5 Nota zienswijzen

Voor het OER - wat ook een milieueffectrapportage is - geldt dit ook. Het OER heeft een ander detailniveau dan het gedetailleerde onderzoek dat voor het bestemmingsplan wordt uitgevoerd. Dat dit detailonderzoek ontbreekt bij het OER is dus niet juist. 25

9g

Samenvatting

Beantwoording

10: TU 10a Samenvatting

Beantwoording

Aanpassing

De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. De bedrijven zijn van mening dat, in de geest van Omgevingswet, meer aandacht zou moeten worden besteed aan het participatietraject. In het participatieproces van de afgelopen jaren zijn de bedrijven op Schieoevers niet betrokken. De gemeente geeft aan de inhoud van de Omgevingsvisie en hoe opgehaalde informatie daarin is verwerkt, te weinig ruchtbaarheid. Inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2022 betekent niet dat er geen tijd is voor een breder participatietraject. Het verzoek is aandacht te blijven geven aan het participatieproces en de organisatiekracht van de bedrijven hierbij te gebruiken. De afgelopen jaren is heel veel tijd en energie gestoken in een uitgebreid participatietraject met de stad. Dit proces is op pagina 12 van de visie beschreven. Ook de bedrijven op Schieoevers zijn daartoe uitgenodigd; een aantal bedrijven heeft daar ook aan deelgenomen. De aangehaalde digitale informatieavond was inderdaad niet bedoeld om inhoudelijk met elkaar te discussiëren over de inhoud van de visie, maar wel om toelichtende informatie te geven c.q. op te halen. De beperkte deelname daaraan zegt naar onze mening niet per definitie iets over de bekendheid van dit onderwerp bij inwoners.

Het aantal ingediende zienswijzen en de diversiteit van de indieners laten zien dat wel degelijk veel instellingen, organisaties en andere partijen en personen de Omgevingsvisie hebben bekeken. Nog daargelaten het feit dat niet iedereen die de visie heeft gelezen ook altijd een zienswijze indient. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie Het verzoek is de tekst in de samenvatting (pagina 7) aan te passen. Er wordt geconstateerd dat Delft voorziet in een groei van 10.000 banen tot 2040 in kennisgedreven en ambachtelijke maakindustrie. Hieraan moet toegevoegd worden: kennisintensieve bedrijven. Argument: Op blz. 54 staat “Delft als hoofdstad van innovatie en technologie”. Hoe verhoudt dit zich tot pagina 7, waar gesteld wordt dat de groei van banen expliciet gekoppeld is aan kennisgedreven en ambachtelijke maakindustrie? Toont dit niet aan dat de formulering op pagina 7 veel te eng is? De geambieerde werkgelegenheidsgroei betreft een brede werkgelegenheidsgroei die voortvloeit uit de groei van tal van sectoren. In de Omgevingsvisie formuleren we het op pagina 7 dan ook anders. Er staat: ‘Delft voorziet tot 2040 in een groei van 10.000 banen. Delft maakt gebruik van de substantiële kansen van een kennisgedreven en ambachtelijke ‘maakindustrie’. Deze nieuwe …’. De kennisintensieve bedrijven worden hier niet genoemd. De tekst zal hierop worden aangepast.

De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie. We passen de tekst op pagina 7 aldus aan: ‘Delft voorziet tot 2040 in een groei van 10.000 banen. Delft maakt gebruik van de substantiële kansen 26

10b

Samenvatting

Beantwoording

10c

Aanpassing Samenvatting

van kennisintensieve bedrijven en van een kennisgedreven en ambachtelijke ‘maakindustrie’. Deze nieuwe …’. Het verzoek is de tekst bij afbeelding pagina 13 aan te passen: “studenten huisvesting rondom campus” naar “vergroten aanbod huisvesting studenten”, in lijn met de gezamenlijk geformuleerde ambities met betrekking tot ‘Stad als campus, campus als stad’ zoals opgetekend in het samenwerkingsconvenant van de gemeente en de TU Delft. Uitgangpunt van Woonvisie Delft is dat grootschalige studentenhuisvesting op en rond de campus plaatsvindt. In het Omgevingsvisie hebben wij daarom opgenomen dat we me de TU Delft in gesprek blijven over studentenhuisvesting op en rond de campus. We passen de tekst aan naar “studentenhuisvesting op en rond de Campus”. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie. We passen de tekst aan naar “studentenhuisvesting op en rond de Campus”. Het verzoek is de teksten waar het gaat over de thema’s van de TU Delft aan te passen en alle thema’s waar de TU voor staat noemen in de Omgevingsvisie. Op pagina 15 wordt gesteld: “Op het gebied van medische technologie, industriële biotechnologie, wateren deltatechnologie behoort de stad tot de wereldtop”.

Waarom zijn deze thema’s gekozen? Wij stellen voor om alle thema’s te benoemen waarop het kennis en innovatie eco-systeem rondom de TU Delft excelleert: • Energie • Klimaat en water • AI & Data Science • Robotica • Quantum • Life Sciences • MedTech • Mobiliteit • Luchtvaart en ruimtevaart • Offshore Op pagina 59 staat “Met RoboValley heeft Delft een AI/roboticacluster met internationale allure. Het revolutionaire onderzoek binnen Quantum Delft levert technologische doorbraken in de zorg, industrie en wetenschap”. Verzoek hier alle 10 thema’s waarin TU Delft sterk is te noemen. Tabel met kwaliteiten op pagina 110 staat de opsomming: “Biotechcampus, Ikea, Quantum 27

Beantwoording

Aanpassing

technologiebedrijven, RoboValley en YES!Delft”. In de optiek van TU Delft is dit een vreemde opsomming. De TU Delft Campus heeft veel meer kwaliteiten te bieden. Aanpassen naar: “TU Delft Campus met communities rondom onder meer quantum, robotica, innovatie en verduurzaming in de bouw, lucht- en ruimtevaart en medische technologie”. En Ikea en Biotech Campus niet in dezelfde regel te noemen. • Wat betreft pagina 15 gaat het om een opsomming om een beeld te schetsen, niet om volledig te zijn. De woorden ‘onder andere’ zijn toegevoegd om dit duidelijk te maken. • Pagina 59, de reactie wordt overgenomen. • Pagina 110, de reactie wordt overgenomen. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie Pagina 15: Op het gebied van onder andere medische technologie, industriële biotechnologie, water- en deltatechnologie behoort de stad tot de wereldtop. Pagina 59: Nieuwe tekst: Als enige stad binnen de Randstad heeft Delft technisch onderwijs op zowel mbo-, hbo- als academisch niveau en heeft het met YES!Delft een toonaangevende hightech incubator in Europa.

Het kennis en innovatie ecosysteem van Delft excelleert op 10 thema’s namelijk: • Energie • Klimaat en water • AI & Data Science • Robotica • Quantum • Life Sciences & industriële biotechnologie • MedTech • Mobiliteit • Luchtvaart en ruimtevaart • Offshore Pagina 110: De tabel met ‘kwaliteiten’ in het blauwe vlak is als volgt aangepast: • In de tweede regel van onderen is Biotechcampus, Ikea … vervangen door: TU Campus met communities rondom onder meer quantum, robotica, innovatie en verduurzaming in de bouw, lucht- en ruimtevaart en medische technologie. • Een extra regel toegevoegd (een na laatste regel van onderen) met: Biotech Campus Delft, Ikea 28

10d

Samenvatting

Beantwoording Aanpassing

10e

Samenvatting

Beantwoording

en Buccaneer. Het verzoek is in de tekst pagina 17 over “Delft verbonden stad” het samenwerkingsconvenant met de TU Delft te noemen, waarin de sterke combinatie van stad en universiteit de uitdagingen voor de toekomst gezamenlijk tegemoet treedt (stad als campus, campus als stad, het economisch ecosysteem en universitaire gemeenschap, stad en inwoners) en toe te voegen dat Delft een studentenstad is. We voegen de samenwerking tussen TU en gemeente toe aan de tekst op pagina 17. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. De volgende tekst passen we aan op pagina 17: Verbinden van historie met technologie, innovatie en creativiteit! Delft koestert zijn rijke verleden, maar is ook een stad die vooruitkijkt en voorop durft te lopen. Delft is Creating History. De historie van Delft is een bron van inspiratie voor nieuwe ontwikkelingen. Het idee ‘de stad als campus, de campus als stad’, is een goed voorbeeld van het verbinden van de Delftse kernwaarden. TU Delft en gemeente vormen een sterke combinatie van studentenstad en universiteit om gezamenlijk de uitdagingen voor de toekomst tegemoet te treden.

Het verzoek is op pagina 17 de zin “Delft neemt een bijzondere positie in bij dergelijke innovaties en blijft koploper bij deze grote technologische ontwikkelingen” aan te passen en hierin de koppeling op te nemen naar kennisinstellingen zoals TU Delft en de kans om deze kennis in te zetten bij het realiseren van de visie en ambities. De tekst waarnaar verwezen wordt gaat over (landelijke en lokale) maatschappelijke trends en ontwikkelingen. De koppeling naar kennisinstellingen zoals TU Delft en de kans om deze kennis in te zetten bij het realiseren van de visie en ambities benadrukken we extra op pagina 17 van de Omgevingsvisie. Zie beantwoording zienswijze 10d

10f

Samenvatting Beantwoording

10g

Samenvatting

De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Het verzoek is onder het kopje Duurzaamheid pagina 18 op te nemen dat Delft met kennisinstelling TU Delft veel kennis in huis heeft om invulling te geven aan de gestelde ambities. Op het vlak van klimaatadaptatie, circulaire economie en de energietransitie werken wij, om de gestelde ambities te bereiken, samen met veel partijen in de stad: bedrijven, organisaties, scholen, kennisinstellingen en inwoners. TU Delft is daar één van. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Het verzoek is op de kaarten en bijschriften op pagina 33-37 en het kaartbeeld op pagina 97 naast het belang van de (noord/zuid) raillijn ook nut en noodzaak om de oost/west OV verbindingen te verbeteren 29

Beantwoording

10h

Samenvatting

Beantwoording Aanpassing

10i

Samenvatting

op te nemen. In de kaarten tonen we onder andere de hoofdstructuren van het OV-netwerk en het autonetwerk. Naast de getoonde verbindingen zijn er meer verbindingen die ook van belang zijn voor Delft in relatie tot de omgeving. De Omgevingsvisie kent een hoger abstractieniveau. Voor mobiliteit zoomen we in het MPD verder in op de netwerken. Hier zijn ook de buslijnen in opgenomen. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. Op pagina 38 “Naast arbeidsplaatsen en technologisch onderwijs”, mist onderzoek en valorisatie (is breder dan arbeidsplaatsen). het verzoek is het volgende tekstvoorstel toe te voegen: “De sterke concentratie van kennisinstellingen, hightech bedrijven en aanverwante fieldlabs en incubators maken dat Delft functioneert als een regionale hotspot voor technologische innovatie. Delft heeft met Yes!Delft een toonaangevende hightech incubator in Europa.” De voorgestelde tekst nemen we over. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. Nieuwe tekst alinea 1: Delft levert met diensten en innovaties technische kennis en innovatie waar een groot deel van Nederland profijt van heeft. Delft positioneert zich binnen de Metropoolregio dan ook als dé technologische kennishoofdstad van Nederland.

De sterke concentratie van kennisinstellingen, hightech bedrijven en aanverwante fieldlabs en incubators maken dat Delft functioneert als een regionale hotspot voor technologische innovatie. Delft heeft met Yes!Delft een toonaangevende hightech incubator in Europa. Met het creëren van 10.000 nieuwe arbeidsplaatsen in Delft en technologisch onderwijs op alle niveaus zet Delft in op de kraamkamer van innovatie, en daarmee op het versterken van het economische ecosysteem van de hele regio. Het levert ook een continue stroom van nieuwe bedrijven op in de nieuwe economie – bedrijven die ook buiten Delft elders een plek kunnen krijgen. Delft ligt centraal tussen de glastuingebieden van buurgemeenten in het Oostland en het Westland. De kennis uit Delft helpt mee in de innovatie van deze glastuinbouw. Ten slotte biedt de bijzondere historische binnenstad van Delft de regio een toneel voor cultuur en het ervaren van een rijke Delftse maar ook Nederlandse geschiedenis. Het verzoek is de impact/toename van het autoverkeer op de ring van snelwegen rond Delft en de Kruithuisweg concreter uit te werken (p40-41, p46).

Argumentatie: Neemt hiermee de barrièrewerking van de Kruithuisweg niet juist toe? En wat betekent dit voor de afwikkeling van verkeer van en naar TU Delft Campus, Delftechpark en Schieoevers? In het kaartbeeld op pagina 46 lijkt een toename van het verkeer op de Schoemakerstraat te worden gesuggereerd. Wat betekent dit voor VLL en eventueel andere labs? Daarnaast wordt vermeld dat de Kruithuisweg een stroomweg wordt die beter in zijn omgeving past. Wat wordt hier precies bedoeld en waarom wordt niet de ambitie uitgesproken om de weg te ondertunnelen? 30

Beantwoording

10j

Samenvatting

Beantwoording

Aanpassing 10k

Samenvatting

Beantwoording

10l

Aanpassing Samenvatting

Door de groei van de stad groeit de mobiliteit. Het autoverkeer willen we niet laten toenemen. Daarom zetten we in op de mobiliteitstransitie. Dit betekent onder andere dat we er in Delft voor kiezen dat het minder aantrekkelijk wordt om dwars door de stad te rijden, maar meer gebruik willen maken van de ringstructuur. Dit is wat we weergeven op de kaart en verder uitwerken in het MPD. We willen de barrièrewerking van de Kruithuisweg niet vergroten. We onderzoeken het functioneren van de Kruithuisweg en de barrièrewerking van deze weg op lange termijn in het kader van de ambities van de stad en de actuele ontwikkelingen rondom Schieoevers. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie Het verzoek is Delftechpark toe te voegen aan toekomstbeeld van Delft in gebieden (p47-49). Argument: Waarom wordt “De Hoven” apart benoemd en bijvoorbeeld Delftechpark niet? Delftechpark is relevant voor huisvesting van dienstverleners en kennisintensieve bedrijven. In de Hoven benoemen we specifiek als een van de drie versterkingsgebieden (parels) binnen het Delftse detailhandelsbeleid. We onderschrijven dat Delftechpark een belangrijk onderdeel is van het technologische ecosysteem van Delft. Delftechpark zien wij als onderdeel van het gebied TU Delft Campus en omgeving. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

De begrenzing en benaming van TU Delft Campus en omgeving is hierop aangepast in het Toekomstbeeld van Delft. Het verzoek is in ieder geval het terrein (plot) van het voormalige Gele Scheikundecomplex niet als TU Delft Campus aan te duiden. Argument: In de afbeeldingen op pagina 47 en 48 wordt het hele gebied TU Delft Campus Noord nog als campusterrein aangeduid, terwijl een deel hiervan (zoals het Gele Scheikundecomplex) geen campusterrein meer blijft. In 2017 is door gemeente en TU Delft afgesproken dat TU Noord een ‘gemengd gebied’ is; “Stad als campus, campus als stad”. Vanuit het convenantthema “de stad als campus, campus als stad” is het legitiem om het TU Noordgebied onderdeel te laten zijn van de campus. Wel leidt de zienswijze van de reclamant tot een aanscherping van de benaming van het gebied. De zienswijze leidt wel tot een aanpassing van de omgevingsvisie. De benaming ‘TU campus en sciencepark’ passen we aan naar ‘TU Delft campus en omgeving’ Het verzoek is het Toekomstbeeld Delft 2040 aan te passen aan het ROP van de TU Delft. Argument 1: In de afbeelding op pagina 49, 50 en 51 is er een verschil in kleuring/arcering aangebracht tussen TU 31

Beantwoording

Aanpassing

10m

Samenvatting

Beantwoording

10n

Samenvatting

Delft Campus Midden en TU Delft Campus Zuid. Onder verwijzing naar het Ruimtelijk Ontwikkelperspectief (ROP) en de ontwikkeling “Stad als campus, campus als stad” lijkt het niet terecht dat TU Delft Campus Midden ook als gemengd gebied is aangeduid. Conform het ROP wordt enkel in de randen aansluiting gezocht bij de omgeving. Daarnaast wordt op pagina 51 en 52 met punt IV voor TU Delft Campus gesproken over ‘het mengen van functies als wonen en voorzieningen’. Om diverse redenen (zoals veiligheidsredenen) is het niet wenselijk dat er woningbouw wordt gerealiseerd op TU Delft Campus Zuid, slechts beperkt/tijdelijk wenselijk (en eventueel op gemeentegrond in de sportschuif). Op de overige delen van de campus wenst TU Delft enkel onder strikte voorwaarden woningbouw te realiseren. De TU Delft Campus is nodig om de toekomst van de Delftse wetenschapsgebieden en het hierbij horende ecosysteem te bestendigen en uit te bouwen. Voorkomen moet worden dat woningbouw juist hierbij beperkingen opwerpt; dit past niet in de gezamenlijke visie en ambitie van de TU Delft en de gemeente. De ambitie van zowel gemeente als TU Delft is om een levendige campus te ontwikkelingen. De visie van de gemeente is dat wonen daar een belangrijk onderdeel van uit maakt. Het mengen van functies draagt in belangrijke mate bij aan een levendige campus.

De aanduiding van TU Delft Campus Midden als gemengd gebied is daarnaast ook een karakterisering van de huidige situatie, waarin naast onderwijs- en onderzoeksfuncties en sportfaciliteiten ook enkele duizenden studentenwoningen aanwezig zijn. Deze woningen bevinden zich niet alleen aan de randen van het gebied. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. Naar aanleiding van opmerkingen van de reclamant is het kaartmateriaal op punten aangescherpt. Dat betreft onder meer de naamgeving en de aanduiding gemengd over de sportvelden ten zuiden van de Kruithuisweg. Het verzoek is de zin die gaat over het versterken van de TU Delft Campus te nuanceren. De TU Delft Campus biedt ruimte voor alle type bedrijven binnen de verschillende profielen. Dit biedt mogelijkheden voor crossovers en nieuwe innovaties. De tekst biedt voldoende ruimte om op de manier uitgelegd te worden die TU Delft beschrijft. Er zit geen versmalling in de tekst zoals we deze nu hebben geformuleerd. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. Het verzoek is de tekst op pagina 58: “Delft heeft in 2040 een ijzersterke positie in Nederland op het gebied van innovatie en technologie” aan te passen naar “Delft heeft haar positie in 2040 op het gebied van ... verder versterkt”.

32

Beantwoording Aanpassing 10o

Samenvatting

Beantwoording

10p

Aanpassing Samenvatting

Beantwoording

10q

Aanpassing Samenvatting

Argument: Delft heeft al een ijzersterke positie in Nederland op het gebied van innovatie en technologie. We nemen het tekstvoorstel over. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. De eerste zin veranderen we naar: Delft heeft haar ijzersterke positie in 2040 op het gebied van innovatie en technologie verder versterkt. Het verzoek is in de Omgevingsvisie aandacht te besteden aan de noodzaak/behoefte aan ten minste een technische mbo/ROC en de tekst op pagina 59 met betrekking tot mbo in lijn te brengen met de kaart op pagina 93 (of andersom). Argument: Een technische mbo/ROC is waardevol voor de gemeente, de TU Delft en het totale ecosysteem. Het is wenselijk om ten minste een hightech mbo in Delft te hebben. Op pagina 59 staat “Als enige stad binnen de Randstad heeft Delft technisch onderwijs op zowel mbo-, hbo- als academisch niveau”. De aanwezigheid van de mbo-instelling is niet weergegeven in de kaart op pagina 93. Reclamant geeft terecht aan dat de mbo-vestiging ontbreekt op de kaart. De kaart op pagina 93 is hierop aangepast, op Rotterdamseweg 141 mbo (ROC Mondriaan). In de omgevingsvisie gaan we niet concreet in op specifieke onderwijsbehoeften/noodzaak. Dat is onderdeel van de Strategische Onderwijsagenda. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Op pagina 93 is de mbo-vestiging toegevoegd.

Het verzoek is toe te lichten (pagina 59) wat wordt bedoeld met “innovatieve maakindustrie”: gericht op de productie van hoogwaardige, duurzame en kennisintensieve producten en hoe ontwikkelingen gestimuleerd worden ten behoeve van de maakindustrie. Innovatieve maakindustrie oftewel ‘smart industry’ gaat over het vergroten van de productiviteit van bedrijven door de gecombineerde inzet van nieuwe technologie die helpt om zeer efficiënt, snel en specifiek te produceren. Dit kan door gecombineerd gebruik van zogenaamde sleuteltechnologieën waaronder 5G, ‘internet of things’, kunstmatige intelligentie, robotica en quantum technologie. Hierdoor kunnen productieprocessen verregaand geautomatiseerd en gedigitaliseerd worden, waardoor het ook weer mogelijk wordt om concurrerend in Nederland te produceren. In het geval van Delft gaat het dan veelal om de productie van hoogwaardige (half)fabricaten en systemen. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. Bovenstaande toelichting nemen we als voetnoot op. Het verzoek is om de tekst (pagina 60) vanaf de tweede zin “Op academisch gebied bepaalt …” te vervangen door en/of aan te vullen met: “De TU Delft is een internationale topuniversiteit, met Delftse 33

wortels. De TU Delft en de gemeente werken sinds het samenwerkingsconvenant uit 2016 samen aan zaken als mobiliteit, campusontwikkeling, stadsplanning, accommodatie voor internationale studenten en medewerkers alsmede het versterken van de maatschappelijke betrokkenheid van de universiteit bij haar omgeving. Dat past bij de visie van een ‘Delft UniverCity’ die de samenwerking tussen de universiteit en de stad verbetert, met innovatie als drijfveer voor een slimme, duurzame en inclusieve samenleving. De samenwerkingsagenda’s ‘Stad als campus, campus als stad’, ‘Ecosysteem voor kennis en economie’, en de verbinding tussen de ‘Universitaire gemeenschap, stad en inwoners’ hebben geresulteerd in structureel overleg en samenwerking op deze thema’s. Hierin komt de totale programmering van Delft aan de orde. De TU Delft Campus en de Biotech Campus Delft kunnen zich beter ontwikkelen als naast een sterk economisch klimaat ook een sterk woon- en leefklimaat wordt ontwikkeld.”

Beantwoording Aanpassing

10r

Samenvatting

Beantwoording

En in deze tekst tevens te verwijzen naar het Ruimtelijk Ontwikkelperspectief. De aanvulling nemen we grotendeels over. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. De eerste alinea passen we aan in: De TU Delft vervult in meerdere opzichten een unieke en waardevolle rol binnen en voor de stad. De TU Delft is een internationale topuniversiteit, met Delftse wortels. De TU Delft en de gemeente werken sinds het samenwerkingsconvenant uit 2016 samen aan zaken als mobiliteit, campusontwikkeling (waarbij het Ruimtelijk Ontwikkelperspectief van TU Delft leidend is), stadsplanning, accommodatie voor internationale studenten en medewerkers alsmede het versterken van de maatschappelijke betrokkenheid van de universiteit bij haar omgeving. Dat past bij de visie van een ‘Delft UniverCity’ die de samenwerking tussen de universiteit en de stad verbetert, met innovatie als drijfveer voor een slimme, duurzame en inclusieve samenleving. De samenwerkingsagenda heeft geresulteerd in structureel overleg en samenwerking op deze thema’s. Hierin komt de totale programmering van Delft aan de orde. De TU Delft Campus en de Biotech Campus Delft kunnen zich beter ontwikkelen als naast een sterk economisch klimaat ook een sterk woon- en leefklimaat wordt ontwikkeld.

Het verzoek is in de tekst op pagina 65 “Delft koestert haar erfgoed en zet ook bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen in op de doorvertaling van de rijke historie van Delft” de verbinding te leggen naar Delft als hoofdstad van innovatie en technologie. Argument: In de optiek van TU Delft is het ontbreken van de verbinding een gemiste kans. Technologie is onderdeel van de identiteit van Delft en dient zichtbaar te zijn in/onderdeel te zijn van ruimtelijke ingrepen, herbestemmingen, gebiedsontwikkelingen. Wij onderschrijven het belang van de verbinding tussen historie en hoofdstad van innovatie en 34

technologie. Dit is al benoemd op pagina 17 van de Omgevingsvisie. Juist de verbinding tussen historie en innovatie maakt Delft een sterke stad.

Aanpassing

10s

Samenvatting

Beantwoording

10t

Samenvatting

De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Op pagina 17 van de Omgevingsvisie is het woord ‘innovatie’ toegevoegd: Verbinden van historie met technologie, innovatie en creativiteit! Delft koestert zijn rijke verleden, maar is ook een stad die vooruitkijkt en voorop durft te lopen. Delft is Creating History. De historie en innovatie in Delft is een bron van inspiratie voor nieuwe ontwikkelingen. Het idee ‘de stad als campus, de campus als stad’ is een goed voorbeeld van het verbinden van de Delftse kernwaarden. Op pagina 65 is deze relatie ook toegevoegd met de volgende zinsnede: Erfgoed vormt bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen, samen met de kernwaarden technologie, innovatie en creativiteit, een integraal onderdeel van de planvorming. Het verzoek is De Speeldernis op pagina 66 aan te merken als (tijdelijke) speelnatuur en niet als cultuurhistorisch groen. Argument: Dit gebied is bij uitstek een plek waar studentenhuisvesting zou kunnen worden gerealiseerd (bij Schieoevers, station). Dit is ook bij de gemeente bekend vanuit haar betrokkenheid in de Taskforce Studentenhuisvesting. Invulling van de Speeldernis met studentenhuisvesting wordt ingewikkelder als deze plek in de Omgevingsvisie als cultuurhistorisch groen staat aangemerkt. Het terrein van De Speeldernis heeft in het vigerende bestemmingsplan de bestemming ‘groen’.

Het complex van de Hamwoning (rijksmonument) met het aangrenzende voormalige weiland (De Speeldernis) zijn van hoge cultuurhistorische waarde (zie bestemmingsplan TU Midden Noord). In de omgevingsvisie is deze status ongewijzigd gebleven. De Taskforce heeft gevraagd deze locatie te onderzoeken voor studentenhuisvesting. Dat onderzoek moet nog plaatsvinden. Indien woningbouw haalbaar blijkt, is een bestemmingsplanwijziging nodig. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Het verzoek is naar aanleiding van de tekst op pagina 68 “Hoteluitbreiding dient altijd te worden afgezet tegen de verwachte vraagontwikkeling om zo een gezonde hotelmarkt en toeristische sector te waarborgen waarbij vraag en aanbod zoveel mogelijk in balans zijn. Initiatieven voor hotelontwikkeling worden daarom getoetst aan het hotelbeleid, passend bij de ontwikkelruimte voor hotels in Delft op dat moment.” te bevestigen dat het vestigen van een hotel op de TU Delft Campus tot de mogelijkheden blijft behoren. 35

Beantwoording

10u

Samenvatting

De Omgevingsvisie noch het hotelbeleid waarnaar daarin wordt verwezen doen uitspraak over specifieke locaties voor hotelontwikkelingen in Delft. De beleidsregels van het hotelbeleid bepalen indien nodig of en zo ja onder welke voorwaarden de gemeente medewerking verleent bij een ruimtelijke procedure voor de totstandkoming van een hotel. Dat kan alleen worden beoordeeld op basis van een aanvraag voor een specifieke locatie en niet in algemene zin. We kunnen dus niet bevestigen of ontkennen dat het vestigen van een hotel op de TU Delft Campus tot de mogelijkheden blijft behoren. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. Het verzoek is de visie op wonen op de campus in lijn te brengen met ROP. Argument 1: Uit de afbeelding op pagina 72 valt af te lezen dat circa 1.000 woningen op de TU Delft Campus zullen worden gerealiseerd. Kan de gemeente een uitleg geven bij de totstandkoming van dit aantal van 1.000 woningen. Wij hebben van u vernomen dat de bijvoorbeeld ontwikkeling van de Speeldernis hier onderdeel van uitmaakt, vandaar ook onze opmerking op pagina 66 waar de locatie van de Speeldernis als cultuurhistorisch groen is ingetekend.

Zolang een duidelijke totaaloptelling van dit aantal van +1.000 woningen ontbreekt, kan de TU Delft niet inschatten of dit aantal in lijn ligt met haar eigen ambities, en hoe dat dit zich verhoudt tot de afspraken die hierover zijn/worden gemaakt in de Taskforce Studentenhuisvesting. In de basis stelt de TU Delft zich terughoudend op als het gaat om het realiseren van woningen op de TU Delft Campus, aangezien dit het primaire proces kan belemmeren (denk aan: overlast voor en veiligheid van bewoners). Zoals op pagina 113 staat vermeld wil TU Delft met de gemeente in gesprek blijven over studentenhuisvesting op het campusterrein. Aan een aantal van 1.000 woningen wil TU Delft zich op dit moment echter niet committeren. Argument 2: Op pagina 73 staat: “Samen met de TU Delft zetten we in op een goede balans tussen het aantal studenten en andere bewoners in de stad. De campus is in 2040 ontwikkeld tot een echt deel van de stad met stedelijke functies en een verblijfsklimaat dat aansluit bij de stad. Nieuwe grootschalige clusters van studentenwoningen komen vooral op en rond de TU-campus. Buiten de campus bouwen we kleinschalig en gemengd met andere doelgroepen.

Kansen op de realisatie van studentenhuisvesting in de regio worden benut.” Het lijkt wat kort door de bocht en niet op zijn plaats om juist in het hoofdstuk over de woningbouwopgave te stellen dat de campus een echt deel van de stad is geworden. Wat wordt bedoeld met stedelijke functies? De TU Delft Campus is geen gemiddeld onderdeel van de stad en zal dit vanzelfsprekend ook nooit worden. De TU Delft Campus is wel echt verbonden met de stad via doorlopende routes. 36

Beantwoording

Argument 3: Op pagina 115 wordt bij de opgave op het gebied van leefbaarheid (met groen icoon) het volgende gesteld: “Nieuwe grootschalige clusters van studentenwoningen komen vooral op de TU Campus. Door het toevoegen van wonen op Schieoevers Noord en op en rond de Campus vergt dit met betrekking tot het leefklimaat een meer dan gemiddelde inspanning.” Zoals reeds vermeld (zie opmerking over tekstpassage op pagina 72/73) stelt TU Delft zich terughoudend op als het gaat om het realiseren van woningen op de TU Delft Campus, aangezien dit het primaire proces kan belemmeren (denk aan: overlast voor en veiligheid van bewoners). Wel ziet TU Delft nog kansen voor woningbouw, bijvoorbeeld op het huidige Speeldernis terrein, zoals ook besproken in de Taskforce Studentenhuisvesting. Ad 1: De circa 1.000 woningen op de campus is tot stand gekomen door een optelsom van de kansrijke locaties voor studentenhuisvesting die worden besproken in de Taskforce Studentenhuisvesting, waarin zowel gemeente, DUWO als de TU Delft zitting hebben. Daarin zijn diverse locaties meegenomen in het TU Middengebied. Dit zijn nog grotendeels zachte plannen, maar bij elkaar goed voor zo’n 1.000 woningen. Ad 2: De ambitie van zowel gemeente als TU Delft is om een levendige campus te ontwikkelingen. De visie van de gemeente is dat wonen daarvan een belangrijk onderdeel uitmaakt.

Het mengen van functies draagt in belangrijke mate bij aan een levendige campus. Ad 3: Uitgangspunt van Woonvisie Delft is dat nieuwe grootschalige studentenhuisvesting in Delft op en rond de campus wordt gerealiseerd. In de Omgevingsvisie heeft de gemeente daarom opgenomen dat zij met de TU Delft in gesprek blijft over studentenhuisvesting op en rond de campus. Ten aanzien van de Speeldernis, zie beantwoording 10t. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

10v

Samenvatting

Beantwoording

Het verzoek is om DUWO en de overige woningpartners ook te noemen in de zin op pagina 73: “Waar mogelijk stimuleren en faciliteren we deze behoefte aan collectieve woonvormen met of zonder zorg. Dit doen we samen met de TU Delft en andere organisaties”. Reclamant heeft hier een terecht punt. Het stimuleren en faciliteren van collectieve woonvormen met of zonder zorg doen we in samenwerking met meer organisaties dan de TU Delft. 37

We nemen een passage op over collectieve woonvormen.

Aanpassing

10w

Samenvatting

De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. De volgende zin voegen we toe op pagina 73: “Waar mogelijk stimuleren en faciliteren we deze behoefte aan collectieve woonvormen met of zonder zorg. Dit doen we samen met de Delftse woningcorporaties, zorgpartijen, welzijnsorganisaties, ontwikkelaars, architecten, beleggers en de TU Delft”. Het verzoek is bereikbaarheid van stad naar Campus verder uit te werken. Argument 1: Op pagina 73 staat: “De bereikbaarheid van stad naar campus is in 2040 flink verbeterd”. Kunnen er al meer concrete plannen/ oplossingsrichtingen voor de verbetering van de bereikbaarheid van stad naar campus worden genoemd? Argument 2: In paragraaf 4.4.3 wordt ingegaan op duurzame mobiliteit: ”De verduurzaming van het verkeer en vervoer in Delft heeft prioriteit”. Dit is ook een belangrijk aandachtspunt voor de TU Delft. De TU Delft onderzoekt graag de mogelijkheden voor gezamenlijke hubs, deelmobiliteit, pilots, e.d. Het is wenselijk dat dit wordt benoemd in de Omgevingsvisie. Zie opmerking van gelijke strekking bij paragraaf 4.6 ‘Delft bereikbaar’ (pagina 95-96). Het streven om de verbinding voor fietsers en voetgangers tussen station Delft Campus naar de TU Delft Campus te verbeteren ontbreekt c.q. is onderbelicht. Op dit moment is deze verbinding erg slecht.

Het is wenselijk dat specifiek in de Omgevingsvisie wordt vermeld dat deze verbinding voor fietsers en voetgangers wordt verbeterd. Daarbij kan worden verwezen naar het recent door de gemeente vastgestelde Mobiliteitsplan Delft 2040 of het overnemen van de tekst uit dit Mobiliteitsplan: “Daarnaast is er een goede fietsverbinding nodig tussen station Delft Campus en Campus Zuid. De verbinding langs de Kruithuisweg is niet optimaal. Een sterke verbetering zou een fietsbrug zijn ten zuiden van de Kruithuisweg. Voor een optimale route ligt deze iets noordelijker dan de eerder voorgestelde Faradaybrug.” Het gemeentelijk Mobiliteitsplan besteedt aandacht aan de oost-west fietsverbindingen over de TU Delft Campus. Dit mist in de Omgevingsvisie en de kaartbeelden hierin. De nieuwe fietsbrug over de Schie, de Gelatinebrug, is wel terug te vinden. Echter, deze moet onderdeel zijn van een fietsverbinding tot in het hart van de TU Delft Campus en verder naar de regio. De TU Delft onderzoekt graag samen met de gemeente of en op welke wijze een extra fietsverbinding over de Schie, ter hoogte van de TU Delft 38

Campus Zuid, realiseerbaar is om de bereikbaarheid in oost-westrichting voor fietsers te verbeteren. Het is wenselijk dat het belang van een dergelijke fietsverbinding benoemd wordt in de Omgevingsvisie. U wordt verzocht een tekstpassage hierover op te nemen en de verbinding daarnaast op te nemen in de relevante kaartbeelden. Argument 3: Het is wenselijk dat in paragraaf 4.6 ‘Delft bereikbaar’ aandacht wordt besteed aan de OV-ontsluiting van de TU Delft Campus Zuid, welke verbetering behoeft, met name het gebied tussen de Huismansingel en de A13. Argument 4: Op pagina 97 staan kaartbeelden voor verschillende modaliteiten, maar mist de fiets. Argument 5: Bij de beschreven ambities op pagina 112 wordt de (nieuwe) Gelatinebrug genoemd, maar ook hier ontbreekt de verwijzing naar en/of de tekst uit het Mobiliteitsplan over de verbinding voor fietsers en voetgangers tussen station Delft Campus naar de TU Delft Campus: “Daarnaast is er een goede fietsverbinding nodig tussen station Delft Campus en Campus Zuid. De verbinding langs de Kruithuisweg is niet optimaal. Een sterke verbetering zou een fietsbrug zijn ten zuiden van de Kruithuisweg. Voor een optimale route ligt deze iets noordelijker dan de eerder voorgestelde Faradaybrug.”

Beantwoording

Argument 6: In de opgaven op pagina 115 ontbreekt, net als in paragraaf 4.6 (pagina 95-96), vermelding van de uitdaging om openbaar vervoer toe te voegen voor het verbeteren van de bereikbaarheid van TU Delft Campus Zuid. Argument 1: Dit is uitgewerkt in MPD (beter openbaar vervoer en een uitgebreider fietsnetwerk). Argument 2: De Omgevingsvisie beschrijft de ambities die we als stad hebben. De uitwerking hoe we dit gaan doen, staat beschreven in het MPD. Hierin staat hoe we innovatie en het omarmen van nieuwe mobiliteitsconcepten zien als belangrijke factor voor het mobiliteitsbeleid. Dit doen we graag samen met de TU. Argument 3: 39

Dit is uitgewerkt in het MPD. Het MPD zet in op een versterking van het station Delft Campus, betere OVverbindingen en een beter fietsnetwerk in dit deel van de stad. Dit draagt allemaal bij aan het vergroten van de bereikbaarheid van de TU. Argument 4: Dit is uitgewerkt in het MPD. Argument 5: Een verwijzing naar het MPD voegen we toe. Hierin is de voorgestelde fietsverbinding opgenomen als wens voor het verbeteren van de fietsbereikbaarheid van (het zuidelijke deel van) de TU Argument 6: Dit is uitgewerkt in het MPD.

10x

Aanpassing Samenvatting

Beantwoording

Aanpassing

10y

Samenvatting

De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie De (netwerk)kaarten zijn geactualiseerd en er is een verwijzing naar het MPD gemaakt in paragraaf 4.6. Het verzoek is een zinsnede op te nemen over de Taskforce Studentenhuisvestiging bij de bespreking van studentenhuisvesting op pagina 73 Argument: de taskforce is een belangrijke aanjager is voor de realisatie van studentenhuisvesting. In de Taskforce Studentenhuisvesting zitten TU Delft, DUWO en gemeente Delft. Daarnaast hebben we een klankbordgroep Studentenhuisvesting waarin ook Xior, SHS en Camelot zitting hebben. Het woord taskforce nemen we niet letterlijk in de visie over. Wel kunnen we DUWO toevoegen aan de partners. Er is een aanzienlijke kans dat we in 2040 nog steeds in dezelfde constructie samenwerken, maar helemaal zeker weten doen we dat niet. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie.

De zin op pagina 73 passen we aan naar: “Samen met de TU Delft, DUWO en andere studentenhuisvesters zetten we in op een goede balans tussen het aantal studenten en andere bewoners in de stad” Het verzoek is onder het kopje “In verbinding met elkaar” (pagina 76) toe te voegen: “de studenten en de studenteninitiatieven zoals SVD (Studenten Vrijwilligerswerk Delft), WIJstad, de stad als living lab” en een verwijzing te maken naar de City Deal Kennis Maken waarmee een versnelling tot stand wordt gebracht in het oplossen van maatschappelijke opgaven van steden door onderzoekers, docenten en studenten hierbij grootschalig te betrekken. Onderwijs en onderzoek in en met de stad laten plaatsvinden. 40

Beantwoording

We erkennen dat studenten in Delft en initiatieven van deze studenten een belangrijke bijdrage leveren aan de stad. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

Aanpassing

Op pagina 76 van de visie voegen we onderstaande tekst toe: In verbinding met elkaar Verbinding is de sleutel tot een prettige, inclusieve stad, waar de kans op ontmoeting bestaat onder positieve omstandigheden. Delft verbindt door netwerken op te bouwen en te onderhouden. Mensen willen in een buurt wonen waar contact is met buren.

10z

Samenvatting

Beantwoording

Aanpassing 10a2 Samenvatting

Beantwoording 10b

Samenvatting

Studenten zijn een groep in de stad die bijdraagt aan verbinding met elkaar in onder andere vrijwilligerswerk. Via onderwijs en onderzoek dragen zij met hun kennis en creativiteit bij aan het oplossen van maatschappelijke opgaven. Het verzoek is in de Omgevingsvisie te vermelden dat de Kruithuisweg niet alleen bij Tanthof een barrière is, maar ook op de TU Delft Campus. Bij de ontwerpstudie pagina 95-96 een zinsnede opnemen dat, daar waar de Kruithuisweg de TU Delft Campus doorkruist, aandacht zal worden besteed aan het verbeteren van de kwaliteit van de onderdoorgangen. En dat de mogelijkheden zullen worden onderzocht voor het realiseren van een extra onderdoorgang of het verdiept/ondergronds aanleggen van de Kruithuisweg. Het functioneren van de Kruithuisweg en de barrièrewerking van deze weg onderzoeken we. Het expliciet noemen van Tanthof schrappen we uit de tekst. Bij barrièrewerking benoemen we dat het gaat over de hele Kruithuisweg. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie. De zin: ‘De weg vormt ook een grote barrière tussen Tanthof en de rest van Delft.’ (paragraaf 4.6) passen we aan naar ‘De weg vormt een grote barrière tussen verschillende stadsdelen.’ Het verzoek is in paragraaf 4.6 (pagina 95-96) ‘Delft bereikbaar’ de TU Delft te noemen bij het onderwerp schone, slimme en veilige mobiliteit.

Argument 1: Mobiliteit is bij uitstek een opgave, die de gemeente samen met de TU Delft kan oppakken en waarbij de TU Delft Campus als proefterrein kan worden gebruikt. In het MPD staat beschreven dat we inzetten op deze aspecten, onder andere door het stimuleren van innovatie. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. Het verzoek is op pagina 110 te verwijzen naar de toegevoegde waarde die TU Delft heeft voor de stad 41

2

Beantwoording

10c2 Samenvatting

Beantwoording

10d 2

Samenvatting

Beantwoording

Delft (onder meer door de aanwezigheid van 25.000 studenten en 6.000 medewerkers). Onder meer wordt de positionering van de TU Delft als belangrijkste bron en motor voor het kennis- en innovatie ecosysteem gemist. Daarnaast is de goede en intensieve samenwerking tussen onder andere de gemeente en de TU Delft ook te noemen als kwaliteit van kennis-, innovatie- en technologiegebieden. (zie: TU Delft impactonderzoek). TU Delft staat al genoemd als kwaliteit en onder punt 10c voegen we al een uitbreiding toe. Hoewel ook de gemeente de samenwerking als kracht ziet, heeft dit geen fysieke manifestatie in de stad en zullen we dit daarom niet noemen. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. Het verzoek is in de Omgevingsvisie aandacht te besteden aan de Rotterdamseweg: historische kwaliteiten, aanlanding van de geplande Gelatinebrug, maar ook de aansluiting tussen TU Delft Campus, Schieoevers en de omliggende gebieden. De Rotterdamseweg is op pagina 66 van de Omgevingsvisie aangeduid als historische toegangsweg. In de erfgoednota is beschreven hoe de historische kwaliteiten van deze weg beschermd zijn. Een aantal door reclamant genoemde punten werken we uit in het kader van de transformatie van Schieoevers Noord. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

Het verzoek is in de tabel met uitdagingen op pagina 111 “Krachtige buurtcentra creëren waar zowel commerciële en maatschappelijke voorzieningen centraal kunnen worden gecombineerd” te verwijderen en “kennis en technologie als intrinsieke waarde/drijver verweven door heel Delft en de Delftse opgaven (‘verbonden stad’, zichtbaarheid van technologie, alle inwoners van de stad meenemen)” toe te voegen (onder verwijzing naar pijler 3 uit het samenwerkingsconvenant). Het verzoek betreft paragraaf 5.3. Hier gaat het gaat om de mix van kennisinstellingen en bedrijvigheid. Tot deze bedrijvigheid behoren naast hightech en innovatieve maakindustrie ook de kernwinkelcentra en de wijkwinkelcentra. Laatstgenoemde centra ontwikkelen zich steeds meer tot krachtige wijkcentra waar zowel commerciële als maatschappelijke voorzieningen centraal (kunnen) worden gecombineerd. Binnen wijken hebben bewoners behoefte aan beide typen voorzieningen. Omdat voor beide geldt dat deze goed bereikbaar moet zijn, zien wij kansen en uitdagingen om deze waar mogelijk te clusteren. De voorgestelde toevoeging van een uitdaging met verwijzing naar het samenwerkingsconvenant is al verwoord in de uitdaging die als laatste genoemd staat: “De TU-campus meer onderdeel van de stad te maken, door in te zetten op het gedachtegoed van ‘de stad als campus en de campus als de stad’

42

‘Buurtcentra’ vervangen we door ‘wijkcentra’. Aanpassing 10e2 Samenvatting

Beantwoording

Aanpassing

10f2

Samenvatting

De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie. In de visie hebben we op pagina 18, 60 en 111 het woord buurtcentra vervangen door wijkcentra. Het verzoek is de tekst op pagina 113 aan te passen: In de tekst over TU & Science Park op pagina 113 wordt gesproken over “nieuwe faculteiten”, terwijl het hier nieuwe faculteitsgebouwen op TU Delft Campus Zuid betreft. Ook wordt de naam Technopolis gebruikt; deze bestaat niet meer. Het moet TU Delft Campus Zuid zijn. Daarnaast missen hier de volgende elementen: • dat de TU Delft Campus eigendom is van TU Delft; • dat TU Delft en hbo-instellingen hier zijn gehuisvest; • dat TU Delft er is voor onderwijs en wetenschap. De gebouwen zijn er om nieuwe wetenschap en innovaties te faciliteren en daartoe is de TU Delft Campus er. • dat er ruim 250 bedrijven zijn gevestigd. Naamgebruik TU wordt als boven overgenomen. Grondeigendom komt aan de orde in het Omgevingsplan. We noemen op pagina 113 van de Omgevingsvisie dat er naast de TU Delft ook hboinstellingen en ruim 250 bedrijven gevestigd zijn. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. Op pagina 113 van de Omgevingsvisie passen we de volgende zin aan: Op TU Delft Campus komen onderwijs, onderzoek en valorisatie samen.

Naast verschillende faculteiten (TU Delft), hbo-instellingen en onderzoekscentra zijn er ruim 250 nationale en internationale bedrijven gehuisvest. TU Delft Campus Zuid heeft een specifieke functie. Het terrein dat grotendeels in eigendom is van de TU Delft beslaat circa 160 hectare, waarvan circa 35 hectare nog te ontwikkelen is. Het verzoek is de zin op pagina 115 bij de opgave op het gebied van historie (met blauw/paars icoon): “Het noordelijk TU terrein heeft belangrijke erfgoedwaarden en ook TU midden heeft bijzondere kwaliteiten. Om erfgoedwaarden in deze gebieden te versterkt zetten we in op het hergebruik van waardevolle gebouwen.” Aan te passen naar: “Het noordelijk deel van de TU Delft Campus heeft belangrijke erfgoedwaarden. Daarnaast kent ook TU Delft Campus Midden bijzondere kwaliteiten. Om erfgoedwaarden in deze gebieden te behouden, worden bestaande beschermde kwaliteiten bestendigd”. Argument: De TU Delft is van mening dat de gemeente hiermee de universiteit in haar bedrijfsvoering en 43

Beantwoording

11: Delft4Globals 11a Samenvatting

het wetenschappelijk ontwikkelvermogen belemmert. Het is begrijpelijk dat de gemeente waarde wil toekennen aan gebouwen, maar dit mag niet ten koste gaan van het ontwikkelvermogen van de TU Delft. We zetten in op hergebruik van waardevolle gebouwen, omdat deze bepalend zijn voor het aangezicht en dus het karakter en de identiteit van een gebied. Inzet op het versterken van erfgoedwaarden en hergebruik betekent dat bij concrete ontwikkelingen een zorgvuldige afweging plaatsvindt. Daarbij betrekken we ook het belang van de TU Delft en de gevolgen voor het ontwikkelvermogen van de TU Delft. Dat deze ambitie in de visie is opgenomen, betekent dus niet dat de TU Delft wordt belemmerd, maar zorgt voor een zorgvuldige belangenafweging. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Het verzoek is de global goals een prominente plaats te geven in de Omgevingsvisie, de onderlegger in te vullen voor Delft (met scores) en deze toe te voegen aan de Omgevingsvisie. Argument: Het VNG-rapport https://vng.nl/sites/default/files/2020-06/praktijkproef-afwegingskaderOmgevingsvisie_20200529.pdf beschrijft in hoofdstuk 6 het afwegingskader met de global goals. Conclusies zijn onder meer: ' Het (integrale) omgevingsbeleid is een belangrijk instrument om de global goals te realiseren ....

Maar omgekeerd geldt ook dat de global goals een waardevol hulpmiddel kunnen zijn om tot een brede en gedragen Omgevingsvisie te komen. In de praktijkproef is gebleken dat de global goals een krachtig instrument zijn om de leefomgeving breed en vanuit verschillende perspectieven te beschrijven. ... (pagina 27 van dit rapport) Bijlage 4 van dit rapport is de 'global goalonderlegger', waarin de relatie van de global goals tot de 12 'omgevingswet-thema's' inzichtelijk wordt gemaakt. Daaruit blijkt dat ongeveer alle global goals een directe relatie hebben met de Omgevingsvisie.

Beantwoording

De Delftse gemeenteraad heeft per motie het belang van de global goals benadrukt. In de raadsvergadering van 5 november 2020 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om zich aan te sluiten bij de VNG-campagne ‘”Gemeenten4GlobalGoals” en om global goals in uitvoering van beleid te laten zien in communicatie naar de raad en de stad, door bijvoorbeeld in nota’s op te nemen waarin de bijdrage aan een of meer global goals zijn vermeld. https://delft.notubiz.nl/document/9367883/1/8_1_22 De gemeenteraad heeft op 5 november 2020 een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om zich aan te sluiten bij de VNG-campagne ‘”Gemeenten4GlobalGoals”. Deze uitwerking van de motie pakken we op dan wel continueren we in beleid en uitvoering van de gemeente. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

44

12: Platform toerisme 12a

Samenvatting

Het verzoek is het onderwerp toerisme specifieker uit te werken. Argumenten ter aanpassing: 1. Algemeen. Daar waar mogelijk pleiten we voor verwijzing naar de visie op toerisme 2030 2. Algemeen. Bezoekers en toeristen worden als gelijke eenheden genoemd. Er is een duidelijk verschil. De toerist overnacht in de stad, de bezoeker doet dat niet. 3. Handhaven. In de samenvatting: een verantwoorde ontwikkeling van toerisme 4. Nuanceren. Tijdelijke groei door studenten en kenniswerkers heeft een ander soort impact op ruimte en wonen dan toerisme. Studenten en kenniswerkers verblijven langer in Delft. Toeristen (dat zijn bezoekers die overnachten) zijn er korter en gebruiken ook een ander soort accommodatie dan studenten en kenniswerkers. Toeristen in een adem noemen met studenten en kenniswerkers is appels met peren vergelijken. Ons advies is om hier toerisme te laten vervallen. Zie pagina 17, ruimte en wonen: Ook Delft zal met name groeien door tijdelijke migratie en internationalisering (studenten, toerisme en kenniswerkers). 5. Nuanceren. Op dit moment zijn voorspellingen over de ontwikkeling van de bezoekerseconomie nog voorzichtig. Het kenniscentrum NBTC beraadt zich nog op de ontwikkeling van toerisme.

Vanuit het platform spreken we over het maximaliseren van de positieve effecten van toerisme (zoals op de werkgelegenheid) en het minimaliseren van de mogelijke negatieve effecten (zoals bijvoorbeeld parkeerdruk of zwerfvuil). In de visie op toerisme 2030 hebben we al deze effecten meegenomen en komen ook met een oplossingsrichting. Juist die effecten vragen om een gedegen toeristisch beleid, gericht op de juiste bezoeker, op de juiste plaats, op het juiste moment. Zie pagina 18 economie: Hoewel het toerisme landelijk toeneemt, heeft deze groei ook keerzijden. Voor Delft blijft de bezoekerseconomie belangrijk voor het creëren van werkgelegenheid op alle niveaus. 6. Handhaven, pagina 64 en 65: Historie kleurt cultuur en toerisme in Delft 7. Handhaven, pagina 65: ’De stad moet historische gebouwen behouden en deze goed onderhouden omdat ze esthetische, historische, toeristische en educatieve waarde vertegenwoordigen 8. Nuanceren. Het grootste deel van deze alinea sluit aan bij onze visie. Wel pleiten we voor het aanpassen van de zin over massatoerisme. Dat is in Delft in zijn geheel niet aan de orde, ook niet voor de coronapandemie. Beter is om te spreken over het minimaliseren van mogelijke negatieve effecten. Voor het hoe pleiten we voor het verwijzen naar de visie op toerisme.

Zie pagina 68: 4.2.2 Waardevol toerisme voor een gebalanceerde groei Onze historische binnenstad met veel 45

Beantwoording

cultuur, een rijke geschiedenis en een combinatie van oude en nieuwe iconen biedt een interessant aanbod. Delft heeft mooie winkels en fijne verblijfplekken. De combinatie met een gevarieerde horecasector en een versterkt cultureel aanbod is aantrekkelijk voor bewoners, bedrijven en bezoekers. Het draagt onder andere bij aan werkgelegenheid op alle niveaus, een kwalitatief hoogwaardige cultuursector, behoud van ons historisch en cultureel erfgoed en een rijk aanbod aan andere voorzieningen. Delft zet daarom in op een verantwoorde ontwikkeling van toerisme, waarbij een gebalanceerde groei het uitgangspunt is. Het maximaliseren van de positieve effecten van toerisme en het voorkomen van massatoerisme en de negatieve gevolgen hiervan staan daarbij centraal. Zo zet Delft in op het spreiden van het aanbod en het stimuleren van een rondje rondom de binnenstad. Ook andere gebieden dan de binnenstad worden daarmee aantrekkelijker voor een bezoek. 9. Handhaven. Dit sluit aan bij het hotelrapport en bij het hotelbeleid zoals we dat met de gemeente afgestemd hebben. Tot 2024 geen medewerking aan nieuwe plannen, tot 2017 in principe geen ruimte voor uitbreiding. Pagina 68: 4.2.2 Hotels.

Hoteluitbreiding dient altijd te worden afgezet tegen de verwachte vraagontwikkeling om zo een gezonde hotelmarkt en toeristische sector te waarborgen waarbij vraag en aanbod zoveel mogelijk in balans zijn. Initiatieven voor hotelontwikkeling worden daarom getoetst aan het hotelbeleid, passend bij de ontwikkelruimte voor hotels in Delft op dat moment. 10. Aanvullen. We missen de gebruikersgroep bezoekers. Zie pagina 102: binnenstad, Hier wordt in een dynamische, historische setting gewoond, met een mix van functies: toerisme, cultuur, kleinschalige bedrijvigheid, detailhandel en horeca. Specifiek voor de binnenstad zijn de verschillende gebruikersgroepen: bewoners, ondernemers, horecabezoekers, winkelend publiek en toeristen 11. Handhaven, pagina 103: binnenstad: Drukbezocht, door Delftenaren, toeristen en bezoekers; het centrum leefbaar houden bij een stijgend aantal inwoners, bezoekers en toeristen; behoud en versterking. 12. Handhaven, pagina 105: opgaven binnenstad. Voor toerisme blijft het centrum een belangrijke trekker. 13. Handhaven, pagina 109: wijken: We vinden het belangrijk dat cultuur ook in de wijken beleefbaar is. In de wijken zetten we in op het versterken van de herkenbaarheid van erfgoed in de leefomgeving. Dit doen we ook door het vertellen van verhalen.

Deze opgaven zorgen er samen voor dat we meer dan gemiddeld inzetten op Historie kleurt cultuur en toerisme in Delft. 14. Handhaven, pagina 111: kennis en innovatiegebieden, opgaven: Natuurlijke sectorale groei in onder andere de zakelijke dienstverlening, toerisme, horeca en detailhandel. Alle in de zienswijze vermeldde verzoeken tot het handhaven van teksten (argumenten 3, 7, 9,11,12,13 46

en 14) honoreren we, met uitzondering van argument 6. Naar aanleiding van een andere zienswijze (3a) veranderen we de titel van de opgave van ‘Historie kleurt cultuur en toerisme’ in ‘Historie, Innovatie en Creativiteit kleuren cultuur en toerisme in Delft’. Reactie op overige argumenten: 1. In de Omgevingsvisie kan alleen verwezen worden naar al vastgesteld beleid. Een tekstuele verwijzing naar de Visie Toerisme 2030 nemen wij niet op, omdat het nog geen vastgestelde visie betreft. We voegen in plaats daarvan een verwijzing naar het ‘toerismebeleid’ toe. 2. De termen toeristen en bezoekers gebruiken we inderdaad onjuist door elkaar in de Omgevingsvisie. We zullen deze termen vervangen door bezoekers en waar relevant de termen dag- en verblijfsbezoekers. Daarin denken wij alle bezoekers aan Delft – ook toeristen – te kunnen vatten. 4. Wij kunnen ons vinden in uw toelichting en laten de doelgroep ‘toeristen’ in deze tekst vervallen. 5. De zin ‘Hoewel het toerisme landelijk toeneemt, heeft deze groei ook keerzijden.’ is momenteel inderdaad niet meer actueel. We zullen deze zin verwijderen. 8. Dit argument is voor ons reden om het woord ‘massatoerisme’ te laten vervallen en de zin waarin dit woord stond te veranderen. 10.

In lijn met onze reactie op argument 2: ook in deze betreffende opsomming zullen wij de termen ‘horecabezoekers, winkelend publiek en toeristen’ vervangen door ‘dag- en verblijfsbezoekers’. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Aanpassing

Vervangen Paragraaf 4.2.2 (pagina 68): Het maximaliseren van de positieve effecten van toerisme en het voorkomen van massatoerisme en de negatieve gevolgen hiervan staan daarbij centraal. Vervangen door: Ons toerismebeleid richt zich op het maximaliseren van de positieve gevolgen van toerisme en het voorkomen of minimaliseren van de negatieve gevolgen. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------5.1, paragraaf ‘historische binnenstad’ (pagina102) horecabezoekers, winkelend publiek en toeristen Tabel ‘Kwaliteiten’ (pagina 103) Toeristen en bezoekers

47

Tabel ‘Uitdagingen’ (pagina 103) Toeristen en bezoekers vervangen door: dag- en verblijfsbezoekers Verwijderen 2.2 bij paragraaf Ruimte en Wonen (pagina 17) verwijderen ‘toerisme’. Paragraaf Economie (pagina 18) Verwijderen ‘Hoewel het toerisme landelijk toeneemt, heeft deze groei ook keerzijden.’ 13: Lijm en Cultuur 13a Samenvatting

Beantwoording

Aanpassing

Het verzoek is in de Omgevingsvisie een extra alles verbindende opgave toe te voegen en deze te concretiseren: Cultuur als aanjager van innovatie en transformatie, motor van economische groei. In de visie staat nu namelijk geen kader voor immateriële zaken zoals creativiteit, innovatie en verbondenheid. Dat strookt niet met het gegeven dat 40% van de beroepsbevolking werkzaam is in de creatieve industrie. Er moet een proces op gang komen in Delft dat zorgt voor een rijke cultuur en evenementen. Zij zorgen voor immateriële randvoorwaarden voor succes. Dat vraagt om visie, mensenwerk en middelen. In plaats van beschrijven in de vorm van stenen of vierkante meters, is het beter om in te zetten op samenwerkingsverbanden, mate van kennisdeling, hoeveelheden experiment. Oftewel een rijk innovatief programma, in aansluiting op bestaande maatschappelijke, onderzoek- en onderwijsprogramma’s. Er zou een percentage van de bouwsom bestemd kunnen worden ten behoeve van deze opgave. In het Cultuurkader, dat we momenteel opstellen, schenken we aandacht aan een innovatief programma. Dit hangt samen met de ontwikkeling en positionering van de stad richting 2040 en de fysieke opgave. Dit komt nog niet tot uitdrukking in de Omgevingsvisie. De tekst passen we hierop aan. De zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

De volgende ambitie (samen met de andere ambities die al bij 3a genoemd zijn) is opgenomen op pagina 68 van de Omgevingsvisie: Cultuur & Innovatie: Waar cultuur, wetenschap en Delft elkaar ontmoeten. 48

13b

Samenvatting

Beantwoording

13c

13d

Aanpassing OER Samenvatting

Beantwoording Samenvatting

Beantwoording 13e

Samenvatting

Innovatie, technologie en creativiteit vormen – samen met historie – het unieke karakter van Delft. Dit zie je en beleef je in de stad. De spannende wisselwerking tussen cultuur en innovatie komt ook tot uitdrukking in de gebiedsontwikkelingen. In deze innovatieve (maak)stad weten de culturele infrastructuur en de innovatieve en creatieve bedrijvigheid elkaar te vinden en kunnen ze samen experimenteren. We slaan een brug tussen wetenschap én cultuur om het bredere publiek te bereiken en maatschappelijk te innoveren. Het verzoek is bladzijde 68 van de Omgevingsvisie Delft te herschrijven zodat Lijm & Cultuur erkend wordt als innovatieve broedplaats, bijzondere evenementenlocatie en grootste poppodium van Delft en Lijm & Cultuur toe te voegen op de kaarten, bijvoorbeeld zoals op pagina 79 van de Leefomgevingsfoto en pagina 23 en 24 van het OER. De zienswijze leidt tot aanpassing van de leefomgevingsfoto. De beschrijving in paragraaf 10.2 passen we aan. Op de kaart zijn alleen rijksmonumenten en het beschermd stadsgezicht te zien. Deze aanpassing van de leefomgevingsfoto leidt niet tot een andere beoordeling van de effecten in het OER. Een figuur met de rijksmonumenten en het beschermd stadsgezicht van Delft is opgenomen in het OER. Het verzoek is een afwegingskader met doelstellingen en meetbare en transparante criteria op te stellen en toe te voegen.

Er is geen afwegingskader opgesteld om een duidelijke keuze te maken tussen de opgaven per gebied. De geschetste visie voor de verschillende koersen per deelgebied geeft geen keuzerichting in het geval van conflicterende belangen. De gemeente Delft heeft zoveel ambitie dat het afbraakrisico erg groot is. Zie beantwoording 8f. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Er heeft onvoldoende participatie plaatsgevonden voor de Omgevingsvisie. De documenten zijn niet ver genoeg uitgewerkt om in woorden van de Omgevingswet te spreken van ‘minder en overzichtelijke regels, meer ruimte voor initiatieven en lokaal maatwerk’. Door de snelheid van het proces, de vele documenten en de te korte tijd om alles te doordenken, te verwerken, te doorgronden en de implicaties te overzien, komen de integraliteit en kwaliteit van het plan in gevaar. Met name op de punten verzamelen van belangen en de verklaring hoe de resultaten van de participatie verwerkt zijn in de Omgevingsvisie zijn niet gedeeld en verwerkt. We hebben een participatieverslag van de participatiestappen als bijlage bij de Omgevingsvisie gevoegd. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie. Het kostenverhaal en bijdragen in ruimtelijke ontwikkelingen zijn onvoldoende uitgewerkt. De investeringsplannen zijn veel te vaag en onduidelijk.