Printversie transcript

Maar als je dan toch ziet, hoe dat hele 11averhaal eruit ziet en dan moet ik nog maar hopen dat deze raad in haar goedheid, maar vooral in haar meerderheid die algemene voorziening voor die douchestoelen en zo zou willen schrappen, maar dat moet ik dan nog maar zien, vinden wij heel 11 a gewoon onfatsoenlijk, niet goed, slecht onderbouwd en wat we al zeiden, ook helemaal niet nodig als je kijkt naar de middelen die wij daarvoor krijgen. Dus de Partij van de Arbeid zegt, niet doen. Het mag duidelijk zijn dat 11 b, de structurele taakstelling 2022... Het college denkt zelfs dat we 1,3 miljoen nodig hebben, de heer Wiechers heeft de tijd genomen om de ‘...’ aan te passen, ik volg hem daarin volledig, dus dat is misschien zelfs wel 1,1 miljoen. Nou, ook dat is weer alleen maar dom financieel aangestuurd, niet kijken naar de voordeeltjes die wij als gemeente wellicht nog krijgen. Nee, hup, gewoon de botte bijl erin, dit geld moet het opleveren. Het is onfatsoenlijk, het is onheus, moet je niet doen. De Partij van de Arbeid is tegen 11 b. Ten aanzien van 11 c, projecten in 2022 voortzetten, wij vonden dat al goede projecten en het college stelt dan ook voor om dat structureel mee te nemen. Nou, dat lijkt ons een prima idee. Ik heb mevrouw Haanstra gehoord dat ze niet voorziet dat dat niet structureel wordt.

Ik kan me ook voorstellen dat je natuurlijk altijd, ook bij structurele plannen blijft kijken of het effectief is en of het werkt. Maar u kent de Partij van de Arbeid als een fractie die al jaren geleden vroeg om over dat hele sociale domein eens te kijken of het wel effectief is en werkt. Maar goed, we zijn inmiddels wel bekend met het feit dat gemeentebelangen vaak twee jaar of langer achter dit soort feiten aanloopt. Prima, maar wat mij betreft... De voorzitter: Zullen we het even bij het onderwerp houden? De heer Turksma: Dit is het onderwerp, voorzitter. 11 d, structurele taakstelling sociaal domein 2022 en volgende jaren, daar zit natuurlijk weer een deel van diezelfde voorstellen in dus daar zijn wij ook tegen. Ik wil nog wel eventjes aangeven, want daar is dit dan onder andere in, het aanpassen van die normuren

voor huishoudelijke dienst, huishoudelijke zorg, sorry. Voorzitter, wij gaan er dus nu pas naar kijken omdat we vinden dat het te duur is. We gaan dus niet kijken naar, is het effectief en zou het wat minder kunnen vanuit de zorgbehoefte? Dat is wat mij steeds tegenvalt in de benadering van het college en dat wordt, ben ik bang, overgenomen door een groot aantal fracties. Je moet niet kijken naar wat het kost, je moet kijken, is het effectief en daar waar het minder kan, moet je het minder doen. We moeten natuurlijk opletten dat je straks geen dingen afbreekt voor iedereen, terwijl het voor een aantal van die mensen gewoon niet anders kan. Dan zegt men wel, er is maatwerk nodig maar als je de normen naar beneden haalt, dan betekent dat toch dat je voor jouw indicatie dan toch minder uren krijgt. Ik kan het niet anders zien, het geld moet ergens vandaan komen. Dus ook 11 d zijn we tegen. Zeker ook als het gaat om die algemene korting op die maatregelen uit de kaderbrief ’21, ‘24 sociaal participatiefonds, individuele inkomenstoeslag, bijzondere bijstand, noem dat hele riedeltje maar op. Daar wordt gewoon van gezegd, het kost ons 720 duizend euro, laten we er 150 duizend euro afhalen. Ach, voorzitter, waarom geen vier ton, dat kan toch ook? Ik bedoel, als je het op die manier benadert, zet je het getal wat anders neer. De laatste, 11 e, wordt dus nu opiniërend behandeld.

Dat vinden we ook passend, want ik vind het onfatsoenlijk dat je erover besluit als je daarna nog met allerlei stakeholders erover in gesprek wilt. Dan wek je toch een beetje de indruk van, het is allemaal al geregeld maar je mag er nog even een plasje over doen. Daar zijn we geen voorstander van. Leg de voorstellen neer, bespreek het en kom dan met een goed punt terug. Voorzitter, tot zo ver. Ik wilde nog even terugkomen, als dat mag, op een aantal opmerkingen van mevrouw Haanstra. Dat had ik al gelijk willen doen maar u zei, doe dat in je bijdrage. Dat doe ik dan nu. De voorzitter: U zit in uw laatste minuut. Dus een beetje tempo. De heer Turksma: Nou, dat moet kunnen, want dan kan mevrouw Haanstra gewoon niet reageren, maar daar ga ik natuurlijk niet over. U zegt, we willen dingen doen die inwoners niet direct raken. Maar de voorstellen die u straks steunt, raken inwoners wel direct. Dat vind ik zo onvoorstelbaar vreemd dan. Ik bedoel, als je normuren naar beneden gaan, als er minder instroom jeugd moet zijn, hoe je het dan ook, via welke maatlat gaat realiseren, dan betekent dat toch gewoon dat voor de helft van jeugd die deur dichtzit? Want je wilt er zwaar op bezuinigen. Ik snap dat werkelijk niet. Dan zegt u, het geld, het mag niet meer geld kosten dan dat we ervoor krijgen.

Die discussie was interessant toen we er nog geoormerkt geld voor kregen, we weten inmiddels allemaal dat dat anders ligt. Je zou dus ook kunnen zeggen, je wilt er niet meer aan uitgeven dan dat je ervoor begroot. Nou, en als dan vindt vanuit je beleid dat je begroting niet klopt, moet je je begroting oprekken. Want beleid moet voor geld gaan, dat doen we altijd. Ik ben wel blij dat u vindt dat het kindpakket moet blijven, maar wat mij betreft, daar ben ik al duidelijk over geweest, moeten we veel meer dingen gewoon handhaven. Nogmaals, deze gemeente gaat ook in 2021 glansrijk het jaar door en dan is het jammer als daarmee de mensen in het sociale minimum gewoon nog verder in de bezuinigingsstand worden gedrukt. Daar zal de Partij van de Arbeid nooit aan kunnen meewerken. De voorzitter: Dank u wel, ik ga naar mevrouw Scheper. Mevrouw Scheper-Beijering: Dank u wel, voorzitter. Laten we allereerst vaststellen dat De Wolden een ruimhartig sociaal beleid voert. Meerdere partijen in de raad hebben dit al eens benoemd. Nu ruim vijf jaar na de decentralisaties ziet De Wolden zich geconfronteerd met een structureel toegenomen zorgvraag. De afgelopen jaren zijn de kosten in het sociaal domein fors opgelopen en dit zorgde voor een financiële tegenvaller voor de gemeente. Van de verwachte besparing in de praktijk is tot op heden niets terechtgekomen.

Integendeel, net zoals andere gemeenten worstelt ook De Wolden met oplopende tekorten op de begroting van het sociaal domein. De stijging van de uitgaven zit voornamelijk in de jeugdzorg, maar ook de uitgaven van de Wmo stijgen structureel. Een tweede oorzaak voor de kostentoename in de Wmo is de invoering van het abonnementstarief. Deze maatregel heeft een aanzuigende werking doordat het de drempel verlaagt om meerdere voorzieningen tegelijk af te nemen.

Op dit soort beleidskeuzes kunnen we als gemeente weinig tot geen invloed uitoefenen. Het beleid wordt in Den Haag bepaald en de gemeente moet hem betalen. Wat de VVD betreft, moeten de uitgaven aan jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning binnen de budgettaire kaders van de gemeente worden gebracht. Als we dat niet doen dan wordt de financiële slagkracht van De Wolden steeds meer gegijzeld door het sociaal domein. Dit vormt een gevaar voor het welzijn van De Wolden als geheel. We zullen terug moeten naar evenwicht, 1,3 miljoen bezuinigen. Een grove berekening leert dat we jaarlijks 15 miljoen uitgeven aan het sociaal domein. 1,3 miljoen is 8,6 procent. Dat is een behoorlijke hap, maar geen kaalslag. Zeker niet ten opzichte van het ruimhartige pakket dat we hadden. Dan nu de herijking. De naam zegt het al, herijking. Opnieuw bepalen wat de norm is. Wat is dan die norm? Voor de VVD betekent dit dat er weer evenwicht is tussen inkomsten en uitgaven. Er gaat veel geld naar de zorg, daar is op zich niks mis mee. Echter, de bedragen zijn dusdanig dat het leidt tot grote tekorten. Onze verantwoordelijkheid als gemeente ligt breder dan alleen het sociaal domein. Immers, onze wegen en fietspaden moeten worden onderhouden. Er is geld nodig voor sport, onderwijs, welzijn, economie, et cetera. Uiteraard is het belangrijk om te blijven investeren in noodzakelijke voorzieningen.

Dat betekent als het gaat om het sociaal domein dat de uitgaven en inkomsten weer in balans moeten komen. We moeten hierin keuzes gaan maken, hoe lastig dit ook is. Dit om te voorkomen dat we op langere termijn misschien onmogelijke maatregelen moeten nemen. Met de extra bedragen die we zeer waarschijnlijk tegemoet kunnen zien, ontstaat er naar verwachting enige verlichting. Dat betekent niet dat we achterover moeten gaan leunen. We vinden het belangrijk vooral wel te focussen op efficiëntie en zinvolle inzet van middelen. Dan ga ik nu de raadsvoorstellen langs. 11 a, de invulling financiële taakstelling, hier kunnen wij ons in vinden. We willen het college wel meegeven dat als het gaat om het innemen van scootmobielen waar geen gebruik van wordt gemaakt, ook gekeken wordt naar andere hulpmiddelen. Het moge duidelijk zijn wanneer er geen gebruik wordt gemaakt van hulpmiddelen, dat deze worden ingenomen. Dan 11 b, de structurele taakstelling 1,3 miljoen. Ik begon mijn betoog hier ook mee, dat het een behoorlijke hap is maar zeker geen kaalslag. De urgentie is hoog, de kosten nemen in rap tempo toe. Deels ligt de oplossing voor dit probleem in Den Haag, maar dat wil echter niet zeggen dat wij als De Wolden niets hoeven, moeten doen. We kunnen dus niet aan de zijlijn blijven staan en dat willen we ook niet.

De taakstelling is fors, voor een groot deel kunnen wij ons hierin vinden, met name daar waar het gaat op het gebied van efficiency. Verderop zullen we inzoomen op de maatregelen die hiermee gemoeid zijn. Dan 11 c, dit gaat over voortzetting van een vijftal preventieve projecten. In het debat hebben we ook genoemd dat we geloven in dit principe, alleen wil je wel graag resultaten zien. Met andere woorden, wat levert het ons op? Wat ons betreft, mag preventie geen doel zijn om allerlei projecten op te starten. Het doel van preventie is grote dure uitgaven, trajecten te voorkomen, maar niet om het aanbod te vergroten. In die context hebben we vraagtekens bij het schoolmaatschappelijk werk 12+. Het onderwijs heeft recent veel middelen in verband met achterstand en corona ontvangen en daarnaast hebben de scholen ook zelf een schoolmaatschappelijkwerktaak. Daarin kunnen ze zelf ook de samenwerking met stichting Welzijn De Wolden zoeken. Met andere woorden, moeten we dit project wel doorzetten? Graag horen we hoe de andere fracties hierin staan. 11 d, voor ons ligt een heel maatregelenpakket. Deels hebben we die ook terug zien kunnen komen in de kaderbrief 2021, 2024. Ook tijdens de raadsbijeenkomst van 3 februari jongstleden is dit aan de orde geweest.

Wat ons is bijgebleven tijdens een van de bijeenkomsten is dat ons sociaal beleid een van de belangrijkste onderdelen is voor het vestigingsklimaat in De Wolden, gemeentebelangen noemde het ook al. Dat is onzes inziens een verkeerd signaal. Als we dan inzoomen op de te nemen maatregelen zien we dat het college wil inzetten op een meer zakelijker aanpak als het gaat om bijvoorbeeld facturatie maar ook ten aanzien van de toegang. Dat is goed, dit hebben wij ook tijdens het debat benoemd. We willen het college wel meegeven dat wij vinden dat ZZP'ers wel in staat moeten zijn hun werk voor acceptabele tarieven te kunnen uitvoeren. We hebben echter wel moeite met de 65 duizend euro bezuiniging op de meerkostenregeling. Want dit treft een groep, namelijk de chronisch zieken en gehandicapten, die we graag willen ontzien. Leven met een ziekte of handicap brengt vaak al meer kosten met zich mee. Denk aan wettelijk eigen risico zorgverzekering, et cetera. Door de meerkostenregeling te behouden voorkom je dat deze groep op extra achterstand komt te staan door de

extra kosten die ze moeten maken. Daarom hebben wij een amendement opgesteld om deze taakstelling voor 2022 te schrappen en die dienen wij bij deze in. Het dictum luidt, stelt de fractie van de VVD het volgende amendement voor, niet in te stemmen met de bezuiniging op de meerkostenregeling van 65 duizend euro voor het jaar 2022 en deze kosten te onttrekken aan de uit de nog te ontvangen gelden van het Rijk. Daarnaast, mochten er nog genoeg middelen naar De Wolden komen, daar lijkt het wel naar, willen we ook graag een heroverweging op de diverse minimaregelingen zoals sociaal participatiefonds, collectieve zorgverzekering minima, individuele inkomenstoeslag, kindpakket, et cetera. Dan raadsbesluit 11 a, dit wordt nu opiniërend. Dat had wat ons betreft niet gehoeven omdat het nog concept is. We hopen wel dat dit nu niet al te veel vertraging oplevert. Dan het concept an sich, duurzaam in balans. Dit houdt voor ons in aan de voorkant van alle sociale voorzieningen keuzes maken zodat aan de achterkant de zorg betaalbaar blijft. Niet alleen om op termijn de financiële tekorten terug te dringen, maar ook om de Wmo en jeugdzorg toekomstbestendig te maken. Belangrijk daarbij is om een cultuurverandering op het sociaal domein te realiseren. Het omschakelen van de gemeente zorgt voor naar de gemeente zorgt dat. Er wordt stevig ingezet op zelfredzaamheid en eigenverantwoordelijkheid.

Dit spreekt de VVD erg aan. De verantwoordelijkheid om voor elkaar te zorgen ligt vooral bij de gemeenschap en niet alleen bij de gemeente. De kaders en uitgangspunten die weer worden gegeven zijn helder en duidelijk geformuleerd waarbij de zorgvragen centraal staat en niet de regels of het aanbod. We zijn groot voorstander van het één gezin, één regisseur, één plan-principe. Daarbij staat veiligheid en kwaliteit centraal. Voorzitter, ik sluit af. We hebben een heel proces doorlopen om uiteindelijk te komen met hier en daar wat hobbels en over het algemeen kunnen we hier met een goed gevoel op terugkijken en hopen dat dit een eerste stap is richting een toekomstbestendig sociaal domein. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Scheper. Dan ga ik nog naar de heer Haar. De heer Haar: Voorzitter, er is al veel gezegd. Ik wil een paar algemeen inleidende opmerkingen maken en daarna per agendapunt een aantal opmerkingen. Ik begin met te citeren uit een bericht van RTV Drenthe, van 13 oktober 2020. Daarin wordt vermeld dat De Wolden de rijkste gemeente van Drenthe is wat betreft... Omdat het hoogste doorsneevermogen hier in deze gemeente aanwezig is. Dat is een mooi gegeven, voorzitter, maar het schept ook verantwoordelijkheid.

Want het verschil tussen hoge inkomens, hoge vermogens en lage inkomens, lage vermogens moet niet te groot zijn omdat dat de cohesie in de samenleving aantast. Wij praten vandaag over de sociale kant van onze samenleving. Ik realiseer mij dat het voortraject tot het behandelen van deze agendapunten, dat dat een lastig voortraject is geweest. De coronapandemie heeft ons in de voorbereiding danig parten gespeeld. Het is in verschillende bijdragen genoemd dat bijvoorbeeld de cijfers over 2020, dat die ongetwijfeld vertekend zijn door de coronaeffecten. Als ik alleen al zie dat de uitgaven in de Wmo vorig jaar, de deelnemers in de Wmo aanmerkelijk minder zijn geweest dan in de jaren daarvoor, dan wordt daarbij toch zeker aangeduid dat dat een bepaald effect is van de coronapandemie, van de coronamaatregelen. Dus 2020 is wat moeilijk om dat als ijkjaar te hanteren. Het gegeven dat over 2020 ons overschot, voor zover we nu althans weten, op de jaarrekening 1,6 miljoen is, terwijl wij verwacht hadden een tekort van 9 ton te hebben, geeft ook aan dat deze gemeente in een aantal opzichten financieel royaal in haar jasje steekt. Dat maakt het lastig om dan een herijking van het sociaal domein aan te geven op basis van financiële uitgangspunten. Want dat is het, de balans die gezocht wordt, is een financiële balans. De sociale balans, dat is het waar het D66 om gaat.

Maatregelen die genomen worden die de efficiency betreffen, die zijn altijd goed, wat de heer Turksma ook al zei. Die zouden eigenlijk al veel eerder genomen moeten zijn. Maar ik weet niet in hoeverre het corona-effect ook doorspeelt in de samenwerking en de consultatie van de Adviesraad Sociaal Domein, maar ook daar is het nodige zand in het apparaat gekomen, in het functioneren gekomen. De Adviesraad Sociaal Domein die adviseert het college voor 2021 geen bezuinigingsmaatregelen op de voorzieningen in het sociaal domein uit te voeren omdat zij niet in staat is geweest om tijdig een goed advies daarover uit te brengen. Daaruit trekt D66 de conclusie dat voor 2022, de begroting moet dit najaar nog worden vastgesteld, dat er eigenlijk een pas op de plaats het meeste gewenst is en dat een goede invulling en

uitwerking, of een uitwerkingsprogramma bij de kadernota Sociaal Domein de eerste prioriteit heeft en daarna de financiële kant van de zaak. Wat niet wil zeggen dat D66 niks wil zeggen over die financiële kant van de zaak. Daar zit een aantal punten bij die wel degelijk genoemd kunnen worden op dit moment en die ook in uitvoering kunnen komen. Als ik begin met agendapunt 11 a, de invulling van de taakstelling, dan zitten daar een heel aantal punten in waar D66 prima mee uit de voeten kan. Alleen het punt wat ook door anderen is genoemd, het algemeen gebruikelijk maken van bepaalde woonvoorzieningen, dat is iets die ook maar een besparing oplevert van tweeduizend euro, waarvan D66 zegt, dat moet je niet doen, dat treft de sociale minima in de eerste instantie. Dat vinden we zeker geen goede zaak. De structurele taakstelling, dan kom je op het financiële verhaal en dan kom je eigenlijk op het punt van dat je zou moeten zeggen van nou, wacht nog eerst eens even totdat het uitgekristalliseerd is hoe de financiën er in 2022 precies gaan uitzien, hoe het uitkomt met de 1,3 miljard die van de Rijksoverheid komt. Zeker, er zijn gemeenten die het nu al inboeken, dat kun je heel royaal doen. Je kunt denk ik ook verstandiger zijn door even af te wachten van wat het precies is, maar dat het een royale bijdrage levert, dat zal duidelijk zijn.

Ik vind het niet te verkopen, voorzitter, dat wij over 2021, dat wij daar een overschot op de begroting zouden hebben en in 2022 ernstige kortingen in het sociaal domein zouden doorvoeren, anders dan efficiencyvoordelen daarin te behalen. Dus 11 b, daar is D66 tegen om die op dit moment in deze vorm aan te nemen. 11 c ligt anders, dan zijn de maatregelen die al in gang gezet zijn en waar denk ik heel veel preventieve aspecten in zit. Ik ben het helemaal eens met de opmerking van het CDA daaromtrent, van dat je een aantal maatregelen, dat je die ook de tijd moet geven om het effect te laten sorteren. Preventieve maatregelen, ik heb het bij de algemene beschouwingen in de richting van de VVD ook al gezegd, houden een bepaald risico in. Je weet niet vooraf met zekerheid of ze het effect sorteren wat je ermee beoogt. Maar dat weet je pas wanneer je ze inzet en die inzet moet dan niet op korte termijn een effect sorteren maar op wat langere termijn. Het is goed om die termijn af te spreken, om daarvan te stellen, dat willen we na drie jaar doen of dat willen we na vier jaar doen. Maar zet ze wel vooral in, omdat ook gebleken is bijvoorbeeld met de POH Jeugd van dat zelfs op de korte termijn dat ze nu ingezet zijn, dat ze al effecten sorteren.

De voorstellen met betrekking tot de maatregelen sociaal domein, dan zit ik bij 11 d, daar zitten een aantal dingen in waar D66 zich prima in kan vinden om die wel uit te voeren. Ik ga ze niet allemaal doorlopen, want daar zit ook weer de POH Jeugd in en noem allemaal maar op. Het abonnementstarief voor de huishoudelijke hulp, ook over gesproken, ook aangegeven dat het zeer waarschijnlijk is dat in een mogelijk nieuw regeerakkoord, dat er daarin een nieuwe afspraak over gemaakt gaat worden, dat het abonnementstarief, dat dat gaat verdwijnen en dat dat dan ook een aanzienlijke besparing op zal leveren en we weer terugkomen op het oude niveau. Wat mij zeer veel deugd deed, is om te horen van Gemeentebelangen dat die veel waarde hecht dat het kindpakket blijft bestaan. D66 heeft daar in het verleden altijd voor gepleit, dat je de meest kwetsbaren in de samenleving, de kinderen in de samenleving, dat je die hoe dan ook moet ontzien en dat geldt wat D66 betreft ook de tegemoetkoming in de studiekosten. Studie en jeugd, dat zijn twee heiligdommen voor D66, voor zover wij spreken van heiligdommen, om die in elk geval te handhaven. Dan tot slot, voorzitter, de kadernota Sociaal Domein, 11 e, opiniërend besproken. De financiële aspecten die erin zitten, die onderschrijft D66, ik zou bijna zeggen, uiteraard niet. Maar de andere onderdelen, daar is D66 eigenlijk best trots op.

Want daar komt uit naar voren dat wij als gemeente De Wolden inderdaad wel degelijk een sociale gemeente zijn. Misschien dat het aspect van een sociale gemeente, dat dat nog wel wat onvoldoende naar buiten komt en misschien ligt dat wel aan het ontbreken van één onderdeel in deze kadernota en dat zou ik er graag nog aan toegevoegd willen hebben. Namelijk een communicatieparagraaf. Op welke wijze communiceer je naar buiten hoe je als gemeente ten aanzien van je onderdelen in het sociaal domein, hoe je daarmee omgaat? Ik denk dat dat heel belangrijk is, zowel naar de mensen die er gebruik van maken als naar de mensen die er geen gebruik van maken en wiens geld er wel mee omgaat, dat op een goede manier gecommuniceerd wordt wat het sociaal domein in de gemeente De Wolden inhoudt en ik pleit er dus zeer voor om aan de kadernota daar een communicatieparagraaf aan toe te voegen. Voorzitter, tot zo ver denk ik. Ik had nog wel één opmerking in de richting van de VVD omdat die zo mooi zei van, de gemeente zorgt. Ik zou willen zeggen, voorzitter, de gemeente die is niet om ervoor te zorgen, maar de gemeente is er om met de

deelnemers te zorgen. Die combinatie van samen met de deelnemers, de gebruikmakers van de zorg, bepalen op welke wijze je de zorg inricht en die vertegenwoordigers van de deelnemers in de zorg, dat zijn onze cliëntenraden, dat is de Adviesraad Sociaal Domein en die zal er als eerste ook een mening over moeten geven en dan pas vind ik dat wij definitieve standpunten in kunnen nemen met betrekking tot de toekomst. Zowel financieel maar vooral sociaal van ons sociale domein. De voorzitter: Dank u wel, meneer Haar. Ik geef het woord aan wethouder Van Dijk. De heer Van Dijk: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de herijking van het sociaal domein is al met al een langdurig maar bovenal een zeer zorgvuldig proces geweest. Een proces dat startte in juni 2019, toen de raad besloot tot een herijking van het sociaal domein in 2020. Na de vaststelling van de programmabegroting in november 2019 is in 2020 in een samenspel tussen college en gemeenteraad een plan van aanpak herijking sociaal domein opgesteld. Daarin werd als hoofddoelstelling opgenomen, ik citeer, het vaststellen van een nieuwe balans tussen aan de ene kant het handhaven van een goede invulling van onze verantwoordelijkheid voor onze kwetsbare en minder zelfredzame inwoners en aan de andere kant een verantwoorde beheersing van de uitgaven in het sociaal domein.

Een belangrijk onderdeel daarvan was het samen optrekken van gemeenteraad en college in de fase van de informatieverwerving. In die fase zou het consulteren van adviesraden, aanbieders, stichting Welzijn, inwoners, kortom, van iedereen die een rol speelt in het sociaal domein van De Wolden plaatsvinden. Voor die fase, die in april 2020 aan de orde zou zijn, was al een aantrekkelijk programma vastgesteld. Toen ging we met zijn allen in een intelligente lockdown als gevolg van het COVID-19-virus. Op 8 april 2020 is er nog een digitaal beeldoverleg geweest met de voorzitters van de adviesraden. De wethouders hebben de collegebesluiten over het gewijzigde proces herijking sociaal domein toegelicht. De voorzitters hadden onder de gegeven omstandigheden begrip voor de gewijzigde koers. Dan het vervolg. Tijdens de behandeling van de Kaderbrief in juni 2020 besluit de gemeenteraad nog geen bezuinigingen vast te stellen. Er wordt besloten toch eerst het traject te volgen waarin het maatschappelijk veld en de adviesraden aan bod komen. In september 2020 wordt een herzien plan van aanpak vastgesteld door zowel het college als de gemeenteraad.

Vanaf 8 oktober 2020 kon de draad, dat plan van aanpak, gelukkig weer actief worden opgepakt met een raadsbijeenkomst die werd gevolgd door bijeenkomsten met sociale partners en vertegenwoordigers van cliëntenraden en adviesraden, de raadsbijeenkomst met het voorliggend veld en diverse andere informatieraadsbijeenkomsten, waaronder de avond met The Alignment House en de presentatie van Peter Hiemstra van Welzijn De Wolden. Dat ging over doelgroepen en daar doen we dit per slot van rekening allemaal voor. Bij de vaststelling van de begroting 2021 en volgende jaren is door u, raad vorig jaar november besloten dat er structureel een bedrag van 1,2 miljoen euro op het sociaal domein dient te worden bezuinigd om het sociaal domein van de Wolden weer in balans te krijgen. In maart 2021 werden de Adviesraad Sociaal Domein en de cliëntenraden nog in de gelegenheid gesteld onderwerpen aan te dragen voor de kadernota en tot slot bent u op 16 juni nog in gelegenheid gesteld uw technische vragen te stellen. Hier staan we dan, aan de vooravond van een herijkt sociaal domein voor De Wolden. De afgelopen paar maanden is er ineens veel duidelijk geworden over extra middelen vanuit de Rijksoverheid ten behoeve van de jeugdzorg en het sociaal domein in het algemeen.

Uit de ‘...’ blijkt dat we voor het jaar 2021 eenmalig 430 duizend euro ontvangen ten behoeve van de ernstige tekorten in de jeugdzorg. Deze gelden krijgen we vanuit de veelgenoemde 613 miljoen euro die de Rijksoverheid voor de jeugdzorg beschikbaar heeft gesteld voor dit jaar. Rond 1 juli, volgende week dus, krijgen we nog duidelijkheid over de veelbesproken 1,3 miljard euro die verdeeld gaat worden om de grote gaten in de jeugdzorg te dichten. De verwachting is dat De Wolden daar in eerste instantie zo’n 1 miljoen euro voor zou ontvangen, maar dat is wel afhankelijk van de manier waarop er gerekend gaat worden. U heeft daar dinsdag een memo over ontvangen van het college. Dit bedrag zal vervolgens jaarlijks steeds lager worden. Uit het rapport van de commissie-Sint blijkt immers dat er voor de complexe problematiek binnen de jeugdzorg zowel op financieel als inhoudelijk vlak grote uitdagingen liggen die bij ongewijzigd beleid en wetgeving onvoldoende kunnen worden opgepakt. Een herbezinning op de

jeugdwet is dus noodzakelijk, stelt deze commissie. Er wordt daarom nadrukkelijk een inspanningsverplichting bij zowel het kabinet als bij de gemeente neergelegd, het werd net al even genoemd. Deze extra middelen, die 1,3 miljard euro, worden verstrekt onder de voorwaarde dat gemeenten dus zelf maatregelen nemen in het kader van de transformatie rondom jeugdzorg, mede gericht op beheersing van de kosten. Gemeenten hebben immers zelf ook een actieve rol in de transformatie en daarmee ook in het kunnen beperken van de uitgaven. Daar is dit proces een voorbeeld van. Feitelijk doen we dus nu al wat het Rijk ons gaat vragen in relatie tot die 1,3 miljard, herijken. Een snelle rekensom leert ons dat we ons berekende tekort van 1,3 miljoen euro niet volledig kunnen wegpoetsen met de verwachte 1 miljoen euro die we wellicht in 2022 zullen ontvangen. Voorzitter, vanavond liggen vijf stukken voor in het kader van de herijking van het sociaal domein. Het eerste stuk betreft de financiële taakstelling op het sociaal domein voor dit jaar. De taakstelling die de gemeenteraad zichzelf en het college voor de jaren 2021 en verder heeft opgelegd betekende voor het lopende jaar dat deze niet volledig bij de structureel doorwerkende maatregelen kon worden ingevuld.

Om die reden heeft de raad besloten dat voor 2021 6 ton eenmalig uit de algemene reserves moest worden gehaald en de andere zes ton uit de diverse maatregelen bekostigd zou moeten worden. Wij denken dat we een goed en evenwichtig voorstel voor dit jaar hebben samengesteld, waarbij we goed hebben geluisterd naar de door u, raad, en de sociale partners en vertegenwoordiger van cliëntenraden en adviesraden gestelde richtlijnen en uitgangspunten. Dat betekent dat we op zoek zijn gegaan naar structurele maatregelen die onze inwoners bijna niet raken en waarbij we vooral de hand in eigen boezem steken waar het het strakker inzetten en naleven van de al geldende spelregels en werkprocessen betreft. Verder zullen we onder andere facturen van zorgaanbieders nog strakker checken en zullen we vijf procent boeteclausule bij te late facturatie van deze zorgaanbieders gaan inzetten. Het tweede stuk betreft de berekening van de structurele taakstelling binnen het sociaal domein. Waar we in april 2020 nog op een berekend structureel tekort van 1,2 miljoen euro uitkwamen, is het in april van dit jaar op basis van de meest actuele cijfers berekend op gemiddeld 1,3 miljoen euro. Daarin is wel al een mogelijke investering in het voorliggend veld van 179 duizend euro voor 5 projecten meegenomen, waar u vanavond ook iets van mag vinden.

Het derde stuk behelst de zojuist door mij genoemde vijf projecten in het voorliggend veld, welk collega Mulder straks meer over zal vertellen. Dan het vierde stuk, dit betreft de structurele taakstelling in het sociaal domein voor de jaren 2022 en verder. Het is feitelijk een van de twee stukken waar het vanavond allemaal om draait. Dit stuk en het stuk waarmee we de avond in het kader van de ‘...’ mee af zullen sluiten, het concept kadernota. Zoals ik eenmaal in de inleiding al zei, is in 2020 door het college en de raad het plan van aanpak herijking sociaal domein opgesteld. Daarin werd als hoofddoelstelling opgenomen en ik herhaal hem hier nog één keer, het vaststellen van een nieuwe balans tussen aan de ene kant het handhaven van een goede invulling van onze verantwoordelijkheid voor onze kwetsbare en minder zelfredzame inwoners en aan de andere kant een verantwoorde beheersing van de uitgaven in het sociaal domein. Er zullen vanavond keuzes gemaakt moeten worden waarmee we die hoofddoelstelling in De Wolden moeten gaan realiseren. Dat is geen gemakkelijke taak en op een aantal thema’s kunnen we het ook bijna niet goed doen. Maar dat betekent niet dat we daarvoor weg moeten lopen. Het college heeft ook voor de structurele taakstelling van de 1,3 miljoen euro goed geluisterd naar de door u, raad, gestelde uitgangspunten en richtlijnen.

Maar we ontkomen er niet aan u enkele maatregelen voor te stellen die een deel van onze inwoners in directe zin zullen treffen. Dat is inherent aan het concretiseren van de taakstelling die nu voorligt. Wat ik jammer, zelfs op onderdelen onbehoorlijk vind, is dat in sommige bijdragen, ook vanavond weer, net wordt gedaan of we ons hele sociaal domein uitkleden. Dat we rigoureus aan het hakken en snijden zijn en dat we de mensen die het al zo moeilijk hebben in onze gemeente in de kou laten staan. Welnu, voorzitter, ik denk dat het tegenovergestelde waar is. De gemeente De Wolden hanteert op dit moment een zeer ruimhartig minimabeleid en een ruimhartig beleid voor wat betreft alle regelingen die we hebben. Een paar fracties refereren er ook al aan. Waar de meeste gemeenten hun regelingen toepassen vanaf 100 of 110 procent van de bijstandsnorm, is het in onze gemeente in veel gevallen 120 procent. Op dit moment is het zelfs zo en daar werd al aan gerefereerd, dat we weten en ook kunnen aantonen dat we nieuwe inwoners in onze gemeente krijgen juist omdat we het

hier zo goed geregeld hebben. Dat lijkt me niet helemaal de bedoeling. Ik zou dus graag als ze er zijn, heel graag concrete voorbeelden willen horen waaruit blijkt dat we inwoners in de steek laten of dat mensen in onze gemeente tussen de wal en het schip vallen. Ik ga graag met ze in gesprek. Want wat wij willen, is een toekomstbestendig sociaal domein, zowel inhoudelijk als financieel, voor onze kwetsbare en minder zelfredzame inwoners. Dat is en ook dat heb ik al eerder gezegd, geen makkelijke taak maar wel een noodzakelijke. Maar als ik dan in het kader van ons minimabeleid en de bijzondere bijstand nog even refereer aan een presentatie die op 3 februari aan u, raad, is gepresenteerd, waaruit bijvoorbeeld blijkt dat het aantal bijstandscliënten in De Wolden slechtst 20,2 per 1000 inwoners bedraagt, terwijl dat getal in Drenthe op het dubbele, 39,7 uitkomt en landelijk zelfs op 46, dan mag u, raad, ervan uitgaan dat we deze mensen scherp voor de bril hebben en hen helpen en ondersteunen waar nodig en mogelijk. Uit diezelfde presentatie bleek overigens ook dat het aantal inwoners dat gebruik maakt van een Wmo-voorziening in de jaren 2019 en 2020 hard is gestegen en dat dit werd veroorzaakt door de invoering van het abonnementstarief in de Wmo. Gemeentebelangen en de VVD refereerden hier ook al aan, meen ik. Misschien herinnert u zich nog dat mooie plaatje.

22,3 procent van onze huishoudens betreft welvarende ouderen. Dus een groot deel van de mensen die in onze gemeente gebruik maken van Wmo-voorzieningen kan dit makkelijk zelf betalen. Waar blijven we dan nog met die ondersteuning van onze kwetsbare en minder zelfredzame inwoners? Het laatste en vijfde stuk betreft de kaders voor het gewenste en noodzakelijke toekomstbestendige sociaal domein in onze gemeente, zowel inhoudelijk als financieel gezien. De door het college geschetste kaders zijn opgesteld op basis van alle bijeenkomsten zoals we die in onze gemeente en hier in het gemeentehuis met onze ketenpartners, de adviesraden en alle andere betrokken partijen uit het sociaal domein hebben gehad. Ik geloof er heilig in dat we op basis van deze kaders dat toekomstbestendige sociaal domein vorm kunnen geven als een mooi en concreet uitvoeringsplan. Voorzitter, ik kom aan het eind van mijn betoog en ik denk dat ik de meeste vragen en opmerkingen vanuit de raad al in dit betoog hebben kunnen beantwoorden of pareren. Ik zal even kijken of ik nog... Ik heb een paar keer gehoord van jongens, we krijgen zoveel geld binnen, maar we moeten ons niet rijk rekenen, want we weten nog niet precies wat we binnenkrijgen. Ik heb het ook in dat memo al heel duidelijk gesteld. Het hangt af van de rekenmethode.

Natuurlijk, we verwachten allemaal dat er een miljoen binnenkomt en dat we geld misschien gaan overhouden, wie zal het zeggen? Maar we moeten ons niet nu al rijk gaan rekenen en zo zijn we ook niet gewend te begroten. Verder zijn er vooral heel veel statements, noem ik ze maar even, gemaakt door de fracties, gewoon daar waar ze voor staan, heel mooi. De voorzitter: Misschien kunt u nog even op de amendementen ingaan. De heer Van Dijk: O ja, die heb ik even hier genoteerd. Het amendement over de eenvoudige woonvoorzieningen wel voor minima blijven vergoeden, dat vind ik een hele sympathieke. Ik vraag me alleen af of dat juridisch haalbaar is in alle eerlijkheid, omdat je dan dus gaat werken met een inkomenstoets, inkomensnorm en ik weet niet of dat kan en mag. Maar ik vind hem wel heel sympathiek. Maar ik vraag even mij af hoe dat zit met de praktische haalbaarheid. Amendement van het CDA, het meenemen van de meerkostenregeling en herijken van de minimaregelingen vind ik prima, kan ik prima mee leven. Het amendement van de VVD, het schrappen van die 65 duizend euro. Die zou ik af willen raden, eerlijk gezegd. Want we weten, wat ik net al zei, niet precies wat er nog aan Rijksmiddelen binnenkomt. Dus je kunt wel denken van nou, dan gaan we dat dekken uit wat er nog binnenkomt, we weten niet wat er binnenkomt.

Natuurlijk verwachten allemaal dat er een hoop geld binnenkomt, maar we weten het niet. Dus om die reden zou ik hem af willen raden. De voorzitter: Maar dan toch even voor de duidelijkheid, want ik begrijp dat u het amendement van het CDA over wilt nemen, maar die zegt in feite hetzelfde. Alleen de VVD geeft er vervolgens nog een dekking aan. De heer Van Dijk: Nee, er zit nog verschil in, wat mij betreft. Want CDA die zegt, neem het mee met het

herijken van het minimabeleid... De voorzitter: Ja, maar er staat nog een zin achteraan, in het amendement van de CDA. Namelijk... De heer Van Dijk: Ik heb ze hier niet voor me, sorry voorzitter. De voorzitter: Op dit moment de maatregel niet door te voeren en dat is hetzelfde wat de VVD zegt en die geeft vervolgens ook nog een dekking aan. De heer Van Dijk: Dan scharen we die over één kam en dan kan ik mij daarin vinden, voorzitter. De voorzitter: U ondersteunt beide amendementen, begrijp ik? De heer Van Dijk: Beide amendementen in dat geval. De voorzitter: Ik ga naar wethouder Mulder. Mevrouw Mulder: Dank u wel, voorzitter. Er is hier wat verwarring, want wij hebben vanuit het college de amendementen niet ontvangen, dus dan is het wat lastig om het even goed ‘...’ te checken. De voorzitter: Dat is heel lastig, dat snap ik. Dan moeten we even zorgen dat u de amendementen hebt. Mevrouw Mulder: Dat zou prettig zijn inderdaad, dat maakt ons werk iets gemakkelijker. De voorzitter: Ze zijn gisteravond rondgestuurd, ik dacht ook aan het college. Maar misschien is daar iets misgegaan. Daar zullen we nog even naar kijken. Wethouder Mulder heeft het woord. Mevrouw Mulder: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt het Wolderse transformatiepakket sociaal domein. Wat mij betreft is dat ook meteen het door het Rijk gevraagde inspanningsverplichting voor wat betreft de jeugdhulp.

Ik wil, net als mijn collega Egbert van Dijk, benadrukken dat we De Wolden niet het kind met het badwater weggooien, maar dat er echt een afgewogen keuze is gemaakt van maatregelen waarvan wij en daarmee bedoel ik ook de Afdeling Sociaal Domein en het college geloven dat we duurzaam in balans kunnen komen. Onze Afdeling Sociaal Domein, ik heb er vorige week ook naar gerefereerd, heeft echt heel erg hard gewerkt aan dit maatregelenpakket. Het was echt... De cijfers gingen alle kanten op en het was continu laveren tussen de verschillende mogelijkheden. We leggen hier dus een afgewogen pakket met maatregelen voor. Ik wilde nog even aanhalen dat de projectleider die gaat over dit herijkingspakket inmiddels al bijna aan zijn pensioen toe is, dus ik ben ook heel blij dat de heer ‘...’ ook nog meemaakt we dat dit pakket hier in ons midden behandelen. Ik kreeg ook al door vanuit de afdeling dat ze ook al blij zijn met de toch ook veel gehoorde steun voor wat betreft de maatregelen. Dus ook voor onze ambtenaars is het ook fijn om dat vanuit jullie ook terug te mogen horen. Het is daarnaast ook nadrukkelijk op basis van de stem van het sociale veld tot stand gekomen.

Dat geldt overigens ook voor de kadernota, want het is niet alleen dat die achteraf in de inspraak komt, maar we hebben juist heel erg opgehaald uit die verschillende avonden die we vanaf oktober gehad hebben en juist op basis van wat we daar hebben binnengekregen is ook die kadernota tot stand gekomen. Dus dat wil ik nog wel benadrukken en daar zat ook de Adviesraad Sociaal Domein en ook de cliëntenraden waren daar nadrukkelijk bij vertegenwoordigd. De maatregelen zijn ook niet met een rekenmachine tot stand gekomen maar vanuit het inzetten van de juiste en redelijke zorg voor onze inwoners. Dat is ook echt met het hart, want onze mensen vanuit de ambtelijke organisatie zitten ook met deze mensen gewoon om tafel, komen bij het thuis die dus gaan echt uit van het goede van de mensen die ze tegenover hen hebben zitten. Op dit moment is er sprake van een disbalans in het jeugddomein, of ik spreek eigenlijk nog liever van het gezinsdomein. Want het gaat in de eerste instantie om het veilig en gezond opgroeien van onze jeugd, maar zeker ook om ondersteuning aan

de ouders. Ik moet ook een winstwaarschuwing afgeven want de oplopende kosten gaan nog door. We zien ook voor dit jaar wederom een toename van het aantal jeugdigen en ouders die een beroep doen op de jeugdzorg en dus ook wederom oplopende kosten dit jaar. Nu is er ook sprake van een zeer afwijkend COVID-jaar, dat een behoorlijke impact op onze jongeren heeft gehad. Dat maakt monitoren en begroten flink lastig en ik hoorde diversen van jullie daarop ingaan. Dus het is geen handig ijkjaar, inderdaad. In die zin vind ik het wel weer handig dat wij over twee jaren de berekening hebben gemaakt en daar zat dus niet zo heel veel verschil in, maar je ziet echt wel, jullie hebben de tabellen ook kunnen zien, dat er best wel verschuiving zit in die kosten, of tussen de verschillende tabelletjes. De verwachte extra middelen voor jeugd, gezinszaken brengen nieuw evenwicht. Dat zien wij als college uiteraard ook wel. Maar ik zie voor De Wolden extra... Nou, we raden nu even voor het gemak 1 miljoen in 2022, vooral ook als een bevestiging dat we een tekort hebben en dat het bedrag dat nota bene door arbitrage toegekend moest worden en dat geeft ook eigenlijk al heel wat weer, denkt dus de tekorten en ook niet veel meer dan dat. Wel kopen we er tijd mee om in ieder geval in 2022 de maatregelen die voorliggen, bijvoorbeeld het voorstel 11 c en 11 d, te laten gedijen.

Daarnaast zullen we als gemeente echt moeten inzetten op meer partnerschap te moeten aangaan met onze zorgaanbieders, ook met onze verwijzers vanuit de gecertificeerde instellingen, de medisch specialisten en zeker ook de huisartsen, maar ook het onderwijs en ook uiteraard de Adviesraad Sociaal Domein, zodat we een keten aan zorgverlening gaan vormen in plaats van dat er allemaal nog verschillende loketten blijven. Wij maken al wel die transformatie, zitten we volop in maar het kan absoluut nog beter. Voor wat betreft communicatie, heel terecht punt van de heer Haar, is ook aan de orde gekomen bij die avonden met het sociale veld en daar is ook het initiatief genomen door stichting Welzijn om ook een sociale kaart op te stellen zodat het in ieder geval ook al duidelijker wordt, wat hebben we allemaal in De Wolden en wie mogen waar gebruik van maken en waartoe dienen al deze partijen? Maar het kan inderdaad nog beter, dus dat is zeker een opmerking die we ook terug gaan leggen en waar we in de definitieve kadernota over het balans in het sociaal domein mee terugkomen. Voorzitter, ik had geen moties of amendementen en ik weet niet of ik alle vragen zo voldoende beantwoord heb, maar ik hou het even bij deze bijdrage. De voorzitter: Dat gaan we even checken.

Tweede termijn, is er behoefte aan een tweede termijn? Ik zie meneer Wiechers, mevrouw Brouwer, meneer Turksma en mevrouw Scheper. Ik begin bij mevrouw Scheper deze keer. Mevrouw Scheper-Beijering: Voorzitter, ik heb eigenlijk eerst wel even behoefte aan een schorsing om het even kort over de amendementen te hebben. De voorzitter: Eerst, voordat u de tweede termijn in gaat, zegt u? Mevrouw Scheper-Beijering: Dan kunnen we dat gelijk meenemen. De voorzitter: Dat wordt gedeeld? Ja. Dan schorsen wij... Hoeveel tijd hebt u nodig? Uiterlijk tien minuten. Dan zeg ik vijf minuut, want de ervaring leert dat u dan na tien minuten terug bent. Dan schors ik de vergadering vijf minuten. Alle afspraken zijn gemaakt? Dan gaan we verder en geef ik het woord aan mevrouw Scheper. Mevrouw Scheper-Beijering: Dank u wel, voorzitter. Even de boel nog opstarten. Ik beperk me in de tweede termijn tot de amendementen en daarbij wil ik wel... De heer Wiechers: Voorzitter, mag ik dan even interrumperen? De voorzitter: Ja, gaat uw gang. De heer Wiechers: Het amendement van de CDA, D66, Partij van de Arbeid en ChristenUnie wordt iets

veranderd. De toelichting, de minima mogen op geen enkele manier de dupe worden van bezuinigingen in het sociaal domein. Die regel vervalt. Dus er blijft alleen het besluit staan. De voorzitter: Ik hoor het direct graag nog een keer. Want de griffier fluistert mij in dat ze het zo snel niet kan volgen. Kunt u het nog even een keertje... De heer Wiechers: Dan noem ik het nog een keer. Er staat namelijk, stellen de fracties van het CDA, ChristenUnie, D66 en Partij van de Arbeid het volgende amendement voor. Bij punt één, eenvoudige voorzieningen niet meer vergoeden, te laten vervallen in deze voorzieningen, voor de minima wel te blijven vergoeden. Einde amendement. De voorzitter: En dan maken we er ook woonvoorzieningen van denk ik, hè? Want dat is wat in de tekst staat. De heer Wiechers: Ja. De voorzitter: Goed, dan kunt u meteen reageren op dit amendement. Mevrouw Scheper heeft het woord. Mevrouw Scheper-Beijering: Ja, dat wilde ik ook doen. Nou, de wethouder die gaf aan of het juridisch haalbaar is, ik neem aan dat daar nu overleg over is geweest en wat dat betreft kunnen wij dit amendement steunen.

Ons eigen amendement trekken wij in en daarvoor in de plaats komt een gezamenlijke met het CDA en even zien, daar komt het dictum, naar luidt dan, de meerkostenregeling mee te nemen in de herijking van de minimaregelingen en op dit moment de 65 duizend voor 2022 niet beschikbaar te stellen en deze kosten komen dan uit de nog te ontvangen gelden. Maar hij staat in iBabs. De heer Van Dijk: Voorzitter, mag ik nog heel even hierop reageren? Want... De voorzitter: U krijgt ook nog een tweede termijn. De heer Van Dijk: Dat weet ik. Maar voordat nou andere fracties ook gaan reageren, zoals mevrouw Scheper, want ik heb inderdaad navraag gedaan over de haalbaarheid van het amendement van de CDA, D66, Partij van de Arbeid en de ChristenUnie en er wordt inderdaad gesteld dat binnen de Wmo kun je geen... Ik zal even letterlijk citeren... De voorzitter: Nu gaan we even dingen door elkaar halen, ik denk dat dat niet de bedoeling is. De heer Van Dijk: Nou, dat weet ik niet. De voorzitter: Jawel, de wethouder krijgt straks zijn tweede termijn, dan kan hij hier nog een keer op ingaan. Ik stel voor dat mevrouw Scheper nu even haar verhaal afmaakt. Mevrouw Scheper-Beijering: Nou, volgens mij was ik klaar.

Wij hebben een nieuw amendement samen met het CDA en die staat op iBabs en die is samengevoegd en daar luidt dan dat we die 65 duizend niet beschikbaar stellen voor 2022 en, even zien, en de kosten te onttrekken uit de nog te ontvangen gelden en de CDA had daarbij staan om de meerkostenregeling mee te nemen in de integrale afweging voor het minimabeleid. Mevrouw Haanstra: Mag ik daar nu een vraag over stellen, of... De voorzitter: Ja. Mevrouw Haanstra: Want ik probeer het even nu te begrijpen. Wij hebben het amendement van de VVD

gelezen dat we zeggen van, die meerkostenregeling, daar kunnen we niet achter staan, zoals die taakstelling daar staat. Dus die gaan we eruit halen en dat doen we dan voor 2022 en nou, dan gaan we er even nu dan van uit dat dat geld gedicht wordt, wat er dan nog aankomt. Dan is het naar mijn idee een besluit wat je dan nu gewoon dat je dat gaat doen. Maar ik heb het amendement van het CDA juist gelezen dat dat dus meegenomen wordt in die heroverweging van de minimaregelingen en zo. Maar dan denk ik, maar wanneer is dan dat besluit? Ik heb het idee dat dat dan weer op de langere baan geschoven wordt, is mijn idee. Maar... De voorzitter: Misschien kan mevrouw Brouwer dan direct... Kijk, dat amendement is er niet meer en het eerste amendement van VVD is er ook niet meer. Er is nu een nieuw amendement voor in de plaats gekomen. Ik weet nu of u allemaal die tekst voor u heeft. Nee, want dat lijkt me wel handig, want dan praten we allemaal over hetzelfde. Maar in feite zijn de amendementen van het CDA en VVD ingetrokken en vervangen door een nieuw, gezamenlijk amendement van deze twee fracties. Mevrouw Scheper-Beijering: Ik wil daar nog wel even op reageren, volgens mij zijn het gewoon twee dingen. Dat is ten eerste de meerkostenregeling mee te nemen in de herijking voor de minimaregeling. CDA stelde toen ook op dit moment de maatregel niet door te voeren.

Nou, dat hebben wij ook gezegd, om die bezuiniging niet in te stemmen en dan de gelden voor 2022, die gelden te onttrekken uit de nog te ontvangen gelden van het Rijk. Maar daarnaast komt sowieso nog en dat stond ook in die maatregelen, dat er nog een herijking komt voor de minimaregelingen en om daar dan de meerkostenregeling ook in mee te nemen, want die staat er niet in en die minimaregeling, die herijking en die kosten voor volgend jaar, of voor 2022 niet door te voeren. Daar zit dan nu een dekking bij voor de nog te ontvangen gelden. De heer Turksma: Voorzitter? De voorzitter: Meneer Turksma. De heer Turksma: Ik ben nogal ouderwets. Wij kregen vroeger, zeker tijdens de vergadering, dit soort moties en amendementen nog even papier uitgegeven. Daar heb ik toch wel behoefte aan, want ik kan op dit gekke ding niks op vinden en de mail die ik er gisteren voor kreeg, daar zitten maar twee bijlages bij en die van Gemeentebelangen kon ik daar ook niet van openen. Dat zal toch Gemeentebelangen niet willen en ik ook niet. Dus ik mis gewoon een aantal van deze amendementen en moties die wel in stemming komen straks. Dus graag even op papier. De voorzitter: Ik kijk even naar de griffier, of dat mogelijk is. Ik zie de griffier knikken, dus dat is mogelijk. Dus voordat wij tot de stemming overgaan hebt u het voor zich liggen.

Voor degenen die zichzelf voldoende digitaal vaardig achten die kunnen het intussen opzoeken in iBabs. De heer Wiechers: Voorzitter, hij staat er nog niet op. Nee, de twee oude staan er nog op. De heer De Wit: Hij staat erop, even op het verversenknopje drukken. De heer Wiechers: Ik heb hem ververst. De voorzitter: Dit is heerlijk, nu ontstaat de chaos. Degenen die hem tevoorschijn weet te toveren, die heeft hem alvast en voor alle anderen wordt hij uitgeprint en dan hebt u hem straks ook voor u liggen zodat voor de stemming helemaal duidelijk is waarover gestemd gaat worden. Mevrouw Scheper was klaar met haar verhaal, ik ga naar meneer Turksma. De heer Turksma: Voorzitter, dank u wel. Wethouder Mulder zei, we zijn echt wel bezig om zo voorzichtig mogelijk die aanpassing in het sociaal domein door te voeren. Daar twijfel ik ook geen moment aan, want

zo ken ik wethouder Mulder ook. Maar dat wil niet zeggen dat we toch op een aantal punten gewoon verschil van mening hebben. Het is toch echt portemonneewerk als je instroom en doorstroom van jeugdwerk naar Wet langdurige zorg inboekt voor bij elkaar honderdduizend euro en je geeft op geen enkele manier aan hoe je dat gaat bereiken en wat daar dan de effecten van zijn. Want natuurlijk, als het alleen maar efficiencymaatregelen waren geweest als sneller declareren of boetes uitdelen aan zorgverleners of zien dat er middelen niet werden gebruikt, of scootmobielen en die halen we in, dan had ik er ook gewoon volmondig voor kunnen stemmen. Want dan weet je inderdaad dat je maatregelen doorvoert die niet de kern van het sociale beleid raken. Dus in die zin vind ik het jammer en het is ook jammer dat op dat punt daar onvoldoende toelichting is geweest. Dat geldt ook voor die normtijden huishoudelijke hulp, we weten allemaal dat we daar weinig aan konden doen in het verleden, maar als je dan toch die hele norm gaat verlagen, dan heeft dat toch effect op wat er gebeurt bij mensen thuis. Daar lees ik dan niks over, maar ik lees wel wat dat gaat opleveren.

Dat is volgens mij portemonnee, dat is rekenmachinewerk en dat is niet met dat hard nadenken van, wat is hier aan de hand? Dat geldt natuurlijk ook voor die maatregelen uit de Kaderbrief, dat men gewoon zegt van nou, goed, daar pakken we gewoon 150 duizend euro op. Dan is het fijn dat binnen deze raad op onderdelen daar reparaties op plaats vinden, maar het zijn hele kleine pleisters op hele grote maatregelen. Dus dat vind ik jammer. Dan even ingaan op motie en amendementen, voor zover ik die dus nog niet echt op papier heb, maar ik heb redelijk meegekeken. Nou, die we mede indienen met ChristenUnie, daar zijn we uiteraard voor. Ik vind het aanpassen van die meerkostenregeling nogmaals, dat is één zo’n speldenprikje waarvan ik in ieder geval vind dat dat prima is. Ik was even kwijt, maar ik meen dat de fractie van Gemeentebelangen iets wilde doen in het kindpakket. Nou, uiteraard heeft dat ook onze steun, maar ik zou zeggen, ik had het liefst gehad dat het hele... Kijk eens, wat geweldig. Het hele verhaal werd meegenomen. Maar goed, dat moeten we dan maar volgend jaar doen als blijft dat we er aan het einde van dit jaar toch allemaal weer als gemeente zo ontzettend financieel goed uitspringen dat we dat moeten repareren. Dat is dan jammer, maar daar werken we dan ook weer graag aan mee. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Brouwer heeft het woord.

Mevrouw Brouwer-Dekker: Voorzitter, dank u wel. Wij hadden in onze eerste termijn een aantal vragen gesteld en het college is daar toch niet zo veel op ingegaan bij de beantwoording daarvan. Dus ik heb nog een aantal vragen staan, van wat gebeurt er bijvoorbeeld met het overblijvende deel van de vier ton die dit jaar wordt ontvangen? Daar gaat een deel van naar dekking van maatregelen, maar een deel blijft er over. Mijn vraag was, gaat deze bijvoorbeeld naar de reserve sociaal domein? Bij voorstel b hadden we nog de vraag gesteld van, hoe betrouwbaar zijn de cijfers van 2020, om daar die meerjarentaakstelling op te baseren? Dus het ijkjaar, is dat het goede jaar? Zou ik graag wat meer over horen. Verder hebben we gevraagd bij de nieuwe projecten of het college over twee jaar bijvoorbeeld met de evaluatie kan komen van die vijf genoemde projecten. Wat heeft het gekost, wat leverde het op? Maar ook niet alleen financieel gezien, maar ook, wat heeft het opgeleverd voor het welzijn van onze inwoners? Bij voorstel d hadden we nog de vraag staan van de stichting OCO, kan het college inzicht geven welke besparing de inzet van OCO geeft, hoe ervaren de inwoners de OCO, dat we eigenlijk wel een evaluatie willen zien van de stichting.

Dan kom ik toch bij de herijking van het minimabeleid, daar heb ik de vraag nog staan van, op welke wijze wordt de raad meegenomen bij de herijking van het minimabeleid? Ik begrijp dat er heel veel stakeholders worden meegenomen en adviesraden worden meegenomen, cliëntenraden. Maar ik heb nog de vraag gesteld van, hoe worden wij als raad meegenomen en ik zou ook graag de reactie van het college zien over de armoedeval, hoe die meegenomen gaat worden in het herijken van het minimabeleid. Dan hadden we een aantal suggesties voor de kadernota, bijvoorbeeld dat De Wolden een regenbooggemeente is, dat inclusiebeleid dat zien we toch niet voldoende terug in de kadernota. Misschien kan daar nog even een reactie op komen en misschien wil de wethouder ook nog iets zeggen over het traject, de planning van de kadernota, het spoorboekje.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Ik ga naar mevrouw Haanstra, tweede termijn. Mevrouw Haanstra: Dank u wel, voorzitter. Ik ga eerst even in op de amendementen, er zijn er inmiddels twee totaal. Nou, het vernieuwde amendement CDA, VVD daar kunnen we mee instemmen. Dat hadden we ook al eerder gezegd. Als dat samengevoegd wordt, dat is nog steeds dezelfde essentie naar ons idee, dus dat is akkoord. Het amendement over de taakstelling van die voorstelling maatregelen Wmo van het CDA, D66, PvdA, ChristenUnie, die kunnen we wel steunen maar dan willen we... O nee, dat had u al gezegd hè, meneer Wiechers, dat de toelichting eruit ging. Dus als dat inderdaad zo is, dan steunen we dit amendement. Dan rest mij te zeggen dat Gemeentebelangen kan instemmen met alle voorstellen zoals ze er liggen, behoudens dan dus de twee amendementen. Ik wou nogmaals een keer zeggen, mocht er structureel geld vanuit het Rijk voor het sociaal domein beschikbaar komen, dat we dan de eerste fractie zijn om een heroverweging van de herijking bespreekbaar te maken. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Haar heeft het woord. De heer Haar: Voorzitter, ik heb in de tweede termijn niet zo heel veel toe te voegen. Het amendement van het CDA en VVD dat ondersteun ik en het andere amendement is door D66 mede ingediend, dat ondersteun ik ook.

Ik blijf het jammer vinden dat het voorstel om een pas op de plaats te maken in 2022, dat dat niet genomen wordt conform eigenlijk het advies van de adviesraad en eerst een... Ik zal hem er even bij pakken. De kadernota en het uitvoeringsprogramma daarbij, om dat eerst te gaan ontwikkelen en dat leidt er ook toe dat ik agendapunt 11 a niet ondersteun, agendapunt 11 b ook niet, agendapunt c wel en agendapunt 11 d ook niet en 11 e opiniërend besproken, prima. Daar wou ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel, meneer Haar. Dan ga ik naar meneer Wiechers. De heer Wiechers: Dank u wel, voorzitter. Ik vond dat de heer Haar het zo sprekend zei, zijn bijdrage. We moeten voor een sociale balans gaan en niet voor een financiële balans. Daar moet gewoon naar streven, maar het moet niet het doel zijn, het doel is dat er een sociale balans is en alle maatregelen in het sociale domein zijn meestal openeinderegelingen. Daar moeten we ons goed van bewust zijn en ook goed van bewust blijven. De antwoord van de wethouder Van Dijk over de Wmo huishoudelijke zorg heeft me even getriggerd. Want daar sprak duidelijk ergernis uit over dat mensen met een hoog inkomen er gebruik van maken. Dan denk ik, gemeente De Wolden, volg gewoon de gemeentes in Nederland die nu al besluiten om een inkomensafhankelijke bijdrage in te voeren. Maar er alvast plannen voor, het wordt geheid afgeschaft.

Laten wij als een van de eerste gemeentes zijn in Nederland die dat gewoon gaat doen. Dus ik verwacht daar eigenlijk een voorstel van. En dan nog even over... Ik kan het niet laten, over de financiën, over die 1,3 miljoen, daar blijf ik het niet mee eens. Het is gewoon geen goede rekensom. Er wordt voor 2021 1,6 miljoen gepland en die wordt meegenomen in het gemiddelde over de komende jaren. Dat is onterecht, dus het lopende jaar, 1,6 miljoen hoort er niet bij te zijn. Dan even over het amendement van CDA, VVD. Dat ondersteunen wij, eigen amendement natuurlijk ook en ik volg precies de heer Haar. A, c, d zijn we tegen. B en e, b zijn we voor en e is natuurlijk gewoon opiniërend geweest. Dank u. De voorzitter: Ik weet niet of u... B is de enige ‘...’. De heer Wiechers: Dan vergis ik me, b ben ik het... Even kijken. Nou moet ik eventjes de zaken op een rij hebben. Daar ben ik tegen. Het is a en b tegen, c voor en d tegen, zo is het. Mijn excuses. De voorzitter: We zijn er weer, het is ook ingewikkeld. Ik geef het woord aan wethouder Van Dijk. De heer Van Dijk: Dank u wel, voorzitter. Ik denk voordat alle fracties gaan reageren op die motie, wil ik het even corrigeren. Maar terecht, ik doe dat gewoon nu in deze termijn. Ik heb de inhoudelijke reactie gehad vanuit de ambtelijke organisatie dat het inderdaad niet mogelijk is een inkomenstoets los te laten

binnen de Wmo. Daar is namelijk de eigen bijdrage voor en dat betekent dat je niet kunt zeggen dat bijvoorbeeld de... Hij stond hier. Dat is hem, sorry, hij ligt hier. Eenvoudige voorzieningen niet meer te vergoeden, te laten vallen en deze voorzieningen voor de minima wel te blijven vergoeden. Dat kan dus niet, je kunt niet alleen voor de minima dat blijven vergoeden, dat is juridisch niet mogelijk. Dus ik zit daar een beetje mee in mijn maag, ik wil dat met alle liefde uitzoeken maar als het juridisch niet kan, dan is het een hele lastige. Mevrouw Brouwer-Dekker: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Brouwer? Mevrouw Brouwer-Dekker: Is er ook geen mogelijkheid bijvoorbeeld om dan deze voorziening onder te brengen in de bijzondere bijstand? De voorzitter: Meneer Van Dijk. De heer Van Dijk: Wellicht, maar dat is niet zoals het hier staat natuurlijk. Dat zou ik dan moeten onderzoeken. Ik heb geen idee, ik kan er nu geen antwoord op geven. Ik weet alleen dat er dus geen inkomenstoets mag worden losgelaten hierop. De heer Wiechers: Voorzitter? De voorzitter: Meneer Wiechers. De heer Wiechers: Kunnen we dan misschien de wethouder verzoeken om dit verder uit te zoeken en het amendement aan te houden? Misschien is dat een oplossing. De voorzitter: Ik denk dat dat verstandig is, om hem even te laten liggen, de wethouder te vragen dat op korte termijn uit te zoeken.

We hebben over twee weken weer een raadsvergadering, we moeten toch nog over een andere motie stemmen waar de stemmen staakten dus dan zouden we dan ook dit punt mee kunnen nemen. Wethouder Van Dijk, gaat u verder. De heer Van Dijk: Dank u wel, voorzitter. Dan even nog een aantal vragen die blijkbaar zijn blijven liggen, terecht hoor, van het CDA. Wat gebeurt er dan met het overblijvende deel van die vier ton? Nou, die middelen zijn beschikbaar voor het sociaal domein en een deel daarvan gebruiken we hiervoor, dus de rest blijft beschikbaar voor het sociaal domein, laat dat heel duidelijk zijn. Is het jaar 2020 nou wel het goede jaar om te gebruiken om te ijken? Ja, want dit jaar is geschoond van alle incidentele effecten, dus ook van de coronaeffecten, daar is het jaar van geschoond. Projecten evalueren, ja uiteraard. Dat is door meerdere fracties gevraagd, zowel voor de vijf onderwerpen waar collega Mulder het over heeft maar ook andere zaken. Evaluaties moeten we altijd doen, OCO die komt zelfs al in dit najaar, geloof ik. U vraagt, wordt de raad meegenomen in de... Dat ging over de... Dat was hem. Nee, uiteraard. Als wij iets opstellen dan wordt de raad daarin meegenomen. Als er een herijking komt dan mag u daar ook iets van vinden, uiteraard. De voorzitter: Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer-Dekker: Dat begrijp ik en daar ga ik ook wel van uit.