-uitstoot; daarom óók eigenaren van monumentale panden en panden binnen beschermd stadsgezicht meer mogelijkheden zouden moeten hebben om gebruik te maken van zonnepanelen; het daarom te overwegen is om de welstandseisen te versoepelen of volledig weg te nemen voor zonnepanelen op daken of zijdakvlakken die weliswaar in het zicht liggen, maar waarin de mate waarin het beeld van het pand en de omgeving wordt verstoord, vrijwel nihil is; de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed richtlijnen heeft vastgesteld en bijvoorbeeld de gemeente Haarlem soepelere criteria hanteert, waarmee vaker positief geadviseerd kan worden over zonnepanelen die zichtbaar zijn vanaf publiek toegankelijk gebied; er diverse innovaties zijn, zoals zonnedakpannen of -kozijnen, die toegepast kunnen worden zonder het (monumentale) beeld of stadsgezicht te verstoren; het ook kan helpen als eigenaren makkelijker kunnen zien op welke locaties regels of criteria gelden; in andere gemeenten voorbeelden beschikbaar zijn van digitale kaarten met een overzicht van wat waar mag als eigenaar van een monumentaal pand of pand binnen beschermd stadsgezicht, zoals MapGallery Haarlem;

draagt het college op om: -

een voorstel uit te werken voor: o het versoepelen of volledig wegnemen van de welstandseisen voor zonnepanelen op monumenten of in het beschermd stadsgezicht, voor:

50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

▪

-

-

daken of zijdakvlakken die weliswaar in het zicht liggen, maar waarin de mate waarin het beeld van het pand en de omgeving wordt verstoord, vrijwel nihil is; ▪ steegjes waar daken of zijdakvlakken niet in het zicht liggen; o het visueel makkelijker inzicht bieden in de locaties waar de regels en criteria gelden; bij dit voorstel in ieder geval ook mee te nemen: o de mogelijkheden van innovaties als zonnedakpannen en -kozijnen; o de ideeën van de gemeente Haarlem voor de criteria voor zichtbaarheid en de kaart waarop regels en locaties worden getoond; dit voorstel in het eerste kwartaal van 2023 ter besluitvorming aan de raad aan te bieden,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de VVD, D66, het CDA, Hart voor Delft, Volt, Onafhankelijk Delft en de SP wordt motie 4.1.31 (Langetermijnperspectief woonlasten) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • • •

de woonlasten voor Delftenaren 14% tot 19% hoger zijn dan het landelijk gemiddelde; de heffingen voor afvalstoffen en rioolrechten in 2022 zijn gestegen met 9,84% respectievelijk 12,9% en een einde van de stijging nog niet in zicht lijkt; in de programmabegroting een stijging van de ozb in 2023 wordt voorzien van 6% en in 2025 van circa 7% (exclusief inflatie); in het Herstelplan, Kadernota 2021 en Programmabegroting 2022-2025 afspraken zijn gemaakt over de tijdelijkheid van de stijgingen van de ozb en dat bij het beschikbaar komen van extra middelen uit het Rijk deze zouden worden aangewend om de stijgingen te dempen;

overwegende dat: •

• • •

•

in de Programmabegroting 2023-2026, ondanks een positief begrotings- en meerjarenbeeld door het beschikbaar komen van extra middelen vanuit het Rijk toch een extra stijging van de ozb in zowel 2023 als in 2025 (exclusief inflatie) wordt doorgevoerd; steeds meer lasten worden afgewenteld naar Delftenaren, ook naar Delftenaren met lagere inkomens, bovenop hogere lasten vanwege de hogere kosten voor boodschappen en stijgende energie-en brandstofprijzen; er in 2024 duidelijkheid komt vanuit het Rijk over de ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente Delft na 2026; in 2024 ook duidelijk wordt op welke wijze de opbrengsten van een verhoging van de toeristenbelasting zal worden gebruikt om de woonlasten voor Delftenaren te beperken dan wel te verlagen, zoals gesteld in de motie Toeristen betalen mee aan Delft en de regio; Delftenaren recht hebben op een betrouwbare en voorspelbare overheid; 51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

draagt het college op: •

•

tijdens de Kadernota 2023 te komen met een langetermijnvisie op de ontwikkeling van het woonlastenmandje, waarbij recht wordt gedaan aan de motie Toeristen betalen mee aan Delft en de in de Kadernota 2021 en de begroting 2022-2025 gemaakte afspraken; hierbij niet alleen te kijken naar de ontwikkeling van de ozb, maar ook een langetermijnperspectief te bieden op de heffingen voor afvalstoffen en rioolrechten."

Door de fracties van de VVD, het CDA, Hart voor Delft, de PvdA, GroenLinks, Onafhankelijk Delft en de SP wordt motie 4.1.42 (Breng zorg en ondersteuning nog meer terug de wijken in) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: •

• • •

er in een aantal Delftse wijken een aanspreekpunt is waar bewoners terechtkunnen voor (voorliggende en geïndiceerde) hulp en ondersteuningsvragen. Dit betreffen bijvoorbeeld: o vier wijkcontactpunten en een inloopspreekuur Tanthof, Voorhof van Delft voor Elkaar; o twee vestigingen van Werkse! aan de Vulcanusweg en de Gantel; de Programmabegroting 2023-2026 de ambitie uitspreekt om de relatie tussen Delft Support en Delft voor Elkaar door te ontwikkelen (p. 71); de gemeenteraad van Delft op 3 februari 2022 een initiatiefnota heeft aangenomen om het gebruik van buurthuizen en wijkcentra te stimuleren; samenwerking in het sociaal domein door tien maatschappelijke partners sinds 2018 is vormgegeven via BHAG Delft, met bijzondere focus op re-integratie;

overwegende dat: • •

• • • •

voor levering van goede, adequate en integrale zorg en ondersteuning het belangrijk is dat Delft voor Elkaar en Delft Support nauw samenwerken en in wijken op een voor bewoners laagdrempelige en goed toegankelijke plek bereikbaar zijn; de kennis en expertise van medewerkers van het welzijnswerk, de consulenten van de Wmo en de Jeugdwet, de casemanagers van de Participatiewet, woningcorporaties, de wijkagent en vrijwilligersorganisaties gecombineerd tot een integrale benadering van de zorgvraag kunnen leiden; wijkagenten aangeven dat zichtbare integrale teams in wijken voor hen belangrijk zijn om met ketenpartners samen te werken; Delft voor Elkaar heeft aangegeven meer te willen samenwerken met Delft Support en andere partners in de wijk, zodat er integraal kan worden samengewerkt; tijdens een werkbezoek aan Werkse! duidelijk werd dat zij de ambitie hebben zich meer in de wijken te vestigen om laagdrempelige toegang te bevorderen; het belangrijk is dat op wijkniveau partners elkaar kennen en weten te vinden, zodat vragen van bewoners kunnen worden opgepakt of actief kunnen worden doorgeleid naar de juiste partner in de wijk; 52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

spreekt uit dat het essentieel is dat de toegang tot ondersteuning bij (vragen rondom) zorg en sociale dienstverlening laagdrempelig, goed toegankelijk en vindbaar en dichtbij mensen moet zijn; verzoekt het college: •

• • • •

een pilotaanpak uit te werken, gericht op Delft-West, waarbij de relevante spelers voor gemeentelijke dienstverlening in het sociaal domein in de hoogst mogelijke frequentie aanwezig zijn op bijvoorbeeld verschillende wijkcontactpunten, inloopspreekuur en vestigingen van Werkse! en daarbij de kennis en expertise van het welzijnswerk, Wmo-consulenten en -Jeugdwet, casemanagers van de Participatiewet, woningcorporaties, de wijkagent en vrijwilligersorganisaties in zich herbergt; in deze pilotaanpak in ieder geval de ketenpartners van BHAG Delft en de partnerraad Delft-West te betrekken; te starten met een participatietraject met bewoners in de pilotwijken om helder te krijgen wat zij missen m.b.t. laagdrempelige toegang tot zorg en welzijn en op welke wijze zij dit het liefst georganiseerd zien worden; financiering hiervan eventueel te dekken uit de landelijke gelden voor Delft-West; de gemeenteraad voor het zomerreces 2023 een aanpak voor te leggen ter besluitvorming,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer MARUF (D66): Voorzitter. Ik ga er ook snel doorheen omwille van de tijd. Voor dit deel van de avond wil ik namens de fractie alleen de voorstellen toelichten waarvan wij de eerste indiener zijn op het gebied van energietransitie en slavernijverleden. Vervolgens geef ik het woord graag aan ons raadslid Marijke Vuik over onze moties over schoolfruit en veilige schoolroutes. Allereerst over de energietransitie; dat kan wat korter, want ik heb dit tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen al kort toegelicht. We willen het verduurzamen en het helpen van mensen met energiearmoede versnellen door van 3 fte naar 6 fte te gaan. Wij hopen daarbij op uw steun. Volgens mij kan de motie al op een meerderheid rekenen. Doe goed voor de stad en stem voor, zou ik zeggen. Ik heb ook al stilgestaan bij de Gasthuisplaats. Wij willen graag dat we daarmee snel stappen maken. In een eerdere versie was er nog even twijfel of de motie omarmd zou worden, maar ik heb begrepen dat de motie zoals die nu voorligt, wordt omarmd. Dat hoor ik straks van het college. De heer VALK (CDA): D66 en het CDA vinden elkaar vaak als het om participatie gaat. We waren ook samen mede-indieners van de motie over participatie bij "van gevel tot gevel". Maar ik zie hier toch een verschil.

In deze motie staat weliswaar dat we het samen met omwonenden gaan hebben over de inrichting van het toekomstplan voor de Gasthuisplaats, maar daar staat onder dat de toekomst al vastligt, want het moet een openbaar en groen park worden. Is het volgens D66 participatie als we tegen bewoners zeggen: het moet een park worden; u mag wel meepraten, maar u mag niks anders vinden?

53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De heer MARUF (D66): Er is al drie keer geparticipeerd en volgens mij gaat er nog een keer een participatieronde hierover plaatsvinden. We hebben nu ook een uitspraak over hoe wij de stad voor ons zien; dat zou ik "een visie" noemen. De heer VALK (CDA): Als er al drie keer geparticipeerd is en de uitkomst al vastligt, waarom moeten we dan een motie indienen om nog een keer te gaan participeren? Waarom beginnen we dan niet gewoon? De heer MARUF (D66): Als de heer Valk straks door de binnenstad loopt, ziet hij volgens mij dat er nog niet veel van terecht is gekomen. Vandaar deze motie. De heer VALK (CDA): En gaat dat wel gebeuren na de vierde keer participatie, na nog een keer vragen? Gaat het dan wel gebeuren? Belooft u dat aan de kiezers en de bewoners van de Gasthuisplaats? De heer MARUF (D66): De omwonenden hebben meermaals bij ons aangeklopt omdat ze daar een andere inrichting zien. Naar aanleiding van de motie zou opnieuw een participatieronde kunnen plaatsvinden. Ik zou dus zeggen: stem vooral voor. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik wil de heer Valk bijvallen. Over de Gasthuisplaats is al heel veel gepraat en gedaan. Ik ben zelf een van de omwonenden. De afgelopen jaren heb ik weinig van de participatie meegemaakt. Ondertussen wonen er weer andere mensen.

Ik denk dat we de Gasthuisplaats geen eer aandoen als we in een heel korte discussie hier in de raad plotseling gaan beslissen dat het een groen park moet worden. Ze willen er heel graag over meepraten, maar niet in de snelheid zoals we die nu hier hanteren. De heer MARUF (D66): In mijn Algemene Politieke Beschouwing zei ik al dat het er bij de Gasthuisplaats de afgelopen 70 jaar hetzelfde bij ligt. U bent omwonende. Ik zou zeggen dat juist u de urgentie zou moeten voelen van uw buren. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik voel wel degelijk het belang, maar niet de urgentie om nu bijna hals over kop in één klap een plan te gaan maken. Dat moet echt met de bewoners en daar moeten we ook hier in de raad wat gedegener bij stilstaan dan in een motie even tussen neus en lippen door dit te beslissen. Ik denk dat dat ook niet goed valt. De heer MARUF (D66): Ik zei al dat D66 staat voor een politiek waarmee we keuzes durven maken. 70 jaar is er geen verandering. Het college pakt het prachtig op en ik hoor straks in de eerste termijn van het college wat het gaat doen aan de participatie en wat het daar van plan is. Wij zijn er als politiek ook om richting te geven. Dat doen wij graag. Daarover zou ik ook een uitspraak van de PvdA willen horen. De heer HOMBERGEN (PvdA): U zegt dat u richting geeft, maar ik denk dat u veel meer geeft.

U zegt precies hoe het moet gaan worden, namelijk dat het een groen park moet worden. Enige richting geven is prima, maar ik denk dat we met zo'n totale invulling nu een stap te ver gaan. Dat van die 70 jaar is helemaal waar, maar een maand kan daar nog wel bij. De heer MARUF (D66): Als ik als een leek zou luisteren naar de opmerkingen van de heer Hombergen, zou ik zeggen dat de heer Hombergen tegen groen op de Gasthuisplaats is, want dat is wat wij bepleiten.

54

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De VOORZITTER: Dat is haast uitlokking, meneer Maruf. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik ben heel erg voor veel groen op de Gasthuisplaats. Laat daar geen misverstand over zijn, maar een dictaat om het helemaal groen te maken, vind ik een stap te ver. De VOORZITTER: Ik stel voor deze discussie te beëindigen. Meneer Maruf, vervolg uw betoog. De heer MARUF (D66): Dan kort over onze motie over zwemmen in de buitenlucht. Mijn collega Harjo Schuurman is hierbij samen met een heleboel andere indieners opgetrokken. Er is een breed draagvlak in de raad voor verkoeling in de zomer en meer beweging. Mevrouw GREMMEN (Volt): Wij hebben vorige week een vraag aan de heer Maruf gesteld over deze motie. Daar is de heer Maruf ons nog een antwoord op schuldig. U stelt een haalbaarheidsonderzoek voor. Wij zijn heel benieuwd wat het zwembad u waard is als het haalbaarheidsonderzoek uitwijst dat het er echt moet komen. De heer MARUF (D66): Laat ik het omdraaien: we kunnen geen uitspraak doen als het onderzoek er niet ligt. Mevrouw GREMMEN (Volt): Waarom zou u onderzoek doen naar iets waarvan u weet dat u het niet kunt betalen? De heer MARUF (D66): Ik ben bouwkundig ingenieur en volgens mij zijn mensen knap en slim genoeg om te bepalen hoe het duurzaam kan, hoe het in de buitenlucht zou kunnen en hoe we dat zouden kunnen financieren, maar daarvoor is wel zwart-op-wit nodig wat de feiten zijn.

U zegt hiermee: ga er überhaupt niet mee aan de slag, want dan hoef je het er niet over te hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Gremmen laat het er even bij, voor dit moment. De heer MARUF (D66): Ik moet helaas stukken overslaan. Voor de cultuursector trekken we met een aantal andere partijen op. Daar zijn we heel dankbaar voor. Ik zei al in de Algemene Politieke Beschouwingen dat we daar een groot hart voor hebben. We moeten de cultuursector een prominente plek geven en ervoor zorgen dat in onze stad meer "woonkamers" worden gecreëerd waar cultuurparticipatie kan plaatsvinden voor alle Delftenaren. Dan het onderzoek naar het slavernijverleden. In de vorige periode zijn D66, de ChristenUnie en GroenLinks de trekkers geweest van het onderzoek naar ons slavernijverleden. We gaan daarmee door. Met dit amendement willen wij dat er een volwaardig onderzoek komt te liggen, zodat de stad er echt iets aan heeft. Zo dragen we bij aan bewustwording over de doorwerking van het slavernijverleden in het nu. Daarmee werken we ook aan het bestrijden van racisme en discriminatie. Een van mijn favoriete slogans is: onbekend maakt onbemind. Laten we het verleden zichtbaar maken en daarmee bijdragen aan het noodzakelijke gesprek dat dient te worden gehouden in onze stad. De VOORZITTER: Nu komt de maidenspeech van mevrouw Vuik in de gemeenteraad. Zij mag dus niet geïnterrumpeerd worden.

55

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Mevrouw VUIK (D66): Dat komt goed uit. Voorzitter. Hoe kan de gemeente helpen met en bijdragen aan gezond opgroeien? Dat heeft voor vanavond geleid tot twee moties die ik graag wil toelichten. Ten eerste over het schoolfruit. Dat is niet een nieuw initiatief. Al jaren zijn er scholen die af en toe aan het schoolfruitproject meedoen, al dan niet gefinancierd met subsidie. De resultaten hiervan zijn heel positief. Schoolbesturen en docenten zijn erg enthousiast en er is ook een bestaande mogelijkheid om het te integreren in het lesprogramma. Daarnaast is in onderzoeken al aangetoond dat dit zorgt voor een toename van groente- en fruitconsumptie op overige dagen. De reden waarom wij dit met deze motie stadsbreed willen inzetten, is dat ieder kind en iedere school hier baat bij hebben. Scholen met een zwaardere weging hebben al de mogelijkheid om via het Jeugdeducatiefonds twee dagen schoolfruit gefinancierd te krijgen. Voor hen zou het een extra dag betekenen. D66 is van mening dat de gemeente hier een mooie rol in kan pakken door eigenlijk een stukje cofinanciering te bieden in een al aangetoond succesvol project. De motie geeft een mogelijkheid voor de afweging om met weinig ambtelijke capaciteit de opdracht te geven aan schoolfruit.nl, maar mocht er een mogelijkheid zijn om samen te werken met lokale bedrijven, dan zou dat natuurlijk ook een heel mooie optie zijn.

De tweede motie raakt ook aan gezond opgroeien: veilig kunnen fietsen naar school, niet met de auto, maar kinderen die zelfstandig kunnen fietsen. Met deze motie hopen wij dat hierin een stap gezet kan worden door eerst in samenwerking met scholen en leerlingen in kaart te brengen wat nu de obstakels zijn en in een volgende fase deze natuurlijk aan te pakken. Tot slot wil ik heel snel heel graag andere partijen bedanken. Het is een drukke week geweest met heel veel moties, heel veel contacten en heel veel telefoontjes. Ik vond de samenwerking deze week erg fijn. De VOORZITTER: Gefeliciteerd met uw maidenspeech, mevrouw Vuik! Het klonk bevlogen, heel enthousiast en heel dichtbij, daar waar het gebeurt: kinderen op scholen, die daar ook veilig naartoe moeten kunnen. Het is ook mooi om het te zien vanuit "het redelijke alternatief": het is goed om politiek te bedrijven en af en toe scherp op de snede te zijn, maar het is ook goed om met elkaar de samenwerking aan te gaan, zoals u onderstreepte aan het eind van uw betoog. Dat past heel goed bij uw partij. Gefeliciteerd en alle goeds verder bij alle debatten die u in deze zaal en in deze context zult voeren. De heer TREFFERS (Volt): Ik heb een vraag over de laatstgenoemde motie, de motie Veilig op de fiets naar school. Dat is een prachtige motie, waar ik ook interessante gesprekken met u over heb gehad.

Het is ook een onderdeel van het gemeentelijk beleid: we vinden het volgens mij als gemeente ontzettend belangrijk dat zeker kinderen veilig kunnen fietsen. Uw motie gaat over de 100 meter die het dichtst bij basisscholen zijn. U stelt voor om een pilot te doen voor minstens vijf scholen. Ik vraag me eigenlijk af of dit niet een onderwerp is waarvoor we geen pilot hoeven te doen, maar waarvan we met de gemeenteraad moeten bedenken dat we dit voor alle basisscholen belangrijk vinden. Mevrouw DE BOER (STIP): Gefeliciteerd met de maidenspeech. Ook voor STIP is het heel belangrijk dat we veilige fietsroutes hebben. De 100 meter is gekozen omdat die rondom de school ligt, maar zijn dat ook de fietsroutes die voor kinderen het gevaarlijkst zijn? Ik heb online gekeken waar in Delft de gevaarlijkste routes zijn en dat is niet per se bij de scholen. De VOORZITTER: Het gaat dus om de afweging tussen vijf en alle scholen en om de vraag hoe het in de directe omgeving zit. 56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Mevrouw VUIK (D66): Ik ben het heel erg eens met de heer Treffers. Wij zouden dit heel graag stadsbreed oppakken, voor elke basisschool. In de motie staat "ten minste vijf scholen", gewoon om een getal aan te geven, zodat er in ieder geval een goede start gemaakt wordt. Als dat een succes blijkt te zijn, wordt het wat mij betreft stadsbreed, want volgens mij wil iedereen dat alle fietspaden veilig worden. De 100 meter is eigenlijk gekozen om het tastbaar te houden voor de school zelf en om ook met de kinderen zelf te kijken, want binnen die 100 meter zijn er al best veel verschillende fietspaden vanuit de richtingen waar kinderen vandaan komen. Maar als het college zegt dat een ander aantal meters in een cirkel eromheen beter is, is dat wat mij betreft natuurlijk helemaal prima. Mevrouw DE BOER (STIP): Wat ons betreft gaat het niet om de meters eromheen, maar om de route die het kind aflegt van huis naar school. Het kan ook zijn dat er een heel drukke weg is die veel gevaarlijker is. Moet je die niet eerst aanpakken om voor veilige schoolroutes te zorgen? Mevrouw VUIK (D66): De school is de plek waar alle kinderen naartoe gaan. Rond 08.30 uur zie je echt een wirwar en een komen en gaan van zowel auto's als fietsers.

Het lijkt mij dus heel waardevol om die plekken als eerste aan te pakken en daardoor kinderen en ouders het veilige gevoel te geven dat ze het laatste stukje gewoon zelf kunnen fietsen. Mevrouw DE BOER (STIP): Dus het gaat meer om het veilige gevoel dan om de veiligheid zelf of om de ongelukken. Mevrouw VUIK (D66): Ik ga ervan uit dat het met elkaar te maken heeft en dat het veilige gevoel niet onterecht is. Door de fracties van D66, de ChristenUnie, GroenLinks, STIP en Volt wordt amendement 4.1.A (Volwaardig onderzoek Delfts slavernijverleden) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 10 november 2022 ter bespreking van het agendapunt Begrotingsbehandeling 2023-2026 (nr. 2239504), Besluit De Programmabegroting 2023 als volgt te wijzigen: 1. De begrote lasten op het programma 'Samenleven, onderwijs en cultuur' met incidenteel € 32.000 in 2023 te verhogen en dit te dekken vanuit een onttrekking uit de algemene reserve. Toelichting: Op 1 juli 2023 is het 150 jaar geleden dat de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden materieel werd afgeschaft. In dat licht wordt 2023 ingericht als themajaar waarvoor verschillende organisaties in Delft activiteiten organiseren. Met een eigen kamer van de VOC en deelname in de WIC is een Delfts aandeel in de slavernij evident. Daarom willen wij dat Delft bijdraagt aan het herdenkingsjaar met een onderzoek.

Het college heeft al akkoord gegeven op het uitvoeren van een archiefonderzoek naar het Delftse aandeel in het slavernijverleden. Door te herprioriteren binnen het budget van het stadsarchief is er 400 uur beschikbaar gesteld voor dit onderzoek. De verwachting is dat 400 uur een 'kort, beperkt 57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

feitenrelaas' oplevert. Met het beschikbaar stellen van nog eens 400 uur wordt meer ruimte geboden voor bronnenonderzoek, wat een completer beeld oplevert. Tevens worden publicaties ten behoeve van activiteiten in het teken van het herdenkingsjaar, input voor onderwijsprojecten en presentaties in verschillende media mogelijk. We stellen in de begroting € 32.000 extra beschikbaar voor de post 'Cultureel Erfgoed' ten behoeve van de uitbreiding van het onderzoek. De kosten worden gedekt door de algemene reserve. Het onderzoek wordt gestart in 2022 en de eerste resultaten kunnen begin januari 2023 beschikbaar komen. Dat is al mogelijk met het huidige budget. Door in 2023 extra budget beschikbaar te stellen, voegen we een tweede fase toe aan het onderzoek. Deze tweede fase is uitdiepend en kan inspelen op de resultaten uit het basisonderzoek. Met de uitbreiding maken we het mogelijk dat de resultaten van het onderzoek echt in de stad kunnen landen. Zo draagt Delft bij aan de maatschappelijke discussie over de doorwerking van de slavernij en het kolonialisme in het nu. Met groter bewustzijn maken we werk van het bestrijden van racisme en discriminatie." Door de fracties van D66, Hart voor Delft, STIP, GroenLinks, de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie 4.1.26 (Haalbaarheid openluchtzwemwater Delft) ingediend: "Constaterende dat: • • • • • • •

sporten belangrijk is en bijdraagt aan de gezondheid van Delftenaren en de mogelijkheid tot buitenzwemmen daaraan bijdraagt; de begroting 2023-2026 stelt dat we werken aan een gezonde en sociale stad. 'Een gezonde stad is een investering in gezonde en gelukkige mensen'; het buitenzwemwater van de Delftse Hout al jaren te lijden heeft onder blauwalg; de recreatieplassen rondom Delft met hetzelfde blauwalgprobleem te kampen hebben; zwemmen in de Schie en de Vliet verboden is; het veel Delftse gezinnen ontbreekt aan financiële middelen om op vakantie te gaan; lokaal vakantie vieren een opkomende trend is die bijdraagt aan een duurzamere manier van consumeren die aansluit op de visie van Delft ten aanzien van lokaal toerisme;

overwegende dat: • • •

er nog geen zicht is op een definitieve oplossing voor blauwalg; de zomers in Delft langer en warmer worden; het voor de provincie nadelig is als er mensen in het vaarwater bij de Schie zwemmen;

draagt het college op: • • • • •

een haalbaarheidsonderzoek te doen naar een duurzame openluchtzwemfaciliteit in Delft en daarbij met een voorstel te komen waar dit gerealiseerd zou kunnen worden; daarbij de optie voor een duurzaam openluchtzwembad te betrekken; te onderzoeken waar er in Delft veilig buiten gezwommen kan worden; met de provincie in gesprek te gaan over plekken waar eventueel wel gezwommen zou kunnen worden; de opzet en de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek te delen met de raad,

58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van D66, Hart voor Delft, STIP en de ChristenUnie wordt motie 4.1.27 (Gasthuisplaats wordt eindelijk groen) ingediend: "Constaterende dat: • • • •

de gemeente Delft, omwonenden en belangstellenden al meerdere keren kaders voor de Gasthuisplaats in beeld hebben gebracht; op de Gasthuisplaats nu alleen de parkeerplekken voor bezoekers heringericht worden; daarmee 2/3 van de Gasthuisplaats nog onbestemd is; er in het zuidwestelijk deel van de binnenstad weinig groen is, terwijl groen belangrijk is voor het woon- en leefklimaat en groen een belangrijke bijdrage levert aan de opvang van regenwater en het tegengaan van hittestress;

overwegende dat: • • • •

de huidige inrichting van de Gasthuisplaats al zeventig jaar lang onrecht doet aan de ruimtelijke kwaliteit van onze binnenstad; er een grote kans ligt om de ruimtelijke kwaliteit van de zuidelijke binnenstad te verbeteren met de ontwikkeling van onder andere de Gasthuisplaats; het college beloofd heeft in de eerste helft van 2023 met een toekomstplan voor de Gasthuisplaats te komen; de raad zich (nog) niet in meerderheid heeft uitgesproken over zijn wens voor de Gasthuisplaats;

verzoekt het college: • • •

het toekomstplan voor de Gasthuisplaats op te stellen in samenwerking met belanghebbenden, waaronder direct omwonenden; daarin mee te nemen dat de raad kiest voor een openbaar en groen park op de Gasthuisplaats; actiegericht aan de slag te gaan en daarom met de uitvoering van het plan uiterlijk in 2024 Q1 te starten, mits goedgekeurd door de raad."

Door de fracties van D66, het CDA, de PvdA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft, Volt en Hart voor Delft wordt motie 4.1.28 (Schoolfruit) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • •

fruit gezond is en het Voedingscentrum adviseert om 2 stuks fruit per dag te eten; het Voedingscentrum fruit en groente adviseert als tussendoortje voor leerlingen op school; basisscholen gebruik kunnen maken van 20 weken EU-schoolfruit en er sinds 5 september jl. slechts 2.400 scholen in Nederland gebruik kunnen maken van EUschoolfruit, omdat er te veel aanvragen waren hiervoor en veel scholen zijn uitgeloot; 59

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• •

fruit in verhouding tot ongezonde snacks relatief duur is; in het coalitieakkoord de doelstelling is opgenomen om gezonde voeding te stimuleren;

overwegende dat: • • • • •

kinderen via schoolfruit kennismaken met nieuwe soorten groente en fruit, waardoor elke basisschool gebaat is bij schoolfruit; uit onderzoek blijkt dat kinderen door schoolfruit niet alleen meer kennis krijgen over groente en fruit, maar ook dat schoolfruit zorgt voor toename in groente- en fruitconsumptie op overige dagen; de inzet van schoolfruit bijdraagt aan het stimuleren van gezonde voeding bij kinderen en eveneens bijdraagt aan preventie; met 7.000 basisschoolleerlingen, en de kosten voor schoolfruit die 20 eurocent bedragen, de jaarlijkse kosten voor 1 dag per week schoolfruit voor alle basisschoolleerlingen in Delft neerkomen op € 56.000; verschillende basisscholen in Delft aangeven dat ze graag gebruik zouden willen maken van schoolfruit;

draagt het college op: •

• •

een voorstel uit te werken om de inzet van schoolfruit te faciliteren, waarbij de gemeente ten minste een dag per week schoolfruit financiert voor basisscholen in Delft met ingang van het schooljaar 23/24 voor een periode van 1 jaar, hierbij eveneens een dekkingsvoorstel in op te nemen en het totale voorstel uiterlijk Q2 2023 voor te leggen aan de gemeenteraad; hierbij de mogelijkheid te onderzoeken om eventueel samen te werken met fruittelers uit de regio en andere spelers in het bedrijfsleven in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen; na de periode van 1 jaar met een evaluatie terug te koppelen aan de raad,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van D66, het CDA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft, de PvdA en Hart voor Delft wordt motie 4.1.29 (Veilig op de fiets) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 10 november 2022 ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2026, constaterende dat: • • • •

uit recent onderzoek van RTL-nieuws blijkt dat er fietspaden in Delft zijn waarbij de kans op een ongeval voor fietsende scholieren 2 tot 3 keer hoger is; kinderen 10.000 fietsuren moeten maken voordat ze echt goed kunnen fietsen; landelijke cijfers laten zien dat 33% van de kinderen nooit zelf naar school fietst; fietsen bijdraagt aan een goede (of betere) gezondheid;

overwegende dat: •

door veilige routes kinderen vaker zelfstandig op de fiets naar school kunnen gaan; 60

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

• • • •

kinderen meer bewegen wanneer zij elke dag naar school fietsen; het belangrijk is dat kinderen gehoord worden bijvoorbeeld als het gaat om zaken die hun leven beïnvloeden. Hierbij kunnen kinderen zelf aangeven welke punten in het verkeer zij als onveilig ervaren; kinderen meer zelfvertrouwen krijgen wanneer zij zelfstandig kunnen fietsen en daarmee kunnen deelnemen aan het verkeer; tijdens de raadsconferentie op 10 oktober jl. de wens is uitgesproken dat er door de gemeente meer inclusief en intensief met de wijk meegedacht moet worden over de openbare ruimte, bijvoorbeeld ook door kinderen mee te laten praten;