Document · PDF

Programmabegroting 2026-2029 De Wolden

Besluitvormende vergadering: “D’r op an” 6 november 2025, gemeente De WoldenBij agendapunt: Begroting 2026-202933.880 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Dit akkoord verbreedt, intensiveert en concretiseert de huidige afspraken, met als doel betere zorg en welzijn voor inwoners en het aanpakken van het tekort aan zorgpersoneel. Het Hoofdlijnen Akkoord Ouderenzorg is onderdeel van het Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord en maakt extra afspraken over de toekomst van ouderenzorg, zoals een sterke sociale basis, betere gegevensuitwisseling, oplossingen voor het tekort aan zorgpersoneel en minder administratieve lasten. Het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen wordt geïntegreerd in het Hoofdlijnen Akkoord Ouderenzorg, wat de impact vergroot. Ondanks de toenemende druk op het zorglandschap en de groeiende hoeveelheid akkoorden, blijven belangrijke vraagstukken zoals toegankelijkheid, betaalbaarheid en het tekort aan zorgpersoneel onbeantwoord. In november 2024 stapte de Vereniging van Nederlandse Gemeenten uit het Integraal Zorgakkoord vanwege het gebrek aan structurele financiering en een gelijkwaardige positie voor gemeenten. Sinds februari 2025 is de Vereniging van Nederlandse Gemeenten weer aan tafel, met een gelijkwaardiger positie, maar structurele financiering is nog steeds niet in zicht.

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

07 Sociaal

De uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord loopt tot eind 2026, met de eerste resultaten zichtbaar. Het is echter onduidelijk hoe initiatieven zoals welzijn op recept en valpreventie na deze periode gefinancierd worden. Financiering voor thema’s als gezond gewicht eindigt zelfs al in 2025. De inzet en inspanningen vanuit gemeente op leefstijl en preventie moet lonen. Onze investeringen in preventie komen vooral ten goede aan de Zorgverzekeraar, terwijl de gemeente de financiering verzorgt. Dit zorgt voor een scheve verdeling binnen de verschillende akkoorden. Daarom is structurele financiering vanuit het Rijk belangrijk, in plaats van tijdelijke oplossingen. De nieuwe akkoorden zijn nog niet gereed, maar geven aan dat de ontwikkelingen in het zorglandschap niet snel genoeg gaan. Samen met de andere Drentse gemeenten wachten we op passende financiering vanuit het Rijk en ruimte voor lokaal maatwerk. Ketenbeleid We hebben inmiddels het ketenbeleid geëvalueerd en er is een nieuw concept ketenbeleid opgesteld. We verwachten dat dit beleid eind 2025 door de raad wordt vastgesteld. Voor de uitvoering van dit beleid hebben we een speerpunt opgenomen in deze begroting. Wmo Inkoop Wmo begeleiding In 2026 wordt er gewerkt met nieuwe contracten voor Wmo begeleiding als resultaat van het inkooptraject dat we in 2025 hebben doorlopen.

Bij deze inkoop doen we niet alleen een beroep op de aanbieders voor individuele maatwerkindicaties, maar vragen we ook wat zij kunnen bijdragen aan het voorliggend veld c.q. de sociale basis (informele zorg, preventie en laagdrempelige basisvoorzieningen). We willen de beweging van individueel naar collectief en van geïndiceerd naar voorliggend versterken. Hiermee versterken we de brede beweging die we maken binnen het sociaal domein. Voor wat betreft de tariefstelling zal deze nieuwe inkoop zorgen voor een stijging van de kosten. De afgelopen jaren is er sprake geweest van een indexering op basis van vooraf afgesproken prijsindexcijfers. Voor deze nieuwe inkoop is er een onafhankelijk kostprijsonderzoek gedaan. Dit leidt tot een stijging van de kosten voor de producten die vallen onder Wmo begeleiding. Inkoop Wmo trapliften In 2026 zal er een nieuw contract zijn voor de levering en het onderhoud van trapliften, omdat het huidige contract niet meer verlengd kon worden. De afgelopen jaren is er sprake geweest van een indexering op basis van een vooraf afgesproken prijsindexcijfer. De verwachting is dat er door de nieuwe aanbesteding een stijging zal zijn van de kosten voor de levering en het onderhoud van de trapliften. Beschermd Wonen De invoering van het woonplaatsbeginsel is wederom met een jaar uitgesteld.

Dat betekent dat de doordecentralisatie van beschermd wonen niet eerder start dan 1 januari 2027. Op 1 januari 2026 treden de nieuwe overeenkomsten Beschermd Wonen in werking. Naast klassiek beschermd wonen, kopen we vanaf dan ook de zogenoemde tussenvormen regionaal in. Met de tussenvormen verwachten we de duurdere vormen van Beschermd Wonen te kunnen voorkomen. Maatschappelijke Opvang In regionaal verband ontwikkelen we het actieplan dakloosheid van opvang naar wonen. Dit zal de regionale uitwerking zijn van het nationale actieplan Dakloosheid. In het nationaal actieplan Dakloosheid Eerst een thuis heeft het Rijk de ambitie gesteld om dakloosheid in Nederland fors en structureel terug te dringen. Net als voor Beschermd Wonen ontvangt centrumgemeente Assen de financiële middelen voor de Maatschappelijke opvang. Deze middelen zullen onvoldoende zijn als wij willen voldoen aan de landelijke ambitie om dak- en thuisloosheid terug te dringen. De centrumgemeente betrekt de regiogemeenten bij het opstellen van dit actieplan.

Gemeente De Wolden

07 Sociaal

Programmabegroting 2026-2029

Beoordeling opgave Welzijn Er zal een beoordeling plaatsvinden van de opgave van het welzijnswerk in De Wolden. Op basis daarvan wordt gekeken of de subsidie aan de Stichting Welzijn De Wolden nog aansluit bij de maatschappelijke opgave. Mogelijke financiële effecten zullen in de begroting 2027 worden verwerkt. DOS / Zorgzame gemeenschappen In 2023 heeft de gemeente De Wolden ingestemd met de verkenning of de DOS-werkwijze in de gemeente De Wolden kan worden geïmplementeerd. Het doel is om een omgeving te creëren waar inwoners, informele netwerken en professionele zorg samenwerken om kwetsbare mensen langer thuis te laten wonen in hun vertrouwde omgeving. Daarmee wordt beoogd om de kwaliteit van leven te verhogen en de druk op professionele zorg te verlichten. In 2024 is gestart met de DOS-werkwijze in Ruinerwold. Ondertussen is de DOS-werkwijze (ondertussen Zorgzame gemeenschappen genoemd) in Drenthe ontwikkeld tot een programmalijn vanuit Gezonde Marke (IZA programma Drenthe). Voor 2026 is er voor 2 gebieden financiering beschikbaar voor het ondersteunen van een dergelijke ontwikkeling. In 2026 gaan we, samen met inwoners, welzijnswerk en zorgpartners, verkennen in welk ander gebied deze ontwikkeling in gang gezet kan worden. Buurtteams Het Buurtteam wil beter kunnen inspelen op de ontwikkelingen in de dorpen en de zichtbaarheid en vindbaarheid vergroten.

Dit doen we door de persoonlijke gesprekken met inwoners te intensiveren, meer werken aan communicatie en we hebben een monitor ingericht. We verwachten dat de data uit de monitor ons werk in de wijken en dorpen gaat ondersteunen. Op deze manier kunnen we beter maatwerk bieden aan de verschillende dorpen, wijken en straten. We gaan het komende jaar het beleid rond positieve gezondheid verder uitbouwen. Belangrijk onderdeel daarvan is het verder activeren van de gemeenschap tot participeren en actief burgerschap. Daarmee versterken we ook de zorgzame gemeenschappen. Odensehuis In 2025 hebben we een Odensehuis gerealiseerd in samenwerking met Stichting Odensehuis Drenthe. Een Odensehuis is een ontmoetingsplek voor mensen met beginnende dementie en hun naasten. In 2026 en verder kijken we naar de mogelijkheden om deze samenwerking uit te breiden met een tweede Odensehuis locatie in De Wolden. Bij een Odensehuis is met nadruk de mantelzorger ook welkom, waardoor dit tegelijkertijd een vorm van mantelzorgondersteuning is. Voor de bezoekers met beginnende dementie draagt een bezoek aan het Odensehuis bij aan een zinvolle dagbesteding. In gemeente Meppel en gemeente Westerveld zijn er goede ervaringen met deze inloopvoorziening. We financieren het Odensehuis incidenteel voor 3 jaar vanuit de reserve sociaal domein. Dit is in de begroting 2025 reeds geregeld.

Governance Zorg en Veiligheid De GGD heeft een voorstel voor de invulling van de Governance Zorg & veiligheid aangeboden aan de gemeenteraden. Het voorstel is om de bestaande Gemeenschappelijke Regeling GGD Drenthe om te vormen, zodat deze gaat bestaan uit twee stevige onderdelen: zorg & veiligheid en publieke gezondheid. Het zorg & veiligheidshuis, dat niet langer onder de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) mag vallen wordt dan ondergebracht onder het deel zorg & veiligheid. Met betrekking tot deze ontwikkelingen hebben we een zienswijze ingediend. Stichting Onafhankelijke Cliënten Ondersteuning (OCO) Stichting OCO werkt met freelancemedewerkers en betrekt diensten van onder andere MEE Drenthe. De tarieven van deze diensten kennen een stijgende lijn. Ook het aantal casussen en de complexiteit ervan nemen toe. Daarom verwachten wij dat OCO bij het aanbieden van haar begroting 2026 een aanvulling zal vragen op haar subsidie. Sociale kaart We hebben de sociale kaart inmiddels gerealiseerd op aanbevelen van onze rekenkamercommissie. De sociale kaart biedt een overzicht van allerlei organisaties in de gemeente die inwoners kunnen helpen met een ondersteuningsvraag.

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

07 Sociaal

Omgevingswet Begin 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Bij aanvragen waar mogelijk gezondheid in het geding is, dient GGD om advies te worden gevraagd. Door het toenemende aantal vragen over gezondheid in de leefomgeving vanuit gemeenten is de adviestaak belegd bij GGD Drenthe.

Beleidsdoelen Onderwijs • We investeren in een sterke basis van onze jeugd en werken daarmee aan gezonde, veerkrachtige jongeren met goede basisvaardigheden die zich kunnen aanpassen, richting kunnen geven aan hun eigen leven en de wereld om hen heen. • We werken aan sterke gemeenschappen en een goede verbinding tussen thuis, school, dorp en omgeving. • We werken aan passende ondersteuning op het juiste moment dat kinderen en jongeren dit nodig hebben. We maken gebruik van de kracht van de gemeenschap en normaliseren zodat hulp niet verergert. • Bevorderen doorgaande leerlijnen tussen peuteropvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. • Gemeenten, maatschappelijke partners en ouders dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om de ontwikkeling van kinderen. We willen de positie van ouders en jongeren hierin versterken, zodat we goed aansluiten bij de vraag en de behoefte en samen met ouders en jongeren blijven ontwikkelen. • We vormen een sluitend netwerk met gemeente, RMC, scholen en welzijn om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie te laten behalen. Jeugd • We zijn samen verantwoordelijk voor de veiligheid van onze meest kwetsbare inwoners (van -9 maanden tot 100 jaar). • We versterken ons lokale team, in lijn met de hervormingsagenda.

• We versterken de samenwerking en samenhang onderwijs-jeugdhulp door de Onderwijs Jeugd Agenda met interne en externe partners. • We versterken de samenwerking en samenhang met en tussen het gehele sociaal domein en betrokken ketenpartners door het aanbrengen van structuur, heldere regiefunctie en het formuleren van gezamenlijke ambities. • We investeren in onze 12-plussers en richten ons op een blijvende verbinding voor deze doelgroep met onze gemeente. • Bovenstaande doen we binnen de beschikbare middelen. Zorg • Het vergroten van de zichtbaarheid van de onafhankelijke cliëntondersteuning en het beter en eerder beschikbaar hebben van de cliëntondersteuning voor inwoners. • Bevorderen van een samenleving waarin iedereen kan meedoen (inclusie) en omkijkt naar elkaar (zorgzame gemeenschappen). • Inwoners kunnen volwaardig en gelijkwaardig deelnemen aan de (lokale) samenleving en zijn daar primair zelf verantwoordelijk voor. • Inwoners kunnen zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving blijven. • Voorzieningen zijn bereikbaar voor elke doelgroep, ook als iemand minder mobiel is. • Stimuleren van het realiseren van een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners. • Ondersteuning van kwetsbare inwoners wordt zo dicht mogelijk bij hun leefomgeving georganiseerd. • Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners.

• Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is. • De zorgvraag van de inwoner is uitgangspunt bij het verlenen van zorg en ondersteuning. Volksgezondheid • Met De Wolden Positief Gezond brengen we de beweging verder in gang. • De basis voor een goede gezondheid wordt al op jonge leeftijd gelegd, daarom zetten we in op 'Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst'. • Zowel voor volwassenen als ouderen is het belangrijk om vitaal ouder te worden en blijven.

Gemeente De Wolden

07 Sociaal

• • •

Programmabegroting 2026-2029

Gezondheid in de fysieke en sociale omgeving verleiden de inwoners tot bewegen, spelen, gezonde keuzes maken, ontspannen en/of elkaar ontmoeten. We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Programma met hierin de preventieketens kansrijke start, welzijn op recept, overgewicht kinderen, Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) volwassen en valpreventie ouderen. Terugdringen van alcohol- en drugsgebruik in de gemeente.

Werk • Iedereen doet mee in een betaalde of onbetaalde baan en draagt daardoor bij aan onze samenleving. • Re-integratie is gericht op de kortste weg naar een passende functie op de reguliere arbeidsmarkt. • Werkzoekenden met een arbeidsbeperking worden indien noodzakelijk voorzien van een passend maatwerkaanbod. • De doelgroepen jongeren en statushouders kunnen rekenen op extra inzet om de werkloosheid onder deze groepen tegen te gaan. • Trajecten voor de doelgroep statushouders dragen bij aan de integratie van deze inwoners. • Bij de inzet van trajecten gaan we voor duurzame uitstroom waarmee een terugkeer in de uitkering wordt voorkomen.

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partij betrokken: - Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe te Assen. - Gemeenschappelijke regeling Stark.

Beleidsindicatoren We zijn als gemeente verplicht om een set met beleidsindicatoren op te nemen in de begroting. Hieronder vindt u de meest recente cijfers die op dit programma van toepassing zijn. De gegevens zijn gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl/. 07 Sociaal Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

2024

2,1

6,7

DUO/Ingrado

Achterstand onder jeugd Kinderen in uitkeringsgezin

2023

CBS - Jeugdmonitor

Werkloze jongeren

per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

2023

CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

per 10.000 inwoners

2024

590

720

CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo

Demografische druk

2025

86,8

70,7

CBS Bevolkingsstatistiek

Jongeren met een delict voor de rechter

2023

CBS - Jeugdmonitor

Jongeren met jeugdbescherming (aandeel jongeren tot 18 jaar)

2024

0,9

1,0

CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura

Jongeren met jeugdhulp (aandeel jongeren tot 18 jaar)

% van alle jongeren tot 18 jaar

2024

11,6

13,7

CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura

Jongeren met jeugdreclassering (aandeel jongeren van 12 tot 23 jaar)

2024

0,4

CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inwoners van 1564 jaar

2024

185,9

203,1

CBS - Re-integratie

De Wolden Nederland Bron

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

07 Sociaal

Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden Nederland Bron

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

2024

143,7

343,6

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

2024

DUO/Ingrado

Verwijzingen Halt

per 1.000 jongeren

2024

Stichting Halt

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers)

2024

1,8

2,3

DUO/Ingrado

CBS - Re-integratie

Speerpunten 7.1 - Volksgezondheid Activiteit

Ketenbeleid

Gevolgen voor de inwoners

Jongeren op een positieve manier bereiken en begeleiding bieden bij een veilig en verantwoord keetgebruik

Middelen

2026

2027

2028

2029

€ 25.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Het ketenbeleid is geëvalueerd en er ligt een nieuw beleidsplan en uitvoeringsplan klaar met een begroting. In de begroting van 2025 was er al een uitzetting van de begroting m.b.t. het ketenbeleid aangekondigd. Het werkbudget wordt ingezet om het ketenbeleid effectief uit te voeren en jongeren op een positieve manier te begeleiden richting veilig en verantwoord keetgebruik. Het ketenbeleid is gericht op preventie, betrokkenheid en stimulering. Er is aandacht voor de werving en ondersteuning van keten, organisatie van activiteiten, training en voorlichting, bezoek en begeleiding met o.a. de grote ketenoefening. Dit speerpunt is nieuw ten opzichte van de kadernota.

Beleidsdocumenten Werk • Kadernota Sociaal Domein • Beleidsplan Re-integratie 2015 • Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet • Afstemmingsverordening 2020 • Re-integratieverordening 2020 Jeugdhulp • Verordening jeugdhulp De Wolden 2022 • Nadere regelgeving jeugdhulp De Wolden 2022 • Nota ‘Perspectief op jeugd: kansrijk opgroeien in De Wolden’, 2022 - 2025 Zorg • Kadernota Sociaal Domein • Verordening Wmo 2017 • Beleidsplan Wmo 2015-2018 • Nadere regels Wmo 2019 • Besluit regeling meerkosten Wmo 2020

Gemeente De Wolden

07 Sociaal

Programmabegroting 2026-2029

Volksgezondheid • Nota volksgezondheid De Wolden positief gezond, samen met en voor onze inwoners (2022 - 2025) Onderwijs • Beleidsplan voor- en vroegschoolse educatie gemeente De Wolden 2024 • Verordening gemeentelijke kindregelingen De Wolden 2017 • Beleid gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente De Wolden 2025 • Beleidsregel Wet kinderopvang De Wolden 2025 • Beleidsregels bekostiging Leerlingenvervoer 2022 • Verordening leerlingenvervoer 2022 • Beleidsregel bekostiging gymnastiekruimte voor basisonderwijs gemeente De Wolden 2015 • Integraal Huisvestingsplan gemeente De Wolden 2023 Exploitatie Product

Realisatie Begroting Bedragen x € 1.000

410 Openbaar basisonderwijs

2024

2025

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

2028

2029

330

327

313

305

1.604

1.446

1.542

1.538

1.531

510 Sportbeleid en activering

610 Samenkracht en burgerparticipatie

5.919

4.108

3.280

3.188

3.203

620 Wijkteams

2.894

621 Toegang en eerstelijnsvrz WMO

290

235

622 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd

737

744

758

773

623 Toegang en eerstelijnsvrz Integraal

430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

630 Inkomensregelingen

163

200

207

640 Begeleide participatie

1.942

1.658

1.551

1.482

1.487

1.460

775

860

785

1.223

1.126

1.339

1.353

1.360

671A Huishoudelijke hulp (Wmo)

2.944

3.326

3.281

3.371

3.523

3.657

671B Begeleiding (Wmo)

1.208

1.133

1.303

1.347

1.367

1.401

671C Dagbesteding (Wmo)

594

635

782

802

145

165

675B Jeugdhulp ambulant regionaal

3.342

3.639

675C Jeugdhulp ambulant landelijk

676A Jeudhulp met verblijf lokaal

432

491

1.000

1.138

650 Arbeidsparticipatie 660 Maatwerkvoorziening (Wmo) 671 Maatwerkdienstverlening 18+

672 Maatwerkdienstverlening 18672A Jeugdhulp begeleiding

1.074

672B Jeugdhulp Gezinsgericht

1.807

672C Jeugdhulp dagbesteding

271

672D Jeugdhulp zonder verblijf

-475

673A Pleegzorg

169

673C Jeugdhulp met verblijf overig

498

674A Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf 674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf 674C Gesloten plaatsing 675A Jeugdhulp ambulant lokaal

676B Jeudhulp met verblijf regionaal 60

1.834 555 150

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

Product

07 Sociaal

Realisatie Begroting Bedragen x € 1.000

2024

2025

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

2028

2029

676C Jeudhulp met verblijf landelijk

205

233

679A PGB Wmo

251

292

299

302

679B PGB Jeugd

681A Beschermd wonen (Wmo)

682A Jeugdbescherming

363

296

337

682B Jeugdreclassering

691 Coördinatie en beleid Wmo

1.678

1.739

1.740

1.739

1.740

692 Coördinatie en beleid Jeugd

120

126

125

1.282

1.396

1.533

1.486

1.529

27.169

25.030

25.287

25.245

25.349

25.513

430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-364

-198

-187

510 Sportbeleid en activering

-157

-149

-128

-102

610 Samenkracht en burgerparticipatie

-5.293

-2.421

-563

-471

682 Geëscaleerde zorg 18-

710 Volksgezondheid Lasten

620 Wijkteams

-20

622 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd 630 Inkomensregelingen 640 Begeleide participatie 650 Arbeidsparticipatie

-5

660 Maatwerkvoorziening (Wmo)

-44

-4

-14

671A Huishoudelijke hulp (Wmo)

-439

-225

-385

681A Beschermd wonen (Wmo)

-974

-650

710 Volksgezondheid

-299

-130

-91

-7.595

-3.777

-1.858

-1.158

Baten 410 Openbaar basisonderwijs

330

327

313

305

430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.240

1.248

1.355

1.351

1.344

510 Sportbeleid en activering

-139

-71

-115

-102

610 Samenkracht en burgerparticipatie

625

1.687

2.718

2.717

2.733

621 Toegang en eerstelijnsvrz Wmo

290

235

622 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd

737

744

758

773

623 Toegang en eerstelijnsvrz Integraal

620 Wijkteams

2.874

630 Inkomensregelingen

162

200

207

640 Begeleide participatie

1.942

1.658

1.551

1.482

1.487

1.460

770

860

785

1.179

1.122

1.325

1.339

1.346

671A Huishoudelijke hulp (Wmo)

2.505

3.101

3.057

2.987

3.139

3.273

671B Begeleiding (Wmo)

1.208

1.133

1.303

1.347

1.367

1.401

671C Dagbesteding (Wmo)

594

635

782

802

650 Arbeidsparticipatie 660 Maatwerkvoorziening (Wmo) 671 Maatwerkdienstverlening 18+

672 Maatwerkdienstverlening 18672A Jeugdhulp begeleiding Gemeente De Wolden

1.074 61

07 Sociaal

Programmabegroting 2026-2029

Product

Realisatie Begroting Bedragen x € 1.000

2024

2025

672B Jeugdhulp Gezinsgericht

1.807

672C Jeugdhulp dagbesteding

271

672D Jeugdhulp zonder verblijf

-475

673A Pleegzorg

169

673C Jeugdhulp met verblijf overig

498

674A Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf 674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

2028

2029

1.834 555

674C Gesloten plaatsing

150

675A Jeugdhulp ambulant lokaal

145

165

675B Jeugdhulp ambulant regionaal

3.342

3.639

675C Jeugdhulp ambulant landelijk

676A Jeudhulp met verblijf lokaal

432

491

676B Jeudhulp met verblijf regionaal

1.000

1.138

676C Jeudhulp met verblijf landelijk

205

233

679A PGB Wmo

251

292

299

302

679B PGB Jeugd

-968

-617

-650

682A Jeugdbescherming

363

296

337

682B Jeugdreclassering

691 Coördinatie en beleid Wmo

1.678

1.739

1.740

1.739

1.740

692 Coördinatie en beleid Jeugd

120

126

125

983

1.265

1.442

1.486

1.529

19.574

21.253

23.430

24.087

24.191

24.356

2027

2028

2029

681A Beschermd wonen (Wmo) 682 Geëscaleerde zorg 18-

710 Volksgezondheid Saldo

Omschrijving Bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel

2026

Lasten: Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 410 Stopzetten additionele afspraken GGD inzake logopedie 410 Subsidie schoolzwemmen

-33

410 Vervoer naar schoolzwemmen en gymnastiek

430 Stopzetten additionele afspraken GGD inzake logopedie

-16

430 Verhoging en indexatie leerlingenvervoer

141

430 Versoberingen

-30

610 Indexatie stichting welzijn De Wolden

610 Lijst onderuitputting

-22

620 Additioneel pakket Yorneo stopzetten

-32

620 Deel communicatie OCO beëindigen

-30

620 Indexatie VTD huiselijk geweld 620 Zorg in nature (ZIN) 630 Indexatie stichting welzijn De Wolden 640 Lijst onderuitputting 650 Indexatie stichting welzijn De Wolden

-7

1.200

-25

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

Omschrijving Bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 660 Aanbesteding trapliften 660 Indexering tarieven Wmo voorzieningen & vervoer

07 Sociaal

2026

2027

2028

2029

213

660 Lijst onderuitputting

-4

660 Onderzoek primaat verhuizen bij woningaanpassing Wmo

-20

660 Vergrijzing Wmo totaal

-350

-175

175

671 Aanbesteding (begeleiding en) dagbesteding

671 Aanbesteding begeleiding (en dagbesteding)

671 Herstelgerichte hulp beter inzetten (HH, vervoer en trapliften)

-20

671 Indexering tarieven Wmo begeleiding

671 Indexering tarieven Wmo dagbesteding

671 Indexering tarieven Wmo huishoudelijke hulp

156

672 Door versterking lokale veld, afdracht aan jeugdhulpregio afbouwen

-28

672 Jeugdzorg waar mogelijk collectief aanbieden

-98

681 Lijst onderuitputting

-33

710 Indexatie jeugdgezondheidszorg GGD

410 Subsidie schoolzwemmen

430 Kostenverdeling (zie programma 12)

610 Brand- en stormverzekering (zie programma 12)

Aanvullende mutaties

610 Kostenverdeling (zie programma 12)

610 Kosten neutrale wijziging

-15

640 Ophogen budget Stark in verband met rijksbijdrage WSW

155

640 Budgetoverheveling SWiDW

-299

640 Rijksbijdrage sociale infrastructuur

640 Begeleidingskosten cliënten

640 Kostenverdeling (zie programma 12)

650 Kostenverdeling (zie programma 12)

660 Kosten medisch advies gehandicaptenparkeerkaarten

660 Kostenverdeling (zie programma 12)

671 Aanbesteding (begeleiding en) dagbesteding

671 Aanbesteding begeleiding (en dagbesteding)

671 Indexering tarieven Wmo huishoudelijke hulp

671 Indexering tarieven Wmo begeleiding

671 Indexering tarieven Wmo dagbesteding

691 Kostenverdeling (zie programma 12)

692 Kostenverdeling (zie programma 12)

710 Ketenbeleid (zie speerpunt)

710 Kostenverdeling (zie programma 12)

1.484

1.572

1.746

1.910

Totaal lasten

Gemeente De Wolden

07 Sociaal

Omschrijving Bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel

Programmabegroting 2026-2029

2026

2027

2028

2029

Baten: Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 660 Gehandicaptenparkeerkaart (GPK) kostendekkend maken

-10

660 Lagere eigen bijdrage

160

681a Geëscaleerde zorg (Beschermd wonen)

-650

Totaal baten

-500

-10

Saldo

984

1.562

1.736

1.900

Aanvullende mutaties

Toelichting op de cijfers Lasten Mutaties vanuit de Kadernota 410/430 Stopzetten additionele afspraken GGD inzake logopedie Als gemeente hebben we afspraken met de GGD voor ondersteuning logopedie die toegankelijk, laagdrempelig en vroegtijdig is. In de praktijk is deze ondersteuning beperkt tot een aanvullende signaleringsfunctie in de scholen met een beperkte meerwaarde ten opzichte van de rol die leerkrachten en ouders hierin hebben. 410 Subsidie schoolzwemmen De subsidie voor schoolzwemmen wordt voor 2026 incidenteel verhoogd als gevolg van het besluit van de raad over de subsidiëring van de zwembaden. 410 Vervoer naar schoolzwemmen en gymnastiek Door hogere kosten van het vervoer (gestegen personeels- en brandstofkosten) en door een toename van het gebruik, wordt de begroting bijgesteld met € 20.000. 430 Verhoging en indexatie leerlingenvervoer De afgelopen jaren is het aantal ritten leerlingenvervoer gestegen. Daarnaast zien we een stijging in complexe casuïstiek en afwijkende schooltijden, waardoor er meer klein vervoer of solovervoer ingezet moet worden in plaats van groepsvervoer. Dit zorgt ervoor dat de kosten van leerlingenvervoer behoorlijk zijn gestegen. Daarom wordt € 140.000 toegevoegd om in lijn te komen met de werkelijke uitgaven.

610/630/650 Indexatie Stichting Welzijn De Wolden Op basis van de te verwachten kosten en loonstijgingen voor 2026 en verdere jaren houden we rekening met een stijgingspercentage van 3,3% voor dit budget. Dit komt neer op een verhoging van: • € 60.000 voor de jaren 2026-2029 op het taakveld 610 'Samenkracht en Burgerparticipatie. • € 15.000 voor de jaren 2026-2029 op het taakveld 620 'Toegang eerstelijnsvoorzieningen'. • € 2.000 voor de jaren 2026-2029 op het taakveld 630 'Inkomensregelingen'. • € 2.000 voor de jaren 2026-2029 op het taakveld 650 'Arbeidsparticipatie'. 610/640/660/681 Lijst onderuitputting Jaar op jaar worden we geconfronteerd met onderuitputting op budgetten. Dit zien we terug in de decemberbijstelling en in de jaarstukken. Een nadere analyse op de cijfers van de jaarrekening 2024 geeft ons voldoende vertrouwen om op bepaalde budgetten een verlaging door te voeren. 620 Additioneel pakket 'Vroeg erbij' Yorneo stopzetten Vroeg Erbij zijn individuele observaties van kinderen op de kinderopvang. Door tijdig te signaleren en hulp in te zetten naast de groepsleider wordt de inzet van jeugdhulp voorkomen. We vinden de meerwaarde hiervan beperkt ten opzichte van de rol die groepsleiders en ouders hierin hebben.

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

07 Sociaal

620 Deel communicatie OCO beëindigen De inzet om de naamsbekendheid van de stichting te vergroten kan stopgezet worden, nu de stichting voldoende op de kaart staat. 620 Indexatie VTD Huiselijk geweld (GGD) Voor 2026 e.v. is rekening gehouden met een indexatie van de tarieven van GGD Drenthe. Op basis van de ontwerpbegroting 2026 van GGD Drenthe is de meerjarenbegroting van de gemeente aangepast. Voor de jaren 2026-2029 worden deze op basis van de (ontwerp) meerjarenbegroting van GGD Drenthe ook geïndexeerd. 620 Zorg in Natura (ZIN) De kosten voor jeugdhulp in natura (hierna te noemen: ZIN) ontwikkelen zich autonoom. We hebben hier maar beperkt de mogelijkheid om de kosten direct te beïnvloeden. In de loop van 2024 zijn de ramingen voor dat jaar bijgesteld op basis van de toen beschikbare inzichten. Voor 2025 en 2026 zijn deze aanpassingen destijds nog niet doorgevoerd in de begroting. Dat betekent dat bij de meerjarenbegroting 2025 voor het jaar 2026 € 5.033.000 was geraamd, waarbij ook de besparing met betrekking tot de Hervormingsagenda jeugd was ingeboekt. Dat blijkt te vroeg te zijn, nu het Rijk nog geen invulling aan die agenda heeft gegeven. De uiteindelijke gerealiseerde kosten over het afgelopen, zoals opgenomen in de jaarrekening 2024, bedroegen € 6.117.000.

We zien ons genoodzaakt voor te stellen het budget voor 2026 tenminste op dat peil te brengen en dit daarbij te indexeren. Conform de contractuele afspraken met zorgaanbieders worden tarieven geïndexeerd op basis van het OVA-percentage (Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling). Op basis van de daadwerkelijke gerealiseerde kosten 2024 komt de verwachte stijging van de budgetten voor 2026 uit op in totaal € 1.200.000. In de voorjaarsnota van het Rijk wordt de kostenstijging binnen de jeugdzorg specifiek benoemd als onderdeel van te compenseren kosten in het gemeentefonds. Helaas is dat dan alleen voor de jaren 2026 en 2027. Voor de latere jaren blijft de gedachte dat de hervormingsagenda afdoende besparing gaat opleveren. Wij hebben die besparing dan ook weer verwerkt in die jaren. 660 Aanbesteding trapliften In 2026 zal er een nieuw contract zijn voor de levering en het onderhoud van trapliften, omdat het huidige contract niet meer verlengd kon worden. De afgelopen jaren is er sprake geweest van een indexering op basis van een vooraf afgesproken prijsindexcijfer. De verwachting is dat er door de nieuwe aanbesteding een behoorlijke stijging zal zijn van de kosten voor de levering en het onderhoud van de trapliften. In deze kadernota hebben we hiervoor een inschatting gedaan. 660/671 Indexering tarieven Wmo Conform onze technische uitgangspunten indexeren we deze kosten.

De indexatie van de tarieven voor Wmo huishoudelijke hulp is afhankelijk van 2 componenten, enerzijds de CAO-VVT, anderzijds de CPI-indexatie. Voor het jaar 2025 is er nog steeds geen duidelijkheid over de ontwikkeling van de CAO-VVT en daarom is er met de gecontracteerde partijen besproken dat we in eerste instantie verder werken met het eindtarief van 2024. Zodra de CAO-VVT is vastgesteld zal met terugwerkende kracht de aanpassing in het tarief worden verwerkt. Deze onzekere situatie maakt het voor zowel 2025 als 2026 ingewikkeld om te komen tot een inschatting van de prijsstijging. We kiezen er daarom voor om zowel voor 2025 als 2026 het OVA-percentage (5,24%) te gebruiken voor de kadernota/begroting. 660 Onderzoek primaat verhuizen bij woningaanpassing Wmo Bij woningaanpassingen onderzoeken we of het primaat van verhuizingen vaker toegepast kan worden. Woningaanpassingen zijn doorgaans duur en als er aangepaste huurwoningen beschikbaar zijn, kan het interessant zijn om mensen te stimuleren om te verhuizen. Daarvoor moet in beeld gebracht worden hoe vaak verhuizing een betere optie is en of er voldoende aangepaste woningen beschikbaar zijn om het primaat van verhuizen te gebruiken. Bij deze ombuiging is als uitgangspunt genomen dat een besparing van één ingrijpende woningaanpassing van boven de € 20.000 haalbaar is.

660 Vergrijzing Wmo In de begroting houden we voor de kosten Wmo rekening met de toenemende vergrijzing. Dit baseren we op het Wmo-voorspelmodel van de VNG. Ten opzichte van het Wmo-voorspelmodel van vorig jaar (die is gebruikt als uitgangspunt voor de begroting 2025- 2028) laat het WmoGemeente De Wolden

07 Sociaal

Programmabegroting 2026-2029

voorspelmodel deze jaren een lichtere stijging zien voor 2026 en 2027. Hierdoor valt een deel van dit budget vrij. We zien in het Wmo-voorspelmodel voor 2028 opnieuw een stijging in de vergrijzing. Op basis van het herhaaldelijk achterblijven bij de voorspellingen, hebben we het voorspelmodel aangepast aan de werkelijke ontwikkeling in De Wolden. We zullen per jaar bezien of dit verdere bijstelling behoeft. 671 Aanbesteding begeleiding en dagbesteding De tarieven voor Wmo begeleiding zijn afhankelijk van de OVA-indexatie (5,24%). We zullen in het jaar 2026 niet enkel indexeren, omdat we momenteel bezig zijn met een nieuwe inkoop. Voor deze nieuwe inkoop wordt er een onafhankelijk kostprijsonderzoek gedaan. De verwachting is dat er een behoorlijke stijging zal zijn van de kosten voor de producten die vallen onder Wmo begeleiding. Dat zal leiden tot een extra tariefstijging van vermoedelijk 8%. Dus in totaal meer dan 13%. Voor de kosten van Wmo dagbesteding geldt hetzelfde als voor Wmo begeleiding. 672 Jeugdzorg waar mogelijk collectief aanbieden Door het stringenter toepassen van de verordening jeugdhulp waardoor een zeer kleine groep jongeren niet verwezen wordt naar zorg, wordt een besparing gerealiseerd. De jongeren worden op andere manieren ondersteund, waardoor verwijzingen naar zorg minder vaak nodig zijn. 710 Indexatie Gezondheidszorg GGD Drenthe Voor 2026 e.v.

is rekening gehouden met een indexatie van de tarieven van GGD Drenthe. Op basis van de ontwerpbegroting 2026 van GGD Drenthe is de meerjarenbegroting van de gemeente aangepast. Voor de jaren 2026-2029 worden deze op basis van de (ontwerp) meerjarenbegroting van GGD Drenthe ook geïndexeerd. Aanvullende mutaties 410 Subsidie schoolzwemmen De gemeenteraad heeft voor het jaar 2025 en 2026 besloten om de exploitatie- en schoolzwemmensubsidie aan de openluchtbaden eenmalig te indexeren. Tijdens het opstellen van de kadernota is echter alleen de indexatie op het verhoogde aanvullende bedrag meegenomen. Om de volledige schoolzwemmensubsidie correct te indexeren met 3,2%, zijn er aanvullende incidentele middelen nodig in de begroting 2026. 610 Kostenneutrale wijziging Betreft een overheveling van gelden voor de uitvoering van de lokale inclusie agenda van programma 7 naar programma 1. Dit is per saldo een kostenneutrale wijziging. 640 Ophogen budget Stark in verband met rijksbijdrage WSW In de meicirculaire 2025 is de rijksbijdrage WSW gewijzigd. Dit betekent een stijging van de bijdrage aan Stark (volgens afspraak worden de middelen één op één doorbetaald). Deze middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering die we van het Rijk ontvangen. Per saldo is deze mutatie budgetneutraal.

640 Budgetoverheveling SWiDW Als gevolg van de opheffing van de SWiDW in 2025 moet het budget worden overgeheveld naar programma Samen Vooruit (voor de toelichting verwijzen we naar programma 4, taakveld 570). In de kadernota is aangegeven dat dit mogelijk tot een voordeel leidt. Op dit moment is dat nog niet zeker en wordt nu veiligheidshalve de verschuiving budgetneutraal verwerkt. 640 Rijksbijdrage sociale infrastructuur Het Rijk heeft via de meicirculaire 2025 extra middelen ter beschikking gesteld om extra werkplekken te kunnen faciliteren. De werkplekken zijn bedoeld voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewezen op de infrastructuur van sociale ontwikkelbedrijven voor hun ontwikkeling richting regulier werk of voor een tijdelijk vangnet. Gemeenten ontvangen structureel oplopend circa € 3.600 per plek. Voor De Wolden gaat het om € 17.000 in 2026 oplopend naar € 21.000 in 2029. Een voorstel voor besteding van deze middelen is in voorbereiding. Vooruitlopend daarop wordt de uitgaaf van deze middelen alvast begroot op dit taakveld. 660 Kosten Medisch advies gehandicaptenparkeerkaarten Op basis van realisatiecijfers van afgelopen jaren wordt de begroting bijgesteld voor de kosten Medisch advies gehandicaptenparkeerkaarten. 66

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

07 Sociaal

671 Wmo begeleiding en dagbesteding We verwachten een stijging van de kosten van Wmo-begeleiding door prijsindexatie (5,5%) en door de uitkomst van de nieuwe aanbesteding waarvan de contracten zullen ingaan op 1 januari 2026 (11,5%), in totaal 17%. De mutatiebedragen zijn het verschil tussen enerzijds de hogere prijsindexatie van 0,26% (in kadernota 5,24%) en de nieuwe aanbesteding 3,5% (in kadernota 8%). 671 Wmo huishoudelijke hulp We verwachten een stijging van de kosten van Wmo-begeleiding door prijsindexatie (5,5%). De mutatiebedragen zijn het verschil tussen deze 5,5% en de al in de kadernota opgenomen stijging van 5,24%. 710 Ketenbeleid (speerpunt) Zie de toelichting bij het speerpunt. Baten Mutaties vanuit de Kadernota 660 Maatwerkvoorziening (Eigen bijdrage) De eigen bijdrage zal aangepast worden van een abonnementstarief naar een inkomens- en vermogensafhankelijk tarief. Dit zou landelijk op 1 januari 2026 worden ingevoerd. Dit is uitgesteld en de streefdatum is nu 1 januari 2027. Voor het jaar 2026 zal dit dus niet voor verandering zorgen in de inkomsten uit de eigen bijdrage. Daarom wordt de geplande verhoging van de eigen bijdrage in 2026 ter hoogte van € 160.000 teruggedraaid.

Aanvullende mutaties 681A Geëscaleerde Zorg (beschermd wonen) In juni 2025 is besloten dat de invoering van het woonplaatsbeginsel en het daarbij behorende nieuwe verdeelmodel beschermd wonen niet ingevoerd zal worden per 1 januari 2026, maar uitgesteld wordt naar 1 januari 2027. Dit betekent dat onze gemeente ook in 2026 een voordeel zal ontvangen voor beschermd wonen vanuit centrumgemeente Assen. Enige risico dat hierbij benoemd moet worden, is dat er een kans bestaat dat het Rijk de integratie-uitkering landelijk verlaagt. We houden voor nu rekening met een voordeel van € 650.000.

Investeringen In deze begroting zijn voor dit programma geen investeringen opgenomen.

Gemeente De Wolden

08 Samen Verder

Programmabegroting 2026-2029

08 Samen Verder Het programma Samen Verder bestaat uit de beleidsonderwerpen verkeer en vervoer, openbaar vervoer en water, riolering en klimaatadaptatie. Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden Openbare ruimte Fietsnota De gemeente De Wolden werkt actief aan de uitvoering van de Fietsnota. Doel is om fietsen veiliger, aantrekkelijker en toegankelijker te maken. Diverse vrijliggende fietspaden zijn in voorbereiding of uitvoering. Ook wordt samengewerkt met Hoogeveen en Meppel aan de regionale fietsroute, met onder meer aandacht voor de oversteek bij Ossesluis. Voor 2026 is voldoende budget beschikbaar, mede dankzij provinciale bijdragen zoals de ‘Fietsagenda’ en ‘Veilig en Bereikbaar Drenthe’.

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

08 Samen Verder

Parkeerbeleid We onderzoeken de invoering van parkeernormen om toekomstige woningbouw te ondersteunen. Een parkeernorm – het aantal parkeerplaatsen per woning of bedrijfsruimte – helpt parkeeroverlast te voorkomen en zorgt voor een betere balans tussen vraag en aanbod. Openbare verlichting In 2025 is na een aanbestedingsprocedure het onderhoud van de openbare verlichting voor een periode van acht jaar belegd. De ambitie van de gemeente reikt echter verder dan het reguliere beheer en onderhoud. Wij zien openbare verlichting als een kansrijke schakel in het realiseren van bredere maatschappelijke doelen. Daarom willen we onderzoeken hoe verlichting niet alleen kan bijdragen aan sociale veiligheid, maar ook aan leefbaarheid, duurzaamheid en energietransitie. Denk daarbij aan slimme verlichting die zich aanpast aan de aanwezigheid van verkeer, maar ook aan verlichting die door middel van kleur en intensiteit de beleving van de openbare ruimte versterkt. Bij het ontwikkelen van deze visie staat de inbreng van onze inwoners en ondernemers centraal: hun ervaringen, wensen en behoeften vormen een belangrijk vertrekpunt. Wij betrekken hen actief bij dit proces, zodat de visie niet alleen toekomstgericht is, maar ook breed gedragen en herkenbaar. Om dit te realiseren werken we samen met een gespecialiseerd adviesbureau en onze onderhoudsaannemer.

Beleidsdoelen Verkeer en vervoer • Bevorderen van fietsverkeer en gebruik van (toegankelijk) openbaar vervoer (ook voor mindervaliden). • Verkeersveiligheid verbeteren samen met inwoners zodat er minder verkeersslachtoffers zijn. • Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame wegen. • De Wolden moet een aantrekkelijke vestigingsgemeente zijn voor forensen en ondernemers. Een goede infrastructuur is een randvoorwaarde voor deze ontwikkeling. Water en riolering • Invulling geven aan wettelijke taakstellingen die wij als gemeente hebben rondom afvalwater, hemelwater en grondwater. Deze drie taakstellingen kennen de volgende hoofddoelen en volgen uit ons Riolering en Waterprogramma 2023-2028 (RWP):  Het beschermen van de volksgezondheid, door contact met afvalwater te voorkomen.  Het bevorderen van de bewoonbaarheid van het stedelijk gebied, door wateroverlast en stank zo veel mogelijk te beperken.  Het beschermen en bevorderen van het milieu, doordat verontreiniging van de bodem en oppervlakte- danwel grondwater - wordt tegengegaan Klimaatbestendig • Samen met buurgemeenten, waterschap Drents Overijsselse Delta en provincie binnen de werkregio Fluvius kwetsbaarheden klimaatverandering verminderen door uitvoering te geven aan de regionale adaptatiestrategie (RAS) en het uitvoeringsprogramma (RUA). • De lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA) is vastgesteld.

Daarmee werken we in de komende periode onder andere aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte en zetten we in op een klimaatbestendige nieuwbouw. • We geven uitvoering aan de vorig jaar door uw raad vastgestelde lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA). Op basis van de uitgevoerde knelpuntenanalyse, zijn nu de locaties in beeld waar in de planperiode maatregelen getroffen zullen worden om de impact en schade van hevige neerslag en hitte te beperken.

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen is de volgende verbonden partij betrokken: - Publiek Vervoer Groningen Drenthe te Assen - taakveld 02.50.

Gemeente De Wolden

08 Samen Verder

Programmabegroting 2026-2029

Eenheid

Jaar

De Wolden Nederland Bron

Er zijn voor dit programma geen verplichte beleidsindicatoren

Speerpunten 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Reconstructie Noorderkanaalweg in De Wijk en Hooijersteeg te Koekange

Gevolgen voor de inwoners

Veilige en toegankelijke leefomgeving

Middelen (Kapitaallasten, rente en afschrijving)

2026 -

2027

€ 18.902

2028 18.866

2029 18.829

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Beide zijn klinkerwegen die zijn gefundeerd op zand. Door toenemende en groter wordende voertuigen zijn beide wegen in slechte staat. Oorzaak hiervan is dat de fundering niet gemaakt is voor de belasting die deze moet dragen. Hierdoor drijft de bestrating uit elkaar en ligt de verharding los, wat gevaarlijke situaties met zich meebrengt. Beide wegen willen wij reconstrueren door de fundering aan te passen en te verstevigen, waarna de klinkerverharding wordt teruggeplaatst. De reconstructies zijn begroot op € 363.500. Het opgenomen bedrag is inclusief 150 interne uren € 13.500. De investering wordt in 20 jaar afgeschreven. Het rentepercentage is 0,2%. Dit speerpunt is nieuw ten opzichte van de kadernota.

Beleidsdocumenten Verkeer en vervoer

• • • • • • •

Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2020-2029 Fietsnota 2021-2026 Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2012 Wegenlegger 2021 Beleidsplan Openbare verlichting 2013-2017 Gladheidbeheersingsplan 2024-2025 Beleidsnota ecologisch bermbeheer

Riolering

• Riolering en Waterprogramma De Wolden 2023-2028, vastgesteld door de raad op 22 december 2022

Klimaatbestendig

• Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) De Wolden 2023-2028, vastgesteld door de raad op 28 september 2023

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

08 Samen Verder

Exploitatie Product

Realisatie Begroting Bedragen x € 1.000

2024

2025

Begroting 2026

Meerjarenbegroting 2027

2028

2029

210 Verkeer en vervoer

3.451

3.794

3.733

3.807

3.813

3.821

250 Openbaar vervoer

2.066

2.377

1.730

1.771

1.818

1.856

5.547

6.265

5.553

5.677

5.740

5.794

-205

-90

720 Riolering

-2.766

-2.745

-2.373

-2.422

-2.480

-2.526

Baten

-2.971

-2.835

-2.463

-2.512

-2.570

-2.615

210 Verkeer en vervoer

3.246

3.704

3.643

3.717

3.724

3.731

250 Openbaar vervoer

-700

-367

-643

-652

-662

-670

2.576

3.430

3.090

3.165

3.171

3.179

720 Riolering 740 Milieubeheer Lasten 210 Verkeer en vervoer 250 Openbaar vervoer

720 Riolering 740 Milieubeheer Saldo

Omschrijving Bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel

2026

2027

2028

2029

Lasten: Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 210 Lijst onderuitputting

-188

210 Kapitaallasten (zie programma 11)

-54

-45

-80

-73

210 Kostenverdeling (zie programma 12)

720 Lagere toevoeging aan voorziening riolering

-294

-339

-358

-404

720 Verlagen toevoeging aan de voorziening riolering

-388

720 Kapitaallasten (zie programma 11)

-45

-41

-24

720 Kostenverdeling (zie programma 12)

Aanvullende mutaties 210 Kapitaallasten reconstructie Noorderkanaalweg en Hooijerweg

740 Kapitaallasten (zie programma 11)

-8

-940

-955

-992

-982

720 Verlagen opbrengst rioolheffing

388

Totaal baten

388

Saldo

-552

-567

-604

-594

Totaal lasten Baten: Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 Aanvullende mutaties

Gemeente De Wolden

08 Samen Verder

Programmabegroting 2026-2029

Toelichting op de cijfers Lasten Mutaties vanuit de Kadernota 210 Lijst onderuitputting We geven invulling aan de -in het maatregelenboek- gemelde mogelijkheid tot versobering op de beheerplannen voor wegen door de onderuitputting op deze budgetten in te boeken en deze voor 2026 niet te indexeren. Dit gaat opgeteld om € 188.299 aan onderuitputting op onderhoud wegen en verkeer. Een voorgestelde indexatie van € 73.000 nemen we niet op. Daarmee is de voorgestelde versobering van 10% bereikt. Aanvullende mutaties 210 Kapitaallasten reconstructie Noorderkanaalweg en Hooijerweg Zie voor een toelichting het speerpunt. 720 Lagere toevoeging aan voorziening riolering De actualisatie van de kosten en opbrengsten inzake riolering leiden ertoe dat per saldo de dotatie zoals is begroot kan worden verlaagd. Baten Aanvullende mutaties 720 Verlagen opbrengst rioolheffing Omdat de rioolheffing een kostendekking van 115% kent is het voorstel de tarieven te verlagen. Het effect is dat we hiermee een 100% kostendekking begroten.

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2026-2029 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Vervanging voetpaden (dateert uit begroting 2024)

2026

€ 165.000

Reconstructie Noorderkanaalweg en Hooijersteeg

2026

€ 363.500

Vervanging voetpaden (dateert uit begroting 2024)

2027

€ 165.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

2027

€ 165.000

Vervanging voetpaden (dateert uit begroting 2024)

2028

€ 165.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

2028

€ 165.000

Vervanging voetpaden (dateert uit begroting 2024)

2029

€ 165.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

2029

€ 165.000

Zie speerpunt taakveld 2.1

Taakveld 7.4 - Klimaatadaptatie

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

08 Samen Verder

Toelichting: Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP) Op 28 september 2023 is door de raad, voor de planperiode 2023-2028, de Lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA) vastgesteld. Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze begroting jaarschijf 2029 toegevoegd. Vervanging voetpaden Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze begroting jaarschijf 2029 toegevoegd. Met 'dateert uit begroting 2024' wordt bedoeld dat de besluitvorming over dit onderwerp heeft plaatsgevonden in de begroting 2024 (speerpunt 2024). Voorgenomen nieuwe investeringen riolering programmabegroting 2026-2029. Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Vervanging/afkoppelen riolering

2026

€

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2026

€

642.176

Vervanging IBA's

2026

€

105.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2026

€

100.000

Vervanging/afkoppelen riolering

2027

€

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2027

€

642.176

Vervanging IBA's

2027

€

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2027

€

100.000

Vervanging/afkoppelen riolering

2028

€

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2028

€

642.176

Vervanging IBA's

2028

€

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2028

€

100.000

Vervanging/afkoppelen riolering

2029

€

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2029

€

642.176

Vervanging IBA's

2029

€

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2029

€

100.000

Toelichting: Investeringen riolering De raad heeft op 22 december 2022 het Riolering en Water Programma De Wolden 2023-2028 vastgesteld. Om deze ambities en doelstellingen te halen, gaan we de komende jaren met verschillende activiteiten en maatregelen aan de slag. In deze begroting is jaarschijf 2029 toegevoegd.

Gemeente De Wolden

09 Cultuur

Programmabegroting 2026-2029

09 Cultuur Dit programma bestaat uit de beleidsonderwerpen cultuur, laaggeletterdheid, onderwijshuisvesting en begraafplaatsen en crematoria. Daarnaast valt de GR RUD ook onder dit programma. Programmahouder: Albert Haar Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden Cultuur Bibliotheken Vanaf 2026 krijgen gemeenten waarschijnlijk een wettelijke zorgplicht voor bibliotheken. Dit betekent dat gemeenten en provincies verantwoordelijk worden voor voldoende en goede bibliotheken. Het Rijk investeert hiervoor waarschijnlijk structureel € 3 per inwoner. Ook De Wolden investeert al structureel in het bibliotheekwerk. Deze investering is opgenomen in de meerjarenbegroting.

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

09 Cultuur

Biblionet heeft scholen gevraagd om de bijdrage aan de Bibliotheek op School (dBos) te verhogen van € 11 naar € 25 per leerling in de periode 2024 tot en met 2026. De reden is dat gemeenten tot nu toe een te groot deel van de kosten betalen. Vanaf 2027 gaat het Rijk structureel bijdragen aan dBos en Boekstart, waardoor de gemeentelijke bijdrage omlaag gaat. Toch wil Biblionet dat scholen in 2026 al meer betalen, maar scholen geven aan dat dit financieel niet haalbaar is. Daarom wil de gemeente in 2026 eenmalig € 12.000 bijdragen om te zorgen dat dBos door kan gaan. Dit wordt uit bestaande middelen gedekt. Nieuwe cultuurvisie De gemeente verwacht eind 2025 of begin 2026 een nieuwe cultuurvisie vast te stellen voor de periode 2026 tot en met 2029. In 2026 wordt een uitvoeringsprogramma gemaakt. Hierin staan concrete acties, projecten en samenwerkingen die voortkomen uit de visie. Het programma helpt om de plannen in de praktijk uit te voeren. In het uitvoeringsprogramma worden per beleidsdoel acties beschreven, met daarbij een planning, begroting en verantwoordelijkheden. Waar mogelijk sluiten deze acties aan bij bestaande programma’s, zoals op het gebied van sociaal beleid, onderwijs of toerisme. Het programma wordt opgesteld in overleg met culturele organisaties en partners, zodat we samen werken aan een sterk en samenhangend cultureel klimaat.

Naoberschapsfonds In de provinciale cultuurnota is per 2025 het Naoberschapsfonds geïntroduceerd. Dit fonds werkt op basis van 50/50 cofinanciering met gemeenten. Activiteiten als Mina Koes en het Smaakmakersfestival worden hieruit gesubsidieerd. In de begroting 2025 is de cofinanciering voor 2025 geregeld. In deze begroting doen we dat voor het jaar 2026. Hier hebben we een speerpunt voor opgenomen. Website actiefdewolden.nl Vanaf de zomer van 2025 is de website actiefdewolden.nl beschikbaar. Deze vervangt de site cultureeldewolden.nl. Op de website staat het aanbod van sport, bewegen, kunst en cultuur in De Wolden overzichtelijk bij elkaar. Denk aan sportclinics, creatieve workshops, trainingen en evenementen. De site is bedoeld voor inwoners, maar ook voor aanbieders, cultuurmakers en onderwijsprofessionals. Er staat informatie op om activiteiten te organiseren en te promoten. Het is de bedoeling dat aanbieders zelf hun aanbod op de site plaatsen. Laaggeletterdheid Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen in de samenleving, is het belangrijk dat inwoners de Nederlandse taal goed beheersen. Dat helpt mensen om meer grip te krijgen op hun leven en biedt meer kansen voor volwasseneneducatie. We blijven ons inzetten voor het terugdringen van laaggeletterdheid. Dat doen we door de Taalpunten beter zichtbaar te maken en de samenwerking op taalgebied te versterken.

Het Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid van de Arbeidsmarktregio Drenthe (AMRD) is geëvalueerd. Er wordt nu gewerkt aan een nieuw regionaal plan. Op basis daarvan maken we ook voor De Wolden een eigen meerjarenplan. Onderwijshuisvesting Voor de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan De Wolden ‘Onderwijs in verbinding’ zijn in de begroting van 2024 middelen gereserveerd. In 2025 is gestart met het project “vervangende nieuwbouw basisschool Het Echtenest”. Naar verwachting is medio 2026 de omgevingsplanprocedure afgerond en kan daarna de aanbesteding beginnen. Voor deze eerste fase is al een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. De uitbreiding van basisschool De Rozebottel hangt af van de vraag of beide scholen in Koekange samen kunnen worden gehuisvest, eventueel in combinatie met andere voorzieningen. Dat is onderzocht. De conclusie is dat gezamenlijke nieuwbouw voor de scholen en het dorpshuis financieel niet haalbaar is. Ook is er geen directe noodzaak voor samenvoeging van de scholen, volgens de schoolbesturen. Wel is afgesproken dat bij het plan voor uitbreiding van De Rozebottel wordt onderzocht of daar ook nieuwbouw voor de Prins Johan Frisoschool kan worden gerealiseerd. Als dat niet mogelijk blijkt, wordt in een toekomstig plan voor de Johan Frisoschool bekeken of op die locatie ook vervangende nieuwbouw van De Rozebottel kan komen.

Gemeente De Wolden

09 Cultuur

Programmabegroting 2026-2029

De voorbereiding voor de nieuwbouw of vernieuwing van De Wezeboom en De Klimtoren start in 2025. In 2026 zijn deze plannen volop in voorbereiding. Ook voor deze projecten zijn voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld. Begraafplaatsen In 2024 is onderzocht of het mogelijk is een natuurbegraafplaats met arboretum aan te leggen. Het vervolgonderzoek loopt tot eind 2025. Daarbij wordt ook het aangepaste begraafbeleid meegenomen. Mogelijke financiële gevolgen voor de aanleg van een natuurbegraafplaats en het nieuwe beleid worden opgenomen in het voorstel.

Beleidsdoelen Cultuur • Een stevige en bereikbare culturele basis voor alle inwoners. • Cultuur als middel inzetten om maatschappelijke doelen te bereiken. • De culturele infrastructuur verstevigen en daarmee een positieve bijdrage leveren aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente. • Toekomstbestendige lokale musea met voldoende bezoekers, vrijwilligers en een goed educatief aanbod. Laaggeletterdheid • Met het Taalpunt en de taalsamenwerking zorgen we ervoor dat laaggeletterde mensen bereikt kunnen worden en beter Nederlands leren schrijven en lezen. Hierdoor kunnen ze meedoen in de maatschappij. Onderwijshuisvesting • Er moet voldoende onderwijshuisvesting zijn om leerlingen en schoolorganisatie te kunnen huisvesten. • De schoolgebouwen moeten functioneel aansluiten op de gewenste onderwijsconcepten, ondersteunend zijn voor de ontwikkeling van kinderen en een veilige en gevarieerde leeren werkomgeving bieden. • De schoolgebouwen moeten ook duurzaam gebouwd zijn, beschikken over een gezond binnenklimaat en goed te exploiteren zijn. Dit heeft een positief effect op het gedrag, het welbevinden en het leerproces van al haar gebruikers. • Nieuwe schoolgebouwen moeten gedurende hun levensloop flexibel zijn en eenvoudig aangepast kunnen worden aan veranderend gebruik en veranderende eisen.

Begraafplaatsen • Inwoners de mogelijkheid bieden om een passende laatste rustplaats te vinden.

Informatie verbonden partijen Bij dit programma is de volgende verbonden partij betrokken: - Omgevingsdienst Drenthe (OD Drenthe, voorheen Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD)) te Assen.

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland Bron

Er zijn voor dit programma geen verplichte beleidsindicatoren

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2026-2029

09 Cultuur

Speerpunten 5.3 Cultuurpresentatie/5.4 Musea/5.6 Media Activiteit

Indexatie culturele instellingen die jaarlijks een subsidie ontvangen.

Gevolgen voor de inwoners

Met het indexeren van culturele instellingen houden we het culturele aanbod in stand.

Middelen

2026

2027

2028

2029

€ 10.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Momenteel ontvangen de culturele instellingen, exclusief Biblionet, ongeveer gezamenlijk € 280.000 subsidie. Uitgaande van een eenmalige indexatie betekent dit een extra bijdrage van € 10.000 die structureel doorwerkt. Of we in de toekomst dergelijke budgetten gaan indexeren, is afhankelijk van het nieuw vast te stellen integraal subsidiebeleid. Dit beleid heeft op z'n vroegst consequenties vanaf 2027. In afwachting van dit nieuwe beleid zetten we de ingezette lijn van indexatie van deze budgetten incidenteel door. 5.3 Cultuurpresentatie Activiteit

Cofinanciering Naoberschapsfonds.

Gevolgen voor de inwoners

Meer culturele activiteiten mogelijk maken door middel van cofinanciering van het provinciale Naoberschapsfonds.

Middelen

2026 € 33.000 -

2027

2028 -

2029 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Om gebruik te kunnen maken van de provinciale middelen uit het Naoberschapsfonds is gemeentelijke cofinanciering nodig. We nemen dit bedrag in 2026 incidenteel op in afwachting van de uitwerking in de gemeentelijke cultuurvisie. Deze wordt in 2026 verwacht. 7.5 - Begraafplaatsen Activiteit

Begraafplaatsen.

Gevolgen voor de inwoners

Goede begraafmogelijkheden in de gemeente.

Middelen

2026 pm

2027 pm

2028 pm

2029 pm

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Om relevant te blijven en verval te voorkomen, is het van groot belang dat begraafplaatsen meegaan met de tijd. Dat betekent: inspelen op veranderende wensen, culturele trends en nieuwe vormen van gedenken. Door het aanbod en het beheer hierop af te stemmen, kunnen begraafplaatsen duurzaam functioneren als plekken van betekenis. Een toekomstbestendige aanpak vraagt om efficiënt ruimtegebruik en een ondernemende houding, mét respect voor de bijzondere waarde en gevoeligheid van deze locaties. Deze aanpak leidt wellicht tot een uitzetting van middelen en daarom wordt er nu een pm-post opgenomen.

Gemeente De Wolden

09 Cultuur

Programmabegroting 2026-2029

Beleidsdocumenten Cultuur • Agenda 'Cultuur blijft belangrijk in De Wolden' • Beleidsregels subsidiëring muziek- en jeugdkoren Onderwijshuisvesting • Integraal Huisvestingsplan 2023 Begraafplaatsen en crematoria • Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen gemeente De Wolden 2011 • Uitvoeringsvoorschriften gemeentelijke begraafplaatsen • Beleidsregel ‘Begraven op particuliere gronden in de gemeente De Wolden niet toe te staan’

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16009431/1