Document · PDF

Concept-handelingen raadsvergadering 16 december 2021

Raadsvergadering 16 december 2021, gemeente Delft32.098 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Delft zal uiteraard ook een regeling maken voor hoe we dat in Delft op een zo goed mogelijke manier kunnen inzetten. Dan de motie Duurzame leges. Dit past natuurlijk in het idee van het vergroenen van de leges en de belastingen, zoals we dat al vaker hebben besproken. Het is ook heel goed om het te koppelen aan een verandering of vernieuwing van de Legesverordening, die we in het kader van de Omgevingswet toch moeten doen, hoewel we eigenlijk nog steeds niet weten wanneer de Omgevingswet ingaat. We hopen nu allemaal dat het 1 juli is, maar zeker is dat nog steeds niet. In verschillende gemeenten wordt hiernaar gekeken en hiermee geëxperimenteerd. Wij zullen natuurlijk sowieso gebruikmaken van alle ervaringen in welke gemeente dan ook. Tegelijkertijd zijn er ook al zorgen geuit door mevrouw Van Cooten en mevrouw Kok. Dat zijn op zich terechte zorgen, maar die zie ik ook terugkomen in de motie. Daar staat ook in: als het niet lukt om het via de Legesverordening te doen, gegeven alle randvoorwaarden die daarbij gelden, kijk dan of je het op een andere manier zou kunnen doen. Op die manier geeft de motie genoeg vrijheid om een voorstel te kunnen uitwerken, zodat aan de randvoorwaarden voldaan kan worden. Als het uiteindelijk allemaal niet lukt, komen we uiteraard ook bij de raad terug. Tegen de motie is er wat dat betreft dus geen bezwaar.

Mevrouw Van den Berg heeft natuurlijk helemaal gelijk: het wordt eigenlijk pas echt spannend als we de wijkuitvoeringsplannen gaan maken, want dan wordt het heel concreet bij de mensen en dan gaan alle vragen spelen die u ook heeft gesteld: wat wordt het alternatief, is dat betaalbaar en hoe kan iedereen meedoen? Dat gaan we inderdaad allemaal nog doen. Het klopt dat wij op dit moment nog onvoldoende middelen hebben om al die wijkuitvoeringsplannen zoals wij die zouden willen gaan doen voor 2030, te kunnen doen. Hopelijk hebben we straks vanuit het Rijk dus ook weer extra middelen om dit wel te kunnen gaan doen, want het is inderdaad urgent en heel belangrijk. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn.

Mevrouw VAN TRICHT (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik heb een aanvulling over de voucher. Toen sommige mensen de voucher wilden inwisselen bij een van de bedrijven die eraan meedoen, stond er in plaats van € 55 maar € 15 op de voucher. Wethouder BRANDLIGT: Voorzitter. Over de vouchers hebben we het al even gehad in de commissie. Ze worden in tranches uitgegeven. Er is op een moment inderdaad even een wachtlijst geweest. Dan komen er weer nieuwe beschikbaar. Er zit ook een einddatum op, want we willen stimuleren dat ze daadwerkelijk uitgegeven worden en niet ergens op de plank blijven liggen. Dat kun je alleen voor elkaar krijgen door er een einddatum aan te verbinden. Als u hele specifieke problemen heeft ervaren, kunt u mij het beste even mailen. Dan zullen we dat technisch uitzoeken. De VOORZITTER: Dat lijkt me een goede afspraak. Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten. In stemming komt motie M13.3.1 (Stimuleer verduurzaming met groene leges) van STIP, D66, GroenLinks, de ChristenUnie en het CDA. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 24 tegen 13 stemmen, waarbij Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de PvdA en de SP ertegen hebben gestemd. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 31 tegen 7 stemmen, waarbij Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft ertegen hebben gestemd. XX.

Voorstel van het college aan de raad inzake Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Delft 2022-2026 (nr. 2137701). Mevrouw KOK (SP): Voorzitter. Elke inwoner van deze stad heeft grote belangen bij een goed werkend en goed onderhouden rioolsysteem, maar de komende tijd gaan de kosten van dit rioolsysteem enorm stijgen. Helaas heeft niet iedereen dezelfde middelen om bij te dragen aan deze kosten. Daarnaast gaan werkelijk alle kosten van levensonderhoud omhoog, zodat menig huishouden in dikke paniek is. Laten we nu als raad helpen door de rioolheffing eerlijker te verdelen. Vandaar deze motie. De heer MARUF (D66): Voorzitter. Ik ben het in de basis met mevrouw Kok eens dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, maar met deze motie vraagt mevrouw Kok aan mensen met een wat hogere ozb om onbeperkt water te verbruiken. Wij vinden juist dat je moet stimuleren dat mensen zuiniger gaan doen met water. Is mevrouw Kok dat niet met ons eens? Mevrouw KOK (SP): Ja, dat ben ik helemaal met u eens, maar het grote probleem is: of je nou weinig of veel water door het riool laat stromen, het riool moet goed zijn. Dat moet nu betaald worden. De rioolheffing gaat nu niet over de vervuilingseenhedenheffing; dat is een ander verhaal. Ik zou dat heel graag aanpassen, maar dat was technisch heel lastig.

Dit is gewoon een eerste stap om te onderzoeken of het op deze manier kan worden gedaan.

De heer MARUF (D66): Dan zou ik mevrouw Kok het tegenvoorstel willen doen om daar wat meer tijd voor te nemen en om hier samen over na te denken, want deze motie zorgt ervoor dat juist mensen die zuinig gaan doen, wellicht meer gaan betalen. Dat is scheef. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De SP heeft hier in de commissievergadering over gezegd dat ze eigenlijk een heffing naar gebruik wil. Mijn vraag aan de SP is dan ook hoe dit voorstel daarmee in verband is te brengen. Mevrouw KOK (SP): Ik heb toen ook gezegd dat ik het mee terugnam naar de fractie. Toen hebben we dus in onze fractie overlegd en toen hebben we gekeken wat op dit moment het makkelijkst te realiseren is, want de rioolheffing gaat straks gewoon bijna 13% omhoog. Het vervangen van water en het bijhouden van waterverbruik zijn heel lastig. Dit kan veel sneller en het wordt ook in andere gemeenten toegepast. Ik vraag dus om te kijken hoe wij het in Delft eventueel zouden kunnen doen, net als in andere gemeenten, om te kijken hoe we dat kunnen verdelen. Ik ben het met u eens dat je mensen moet stimuleren om weinig water te verbruiken, maar of je nou weinig water gebruikt of niet, het rioolsysteem moet goed zijn. Het probleem is dat we er een gesloten circuit van gemaakt hebben. Als de ene het niet betaalt, moet de andere het dus betalen.

Laten we dan zorgen dat degenen die het kunnen betalen, iets meer betalen en dat degenen die het niet kunnen betalen, minder betalen. Door de fractie van de SP wordt motie M13.4.1 (Waardering Onroerende Zaken als uitgangspunt rioolheffing) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 16 december 2021, constaterende dat: -

rioolheffing verdeeld is over een woningeigenaar- en een woninggebruikersdeel; de rioolheffing voor eigenaren (de kosten voor de instandhouding van het netwerk en grondwaterbeheer) een vast bedrag is voor alle eigenaren; de rioolheffing voor gebruikers (afhankelijk van de afvoer en verwerking) een vast bedrag is voor alle gebruikers; de rioolheffing in Delft de komende tijd enorm gaat stijgen door verwacht onderhoud van de Delftse riolering;

overwegende dat: -

er voorbeelden zijn van gemeenten die de Waardering Onroerende Zaken (WOZ) gebruikt als uitgangspunt voor de rioolheffing; de sterkste schouders de zwaarste lasten zouden moeten dragen; de Waardering Onroerende Zaken (WOZ) een prima instrument is om de lasten eerlijk te verdelen;

verzoekt het college:

een doorberekening te laten maken voor de effecten die optreden wanneer de Waardering Onroerende Zaken (WOZ) gebruikt wordt als uitgangspunt voor de rioolheffing; hierover nader advies in te winnen bij gemeenten die dit al toepassen; een model voor te stellen om tarieven vast te stellen; de doorberekening met effecten, het ingewonnen advies en het model te presenteren aan de raad,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer VALK (CDA): Voorzitter. Op deze bijzondere dag dacht ik: ik begin ook bijzonder, namelijk met een raadseltje dat in de CDA-fractie heel populair is: rara, wat klopt er niet? Bij de bespreking van de Kadernota eerder dit jaar werd de gemeenteraad verteld dat eerst het gemeentelijke rioleringsplan zou worden vastgesteld en dan pas de rioolheffing en dat we moesten denken aan een tariefstijging van een kleine 10%. Bij de bespreking van de begroting werd vooruitgelopen op het rioleringsplan, dat nog niet was vastgesteld, werd een aantal nieuwe kostenposten, bijvoorbeeld de kosten voor het klimaatadaptief maken van onze riolen, onder de rioleringstarieven geplaatst en werd de tariefstijging op 12,9% bepaald. Nu, een maand later, gaan we het rioleringsplan vaststellen. In de toelichting staat dat wat in dit plan staat, het gevolg is van wat in de Kadernota is besloten. Rara, wat klopt er niet? Ik zal het maar meteen verklappen, want anders gaat het van mijn spreektijd af. De volgordelijkheid. Vooropgesteld: er moeten kosten gemaakt worden om het riool klimaatadaptief te maken, maar je kunt anders denken over de keuze om dit via de rioolheffing in rekening te brengen.

Het had misschien ook uit het Fonds 2040 betaald kunnen worden of uit de reserves, want zoals we het nu doen, betalen eigenaren van panden vier keer zoveel voor het afvoeren van regenwater dat op straat valt als gebruikers van panden. Dat is een politieke keuze, waarbij de politiek door deze volgorde alleen maar kan tekenen bij het kruisje. Het CDA betreurt de gekozen route, maar wat er is gebeurd, kunnen we niet meer ongedaan maken. Daarom komen we met een motie die het college oproept om dit vanaf nu anders te doen: eerst met de raad afstemmen welke kosten wel en welke kosten niet onder de rioolheffing vallen en dan pas het tarief berekenen en met elkaar afspreken. Door de fractie van het CDA wordt motie M13.4.2 (Juiste volgorde bij tariefbepaling) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 16 december 2021 ter bespreking van het agendapunt Raadsvoorstel inzake Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2022-2026, constaterende dat: -

in de Kadernota 2021 staat: 'Een compleet overzicht van deze kosten [voor riolering etc.] en de voorgestelde dekking is onderdeel van het nieuwe GRP ([Gemeentelijk Rioleringsplan]). Na vaststelling van het nieuwe GRP volgt aanpassing van de begroting. [...] Per saldo leiden de extra kosten en baten tot een tariefstijging van ongeveer 9,8%.';

in de begroting voor 2022 staat: 'Het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) houdt rekening met een aantal grote projecten en (tijdelijk toegevoegde) kosten voor maatregelen voor klimaatadaptatie (€ 826.000) en toerekening van perceptiekosten van de Regionale Belasting Groep (€ 350.000). De baten zijn inclusief inflatiecorrectie (1,5%) en areaaluitbreiding. Gegeven het uitgangspunt bij de gesloten circuits dat het tarief alle kosten moet dekken, is de tariefstijging 12,9%.'; de raad bij de begroting heeft ingestemd met deze tariefstijging door middel van de vaststelling van de Verordening Rioolheffing Delft 2022, maar op dat moment het GRP nog niet besproken had of vastgesteld; daarmee de gemeenteraad zich op dat moment nog niet uitgesproken had over de plannen voor de riolering en de daaraan wel en niet toe te rekenen kosten;

overwegende dat: -

de keuze om maatregelen voor klimaatadaptatie en toerekening van perceptiekosten van de Regionale Belasting Groep in de rioolheffing op te nemen, een politieke keuze is; ook anders besloten had kunnen worden; het daarom beter was geweest om eerst de discussie te voeren over welke kosten wel en welke kosten niet onder de rioolheffing vallen en dan pas de effecten op het tarief vast te stellen in de begroting, dan andersom zoals nu is gebeurd;

roept het college op vanaf nu de volgorde om te draaien, en voortaan eerst met de gemeenteraad te bespreken welke kosten wel en welke kosten niet in het rioleringstarief worden verdisconteerd, door eerst het Gemeentelijk Rioleringsplan vast te stellen en dan pas het tarief te bepalen en ter goedkeuring aan de gemeenteraad te sturen, en gaat over tot de orde van de dag." De heer MARUF (D66): Voorzitter. Bijna dagelijks zie ik harde werkers die zorgen voor het onderhoud van onze mooie stad of, zoals u dat eerder noemde, onze prachtige stad. Iedereen zet een stap extra om ondanks ons beperkte budget voor onderhoud te zorgen voor een fijne openbare ruimte, waar wij droge voeten blijven houden, waar wij op warme dagen geen last hebben van hittestress en waar dit zo veel mogelijk circulair wordt gedaan. Ik heb in de commissievergadering namens onze fractie al complimenten geuit, want het plan voldoet aan alle drie. Ik heb eerder uitgelegd waarom wij de moties niet steunen, vooral die van de SP. Wij willen geen inkomenspolitiek bedrijven, maar zorgen dat mensen zuiniger gaan doen met water. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter.

Allereerst hartelijk dank aan het CDA voor de mooie en heldere motie: voortaan moet eerst met de gemeenteraad worden besproken welke kosten wel en welke kosten niet in het riooltarief worden verdisconteerd door het gemeentelijke rioleringsplan vast te stellen en dan pas het tarief te bepalen en ter goedkeuring aan de gemeenteraad voor te leggen. Dat is heel erg goed gezien door het CDA.

Dan de motie van de SP. In principe is de ChristenUnie voor een meer uitgesplitste verdeling van de rioolheffing. De WOZ geeft lang niet altijd een goed beeld. De woningmarkt beïnvloedt dit in ernstige mate. De WOZ-waarde is in sommige wijken in Delft de laatste vijf jaar enorm gestegen, maar het gebruik van het riool in die huizen lijkt ons niet gestegen. Wij zouden dus liever gebruikmaken van het principe "de vervuiler betaalt", maar ook dat blijkt weer ingewikkeld uitvoerbaar. Maar goed, we zijn benieuwd naar de reactie van het college op de motie van de SP. De heer VAN DEN BRINK (STIP): Voorzitter. STIP is blij met het voorliggende stuk. We gaan aan de slag om van de stad een spons te maken, waarmee we hittestress tegengaan en zoet water langer vasthouden. De stijging van de lasten doet pijn, maar is noodzakelijk om het onderhoud dat nu gedaan moet worden, te betalen. Om de kosten te drukken, heeft onze fractie gekeken of we aanvullende stappen kunnen zetten om particuliere bedrijven en ontwikkelaars te laten bijdragen aan deze opgave. Uit gesprekken met de organisatie bleek dat hier al scherp op wordt gelet en dat ook de markt al op deze nieuwe vraag inspeelt. Met onder andere het Kader Natuurinclusief Bouwen, dat we onlangs hebben vastgesteld, is Delft al goed op weg.

STIP kijkt uit naar de groenere en koelere stad, waar we ook met de vaststelling van dit stuk weer aan gaan bouwen. Over de motie van de SP hebben wij getwijfeld. Het doel begrijpen we: de sterkste schouders de zwaarste lasten laten dragen is iets waar wij niet onwelwillend tegenover staan. Dit is alleen niet het enige doel dat we met deze heffing hebben. Dat bleek ook heel duidelijk in het debat in de commissie en dat is ook vanavond al aan bod gekomen. Uiteindelijk is bij deze motie niet geheel duidelijk wat elkaar snijdt of ondersteunt. Wij zijn benieuwd of de wethouder daarop kan ingaan. Doordat de motie pas erg laat is gedeeld, hebben we hier met de fractie ook niet goed een afweging over kunnen maken. Daar kunnen we wellicht allemaal onze lessen uit trekken. Ter conclusie: we neigen ernaar om tegen de motie te stemmen, maar we zijn heel benieuwd naar de reactie van de wethouder. Over de motie van het CDA kunnen we heel kort zijn. We kunnen ons vinden in het verzoek en in het geschetste probleem. We zullen dan ook voor die motie stemmen. De heer TÖNS (GroenLinks): Voorzitter. Ik wil beginnen met iets wat ik ook in de commissie heb opgemerkt, namelijk dat dit een heel mooi stuk is. Ik denk dat het goed omschrijft wat er de komende jaren moet gebeuren met ons riool en er staan goede doelen in die we willen behalen. Daarvoor complimenten aan de opstellers van het stuk.

De motie van de SP vraagt om een principe dat wij zeer onderschrijven. Het is echter niet de enige ambitie die wij kennen bij de verdeling van de heffingen. Vergroenen is daarbij voor ons ook een belangrijke ambitie. We gaan graag een keer het gesprek met de hele raad aan, waarbij we deze doelen integraal bekijken. Wellicht komen we dan tot een onderzoek, maar wij kunnen ons niet vinden in een los onderzoek. Ten aanzien van de motie van het CDA willen we de discussie eigenlijk loskoppelen van het stuk dat voorligt. We zien het dus ook niet echt als aan elkaar gerelateerd. We zouden daar apart de discussie over moeten aangaan. 27

De heer VALK (CDA): Wanneer zou de fractie van GroenLinks deze motie dan willen bespreken? De heer TÖNS (GroenLinks): Wanneer dat aan de orde is. De heer VALK (CDA): De motie is geschreven naar aanleiding van de volgorde van dit stuk. Een logischer moment waarop dit aan de orde is dan vanavond is er niet. U moet dus maar zeggen wanneer dit wat u betreft aan de orde is, maar ik zie dat niet. De heer TÖNS (GroenLinks): Wat ons betreft hebben we een gesloten circuit afgesproken. Daar valt dit stuk niet onder. Wanneer we daarvan af willen stappen, staat dat wat ons betreft los van de vraag hoeveel het zou moeten kosten. De heer VALK (CDA): Toch nog één keer: de motie zegt helemaal niet dat het gesloten circuit afgeschaft moet worden. Misschien moeten we een paar minuten schorsen zodat u de motie kunt lezen. Er staat alleen in dat we voortaan eerst het rioolplan vaststellen en dan pas de heffing. Dat is het enige; het gaat om de volgorde. De VOORZITTER: Ik geef meneer Töns even de gelegenheid om na te denken. Ondertussen geef ik mevrouw Van den Berg het woord en dan kom ik zo bij u terug. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Nee, ik had precies dezelfde vraag. De VOORZITTER: Na mevrouw De Koning kom ik bij u terug, meneer Töns. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter.

Hart voor Delft vindt dit niet een voorstel om het rioolplan kostendekkend te maken, maar om andere maatregelen uit te voeren. De belastingheffing voor het riool dient kostendekkend te zijn en niet winstgevend. Er wordt al voldoende belasting betaald via de energierekeningen. Van daaruit worden de subsidies berekend. Misschien is het dus een idee om voor het rioolplan subsidie aan te vragen bij het Rijk. Hart voor Delft is dus tegen deze ridicule verhoging van 12,9%. Wij zullen voor de moties van het CDA en de SP stemmen, want daarin staat dat voor de komende jaren moet worden onderzocht hoe dit allemaal beter geregeld kan worden. De VOORZITTER: Meneer Töns, wilt u nog reageren? De heer TÖNS (GroenLinks): Wat ons betreft is het pas in 2027 aan de beurt en wij zien dat de motie vraagt om het elk jaar op deze manier te behandelen. Dat vinden wij dus niet nodig. De VOORZITTER: Helder. Meneer Valk, als u dezelfde vraag weer gaat stellen, krijgt u hetzelfde antwoord. Ik denk dus dat het op een bepaald moment goed is. Nou, nog eenmaal.

De heer VALK (CDA): Ik heb toch een andere vraag, want er staat nergens dat het elk jaar moet. Er staat alleen maar dat het vanaf nu is. De VOORZITTER: Meneer Töns, heeft u nog de behoefte om te reageren? Nee, meneer Töns heeft geen behoefte meer om te reageren. Dat is helder. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. In de eerste plaats is een goed rioleringsstelsel natuurlijk van groot belang om comfortabel te kunnen wonen. We kunnen als VVD dus natuurlijk nooit tegen goede plannen voor vervanging of verbetering zijn. Wat ons wel tegenstaat bij dit specifieke plan, is dat de lasten voor de Delftenaren erdoor omhooggaan en flink ook: de rioolheffing stijgt met bijna 13%. Als VVD zijn we nu inmiddels wel klaar met al die verrassingen en ook al die kosten die worden afgewenteld op de Delftenaar. Wat ons betreft is deze stijging echt tijdelijk. Maar goed, dat hebben we al een paar keer eerder gemarkeerd. Daar ga ik nu dus niet al te uitgebreid op in. Ik wil wel ingaan op de moties, in de eerste plaats op de motie van de SP. Daar zullen wij per definitie tegen stemmen. Wat ons betreft heeft iedereen evenveel recht op een goede riolering, ongeacht of je in een woning met een lage WOZ-waarde of juist in een woning met een hoge WOZ-waarde woont.

Mevrouw KOK (SP): Zeker, iedereen heeft recht op dezelfde goede riolering, maar dat bestrijd ik toch ook helemaal niet? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): De motie lijkt erop te wijzen dat je, als je in een woning woont met een hogere WOZ-waarde, misschien wel meer moet gaan betalen voor dezelfde riolering. Dat stuit ons tegen de borst. Wij gaan zeker voor de motie van het CDA stemmen. Wij zijn het er helemaal mee eens. Als dit technisch mogelijk is, heel graag. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Dank voor de korte bespreking die we hier vanavond hebben. We hadden in de commissie natuurlijk een behoorlijk uitgebreide bespreking, volgens mij ook omdat dit een belangrijk onderwerp is: hoe houden we droge voeten in onze stad en hoe zorgen we ervoor dat het water op een goede manier kan worden afgevoerd? Om het een beetje kort te houden, zal ik vooral op de moties reageren. Ik begin bij die van het CDA. Ik ben het ermee eens dat het natuurlijk een beetje merkwaardig is dat je ondertussen al een heffing hebt afgesproken met elkaar en daarvoor ook een klap op de begroting hebt gekregen en dat je daarna nog een keer het stuk gaat bespreken. Nou was het stuk al iets eerder naar de raad gestuurd, maar de mogelijkheid om het op de agenda van de commissie R&V te zetten, was een stuk later. Daarmee is de volgorde natuurlijk precies verkeerd.

Laat ik aangeven dat we natuurlijk eerst over de inhoud willen spreken voordat we de financiële gevolgen willen vaststellen met elkaar. Dat is ook de wijze waarop we hier als college mee bezig zijn. Volgens mij kan ik dus gewoon toezeggen dat we ons leven gaan beteren en dat we gewoon de juiste volgorde der dingen aanhouden, maar wel met dien verstande dat we dat voortaan natuurlijk proberen maar dat er altijd redenen kunnen zijn waarom het anders gaat. In dit geval was er echt een reden, namelijk dat we 29

heel veel verschillende varianten hebben en heel erg hebben zitten nadenken over hoe we die kosten zo netjes mogelijk binnen de perken zouden houden, wetende dat Delft natuurlijk ook niet echt de rijkste gemeente is. We willen ook niet alle kosten die er op dat moment zijn, afwentelen op onze bewoners. We willen zorgen dat we met een net tarief uiteindelijk zo goed mogelijk onze taak kunnen uitvoeren om te zorgen voor de verschillende soorten water. Ik hoop dat ik het CDA daarmee voldoende tegemoetkom, want ik vond het heel scherp; ook dank voor het raadsel. Dan de vraag vanuit de SP. Ik heb een aantal fracties horen vragen in hoeverre het hier gaat over het laten betalen door de vervuiler of dat dit misschien meer met inkomenspolitiek te maken heeft. Volgens mij is het een bak werk om uit te zoeken in hoeverre je op basis van de WOZ-waarden, die bovendien geregeld behoorlijk fluctueren en ook stevig stijgen, een goede verdeling kunt maken van de kosten die gemaakt worden en kunt bepalen wie uiteindelijk welk deel van die kosten moet betalen. Als jullie dat willen, wordt dat wel een stevige bak werk. Ik denk ook dat we daar het komende jaar nog niet aan toekomen. Vervolgens is het ook zo, zoals ik hier ook hoorde, dat uiteindelijk iedereen het toilet doortrekt en dat iedereen ook een hoeveelheid water gebruikt.

Je zou eigenlijk willen kijken hoeveel water verbruikt iemand en op basis daarvan kijken wat mensen daarvoor zouden moeten betalen. Daarbij zou je, zoals onder andere STIP aangaf, wellicht ook kunnen kijken in hoeverre er waterbesparende maatregelen worden genomen. Je zou ook kunnen kijken naar goed gedrag, waarmee het waterverbruik op een andere manier wordt beperkt. Dat soort elementen zit er natuurlijk helemaal niet in als je dit afwentelt op de waarde van het huis. Volgens mij zouden we dat dus niet zo moeten willen doen, maar vooral op deze manier. Misschien kunnen we in de komende periode, als we het hebben over het verduurzamen van onze belastingen - er is vandaag natuurlijk al een motie aangenomen over het verduurzamen van leges - verder met elkaar hierover in gesprek gaan en dan ook de verschillende elementen naast elkaar leggen in plaats van er nu één ding uit te halen. Volgens mij is dat een mooie opdracht. Tot zover de reactie op de moties. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn. Mevrouw KOK (SP): Voorzitter. Dat het een enorme bak werk is, zou ons niet tegen moeten houden om iets te kunnen doen, want misschien is het een heel goed idee. Dan kunnen we daar in de loop der jaren gewoon gebruik van maken. Dat vind ik dus geen argument.

Stel nou dat iedereen geen water meer gebruikt; dat zou ideaal zijn, maar hoeft het riool dan ook niet meer onderhouden te worden? Dat lijkt me wel. Ik blijf dat dus lastig vinden, want ook hemelwaterafvoer gaat erdoorheen en wie betaalt dat dan? Het riool moet dus altijd bekostigd worden. Er zijn mensen die geen geld hebben. Die hebben dit jaar een probleem. Daarnaast is het zo dat we eigenlijk bijna nergens meer over gaan in deze stad. Als we er dan wél over gaan, hebben we het niet meer onder controle. Een tariefverhoging van bijna 13% is gewoon slecht beleid. We kunnen dus sowieso niet voor het rioolplan stemmen.

De heer MARUF (D66): Ik vind dat mevrouw Kok wel heel stellig zegt: bedankt voor de verhoging. Wilt u ook kort ingaan op wat we daar allemaal voor terugkrijgen, bijvoorbeeld dat we op een gegeven moment ook aan klimaatadaptatie gaan werken, zodat hopelijk ook onze kinderen droge voeten blijven houden? Wilt u ook daar kort bij stilstaan? Want anders wordt het volgens mij heel onevenwichtig. Mevrouw KOK (SP): Natuurlijk staan we daarbij stil. Natuurlijk, maar 13% … Dan heb je je huiswerk toch niet goed gedaan? Dan heb je toch eigenlijk ergens een steek laten vallen? Dit zien we toch al jaren aankomen? En duurzaamheid is nu ook wel het nieuwe suiker, zal ik maar zeggen. Alles valt nu onder duurzaamheid. Als mensen geen rooie cent meer hebben, hebben ze … Nee, dat kan ik niet zeggen voor de camera. Zij hebben lak aan duurzaamheid; letterlijk door het riool, zal ik maar zeggen. De VOORZITTER: Helder. Dank dat u zich inhoudt; dat stel ik op prijs. De heer MARUF (D66): Dan ga ik mevrouw Kok iets vragen. Het is wel een gemene vraag, maar ik ga het toch doen. Die 13% verhoging, hoeveel is dat per maand, mevrouw Kok? Misschien heeft u daar een idee van. Ten tweede hebben we geen tijd meer om het te blijven uitstellen.

Vanuit het oogpunt van duurzaamheid profiteren ook mensen met de laagste inkomens er enorm van als hun woning wordt geïsoleerd: droge voeten en zij hebben geen last van hittestress. Daar profiteren wij allemaal van. Het is dus niet inkomensafhankelijk. Mevrouw KOK (SP): Het feit dat meneer Maruf vraagt over hoeveel geld dit nou gaat, € 1, € 2 of die paar tientjes, toont al aan hoe losgezongen hij is van de mensen die het gewoon niet meer kunnen betalen en dat hij geen idee heeft hoeveel problemen we op dit moment hebben. Alles gaat omhoog: de gasrekeningen, de boodschappen. De hele zooi gaat omhoog en dan heeft hij het over een paar euro. Dat kan voor mensen net het verschil maken tussen een leuk leven en helemaal geen leven. Het is gewoon dramatisch. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Dank aan de wethouder dat zij de motie of in ieder geval de strekking ervan wil omarmen. Toch ga ik een uitspraak van de raad vragen. Dat is een beetje een principekwestie. Als het gaat om samenwerking tussen raad en college, vind ik dat de raad daar gewoon een uitspraak over moet doen. Zeker omdat de grootste coalitiepartij moeite heeft met deze motie, wil ik haar toch in stemming laten brengen. Maar we zijn blij met de samenwerking op dit punt en met het feit dat het leven gebeterd gaat worden. We zullen tegen de SP-motie stemmen. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter.

Ik wil mevrouw Kok van de SP aangeven dat als mensen deze heffing echt niet kunnen betalen, er de mogelijkheid van kwijtschelding is. Dat hebben we opgenomen in de hele regeling. Daarmee is er dus juist aan gedacht dat er ook mensen zijn die het niet kunnen betalen en dat we dat samen oplossen. Mevrouw KOK (SP): Ja, dat is op het moment dat je echt helemaal niet meer kan betalen, maar er zijn mensen die op de grens zitten en voor wie de hele manier van leven echt helemaal niet leuk meer is, omdat er geen extraatje meer vanaf kan. En 13% is gewoon heel veel. 31

De heer MARUF (D66): Het is heel goed dat de wethouder mij op dit punt aanvult. Mevrouw Kok kwam toch met een beschuldiging dat ik … Ik ga het niet herhalen. Mevrouw Kok, u hoort dat er kwijtschelding is voor de mensen die het niet kunnen betalen en dan zoekt u weer een ander argument om het alsnog af te serveren. Waar gaan we naartoe als het alleen maar om boosheid over de stukken gaat? Mevrouw KOK (SP): Het gaat mij om de stapeling. Het hele leven wordt steeds duurder. Als dit er ook nog eens bij komt … De mensen hebben daar geen enkele invloed op, geen enkele. Laten wij als raad hen dan helpen. De VOORZITTER: Ik denk dat de zaken goed uitgewisseld zijn. Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten. In stemming komt motie M13.4.1 (Waardering Onroerende Zaken als uitgangspunt rioolheffing) van de SP. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 7 tegen 30 stemmen, waarbij de SP en Hart voor Delft ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie M13.4.2 (Juiste volgorde bij tariefbepaling) van het CDA. De VOORZITTER: De motie wordt ten principale opgevoerd ondanks de goede toezeggingen. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer MARUF (D66): Voorzitter. We gaan de motie niet steunen, juist omdat er een hand is uitgereikt met een toezegging. Die hand is niet aangenomen. We vinden wel dat er een middenweg zou moeten worden gekozen.

Wij gaan dus tegenstemmen. De heer VAN DEN BRINK (STIP): Voorzitter. Wij zullen de motie steunen, maar wij kunnen ons verder wel bij aansluiten bij het betoog zojuist van de heer Maruf. De VOORZITTER: Dan bent u de brug tussen oppositie en coalitie. Dat is heel fijn. De heer TÖNS (GroenLinks): Voorzitter. Voor ons is het geen vereiste, maar gezien de welwillendheid en toezegging van de wethouder om eerst een uitspraak te doen over het GRP alvorens het vastgesteld wordt, willen we hier wel in meegaan en de motie steunen. De VOORZITTER: Meneer Valk, eind goed, al goed, in dit geval. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 33 tegen 5 stemmen, waarbij D66 ertegen heeft gestemd. In stemming komt het voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen.

De heer VALK (CDA): Voorzitter. We hebben het gehad over het proces. Dat zal ik niet meer herhalen. Er zijn natuurlijk best wat vragen bij dit stuk die ook niet helemaal naar tevredenheid zijn beantwoord, maar wij hebben ook voor de begroting gestemd en we zullen nu dus ook voor dit voorstel stemmen, zeker nu onze motie zo breed is aangenomen en we ons leven gaan beteren. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 28 tegen 10 stemmen, waarbij Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de SP ertegen hebben gestemd. XX. Voorstel van het college aan de raad inzake bijdrage Fonds Delft 2040 voor Futureproof realisatie Open Warmtenet Delft (nr. 2145844). Mevrouw KOK (SP): Voorzitter. De SP vindt het Open Warmtenet een goed idee en is blij dat bewoners in sociale huurwoningen als eersten worden aangesloten. Ook is de SP niet tegen de voorgestelde financieringsvorm, namelijk een subsidie met terugbetaalovereenkomst. De SP is alleen bezorgd over wie uiteindelijk die rekening gaat krijgen, want de financiering moet worden terugbetaald door de gebruikers die aangesloten gaan worden, maar huurders van sociale woningen die straks worden aangesloten, hebben geen keuze. Is het dan eerlijk om hen aansluitkosten te laten betalen? Technisch gezien zijn het de woningcorporaties die aangesloten worden en moeten zij de aansluitkosten betalen.

Maar aangezien de woningcorporaties geen geld overhebben, zullen zij de kosten aan hun huurders doorberekenen. De SP is zich ervan bewust dat wij als raad geen zeggenschap hebben over hoe woningcorporaties hun zaakjes regelen, maar wij zijn wel verantwoordelijk voor de inwoners van deze stad. De SP vraagt dan ook om de betaaldruk voor de huurders te verlichten door de aansluitkosten uit te smeren over meerdere jaren en vraagt om dit met de plannen aan de woningcorporaties door te geven. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Heeft u in de gaten dat dit een impliciete huurverhoging voor tien jaren betekent? De heer VAN DEN BRINK (STIP): Is de SP ervan op de hoogte dat de woningcorporaties die aansluitkosten nu al niet zomaar in één keer door mogen belasten aan de huurders? Mevrouw KOK (SP): Wat de vraag van de heer Van der Woerd betreft: nee, we vragen juist niet om een verhoging. We hopen eigenlijk gewoon dat ze het helemaal niet hoeven te betalen, maar ik snap ook wel dat de woningcorporaties die aansluitkosten moeten betalen. Wij vragen dus om die aansluitkosten niet eenmalig door te berekenen, maar helemaal uit te smeren over een zo lang mogelijke termijn. Het liefst hebben we dat ze helemaal niet doorberekend worden, maar volgens mij is dat heel lastig. Meneer Van den Brink, ik ben me daar niet van bewust. Ik heb het technisch nagevraagd en ik kreeg een aantal antwoorden.

Aan de hand van die antwoorden heb ik deze motie gemaakt. Als woningcorporaties het niet door mogen belasten, is dat heel fijn, maar ze moeten het wel betalen. Hoe gaan de woningcorporaties dat dan betalen? Dan heb ik daar weer grote zorgen over.

Door de fracties van de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie M13.5.1 (Gespreide betaling Aansluitkosten Open Warmtenet) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 16 december 2021, constaterende dat: -

vanwege de energietransitie Delft afscheid wil nemen van aardgasaansluitingen; met het project Open Warmtenet een open, lokale warmte-infrastructuur wordt gerealiseerd; het Open Warmtenet alleen een succes kan worden als er genoeg huishoudens op dit Open Warmtenet wordt aangesloten; deze aansluiting per wijk geregeld gaat worden; extra geld nodig is om het Open Warmtenet toekomstbestendig te maken; dit geld als voorfinanciering uit Fonds Delft 2040 wordt onttrokken; deze voorfinanciering terugbetaald dient te worden met de opbrengsten van eenmalige aansluitkosten van nieuwe gebruikers;

overwegende dat: -

aansluitkosten doorberekend zullen gaan worden aan nieuwe gebruikers; de eerste wijken die aangesloten gaan worden, voornamelijk uit sociale huurwoningen bestaan; de huurders van deze woningen geen vrije keuze hebben in hun warmtevoorziening; deze huurders geld moeten gaan betalen voor iets waar ze niet voor kunnen kiezen; mensen op kosten worden gejaagd zonder dat zij daar invloed op kunnen uitoefenen;

verzoekt het college: -

met woningcorporaties in gesprek te gaan over de wijze van doorberekenen van de aansluitkosten voor de verplichte aansluiting voor huidige huurders; in deze gesprekken woningcorporaties te verzoeken om deze aansluitkosten niet als éénmalig bedrag te innen, maar te verdelen over meerdere jaren, bij voorkeur 10 jaar; de raad over de uitkomsten van deze gesprekken te informeren,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VAN TRICHT (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft heeft deze motie mede-ingediend omdat ook wij willen dat aansluiting op het Warmtenet betaalbaar blijft voor alle inwoners, ook die met een kleine portemonnee, zodat zij niet in problemen komen door dit project. De heer VAN OVERBEEKE (D66): Voorzitter. Het is goed dat de gemeente haar rol pakt in het voorschieten van dat deel van het Open Warmtenet dat we op de groei willen aanleggen. Dit past wat D66 betreft ook echt bij datgene waarvoor het geld 34

van Fonds 2040 bedoeld is, namelijk het mede mogelijk maken van investeringen waar Delft beter van wordt en die zich op termijn terugverdienen. Het risico dat de gemeente loopt, is aanvaardbaar. De conclusies van zowel de investeringscommissie als de second opinion onderstrepen dit. De motie van de SP leest sympathiek, maar ik vind haar wel heel erg op de uitvoering en op het hoe zitten. Ik ben dus erg benieuwd naar de reactie van het college daarop. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft heeft in de commissievergadering gezegd hiervoor te zijn, omdat de geleende gelden terug zouden vloeien in het fonds, maar bij nader inzien en na bespreking met de fractie zijn we tot de conclusie gekomen dat we tegen dit voorstel gaan stemmen, omdat het terugbetalen door de inwoners zal geschieden en niet door de aanleggers. Hart voor Delft zou trouwens heel graag zien dat het Fonds 2040 het geld dan maar niet terugontvangt. Het zit er al in. Als je het hieraan besteedt, doe je ook nog wat goeds voor de bevolking en de inwoners. De heer VAN OVERBEEKE (D66): Ik snap de redenering van Hart voor Delft niet. Ze zeggen dat de bewoners het nu gaan terugbetalen en niet de aanleggers.

Maar waar denkt Hart voor Delft dat die aanleggers dat geld vandaan gehaald zouden hebben? Dat zouden ze uiteindelijk toch ook bij de bewoners hebben gehaald? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Mijn laatste zinnetje was dat het geld uit Fonds 2040 maar naar de aanleggers moet vloeien en dat het niet zo gebruikt moet worden dat het terugbetaald moet worden. De heer VAN DEN BRINK (STIP): Voorzitter. Met de bijdrage van Delft aan het Open Warmtenet zetten we een stap om meer huizen goedkoper van het aardgas te halen. Met de positieve conclusie van de second opinion kan STIP vol vertrouwen deze stap zetten. Wel zijn we benieuwd hoe de wethouder ons nadat dit besluit genomen is, op de hoogte zal houden van de progressie van het project. Kan de wethouder hier kort op ingaan? Over de motie van de SP hebben we net al wat laten doorschemeren. Wij zijn benieuwd naar de reactie van het college. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Het CDA vindt de investering om het Open Warmtenet toekomstvast te maken, een logische. Op een later moment de capaciteit uitbreiden kost een veelvoud en je moet er ook niet aan denken dat we straks twee keer de stad open moeten breken. Dan is het groen net aangeslagen en dan moet het weer weg om dit uit te breiden. Dat kun je beter in één keer doen; dat zeg ik ook tegen Hart voor Delft.

Wel hadden we graag gezien dat de opbrengsten die terugvloeien, naar de algemene reserve zouden gaan en niet terug naar het Fonds Delft 2040, mede omdat de opbrengsten ver na 2040 binnenkomen, wanneer het fonds klaar zou moeten zijn. Nu nemen we impliciet en zonder debat even het besluit dat het fonds een soort Fonds Delft 2060 gaat worden. Bij de eerstvolgende evaluatie van het fonds willen we dit aan de orde stellen. Ik had daarvoor een motie uitgewerkt, maar dat bleek technisch toch heel erg lastig. Dat doen we later. Wat de motie van de SP en Onafhankelijk Delft betreft: het lijkt logisch wat zij vragen, namelijk om van huurders niet in één keer een heel groot bedrag te vragen. 35

Ook wij horen graag de reactie van het college, ook in relatie tot de opmerking van de ChristenUnie over de implicaties voor de huur van de huurders. Ik ga er een beetje van uit dat de totale woonlasten voor die mensen gelijk blijven of lager worden door aansluiting op het Warmtenet en dat dit daarmee kan, maar ik hoor graag hoe de wethouder daarover denkt en dan nemen we een besluit. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Voorzitter. We hebben natuurlijk net een Warmteplan vastgesteld waarin juist voor een heel aantal wijken wordt vastgesteld dat het op deze manier leveren van warmte een hartstikke mooie oplossing is en ook maatschappelijk gunstig is. Daarom kiezen we daarvoor. Wat dat betreft is het hartstikke goed om er nu gelijk voor te kiezen om de capaciteit groter te maken. GroenLinks staat hier dus hartgrondig achter. Wat de woningcorporaties betreft: we hebben het idee dat het niet klopt, maar we laten het graag aan de wethouder over om hier een toelichting op te geven. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Ook in december, maar dan een jaartje geleden, was er nog sprake van een bedrag van maximaal 6,1 miljoen euro dat nodig was voor dit futureproof scenario. Toen waren we al best kritisch. Het bedrag is inmiddels gelukkig teruggeschroefd naar bijna 3,8 miljoen euro, maar we hebben wel weer onze kritische bril opgezet.

Naar verwachting zullen we dat gevraagde bedrag, die 3,8 miljoen euro, deels terugkrijgen, omdat 80% van de mogelijke aansluitingen daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Maar helemaal zeker weten doen we dat nog niet. Dat is een zorg. Maar een misschien nog grotere zorg en eigenlijk ook een vraag aan de wethouder is in hoeverre we de inwoners in Buitenhof en Voorhof daadwerkelijk keuzevrijheid kunnen garanderen. Kan de wethouder bevestigen dat de gemeente de inwoners in deze wijken en wat mij betreft ook in andere wijken slechts kan verleiden maar nooit kan dwingen tot aansluiting op dit Open Warmtenet? Blijven inwoners de vrijheid behouden om zelf te beslissen naar welke techniek hun voorkeur uitgaat? Graag een bevestiging van de wethouder. Misschien nog spannend in ditzelfde kader is dat we hebben begrepen dat landelijke wetsontwikkelingen mogelijk invloed op deze keuzemogelijkheden kunnen hebben. We zijn benieuwd wat de wethouder wil doen om de belangen en de vrijheden van onze Delftenaren daarin zo goed mogelijk te beschermen. Kunnen we ervan uitgaan dat, mocht het zover zijn, we daarover in deze raad eerst een goed debat voeren? Dan de reactie op de motie van de SP en OD.

Aansluitend bij de vorige fracties lijkt dit ons een vrij technische motie, maar misschien ook een motie die niet helemaal aansluit bij dit voorstel voor het futureproof scenario, want de aansluitkosten voor de bewoners in de corporatiewoningen zitten ons inziens in het basisscenario en staan dus los van deze financieringsaanvraag. Maar daar kan de wethouder waarschijnlijk een veel beter antwoord op geven dan ik. Wethouder BRANDLIGT: Voorzitter. Ik begin met de laatste punten, omdat die het fundamenteelst van aard zijn: wie kunnen we dwingen, wie zouden we willen dwingen en wat zijn de ontwikkelingen op dat punt? In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten ooit het recht krijgen om te bepalen dat in een bepaalde 36

buurt of wijk uiteindelijk geen aardgas meer geleverd wordt. Dat is nog steeds niet het geval; dat mogen wij nog steeds niet doen. Als dat recht zou komen, is dat een recht van de raad. De raad zal die beslissing uiteindelijk dus altijd moeten nemen, tenzij het direct wettelijk geregeld wordt, maar dat zal niet gebeuren. Het verdwijnen van aardgas zal dus altijd via de raad gaan. Het omgedraaide is: kun je verplicht worden om op iets aan te sluiten? Als er bijvoorbeeld een warmtenet in jouw wijk wordt aangelegd, kun je dan verplicht worden om daarop aan te sluiten? Dat zit er vooralsnog niet in. Het is ook niet nodig om dit te doen, want we gaan ervan uit dat we daar waar een warmtenet aangelegd wordt, hebben uitgerekend - dat hebben we uiteraard gedaan - dat dat voor die wijk verreweg de goedkoopste oplossing is. Er zullen uiteindelijk dus altijd een paar mensen zijn die hun eigen huis al helemaal aangepakt hebben en die zeggen: ik heb het niet nodig. Dat is prima; dan hoef je ook niet aan te sluiten. Maar dat zal nooit de grote meerderheid in een wijk zijn, want als dat de grote meerderheid in een wijk zou zijn, zou het warmtenet niet de goedkoopste oplossing zijn en zouden we dat daar dus niet doen. Het is dus eigenlijk uitgesloten dat iemand gedwongen kan worden om aangesloten te worden. Als dit uiteindelijk al ooit aan de orde zou komen, zal dit ook via de raad gaan.

Dan de progressie van het project, van het Warmtenet. Elke keer dat een mijlpaal gehaald wordt, brengen we de raad daar uiteraard van op de hoogte. Dat doen wij graag. Dan de motie van de SP. Het mooie van de plannen die wij als coalitie maken, is dat er achter de schermen vaak meerdere wethouders aan meewerken. Dat is in dit geval ook zo. College Schrederhof is met name gericht op de woningcorporaties, het overleg met de woningcorporaties en de prestatieafspraken die we daar maken. Zij zal dus reageren op deze motie van de SP. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Misschien is het handig om even een technische uitleg te geven. Op het moment dat je van gas overgaat naar een warmteaansluiting, zijn er drie kostensoorten. De eerste is opnieuw aansluiten, de tweede is vastrecht, dat we ook bij gas kennen, en van de kilowattuur die we hebben bij gas, gaan we naar een jouleverbruik. Dat is ongeveer wat er gebeurt. Er gaat dus een energiebron naar de woning toe, waar de corporatie in principe verantwoordelijk voor is, want je verhuurt een woning die je moet kunnen verwarmen. Die aansluitkosten worden dus door de corporatie gedragen. De huurder draagt het vastrecht en de gigajouleprijs of de jouleprijs. De verandering ten opzichte van gas is dus dat de namen anders zijn, maar het vastrecht kennen we ook bij gas. Dat zit dus in de exploitatie van het pand, die de corporatie doet.

Corporaties exploiteren vaak voor 60 jaar of in ieder geval voor een periode van meer dan 30 jaar. Het zal uiteindelijk dus altijd een onderdeel van de huur zijn, want bewoners betalen met de huur de exploitatie van het pand. Maar de Huurwet is ook gewoon heel helder. De huur mag dus niet worden verhoogd. Dat mag alleen met de wettelijke huurverhoging, want het is eigenlijk geen verbetering. Je had een energievoorziening en je krijgt een nieuwe energievoorziening; veel verandert er niet. De bewoner zal daar in directe zin dus niet mee geconfronteerd worden. Volgens mij hebben we daarmee uw vraag van de motie opgelost. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn.

Mevrouw KOK (SP): Voorzitter. Ik wil straks even overleggen met mevrouw Van Tricht over wat we gaan doen. Dit antwoord is vrij duidelijk, veel duidelijker dan de technische antwoorden die ik kreeg via de technische vragen. Dat is een tikkie jammer. Als u het niet erg vindt, wil ik straks dus even overleggen over wat we doen. De VOORZITTER: Dat kan natuurlijk altijd. Als u het goedvindt, maak ik eerst het rondje af. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Veel dank aan de wethouder voor de bevestiging van mijn vragen en voor de bevestiging dat inwoners nooit verplicht kunnen worden tot aansluiting. Dus dank daarvoor. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Ik wil even expliciet melden dat ik heel blij ben met het superheldere antwoord van wethouder Schrederhof. De VOORZITTER: Mooi zo; dat is goed om te horen. Hoelang denkt u nodig te hebben, mevrouw Kok? Eén minuutje? Dan schors ik de vergadering voor één minuut. De vergadering wordt enige tijd geschorst. Mevrouw KOK (SP): Voorzitter. Ik heb even overlegd. We trekken de motie in. De VOORZITTER: Dat is heel klip-en-klaar. Dank u wel. Ik sluit de beraadslaging. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 31 tegen 7 stemmen, waarbij Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft ertegen hebben gestemd. XX.

Voorstel van het college aan de raad inzake besluit om te anticiperen op een deel van de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen voor belastingschulden (nr. 2147912). Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Dit gaat over een heftige toestand, waar ons kabinet zelfs door gevallen is. Er is natuurlijk enorm veel over gezegd in de pers en wij hebben kunnen constateren dat er enorm veel verdriet is. Wij vinden dat het voorstel om de schulden kwijt te schelden, waardoor wellicht wat problemen kunnen ontstaan door foute beslissingen bij bepaalde mensen, de slachtoffers in deze situatie ontzorging biedt. Dat vinden wij nu het allerbelangrijkste. Ik was zelf helaas niet bij de commissievergadering. Ik heb de vergadering later teruggekeken en ik heb mevrouw Schrederhof het hoe en wat heel duidelijk uiteen horen zetten. Maar wij dienen toch een motie in omdat wij vinden dat mensen die onterecht als fraudeur zijn aangemerkt, een soort rehabilitatie moeten kunnen krijgen. De VOORZITTER: Na de inbreng van meneer Al Jaberi wil ik twee minuten schorsen, want er schijnt behoefte te zijn aan een sanitaire stop. Anders wordt het heel erg onrustig.

De heer AL JABERI (SP): Voorzitter. De overheid heeft gemeenten gevraagd om te ondersteunen bij de hersteloperatie van de toeslagenaffaire. Helaas is het woord "toeslagen" synoniem geworden met het woord "kinderopvangtoeslag", ook in het stuk dat voor ons ligt en de link naar de website van de gemeente. In Nederland is een grote groep mensen onterecht als fraudeur aangemerkt, zonder enig bewijs en op basis van afkomst of andere dubieuze indicatoren. Een deel van de gedupeerden heeft geen kinderopvangtoeslag aangevraagd maar andere toeslagen, zoals huurtoeslag of zorgtoeslag. In het debat in de commissie werd duidelijk dat veel gedupeerden wantrouwend zijn geworden richting de overheid. Ook mensen die de SP gesproken heeft, gaven aan weinig steun en hulp van de gemeente te hebben ontvangen. Men weet niet waar men naartoe moet en ook niet waar men aan toe is. De gemeente heeft een zorgplicht ten opzichte van haar inwoners. De SP is van mening dat alle gedupeerden van de toeslagenaffaire geholpen moeten worden. Met de motie Hulp voor alle Delftse gedupeerden van de toeslagenaffaire dragen de SP en OD het college op om ook de overige gedupeerden op een vergelijkbare manier te helpen. Hiermee zullen alle gedupeerden één centraal loket hebben en zal er één proces zijn voor alle gedupeerden. En ja, dat zal de gemeente geld kosten.

Het zal echter een groep mensen helpen om sneller hun leven op te pakken dat in sommige gevallen door de overheid kapot is gemaakt. Daar kun je geen prijs aan hangen. Door de fracties van de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie M13.9.1 (Hulp voor alle Delftse gedupeerden van de toeslagenaffaire) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 16 december 2021, constaterende dat: • • •

het herstel van de toeslagenaffaire een grote opgave is die veel tijd in beslag zal nemen; een grote groep gedupeerden in Delft wacht op hulp; uit gesprekken met gedupeerden blijkt dat de gemeente niet iedereen weet te bereiken of direct kan helpen;

overwegende dat: • • • • •

de overheid gemeenten om hulp heeft gevraagd in het herstel van de schade en bieden van hulp aan gedupeerden; de overheid heeft aangegeven de kosten die door gemeenten worden gemaakt, volledig te vergoeden; het huidige Delftse beleid omschreven in het besluit alleen gericht is op gedupeerden van de kinderopvangtoeslagen; er Delftenaren zijn die bij andere toeslagen ook onterecht als fraudeur zijn aangemerkt; deze gedupeerden, die geen gebruik hebben gemaakt van kinderopvangtoeslagen, ook onterecht als fraudeur zijn aangemerkt en nu niet geholpen worden;

draagt het college op:

• • •

naast gedupeerden van de kinderopvangtoeslagen ook gedupeerden die onterecht als fraudeur zijn aangemerkt van andere toeslagen, actief te benaderen; waar mogelijk en indien bevorderlijk deze gedupeerden te helpen door gemeentelijke belastingen kwijt te schelden; de raad in Q1 2022 te informeren over de voortgang hiervan;

en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Ik ga de vergadering nu schorsen. Ik maak er drie minuten van, want dan heeft u iets meer tijd. De vergadering wordt enige tijd geschorst. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft is van mening dat er direct geanticipeerd moet worden op het verzoek tot kwijtschelden van de publieke schulden van de gedupeerden. Deze mensen verdienen een nieuwe start. Het is goed dat wij als gemeente daaraan kunnen bijdragen. Er is mogelijk een klein risico dat de kwijtgescholden bedragen niet geheel met de afrekening overeenkomen, maar de garantie en de toezegging van de staatssecretaris zijn voor ons voldoende om dit met vertrouwen tegemoet te zien. De motie van de SP en OD zullen wij niet steunen, omdat het ons heel complex lijkt om vast te stellen bij welke toeslag, hoeveel en op welke wijze de Delftenaren bij andere toeslagen als fraudeur zijn aangemerkt. Wij laten dit liever over aan de mensen die hiervoor aangesteld zijn. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Ik denk dat het handig is als ik even uitleg waarover dit voorstel gaat. Dit gaat over het kwijtschelden van de gemeentelijke schulden van mensen die door de kindertoeslagaffaire gedupeerd zijn. Dat is dus de beperking. Daarvoor krijgen wij vanuit het Rijk de gegevens van de mensen met kindertoeslagproblematiek.

Dat is feitelijk de context waarmee we aan de slag gaan. Er wordt straks ook een wettelijk kader gemaakt waarmee we dat kunnen doen. De vraag van de SP om dit breder te zien vraagt veel menskracht, los van het feit dat nog niet de afspraak gemaakt is dat datgene wat wij kwijtschelden, vergoed wordt door het Rijk. Maar we hebben daar ook helemaal geen wettelijke grondslag voor, want die gegevens moeten dan ook van het Rijk en de Belastingdienst komen. Die hebben nu als startpunt de mensen die door de kindertoeslagaffaire gedupeerd zijn. De vraag is of het Rijk in het vervolg ook andere zaken zal oppakken. Daar ontbreekt vooralsnog de wettelijke context voor. Wat dat betreft gaan wij nu dus met dit aan de slag en vragen wij u om, vooruitlopend op het vaststellen van het echte wettelijke kader, hiermee al aan de slag te mogen gaan en die gemeentelijke zaken al kwijt te kunnen schelden. Daar gaat het over. Het is ook precies zoals net is gezegd: de publieke schulden zijn dan kwijtgescholden. Het Rijk gaat ook nog naar de private schulden kijken. Die twee dingen kunnen samen leiden tot een echte finale kwijting. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer AL JABERI (SP): Voorzitter. Dank aan de wethouder voor de verhelderende uitleg. De SP snapt dat het voorstel dat wij in de vorm van een motie indienen, 40

wellicht een verbreding is van de kaders, maar het zijn gewoon keuzes die wij hier in de raad kunnen maken. Ik snap dat de wethouder het wellicht te ver vindt gaan om nu direct ook gemeentelijke schulden kwijt te schelden voor mensen die bij andere toeslagen zijn gedupeerd, maar het zou fijn zijn als de gemeente ondersteuning en een luisterend oor kan bieden en mensen de weg kan wijzen. Dat zijn gewoon kleine stappen om het vertrouwen terug te winnen. Ik kan me haast niet voorstellen dat dit zoveel mankracht zou kosten. Daarom wil ik de wethouder verzoeken om daarnaar te kijken. Dan zouden we de motie eventueel kunnen aanpassen. Mevrouw GOOIJER (ChristenUnie): Twee dingen. De heer Al Jaberi zegt dat we dat als Delft gewoon zelf kunnen doen, maar volgens mij zei de wethouder vrij duidelijk dat er een wettelijk kader ontbreekt, waardoor je niet weet om wie het gaat. Dan kan de SP vervolgens betogen dat we gewoon kunnen zeggen "als je hier last van hebt, meld je dan", maar de vraag is dan hoe je de toets doet om te kijken of dit ook echt voor die mensen geldt. Daarnaast hebben we volgens mij gewoon een Financiële Winkel of andere plekken in de stad waar mensen zich kunnen melden als ze zich zorgen maken en niet uitkomen. Dan kunnen ze gewoon geholpen worden en kunnen ze het luisterend oor en de helpende hand krijgen die ze nodig hebben.

De heer AL JABERI (SP): Ik heb geen vraag gehoord. De VOORZITTER: Dat is misschien waar, maar er is wel een statement gemaakt. Mevrouw GOOIJER (ChristenUnie): Ik vraag me af hoe de SP dat ziet. Kan dat niet gewoon al via de instrumenten die we daarvoor hebben? Mevrouw OSEPA (GroenLinks): Ik wil graag weten of de heer Al Jaberi gehoord heeft dat de wethouder vorige week zei dat de gesprekken die gevoerd worden met de gedupeerden, niet alleen gaan over de financiële kant maar ook over de zorgkant. GroenLinks heeft er toen voor gepleit dat alles met de menselijke maat gebeurt en dat de volledige ruimte gepakt wordt. De wethouder heeft ook heel duidelijk gezegd dat de mensen ook een luisterend oor geboden wordt. De heer AL JABERI (SP): Dank voor de zeer gewaardeerde toevoegingen van mevrouw Gooijer en mevrouw Osepa. Ik ben geen expert op dit gebied. Ik weet niet precies wat er gebeurt als iemand de Financiële Winkel zou bellen en zou zeggen: ik ben gedupeerd, want mijn huurtoeslag is onterecht ingevorderd. Met deze motie trachten wij gewoon zeker te stellen dat dit soort mensen op een goede manier worden geholpen. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Misschien is het handig als ik het proces schets. Als mensen zich ergens melden en zeggen dat zij problemen hebben met hun huurtoeslag of met de invordering daarvan, kunnen wij dat niet zomaar zien, want die gegevens hebben wij niet.

Heel vaak helpt dan het Instituut Sociaal Raadslieden om die gegevens bij de Belastingdienst op te vragen en dan mensen te assisteren in dat proces. Dat is dus geregeld. U vraagt of wij hier generiek mee aan de slag kunnen. Dat kan niet, want wij hebben in de basis die gegevens niet. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter, ik wil eigenlijk een minuutje schorsen en even met meneer Al Jaberi overleggen. 41

De VOORZITTER: Natuurlijk, gaat uw gang. Ik schors de vergadering. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Mevrouw Gaal, u had gevraagd om de schorsing. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Meneer Al Jaberi zal hierover het woord voeren. De heer AL JABERI (SP): Voorzitter. Wij constateren dat wij moeite hebben om uit te leggen wat wij precies trachten te bereiken met deze motie. Dat zal ik even toelichten. Wij zien deze motie als een verbreding van het voorliggende stuk, zodat wij hier als raad besluiten om ook gedupeerden van de toeslagenaffaire buiten de kinderopvangtoeslag op dezelfde manier te helpen in de gemeente Delft. Dat is een keuze die wij hier zelf in de raad kunnen maken. Daarvoor zullen wij het tweede deel van het dictum van de motie schrappen, omdat dat raakt aan het kader dat gesteld is door het Rijk. Op die manier kunnen wij mensen dus in ieder geval actief benaderen en waar nodig helpen. De VOORZITTER: Wenst iemand daar nog iets over te zeggen? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik wil daar een kleine aanvulling op geven. In het verleden, bij het begin van deze hele toeslagenaffaire, vond ik de oproep van de wethouder in de krant echt fantastisch: "Mensen, jullie kunnen je melden; wij gaan jullie helpen".

Met die strekking proberen we op deze manier met deze motie duidelijk te maken dat dit ook voor mensen geldt die met een andere affaire te maken hebben, bijvoorbeeld met toeslagen of wat dan ook. De VOORZITTER: Volgens mij heeft de wethouder daar heldere woorden over gesproken. Die hoeven waarschijnlijk niet herhaald te worden. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Nog even kort. Volgens mij maakt het niet zoveel uit dat het dictum gewijzigd wordt. Het gaat erom dat wij hier een samenwerkingsrelatie zouden moeten hebben met de Belastingdienst. Feitelijk heeft de staatssecretaris gezegd: daar waar andere casuïstiek is waarin mensen mogelijk van fraude zijn beticht, gaat de staatssecretaris of de Belastingdienst dat zelf oppakken. Als wij mensen zomaar gaan oproepen en gaan vragen om zich bij ons te melden, hebben wij gelijk weer de Belastingdienst nodig om alle gegevens te krijgen. Als het speelt bij mensen, kunnen zij gerust met het Instituut Sociaal Raadslieden aan de slag met de Belastingdienst, maar zomaar een oproep doen voor een proces dat je daarmee entameert en dat je niet met de Belastingdienst hebt afgestemd, leidt volgens mij tot heel veel teleurstelling. De VOORZITTER: Ik denk dat de argumenten voldoende zijn uitgewisseld. De posities zijn helder. Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten.

In stemming komt de gewijzigde motie M.13.9.1 (Hulp voor alle Delftse gedupeerden van de toeslagenaffaire) van de SP en Onafhankelijk Delft.

De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer WEILER (STIP): Voorzitter. De wethouder gehoord hebbend en omdat voor ons nog steeds niet helemaal duidelijk is om welke personen dit exact gaat, zullen wij nog steeds tegen deze motie stemmen. De heer VAN ROON (D66): Voorzitter. De intentie is mooi, maar de doelgroep is inderdaad onduidelijk en er worden verwachtingen gewekt die we waarschijnlijk niet waar kunnen maken. Ook wij zullen dus tegenstemmen. De VOORZITTER: Mevrouw Gaal, dit is uw eigen motie. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Maar ik kan straks zelf niet stemmen, want de stroom doet het niet. Ik steek straks dus een handje op. De VOORZITTER: Dan zullen wij kennisnemen van uw stem en die eraan toevoegen. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Ook wij vinden de motie sympathiek. Wij vinden het belangrijk dat de mensen snel geholpen worden, maar de uitleg van de wethouder is voor ons een belangrijk argument om niet voor de motie te stemmen. Mevrouw GOOIJER (ChristenUnie): Voorzitter. Ook wij verklaren onze stem als volgt. De wethouder heeft toegelicht waarom dit niet kan of lastig is en tot teleurstellingen leidt.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10999485/1