3. Handelingen 17 juli 2025

Mevrouw VERDUIJN (STIP): Zoals ik net al zei: soms wil je dingen maar zijn ze niet haalbaar. Dat is ook de vraag die we aan de wethouder stellen: wat is er haalbaar, wat kunnen we doen en wat is er niet mogelijk, ook al willen we dat misschien met z'n allen? Hoe jammer dat ook is, soms moeten we ons daar dan bij neerleggen. De heer TREFFERS (Volt): Is STIP het dat niet met mij eens dat het een keuze om nu twee jaar te gaan wachten voordat we gaan beginnen met sparen in plaats van dat we dat nu doen? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Als het niet mogelijk is omdat er wordt aangegeven dat het niet gaat, willen we graag kijken naar wat er wel kan. Dat is wat we nu hebben voorliggen. Dat is dus uitspreken voor nieuwbouw en nu beginnen met het vormgeven van de multifunctionaliteit. Daar willen we graag mee vooruit. Tot slot vraag ik aandacht voor de motie die we met D66 hebben ingediend over het uitzoeken van bestemmingsreserves. Kan de wethouder aangeven of volgend jaar in de Kadernota 2027 duidelijk wordt gemaakt of we deze mogelijke middelen kunnen inzetten voor een nieuw theater en hoe de raad hierover wordt geïnformeerd? We zijn blij dat we vandaag stappen kunnen zetten en we kijken uit naar een toekomstbestendig theater voor Delft. Door de fracties van STIP, GroenLinks en Volt wordt motie 7.2.3 (Inzetten op "Theater van de Toekomst") ingediend: 25

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

"De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 17 juli 2025 ter bespreking van Financiële strategie Theater de Veste, stelt vast dat: -

-

in de financiële strategie (pagina 7) wordt gesteld dat: 'Om het cultureel ondernemerschap te stimuleren kan bij Theater de Veste de opdracht worden neergelegd het concept van het Theater van de Toekomst komende jaren verder uit te werken op basis van nieuwe inzichten en hierop ook de toekomstige bedrijfsexploitatie te actualiseren.'; in 2028 een besluit nodig is om te starten met het uitwerken van projectkaders en de voorbereiding van de ambtelijke organisatie en Theater de Veste; het vernieuwend concept genaamd 'Theater van de Toekomst' meerwaarde creëert voor Delft, dit concept gebaseerd is op het ontwikkelen van een plek voor meerdere organisaties en zich nog verder dient te ontwikkelen;

heeft nagedacht over en houdt er rekening mee dat: -

het combineren van culturele, maatschappelijke en economische functies bijdraagt aan een betere benutting van het gebouw en meerwaarde voor de stad; samenwerkingen met andere instellingen en gebruikersgroepen de maatschappelijke en economische onderbouwing van een nieuw theater versterken en het gebouw daarbij beter kan worden benut; inwoners, jongeren en partners in de stad ideeën kunnen hebben over wat werkt in de stad en wat een toekomstgericht theater nodig heeft; Theater de Veste eerder heeft laten zien innovatief en stadsbreed samen te werken, bijvoorbeeld rond AI en educatie;

geeft het college opdracht om: -

-

in samenwerking met Theater de Veste en potentiële partners zoals DOK, VAK, onderwijsinstellingen, ondernemers, maatschappelijke organisaties en bewoners, het concept van het 'Theater van de Toekomst' te verkennen en verder uit te werken en hierbij: o duidelijk te maken wat onder dit concept en onder multifunctionaliteit wordt verstaan en wat dit concreet betekent voor Delft; o in kaart te brengen welke vormen van samenwerking wenselijk en haalbaar zijn; o te beschrijven welke randvoorwaarden nodig zijn om multifunctioneel gebruik mogelijk te maken, zowel fysiek (gebouw) als organisatorisch; een voorstel uit te werken voor deze verkenning en dit voor te leggen aan de raad bij de Kadernota 2027; voor het maken van een volgend besluit in 2028 rondom Theater de Veste de raad te informeren over de verdere uitwerking van het 'Theater van de Toekomst', 26

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft heeft grote moeite met geld uitgeven aan allerlei hobby's van dit college waar iedere keer minimaal draagvlak voor is in deze raad. We kijken dus kritisch naar waar we wel in willen investeren als raad en als stad. Hart voor Delft wil dat onze inwoners iets van hun belastinggeld terugzien. Hart voor Delft maakt zich over onze binnenstad grote zorgen. We zien onze binnenstad op zijn gat liggen: terrassen op de Markt waar je wegwaait; mensen zoeken beschutting op andere plekken. In de binnenstad staan nu ontzettend veel panden leeg; we zien ontzettend veel ondernemers failliet gaan. Eigenlijk is het gewoon vreselijk. We worden er vaak op aangesproken: wat is er aan de hand in onze binnenstad? Waar geven wij wél geld aan uit? Een metropolitaan fietspad vlak langs flatgebouwen aan de Vulcanusweg, een Gelatinebrug van 30 miljoen euro en een ecoduct van 20 miljoen euro. Tik aan: 50 miljoen euro verder. Onze sportvelden bij de Kruithuisweg offeren we op voor studentenwoningen. Geld wordt weggegooid bij Wij West, waar de oorspronkelijke deelnemers zijn weggelopen omdat ze niet gehoord worden. Participatie, DelftsDoen: veel bewoners voelen zich weggezet door dit college.

Want wat willen Delftenaren? Delftenaren willen elkaar gewoon kunnen ontmoeten en elkaar zien in de binnenstad. De VOORZITTER: Het is fijn dat er een interruptie is, want ik wil vaststellen dat het vandaag helemaal feest is, want we gaan nog een keer een traktatie krijgen, dit keer vanwege de verjaardag van de heer Van Vliet. Je hebt altijd baas boven baas: dit is glutenvrij én vegan. Go for it! Een pluspuntje. Het is echt goed te eten; maakt u zich geen zorgen. Dat komt helemaal voor de bakker. (Geroffel op de tafels) De heer HOMBERGEN (PvdA): In al deze consternatie en deze goede sfeer heb ik toch een vraag aan mevrouw De Jongh Swemer. U betrekt ontzaglijk veel zaken bij het theater, van de sportvelden tot het zwembad, terrassen en dergelijke. Bij theater hoort natuurlijk het leven, maar gaat u het straks nog echt over het theater hebben? De heer VALK (CDA): Hart voor Delft noemt een hele hoop "prestigeprojecten", zoals het die noemt, maar op de website van Hart voor Delft zie ik over het theater uitspraken staan zoals: "Op dit moment überhaupt al nadenken over nieuwbouw van 85 miljoen euro is van de zotte wat ons betreft. Hart voor Delft vindt dat we zo'n grote investering simpelweg niet kunnen maken naar de Delftse inwoners." De recentste tweet van Hart voor Delft noemt het theater "een prestigeproject van GroenLinks en STIP".

Ik snap dus helemaal niks van dit betoog en uw mening. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik had deze interrupties uiteraard verwacht, want het is nogal wat dat wij zo hard tamboereren op het grote geld uitgeven dat wij doen. Daar is mijn opsomming voor bedoeld, meneer Hombergen: wij geven aan dat we in Delft ontzettend veel geld uitgeven aan projecten waarbij de bewoners in onze ogen het nakijken hebben, geen inspraak hebben en dat soort 27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

dingen. Wat de vraag van de heer Valk betreft: wij zeggen dat wij niet zomaar ontzettend veel geld willen uitgeven aan prestigeprojecten waar je niets aan hebt. Maar wat constateren wij? De binnenstad ligt op zijn gat. Dat is een zorg. Daar kunt u allemaal van wegkijken, maar daar hebben wij grote zorgen over. De heer HOMBERGEN (PvdA): Waarom noemt u dan allerlei projecten en allerlei zaken en niet alleen de financiële zaken? U focust in uw antwoord alleen op de financiële zaken. Ik zou zeggen: breng een lijn aan in uw betoog. De heer VALK (CDA): In de binnenstad is het afgelopen halfjaar niet zo heel veel veranderd. De tweet waarin Hart voor Delft zegt dat de nieuwbouw van het theater een prestigeproject is van GroenLinks en STIP is, is nog maar een paar maanden oud. Ik snap gewoon niet dat u in een paar maanden tijd zo kunt draaien. Kunt u dit nou uitleggen aan de Delftse burger of niet? Mevrouw DIJK (D66): Ik heb een soortgelijke vraag. U zegt dat de binnenstad op zijn gat ligt. Ik vraag me af hoe u daarbij komt, want ik ben dagelijks in de binnenstad en ik ervaar dat toch anders. Dus hoe komt u tot die mening? Mevrouw VOOGT (VVD): Ik ben benieuwd waar mevrouw De Jongh Swemer dat theater zou willen hebben. Ik ben ook benieuwd naar de draai die gemaakt is.

En moet het theater in de binnenstad komen of blijft het op de huidige plek? Of wil mevrouw De Jongh Swemer het theater buiten het stadscentrum? Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Hart voor Delft heeft tegen de Kadernota gestemd, omdat er geïnvesteerd wordt in zaken waarin wij helemaal niet willen investeren. Zoals ik al zei: dat zijn allemaal zaken zoals een Gelatinebrug en allemaal zaken waar de Delftenaar helemaal niet wijzer van wordt. Wat de binnenstad betreft: mevrouw Dijk, er staan op dit moment ontzettend veel zaken leeg. We offeren prachtige winkelpanden op voor fietsenstallingen. Het is maar net hoe u kijkt. Als wij kijken, zien wij verloedering en zien wij dat heel veel ondernemers wegtrekken. Dat is een zorg. Wat de vraag van meneer Valk betreft: misschien moet je soms om je heen kijken om te zien waar je eigenlijk wél in wilt investeren en waar je wél geld voor overhebt. Wij hebben geen geld over voor dat Innovatiedistrict Delft, waar de gewone Delftenaar helemaal niets van gaat merken. Wij vinden een Gelatinebrug grote onzin, niet nodige, overbodige gelduitgeverij.

Mevrouw VOOGT (VVD): Ik heb nog geen antwoord op mijn vraag gekregen: waar zou mevrouw De Jongh Swemer het theater dan willen zien? In het centrum van de binnenstad of buiten het centrum? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): U heeft het over ondernemers en u zegt dat de binnenstad dood is, maar de buitenwijken zijn helemaal dood. Neemt u die ook mee in uw idee? Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Eerst geef ik antwoord op de vraag van mevrouw Voogt. Als wij een impuls aan de binnenstad willen geven, moet 28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

je dat theater ergens in de binnenstad plaatsen. De huidige locatie zou dan een optie zijn. De locatiekeuze staat nog niet helemaal vast, maar dat is waar we naar neigen. Als antwoord op de vraag van mevrouw Gaal: ja, wij zien ook de wijken en wij zien inderdaad dat het ook van de Dasstraat tot de Vulcanusweg niet goed gaat. Wat moet je doen en hoe kun je Delft weer een beetje aantrekkelijk maken? Je moet op een gegeven moment de durf hebben om te zeggen: wij hebben als Delft best wel wat geld, maar we geven het uit aan zaken waar wij het niet aan zouden uitgeven; als het aan ons ligt, schrappen we alle prestigeprojecten die de ideologie van dit college onderstrepen en gaan we voor de Delftenaar. Wij willen investeren in twee zaken die wij belangrijk vinden. Ten eerste een buitenzwembad - dat hebben we al heel vaak gezegd - en ten tweede een goed stadstheater, waar veel artiesten naartoe komen en waarvan iedereen gaat profiteren. Is dat zo raar dat we een paar maanden geleden in een tweet hebben gezegd dat wij dit een prestigeproject en heel veel geld vinden? Wij zien eigenlijk dat al het geld dat wij uitgeven, naar dingen gaan waar wij niet achter staan. Als het aan ons ligt, geven we geld uit aan dingen waar de stad beter van wordt en niet waar een heel klein groepje mensen beter van wordt. We hebben het er ook met de heer Van Ree van Onafhankelijk Delft over gehad.

Hij wil de kaartjes iets duurder maken. Dat kunnen wij begrijpen. Daar ligt hier geen motie over voor, maar er zijn heus wel manieren te bedenken om de zaken op gang te helpen. Maar het is gewoon zonde dat wij zo'n mooie binnenstad zo laten verloederen. Wij denken dat we met pleisters plakken op de oudbouw een bodemloze put van herstel en verstel ingaan. Daarom steunen we de motie van STIP en de SP, misschien geheel tegen onze principes in, maar toch. De VOORZITTER: Dat is een open mind. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): En wij dienen een motie in. Als wij dan gaan kiezen voor nieuwbouw, waarom schuiven we elke keer dan alles voor ons uit? Dan mogen we in 2028 nog eens gaan nadenken en in 2036 een keer beginnen met bouwen. We zijn al aan het uitstellen. Met uitstel maak je de zaken ook niet goedkoper. We zouden dus graag onderzocht willen zien wat er mogelijk is aan versnellingen. Daarom onze moties. Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie 7.2.4 (Versnellen proces (nieuw)bouw Theater de Veste, oplevering in 2035) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 17 juli 2025, ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Financiële strategie Theater de Veste (2521273), constaterende dat: -

Theater de Veste al jarenlang kampt met technische en functionele beperkingen die structurele aanpassing of vernieuwing noodzakelijk maken; tijdens de commissie Algemeen van 10 juli 2025 brede steun is uitgesproken voor behoud van een volwaardig theater in Delft; 29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

overwegende dat: -

besluitvorming over (nieuw)bouw tot op heden traag verloopt, waardoor het risico bestaat dat uitvoering pas over lange tijd mogelijk wordt; veel inwoners, vrijwilligers, theatermakers en medewerkers hopen het nieuwe theater nog mee te kunnen maken; het, gezien de technische en functionele beperkingen, wenselijk is om eerder dan 2040 een nieuw theater te realiseren; een duidelijke tijdshorizon richting 2035 houvast biedt voor beleidskeuzes, investeringsplanning en betrokken partijen; de versnelling van dit proces noodzakelijk is om ruimte te creëren voor subsidieaanvragen, cofinanciering en planologische voorbereiding; een oplevering in 2035 betekent dat nu snelheid gemaakt moet worden met de planvorming en voorbereiding;

roept het college op om: 1. in de verdere planvorming voor (nieuw)bouw van Theater de Veste te streven naar oplevering uiterlijk in 2035; 2. terug te plannen vanuit deze gewenste opleverdatum en te komen met een bijbehorend tijdpad, inclusief beslismomenten en mijlpalen; 3. te onderzoeken welke versnellingen in het proces mogelijk zijn en de raad hierover uiterlijk eind 2025 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag." De heer HOMBERGEN (PvdA): Voorzitter. Wat de PvdA betreft ligt er nu een mooie financiële strategie voor het Theater de Veste. Omdat het om ontzaglijk veel geld gaat, is het goed om ons er van tevoren op te beraden hoe we dat gaan doen. De aardigheid is dat dit raadsvoorstel voor de financiële strategie ook een heleboel andere onderwerpen naar boven haalt rondom het theater, zoals wat voor een theater we eigenlijk willen hebben. Het is goed om daar nu ook kort bij stil te staan. De eerste motie gaat over het toevoegen van Theater de Veste aan de Strategische Risicoagenda. Dat lijkt ons een heel goed plan. Dit is heel eloquent toegelicht door de heer Valk. We hebben uit het verleden goede lessen te trekken. Het is mooi om dat op deze manier mee te gaan maken. We zien dit al bij het Prinsenhof. Laten we het inderdaad op die manier doen.

Het is inderdaad goed om te markeren dat we met deze financiële strategie impliciet ook zeggen dat er een nieuwbouw is of dat we vooruitkijken naar die nieuwbouw. Die echte beslissing nemen we nog niet, maar het verdient enige markering dat we nu echt gaan voor nieuwbouw en gaan kijken hoe we die mogelijk gaan maken. Daarom zijn we voor deze motie. De heer VALK (CDA): Dit is een heel klein beetje … "Geschiedvervalsing" is misschien een hard woord, maar deze financiële strategie is tot stand gekomen na een amendement dat vrij breed gesteund werd, zelfs door de PvdA, en waarin expliciet stond: we vragen wel om een financiële strategie, maar niet om een 30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

voorkeur. Die opdracht heeft het college gekregen en uitgevoerd. Er is door de raad dus geen voorkeur uitgesproken. We kunnen dus niet zeggen dat de financiële strategie er nu ligt en dat er dus een voorkeur is uitgesproken. De heer HOMBERGEN (PvdA): Dat is heel correct. Het lijkt een beetje in de stukken te staan. Daarom is het inderdaad beter om met deze motie te markeren dat we voor deze nieuwbouw voor Theater de Veste zijn. Wat het "Theater van de Toekomst" betreft: het lijkt ons goed om goed uit te werken wat dat betekent, zodat we over een paar jaar nog weten wat wij toen voor ogen hadden. Dat beeld is natuurlijk een beetje vaag. We kunnen niet zo heel ver in de toekomst kijken, maar wij vinden het een goed plan om dit even wat verder uit te werken. Het is inderdaad een schoonheidsfoutje in de motie van STIP om alleen de jongeren te noemen. Ik denk dat we hier echt met de hele bevolking van Delft over kunnen nadenken. Laten we dat dus vooral doen. Ik zie al wat non-verbale communicatie, maar ik ben ervan overtuigd dat we hier met de hele bevolking over mogen nadenken. Dat zie ik ook bevestigd; dat is prima. Dan de motie van Hart voor Delft. Natuurlijk zouden wij ook willen dat het theater er snel kan komen, het liefst in 2035, maar het moet natuurlijk ook een gedegen, goed proces zijn. We hebben net gezegd dat we die Strategische Risicoagenda willen zien.

Wij denken dat het één met het ander op gespannen voet staat. Die motie zullen wij dus niet steunen. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Zoals de ChristenUnie vorige week al benadrukte, heeft de raad in deze fase van het proces richting nieuwbouw van het theater een bescheiden maar essentiële rol, namelijk randvoorwaarden en kaders scheppen op basis waarvan een volgende raad beslissingen kan nemen. In de afgelopen drie jaar zijn we met horten en stoten dichter bij elkaar gekomen. Daar zijn we heel blij mee. Er is de afgelopen week ook weer hard samengewerkt om dichter bij elkaar te komen en om duidelijke kaders en richting te geven voor het proces dat nog voor ons ligt. Ons standpunt in de vergadering van vorige week en vanavond over de financiële strategie is helder: ja, we hebben een voorkeur voor starten met financiële voorbereidingen, zodat een volgende raad een eerste stap kan zetten richting een nieuw theater. Dit hebben we ook al beoogd te realiseren met onze motie van mei 2025 bij het IHP. Hoewel de financiële strategie een start is voor het benodigde financiële kader, is zij wat ons betreft nog niet af. In de collegebrief van september 2024 werd een strategie gepresenteerd. Die wijkt nog op delen af van wat er nu in de strategie staat.

We missen bijvoorbeeld nog een concrete uitwerking van acties voor de korte termijn en opties om de structurele lasten te dekken. Daarmee is het raadsvoorstel dus nog niet volledig. De strategie kunnen we nu nog niet als compleet beschouwen en wat ons betreft ook nog niet vaststellen. Daarom de vraag aan de wethouder of hij kan toezeggen dat er nog een tweede deel van de financiële strategie komt waarin verder ingegaan wordt op deze punten. Samen met het CDA en de VVD hebben wij een motie ingediend om Theater de Veste op te nemen in de Strategische Risicoagenda van Delft. Dit is in lijn met onze 31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

oproep om ons financieel goed voor te bereiden op het verdere proces en een goede uitvoering van de Delftse aanpak Risico's in beeld. Wij zullen niet voor de motie van de SP stemmen. We volgen de route van het geamendeerde raadsbesluit van 2024. Daar hebben wij ons als ChristenUnie voor uitgesproken. We willen dat er een solide basis komt voor latere besluitvorming, inclusief een heldere financiële visie. Daarvoor moeten we in de toekomst keuzes maken, waar voorbereiding voor nodig is. Maar daarmee richten we ons ook weer tot de wethouder: wanneer kunnen we een vervolg op de financiële strategie verwachten, zoals de wethouder ons in september 2024 heeft toegezegd? Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. De VVD is tevreden dat wij in elk geval als raad met elkaar de keuze hebben gemaakt om eerst te gaan sparen en vanaf 2028 serieus financiële ruimte te gaan creëren en die steeds af te wegen tegenover de andere opgaven die wij als stad hebben, de investeringen die we moeten doen en de bijdragen uit het Gemeentefonds. Wij vinden dit een verstandige keuze en we laten de definitieve keuze in 2028 graag aan de volgende raad. Ik ben ook blij dat de wethouder in de commissie heeft aangegeven dat er voldoende go/no-gomomenten zijn ingebouwd en dat we als raad niet in een fuik lopen. Ik was blij om dat te horen.

We zijn ook blij dat door de wethouder bevestigd is dat de huidige locatie van Theater de Veste nog steeds als scenario op tafel ligt en ook mee wordt genomen in de uitwerking van het locatieonderzoek en de scenario's die nog gaan komen. Wat mij ook opviel en wat de VVD ook blij maakte, is dat ook andere fracties het belang van cultureel ondernemerschap onderstrepen, een punt dat wij als VVD al vaker gemaakt hebben. We juichen dit van harte toe, want als je een theater bouwt, moet je natuurlijk ook weten hoe je dat draaiende houdt zonder dat er jaarlijks structureel subsidie bij moet. We zijn dus blij dat daar nu aandacht voor is; dat zie ik ook in diverse voorstellen terug. Wat ons betreft zijn de motie en het amendement die eerder zijn ingediend, nog niet helemaal uitgevoerd, zoals de ChristenUnie al zei. Wij zijn benieuwd naar de verdere uitwerking. Ik hoor graag van de wethouder wanneer wij het vervolg daarop en die details nog kunnen verwachten en of die ruim voor 2028 met de raad gedeeld kunnen worden. Wij zijn positief over de koers: eerst sparen, zorgvuldig afwegen en pas daarna besluiten. Tegelijkertijd is Theater de Veste natuurlijk een groot project, waarbij we te maken hebben met forse financiële risico's en een lange doorlooptijd.

Wij willen koste wat het kost voorkomen dat Delft opnieuw in een financieel moeras belandt, zoals bij de Spoorzone of de Harnaschpolder. Daarom willen we graag dat Theater de Veste wordt opgenomen in de Strategische Risicoagenda, waar ook de motie van het CDA, waar wij samen met de ChristenUnie ook op staan, toe oproept, om daarmee te zorgen voor structurele betrokkenheid van de raad en vroegtijdige signalering van risico's. Dit draagt bij aan zorgvuldige besluitvorming. Dit lijkt mij dus een uitstekende motie. Daarom voegen wij dit toe. 32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Wij zullen niet de moties steunen die gaan over het naar voren halen van de financiën en het eerder starten van het theater. Ik denk dat het proces dat we nu met elkaar hebben afgesproken, voldoende helder is. We hebben juist nog die financiële uitwerking nodig om daarin keuzes te maken. Zoals gezegd bouwen we natuurlijk geen theater om indruk te maken. We bouwen een theater voor Delft. Het moet passen bij Delft en het moet realistisch zijn, ruimte laten voor cultuur in de wijken, muzieklessen voor kinderen en kunstenaars in onze stad, want zij maken het verschil. We doen het stap voor stap. Zolang die stappen financieel verstandig zijn en blijven, gaat de VVD hier constructief in mee, maar zodra de plannen financieel dreigen te ontsporen of zodra de ambitie en de realiteit datgene overstijgen wat wij aankunnen, zullen we als VVD aan de rem trekken. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik hoor dat de VVD het besluit voor zich uitschuift. Dat vind ik jammer, want de VVD is juist een doortastende partij die zaken niet voor zich uit wil schuiven. De tweede vraag is wat de VVD wil. Wil de VVD nieuwbouw? Wil de VVD nieuwbouw op de huidige plek? Waar staat de VVD? Mevrouw VOOGT (VVD): De VVD wil graag investeren met verstand en wil realistische keuzes maken. We willen een keuze maken voor scenario's en ambities die passen bij de schaal en de portemonnee van Delft.

Wat de VVD betreft moet daar dus nog goed naar gekeken worden. Wij zien een stadstheater in ieder geval in de binnenstad. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik hoor u zeggen dat de locatie van een stadstheater in de binnenstad is, maar verder hoor ik u er een beetje omheen praten. Waarom wilt u niet concreet worden? Mevrouw VOOGT (VVD): Ik weet niet waar mevrouw De Jongh Swemer naar op zoek is. Ik heb antwoord gegeven. Anders zou ze misschien kunnen herhalen waar ze precies antwoord op wil hebben. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik hoor een beetje wollig gepraat in de zin van "ja, investeringen" en "we moeten allemaal profiteren", maar er ligt op dit moment een keuze voor voor een theater en niet voor allerlei wollige dingen daaromheen. Kunt u dus concreet worden? Mevrouw VOOGT (VVD): Ik ga het nog een keer proberen uit te leggen. Dat is geen wollige tekst. Volgens mij zijn wij heel duidelijk en heel concreet. Wij willen eerst de financiële strategie en een financieel plan, zodat we weten waarvoor we aan het sparen zijn en dus investeren met verstand, zodat we pas daarna heldere, weloverwogen keuzes kunnen maken. De VOORZITTER: Ik denk dat mevrouw Voogt het hierbij houdt, want haar spreektijd gaat intussen ook door. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter.

Onafhankelijk Delft draagt Theater de Veste een warm hart toe, zoals we al eerder hebben gezegd. 33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Onafhankelijk Delft had een motie voorbereid over het verhogen van de kaartprijzen met € 3. Dan zou er na aftrek van alle kosten ongeveer € 0,60 kunnen worden gespaard. Nu uit het Cultuurkader blijkt dat Theater de Veste een van de grootste gemeentelijke ontvangers van structurele subsidie is, leek het Onafhankelijk Delft niet meer dan logisch om de kaartjes € 3 duurder te maken, zodat er een begin kan worden gemaakt met sparen. Dit was natuurlijk niet voor het totale bedrag, maar je moet ergens beginnen. Het is Onafhankelijk Delft wel onduidelijk wat het exacte percentage is van de kosten per voorstelling of van het kaartje dat door de subsidie wordt gedragen. Dit is erg technisch, maar misschien is daar een antwoord op. Het idee van de verhoging van de kaartprijzen met € 3 was dus om iets meer dan € 0,60 te kunnen sparen voor een nieuw theater. Toen wij de motie deelden met alleen oppositiepartijen, kregen we echter terug dat dit ervoor zou zorgen dat het theater onbetaalbaar zou worden, terwijl er zoveel subsidie heen gaat dat Onafhankelijk Delft dacht dat iedereen een steentje kan bijdragen, want als je tegenwoordig toch naar het theater kan, mis je die € 3 ook niet. Maar goed, een meerderheid was al snel van tafel.

Een argument was ook dat het maar weinig zou opleveren, maar Onafhankelijk Delft is een partij die graag met initiatieven komt waarop verder voortgebouwd kan worden: wat kan er nu al wél in plaats van niet? Sparen moet ergens beginnen; € 3 zou dat niet in de weg moeten staan en het geeft een goed beeld naar de investeerders toe. Door de weerstand dient Onafhankelijk Delft de motie niet in, maar we willen wel graag van de wethouder horen of, nu er veel subsidie naar het theater gaat, het idee van een luttele verhoging met € 3 van de kaartprijzen een mooie manier kan zijn om te beginnen met sparen en een goed voorbeeld voor de stad, want onze reserves steeds aanspreken terwijl sommigen in Delft niet eens weten dat dit theater bestaat - ja, stap even uit je bubbel; het is echt zo - is ook niet alles voor onze inwoners. Wel wil Onafhankelijk Delft dat er voor nu geïnvesteerd wordt in het langer open kunnen houden van het theater, omdat een theater een verbindende factor is en dit in de toekomst hopelijk nog meer kan zijn. De motie Toekomst Theater de Veste vinden we overbodig, want het lijkt ons zeer aannemelijk dat met Theater de Veste over verdere financiële strategieën gesproken zal worden. Van de motie Inzetten op "Theater van de Toekomst" zijn we veel meer gecharmeerd, ook omdat wordt gekeken naar multifunctionaliteit en wordt gesproken met andere organisaties.

Het theater aan de Strategische Risicoagenda toevoegen lijkt Onafhankelijk Delft een heel goed plan, want in ons verkiezingsprogramma staat dat megalomane projecten op dit moment voor ons geen prioriteit hebben. Het proces versnellen lijkt Onafhankelijk Delft geen goed idee, omdat we zorgvuldig te werk willen gaan en zo veel mogelijk investeerders willen aantrekken. Mevrouw DIJK (D66): Voorzitter. D66 krijgt een steeds beter beeld van de opgave voor nieuwbouw voor Theater de Veste. Na de vergadering van vorige week bleek dat meerdere partijen dat gevoel delen. We denken in deze raad niet zo verschillend over wat we willen. Het gaat meer om hoe we dat willen bereiken. Wat D66 betreft heeft het college voldoende opdrachten en kaders meegekregen om te komen tot een gedegen onderbouwd plan, zodat we in 2028 een goed besluit kunnen nemen. Ik zou dus zeggen: ga aan de slag, neem de moties mee waarover toezeggingen zijn 34

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

gedaan en kom zo tot een helder voorstel, zodat wij als raad tot een goede besluitvorming kunnen komen. De motie van het CDA steunen we in het kader van een completer beeld krijgen van de opgave. De motie van de SP en STIP steunen we niet. Nu al een voorkeur uitspreken zonder degelijke onderbouwing wekt verwachtingen en brengt risico's met zich mee. Bovendien loopt deze motie vooruit op het besluit dat we als raad in 2028 nemen. De motie van STIP en GroenLinks voelt als het opnieuw formuleren van de bestaande richting, maar misschien kijkt de wethouder daar anders tegen aan. Ik wacht zijn reactie daarop dus af. De heer TREFFERS (Volt): Mevrouw Dijk zei in een bijzin dat er nu onvoldoende onderbouwing is om nu al de motie van de SP en STIP te kunnen steunen, terwijl dat volgens mij precies is wat het college nu met de stukken heeft gedaan. Zegt D66 dus eigenlijk dat wat we van het college krijgen, nog niet goed genoeg is? Mevrouw DIJK (D66): Voor D66 is het nog niet compleet genoeg. Ik wil niet zeggen dat het niet goed genoeg is, maar wij hebben behoefte aan een completer beeld. Tot slot: de motie van Hart voor Delft gaat voor ons een paar stappen te snel, want die loopt vooruit op het proces. Daarom steunen we die ook niet. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Voorzitter. We bespreken vanavond de financiële strategie voor het Theater de Veste.

Zoals we in de commissie en ook in december al hebben uitgesproken, zijn we voor nieuwbouw. In de commissievergadering zagen we dat met deze financiële strategie een meerderheid zich wil uitspreken voor nieuwbouw. Hiermee wordt voor Theater de Veste en de stad helder dat we als raad samen met het college en ambtenaren gaan inzetten op het verder onderzoeken en scherp krijgen van het pad van nieuwbouw, met nieuwbouw in 2040 als stip op de horizon. Onderweg zullen er nog vele momenten komen waarop we iedere keer weer de keuze krijgen of we verdergaan; geen blanco cheque, maar wel een duidelijke richting. Daarom hebben we de motie van de SP mede ingediend, met dank aan de SP. Daarnaast hebben we een motie van STIP mede ingediend waarin we vragen om het concept "Theater van de Toekomst" verder te onderzoeken en te ontwikkelen. GroenLinks is ervan overtuigd dat dit een plek kan worden voor en door Delftenaren waar diverse organisaties een plek kunnen vinden. Maar als we tegen die tijd een goed integraal plan van eisen willen ontwikkelen, is het van belang om nu te verkennen welke organisaties samen hiernaartoe willen werken. Wellicht levert dit zelfs interessante combinaties op, niet alleen ruimtelijk maar ook organisatorisch. Zowel STIP als Volt hadden hier een motie voor opgesteld. Dank voor de samenwerking, waarin we er samen één verhaal van hebben weten te maken.

Wat de motie van Hart voor Delft betreft: we begrijpen de wens van versnelling, maar als we echt tot een goed resultaat en zeker ook tot een Theater van de Toekomst willen komen, hebben we die tijd echt nodig.

35

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Ik heb eigenlijk dezelfde vraag voor GroenLinks als zojuist voor STIP. We hebben al eerder aandacht gegeven aan die multifunctionaliteit, al in 2024, en we hebben in juni 2024 bij de Kadernota ook al gevraagd om extra capaciteit om dit te realiseren. Toen vonden we jullie niet aan onze zijde. Nu komen jullie met deze motie. De vraag is wat er is veranderd. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Ik denk dat we in het afgelopen halfjaar met een aantal besluiten zowel inhoudelijk als financieel een aantal stappen verder zijn in het geheel van het debat. We hebben een goed gesprek gehad over het Theater van de Toekomst, ook met het theater zelf. We beseffen meer dat het zinvol is om dit onderzoek nu in beweging te zetten, zeker als je een aantal organisaties met elkaar wil laten samenwerken. Dat gaat niet automatisch. In dat hele traject is het zinvol om nu die beweging in te zetten. Wellicht is er een ander inzicht; ik kan niet helemaal in die tijd terugkijken, maar op dit moment, waar we nu staan, is dit een logische stap. Hartelijk dank aan het CDA voor de toelichting op zijn motie, die daarmee helder is en die we kunnen steunen. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Bij Volt geloven we dat Delft niet alleen een kennisstad is maar ook een stad waar cultuur inspireert, mensen samenbrengt en ruimte biedt aan verbinding.

Daarom hebben mevrouw Gremmen en mevrouw Brussaard in de afgelopen periode hier ontzettend veel tijd aan besteed, samen met heel veel mensen in de raad. Nu is het aan mij om dit te verdedigen. Wij willen echt op zoek naar een nieuwe ontmoetingsplek, een broedplaats voor creativiteit en een motor voor maatschappelijke vernieuwing. Om ons hard te maken voor dat toekomstgerichte en gedragen plan … Wij zitten toch een beetje in dubio. Aan de ene kant vinden wij het best wel jammer dat de raad en het college nu niet zeggen dat we moeten beginnen met sparen. Dat hadden wij het liefst gewild, omdat je daarmee versnelt. Daarom vinden wij de motie van Hart voor Delft, ook al kan ik me voorstellen dat die in de tijd niet 100% haalbaar is, wel een heel goed signaal om zo snel mogelijk te werken. Kort gezegd, zeg nou niet: na 2040 is de deadline; dan zal het wel 2042 worden. Tegelijkertijd hebben we de gesprekken gevolgd en de samenwerking gevonden, ten eerste met de door de SP ingediende motie, die een hele duidelijke uitspraak doet waarvan ik hoop dat we daar als raad achter kunnen staan en waar de stad volgens mij heel veel behoefte aan heeft. De tweede motie is de motie over het Theater van de Toekomst. Mevrouw Wessels zei het al: wij hadden een motie over participatie en STIP had een motie over gesprekken met heel veel culturele organisaties.

Dat hebben we volgens mij mooi samengevoegd. Het was heel scherp van GroenLinks om dat te zien. Ik moet ook meteen zeggen dat het stukje over de jongeren van mij komt. Ik moet de schuld dus op me nemen. Natuurlijk moeten we in het kader van de motie met iedereen praten, maar tegelijkertijd willen we naar mijn gevoel in deze motie meegeven om naast gesprekken met die organisaties ook met bewoners in gesprek te gaan, want daar zijn heel veel mensen met wensen en ideeën. Het zou heel jammer zijn als zij die in het beginstadium nog niet kwijt kunnen. Ik gaf al een voorbeeld: als je tot 04.00 uur in Tivoli Vredenburg bent geweest en het gevoel hebt dat je in een club heb gestaan, terwijl het gewoon een theater is, zou ik het heel mooi vinden als mensen nu naar 36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

ons toe kunnen komen en kunnen zeggen dat ze dat een gaaf idee vinden. In onze oorspronkelijke motie stond een stadsgesprek of een online raadpleging. Volgens mij hebben we nu door bewoners te noemen, het college heel veel vrijheid gegeven om dat gesprek goed aan te gaan. Ik heb er heel veel vertrouwen in dat de wethouder dat heel goed oppakt. De heer VALK (CDA): Deze toelichting verduidelijkt een hoop, maar toch zou ik het op prijs stellen als de indieners van de motie dit wijzigen in "jongeren en ouderen" of "mensen van alle generaties", want de opdracht van de motie blijft scheef. Het is maar een suggestie, maar als ik de toelichting van alle indieners goed heb gehoord, bedoelt niemand alleen maar jongeren. De VOORZITTER: De oproep is: pas de motie aan. De heer TREFFERS (Volt): Ik wil daar eventueel nog wel over overleggen. Ik heb het uiteindelijk voorgesteld omdat ik denk dat jongeren ook de stem van de toekomst kunnen verwoorden. Het is het Theater van de Toekomst en het gaat over een gebouw dat in 2040 wordt opgeleverd. Als ik in Theater de Veste rondloop, denk ik ook weleens dat daar best wat jongeren hadden mogen rondlopen. De heer VALK (CDA): We praten inderdaad over vijftien jaar verder. De jongeren van nu zijn dan dus van middelbare leeftijd. Het is dus ook goed om met die mensen te praten, want anders is er straks een theater waar mensen niks aan hebben.

De VOORZITTER: Ik bespeur heel veel aanvullingen op de motie. Meneer Treffers, volgens mij is het helder. U gaat er even over nadenken. De heer TREFFERS (Volt): Ik denk dat de jongeren van nu prima weten wat wij over vijftien jaar hopen, maar ik wil dit gesprek best nog heel kort voeren. Als dat voor het CDA overtuigend is, denk ik dat we wel tot die aanpassing bereid toe zijn. Tot slot de motie van het CDA. Als het inderdaad een signaal is, zijn we daar best wel voor. Tegelijkertijd begrijpen wij de Strategische Risicoagenda zo dat daar ook consequenties aan zitten en dat je daar geld voor moet reserveren. Dan heeft dat ook effecten op de financiële positie van de stad. De vraag aan de wethouder is dus of hij daarop kan ingaan. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. Kijkend naar de afgelopen paar jaar en de debatten die we hierover hebben gevoerd, hebben we met elkaar echt een reis doorgemaakt in het beter inzicht krijgen in hoe het er met het huidige theater voor staat en in wat het zou kunnen betekenen als we in Delft een nieuw theater bouwen: wat betekent dat voor de stad en wat zou dat aan meerwaarde kunnen bieden, misschien met een Theater van de Toekomst? U heeft daarbij heel veel vragen gesteld. Dat is terecht, want het is een heel spannend en voor ons ook onbekend traject. Daarbij hebben we heel veel dingen uitgezocht.

U valt elkaar er een beetje op aan in de zin van "u zei eerst dit en nu zegt u iets anders", maar ik ben eigenlijk heel blij dat als u heel veel vragen stelt en als wij dingen uitzoeken en helder maken, 37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

sommige mensen zeggen: ik ben blij dat sommige dingen helder zijn geworden en daardoor heb ik er meer vertrouwen in dat het goed is om een volgende stap te zetten in de ontdekking of het gaat lukken om een nieuw theater te bouwen. Dat is wat ik proef in de raad. Ik proef in de raad bij veel partijen de wens en de wil om te komen tot een nieuw theater en tegelijkertijd het besef dat we er nog lang niet zijn en dat we echt een traject moeten doorlopen om dit mogelijk te maken, want het is voor de stad echt een grote kluif. Dat brengt mij bij de moties. In het verlengde van wat ik vertelde, zegt de SP: wij merken nu in het debat dat veel meer partijen bereid zijn om een voorkeur uit te spreken voor een nieuw theater. Ik zie veel logo's boven de motie en er zijn teksten letterlijk gekopieerd uit het voorstel van het college. Daarom kan ik niets anders zeggen dan dat het college voor deze motie is. Maar ik wil ook benadrukken dat ik heel goed begrijp, ook gehoord het debat dat we hier eerder over hebben gehad, dat het echt gaat over: wil je nou een voorkeur uitspreken of niet en wat betekent het als je een voorkeur uitspreekt? Zeg je dan: er moet een theater komen? Nee, dat hoor ik partijen niet zeggen.

Maar wel: we gaan echt goed een volgende fase in, want het is iets wat we zien als een wenselijke toekomst voor Delft; met het spoorboekje dat hier ligt, met de hele duidelijke go- en no-gomomenten, willen wij wel zeggen dat we daarvoor gaan, met steeds weer die momenten waarop je kunt zeggen of het wel of niet verstandig is om door te gaan. Het tweede wat ik hoor, naast de wens voor het nieuwe theater, is de brede wens in de wens om te gaan sparen. Ik mag dat van onze financiële mensen eigenlijk niet zo noemen. Ik moet zeggen: we gaan geld reserveren voor de kapitaallasten in de toekomst. Dat maakt niet uit; voor de mensen thuis hebben we het over sparen. De ChristenUnie heeft ons met de motie bij het IHP al opgedragen om vanaf 2028 dat te gaan opnemen. U krijgt daar dus een voorstel voor. Gelijk als antwoord op de vraag van de ChristenUnie om onderbouwing van een goed spaarbedrag: enerzijds moet het spaarbedrag zo substantieel zijn dat dat maakt dat we straks de nog resterende kapitaallasten kunnen dragen en anderzijds moeten we het als gemeente ook kunnen trekken om zoveel geld te sparen. Hoe ziet die balans eruit? Daar willen we inzicht in. Uiteraard krijgt u dat inzicht bij het voorstel dat we doen.

Eveneens op het gebied van sparen heeft D66 bij de Kadernota een motie ingediend om de reserves inzichtelijk te maken, met de mogelijkheid om, als er reserves zijn die de mogelijkheid bieden, geld opzij te zetten voor de culturele infrastructuur. Dat maakt dat we, als we eerder geld opzij zouden willen zetten, aan het eind van het jaar inzicht hebben om daar al dan niet iets over te besluiten. Dit geheel is dus ook het antwoord aan de ChristenUnie. Daarnaast is er gevraagd om meer inzicht in bijvoorbeeld de exploitatie. Daarvan zou ik echt willen zeggen dat we een hele goede rekensom over de exploitatie hebben gemaakt bij de voorstellen die u een jaar geleden heeft gekregen, met veel werk en onderbouwing over een PvE, omzetten en bezoekersaantallen. Dat gaan we straks in 2028 weer doen. Tussentijds proberen om snel iets extra's te zeggen over de exploitatie levert ons geen extra inzicht op. U krijgt dat dus bij het uitzoekwerk van 2028-2029. 38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Ik proef een breed draagvlak in de raad om de vinger heel goed aan de pols te houden. Daar gaat de motie van het CDA over. In dit college zitten twee wethouders die in de vorige periode deel uitmaakten van de commissie Raadsonderzoek, die heeft geadviseerd om daar waar dat aan de hand is, een project vooral aan te merken als een project waar je naar gaat kijken volgens de Regeling Risicovolle Projecten. Het college omarmt deze motie dan ook. Ik denk dat het heel goed is om niet pas van "een risicovol project" te spreken als we de investeringsbeslissing al hebben genomen, maar om daar juist eerder, nu, in een initiatief- of definitiefase mee te beginnen door nu te zeggen "wat hebben we nodig om de risico's goed in beeld te hebben en wat is het uitzoekwerk dat wij vragen?" en daar echt de dialoog over te hebben. Ikzelf ervaar de dialoog over de verbouwing van het Prinsenhof met de werkgroep als heel waardevol. Die dialoog maakt dat wij het debat met de raad over dit project echt een slag dieper kunnen voeren. Ik zou dat dit project ook heel erg toewensen. Wij adviseren dus positief over deze motie. Dan het voorstel van STIP, GroenLinks en Volt over het Theater van de Toekomst.

Goed gelezen! In het voorstel staat dat het goed zou kunnen zijn om vooruitlopend op 2028 alvast te gaan verkennen wat een Theater van de Toekomst kan inhouden, welk type partij daarin is geïnteresseerd, wat dat vraagt van de samenwerking en wat dat straks in de uitwerking vraagt. Dat heeft het college geschreven, maar het college deed nog geen boter bij de vis in de zin van: gaan we dat nou ook doen? Deze partijen zeggen: ga het maar doen en kom bij de Kadernota met een voorstel met hoe dat eruitziet, zodat we de financiële afweging kunnen maken zoals dat hoort. Het college vindt dit een verstandige optie. Wij gaan dit graag voor u uitwerken, omdat dat ons de mogelijkheid biedt om dit goed te verkennen als input voor het verdere traject. Hart voor Delft vraagt of we sneller kunnen. Het traject dat nu is voorgelegd, is echt met zorg gekozen en is gebaseerd op wat wij weten van trajecten elders in het land. De ervaring elders is dat de realisatie van een nieuw theater minimaal tien jaar kost. We hebben nu gezegd dat we niet direct stevig aan de slag kunnen, want daarvoor hebben we de capaciteit niet. Tegelijkertijd zie je, met alles wat nu voorligt, dat we beslist niet stil gaan zitten. Als wij het tijdplaatje willen halen dat hier ligt, maken we al in 2026 een plan van aanpak.

Mocht de motie over de verkenner voor het Theater van de Toekomst het halen, dan doen we al in 2027 ook die verkenning. In 2028 gaan we full-swing aan de slag met een locatieonderzoek et cetera. Daarmee zijn we best snel stevig aan de slag. Het college ontraadt de motie om nog sneller te willen. Tot slot stelde Onafhankelijk Delft een hele technische vraag. Het antwoord daarop heb ik hier niet paraat. U vroeg ook of het een goed plan is om de kaartjes duurder te maken. Het antwoord van het college is: nee, het theater maakt hele goede afwegingen: wat is de prijs voor een kaartje die ervoor zorgt dat een zo breed mogelijke groep naar ons theater komt en dat we mensen niet wegjagen? Het theater zoekt tegelijkertijd, ook gezien de financiën, de rek op in hoe duur het kan, omdat het een goede balans moet hebben. Wij hebben er vertrouwen in dat die afweging goed wordt gemaakt. 39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Voordat ik het woord geef voor interrupties deel ik mee dat motie 7.2.3 van STIP, GroenLinks en Volt is aangepast. In de gewijzigde motie 7.2.3A is het woord "jongeren" vervangen door "inwoners en partners". Daar kunnen we allemaal een plekje in vinden. Heel fijn. Hartelijk dank, mevrouw Verduijn. We gaan zien wat dit voor de uitwerking betekent. Mevrouw VOOGT (VVD): Ik heb een verduidelijkende vraag. Ik hoorde de wethouder zeggen dat de motie over de toekomst van Theater de Veste eigenlijk overbodig is. Dat wil ik graag checken. Ik hoorde de wethouder zeggen dat heel veel teksten uit het voorstel zijn overgenomen in de motie. Wat gaat de wethouder met deze motie in de hand dan anders doen dan wat hij toch al zou moeten doen? Is de wethouder het daarom met mij eens dat de motie overbodig is? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): In de beantwoording gaf de wethouder aan dat hij aan de slag gaat richting 2028 om die financiële inzichten helder te krijgen, maar wij willen helder hebben of de financiële strategie nu af is of dat de punten die nu nog ontbreken uit de oplegger in september, in de komende tijd richting de nieuwe raad ter informatie voor 2028 nog helder worden gemaakt. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Allereerst dank voor de beantwoording, ook nog op uw verjaardag.

Het is jammer dat er niet via het duurder maken van de kaartjes gespaard kan worden. Wellicht wordt daar in de toekomst toch anders naar gekeken. Ik sluit me verder aan bij de vraag van de VVD, want zoals ik de motie Toekomst Theater de Veste lees, wordt het college eigenlijk alleen verzocht om op basis van deze voorkeur samen met Theater de Veste plannen en verdere financiële strategieën uit te werken. Is het niet overduidelijk dat we dat gaan doen? Is een motie nodig om vast te stellen dat we dat in de toekomst gaan doen? De heer HOMBERGEN (PvdA): Over de motie van STIP, GroenLinks en Volt over het Theater van de Toekomst: bedankt voor de aanpassing. Ik zie de gewijzigde motie nog niet op het RIS staan, maar ik vertrouw erop dat de motie is aangepast. Ik zal mijn partner daar meteen van verwittigen. De VOORZITTER: Ik krijg van de griffier door dat de aangepaste versie inmiddels op het RIS staat. Dat zit dus helemaal goed. Mevrouw VERDUIJN (STIP): De wethouder heeft het kort gehad over de door D66 ingediende motie over de bestemmingsreserves. We vragen ons nog af hoe de raad wordt meegenomen en wanneer we weten wanneer deze gelden bijvoorbeeld ingezet kunnen worden voor een nieuw theater of andere culturele dingen. De VOORZITTER: Ik geef kort en krachtig de wethouder het woord. Dan gaan we naar de tweede termijn. Ik weet in ieder geval dat de heer Valk nog iets wil zeggen.

Wethouder VAN VLIET: Het college kijkt als volgt naar de motie van de SP, STIP en andere fracties over de toekomst van Theater de Veste. De vorige keer, een halfjaar 40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

geleden, heeft u in de raad een heel levendig debat gehad waarin u zich afvroeg of u een voorkeur wilde uitspreken voor dat theater, of u daar echt voor wilde gaan, zoals voorgesteld, en of u zich daarover wilde uitspreken. Dit was toen echt een punt van debat en leidde uiteindelijk tot een amendement, dat werd aangenomen. Wij merken dat het debat in de raad zich nu echt anders ontwikkelt. Het college voelt zich daar heel erg door gesteund. Ik denk dat het heel waardevol is in het verdere proces - ook naar buiten toe, als wij het met partners hebben over wat we met het theater willen om het hier in de raad uitgesproken brede draagvlak te bevestigen met een motie. De ChristenUnie vroeg of de financiële strategie nu af is. Ik constateer dat daar een paar zaken in staan die nog een beantwoording vragen. Ik heb u ook uitgelegd dat sommige dingen op een ander moment tijdig zijn. Dat betekent dat wij niet opnieuw een stuk gaan neerleggen met de financiële strategie, maar dat we wel die vragen aan u gaan beantwoorden op de plekken die passen in het proces zoals we dat hebben geschetst. Ten slotte de vraag van STIP over bestemmingsreserves. U krijgt daar in het najaar, bij de begroting, inzicht in.

Gezien uw momenten in de cyclus is de bespreking van de Kadernota 2027 in het voorjaar van 2026, mocht u dat willen, een heel logisch moment om het te hebben over een mogelijke bestemming van die reserves. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik ga in op de andere moties. Wat het CDA betreft gaat het, zoals volgens mij wel bekend is, in dit stadium nog helemaal niet om het gebouw en waar dat precies komt. Het gaat ons om goed bereikbare en goed betaalbare theatervoorzieningen voor onze inwoners. Daarom denken we in dit stadium nog altijd breder dan alleen aan sloop en nieuwbouw. Ik heb eerder weleens gezegd: als we over 2040 praten, ga dan eens met buurgemeenten bespreken of zij iets van plan zijn, want wellicht kun je op de gemeentegrens voor veel minder geld een wat groter theater bouwen dat de wensen van onze inwoners veel beter bedient dan twee vergelijkbare theaters op vijf kilometer afstand van elkaar. Misschien niet, maar je kunt dat op z'n minst verkennen. Hetzelfde geldt voor een combinatie met een zwembad. De ChristenUnie kwam de vorige keer in het debat met de suggestie om ook dat interlokaal op te pakken. Misschien kunnen we daar samen iets mee doen, zodat je met een buurgemeente een wat groter zwembad bouwt voor onze inwoners dan in elke gemeente een apart zwembadje dat eigenlijk te klein is.

Misschien kun je samen met de TU Delft iets doen, zoals een soort wetenschapstheater, een techniektheater of iets dergelijks. Ik weet het niet, maar misschien is dat een optie. Wij zitten dus nog in dat denkproces: wat kan er nog meer dan alleen een gebouw slopen en opnieuw opbouwen? Misschien is dat de uitkomst, maar het is voor ons nog te vroeg om daar voorkeur uit te spreken. Daarom zullen wij tegen de motie stemmen die een voorkeur uitspreekt. Dan het Theater van de Toekomst. We hebben waardering voor de wijziging die is aangebracht door STIP, GroenLinks en Volt, zodat zeker is dat niet alleen gesproken wordt met jongeren over wensen van jongeren. We kunnen de motie met die bredere 41

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

definitie steunen. We zien het wel expliciet als een uitzoekmotie waaruit ook verrassende dingen kunnen komen. We zijn heel benieuwd waar de stad mee komt. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ook de VVD staat voor een knus theater dat past bij de ambitie en de portemonnee van Delft, zoals ik al zei. Ook voor ons zijn de plek en de grootte nog niet relevant. Die hoeven voor ons dus nog niet vast te worden gelegd. Ik ben benieuwd of het klopt dat de wethouder heeft toegezegd dat hij de vragen in de brief van september 2024 over de financiële uitwerking die beantwoord moeten worden, nog gaat beantwoorden. Heb ik dat goed gehoord en kunnen we die antwoorden nog ontvangen? Ik ben ook benieuwd wanneer we die ongeveer gaan ontvangen. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Ik sluit me aan bij de vraag van mevrouw Voogt of we het als een toezegging kunnen zien dat we de beantwoording van de punten van vorig jaar concreet terugkrijgen. Daarnaast wil ik benoemen dat die punten voor ons nog wel openstaan en dat we een volgende stap nemen als die punten voor ons helderder zijn richting 2028. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ik hoorde de wethouder zeggen dat hij de motie van het CDA omarmt. Is dat een toezegging? Ik begrijp niet helemaal wat nu de status is.

Voor de rest wil ik nog één keer zeggen dat wij de motie van Hart voor Delft uiteindelijk gaan steunen. Dat heeft ermee te maken dat wij liever hadden gezien dat het college nu al begon met sparen of hoe je dat ook van de wethouder mag noemen. Tegelijkertijd begrijpen we dat het qua deadline ietwat onrealistisch is. De heer VALK (CDA): Uiteraard gaat de wethouder over zijn eigen woorden en toezeggingen, maar wellicht voor u: in de Regeling Risicovolle Projecten staat dat de raad projecten toevoegt aan die agenda. Dat interpreteer ik zo dat dit niet afgedaan kan worden via een toezegging, maar dat de raad erover moet stemmen. Vandaar de motie. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik keek even naar de heer Treffers, want gezien de beraadslaging en de antwoorden van de wethouder trekken wij onze motie, de versnellingsmotie, in. De VOORZITTER: Mooi, hartelijk dank. Motie 7.2.4 is ingetrokken. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter.

Over de ingediende motie met een hele lijst vragen die u financieel uitgewerkt wil hebben: daar zitten allemaal terechte vragen bij, waarvan we sommige vragen nu kunnen beantwoorden op basis van de inzichten die wij nu hebben, maar er zitten ook een hoop vragen bij die echt een meer detaillistische uitwerking vragen die heel erg past bij de detaillistische uitwerking die wij gaan doen in 2028 en die we daar dan onderdeel van zullen laten zijn. Wat wij nu voor u hebben, is wat wij gepresenteerd hebben. De onderbouwing van een spaarbedrag krijgt u van ons als wij een spaarbedrag voorstellen. Verder staan er ook veel dingen in die wij zullen meenemen. Als wij in 2028 de volgende stap gaan maken, kunnen wij veel van die vragen gaan beantwoorden. 42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Dan de vraag van Volt wat "omarmen" is. Eigenlijk zeg ik daarmee: een goed plan. Als u nog niet weet hoe u gaat stemmen: wat het college betreft stemt u daarvoor. De heer TREFFERS (Volt): Kunt u mij dan nog heel kort uitleggen wat dat doet met het weerstandsvermogen van de stad? De VOORZITTER: Dat is wel een brede vraag. Wethouder VAN VLIET: Nee hoor, die vraag kan ik heel goed beantwoorden. U krijgt straks een voorstel. Bij de Kadernota 2027 krijgt u een voorstel voor de volgende fase. Dat betekent dat wij gaan voorstellen om zoveel ton uit te geven aan het uitwerken van allerlei dingen. Het risico dat u dan loopt, is die zoveel ton en of dat misschien een beetje meer of minder wordt. De echte risico's gaan pas optreden op het moment dat u echt een realisatiebesluit neemt. Dan gaat het daar ook echt in meetellen, maar elke fase kent haar eigen omvang en haar eigen risico. De VOORZITTER: Zijn alle vragen beantwoord? Daar lijkt het wel op. Kan ik de beraadslaging sluiten? Dat is het geval. In stemming komt motie 7.2.1 (Theater de Veste toevoegen aan Strategische Risicoagenda Delft) van het CDA, de VVD en de ChristenUnie. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter. Het lijkt ons een goed idee om dit te doen. Ook gehoord het debat denken we dat we deze stap op dit moment goed kunnen zetten. Wij stemmen dus voor.

De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Meneer Valk, dit is uw finest hour. Heel goed! In stemming komt motie 7.2.2 (Toekomst Theater de Veste) van de SP, STIP, GroenLinks, de PvdA, Hart voor Delft en Volt. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Meestal horen we: het is overbodig; dus wij stemmen tegen. Maar wij stemmen gewoon voor. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Wij volgen de route van het geamendeerde raadsbesluit uit 2024. Omdat de financiële strategie nog verder uitgewerkt gaat worden, stemmen wij nu tegen deze motie. 43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 24 tegen 11 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, de ChristenUnie, D66 en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt de gewijzigde motie 7.2.3A (Inzetten op "Theater van de Toekomst") van STIP, GroenLinks en Volt. De gewijzigde motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 30 tegen 5 stemmen, waarbij de fractie van Hart voor Delft ertegen heeft gestemd. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Mooi, uitstekend. Gefeliciteerd. Heel goed. We zijn lekker daadkrachtig en besluitvaardig, vlak voor de vakantie. Heel fijn. 115. Raadsvoorstel Op weg naar het Beatrixpark (2523300). De VOORZITTER: Er zijn een aantal amendementen en moties aangekondigd. Ik zal eerst de eerste indieners het woord geven. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter, ik wil vragen om een korte pauze. Kan dat? De VOORZITTER: Hoelang wilt u pauzeren? De heer STOOP (Hart voor Delft): Vijf minuutjes. De VOORZITTER: Ik kan u natuurlijk niks weigeren. De vergadering is dus voor vijf minuten geschorst. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Zoals gezegd geef ik eerst de eerste indieners het woord. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter.

In de commissie hebben wij via mijn collega meneer Van der Linden aangegeven dat de aanpassingen van een belangrijke gebiedsontsluitingsweg zoals de Beatrixlaan effecten gaan hebben op omliggende straten. Het Arcadisonderzoek bevestigt dit: er gaat verkeer uitwijken naar straten zoals de Papsouwselaan, de Martinus Nijhofflaan en de Voorhofdreef. Dit heeft vooral te maken met de combinatie van een versmalling en een verlaging van de snelheid, maar waarschijnlijk zal de totale hoeveelheid in Delft ook toenemen door groei en gebiedsontwikkelingen, zoals Schieoevers en RijswijkBuiten. Daar komt nog bij dat een versmalling van de Beatrixlaan niet het enige infrastructurele 44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

project is dat de komende tijd zal worden uitgevoerd. We hebben als raad weinig zicht op de integrale effecten van Delftse verkeersmaatregelen. We hebben daarom samen met het CDA een motie opgesteld waarin we het college vragen om een keer per jaar en in ieder geval bij de actualisatie van de Adaptieve Mobiliteitsagenda een integrale analyse te maken van de cumulatieve effecten van de in Delft geplande verkeersmaatregelen. Met deze analyse hopen we inzicht te krijgen in waar en hoe de doorstroming verandert en waar eventuele nieuwe knelpunten zullen of kunnen ontstaan. Maar goed, dat is voor de langere termijn. De heer GOMMERS (STIP): Ik ben benieuwd of de VVD, als uit deze analyse blijkt dat er plekken zijn waar de wegen veel te groot zijn voor het verkeer, bereid is te accepteren dat die wegen smaller kunnen worden. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik heb hier vooraf al even overleg met STIP over gehad. Ik denk dat wij ons moeten neerleggen bij de resultaten van dit soort onderzoeken. Die onderzoeken kunnen inderdaad uitwijzen dat er nieuwe knelpunten ontstaan of dat er misschien knelpunten voorkomen kunnen worden. Dus jazeker, we hebben ons neer te leggen bij de resultaten van de analyse. De heer VAN DER STEEG (PvdA): De VVD heeft het over een doorstromingsonderzoek, dus wat meer over de langere termijn.

Betrekt zij daar ook andere modaliteiten in, zoals de fiets, de voetganger of misschien het openbaar vervoer? En hoe moet het college volgens u de afweging maken, bijvoorbeeld als er voor de fiets een maatregel moet worden genomen die ten koste van de auto gaat? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Een terechte vraag. Wij leggen de expliciete focus voor dit moment op gemotoriseerd verkeer. Dat komt omdat we het hier vanavond over de versmalling van de Beatrixlaan hebben. Het enige doel van de Beatrixlaan is op dit moment het vervoeren van auto's, motoren et cetera. In dat kader willen we graag weten waar dat gemotoriseerde verkeer naar uitwijkt en tot welke eventuele nieuwe knelpunten dat leidt. De heer GOMMERS (STIP): De VVD staat er dus voor open dat zij zich erbij neerlegt als uit zo'n analyse blijkt dat de weg versmald kan worden, maar vervolgens dient de SP … Nee, vervolgens dient de VVD - ze lijken op elkaar; grapje - best veel moties en amendementen in om deze versmalling tegen te houden. Dat rijmt niet helemaal met elkaar. Kunt u uitleggen waarom u zich er nu niet bij neerlegt? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): De VVD geeft net aan dat ze het amendement indient vanwege de versmalling in de Beatrixlaan en dat de effecten daarvan niet duidelijk zijn. Dat snap ik niet, want de Beatrixlaan is al dicht geweest.