Document · PDF

Kadernota 2025-2028 De Wolden

Gemeenteraad 27 juni 2024, gemeente De WoldenBij agendapunt: Vaststellen kadernota De Wolden 2025-2028, tweede termijn, inclusief notitie investeringen en voorzieningen 2024-202827.548 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Speerpunten 4.2 Onderwijshuisvesting Activiteit

Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP).

Gevolgen voor de inwoners

Goede huisvesting voor onderwijs.

Middelen Dekking uit het budget IHP

2025

2026 € €

91.582 -91.582

2027 € 147.831 € -147.831

2028

I/S Incidenteel € 238.396 Structureel € -238.396

Toelichting: Categorie 3 De gemeenteraad heeft het Integraal Huisvestingsplan De Wolden “Onderwijs in verbinding” (IHP) inhoudelijk vastgesteld in april 2023. Er is in het IHP een planning opgenomen in welke volgorde de gebouwen of vervangende nieuwbouw krijgen of vernieuwbouw (volledige renovatie) krijgen. Om dit IHP te kunnen uitvoeren zijn in de begroting 2024 middelen beschikbaar gesteld om de kapitaallasten te dekken.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Beschikbaar gesteld is: 2024: 2025: € 80.000 € 160.000

Programma 09 Cultuur

2026: € 240.000

2027: € 320.000

2028: € 400.000

We starten met de projecten voor Het Echtenest, De Wezeboom en De Klimtoren. 5.3 Cultuurpresentatie/5.4 Musea/5.6 Media Activiteit

Indexatie culturele instellingen die jaarlijks een subsidie ontvangen.

Gevolgen voor de inwoners

Met het indexeren van culturele instellingen houden we het culturele aanbod in stand.

Middelen

2025 8.811

€

2026 €

2027

8.811

€

2028

8.811

€

I/S Incidenteel Structureel

8.811

Toelichting: Categorie 3 Momenteel ontvangen de culturele instellingen, exclusief Biblionet, ongeveer gezamenlijk € 275.000 subsidie. Uitgaande van een indexatie in 2025 van 3,2% betekent dit een extra bijdrage van € 8.811. Dit heeft een structureel effect. Afhankelijk van de afwegingen die gemaakt gaan worden rondom het maatregelenpakket met betrekking tot ombuigingen, komen we voor 2026 met een structurele oplossing. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Middelen voor nieuwe culturele activiteiten.

Gevolgen voor de inwoners

Meer culturele activiteiten mogelijk maken door middel van cofinanciering van het provinciale Naoberfonds.

Middelen

2025 PM -

2026

2027 -

2028 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 In de nieuwe cultuurnota van de provincie Drenthe wordt waarschijnlijk het Naoberfonds ingesteld. Culturele initiatieven uit De Wolden kunnen hier gebruik van maken wanneer er gemeentelijke cofinanciering wordt geregeld. Omdat het nog niet zeker is dat dit fonds er komt, nemen we voor nu een pm-post op. Bij het opstellen van de begroting gaan we ervan uit dat we hier concrete invulling aan kunnen geven. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Pilot Cultuurcarrousel.

Gevolgen voor de inwoners

Naar aanleiding van de vraag van de scholen is gekozen voor een cultuur-en erfgoedmenu voor de scholen in de vorm van een pilot Cultuurcarrousel. Hiermee dragen we bij aan een hoogwaardig cultuureducatie-aanbod.

Middelen €

2025 14.000 -

2026

2027 -

2028 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Voor het schooljaar 2025-2026 wordt een subsidie beschikbaar gesteld voor de pilot. De coördinatiekosten hiervoor begroten we op € 14.000 uitgaande van de werkelijke ureninzet.

Gemeente De Wolden

Programma 09 Cultuur

Kadernota 2025

5.6 Media Activiteit

Bibliotheekwerk.

Gevolgen voor de inwoners

Met deze investering houden we de huidige dienstverlening in stand.

Middelen

2025

2026 PM

2027

2028 PM

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 In 2021 heeft de Bibliotheek moeten bezuinigen en is de gemeentelijke subsidie niet geïndexeerd waardoor Biblionet heeft moeten interen op de eigen reserves. In 2023 was de reserve zodanig geslonken dat Biblionet een aanvullende subsidie heeft gevraagd voor het in standhouden van het bibliotheekwerk in De Wolden. De raad heeft daarop in 2023 een incidentele subsidie verleend. We komen in 2024 met een voorstel waarin we aangeven hoe we om kunnen gaan met het verzoek tot een structureel hogere bijdrage aan Biblionet. 7.4 - Milieubeheer Activiteit

Bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD).

Gevolgen voor de inwoners

Samenwerken om de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van milieu gerelateerde uitvoeringstaken op een kwalitatief goede en efficiënte wijze uit te voeren met als doel een schone en veilige woon- en leefomgeving

Middelen

2025

2026

2027

2028

€ 145.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 In de begrotingswijziging 2024 zijn de afspraken op basis van de inzichten en effecten, zoals beschreven in de recentelijk opgestelde Impactanalyse Omgevingswet, verwerkt. Voorzien werden meerjarige kostenopdrijvende factoren tot wel 18%. De impact van invoering van de Omgevingswet leidde ertoe dat ten tijde van de ontwerpbegroting 2024 is besloten om niet langer budgetneutraal maar zekerheidshalve 7% extra budget op te nemen. De zienswijzen in de zomer van 2023 gaven aanleiding om “een reservering in de begroting van de individuele deelnemers op te nemen”. Het voorstel was toen om de daadwerkelijke keuzes en besluiten op een later moment te verwerken tot een begrotingswijziging 2024. Dat keuzemoment is nu aangebroken. Als bestuurlijk uitgangspunt is nu gekozen voor een structurele uitzetting van 9% vanaf de begroting 2025. In de begrotingswijziging 2024 hanteren we 5% uitzetting omdat nog niet alle vacatures kunnen worden ingevuld. Ook de uitgangspunten zoals deze recent zijn opgenomen in het Jaarprogramma 2024 zijn financieel doorgerekend en leiden tot aanpassing van enkele posten in de initiële Begroting 2024. De opgave bleek daarbij groter dan de RUD kon realiseren. Daarom is in het Jaarprogramma afgeschaald op de basisbijdrage. Verder is het toegepaste inflatiepercentage (4,5%) aangevuld met bijstellingen per begrotingsonderdeel.

De groei van de organisatie van de RUD vraagt om ondersteunende functies. De overhead wordt daarom versneld opgeschaald. De salariskosten voor overhead bedragen in de nieuwe raming 26,4% (primitief begroot 24,3%) van de totale salariskosten. Dit percentage ligt onder het gemiddelde van de andere noordelijke omgevingsdiensten. Recent zijn cao-loonstijgingen overeengekomen. Ook dit is verwerkt (4,74% per 1 januari 2024 en 1,25% per 1 oktober 2024).

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 09 Cultuur

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

Categorie

Lasten

2025

2026

2027

2028

€

4.2 Onderwijshuisvesting

91.582

147.831

238.396

4.2 Onderwijshuisvesting - dekking budget IHP

-91.582

-147.831

-238.396

5.3 Pilot Cultuurcarrousel

14.000

5.3 Indexatie cultuurinstellingen

8.811

7.4 Milieubeheer

145.000

7.5 Indexering onderhoudsbudgetten begraven

2.376

7.5 Afvoeren restafval begraafplaatsen

4.000

174.187

160.187

174.187

160.187

Totaal lasten Baten

Totaal baten

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 7.5 Begraafplaatsen en crematoria - Indexering onderhoudsbudgetten begraven. Om het onderhoud volgens het met de raad afgesproken kwaliteitsniveau te blijven uitvoeren, en het openen en sluiten van graven, is het noodzakelijk dat de beschikbare budgetten op peil blijven. Aanpassing van de budgetten is daarom noodzakelijk en vindt plaats op basis van de Consumenten Prijs Index (CPI). Er is rekening gehouden met een prijsindex van 3,2% x € 74.258 (budgetten uitbestede werkzaamheden begraafplaatsen). 7.5 Begraafplaatsen en crematoria - Afvoeren restafval. De jaarlijkse kosten voor het ledigen van de containers op de begraafplaatsen zijn hoger dan de raming die in de begroting is opgenomen. We verhogen het budget daarom structureel met € 4.000. Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): N.v.t.

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2025-2028 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Voorbereidingskrediet Het Echtenest

2025

180.645

Voorbereidingskrediet De Wezeboom

2025

221.762

Voorbereidingskrediet De Klimtoren

2025

218.362

Gemeente De Wolden

Programma 09 Cultuur

Kadernota 2025

Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Investeringskrediet Het Echtenest

2026

1.625.809

Investeringskrediet De Wezeboom

2026

1.995.861

Investeringskrediet De Klimtoren

2027

1.965.255

Investeringskrediet De Rozebottel

2027

426.527

Voorbereidingskrediet Johan Friso

2027

226.090

Totaal investeringen

6.860.311

De kapitaallasten van deze investeringen zijn vermeld in het hoofdstuk speerpunten in dit programma.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Overige financiële programma’s

Overige financiële programma’s Exploitatie 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Activiteit

Actueel beeld kosten instandhouding gemeentelijke gebouwen.

Middelen

2025 € 119.000

2026 € 119.000

2027 € 119.000

2028 € 119.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Het gemeentelijk beleid ten aanzien van onderhoud aan gebouwen geeft aan dat er 4-jaarlijks een nieuwe onderhoudsinspectie wordt uitgevoerd. In 2022 is de vorige onderhoudsinspectie uitgevoerd. Uit de inspectie blijkt dat het 10-jarig gemiddelde voor het onderhoud hoger is dan wat in de begroting beschikbaar is. Dit wordt vooral veroorzaakt door het toevoegen van de nieuwe jaarschijf 2033. In dit jaar is veel onderhoud gepland. Dit zorgt daarom voor structureel hogere lasten van € 119.000. 0.4 - Overhead Activiteit

Hogere bijdrage aan de SWO op basis van vastgestelde begroting SWO.

Middelen

2025

2026

2027

2028

€ 1.876.344

€ 2.303.582

€ 2.202.930

€ 2.252.371

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 De bijdrage aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen, wordt verhoogd met afgerond € 1.900.000. De oorzaak is: 2025

2026

2027

2028

Cao 2024

€

398.302

394.627

391.454

Cao 2025

€

909.113

1.219.761

1.216.748

Periodieken + HR21

€

234.764

233.043

232.467

Indexatie, overige + afronding

€

157.821

152.569

159.331

Aanpassing op basis van vastgestelde begroting SWO

€

176.344

303.582

202.930

252.371

Totaal

€

1.876.344

2.303.582

2.202.930

2.252.371

0.4 - Overhead Activiteit Middelen

Gemeente De Wolden

Hogere bijdrage aan de SWO als gevolg van ontwikkelingen op gebied van (digitale) dienstverlening. 2025 PM PM

2026 PM PM

2027 PM PM

2028 PM PM

I/S Incidenteel Structureel

Overige financiële programma’s

Kadernota 2025

Toelichting: Categorie 3 Maatschappelijke en technische (digitale) ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Dit heeft impact op de wijze waarop de dienstverlening van de gemeenten wordt vormgegeven en de manier van (samen)werken binnen de organisatie en met ketenpartners. Om deze ambities te realiseren, moet de slagkracht van de SWO flink worden vergroot. Het is noodzakelijk om de IV-processen en governance (sturing) te moderniseren om deze ambities te kunnen realiseren. Om te bepalen waar de organisatie staat voor wat betreft digitale transformatie en de digitaliseringsopgave wordt een extern onderzoek uitgevoerd. De uitkomsten worden in de loop van 2024 gepresenteerd aan het SWO-bestuur. De uitkomsten van dit onderzoek en de mogelijke financiële effecten zijn daarom nog niet verwerkt in de SWO- begroting 2025 en kunnen daarmee ook nog niet vertaald worden in deze kadernota. Dit wordt met een afzonderlijk voorstel geagendeerd. 0.61/0.62 – OZB (niet) woningen Activiteit

(Extra) verhoging van de onroerendezaakbelastingen.

Gevolgen voor de inwoners

Instandhouding voorzieningen met daar tegenover hogere woonlasten.

Middelen

2025 PM

2026 PM

2027 PM

2028 - € 135.000 V

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Bij voorgaande begrotingen is besloten met een regulier stijgende opbrengst van de OZB te rekenen. Deze jaarlijkse stijging bedraagt 2,5%. Deze is gebaseerd op 1,5% trend en 1% areaaluitbreiding. Aangezien de oude meerjarenbegroting eindigde in 2027, is voor 2028 deze gedragslijn door getrokken. Daarvoor is het noodzakelijk om de opbrengst voor 2028 met € 135.000 te verhogen. De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2025

2026

2027

2028

€

119.000

0.4 Bijdrage aan de SWO

1.700.000

2.000.000

0.4 Bijdrage aan de SWO

176.344

303.582

202.930

252.371

1.876.344

2.422.582

2.321.930

2.371.371

Financiële mutaties exploitatie Lasten 0.3 Beheer overige gronden en gebouwen

Totaal lasten Baten 0.61 OZB 0.7 Algemene uitkering gemeentefonds

- 135.000 - 1.700.000

- 1.700.000

1.700.000

3.4 Toeristenbelasting

-40.250

3.4 Forensenbelasting

-7.900

-12.000

-16.000

-20.000

-48.150

-52.250

-56.250

-195.250

1.828.194

2.370.332

2.265.680

2.176.121

0.7 Algemene uitkering gemeentefonds, reeds meegenomen bij bepaling beschikbare ruimte

Totaal baten Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

Toelichting lasten: N.v.t.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Overige financiële programma’s

Toelichting baten: 070 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds In de meerjarenraming 2025-2028 was nog geen rekening gehouden met inflatie c.q. loon- en prijsstijging aan de lastenkant. In deze kadernota wordt de lasten- en batenkant van het jaar 2025 voor de eerste keer op basis van deze inflatie en loon- en prijsstijging verwerkt. De uitkering uit het gemeentefonds wordt daarom met € 1.700.000 verhoogd. 340 Economische promotie - Toeristenbelasting De gemeenteraad heeft bij de begrotingsvergadering van 2 november 2023 een motie aangenomen dat het college met een voorstel moet komen voor de verhoging van de toeristenbelasting en de forensenbelasting. Het voorstel voor de toeristenbelasting is om deze te verhogen van € 1,21 naar € 1,30 in 2025. Tevens zien we een stijgend aantal overnachtingen. Dit tezamen leidt tot een structurele meeropbrengst van € 40.250. We kiezen ervoor om in eerste instantie een verhoging te doen met € 0,09. Daarmee sluiten we aan op de trendmatige indexering van de leges met inhaalslag op het niet aangepaste tarief van de afgelopen jaren. We stellen voor het bedrag voor één jaar vast te stellen en om tijdens de ombuigingsbesprekingen over het ravijnjaar over het meerjarige tarief een integraal besluit te nemen.

Een basistarief op dat moment voor een langere periode vastleggen, geeft voor zowel gemeente als het Recreatieschap duidelijkheid voor de lange termijn. Dit helpt ondernemers bij het tijdig communiceren en vastleggen van boekingen voor een volgend seizoen. 340 Economische promotie - Forensenbelasting Naar aanleiding van bovengenoemde motie stelt het college voor om de forensenbelasting te indexeren met de CPI-index (voor 2025 3,2%). Dit leidt tot een meeropbrengst van € 7.900 in 2025 oplopend tot € 20.000 in 2028.

Investeringen Bij de vaststelling van de begroting 2023-2026 is besloten om ook na 2023 gedurende een aantal jaren € 4 miljoen jaarlijks vrij te maken voor investeringen voor het verbeteren van het woon-, werk- en leefklimaat in de gemeente. Jaarlijks is daarom tot en met 2028, € 220.000 per jaar (cumulatief) beschikbaar om dit mogelijk te maken. In deze Kadernota zijn de onderstaande investeringen ten laste van dit budget gebracht. Programma

Taakveld

Betreft

1. De Wolden een Veilig thuis

1.1 Crisisbeheersing warmtepomp en brandweer

6. Sportief met elkaar

5.2 sportaccommodaties

2025

2026

2027

€

2028 €

920

912

904

vervanging kunstgrasveld

55.000

54.500

54.000

5.2 sportaccommodaties

sporthal Buddingehof

26.620

26.378

26.136

5.2 sportaccommodaties

sporthal de Marse

19.965

19.784

19.602

5.2 sportaccommodaties

sporthal de Slenken

4.659

4.616

4.574

5.2 sportaccommodaties

verduurzaming kleedaccommodaties

22.453

22.292

36.540

Voorbereiden herinrichting Dorpsstraat Koekange

2.700

2.678

2.655

Voorbereiding reconstructie Wold Aa weg in Ruinerwold en Drogteropslagen in Drogteropslagen

3.000

2.975

2.950

135.317

134.134

147.361

8. Samen verder 2.1 Verkeer en Vervoer 2.1 Verkeer en Vervoer

TOTAAL

Gemeente De Wolden

Overige financiële programma’s

Kadernota 2025

Reserve en Voorzieningen De hoogte en samenstelling van de reserves en voorzieningen is van belang voor de beoordeling van de vermogenspositie van de gemeente. Op dit moment is die positie goed. Dit willen wij ook graag zo houden voor de komende jaren. Daarom kiezen we nu voor een zo minimaal mogelijke inzet van de algemene reserve. De omvang van de reserves en voorzieningen per 31 december 2023 staat hieronder. 1.

Algemene reserves

€

27.957

Bestemmingsreserves

€

21.591

Voorzieningen

€

4.450

€

53.998

Totaal

Hier is geen rekening gehouden met het resultaat van de jaarrekening 2023. Een positief rekeningresultaat zal, afhankelijk van de besluitvorming over de bestemming van het resultaat, worden toegevoegd aan de algemene reserve.

Budget voor Onvoorziene uitgaven De totale post voor onvoorziene uitgaven in de primitieve begroting omvat een budget van afgerond € 30.000. Een deel van deze post ter grootte van € 10.000 is afgezonderd voor incidentele startsubsidies. Voor een beroep op dit budget gaat het in principe om het doen van incidentele uitgaven van maximaal € 5.000 per situatie en leggen we er altijd achteraf verantwoording af. Het restant van de post is bedoeld ter invulling door het college. Ondanks dat de post onvoorziene uitgaven structureel in de begroting is opgenomen, heeft deze raming een incidenteel karakter. Voor 2025 is deze post als volgt opgebouwd: 1

Onvoorziene lasten incidentele startsubsidies

€

10.000

Onvoorziene uitgaven college van B&W

€

20.000

€

30.000

Totaal

Overige financiële (technische) zaken Jaarlijks hanteert het college voor het opstellen van de ramingen voor de nieuwe begroting een aantal financiële kaders en richtlijnen. Hieronder staan deze uitgangspunten voor het opstellen van de (meerjaren)begroting 2024 – 2027. De subsidies en bijdragen derden nemen we in de begroting mee op basis van bestaande regelingen en overeenkomsten (vast bedrag of rekening houdende met indexatiemogelijkheden).

Heffingen en tarieven Voor de heffingen en tarieven worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:

• Bij het samenstellen van de begroting 2025 worden de tarieven van de gemeentelijke belastingen zoals die bij de begroting 2024 zijn vastgesteld, gehanteerd. Wel betrekken we de mutatie van het inwonersaantal en het aantal woningen bij de raming.

• De raad heeft in het verleden o.a. ten aanzien van de onroerendezaakbelastingen besloten, naast een 1% verhoging wegens areaaluitbreiding ook rekening te houden met een jaarlijkse trendmatige stijging van de opbrengst met 1,5%, dus in totaal 2,5%. Indien er daarnaast of om andere redenen een extra verhoging van de OZB noodzakelijk is, dan is het gewenst inzicht te hebben wat 1% verhoging dan doet met de totaalopbrengst. Uitgaande van de geraamde opbrengst 2024 betekent dit een bedrag van afgerond € 50.000.

• Naast de algemene uitkering heeft de gemeente andere inkomsten zoals leges, retributies, heffingen, huren en pachten e.d. Wij verhogen deze inkomsten jaarlijks met 'consumentenprijsindexcijfer (CPI) voor alle huishoudens'. 58

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Overige financiële programma’s

• Ten aanzien van de begraafrechten heeft de raad besloten dat toekomstige tariefsverhogingen zoveel mogelijk beperkt blijven tot een jaarlijkse indexering op basis van het 'consumentenprijsindexcijfer (CPI) voor alle huishoudens'. Dit prijsindexcijfer passen we ook toe bij de aanpassing van de huren.

• Met betrekking tot de leges burgerzaken etc. is in de meerjarenraming rekening gehouden met een trendmatige stijging ter grootte van de inflatiecorrectie en de ontwikkelingen betreffende de ontvangsten van de reisdocumenten. Wettelijk voorgeschreven tarieven rekenen we door naar de klant.

• Bij zowel de afvalstoffenheffing als de rioolheffing kent onze gemeente een nagenoeg 100% kostendekkend tarief.

• De lasten en de baten in de begroting ramen we zo realistisch mogelijk.

Gemeente De Wolden

Overige financiële programma’s

Kadernota 2025

Gemeente De Wolden

Bijlage

Notitie Investeringen Inventarisatie kadernota 2024-2028

Gemeente De Wolden

Inhoudsopgave Notitie investeringen ........................................................................................................... 61 Inhoudsopgave .................................................................................................................. 62 1. Inleiding .................................................................................................................... 63 1.1 Aanleiding ............................................................................................................. 63 1.2 Doel ..................................................................................................................... 63 1.3 Afbakening ............................................................................................................ 64 2. Beleidskaders ............................................................................................................. 65 2.1 Visie ..................................................................................................................... 65 2.2 Toepassing ............................................................................................................ 65 2.3 Financiële kaders ...................................................................................................

65 2.4 BBV ...................................................................................................................... 65 2.5 Methode ............................................................................................................... 66 2.6 Uitgangspositie ...................................................................................................... 66 3. Voortgang bestaande investeringen ............................................................................... 68 06 Sportief met elkaar ................................................................................................. 68 4. Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2024-2027 ........................................ 69 04 Samen vooruit ........................................................................................................ 69 08 Samen verder ......................................................................................................... 69 Voorgenomen nieuwe investeringen riolering programmabegroting 2024-2027 ................... 70 Totaalbeeld investeringen MJB 2024-2027 ...................................................................... 71 5. Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2028 ............................................................... 72 6.

Ontwikkelingen nieuwe investeringen ............................................................................ 74 01 De Wolden een veilig thuis ....................................................................................... 74 06 Sportief met elkaar ................................................................................................. 74 08 Samen verder ......................................................................................................... 75 09 Cultuur .................................................................................................................. 75 Totaalbeeld nieuwe investeringen ................................................................................ 76 7. Totaalbeeld investeringen............................................................................................. 77 8. Advies ....................................................................................................................... 78 8.1 Prioriteit ............................................................................................................... 78 8.2 Nadere uitwerking .................................................................................................. 78 Bijlagen ......................................................................................................................... 79

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

1. Inleiding

1. Inleiding Om een goed inzicht te krijgen in het verloop van de investeringen hebben wij dit jaar voor het eerst een Notitie Investeringen opgesteld. In deze notitie staan de beleidskaders rondom investeringen. Deze notitie bestaat ook uit een actualisatie van de bestaande investeringen en een doorkijk naar de nog te verwachten investeringen. De lasten van de investeringen vormen een groot deel van de totale lasten van de begroting. Aangezien we in de komende jaren worden geconfronteerd met nadelig begrotingssaldi als gevolg van dalende inkomsten worden de uitkomsten van deze notitie ook gebruikt om een mogelijk begrotingstekort in die jaren te verminderen.

1.1 Aanleiding De aanleiding voor deze notitie is het verhogen van het inzicht in het verloop van de investeringen, zowel van de huidige als ook voor de nog te verwachten investeringen. Daarnaast vormen de ravijnjaren 2026 en 2027 e.v. waarin we worden geconfronteerd met dalende inkomsten uit het gemeentefonds ook een goede reden om deze notitie op te stellen. Het college heeft, ook op basis van vragen uit de raad, toegezegd om een plan van aanpak te maken waarin wordt geschetst hoe we omgaan met deze ravijnjaren. In dit plan van aanpak worden de uitkomsten van deze notitie verwerkt. Dit zal uiteindelijk resulteren in een "draaiboek bezuinigingen ravijnjaar’’ dat kan worden gebruikt voor de kadernota 2026. Op dat moment is er ook meer duidelijkheid over de hoogte van de tekorten.

1.2 Doel Het inzichtelijk maken van de ontwikkelingen met betrekking tot investeringen geeft de gemeenteraad de ruimte om vooraf en tijdig keuzes te maken. Hiermee kunnen inhoudelijke keuzes gemaakt worden die bijdragen aan de realisatie van de gestelde beleidsdoelen. Daarnaast draagt het bij aan de beheersing en grip op de gemeentelijke financiën. De keuzes moeten ervoor zorgen dat er een investeringsbegroting ontstaat die financieel haalbaar is en die uitvoerbaar is. Deze notitie geeft inzicht in de stand van zaken van reeds begrote investeringen. Er wordt een actueel beeld gegeven of de planning wordt gehaald en de begrote investering nog klopt. Vervolgens worden ontwikkelingen voor nieuwe investeringen geschetst. Dit kan ook gaan over het vervangen van bestaande voorzieningen of nieuwe ontwikkelingen. Onderstaand de actualisatie-overzichten van de investeringen:

Gemeente De Wolden

1. Inleiding

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

1.3 Afbakening Bij het samenstellen van deze notitie is een aantal uitgangspunten toegepast, deze zijn hieronder vermeld. Onderhoud kapitaalgoederen Voorzieningen zoals wegen/bruggen worden ook structureel onderhouden. Hiervoor zijn in de begroting ook middelen opgenomen. Het onderhoud voorziet in de instandhouding van de voorziening. Het onderhoud van kapitaalgoederen is niet meegenomen in deze notitie. Wel wordt in hoofdstuk 2 aangegeven wanneer een voorziening in aanmerking komt voor een investering en wanneer er sprake is van onderhoud. Riolering, materiaal, tractie, bedrijfsmiddelen automatisering en inventaris De kosten voor riolering, inclusief de kapitaallasten voor investeringen, worden 100% gedekt uit de rioolheffing. Daarnaast bestaan er nog investeringen in materiaal, tractie, bedrijfsmiddelen inventaris en automatisering die zijn onder gebracht in de SWO. Investeringen in deze voorzieningen vallen onder de begroting van de SWO en zijn daarom ook niet meegenomen in deze notitie. De gebouwen zijn in eigendom van de gemeenten, staan dus wel op de balans van de gemeente, en behoren dus wel tot de vervangingsinvesteringen. Besluitvorming investeringen Het uitgangspunt dat gehanteerd wordt voor het opnemen van investeringen in de meerjarenbegroting is dat over de betreffende investering door het college een afzonderlijk besluit is genomen.

Voor vervangingsinvesteringen betekent dit dat er tenminste een beheerplan aanwezig is waaruit blijkt, op basis van vastgestelde kaders, dat een voorziening vervangen moet worden. Met deze notitie worden er geen nieuwe kredieten door de raad verleend aan het college.

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

2. Beleidskaders

2. Beleidskaders In de financiële verordening zijn de financiële beleidskaders van de gemeente De Wolden vastgelegd. De kaders zijn ook van toepassing op de investeringen. Dit hoofdstuk geeft een aantal kaders met betrekking tot de investeringen weer.

2.1 Visie Alle voorzieningen die binnen de gemeente aanwezig zijn dragen bij aan de kwaliteit van de woon-, leef-, leer- en werkomgeving. Voorzieningen raken daarbij de kernwaarden zoals economie, bereikbaarheid, veiligheid, imago, wet- en regelgeving, kwaliteit leefomgeving, milieu/gezondheid en weerbaarheid. Het op orde houden, en daarmee tijdig vervangen en vernieuwen, van voorzieningen zorgen voor het in stand houden van de kernwaarden.

2.2 Toepassing Voorzieningen komen in aanmerking voor een vervangingsinvestering als er sprake is van: 1. Er moet worden voldaan aan wet- en regelgeving. 2. Veroudering, slijtage en de staat van het onderhoud vervanging noodzakelijk maakt om de voorziening te behouden. Hierbij geldt dat de noodzaak aantoont dat regulier onderhoud niet meer kan voorzien in de levensduurverlenging of de kosten van onderhoud niet meer opwegen tegen de waarde van de voorziening afgewogen tegen de kosten voor vervanging. 3. Er sprake is van een significante kwaliteitsverbetering (waardevermeerdering). 4. Er een directe relatie met eerdere bestuurlijke besluitvorming is. Naast vervangingsinvesteringen kunnen er ook investeringen worden gedaan in nieuwe voorzieningen. Ook hier geldt dat alvorens een investering wordt begroot, er wel een raadsbesluit genomen moet zijn.

2.3 Financiële kaders Alle gemeentelijke financiële kaders, inclusief hoe om te gaan met investeringen zijn verankerd in de financiële verordening. Afschrijvingsbeleid In de financiële verordening is per soort investering geregeld wat de afschrijvingstermijn is. Zo is de afschrijvingstermijn van het bouwkundige gedeelte van gebouwen op 40 jaar gezet en van installaties op 15 jaar. Benadrukt wordt dat dit financiële afschrijvingstermijnen zijn. In de praktijk zal altijd beoordeeld moeten worden of een actief technisch gezien ook daadwerkelijk is afgeschreven. Periodieke inspecties en actualisaties van beheerplannen is hiervoor een vereiste. Op dit moment wordt de Notitie Kapitaalgoederen herzien. Dit kan leiden tot de aanpassing van de afschrijvingstermijnen.

2.4 BBV In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn regels opgenomen over activeren. Ook wordt aandacht besteed aan het onderscheid tussen onderhoud en investeren. Activeren Het BBV schrijft voor dat er sprake is van een investering wanneer vermogen wordt vastgelegd in objecten waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Uitgaven in voorzieningen moeten op de balans opgenomen worden wanneer er sprake is van: • investeringen met een economisch nut (verhandelbaar zijn, waar markt voor is); • investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven; • investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Investeren versus onderhoud Het is van belang om bij voorzieningen het onderscheid te maken wanneer er sprake is van onderhoud en investeringen. Het BBV bepaalt dat klein en groot onderhoud een object in goede, oorspronkelijke staat brengt of houdt en dat dit onderhoud dus niet van invloed is op de bepaalde gebruiksduur (afschrijvingstermijn) van het object. Daarom mag dit onderhoud niet worden geactiveerd.

Gemeente De Wolden

2. Beleidskaders

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

Wanneer uitgaven worden gedaan ten behoeve van het behoud van de oorspronkelijke kwaliteit en levensduur van een actief, dan is er sprake van onderhoud. Bij een bestaand actief is sprake van een investering indien de uitgaven: • leiden tot een significante kwaliteitsverbetering; en/of • leiden tot een levensduurverlenging; en/of • aanpassingen betreffen om te voldoen aan wet- en regelgeving (bijv. investeringen in een gebouw om te voldoen aan veiligheidsvoorschriften die invloed hebben op de waarde en de levensduur). Waarderen activa - personeelslasten Bij het waarderen gaat het om de waardebepaling van activa en de regels die daarvoor gelden. In het kort kunnen deze regels als volgt worden weergegeven: • Het toerekening beginsel moet in acht worden genomen. • Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. • Reserves in mindering brengen op de boekwaarde van een investering is niet toegestaan. Reserves mogen wel worden gebruikt ter dekking van de jaarlijkse kapitaallasten. • Bijdragen van derden, die in directe relatie staan tot het actief, moeten in mindering worden gebracht op de investering. • Bijdragen uit een voorziening op grond van artikel 44, lid 1d BBV (dat wil zeggen in de heffing begrepen gespaarde bijdragen voor toekomstige vervangingsinvesteringen) moeten in mindering worden gebracht op de investering.

• Bij de waardering van de vaste activa met economisch nut wordt rekening gehouden met waardevermindering, indien deze vermindering naar verwachting duurzaam is. • Een actief dat buiten gebruik wordt gesteld wordt afgewaardeerd op het moment van buitengebruikstelling indien de restwaarde lager is dan de op dat moment aanwezige boekwaarde. De salariskosten die direct aan een actief zijn toe te rekenen moeten worden geactiveerd. De indirecte salariskosten die behoren tot de toe te rekenen overhead kunnen worden geactiveerd en worden meegenomen in de vervaardigingsprijs. Waarderen activa - verkrijgingsprijs of de vervaardigingsprijs Aangeschafte materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs of de vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschafkosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts een redelijk deel van de indirecte kosten worden opgenomen en de rente over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend. In de toelichting wordt dan opgenomen dat deze rente is geactiveerd.

2.5 Methode De hiervoor geschetste kaders bepalen wanneer er sprake is van een vervangingsinvestering. Er moet ook aandacht worden besteed aan het beheer van de vervangingsinvesteringen. Allereerst dient er voor iedere groep (vervangings)investeringen een beheerplan aanwezig te zijn. Beheerplannen op basis waarvan onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen worden bepaald, zijn niet ouder dan 5 jaar. In beheerplannen komen de volgen aspecten terug: • Leeftijd • Levensduur • Huidige onderhoudsstaat op basis van vastgestelde kwaliteitsniveau en wettelijke normen • Onderhoudskosten • Vervangingskosten

2.6 Uitgangspositie Bij de vaststelling van de begroting 2023-2026 is besloten om ook na 2023 (tot en met 2028) € 4 miljoen jaarlijks vrij te maken voor investeringen voor het verbeteren van het woon-, werk- en leefklimaat in de gemeente. Verder zijn in de onvoorziene uitgaven ook de stelposten voor bedrijfsmatige investeringen verwerkt en de budgetten voor de kapitaallasten voor nieuw beleid.

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

2. Beleidskaders

2024

2025

2026

2027

Stelpost o.a. voor bedrijfsmatige investeringen

475.959

426.944

379.638

362.630

Stelpost kapitaallasten nieuwe investeringen

220.000

440.000

660.000

880.000

Totaal

695.959

866.944

1.039.638

1.242.630

In de Kadernota 2025 hebben wij voor de jaren 2025-2027 een deel van het beschikbare bedrag ingezet voor de dekking van het structurele tekort. Het resterende budget kan worden ingezet voor nieuwe investeringen. Saldo stelpost nieuwe investeringen

Dekking investeringen 2026

866.944

904.322

1.108.496

1.315.269

220.000

Dekking investeringen 2027

220.000

Dekking investeringen 2028 Totaal nodig

VRIJVAL

220.000

440.000

660.000

866.944

684.322

668.496

655.269

Bedrijfsmatige investeringen In het budget voor onvoorziene uitgaven ook een stelpost aanwezig voor bedrijfsmatige investeringen. Deze is bestemd voor dekking van de kapitaallasten voorgenomen (nieuwe) bedrijfsmatige investeringen o.a. in de gemeentelijke gebouwen. Kapitaallasten nieuw beleid In de meerjarige cijfers t/m 2027 per is per jaar een stelpost van € 220.000 voor kapitaallasten nieuwe investeringen geraamd. Hiermee wordt het mogelijk gemaakt om per jaar circa € 4 miljoen nieuw te kunnen investeren. Dit bedrag is gebaseerd op een gemiddelde looptijd (afschrijvingstermijn) van 25 jaar en een rente van 1%.

Gemeente De Wolden

3. Voortgang bestaande investeringen

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

3. Voortgang bestaande investeringen In de begroting 2023 (en eerdere jaren) zijn voor het kunnen doen van investeringen, kredieten verleend door de raad. In de Bestuursrapportage 2023 is een rapportage over de voortgang van deze investeringen opgenomen. Indien het beschikbaar gestelde bedrag voor deze bestaande, reeds in gang gezette, investeringen niet toereikend is, of anderszins moet worden aangepast, kan dat in dit hoofdstuk worden, per programma, worden aangegeven.

06 Sportief met elkaar De hieronder vermelde bestaande investeringen worden aangepast: Omschrijving

2024

2025

Verduurzaming sporthal Buddingehof Ruinerwold

242.000

Verduurzaming sporthal de Marse Ruinen

181.500

Verduurzaming sporthal de Slenken de Wijk

42.350

Totaal investeringen

2026

2027

465.850

Toelichting: De genoemde investering is inclusief btw. Voor investeringen verduurzaming sporthal Buddingehof en sporthal de Marse te Ruinen zal het budget omhoog moeten voor 2024/2025. Dit komt nog boven op de investering die we in de Berap hebben vermeld. Reden hiervoor zijn de gestegen prijzen van materialen, montagekosten en een gewijzigd inzicht van type installatie. Net zoals bij de sporthal Zandmeer is het plan om te gaan verwarmen met een luchtbehandelingskast voor de sporthal Buddingehof en de sporthal de Marse. Dit komt voort uit nieuwe inzichten die we de afgelopen jaren tijdens corona hebben opgedaan waarbij goede ventilatie een pré is en waarmee in het collegevoorstel van 2019 geen rekening mee is gehouden. Eén van de inzichten luidt dat ventilatie erg belangrijk is. Met deze inzichten in het achterhoofd is gekozen voor een luchtbehandelingskast met verwarming en ventilatie met warmteterugwinning. Voor beide sporthallen hebben wij het gevraagde elektra vermogen grotendeels gekregen van de netbeheerder, waarbij als kanttekening gesteld moet worden, dat sporthal Buddingehof op bepaalde tijden het vermogen niet beschikbaar krijgt. Deze situatie is vrij uniek, waarbij wij als gemeente een oplossing gaan zoeken middels accu’s om het vermogen in de perioden waar het niet beschikbaar is, te kunnen overbruggen. Ook hiervoor is extra budget nodig.

Voor de sporthal de Slenken is het budget afgeroomd voor Zandmeer. Maar wat nog over is gaat ook in waarde terug en voldoet dan ook niet meer. Hiervoor wordt extra budget aangevraagd.

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

4. Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2024-2027

4. Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2024-2027 In de meerjarenbegroting 2024-2027 staan de nieuwe investeringen vanaf 2024 tot en met 2027. Hieronder staat per programma wat de huidige stand van zaken is per investering. Indien het beschikbaar gestelde bedrag niet toereikend is, of anderszins moet worden aangepast, is dat vermeld. De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.).

04 Samen vooruit Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2024-2027 Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Vervanging speelvoorzieningen

67.500

Totaal investeringen

67.500

Toelichting: Op 29 oktober 2020 is door de raad, het plan van aanpak speelruimtebeleid De Wolden 2020 vastgesteld. Met de jaarlijkse middelen geven we uitvoering conform het plan van aanpak.

08 Samen verder Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2024-2027 Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Uitvoeringsmaatregelen GVVP (aanleg voetpaden, gedragscampagne, bereikbaarheid monitoring vrachtverkeer etc.) (dateert uit begroting 2022)

94.000

Vervanging kunstwerken (bruggen)

277.000

160.000

Vervanging voetpaden

165.000

Klimaatadaptatie (geen RWP)

165.000

330.000

Realiseren fietspaden uit fietsnota Totaal investeringen

431.000 701.000

921.000

Toelichting: Uitvoeringsmaatregelen GVVP Volgens het vastgestelde 'Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan gaan we de maatregelen (aanleg ontbrekende voetpaden aanleggen, een gedragsbeïnvloedingscampagne starten en de bereikbaarheid van vrachtverkeer monitoren. Vervanging kunstwerken (bruggen) Op basis van de visuele instandhoudingsinspectie kunstwerken en nadere technische inspecties gaan we de komende jaren een aantal kunstwerken vervangen. De basis hiervan is een meerjarig onderhoudsplanning van de uitgevoerde inspecties. Vervanging voetpaden In de komende jaren gaan we asfalt-en halfverharde paden vervangen. Deze verhardingen zijn geïnspecteerd en voldoen niet meer. De paden zijn aangetast door opdrukkende wortels en zijn niet vlag genoeg.

Gemeente De Wolden

4. Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2024-2027

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

Klimaatadaptatie (geen RWP) De Lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA) zijn opgesteld en medio 2023 door de raad vastgesteld. In de strategie wordt inzichtelijk welke niet riolering gerelateerde maatregelen getroffen worden om knelpunten op het gebied van wateroverlast, droogte en hittestress op te lossen. Ook wordt bepaald hoe klimaatadaptatie aan de voorkant beter geborgd kan worden in processen en werkzaamheden zodat klimaatadaptief ontwikkelen de norm wordt. Realiseren fietspaden uit fietsnota Het komende jaar gaan we de nog niet gerealiseerde fietspaden uit de vastgestelde fietsnota 20212026 voorbereiden. Daarnaast gaan we een subsidieaanvraag 'Strategisch Plan Verkeersveiligheid' indienen bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Hierna weten we wat de totale gemeentelijke bijdrage gaat worden.

Voorgenomen nieuwe investeringen riolering programmabegroting 2024-2027 Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Vervanging/afkoppelen riolering

803.786

556.427

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

642.176

Vervanging IBA's

105.000

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (wel RWP)

100.000

1.650.962

1.403.603

1.331.176

1.301.176

Totaal investeringen

Toelichting: De raad heeft op 22 december 2022 het Riolering en Water Programma De Wolden 2023-2028 vastgesteld. Om deze ambities en doelstellingen te halen, gaan we de komende jaren met verschillende activiteiten en maatregelen aan de slag. Vervanging/afkoppelen riolering Aan de hand van rioolinspecties en daar uitvloeiende maatregeladviezen gaan we de komende jaren de riolering vervangen en/of daar waar kan afkoppelen. Op dit moment van schrijven is er opdracht gegeven om de rioolinspecties van Ruinerwold en Linde te gaan beoordelen en te komen tot een maatregeladvies. Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten In deze planperiode zijn forse investeringen noodzakelijk voor het instandhouden van gemalen, pompen en schakelkasten. Vanaf 2023 zijn we gestart met een renovatieproject om op diverse locaties in de buitengebieden van onze gemeente hoofd- en minigemalen te renoveren. Vervanging IBA's De komende jaren gaan we complete helofytenfilters vervangen Daarnaast gaan we bij de compact systemen de elektrische onderdelen en indien nodig volledige systemen vervangen. Maatregelen klimaatadaptatie (wel RWP) De Lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA) zijn opgesteld en medio 2023 door de raad vastgesteld.

In de strategie wordt inzichtelijk welke riolering gerelateerde maatregelen getroffen worden om knelpunten op het gebied van wateroverlast, droogte en hittestress op te lossen. Ook wordt bepaald hoe klimaatadaptatie aan de voorkant beter geborgd kan worden in processen en werkzaamheden zodat klimaatadaptief ontwikkelen de norm wordt.

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

4. Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2024-2027

Totaalbeeld investeringen MJB 2024-2027 Onderstaande tabel laat het meest actuele overzicht zien van de investeringen in de periode 20242027. Omschrijving

2024

2025

Vervanging speelvoorzieningen

67.500

Uitvoeringsmaatregelen GVVP (aanleg voetpaden, gedragscampagne, bereikbaarheid monitoring vrachtverkeer etc.) (dateert uit begroting 2022)

94.000

Vervanging kunstwerken (bruggen)

277.000

160.000

Vervanging voetpaden

165.000

Klimaatadaptatie (geen RWP)

165.000

Realiseren fietspaden uit fietsnota

67.500

2026

2027

67.500

165.000

431.000

Vervanging/afkoppelen riolering

803.786

556.427

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

642.176

Vervanging IBA's

105.000

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (wel RWP)

100.000

2.419.462

2.392.103

1.728.676

1.698.676

Totaal investeringen

Gemeente De Wolden

5. Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2028

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

5. Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2028 Deze investeringsnotitie wordt ook als basis gebruikt voor de kadernota 2025-2028. In deze kadernota wordt daarmee ook een doorkijk gemaakt voor de nieuwe jaarschijf 2028. In de investeringsbegroting staan investeringen opgenomen die structureel terugkomen. Dit betreft doorgaans de vervangingsinvesteringen van bestaande voorzieningen waar we een wettelijke taak hebben. Voorbeelden hiervan zijn de investeringen in wegen, fietspaden en onderwijshuisvesting. In dit hoofdstuk worden alleen deze structurele investeringen voor de nieuwe jaarschijf 2028 geïnventariseerd. Dit wil overigens niet zeggen dat de hoogte van de investering daarmee ook vaststaat. De hoogte van de investeringen is afhankelijk van de integrale afweging van de volledige begroting. Samen Vooruit Omschrijving

2028

Vervanging speelvoorzieningen

67.500

Totaal investeringen

67.500

Toelichting: Op 29 oktober 2020 is door de raad het plan van aanpak speelruimtebeleid De Wolden 2020 vastgesteld. Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze actualisatie investeringen de jaarschijf 2028 toegevoegd. Samen Verder Omschrijving

2028

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

165.000

Vervanging voetpaden

165.000

Totaal investeringen

330.000

Toelichting: Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP) Op 28 september 2023 is door de raad, voor de planperiode 2023-2028, de Lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA) vastgesteld. Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze actualisatie investeringen de jaarschijf 2028 toegevoegd. Vervanging voetpaden Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze actualisatie investeringen de jaarschijf 2028 toegevoegd. Voorgenomen nieuwe investeringen riolering programmabegroting 2024-2027 Omschrijving

2028

Vervanging/afkoppelen riolering

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

642.176

Vervanging IBA's

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (wel RWP)

100.000

Totaal investeringen

1.301.176

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

5. Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2028

Totaalbeeld reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2028 Omschrijving

2028

Vervanging speelvoorzieningen

67.500

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

165.000

Vervanging voetpaden

165.000

Vervanging/afkoppelen riolering

484.000

Vervangen gemalen/pompen/schakelkasten

642.176

Vervanging IBA's

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (wel RWP)

100.000

Totaal investeringen

1.698.676

Ontwikkelingen Sportpark de Beate In 2024 wordt gestart met het opstellen van een stedenbouwkundig plan met kostenraming voor de herinrichting van sportpark de Baete in Ruinen. In de eerste fase wordt een stedenbouwkundig plan opgesteld waarin de gebiedsvisie op basis van onderzoek en ruimtelijke analyse wordt uitgewerkt. Daarnaast wordt een kostenraming opgesteld waarin de realisatiekosten inzichtelijk worden gemaakt. Verwacht wordt dat deze fase doorloopt tot in 2025. Gedurende het proces waarin het stedenbouwkundig plan en de kostenraming worden opgesteld, wordt de gemeenteraad hierbij betrokken; bij de besluitvorming over de conceptvarianten voor het stedenbouwkundig plan met kostenraming en bij de vaststelling van het definitieve stedenbouwkundig plan met kostenraming. In de vervolgfase wordt een omgevingsplan en een ontwerp voor de herinrichting opgesteld. Dit proces start naar verwachting in 2025. Hiervoor zal budget beschikbaar gesteld moeten worden. De hoogte van het benodigde budget is nog niet bekend. Gedurende het proces waarin het stedenbouwkundig plan en de kostenraming worden opgesteld, zullen de te verwachten kosten voor realisatie en vervolgproces verfijnd worden.

Bij de besluitvorming over de vaststelling van het stedenbouwkundige plan en de kostenraming zal de gemeenteraad geadviseerd worden over het beschikbaar stellen van het benodigde budget voor het vervolg. Ontsluiting Ruinerwold-Blijdenstein Gezien de toekomstige ontwikkelingen in Ruinerwold (uitbreiding bedrijventerrein en uitbreiding woningen Kerkweg-Zuid) is een goede ontsluiting belangrijk. De raad heeft in 2022 besloten dat de verkeerssituatie Blijdenstein als speerpunt mee moet in de kaderbrief en de begroting van 2023. In 2023 is € 50.000 beschikbaar gesteld voor onderzoek en planstudie. In 2023 heeft de raad aangegeven welke richting we daarvoor uit kunnen gaan werken. In 2024 zal er nog het nodige moeten worden onderzocht. We komen in 2024 met een concreet voorstel met een bijbehorend investeringskrediet. Buddingehof Het multi functioneel centrum fungeert voor Ruinerwold en omstreken als dorpshuis, als sportkantine, het huisvest de bibliotheek en diverse lokale organisaties en activiteiten. De vraag naar ruimtes groeit. Verbouwing en verduurzamen is noodzakelijk. Linderveldweg in Linde Gebleken is dat de zijkanten van de huidige wegconstructie een andere fundering hebben dan de rest van de rijbaan. Het is dan ook reëel om te bepalen dat in de toekomst deze verzakkingen vaker gaan optreden waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan.

Vanwege het constant verzakken van de wegkanten is het noodzakelijk om dit te gaan herstellen. Buitenhuizerweg in Ruinerwold Vanwege de geringe draagkracht van de weg dienen we de fundering te verbeteren. Dit is ontstaan door droogte en te weinig draagkracht door zijdelingse steun van naastgelegen kanaal. Noorderkanaalweg in Koekange Vanwege de geringe draagkracht van de weg dienen we de fundering te verbeteren. Dit is ontstaan door droogte en te weinig draagkracht door zijdelingse steun van naastgelegen kanaal.

Gemeente De Wolden

6. Ontwikkelingen nieuwe investeringen

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

6. Ontwikkelingen nieuwe investeringen Naast de investeringen die in de meerjarenbegroting staan opgenomen spelen er ook diverse ontwikkelingen en vraagstukken. Voorbeelden zijn klimaat, woningbouw, ontheemden en duurzaamheid. In de huidige meerjarenbegroting 2024-2027 is geen lijst opgenomen van dit soort ontwikkelingen. Hierdoor bestaat er geen volledig beeld van ontwikkelingen die mogelijk nog om een investering vragen. In dit hoofdstuk worden lopende ontwikkelingen geschetst en vraagstukken die we op ons af zien komen waarin nog keuzes voor investeringen moeten worden gemaakt. De investeringen zijn ook ingedeeld in een categorie om prioriteiten te kunnen stellen. De prioritering is vervolgens per investering ook gemotiveerd. De prioriteiten die zijn gehanteerd zijn als volgt: 1. Noodzakelijk (onontkoombaar/wettelijke plicht) 2. Maatschappelijk urgent 3. Vrije keuze/politieke wens

01 De Wolden een veilig thuis Omschrijving Warmtepomp brandweerkazerne

jaar uitvoering 2025

Totaal investeringen

bedrag 12.000

prioriteit 1

12.000

Toelichting per investering: Bij de brandweerkazerne in Ruinen wordt de bestaande CV ketel vervangen. Dit wordt (duurzaam) uitgevoerd met een warmtepomp. Hiervoor wordt in 2025 een bedrag van € 12.000 begroot. Deze vervanging zit niet in het reguliere onderhoudsplan voor de brandweerkazernes.

06 Sportief met elkaar Omschrijving

jaar uitvoering

bedrag

prioriteit

Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 1

2024-2026

2.134.499*

Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 2

2026-2028

411.654

Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 3

2028 e.v.

309.310

2025

500.000

Vervangen kunstgrasveld ZZVV/VV Zuidwolde Totaal investeringen

3.355.463

Toelichting per investering: Verduurzaming kleedaccommodaties In 2024 gaat er een onderzoek plaatsvinden naar het verduurzamen van onze gemeentelijke kleedaccommodaties. Tijdens dit onderzoek zullen ook de financiële consequenties hiervan voor de meerjarenbegroting duidelijk worden. Hierboven genoemde bedragen zijn nog concept en afhankelijk van besluitvorming. Er is in eerder stadium € 1,5 miljoen* beschikbaar gesteld door de raad om te investeren in het verduurzamen van kleedaccommodaties in gemeentelijk eigendom. Dit reeds beschikbaar gestelde krediet zal worden gebruikt voor de bekostiging van de hierboven genoemde verduurzaming. Vervangen kunstgrasveld Het in 2014 aangelegde kunstgrasveld van ZZVV en VV Zuidwolde is toe aan vervanging. De afgelopen jaren zijn er tijdens keuringen al verschillende gebreken verholpen. De levensduur van het veld nadert zijn einde.

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

6. Ontwikkelingen nieuwe investeringen

08 Samen verder Omschrijving

jaar uitvoering

bedrag

prioriteit

Voorbereiding herinrichting Dorpstraat Koekange

2025

45.000

Voorbereiding reconstructie Wold Aaweg in Ruinerwold en de Drogteropslagen in Drogteropslagen

2025

50.000

Totaal investeringen

95.000

Toelichting per investering: Voorbereiding herinrichting Dorpsstraat, Koekange De Dorpsstraat is de belangrijkste verkeersader door het dorp en is daarbij een belangrijke bewoningsas van het lintdorp. De verkeerssituatie in de Dorpsstraat wordt door veel inwoners als onveilig ervaren en daarbij is de kwaliteit van de openbare ruimte (groen, parkeren en trottoirs) matig en gedateerd. In de dorpsvisie Koekange 2021-2030, die is opgesteld door de Belangenvereniging Koekange e.o., is de aanpak van de Dorpsstraat één van de belangrijkste thema's. Met dit voorbereidingskrediet zal via een participatief proces met de inwoners en belanghebbenden een plan worden gemaakt om de Dorpsstraat veilig een aantrekkelijk te maken. Voorbereiding Reconstructie Wold Aa-weg in Ruinerwold / Reconstructie Drogteropslagen in Drogteropslagen Vanwege het ontbreken van ondergrondse voorzieningen bij aanwezige bomen, langs de Wold Aaweg in Ruinerwold en Drogteropslagen te Drogteropslagen, blijft het opdrukken van het asfalt een continu proces. Het uitvoeren van een reconstructie waarbij de wegconstructie opnieuw wordt opgebouwd en er ondergrondse voorzieningen kunnen worden getroffen om boomwortelopdruk in de toekomst te voorkomen is dan ook gewenst. Daarnaast kent de Wold Aa-weg verzakking over langere afstand door droogte. De weg ligt vrij direct naast waterlossing de Wold Aa.

De huidige fundering is ontoereikend voor het dragen van het huidige en toekomstige verkeer in combinatie met de gevolgen van de klimaatverandering. Het opnieuw opbouwen van de weg geeft ook de mogelijkheid om een betere fundering aan te brengen die voorkomt dat deze weg verder verzakt. In 2025 gaan we de reconstructies voorbereiden zodat we de juiste benodigde middelen bij de begroting 2026-2029 aan kunnen geven.

09 Cultuur Omschrijving

jaar uitvoering

bedrag

prioriteit

Voorbereidingskrediet Het Echtenest

2025

180.645

Voorbereidingskrediet De Wezeboom

2025

221.762

Voorbereidingskrediet De Klimtoren

2025

218.362

Investeringskrediet Het Echtenest

2026

1.625.809

Investeringskrediet De Wezeboom

2026

1.995.861

Investeringskrediet De Klimtoren

2027

1.965.255

Investeringskrediet De Rozebottel

2027

426.527

Voorbereidingskrediet Johan Friso

2027

226.090

Totaal investeringen

6.860.311

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) De gemeenteraad heeft het Integraal Huisvestingsplan De Wolden “Onderwijs in verbinding” (IHP) inhoudelijk vastgesteld in april 2023. Er is in het IHP een planning opgenomen in welke volgorde de gebouwen of vervangende nieuwbouw krijgen of vernieuwbouw (volledige renovatie) krijgen. Om dit IHP te kunnen uitvoeren zijn in de Kadernota 2024 middelen (om de kapitaallasten te dekken) beschikbaar gesteld.

Gemeente De Wolden

6. Ontwikkelingen nieuwe investeringen

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

Beschikbaar gesteld is: 2024

2025

2026

2027

I/S

Incidenteel

80.000

160.000

240.000

320.000

Structureel

Toelichting per investering: De gemeenteraad heeft het Integraal Huisvestingsplan De Wolden “Onderwijs in verbinding” (IHP) inhoudelijk vastgesteld in april 2023. Er is in het IHP een planning opgenomen in welke volgorde de gebouwen of vervangende nieuwbouw krijgen of vernieuwbouw (volledige renovatie) krijgen.

Totaalbeeld nieuwe investeringen Omschrijving Warmtepomp brandweerkazerne

jaar uitvoering 2025

bedrag

prioriteit

12.000

Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 1

2024-2026

2.134.499

Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 2

2026-2028

411.654

Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 3

2028 ev

309.310

Vervangen kunstgrasveld ZZVV/VV Zuidwolde

2025

500.000

Voorbereiding herinrichting Dorpstraat Koekange

2025

45.000

Voorbereiding Wold Aaweg en Drogteropslagen

2025

50.000

Voorbereidingskrediet Het Echtenest

2025

180.645

Voorbereidingskrediet De Wezeboom

2025

221.762

Voorbereidingskrediet De Klimtoren

2025

218.362

Investeringskrediet Het Echtenest

2026

1.625.809

Investeringskrediet De Wezeboom

2026

1.995.861

Investeringskrediet De Klimtoren

2027

1.965.255

Investeringskrediet De Rozebottel

2027

426.527

Investeringskrediet Johan Frisco

2027

226.090

Totaal investeringen

10.322.774

Gemeente De Wolden

Notitie investeringen De Wolden – KN 2025

7. Totaalbeeld investeringen

7. Totaalbeeld investeringen Hieronder staat in de tabel een overzicht gegeven van alle ontwikkelingen met betrekking tot de investeringen. In het overzicht staan: • Actueel beeld huidige investeringsbegroting 2024-2027. • Nieuwe jaarschijf 2028. • Nieuwe investeringen als gevolg van nieuwe ontwikkelingen. In de onderstaande tabel staan de (eventueel aangepaste) investeringen zoals vermeld in de begroting 2024-2027. Het jaar 2028 is toegevoegd. Omschrijving

2024

2025

Vervanging speelvoorzieningen

67.500

Uitvoeringsmaatregelen GVVP (aanleg voetpaden, gedragscampagne, bereikbaarheid monitoring vrachtverkeer etc.) (dateert uit begroting 2022)

94.000

Vervanging kunstwerken (bruggen)

277.000

160.000

Vervanging voetpaden

165.000

Klimaatadaptatie (geen RWP)

165.000

Realiseren fietspaden uit fietsnota

67.500

2026

2027

2028 (nieuw)

67.500

165.000

431.000

Vervanging/afkoppelen riolering

803.786

556.427

484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

642.176

Vervanging IBA's

105.000

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (wel RWP)

100.000

1.728.676 1.698.676

1.698.676

Subtotaal investeringen

Nieuwe investeringen Warmtepomp brandweerkazerne Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 1

2.419.462 2.392.103

2024

2025

2026

2.134.499 411.654

Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties fase 3

309.310

Vervangen kunstgrasveld ZZVV/VV Zuidwolde

500.000

Voorbereiding Herinrichting Dorpstraat Koekange

45.000

Voorbereiding Reconstructies Wold Aaweg en de Drogteropslagen

50.000

TOTAAL investeringen

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14276779/1