3. Handelingen 17 juli 2025

We hebben dus al heel duidelijk gezien wat de effecten van een versmalling zijn. We hebben ook al een rapport waarin we deze effecten kunnen zien. Wat wilt u nog meer zien? Op een gegeven moment is er toch voldoende informatie om deze afweging nu te kunnen maken?

45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Om met de laatste, supermooie vraag te beginnen: Arcadis zegt letterlijk in het rapport dat het de integrale cumulatieve effecten nog niet weet en dat het ons als raad aanbeveelt om juist dat nadere onderzoek te doen. Met deze motie geven we dus eigenlijk heel mooi invulling aan het advies van Arcadis. STIP vraagt waarom wij ons er niet bij neerleggen. Wij zijn ervan overtuigd dat de optelsom van de toename van het verkeer, de versmalling van de Beatrixlaan en het verlagen van de snelheid maakt dat we ervan overtuigd zijn dat dit tot nieuwe knelpunten gaat leiden. De VOORZITTER: Ik moet de VVD waarschuwen dat zij nog negentien seconden heeft. Gebruik ze goed! Ik wil er wel een seconde bij doen, maar dan hebben we het wel gehad. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik had het zojuist over de langere termijn. Ik wil ook de korte termijn aanstippen, de Beatrixlaan. We hebben samen met het CDA een motie opgesteld waarin we het college vragen om de eerste drie jaar na de realisatie van de versmalling de verkeerseffecten te monitoren. Ter bevestiging van de opdraging in de motie hebben we ook een bijbehorend amendement opgesteld. Tot slot een amendement met een heel andere vraag, want dat amendement vraagt om een tussenstap in de invulling van de vrijkomende ruimte naast de Beatrixlaan.

In die tussenstap willen we de raad de gelegenheid bieden om de uitkomsten van het gesprek met de stad en de verwerking daarvan in de plannen te beoordelen voordat de plannen daadwerkelijk uitgevoerd worden. De VOORZITTER: Punt; het was me een genoegen, mevrouw Van den Berg. Door de fracties van de VVD en het CDA wordt amendement 7.3.A (Houd de mogelijkheid tot terugdraaien van versmalling open) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 17 juli 2025 ter bespreking van het raadsvoorstel Op weg naar het Beatrixpark (2523300), Besluit: Beslispunt 4 aan het voorgestelde raadsbesluit toe te voegen: 4. Dat het college de mogelijkheid behoudt om de versmalling van de Prinses Beatrixlaan terug te draaien, mochten binnen drie jaar ná de versmalling de verkeerseffecten in omliggende straten daartoe aanleiding geven. Toelichting: Het besluit geeft aan het college enkele kaders mee voor de aanpassingen van de Prinses Beatrixlaan. Deze kaders gaan uit van een beperkt effect van deze aanpassingen op de doorstroming en verkeersdrukte in omliggende straten. De praktijk zal moeten uitwijzen of deze aanpassingen inderdaad beperkt effect hebben. 46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

We zien daarom graag een kader toegevoegd in het besluit. Dit aanvullende beslispunt geeft de mogelijkheid om de eerste drie jaar ná de versmalling deze op basis van (daadwerkelijke) verkeerseffecten terug te draaien. Zeker zolang het asfalt gewoon blijft liggen - zoals in het voorstel wordt genoemd - zou dat een realistisch scenario moeten zijn." Door de fractie van de VVD wordt amendement 7.3.B (Geef raad een rol bij de plannen voor vrijkomende ruimte op de Beatrixlaan) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 17 juli 2025 ter bespreking van het raadsvoorstel Op weg naar het Beatrixpark (2523300), Besluit: Beslispunt 3 van het voorgestelde raadsbesluit als volgt te wijzigen: Was: 3. Het college de opdracht te geven om in gesprek met de stad te gaan om, op basis van de resultaten van de Adviesmemo, de plannen voor de vrijkomende ruimte concreet te maken. Wordt: 3. Het college de opdracht te geven om in gesprek met de stad te gaan om, op basis van de resultaten van de Adviesmemo, de plannen voor de vrijkomende ruimte concreet te maken en deze plannen voor de vrijkomende ruimte aan de raad ter besluitvorming voor te leggen alvorens over te gaan tot uitvoering. Toelichting: Met dit besluit wordt aan het college de opdracht gegeven de tijdelijke inrichting van het beoogde Beatrixpark concreet uit te werken.

Het is niet duidelijk of die opdracht tot en met de planvorming of tot en met de uitvoering is. We zien daarom graag een tussenstap ingebouwd, waarin de raad de uitkomsten van het gesprek met de stad en de verwerking daarvan in de plannen voor de vrijkomende ruimte kan beoordelen vóórdat de plannen daadwerkelijk uitgevoerd gaan worden. Op deze manier kan de raad ook een oordeel vellen over het realisme van de mogelijkheid om de tijdelijke inrichting weer te ontmantelen en de versmalling nog terug te draaien, mochten er te grote negatieve effecten op doorstroming en verkeersdrukte in omliggende straten worden geconstateerd." Door de fracties van de VVD en het CDA wordt motie 7.3.2 (Integrale analyse van de doorstroming in Delft als gevolg van verkeersmaatregelen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 17 juli 2025, ter bespreking van het raadsvoorstel Op weg naar het Beatrixpark, 47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

constaterende dat: • • •

de Beatrixlaan in het Mobiliteitsplan Delft 2040 als een gebiedsontsluitingsweg aangemerkt is en dus een belangrijke functie in het autoverkeernetwerk van Delft heeft; aan de raad nu wordt voorgesteld de capaciteit van de zuidelijke Beatrixlaan te halveren (van 2x2 naar 2x1-baans) én de snelheid op deze weg te verlagen (van 70 naar 50 km/uur); de versmalling van de zuidelijke Beatrixlaan volgens verkeersonderzoek tot minder verkeer op dit deel van de Beatrixlaan zal leiden, maar tot meer verkeer op andere wegen zoals de Papsouwselaan, Martinus Nijhofflaan en de Voorhofdreef;

overwegende dat: • •

• •

aanpassingen van een belangrijke gebiedsontsluitingsweg als de Beatrixlaan effecten hebben op de verkeersstromen en -bewegingen in Delft; de verwachting is dat het verkeer op de Beatrixlaan niet alleen gaat uitwijken naar andere wegen, maar dat het verkeer ook gaat toenemen door (toekomstige) groei en enkele gebiedsontwikkelingen; denk aan: o de ontwikkeling van Schieoevers tot woon-werkgebied; o de nieuwe wijk (RijswijkBuiten) aan de noordelijke kant van de Beatrixlaan; versmalling van de Beatrixlaan niet het enige infrastructurele project is dat de komende tijd zal worden uitgevoerd, en ook deze andere projecten gevolgen kunnen hebben voor de verkeersdrukte; een verschuiving in of een toename van de verkeersstromen op onverwachte of onvoorziene plekken tot nieuwe knelpunten kan leiden;

verzoekt het college: • • •

één keer per jaar en in ieder geval bij elke actualisatie van de Adaptieve Mobiliteitsagenda (AMA) een integrale analyse te maken van de cumulatieve effecten van alle in Delft geplande verkeersmaatregelen; met deze analyse inzichtelijk te maken waar en hoe de doorstroming verandert en waar eventuele (nieuwe) knelpunten zullen of kunnen gaan ontstaan; de raad per brief te informeren over de uitkomsten van deze (jaarlijkse terugkerende) analyse,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer VALK (CDA): Voorzitter. Het doel van het CDA is niet om de Beatrixlaan tot in lengte van jaren zo breed mogelijk te houden, maar om al het verkeer dat Delft in en uit wil rijden dat op een zo veilig mogelijke manier te laten doen. De Beatrixlaan, die nog breed is met weinig kruisingen, is veel veiliger dan bijvoorbeeld de 48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Voorhofdreef, de Papsouwselaan, de Martinus Nijhofflaan of de Julianalaan, want juist daar is veel kruisend verkeer van voetgangers en fietsers; dit zeg ik in de richting van de heer Van der Steeg. Dat heb je op de Beatrixlaan niet. We willen dus voorkomen dat door versmalling van de Beatrixlaan het verkeer op die andere wegen onverantwoord toeneemt. De VVD zei terecht dat we met de verdichting van Delft voorlopig alleen maar meer auto's in Delft krijgen in plaats van minder. Daarom dienen we met de VVD een motie in die het college vraagt welke verkeerstoename het acceptabel vindt op die andere wegen. Dit voorkomt dat het een hele politieke discussie wordt of het nou 13% of 18% moet zijn. We laten het college gewoon met een voorstel komen en dat stellen we dan als raad vast. Als die verkeerstoename groter is dan wat acceptabel is, draaien we de versmalling in de eerste drie jaar terug en kiezen we weer voor de veilige weg, omdat zij niet heeft gewerkt en tot onverantwoorde stijgingen heeft geleid die zelfs het college onacceptabel vindt. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Een groot deel van de lijn van de heer Valk kan ik goed volgen. Het valt mij op dat het voor het CDA vooral gaat om de doorstroming en om het aantal auto's en niet om andere effecten, bijvoorbeeld op de veiligheid. Een smallere weg met een lagere verkeerssnelheid leidt ook tot een grotere veiligheid.

Hoe kijkt u daar dan tegen aan? De heer VALK (CDA): Dat is op de Beatrixlaan misschien zo, hoewel twee rijbanen wellicht veiliger zijn dan één rijbaan, maar het gaat vooral om de veiligheid op de Papsouwselaan, de Voorhofdreef, de Julianalaan en de Martinus Nijhofflaan. Als het daar allemaal onverantwoord drukker wordt omdat het verkeer niet meer over de Beatrixlaan rijdt maar via die andere wegen Delft in en uit gaat, waardoor het voor voetgangers en fietsers onveilig wordt, heb ik toch liever een wat bredere Beatrixlaan dan onveilige straten daaromheen. Dat is de afweging die wij maken. Door de fracties van het CDA en de VVD wordt motie 7.3.1 (Evaluatie effecten versmalling Beatrixlaan) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 17 juli 2027 ter bespreking van het agendapunt Voorstel van het college aan de raad inzake 'Op weg naar het Beatrixpark, constaterende dat het college plannen heeft om het zuidelijk deel van de Beatrixlaan, tussen de Westlandseweg en de Kruithuisweg, te versmallen van 2x2 rijbanen naar 1x2 rijbanen; overwegende dat: • •

de Beatrixlaan een veelgebruikte weg is voor verkeer van en naar de snelwegen A4 en A13; versmalling van de Beatrixlaan op genoemd tracé volgens verkeeronderzoek tot minder verkeer op dit deel van de Beatrixlaan zal leiden, maar tot meer

49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

• •

verkeer op andere wegen, zoals bijvoorbeeld de Papsouwselaan, de Martinus Nijhofflaan en de Voorhofdreef; deze alternatieve wegen door hun inrichting maar ook door de nabijheid van fietspaden en voetpaden (en oversteekplekken) minder geschikt zijn voor de afhandeling van grote hoeveelheden auto's per uur; versmalling van de Beatrixlaan niet het enige infrastructurele project is dat de komende tijd zal worden uitgevoerd en ook deze andere projecten gevolgen kunnen hebben voor de verkeersdrukte;

roept het college op: •

•

voordat de Beatrixlaan versmald wordt met een voorstel naar de gemeenteraad te komen waarin staat welke (gemotoriseerd) verkeersintensiteiten in de in het verkeersonderzoek genoemde alternatieve straten door het college acceptabel gevonden worden en deze maximale intensiteiten te laten vaststellen door de gemeenteraad; de eerste drie jaar na realisatie van de versmalling van de Beatrixlaan de verkeerseffecten veroorzaakt door de versmalling in de in het verkeersonderzoek genoemde straten te monitoren, en de versmalling van de Beatrixlaan terug te draaien indien er sprake is van meer gemotoriseerd verkeer dan door de gemeenteraad vastgesteld als maximaal acceptabel,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft maakt zich zorgen over de verplaatsing van hulpdiensten, al dan niet bij spoedgevallen, als een wegversmalling plaatsvindt. Is het effect van de versmalling op de makkelijke doorgang voor hulpdiensten meegenomen? Dat vraagt Onafhankelijk Delft zich af, want dat kunnen we niet een-twee-drie terugvinden. Wethouder, hoe ziet u voor zich dat hulpdiensten zich makkelijk over deze weg kunnen bewegen nu de verwachting is dat het drukker zal worden en er geen mogelijkheid voor uitwijken lijkt te zijn? Het arriveren van een ambulance duurt nu al veel langer dan toegestaan. Gaat deze versmalling levens kosten? Onafhankelijk Delft dient dan ook een motie in om uitwijkmogelijkheden mee te nemen in de praktijk bij de uitwerking. Verder zullen we alle amendementen en de andere moties steunen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Net als Onafhankelijk Delft vinden wij veiligheid en bereikbaarheid voor hulpdiensten erg belangrijk, maar in de rest van het land en ook in Delft zijn al allerlei van dit soort wegen aanwezig en kunnen hulpdiensten daar gewoon langs. Waarom verwacht OD dat dit bij deze weg heel anders zal zijn? De heer GOMMERS (STIP): Deze vraag is ook in de technische sessie gesteld over dit plan.

Ik vraag me af of Onafhankelijk Delft zich kan herinneren dat er toen is geantwoord dat hier wel degelijk rekening mee gehouden wordt.

50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Wat ambulances betreft kunnen we zeggen dat er al heel veel wegen zijn waarop we het heel slecht hebben gedaan, waardoor die ambulances zo laat aankomen. Laten we dat nu dus vooral niet doen, is mijn tip. Wat de vraag van STIP betreft: ja, het zal misschien wel technisch gevraagd zijn, maar ik zie nergens terug hoe. In onze motie roepen we op om fietspaden, groenstroken of extra verharding mee te nemen, zodat een zodanig ontwerp in het fysieke domein zichtbaar wordt dat we daar iets zinnigs over kunnen zeggen in de zin van "o, dat komt hier; wat handig" of niet. Vandaar de motie. De heer ANALIKWU (D66): Misschien was het voor mevrouw Timmermans in die technische sessie niet duidelijk, maar het staat ook gewoon in de stukken. Ik ben benieuwd of mevrouw Timmermans bekend is met de passages over de nood- en hulpdiensten in het verkeersonderzoek. Daar staat het namelijk ook expliciet in. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Expliciet getekend, zodat we dat kunnen zien? De heer ANALIKWU (D66): Niet expliciet getekend, maar het is meegenomen in de onderzoeken naar de effecten. Bijvoorbeeld in een van de varianten voor de kruising wordt hier echt meerdere keren naar verwezen. Volgens mij is het dus voldoende meegenomen. Dat is volgens mij precies waar mevrouw Timmermans om vraagt.

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Mevrouw Timmermans wil namens Onafhankelijk Delft toch gewoon graag zien hoe dat eruit gaat zien, zodat we daar eventueel nog over mee kunnen denken. Het is erg fijn dat er tekst over is opgenomen, maar we vragen naar de praktijkuitvoering. De heer GOMMERS (STIP): Ik zou graag willen verwijzen naar pagina 2, waar letterlijk de uitwijkmogelijkheden voor hulpdiensten benoemd worden. De VOORZITTER: Dat is geen vraag. Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 7.3.3 (Uitwijkmogelijkheden voor hulpdiensten bij herinrichting Prinses Beatrixlaan) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 17 juli 2025, constaterende dat: • • •

de herinrichting van de Prinses Beatrixlaan van vier naar twee rijstroken een positieve bijdrage kan leveren aan vergroening en leefbaarheid; de versmalling echter ook gevolgen kan hebben voor de bereikbaarheid en doorstroming, met name voor hulpdiensten in spoedsituaties; er momenteel onvoldoende duidelijkheid is over structurele uitwijkmogelijkheden bij filevorming, pechgevallen of calamiteiten;

51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

overwegende dat: • •

de veiligheid van inwoners altijd voorop moet staan; hulpdiensten bij verkeersopstoppingen gebaat zijn bij alternatieve uitwijkroutes en mensenlevens ook;

vraagt het college: • • •

in het definitieve ontwerp van het Beatrixpark / herinrichting van de Prinses Beatrixlaan expliciet uitwijkmogelijkheden op te nemen voor hulpdiensten; hierbij de opties fietspaden, groenstroken of extra verharding mee te nemen en dat deze zodanig kunnen worden ontworpen dat ze in noodgevallen tijdelijk toegankelijk zijn voor politie, brandweer en ambulancediensten; de raad hierover te informeren vóór de uitvoeringsfase van het project,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer ANALIKWU (D66): Voorzitter. Ruim een jaar geleden nam deze raad op initiatief van D66 de motie Weg met de barrière aan: versmal en waardeer de Prinses Beatrixlaan af tot een parkachtige verbinding, zodat er ruimte vrijkomt voor wonen, groen en nieuwe verbindingen. De voorliggende uitwerking laat zien wat dit oplevert: Voorhof en Buitenhof dichter bij elkaar, minder geluidsoverlast en schonere lucht. Bovendien is het verkeersonderzoek positief. Dat zijn goede ingrediënten voor een sterk plan. Dit brengt me bij de voorstellen van de VVD en het CDA. Samengevat hopen ze dat het allemaal gaat tegenvallen, willen ze dat we er later op terugkomen en willen ze informatie die dat ondersteunt. Wat ons betreft is dat te angstig. Bij ieder besluit moet de praktijk uitwijzen dat het gaat werken. Altijd de deur openhouden om terug te kunnen gaan is geen manier van besturen. Besturen is kiezen, koken en opdienen, maar de VVD en het CDA zetten na elk ingrediënt het spreekwoordelijke gas weer uit om te proeven. Zo komt de maaltijd nooit af. Het verkeersonderzoek concludeert positief over zowel de tijdelijke variant als de variant met het aangepaste kruispunt en er worden nog mogelijke mitigerende maatregelen genoemd, mochten die tegen de verwachting in toch nodig zijn.

Het is ontzettend onwaarschijnlijk dat de transformatie tot serieuze problemen gaat leiden. D66 zal dus tegen alle voorstellen stemmen die dit als expliciet uitgangspunt nemen. Daarnaast hebben we vorig jaar als raad op initiatief van D66 uitgesproken dat de Beatrixlaan moet worden versmald en dat de vrijgekomen ruimte moet worden benut voor groen, wonen en tijdelijke invulling. Wat ons betreft is dat kaderstellend genoeg. Dat maakt het amendement om een extra tussenstap in te bouwen overbodig. Dan kort de moties. Ik zou bij het college moeten checken of er niet sowieso wordt gemonitord bij grote ingrepen, maar dat lijkt mij wel. Volgens mij is al uit onze interrupties duidelijk geworden wat wij vinden van de motie van Onafhankelijk Delft.

52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks is natuurlijk positief over de stap om de Beatrixlaan terug te brengen in ruimte en snelheid. Dit biedt kansen voor de openbare ruimte in het voordeel van de mens, natuur en het klimaat. Ook ontstaan er meer leefruimte voor groen en biodiversiteit, veilige en aantrekkelijke wandel- en fietsroutes en fietser- en voetgangergeluk. We zien ook een kans om wijken echt met elkaar te verbinden. Daarom willen we zo snel mogelijk vooruit met dit plan en zullen we tegen de moties stemmen die daartegen ingaan. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Met dit voorstel wordt een belangrijke noord-zuidverbinding vanuit Den Haag door Rijswijk naar Delft gehalveerd. De wijken eromheen worden met problemen opgezadeld, onder andere het sluipverkeer. Dat sluipverkeer zal vooral over de Buitenhofdreef gaan, waarna de Buitenhofdreef versmald zal worden. Ook het calamiteitenverkeer kan straks geen kant meer op, zoals al gezegd door Onafhankelijk Delft. Ik heb zelf gezien dat een ambulance op de Papsouwselaan met een gevaarlijk slakkengangetje langs stilstaand verkeer moest rijden. Een vrachtauto deed deze ambulance stoppen.

De heer ANALIKWU (D66): Hart voor Delft wijst op de problemen die zouden kunnen ontstaan, maar ziet Hart voor Delft ook dat minder geluidsoverlast, meer schone lucht en meer ruimte voor groen en voor wonen echt tegenover die angstbeelden staan die waarschijnlijk niet uit gaan komen? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Even goed luisteren: de vragen worden zo beantwoord. Als ze niet worden beantwoord, komt dat daarna. Delft is gesitueerd tussen de A13 en de A4, waardoor veel CO2-luchtverontreiniging Delft binnen vliegt. Als er op de Beatrixlaan of de Kruishuisweg een ongeluk of botsing ontstaat, staat heel Delft in de file. Dan komt de luchtverontreiniging ook van binnenuit aangevlogen. Dat is het afgelopen jaar ook voorgekomen. Dan nu over de versmalling van de Beatrixlaan. Onderzoekers zeggen dat het kan, maar die kijken naar de centen die hun onderzoek oplevert als ze naar de mond van de opdrachtgever praten. Over een langgerekt park waar ook evenementen ingepland kunnen worden bij of onder het Pierre van Hauweviaduct, zoals in de krant was te lezen, hebben de inwoners al ingesproken bij de commissie. Zij waren hier niet blij mee. Hart voor Delft gaat ervan uit dat de wethouder hun zorgen meeneemt in de uitvoering. Evenementen trekken auto's aan. Er zal dus naar verwachting met dit college in de naastliggende wijken ook een parkeerregime ingevoerd worden.

Waarom is dit niet dichter bij de Kruithuisweg gepland, waar meer ruimte is dan nabij of onder een viaduct? Met het versmallen van de Beatrixlaan en het aanleggen van een Beatrixpark ziet Hart voor Delft dat het college blind is voor de toekomst van de inwoners van Delft. Daarom zullen we tegen dit voorstel stemmen. De heer GOMMERS (STIP): Hart voor Delft heeft een heel pleidooi waarom het tegen is, maar zou u dan altijd in elk geval tegen versmallingen van wegen zijn of zijn er andere manieren waarop Hart voor Delft wél voorstander zou zijn van versmalling van een weg? 53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Hart voor Delft kan niet instemmen met het versmallen van de hoofdaders die door en rondom Delft lopen, want daarover gaan de inwoners naar hun werk en naar hun woningen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Eerst even wat uitleg voor de heer Gommers: de VVD is de vroemvroempartij en de SP is de partij voor betaalbare woningen en leefbare wijken. Dan is dat misverstand ook weer uit de weg. De VVD heeft geen tijd meer. Ik kan dus vertellen wat ik wil. De VOORZITTER: Dan zal ik ze toch een beetje beschermen, want anders is het uitlokking. Nee, gaat uw gang. De heer VAN DER SLUIS (SP): Wat de SP betreft sluiten we de hele weg tussen de Voorhof en de Buitenhof gewoon helemaal af en bouwen we daar een nieuwe wijk. Het voorstel om de mogelijkheid open te houden om de versmalling terug te draaien vinden we dus niks. De evaluatie is prima, want dan blijkt dat de weg helemaal niet nodig is en dan kan die woonwijk daar alsnog aangelegd worden. Daarom mag er van ons ook een integrale analyse komen van de verkeersmaatregelen, want dan kunnen we ook zien hoe we die gaan inpassen. De raad blijven betrekken bij de uitwerking van dit gebied lijkt me ook voor zich spreken. Nu weet iedereen hoe wij straks zullen stemmen over de amendementen en de moties. De VOORZITTER: Hartelijk dank, meneer Van der Sluis, voor deze heldere uiteenzetting.

De heer GOMMERS (STIP): Voorzitter. De Beatrixlaan neemt momenteel meer ruimte in beslag dan nodig is. Verkeersonderzoeken laten duidelijk zien dat versmalling een goed idee is en ruimte biedt voor andere activiteiten, die wél bijdragen aan de leefbaarheid van Delft. Een extra verkeersonderzoek om dat te bevestigen is wat ons betreft niet nodig. Als raad moeten we niet belemmerend zijn voor initiatieven van Delftenaren door ze verplicht te wikkelen in een raadsbesluit; dat zeg ik naar de VVD. Laten we daarom alle ruimte bieden voor creatieve ideeën van inwoners die eerder niet mogelijk waren, zeker als zij tijdelijk zijn of als het om een experiment gaat. Het is tijd om de dominantie van de auto aan de kant te schuiven en de stad werkelijk in te richten voor haar inwoners. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): In navolging van de opmerkingen van de heer Van der Sluis wil ik STIP dan nog even bestempelen als de anti-autopartij. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Mevrouw Timmermans las op pagina 5 dat er zo'n 10.000 vierkante meter ruimte vrijkomt, met name asfalt. Het asfalt blijft vooralsnog liggen en kan worden gebruikt voor tijdelijke programma's. Afhankelijk van de exacte programmering kan de ruimte rondom het asfalt worden ingezet. Dat is "een beetje tijdelijk", "misschien", "kan wel" of "zou niet". Ik heb het ook niet op een plaatje gezien.

Kijkt u, nu u dit weet van pagina 5, anders naar de motie van Onafhankelijk Delft? 54

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De heer GOMMERS (STIP): STIP is de partij die staat voor de leefbaarheid van de stad. Ik herinner u eraan dat bijna de helft van de stad rondom deze grote weg woont. Als de leefbaarheid hier vergroot kan worden, is dat dus best wel positief voor bijna de hele stad. Het is fijn dat Onafhankelijk Delft een deel van het stuk voorleest. Het gaat inderdaad om een tijdelijke inrichting. Daarom zeiden we dat we niet met raadsbesluiten willen beperken wat de initiatieven van de bewoners zullen zijn. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ook als het gaat om mensenlevens? De heer GOMMERS (STIP): Volgens mij staan er helemaal geen mensenlevens op het spel, want daar wordt gewoon duidelijk rekening mee gehouden. Daar zijn ook gewoon tal van normen voor, die hopelijk bij iedereen bekend zijn. De herontwikkeling biedt dus kansen. Zo heeft ook Rijswijk plannen om deze onnodig brede weg te versmallen. Het lijkt STIP onwenselijk als het deel tussen de twee ontwikkelingen niet bekeken wordt. In de commissie noemden we nog de aansluiting met de Westlandseweg. Doordat we nog niet aan de slag gaan met de rest van de Beatrixlaan is aanpassing van dit kruispunt nog niet wenselijk. Kan de wethouder aangeven binnen welk tijdpad er gekeken gaat worden naar de herontwikkeling in het gebied tussen de Westlandseweg en Rijswijk? De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter.

Ik heb een aantal opmerkingen, in verband met de tijd helaas niet over alle moties. Het signaal over de nooddiensten vinden we een goed signaal. Tegelijkertijd zijn we benieuwd hoe de wethouder hiernaar kijkt. De motie van de VVD over de integrale analyse: wij verwachten dat dit ook wat geld kost en we hadden eigenlijk een dekking verwacht van de VVD. Daar had ik graag naar gevraagd, maar de tijd is op; misschien kunnen het CDA en ook de wethouder daar later nog op ingaan. Wat de rol van de raad bij de plannen betreft: aan de ene kant hoor ik het signaal dat er ruimte moet zijn voor experiment. Tegelijkertijd kan ruimte voor experiment een heel goed plan zijn. We hebben al kritiek geuit omdat er eigenlijk nog weinig met de stad is gesproken. Wij zouden dat graag willen meewegen, ook in wat je de wethouder meegeeft. Dus nog één keer de vraag aan de wethouder of zij heel kort kan schetsen hoe ze van plan is de stad mee te nemen, zodat wij als Volt kunnen kijken of we daar nog een besluit over willen nemen. De heer GOMMERS (STIP): Wij bedoelden vooral dat je die initiatieven niet moet belemmeren doordat zij eerst nog door de ambtelijke molen moeten en uiteindelijk bij de raad terechtkomen, waarna wij er ook nog ons zegje over moeten doen. Laat die mensen zelf het initiatief nemen.

Ik ben benieuwd of de heer Treffers het met mij eens is dat we dat soort initiatieven niet moeten blokkeren door daarover elke keer een raadsbesluit te nemen. De heer TREFFERS (Volt): Daar ben ik het helemaal mee eens. Als de wethouder bevestigt dat dit de methode is, vind ik dat heel mooi. Tegelijkertijd staat op dit moment alleen nog maar in de stukken, heel kort samengevat: we hebben nog niet helemaal nagedacht over hoe we dat gesprek aangaan. Dat vind ik wel heel weinig 55

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

informatie. Ik ben dus benieuwd naar het antwoord van de wethouder. Op basis daarvan zullen we dan onze stem bepalen. De VOORZITTER: U heeft nog tien seconden. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Het afwaarderen van de Beatrixlaan lijkt ons als PvdA gewoon een goed idee, zeker omdat die, zoals andere partijen al aangaven, al enige tijd geleden een belangrijk deel van zijn functie heeft verloren. Wij denken dus dat dit kan bijdragen aan een levendigere stad waar meer ruimte is voor dingen zoals ontmoeten; dat is eigenlijk allemaal al gezegd. Dat is eigenlijk alleen maar heel wenselijk. Dan de moties en de amendementen. Wat de hulpdiensten betreft: wij denken - en dat wordt ook gezegd - dat daar rekening mee is gehouden. Natuurlijk is dit belangrijk. In navolging van de heer Treffers wachten we de antwoorden van het college over de daarover gestelde vragen even af. Wat de optie betreft om de versmalling terug te draaien: volgens mij is dat sowieso aan de orde en hoef je dat niet heel expliciet te maken. Ik krijg een appje van mevrouw Van den Berg, die natuurlijk niet meer kan interrumperen.

De VOORZITTER: Heel goed, heel slim! De heer VAN DER STEEG (PvdA): Wat een integrale analyse van het verkeer in Delft betreft: op zich zijn we er als Partij van de Arbeid best voor om bijvoorbeeld ook bij de updates van de Adaptieve Mobiliteitsagenda gewoon goed te kijken naar het totale mobiliteitsbeeld. Wat doet het nou als we dingen veranderen en welke dingen zien we op ons afkomen? Daar kunnen wij ons best in vinden, maar zoals zojuist eigenlijk al werd bevestigd in mijn interruptie bij de VVD, gaat het met name over de auto's. Dat vinden wij echt veel te beperkt. Daarom zijn wij daar ook niet voor. Het idee van de heer Van der Sluis: volgens mij heeft de heer Van der Sluis gemerkt dat het al heel moeilijk is om dit voor elkaar te krijgen. Het is best een interessant idee, maar dat voorstel ligt nu niet voor. De heer VALK (CDA): De heer Van der Steeg zegt steeds dat de moties alleen over de auto gaan, maar ze gaan juist over de verkeersveiligheid van fietsers en voetgangers op omliggende straten waar meer verkeer gaat komen. Dat vindt de PvdA natuurlijk belangrijk - dat zou een retorische vraag zijn - maar kunt u vanuit dat perspectief reflecteren op deze moties, dus niet alleen vanuit de auto? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Daar zal ik vanaf de fiets even op reflecteren. Natuurlijk vinden we dat belangrijk; dat is inderdaad een retorische vraag.

We zien in de verkeersonderzoeken ook dat er een toename zal zijn op andere wegen. Wij zien ook dat die toename, zeker in absolute getallen, echt heel beperkt is. Eigenlijk verwachten we daar dus geen problemen. De Buitenhofdreef moet wat ons betreft nog heringericht worden om die verkeersveiliger te maken, maar de Voorhofdreef is 56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

al aangepast. Dat zijn gewoon goede stappen die zijn gezet. Eigenlijk hopen we dat dat soort dingen meer gaan gebeuren in de stad. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Zoals in de commissie al aangegeven waardeert de ChristenUnie de insteek van het college om samen met de stad aan de slag te gaan met de ruimte die vrijkomt bij de tijdelijke inrichting van de Beatrixlaan. Eerder is al gebleken dat de twee extra rijstroken niet per se nodig zijn en dat 50 km/u op de Beatrixlaan haalbaar is. Het verminderen van de barrière tussen Voorhof en Buitenhof is positief, omdat dit ruimte biedt voor ontmoeting en verbinding. Wij waarderen de keuze van het college om een tussenstap in te bouwen tot de definitieve inrichting. Wij vinden het dus overbodig om nog meer tussenstappen in te voeren, zoals de motie van het CDA en de VVD en het amendement van de VVD nu voorschrijven. Daarnaast kost dit ook tijd en geld, waar de onderbouwing nu voor ontbreekt. Tot slot wil ik, hoewel ik weet dat de VVD geen spreektijd meer heeft, toch zeggen dat ik even heb gezocht, maar dat ik een integrale analyse niet terug kon vinden in het stuk van Arcadis. Maar er staat wel dat bij de uitgevoerde analyse rekening is gehouden met geplande woningbouwontwikkelingen tot 2034.

Wat de motie van OD over de hulpdiensten betreft: daar hebben we in de commissievergadering ook al naar gevraagd, want wij vonden dit ook een belangrijk punt. De wethouder gaf daar een antwoord op dat voor ons voldoende was. Bij dezen de vraag aan de wethouder of zij dat antwoord zou kunnen herhalen, zodat we dat ook weer allemaal scherp hebben. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Dank voor de vragen die zijn gesteld en de punten die weer naar voren zijn gebracht. Volgens mij was het echt een beetje een herhaling van hoe we hier in de commissievergadering over hebben gesproken. Het is goed om nog even aan te geven waarom we dit hele project zijn gestart. Met het verdichten en het toevoegen van woningen zien we dat het in Delft echt een vraagstuk zal zijn hoe we ruimte gaan vinden waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, waar groen mogelijk is en waar je leuke dingen kunt doen, zoals spelen, sporten en noem maar op. Door goed en kritisch te kijken naar de ruimte die onze mobiliteit inneemt, kunnen we in de stad echt wel ruimte vinden waar we op een andere manier invulling aan kunnen geven. Het project van de Beatrixlaan, dat wellicht echt een Beatrixpark kan worden, laat volgens mij zien hoeveel ruimte daarmee vrij te spelen valt als we alleen al een deel van de niet noodzakelijke rijbanen eruit halen.

Over de vraag of die wel of niet noodzakelijk zijn hebben we vorige week een discussie gehad: hoe zit het nou precies? Daarbij kijken we naar de verschillende onderzoeken die zijn gedaan. We hebben natuurlijk eerst een situatie gehad waarin vanwege de werkzaamheden voor de WarmtelinQ een tijd geen auto's konden rijden over de helft van de Beatrixlaan. Op dat moment waren eigenlijk geen effecten zichtbaar op het onderliggende wegennet, dus op de andere straten. Dat was voor ons de reden om de modellen door te lichten. Dat heeft Arcadis gedaan. Na het eerste onderzoek is in het vervolgonderzoek ook gekeken naar nadere effecten. Uit beide onderzoeken blijkt dat versmalling gewoon heel goed mogelijk is, 57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

ook omdat we op dit moment nog geen kruispunten gaan aanpakken. Het gedeelte waar de doorstroming echt plaatsvindt, blijft dus gewoon op orde. Het enige punt is natuurlijk wel: wat gebeurt er als je het eenmaal hebt ingericht? Dat was ook een van de adviezen van Arcadis: blijft dat monitoren. Dat zal ook gedaan worden op basis van de VRI-data en de modal split. Daarmee heb je goed in beeld of datgene waarvan je had verwacht dat het zou gaan gebeuren ook echt plaatsvindt. Als daarbij zaken naar voren komen zoals bijvoorbeeld het CDA aangaf blijft het veilig genoeg en zijn de effecten van de aanpassing ook voor andere verkeersdeelnemers nog steeds behapbaar? - zijn er nog een heleboel aanvullende maatregelen mogelijk voordat we weer zouden kunnen terugdraaien wat we hebben ingestoken. Volgens mij is de weg die we gaan volgen dus dat we een tijd gaan kijken hoe het verkeer erop reageert. We monitoren de werkelijke aantallen op de verschillende wegen. Als er aanleiding toe is, kunnen we aanvullende maatregelen nemen. Pas als dat allemaal niet werkt, kan er altijd nog worden teruggedraaid, ook omdat het asfalt voorlopig nog blijft liggen. De heer VALK (CDA): Samengevat zegt de wethouder: als het na de versmalling misgaat in alle straten, gaan we in die andere straten allemaal aanvullende maatregelen nemen.

Dat klinkt mij als veel duurder in de oren en ook een beetje als een waterbedeffect: je verschuift het probleem steeds door heel hard op een bult te duwen. Dan ontstaat er ergens anders dus weer een probleem. Dan is het toch veel slimmer om het gewoon terug te draaien? Wethouder HUIJSMANS: Op basis van wat er uit de onderzoeken komt, is het niet de verwachting dat dit tot grote veranderingen gaat leiden op de omliggende wegen. Dat is dus het uitgangspunt. Dat is niet alleen op basis van de tijd waarin de warmteleiding werd aangelegd, maar zeker ook op basis van een model waarin ook toekomstige ontwikkelingen en zeker ook woningbouwlocaties zoals RijswijkBuiten en andere toenames van aantallen arbeidsplaatsen en woningen in de omgeving al zijn meegenomen. We hebben de modellen dus niet doorgerekend vanaf "situatie nul" van vandaag of vorige week, maar echt op basis van de situatie met alle ontwikkelingen die nu al zichtbaar zijn. Die zijn daar dus in meegerekend. De heer VALK (CDA): Mijn vraag was niet of de wethouder het verwacht of niet. Ze zei letterlijk: als zich ergens anders problemen voordoen, kunnen we op die locaties aanvullende maatregelen nemen. Dat klinkt mij als een dure oplossing in de oren. De heer ANALIKWU (D66): Volgens mij gaat hier iets mis.

Daarom vraag ik de wethouder of het niet zo is dat de maatregelen die in het verkeersonderzoek worden voorgesteld, juist gaan over langere of kortere groentijden bij de kruispunten, juist rondom de Prinses Beatrixlaan. Volgens mij is de angst die het CDA nu voor ogen heeft, dus niet aan de orde. Wethouder HUIJSMANS: Ja, we hebben het dan over aanvullende maatregelen zoals het aanpassen van de snelheid of kijken of de VRI-installaties goed zijn ingeregeld. Dat lijken mij dus geen kostbare aanpassingen. 58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De motie over de evaluatie van het versmallen zou ik echt willen ontraden, want we hebben toekomstige ontwikkelingen en veranderingen in het mobiliteitsnetwerk dus al meegerekend. We zullen, ook richting de Adaptieve Mobiliteitsagenda, ook monitoren wat er in de rest van de stad nodig is. Wat dat betreft kijken we, als we grote veranderingen in het verkeerssysteem doorvoeren, altijd waar het heen gaat, of het doet wat we hadden gedacht of dat we daar nog iets voor moeten aanpassen. Maar goed, uit alle onderzoeken en alle modellen die we hebben toegepast, blijkt gewoon dat versmalling heel goed kan en daarmee ook een goede verbetering van onze leefomgeving kan zijn. Motie 7.3.1 over de evaluatie zou ik dus willen ontraden. Dan de motie over de integrale analyse van de doorstroming. Ik heb al aangegeven dat we een heleboel zaken al zullen onderzoeken om te kijken welke effecten zij hebben. Dat gebeurt gewoon op basis van de informatie waarmee we eigenlijk altijd kijken in hoeverre ons hele verkeerssysteem in Delft goed blijft functioneren. Er is best wel een stevig scenario gebruikt om die modellen te voeden, waarbij er ook van uit wordt gegaan dat er toch wat meer auto's bij komen dan we hopen op basis van onze mobiliteitstransitie. Daar hebben we echt het hoogste scenario gebruikt. Dan zie je dat het nog steeds heel prima kan.

We zijn samen met de universiteit heel druk bezig om aan een Digital Twin, een digitale situatie van onze stad, te gaan werken. Als we ergens een verandering aanbrengen, kunnen we dan bijna realtime zien hoe het verkeerssysteem zich gaat gedragen. Daar kunnen we ook veel meer in meenemen dan puur aantallen en verkeersintensiteit, want we kunnen dan bijvoorbeeld ook weersomstandigheden, een specifiek evenement of andere zaken die relevant zijn voor de werking van het verkeerssysteem simuleren. Die Digital Twin zal ergens volgend jaar beschikbaar zijn. Volgens mij is dat een heel goede manier om blijvend te kijken of we onze mobiliteit op een goede manier invullen. Die analyse van de doorstroming is dus niet nodig, want daar kunnen we al op een andere manier inzicht in bieden. Dan de motie van OD over de uitwijkmogelijkheden voor de hulpdiensten. Ik kreeg van mevrouw Van der Vlist al een suggestie voor wat ik kan doen. Ik zal dus inderdaad hetzelfde antwoord nog een keer geven. Er is al in een vroeg stadium met hulpdiensten afgestemd, want dit zijn natuurlijk best wel ingrijpende maatregelen. Het gaat immers niet alleen over het versmallen maar zeker ook over het verlagen van de snelheid. Daarbij is ook gekeken hoe we de bereikbaarheid en de aanrijtijden kunnen borgen. Zij hebben een aantal suggesties gedaan om zaken aan te passen in de inrichting.

Daarmee kunnen we uiteindelijk, ook met uitwijkroutes, borgen dat de hulpdiensten ons op de goede manier kunnen bedienen, dus tijdig en ook binnen de daarvoor geldende afspraken. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Het is niet zo dat ik dat antwoord niet waardeer, maar waar zie ik dit als raadslid terug? Waar heb ik kunnen zien hoe dit eruit komt te zien? Ik zie alleen maar "tijdelijk"; ik zie niks structureels. Ik kan niet zien hoe die baan loopt. Ik weet niet wat er in de toekomst wordt besloten over het asfalt. Ik heb meer zekerheid nodig. 59

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Wethouder HUIJSMANS: U vraagt ons als college om binnen de kaders die er zijn aanpassingen te doen. Een van de belangrijke elementen is dat verkeer niet alleen verkeersveilig is maar dat ook de hulpdiensten veilig over een weg kunnen. Wij kunnen een weg niet aanpassen voordat de hulpdiensten daarmee akkoord zijn gegaan. Dat gebeurt dus ook in het proces bij de uitwerking. We gaan dan vervolgens niet voor elke stap goedkeuring van de raad vragen, maar we hebben dus wel de goedkeuring nodig van de hulpdiensten en de politie voordat we dit soort aanpassingen van een weg doen. We gaan dus zeker ook bij hen langs. Dan het amendement over de mogelijkheid van terugdraaien. Volgens mij is dat overbodig, want omdat we het asfalt laten liggen, hoeven we op dit moment nog geen gekke dingen te doen om het terug te kunnen draaien als echt zou blijken dat het niet zou functioneren. De kruisingen blijven immers in stand. Dat amendement zou ik dus echt willen ontraden. Ook het amendement Geef de raad een rol zou ik willen ontraden, want het gaat veelal over plannen met een tijdelijke invulling.

Mocht het zo zijn dat een besluit van de raad nodig is om die onderdelen uit te kunnen voeren - stel dat er stevige financiën nodig zijn; daar moet de raad dan geld voor opzijzetten - of dat er bijvoorbeeld planologische redenen zijn om in de huidige bestemming "verkeer" iets te doen waarvoor een vergunning nodig is, dan komt de raad in beeld of dan volgen we de kaders zoals die door de raad aan ons zijn meegegeven. We hebben ook wel de gedachte dat er verschillende kleine, tijdelijke invullingen mogelijk zijn, maar misschien ook tijdelijk gebruik. Het zou ook ingewikkeld zijn: als er een klein plan is om daar tijdelijk iets leuks te gaan doen en als de raad daar dan elke keer ja op moet zeggen, is dat ingewikkeld voor zo'n tijdelijk initiatief. Daar hoorde ik de heer Treffers vanuit Volt iets over zeggen. Daar willen we dus juist wat ruimte aan geven. De vraag hoe we dat precies gaan aanpakken … Er zit nu natuurlijk nog niet een heel uitgebreid plan van aanpak voor de participatie bij. Misschien is het goed om aan te geven dat we daar de komende tijd aan gaan werken. Wellicht is het goed om daar op een gegeven moment bijvoorbeeld in de werkgroep Leefomgeving al eens wat meer over door te praten en om dat, als dat nodig is, ook met de raad te delen.

Daar hebben we immers verschillende ideeën bij, maar die zijn nog niet uitgewerkt en wellicht heeft ook de raad daar een gedachte bij. Misschien is dat dus een goede manier om dat aan te geven. Dan de vraag van STIP wanneer we naar een volgende fase gaan kijken. Allereerst moeten we kijken wat hier de effecten zijn, want er is binnen de raad ook nog wel wat scepsis: gaat dat nou allemaal goed? Volgens mij moeten we de komende tijd dus kijken wat het gaat doen en hoe het gaat functioneren. Als het goed en positief verloopt, willen we ook echt gaan kijken naar het noordelijke deel, maar daar zitten nog wat uitdagingen, want daar hebben we ook te maken met DSM, dat zijn campus daar vergroot, en met RijswijkBuiten, waar flink wat mensen wonen. Daar zullen we dus echt moeten kijken wat er mogelijk is, maar de wens om uiteindelijk te vergroenen, de snelheid te verlagen en ook echt te werken aan de leefbaarheid rondom de weg is wel een hele belangrijke. Daar kan dit echt bij helpen. 60

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Er moet nu dus later door de diensten iets worden gevonden, maar ik als raadslid besluit nu. Ik had ook bij andere projecten weleens eerder mee willen denken over dit soort problematiek. Wij zouden al voor de motie Geef de raad een rol stemmen, maar ik zie het hier nu niet. Ik had dit graag mee willen nemen. Ik ben dus op zoek: krijgen we dan nog een ingetekende versie en krijgen we hier nog meer informatie over, anders dan dat er misschien aan de tekst wordt voldaan die nu is opgeschreven? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Is het niet zo dat we eerst gewoon het besluit nemen om dit te gaan doen en dat we daarna dingen verder gaan uitwerken? Had u al plattegronden verwacht van hoe het eruit komt te zien? Dat zou vreemd zijn. Ik snap dat niet helemaal. Kunt u dat toelichten? Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ik kan hier echt alleen maar op reageren met: soms is eerst denken en dan doen de beste volgorde. De VOORZITTER: Daar wil de heer Analikwu ook het zijne over zeggen. De heer ANALIKWU (D66): Ja, natuurlijk, voorzitter. Volgens mij zijn we dingen aan het omdraaien, want volgens mij wordt er juist eerst gedacht en dan gedaan.

Is het immers niet zo dat verkeersveiligheid, goede aanrijtijden en mogelijkheden voor de hulpdiensten juist randvoorwaarden zijn en dat pas daarna wordt gekeken wat we zouden kunnen doen? Is het dus niet zo dat dit gewoon een randvoorwaarde is en is dit niet een beetje angst zaaien? De VOORZITTER: Mevrouw Timmermans, u heeft nog 34 seconden. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ja, ik heb ook echt geen … De VOORZITTER: U laat het er even bij. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ja, ik laat het hierbij. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. We hebben de antwoorden van de wethouder gehoord. Die zijn wat ons betreft helder. Ik wil graag nog rechtzetten dat er wel een integrale analyse voorkomt in het stuk en dat er wel wordt gevraagd om een aanvullend kwantitatief onderzoek, maar de wethouder gaf aan dat er gemonitord gaat worden en dat er een Digital Twin wordt ontwikkeld. Dat is wat ons betreft voldoende om daar grip op te houden. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Ook de Partij van de Arbeid vindt de beantwoording van de wethouder afdoende. Ik gaf in mijn interruptie al aan dat dit volgens mij gewoon de juiste volgorde der dingen is: we nemen eerst een besluit op basis van goede informatie die er nu ligt. Het lijkt mij niet meer dan logisch dat we nu het proces van de verdere uitwerking ingaan. Het is dus goed zo. 61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Nog tien seconden voor de heer Treffers. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Met de antwoorden van de wethouder zullen wij tegen alle moties en amendementen stemmen. We zijn er heel blij mee dat we in de werkgroep Leefomgeving verder worden meegenomen in het participatietraject. De VOORZITTER: Ja, dat is toegezegd. U bent klaar. De heer VALK (CDA): Voorzitter. De wethouder ontraadt onze motie over het monitoren en eventueel terugdraaien. Zij zegt dat terugdraaien sowieso kan, maar ik wil toch tegen mijn collega's zeggen dat de crux van de motie zit in het feit dat we met elkaar objectieve criteria vaststellen: wat vinden wij nou acceptabel en wat niet? Die stap is natuurlijk niet triviaal. Het is gewoon goed om met elkaar te zeggen wat we een acceptabel neveneffect vinden en wat niet meer. Vandaar dat ik mijn motie omarm en zeker niet ontraadt. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Naar aanleiding van de opmerking van de heer Valk: in de motie wordt bijvoorbeeld melding gemaakt van maximale verkeersintensiteiten, maar dat zegt natuurlijk niet zo heel veel over een verkeerssituatie; de heer Van der Steeg zei dat ook al in de eerste termijn. We willen immers vooral ook kijken naar de verkeersveiligheid en de modal split. Daarmee kun je andere situaties dus heel moeilijk meenemen.

We kijken dus echt goed welke effecten er zijn, maar als je dat bijvoorbeeld doet op basis van verkeersintensiteiten, geeft dat geen goed beeld van hoe we een goede wegdoorstroming en een goede weginrichting willen laten functioneren. De VOORZITTER: Ik stel vast dat we de tweede termijn achter de rug hebben. Ik wil nog één check doen: staan alle amendementen en moties nog overeind of is er één ingetrokken? Mevrouw Van den Berg mag toch even iets zeggen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Een verhelderende vraag, want die kon ik niet stellen in mijn tweede termijn. Ik hoop dat ik nu even … De VOORZITTER: Dat kan helaas dus niet. Ik dacht dat u iets over de motie wilde zeggen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ja, nou … De VOORZITTER: Nee, nee, dat doen we niet, mevrouw Van den Berg. U bent helaas al over de tijd. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik mag toch wel een verhelderende vraag stellen zodat ik een oordeel kan vellen over het wel of niet handhaven van een motie? De VOORZITTER: Nee, dat doen we niet, helaas. Wil er iemand iets zeggen over een eigen motie of amendement? Dat is niet het geval. Ze blijven dus allemaal 62

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

overeind. Dan houden we het daarbij. Bent u het ermee eens dat de beraadslaging wordt gesloten? Dat is het geval. In stemming komt amendement 7.3.A (Houd de mogelijkheid tot terugdraaien van versmalling open) van de VVD en het CDA. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 12 tegen 23 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 7.3.B (Geef raad een rol bij de plannen voor vrijkomende ruimte op de Beatrixlaan) van de VVD. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 14 tegen 21 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.3.1 (Evaluatie effecten versmalling Beatrixlaan) van het CDA en de VVD. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 14 tegen 21 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 7.3.2 (Integrale analyse van de doorstroming in Delft als gevolg van verkeersmaatregelen) van de VVD en het CDA. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 13 tegen 22 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de VVD en de heer Van der Sluis van de SP ervoor hebben gestemd.

De VOORZITTER: Mevrouw Kok had hier andere ideeën over dan de heer Van der Sluis. Dat moet kunnen, maar de motie is helaas wel verworpen, meneer Van der Sluis. Het heeft niet mogen baten. In stemming komt motie 7.3.3 (Uitwijkmogelijkheden voor hulpdiensten bij herinrichting Prinses Beatrixlaan) van Onafhankelijk Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Het is goed om aandacht voor de hulpdiensten te vragen, maar de motie lijkt ons overbodig, omdat dit al voldoende geregeld is. We zullen dus toch tegenstemmen. Mevrouw VAN DER VLIST (CDA): Voorzitter. Ik sluit me graag aan bij de woorden van de heer Valk. 63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 10 tegen 25 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 23 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de VVD ertegen hebben gestemd. 116. Sluiting. De VOORZITTER: Dat brengt ons bij het einde van deze laatste raadsvergadering voor het zomerreces. Ik wil eenieder danken voor de inbreng. Ik dank ook alle ambtenaren, beleidsambtenaren, de griffie en natuurlijk ook onze bodes, die ons altijd heel goed ondersteunen. (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Het leuke is dat er straks ook nog een drankje klaar staat. Dat is een mooie uitzondering, maar des te leuker is het. (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Voordat ik u laat gaan: onze vicevoorzitter heeft verzocht om het voorzitterschap even aan hem over te dragen. Dat is de heer Valk. Gaat uw gang; u heeft nog spreektijd. (De heer Valk neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de burgemeester.) De VOORZITTER: Beste burgemeester, wie u op social media volgt - ik denk dat wij dat allemaal doen - wordt dezer dagen overspoeld met berichten dat u vanuit uw functie als burgemeester ergens voor het laatst bent. Daar word je misschien een beetje verdrietig van.

Dat is ook hier vanavond het geval: dit was uw laatste raadsvergadering als onze voorzitter. Ik zal daar heel kort bij stilstaan; heel kort, in de eerste plaats omdat er natuurlijk altijd een mogelijkheid is dat de gemeenteraad deze zomer van reces wordt teruggeroepen en dat we alsnog een keer bij elkaar komen onder uw leiding. Ik wil natuurlijk niemand op ideeën brengen, want we hebben allemaal het reces verdiend, maar het is niet helemaal hypothetisch. In 2015 was het nota bene het CDA dat de raad terugriep van reces. Maar ik houd het vooral kort omdat we op 2 september op uw allerlaatste dag officieel afscheid van u nemen als burgemeester maar ook als onze voorzitter. Daarom wil ik het vandaag laten bij u bedanken omdat u negen jaar onze voorzitter bent geweest. Streng tot de laatste motie - dat zagen we net bij de VVD - maar altijd rechtvaardig. Delftse raadsvergaderingen zijn misschien niet de kortste raadsvergaderingen maar wel de leukste. Daar heeft u een belangrijke rol in gehad. Democratie mag soms best even 64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

knetteren, zoals u vaak zegt, maar democratie moet ook leuk en gezellig zijn. Dus heel veel dank omdat u negen jaar onze voorzitter bent geweest. (Applaus) De VOORZITTER: Ik geef het woord aan de eerste loco, wethouder Zwart. Wethouder ZWART: Lieve Marja, lieve aanwezigen. Dit is jouw laatste raadsvergadering. Je hebt inmiddels inderdaad al behoorlijk wat laatste keren gehad. We hebben dus al echt aan dat idee kunnen wennen, maar toch is het echt heel gek om hier nu vandaag te staan en om jou tijdens je laatste raadsvergadering toe te spreken en dit moment niet onopgemerkt te laten gaan. Dit is nog geen afscheidsspeech, want die komt nog. Wat dan wel? Dat blijft even een cliffhanger. Marja, jij bent een uitzonderlijke burgemeester voor onze stad. Je startte negen jaar geleden vol overtuiging en met grote liefde voor Delft en onze inwoners aan deze baan. Je trof echter niet alleen een prachtige stad aan, volgens Wim Deetman de parel van de Randstad, maar ook een stad met grote opgaven, zowel sociaal en fysiek als financieel. Vanaf toen ben je structureel gaan bouwen aan coalities, aan verhalen en aan lobby's om onze stad, deze stad, vooruit te helpen. "De kracht van Delfts blauw verzilveren", waarmee je Delft samen met de provincie en de TU Delft op de kaart zette als innovatiehub voor Nederland, is daar een belangrijk voorbeeld van.

Mede door deze lobby roeien we nu met rijksmiddelen prachtige projecten in de stad van de kant. Het mooie van jou is dat je in dit verband ook juist de sociale vraagstukken van Delft en onze inwoners hebt weten te agenderen. Zo is een belangrijk resultaat van "De kracht van Delfts blauw verzilveren" dat Delft met Delft-West is toegelaten tot het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Door deze toelating kunnen we nu langjarig werken aan die wijken in onze stad die dat het hardst nodig hebben, altijd vanuit de mensen om, in jouw woorden, de gemeenschapszin - nu spreek ik het gewoon toch uit - te versterken. Want uiteindelijk zijn het de verenigingen, de sterke netwerken en de mensen die een buurt echt verbeteren. Een gevleugelde uitspraak van jou is "frappez toujours". Vrij vertaald: blijf hameren, blijf ervoor staan. Als jij je ergens voor inzet, ga je daar vol voor. Zo was je stellig over de toekomst van Museum Prinsenhof: dat moet worden gerenoveerd en dat kunnen wij niet alleen. Er moest een goed verhaal komen waarmee jij de boer opging. En kijk eens waar we nu staan: de aannemers zijn aan het werk. Tegelijkertijd is blijven hameren niet altijd handig, bijvoorbeeld op mobieltjes tijdens raadsvergaderingen, al ging je daarmee wel viral. Marja, je bent een uitzonderlijke burgemeester voor onze stad.

Jij durfde moedige beslissingen te nemen, veel te veel om op te noemen, maar ik belicht er toch een paar. Je haalde er zelf ook eentje aan bij Delft Verbindt uit de tijd dat we als een van de eerste steden in Nederland te maken kregen met explosieven in de stad. Jij nam 65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

toen het besluit om de coffeeshop waar een explosief was gevonden, niet te sluiten, om zo de criminaliteit niet te belonen. Een bijzonder dapper besluit. Een tweede besluit dat ik wil uitlichten, is eigenlijk een combinatie van besluiten, namelijk de besluiten die je hebt genomen om evenementen, vieringen en kermissen wel door te laten gaan, ook in coronatijd, en om daarvoor keihard te werken om op de achtergrond de veiligheid te waarborgen, ook als dat lastig was. Ten slotte noem ik het besluit om wél van de Jansbrug te abseilen. Je moest het bekopen met een pijnlijke blessure. Laat ik het zo zeggen: niet al je moedige besluiten zijn altijd handig. Marja, je bent een uitzonderlijke burgermoeder voor onze stad. Jij staat midden in de stad, fietst overal en bent overal, van een opening van de buurtmoestuin tot een open dag bij Werkse!, van een verjaardag bij een incubator tot een huisoudsteavond bij een studentenvereniging. Jij voelt je daar thuis, je ziet iedereen en je bent er voor de mensen die jou echt nodig hebben. Daar ga je ook echt achter staan. "Onze inwoners kunnen niet naar een andere gemeente Delft" is zo'n gevleugelde uitspraak van jou. Dat doorleef je, dat gigantische verantwoordelijkheidsbesef. Dat voelen mensen en dat waardeert onze stad enorm. Marja, je bent uitzonderlijk voor onze stad.

Vanavond mag ik je daarom iets geven, iets wat in onze eigen verordening als volgt wordt omschreven; nu ga ik het toch verklappen: "De erepenning wordt slechts in zeer bijzondere gevallen als blijk van grote waardering toegekend aan een persoon die zich op een of andere wijze voor de gemeentelijke zaak in hoge mate verdienstelijk heeft gemaakt." Jij hebt je dag en nacht negen jaar lang uitzonderlijk van dienst gemaakt voor onze stad. Daarom heeft het college besloten jou de gemeentelijke erepenning toe te kennen als blijk van waardering voor wat jij allemaal hebt betekend voor deze stad, voor Delft. Graag reik ik jou deze erepenning en de bijbehorende oorkonde uit. Hartelijk bedankt! (Applaus) (Wethouder Zwart reikt de erepenning en de bijbehorende oorkonde uit aan de burgemeester.) De VOORZITTER: Ik geef voor de allerlaatste keer het woord terug aan u als voorzitter van deze raad, voor het laatste woord. (De burgemeester neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de heer Valk.) De VOORZITTER: Allereerst superveel dank, heel veel dank. Het is natuurlijk prachtig om burgemeester van deze stad te zijn, maar het allermooist is natuurlijk toch burger van deze stad te zijn. Dat ik dan de erepenning krijg, vind ik echt een hele grote eer. Heel veel dank. Ook heel veel dank voor je woorden, Maaike; die hebben mij heel erg geraakt. Heel veel dank.

Ik zal de erepenning met heel veel 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

plezier dragen, want ik ben supertrots op onze stad en ik hou van alle Delftenaren. Heel veel dank aan het college. Dank ook aan u. Dat betekent dat we nu echt zijn beland bij de laatste momenten en ook mijn laatste moment op deze plek. Die wil ik graag met enkele woorden afsluiten. Lieve mensen, hoewel ik u en de dan aanwezigen op 2 september natuurlijk uitgebreid zal toespreken in de Nieuwe Kerk, wil ik ook vanavond hier nog enkele woorden zeggen. Mijn laatste raadsvergadering zit erop, toch nog een beetje te streng; ik kijk naar de VVD, maar het komt wel goed. Met heel veel plezier en warmte kijk ik terug op de vele, vele malen dat ik uw raad hier in ons mooie stadhuis mocht voorzitten. Vele onderwerpen van verschillende aard passeerden de afgelopen jaren de revue, maar ze hadden één ding gemeen: ze waren allen in het belang van onze mooie stad Delft. Ondanks soms zeer verschillende inzichten vond het debat altijd plaats in een sfeer van onderling respect. Dat is een groot goed. Ook wanneer een van ons op persoonlijk vlak - door ziekte, verlies van een geliefde of anderszins - een moeilijke tijd doormaakte, was er binnen onze raad steeds sprake van aandacht en medeleven. Delft mag heel trots zijn op zijn gemeenteraad. Ik als burgemeester was dat echt in het bijzonder. Het was mij heel lief; jullie zijn mij heel lief. Daarom heel veel dank voor die negen mooie jaren.

Het was een groot voorrecht om uw voorzitter te mogen zijn. Ik wens u en onze stad Gods zegen en alle goeds. Dank u wel! (Applaus) De vergadering wordt om 23.12 uur gesloten. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 4 september 2025.