Document · PDF

Kadernota 2025-2028 De Wolden

Gemeenteraad 27 juni 2024, gemeente De WoldenBij agendapunt: Vaststellen kadernota De Wolden 2025-2028, tweede termijn, inclusief notitie investeringen en voorzieningen 2024-202827.548 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Vervangen speelvoorzieningen *1 (dateert uit begroting 2021)

2025

€ 67.500

Vervanging speelvoorzieningen (dateert uit begroting 2021)

2026

€ 67.500

Vervanging speelvoorzieningen (dateert uit begroting 2021)

2027

€ 67.500

Vervanging speelvoorzieningen (dateert uit begroting 2021)

2028

€ 67.500

*1 Met ‘dateert uit begroting 2021’ wordt bedoeld dat de besluitvorming over dit onderwerp heeft plaatsgevonden in de begroting 2021 (speerpunt 2021).

Toelichting: Op 29 oktober 2020 is door de raad, het plan van aanpak speelruimtebeleid De Wolden vastgesteld. Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze kadernota de jaarschijf 2028 toegevoegd.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 05 Solide basis voor De Wolden

Programma 05 Solide basis voor De Wolden Het programma Solide basis bestaat uit de beleidsonderwerpen afval, financiële zelfredzaamheid en grondbeleid.

Programmahouder: Rudi Hooch Antink Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Afval Grondstoffenplan Het grondstoffenplan ‘Van Afval naar Grondstof’ van gemeente De Wolden kent een looptijd tot eind 2025 en dient in de loop van volgend jaar geëvalueerd te worden. Mede op basis van de uitkomsten van deze evaluatie kan vervolgens een start worden gemaakt met de vormgeving van nieuw afvalbeleid gericht op de landelijke doelstelling (50% circulair) in 2030. Inzameldienst De (initiële) overeenkomst met de inzameldienst voor huishoudelijk afval (PreZero) loopt eveneens tot eind 2025. Weliswaar kent voornoemde overeenkomst een tweetal verlengingsopties (1 x 2 jaar en 1 x 1 jaar) maar hiervoor is wederzijdse instemming noodzakelijk. Begin 2025 zal overleg met PreZero plaatsvinden over deze optie(s). Verwerking restafval Het huidige financieel gunstige contract met Attero voor de verwerking van huishoudelijk restafval wordt dit jaar (waarschijnlijk) verlengd tot eind 2027. Daarna kent deze overeenkomst geen verlengingsmogelijkheden meer. Binnen de ambtelijke Drentse werkgroep Markerein is al een verkenning gestart voor de te volgen aanbestedingsstrategie. De resultaten van deze verkenning zullen mogelijk nog in 2024, maar anders waarschijnlijk in 2025 leiden tot vervolgstappen in een gezamenlijke Drentse aanbesteding van deze afvalfractie met als doel het sluiten van een contract voor een doelmatige en duurzame be- en/of verwerking.

Bestaanszekerheid Vanuit het Rijk wordt de aanpak geldzorgen, armoede en schulden voortgezet. Door te werken aan harmonisatie en vereenvoudigde partner-, vermogens- en inkomensbegrippen moet het sociale stelsel eenvoudiger worden en tot minder bureaucratie leiden. Vereenvoudiging leidt tot maatschappelijke baten: het voorkomen van armoede, meer vertrouwen in de overheid, meer bestaanszekerheid en meer ruimte voor de menselijke maat.

Gemeente De Wolden

Programma 05 Solide basis voor De Wolden

Kadernota 2025

Er wordt gewerkt aan eenvoud. Duidelijk is dat eenvoud in het verleden onvoldoende in de afwegingen is betrokken. De balans is daardoor de verkeerde kant opgeslagen, de inkomensondersteuning is nu te complex. Lokaal zetten we onze inkomensondersteunende maatregelen en instrumenten in om de kwetsbaren in onze samenleving te ondersteunen. Dit doen we ook in 2025. Schuldhulpverlening We gaan bezig met het opstellen van de nieuwe beleidsnota Armoede- schuldhulpverlening. We verwachten dat we in 2025 deze nota ter vaststelling kunnen aanbieden aan de raad. Het huidige beleid is gedateerd en met het oog op de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening toe aan actualisatie. We gaan de onderwerpen armoede en schuldhulpverlening combineren in één nota vanwege de overlap in deze beleidsterreinen. Grondbeleid De gemeente De Wolden heeft net als andere gemeentes een behoorlijke woningbouwopgave. Deze opgave staat weergegeven in de Woon(zorg)visie 2023-2027. In 2024 wordt een nieuwe nota grondbeleid vastgesteld. Hierin worden de instrumenten benoemd die onder andere ingezet kunnen worden ten behoeve van de woningbouwopgave. Er wordt ingestoken op een meer actief grondbeleid. Daar waar de markt het niet oppakt of waar we zelf kansen zien, zal de gemeente een actievere rol aannemen om zo de woningbouwopgave te kunnen realiseren.

Deze actievere rol kan betekenen dat de gemeente De Wolden in de toekomst gronden gaat verwerven. Hiervoor zijn dan te zijner tijd financiële middelen benodigd.

Speerpunten In deze kadernota hebben we voor dit programma geen speerpunten opgenomen.

Financiële mutaties exploitatie In deze kadernota hebben we voor dit programma geen financiële mutaties exploitatie opgenomen.

Investeringen In deze kadernota hebben we voor dit programma geen nieuwe investeringen opgenomen.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 06 Sportief met elkaar

Programma 06 Sportief met elkaar Het programma in beeld De Wolden is een sportieve gemeente. Op het gebied van sport- en bewegen gebeurt er veel. De vele en onmisbare vrijwilligers maken dit mede mogelijk. Voor elk dorp is het belangrijk dat er een ontmoetingsplek is. De dorpshuizen vervullen daarin een zeer belangrijke rol. De aanwezigheid van een dorpshuis stimuleert niet alleen het verenigingsleven, maar ook de sociale vitaliteit in een dorp.

Programmahouder: Rudi Hooch Antink Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Sport Ontwikkeling zwembaden Een aantal jaren geleden zijn de drie zwembaden in De Wolden geprivatiseerd. Het gaat om De Waterlelie in Zuidwolde, De Slenken in de Wijk en Zwembad Ruinen. Sindsdien ontvangen deze zwembaden jaarlijks een (exploitatie)subsidie en een subsidie voor het schoolzwemmen. Per 1 januari 2024 is de nieuwe Zwemwaterwet van kracht geworden. Deze wet legt de zwembaden de verplichting op om aan einddoelen te voldoen om hygiënisch en betrouwbaar zwemwater aan te bieden. Er moet een uitgebreider beeld van de waterkwaliteit worden aangetoond wat tot hogere kosten leidt. Vorig jaar zijn de subsidies voor het eerst eenmalig geïndexeerd. Maar met o.a. de invoering van de Zwemwaterwet blijven de kosten stijgen. De huidige subsidie blijkt voor alle drie de zwembaden ontoereikend te zijn. Gemeente De Wolden

Programma 06 Sportief met elkaar

Kadernota 2025

Gezien de uitdagingen waarmee de zwembaden de komende jaren worden geconfronteerd, is het van belang om een doorkijk te bieden voor de komende 10 jaar. Daarom komt het college in 2024 met een raadsvoorstel voor het instellen van een extern onderzoek om deze visie te verwezenlijken. De gemeente zal een besluit moeten nemen over de uitkomst van dit onderzoek waarbij financiële consequenties verwerkt moeten worden in de meerjarenbegroting. Verduurzaming kleedaccommodaties We hebben onderzoek laten plaatsvinden naar het verduurzamen van onze gemeentelijke kleedaccommodaties. Daarbij zijn ook de financiële consequenties in kaart gebracht. Hiervoor is binnen dit programma een speerpunt opgenomen. Vervanging kustgrasveld ZZVV/ VV Zuidwolde Het in 2014 aangelegde kunstgrasveld van ZZVV en VV Zuidwolde is toe aan vervanging. De afgelopen jaren zijn er tijdens keuringen al verschillende gebreken verholpen. De levensduur van het veld nadert zijn einde. Onderzoek naar behoefte gebruik robotmaaier In een motie die werd aangenomen op 15 juni 2023, heeft de gemeenteraad het college verzocht te onderzoeken of er behoefte is onder de sportverenigingen om een robotmaaier in te zetten. De sportverenigingen ontvangen jaarlijks een beheersvergoeding voor het beheer en (klein)onderhoud van de sportvelden. Bij 8 van de 10 verenigingen worden we als gemeente íngehuurd om de sportvelden te maaien.

Dit omvat niet alleen de velden zelf, maar ook de grasstroken langs bosranden, tegelpaden en sloten. Enkele verenigingen, waarvan de gemeente de velden maait, hebben aangegeven bereid te zijn om een pilot te starten met het gebruik van een robotmaaier. De andere twee verenigingen organiseren het maaien zelf. Van deze twee verenigingen zal er in 2024 één starten met de aanschaf van een robotmaaier. Dorpshuizen Door de coronacrisis en de hoge energielasten vanaf 2022 zijn dorpshuizen in problemen gekomen. Om te voorkomen dat dorpshuizen hierdoor zouden omvallen heeft gemeente De Wolden een tijdelijk noodfonds energielasten maatschappelijke organisaties opgericht. Particuliere dorpshuizen kunnen gebruik maken van een ondersteuning van de provincie Drenthe. Deze ondersteuning is bedoeld om dorpshuizen te helpen in afwachting van de effecten van een structurele oplossing. Een structurele oplossing betekent uitvoering van energiebesparende maatregelen. Hiervoor dient een verduurzamingsplan aan ten grondslag te liggen. Een aantal dorpshuizen heeft hiervoor al gebruik gemaakt van de ondersteuning van de provincie Drenthe, het Programma Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed. We willen in afstemming met de provincie Drenthe komen tot een verduurzamingsplan voor alle dorpshuizen in de gemeente De Wolden.

Daaraan gekoppeld gaan we in 2024 starten met het opstellen van een visie dorpshuizen. Voor eventuele financiële ondersteuning naar aanleiding van de visie en de verduurzaming zal een nadere afweging volgen. Dit zal een meerjarig financieel effect hebben.

Speerpunten 5.1 Sportbeleid en activering Activiteit

Indexatie exploitatie- en schoolzwemmen subsidie zwembaden.

Gevolgen voor de inwoners

Behoud van zwembaden.

Middelen

2025

2026

2027

2028

€ 10.359

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 De raad heeft voor het jaar 2024 besloten om de subsidie aan de zwembaden eenmalig te indexeren. De zwembaden geven aan dat de kosten ten opzichte van de inkomsten blijven stijgen. Ook in 2025. Uit de jaarstukken en gesprekken met de zwembaden komt naar voren dat de eenmalige indexatie 2024 de bestaande en toekomstige tekorten niet zal oplossen. In afwachting van het mogelijke externe onderzoek, zoals beschreven bij Wat speelt er in De Wolden, willen we de exploitatie(subsidie) en subsidie voor het geven van schoolzwemmen nogmaals eenmalig indexeren. Afhankelijk van de 30

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 06 Sportief met elkaar

uitkomsten van het externe onderzoek en de afwegingen die gemaakt gaan worden rondom het maatregelenpakket met betrekking tot ombuigingen, komen we voor 2026 met een structurele oplossing. 5.2 Sportaccommodaties Activiteit

Vervanging kunstgrasveld ZZVV / VV Zuidwolde.

Gevolgen voor de inwoners

Goed bespeelbaar veld om sport te kunnen beoefenen.

Middelen Dekking uit het budget voor kapitaallasten investeringsruimte € 4 miljoen

2025 -

2026

2027

2028

€ 55.000 - € 55.000

€ 54.500 - € 54.500

€ 54.000 - € 54.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Het kunstgrasveld nadert het einde van zijn levensduur en is toe aan vervanging. Zodat deze weer voldoet aan de vereiste sporttechnische kwaliteit en de voetbalsport gecontinueerd kan worden. Naar verwachting wordt de toplaag in 2025 vervangen. Op basis van de huidige inzichten zal dit een investering worden van € 500.000. Bij het opstellen van de begroting is het definitieve investeringsbedrag bekend. De kapitaallasten zijn in de bovenstaande tabel opgenomen. Hierbij is uitgegaan van een vervangingsduur van 10 jaar en 1% rente. 5.2 Sportaccommodaties Activiteit

Pilot robotmaaier.

Gevolgen voor de inwoners

Duurzaam en kwalitatief goed onderhouden velden.

Middelen

2025

2026

2027

2028

€ 5.000

I/S Incidenteel

Structureel

Toelichting: Categorie 3 Op grond van de aangenomen motie zijn we bezig met het uitwerken van een pilot voor inzet van een robotmaaier. Het streven is dat we voor de begroting inzichtelijk hebben in waar en bij welke verenigingen we de pilot kunnen starten. Dit vereist nog verdere uitwerking. 5.2 Sportaccommodaties Activiteit

Verduurzaming sporthallen.

Gevolgen voor de inwoners

Toekomstbestendige sporthallen.

Middelen Dekking uit het budget voor kapitaallasten investeringsruimte € 4 miljoen

2025 -

2026 € 51.244 - € 51.244

2027 € 50.778 - € 50.778

2028 € 50.312 - € 50.312

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Voor investeringen verduurzaming Sporthal de Buddingehof en Sporthal de Marse te Ruinen zal het budget omhoog moeten voor 2024/2025. Reden hiervoor zijn de gestegen prijzen van materialen, montagekosten en een gewijzigd inzicht van type installatie. Voor sporthal de Buddingehof een verhoging van € 200.000 excl. btw, voor sporthal de Marse € 150.000 excl. btw en voor sporthal de Slenken een verhoging van € 35.000 excl. btw.

Gemeente De Wolden

Programma 06 Sportief met elkaar

Kadernota 2025

De kapitaallasten zijn in de tabel hierboven vermeld. Er is uitgegaan van een totale investering van € 465.850 en een vervangingsduur van 10 jaar en 1% rente. 5.2 Sportaccommodaties Activiteit

Verduurzaming kleedaccommodaties fase 1,2 en 3.

Gevolgen voor de inwoners

Toekomstbestendige kleedaccommodaties.

Middelen Dekking uit het budget voor kapitaallasten investeringruimte € 4 miljoen

2025 -

2026 € 22.453 - € 22.453

2027 € 22.292 - € 22.292

2028 € 36.540 - € 36.540

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Voor investeringen verduurzaming kleedaccommodaties zijn extra middelen nodig. We maken hierbij gebruik van een reeds eerder door de raad beschikbaar gesteld krediet voor Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Dit krediet bedraagt € 1.500.000. De fasering van deze werkzaamheden is hieronder bij de investeringen genoemd. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Activiteit

Ontwikkeling visie dorpshuizen.

Gevolgen voor de inwoners

Zorgdragen voor toekomstbestendige dorpshuizen in de gemeente.

Middelen

2025 PM -

2026 PM -

2027 PM -

2028 PM -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 We gaan in 2024 starten met het opstellen van een visie dorpshuizen. Voor eventuele financiële ondersteuning naar aanleiding van de visie en de verduurzaming zal een nadere afweging volgen en zal een meerjarig financieel effect hebben.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2025

2026

2027

2028

Lasten

€

5.1 Indexatie exploitatie sport en schoolzwemmen

10.359

5.2 Vervanging kunstgrasveld

55.000

54.500

54.000

5.2 Dekking stelpost kapitaallasten

-55.000

- 54.500

-54.000

5.000

5.2 Kapitaallasten verduurzaming sporthallen

51.244

50.778

50.312

5.2 Dekking stelpost kapitaallasten

-51.244

-50.778

-50.312

5.2 Kapitaallasten verduurzaming kleedaccommodaties

22.453

22.292

36.540

5.2 Dekking stelpost kapitaallasten

-22.453

-22.292

-36.540

15.359

10.359

5.2 Pilot robotmaaier

Totaal lasten

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 06 Sportief met elkaar

Product

2025

Baten

Totaal baten

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

2026

2027

2028

€ 15.359

€10.359

€ 10.359

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd):

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2025-2028 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Verduurzaming sporthallen

2025

€ 465.850

Dit betreft de investeringsbedragen van 3 sporthallen inclusief btw.

Verduurzaming gemeentelijke kleedaccommodaties fase 1 20242026

2025

€ 641.500

(reeds aanwezig krediet is € 1.493.000 Verduurzaming maatschappelijk vastgoed) (budget bedraagt € 2.134.500 - € 1.493.000).

Verduurzaming gemeentelijke kleedaccommodaties fase 2 2026-2028

2027

€ 411.654

Verduurzaming gemeentelijke kleedaccommodaties fase 3 2028- en verder

2028 en verder

€ 309.310

2025

€ 500.000

Vervanging kunstgrasveld (toplaag) ZZVV VV Zuidwolde

Gemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2025

Programma 07 Sociaal Het programma Sociaal gaat over de beleidsterreinen werk, zorg (o.a. Wmo), jeugdzorg, onderwijs en volksgezondheid.

Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Jeugdhulp Hervormingsagenda Jeugd De hervormingsagenda Jeugd van het Rijk bevat een groot pakket aan maatregelen om de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg structureel te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Dit moet lokaal vormgegeven worden. Het versterken van de sociale basis is hierin een belangrijke pijler. De nota ‘Kansrijk opgroeien in De Wolden’ en de evaluatie van deze nota, biedt een mooie basis om de hervormingsagenda uit te werken. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Hierin nemen we ook de uitwerking van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming mee. Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming van het Rijk biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst slimmer en effectiever uit kan zien. In de komende vijf tot tien jaar zal dit worden geïmplementeerd. Voor de gemeente De Wolden betekent dit bijvoorbeeld een transformatie van de samenwerking met Veilig Thuis Drenthe. Transformatie Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe is onderdeel van GGD Drenthe en vervult in Drenthe een aantal wettelijke taken in de jeugd- en gezinsbeschermingsketen. Veilig Thuis Drenthe dient, samen met de gemeenten en jeugdhulporganisaties, een transformatie door te maken tot een expertisecentrum gericht op kind- en gezinsbescherming.

Veilig Thuis Drenthe heeft een plan ingediend bij de twaalf Drentse gemeenten. Medio april 2024 gaat GGD Drenthe meer inzicht bieden over 2025 en verder.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 07 Sociaal

Hier gaat een begroting mee gepaard. Over het al dan niet toekennen van extra middelen vanaf 2025 en verder moet nog besluitvorming plaatsvinden. Nu Niet Zwanger Nu Niet Zwanger is een additionele taak, ingekocht bij GGD Drenthe. We betaalden dit programma uit het werkbudget van Centrum voor Jeugd en Gezin De Wolden. Voor 2024 is afgesproken om deze taak regulier mee te nemen in de additionele begroting GGD Drenthe. Echter, de kosten van Nu Niet Zwanger stijgen ieder jaar. Er zijn momenteel gesprekken met GGD Drenthe hierover. De voortgang van Nu Niet Zwanger in 2025 is daarom nog onzeker. Jeugdhulpregio Drenthe De hervormingsagenda en het wetstraject, ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’, stelt dat de jeugdhulpregio’s voldoende robuust dienen te zijn om de specialistische jeugdhulp regionaal goed te kunnen organiseren. Er is een kwartiermaker aangesteld om binnen de jeugdhulpregio Drenthe (JHRD) te komen tot de daadwerkelijke invulling van de inrichting en governance van de jeugdhulp richting één aparte organisatie op Drents niveau (inclusief de inkoop). Onderzocht wordt hoe deze samenwerking tussen de Drentse gemeenten juridisch wordt vastgelegd.

Terugdringen gevolgen van complexe echtscheidingssituaties Uit een inventariserend onderzoek in 2022 onder medewerkers van het Centrum Jeugd en Gezin De Wolden Hoogeveen is gebleken dat zij vastlopen in de begeleiding en hulpverlening aan gezinnen die verwikkeld zijn in een complexe scheiding. Om deze reden hebben we een aandachtsfunctionaris scheiden aangenomen. We verwachten als college dat we in 2024 een besluit nemen over een meerjarige aanpak hoe we hiermee om kunnen gaan binnen de bestaande middelen die we hebben. Onderwijs Sluitend aanbod onderwijs, zorg & re-integratie Samen met onze partners in de regio werken we aan een plan van aanpak voor het realiseren van sluitend onderwijs-zorg-re-integratie aanbod in ons deel van regio Zuidwest Drenthe. Voor- en vroegschoolse educatie We willen dat kinderen al vanaf jonge leeftijd gelijke kansen krijgen om op te groeien vanuit een sterke en veilige basis voor hun verdere (school)loopbaan en maatschappelijke participatie. Daarom wordt het beleidsplan voor- en vroegschoolse educatie (vve) op dit moment vernieuwd. De inhoud van het nieuwe beleidsplan VVE wordt vertaald naar financiën. Onderwijs- jeugd agenda De Wolden Samen met onze partners rondom kinderopvang, onderwijs en jeugd werken we aan een startnotitie voor het ontwikkelen van een Onderwijs – Jeugd Agenda. Dit zal bijdragen aan een gezamenlijke visie en concrete acties.

We vergroten en bundelen daarmee de inzet vanuit kinderopvang, onderwijs, welzijn, gemeente en onze andere maatschappelijke partners. Dit sluit aan bij de lokale ontwikkelingen bijvoorbeeld rondom de Nota Jeugdhulp, voor- en vroegschoolse educatie en ontwikkelingen vanuit IZA/GALA. Doorstroompunt De Wolden maakt deel uit van het Doorstroompunt Zuidwest-Drenthe (voorheen Regionaal Melden Coördinatiepunt - RMC), met de gemeenten Hoogeveen, Meppel en Westerveld. Het Doorstroompunt voert de wettelijke opdracht van gemeenten uit om jongeren die voortijdig de school verlaten in beeld te brengen en, indien nodig, te begeleiden. Doel is het behalen van een startkwalificatie en het voorkomen van maatschappelijke uitval door een passende opleiding en/of baan te vinden voor iedere jongere. Per 1 augustus 2025 wordt de 'Wet van school naar duurzaam werk' van kracht. Deze wet brengt de nodige veranderingen met zich mee voor het Doorstroompunt, het MBO en afdeling Werk en Reintegratie van de gemeenten. De doelgroep van het Doorstroompunt wordt verbreed tot 27 jaar in plaats van 23 jaar. De financiële stroom wordt vanwege de wetswijziging op een nieuwe manier berekend door het ministerie. Omdat de wetswijziging later in werking treedt dan vooraf werd verwacht is er eenmalig extra budget nodig in de periode van 1 januari 2025 tot en met 1 augustus 2025.

De vier betrokken gemeenten hebben toegezegd hier een bijdrage in te doen om te zorgen dat personeel kan worden behouden en om gestegen personeelskosten op te kunnen vangen. Voor De Wolden gaat het om een eenmalig bedrag van € 13.700. Dit hebben we als speerpunt opgenomen in deze kadernota.

Gemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2025

Kinderwerk en onderwijs/jeugdakkoord De komende tijd worden er verschillende gesprekken gevoerd tussen jeugd(zorg), kinderopvang, onderwijs, welzijn, gemeente en andere partners. Het doel is om opgaven te identificeren, gezamenlijke ambities te formuleren en een agenda op te stellen om in de komende jaren uitvoering te geven aan deze ambities. Hier wordt onder andere onderzocht op welke wijze een aanbod van naschoolse activiteiten/kinderwerk in het kader van een verlengde schooldag bij kan dragen aan de brede maatschappelijke ontwikkeling en talent(h)erkenning van de (basisschool)jeugd. Werk Regionaal Werkcentrum Per 1 januari 2026 moet iedere arbeidsmarktregio een Regionaal Werkcentrum (RWC) hebben ingericht. Dit houdt in dat er één herkenbaar loket moet komen waar alle werkzoekenden en werkgevers terecht kunnen voor de ondersteuning en begeleiding. Het werkcentrum is een samenwerking tussen gemeenten en diverse andere partijen die actief zijn op de arbeidsmarkt binnen één loket. De Arbeidsmarktregio Drenthe, waar wij onderdeel van uitmaken, zal zich in 2024 en 2025 richten op het vormgeven van een Regionaal Werkcentrum binnen de eigen regio. Uitbreiding re-integratie instrumenten De gemeente zal gedurende 2024 onderzoeken of een uitbreiding van het re-integratie instrumentarium gewenst in.

De gemeente De Wolden kent een relatief laag bijstandspercentage dat zowel onder het provinciaal als ook het landelijke gemiddelde ligt. De doelgroep die overblijft bestaat uit uitkeringsgerechtigden die vaak problematiek hebben op één of meerdere leefdomeinen. Dit leidt ertoe dat deze inwoners vaak langdurig in de bijstand blijven hangen. De inzet van nieuwe instrumenten kan deze inwoners mogelijk activeren richting betaald werk. De gemeente zal met oog op deze uitbreiding nadrukkelijk kijken naar de instrumenten Basisbaan en Bijverdienpremie. Een en ander wordt de raad voorgelegd in een aangepaste re-integratieverordening. Toekomstvisie Stark Eind 2023 zijn de drie eigenaren van Stark (De Wolden, Hoogeveen en Midden-Drenthe) gestart met een visietraject om te komen tot een nieuwe toekomstvisie op de GR Stark. De Wsw doelgroep, die van oudsher bij Stark geplaatst wordt, krimpt in aantal en veroudert. Instroom vanuit de Participatiewet (Beschut Werk, reguliere bijstand, statushouders en een indicatie banenafspraak) is onvoldoende om deze krimp tegen te gaan. Om die reden willen de gemeenten in kaart brengen welke dienstverlening zij voor inwoners met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt richting de toekomst verwachten van Stark. Het traject dient uiterlijk in 2024 afgerond te zijn.

Toename doelgroepen Over de afgelopen jaren is er een structurele toename zichtbaar van bepaalde doelgroepen in ons bijstandsbestand. De verwachting is dat deze ontwikkeling zich de aankomende jaren zal blijven doorzetten. In het bijzonder gaat het om de volgende drie doelgroepen: • Jongeren. We zien niet alleen een stijging in het aantal jongeren, maar ook in de complexiteit van problematiek. • Statushouders. We zien een stijgend aantal te huisvesten statushouders. • BAB’ers. Dit zijn inwoners met een arbeidsbeperking die een indicatie banenafspraak hebben. De toename van deze doelgroepen als deel van het totale bijstandsbestand leidt tot een grotere belasting van de werkcoaches. Om uitvoering te geven aan deze groeiende opgave is een uitbreiding van FTE noodzakelijk. Inburgering In ons uitvoeringsplan inburgering hebben we aangegeven dat er na twee jaar een evaluatie plaatsvindt. Dat gaat in 2025 gebeuren. De evaluatie zal kunnen leiden tot aanpassingen aan het uitvoeringsplan. Er is sprake van een landelijk tekort aan NT2-docenten. Vanwege de relatief hoge instroom van statushouders en inburgeringsplichtigen, verwachten wij hierin geen verbetering in 2025. Taalaanbieder IVIO voert voor ons de taaltrajecten in het kader van inburgering uit. In 2025 moeten we een beslissing nemen over de contractperiode 2026 en 2027.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 07 Sociaal

Gezondheid Integraal Zorgakkoord (IZA) In 2022 hebben het ministerie van VWS, koepelorganisaties van zorgaanbieders, artsen, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, patiënten en de VNG het Integraal Zorgakkoord (IZA): “Samen werken aan gezonde zorg” ondertekend. Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De landelijke ambities zijn in Drenthe omgezet in een Regioplan Integraal Zorgakkoord Drenthe 'Gezonde Marke'. In 2024 wordt er voor de zomer een werkagenda vastgesteld waarin duidelijk wordt wat we op korte termijn concreet gaan doen en wat dit vraagt van de gemeente De Wolden. Daarnaast is er aandacht voor de samenwerking en het financieel perspectief. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het GALA is een akkoord tussen het Rijk, de zorgverzekeraars, gemeenten en GGD GHOR Nederland. Het GALA is gericht op het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het bevorderen van een gezonde leefstijl, het versterken van de mentale gezondheid, het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving en het versterken van de sociale basis en domeinoverstijgend samenwerken. Het GALA bevat niet vrijblijvende afspraken voor gemeenten. In 2023 is het programmaplan Gezond en Actief Leven De Wolden vastgesteld en hebben we akkoord gekregen vanuit het Rijk op het plan. Vanuit 6 opgaven werken we aan de ambitie dat iedereen mee kan doen in goede gezondheid.

De opgaven zijn: 1. meer kinderen hebben een kansrijke start; 2. inwoners ervaren een betere mentale gezondheid; 3. meer inwoners hebben een gezond gewicht; 4. meer inwoners gaan verantwoord om met alcohol; 5. meer vitale senioren die minder kwetsbaar zijn; 6. samenwerking met inwoners. Wmo Inkoop begeleiding Wmo In 2025 wordt er een inkoopprocedure gestart voor inkoop begeleiding Wmo. Onder begeleiding vallen producten als dagbesteding en begeleiding. Domeinoverstijgende samenwerking (DOS) In 2023 heeft De Wolden ingestemd met de verkenning of de DOS-werkwijze in De Wolden kan worden geïmplementeerd. Bij de DOS-systematiek wordt de zorg over een andere boeg georganiseerd. Doen wat nodig is voor een inwoner en werken aan een goede samenwerking tussen inwoners, gemeente en zorgkantoor/zorgverzekeraar in de ondersteuning van dorps- of wijkgenoten. Het gaat over omzien naar elkaar en elkaar helpen. Waar nodig, wordt dit aangevuld met de inzet van en de samenwerking met de professionele zorg. Vanuit het Rijk zijn middelen beschikbaar gesteld om werkwijze DOS uit te werken. Sociale kaart In het rapport van de Rekenkamercommissie De Wolden staat de aanbeveling om te zorgen voor een inzichtelijk en actueel overzicht van het aanbod in het voorliggend veld dat openstaat voor inwoners, vrijwilligers en professionals.

In 2024 komen we met een raadsvoorstel om hier al dan niet invulling aan te geven. Buurtteams In 2024 gaan we de Buurtteams evalueren en de verwachting is dat we in 2025 de Buurtteams verder doorontwikkelen met name gericht op het thema “vroegsignalering”. We zien in de afgelopen jaren dat er veel casussen worden behandeld in de buurtteams. Per jaar circa 150 casussen en meldingen, onder andere (buren)overlastsituaties, straatproblematiek, jeugdoverlast, eenzaamheid, zorgen over de gezondheidssituatie van buurtbewoners. Door een goede samenwerking in de Buurtteams kan in veel gevallen voorkomen worden dat er opgeschaald moet worden naar duurdere zorg in de 1e en 2e lijn. De Buurtteams willen meer bekendheid en zichtbaar zijn in de dorpen. We willen beter kunnen inspelen op de ontwikkelingen in de dorpen en naast de persoonlijke gesprekken met inwoners, meer data gedreven werken. Op deze manier kunnen we beter maatGemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2025

werk bieden aan de verschillende dorpen, wijken en straten. We gaan nog meer werken aan communicatie, aanwezig zijn in de gebieden en richten een monitor (tableau) in. Om deze doorontwikkeling goed te kunnen invullen zal er meer formatie nodig zijn. In de begroting 2025 zal dit nader worden geduid.

Speerpunten 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Activiteit

Opvangen financieel gat Doorstroompunt.

Gevolgen voor de inwoners

Het Doorstroompunt zet vooruitlopend op de komende wetswijziging van 1 augustus 2025 in op het uitbreiden van de doelgroep van 23 naar 27 jaar.

Middelen

2025 € 13.700

2026

2027

2028

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Op 1 augustus 2025 wordt de nieuwe 'Wet van school naar duurzaam werk' van kracht. Voor die periode is al ingezet op het aantrekken van personeel. Omdat de wetswijziging later in werking treedt dan verwacht, ontstaat er eenmalig een financieel gat die gemeenten uit de regio gezamenlijk opvangen. 6.2 - Wijkteams Activiteit

Onafhankelijke cliëntondersteuning De Wolden.

Gevolgen voor de inwoners

Door middel van goede, bereikbare en onafhankelijke cliëntondersteuning vindt de inwoner eerder de weg naar de juiste ondersteuning, begeleiding of zorg.

Middelen

2025 € 25.000

2026

2027

2028

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Stichting Onafhankelijke Cliëntondersteuning De Wolden vraagt € 25.000 meer subsidie. De stijging van de kosten van Stichting OCO wordt veroorzaakt doordat zij meer (korte) vragen krijgen en de complexiteit van casussen toeneemt. We nemen deze verhoging nu eerst incidenteel op.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

Categorie

Lasten

2025

2026

2027

2028

€

80.000

430 Leerlingenvervoer

80.000

430 Opvang financieel gat Doorstroompunt

13.700

430 Logopedie

5.000

430 Vervoer schoolzwemmen

5.000

610 Indexatie Stichting Welzijn De Wolden

69.000

610 Adviesraad Sociaal Domein (ASD)

-40.000

610 Aanvulling subsidie Slachtofferhulp

4.585

620 Adviesraad Sociaal Domein (ASD)

40.000

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Product

Programma 07 Sociaal

Categorie

2025

2026

2027

2028

620 Onafhankelijke cliëntondersteuning De Wolden

25.000

620 Veilig Thuis Drenthe

-38.000

22.000

36.000

51.000

620 Indexatie Stichting Welzijn De Wolden

17.000

650 Indexatie Stichting Welzijn De Wolden

9.000

660 Wmo-vervoer

10.000

671a Indexatie Wmo Hulp bij huishouden

158.000

164.000

671b Indexatie Wmo Begeleiding

53.000

56.000

671c Indexatie Wmo dagbesteding

27.000

28.000

672 Indexatie Jeugdhulp

228.000

207.000

672 Jeugdhulp - verhoging obv realisatie voorgaande jaren

500.000

682 Indexatie jeugdhulp (jeugdbescherm./ reclass.)

12.000

710 GGD - Drenthe

-18.000

-15.000

29.000

72.000

1.160.285

1.173.585

1.231.585

1.289.585

15.000

1.093.000

15.000

67.285

1.158.585

1.216.585

1.274.585

Totaal lasten

Baten 6.10 Samenkracht en Burgerparticipatie (Oekraïne)

500.000

671a Eigen bijdrage Wmo

15.000

681 Geëscaleerde Zorg (beschermd wonen)

578.000

Totaal baten

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 430 Leerlingenvervoer Op basis van de realisatie cijfers 2023, gecombineerd met een NEA-indexatie van 3,4% moet het budget voor leerlingenvervoer structureel met € 80.000 worden opgehoogd. Reden hiervoor is niet zozeer een volumestijging, maar een toename van kinderen met een aangepaste vervoersbehoefte waardoor de kosten hoger zijn. Dit gaat bijvoorbeeld om kinderen die vanwege gezondsheidsredenen individueel vervoerd moeten worden, kinderen met een medisch begeleider en ook om kinderen met canulezorg. 430 Logopedie De kosten voor logopedie zijn in de loop der jaren gestegen. Het budget voor logopedie is daardoor niet meer toereikend. Dit vraagt om een bijstelling van € 5.000. 430 Vervoer schoolzwemmen De kosten voor vervoer schoolzwemmen zijn in de loop der jaren gestegen door voornamelijk hogere brandstofprijzen. Het budget voor vervoer schoolzwemmen is daardoor niet meer toereikend. Dit vraagt om een bijstelling van € 5.000. 610 Stichting Welzijn De Wolden Op basis van de verwachte kostenstijgingen en cao-loonstijgingen voor 2025 en verdere jaren houden we rekening met een stijgingspercentage van 4% voor dit budget. Dit komt neer op een verhoging van € 69.000 voor 2025 - 2028 op het taakveld 610 'Samenkracht en Burgerparticipatie'.

Gemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2025

610 Adviesraad Sociaal Domein (ASD) Na een evaluatie is besloten om de structuur van de ASD te wijzigen. Er is een brede Adviesraad waarbij werkgroepen kunnen worden ingezet ter voorbereiding van o.a. adviezen. De kosten voor de ASD bedragen in totaal € 45.000. Deze kosten kunnen worden gedekt uit de bestaande middelen binnen de begroting. Echter voor een juiste verantwoording dient er een budgetneutrale begrotingswijziging plaats te vinden van € 40.000 van taakveld 6.1 naar 6.2. 610 Slachtofferhulp Slachtofferhulp Nederland (SHN) heeft een aanvraag ingediend voor hun activiteiten welke in het verleden niet volledig werd gehonoreerd. Hierdoor verhogen we de begroting vanaf 2025 met € 4.585 naar € 10.000. 620 Adviesraad Sociaal Domein (ASD) Zie toelichting bij '610 AdviesRaad Sociaal Domein (ASD)'. 620 Indexatie Veilig Thuis Drenthe (VTD) Op basis van de begroting 2025 van de GGD kunnen we onze bijdrage voor 2025 met € 38.000 naar beneden bijstellen. Deze begroting laat een verhoging zien voor de jaren 2026 tot en met 2028. 620 Indexatie Stichting Welzijn De Wolden Op basis van de verwachte kostenstijgingen en cao-loonstijgingen voor 2025 en verdere jaren houden we rekening met een stijgingspercentage van 4% voor dit budget. Dit komt neer op een verhoging van € 17.000 voor 2025 - 2028 op het taakveld 620 'Toegang en eerstelijnsvoorzieningen'.

650 Indexatie Stichting Welzijn De Wolden Op basis van de verwachte kostenstijgingen en cao-loonstijgingen voor 2025 en verdere jaren houden we rekening met een stijgingspercentage van 4% voor dit budget. Dit komt neer op een verhoging van € 9.000 voor 2025 - 2028 op het taakveld 650 'Arbeidsparticipatie'. 660 Wmo vervoer Binnen Publiek Vervoer is de afspraak gemaakt om een NEA-indexatie toe te passen van 3,4% (peiljaar 2024). Op basis hiervan moet het budget structureel worden verhoogd. Omdat voor de indexatie nu gebruik is gemaakt van het peiljaar 2024 zal ten tijde van de begroting nog worden beoordeeld of het budget moet worden bijgesteld. Dit leidt in 2025 en verder tot een toename in kosten van € 10.000. 671a Indexatie Wmo hulp bij huishouden De kosten voor Wmo hulp bij huishouden zijn afhankelijk van de indexatie en de ontwikkeling van de vraag. Binnen de Wmo hebben we te maken met de Algemene Maatregel van Bestuur Reële prijzen Wmo. We moeten als opdrachtgever reële prijzen betalen voor de producten die we inkopen. Voor de Wmo-producten hebben we afspraken gemaakt over indexaties. Deze zijn op advies van de VNG gekoppeld aan het landelijk vastgestelde OVA-percentage (voorlopig 4,94% voor 2024). Deze inschatting kan worden bijgesteld in de begroting. Dit leidt in 2025 tot een bijstelling van het budget van € 159.000.

671b Indexatie Wmo begeleiding Voor de mutatie bij Wmo begeleiding verwijzen wij u naar de tekst bij 671a Wmo hulp bij huishouden. We hebben deze op dezelfde wijze benaderd. Ook deze mutatie kan worden bijgesteld ten tijde van de begroting. Vooralsnog hanteren we het OVA-percentage 2024 van 4,94%. Dit leidt in 2025 tot een bijstelling van het budget van € 53.000. 671c Indexatie Wmo dagbesteding Voor de mutatie bij Wmo dagbesteding verwijzen wij u naar de tekst bij 671a Wmo hulp bij huishouden. We hebben deze op dezelfde wijze benaderd. Ook deze mutatie kan worden bijgesteld ten tijde van de begroting. Vooralsnog hanteren we het OVA-percentage 2024 van 4,94%. Dit leidt in 2025 tot een bijstelling van het budget van € 27.000. 672 Indexatie jeugdhulp Voor de indexatie van de jeugdhulpbudgetten wordt gebruik gemaakt van het OVA-percentage. Het voorlopige OVA-percentage voor 2025 is ten tijde van het opstellen van de kadernota nog niet bekend. Dit voorlopige percentage wordt in de periode tussen de kadernota en de begroting bekend gemaakt. Om met de kadernota wel alvast een percentage mee te nemen wordt gebruik

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 07 Sociaal

gemaakt van het OVA-percentage van 2024. Deze bedraagt 4,94%. Dit percentage afgezet tegen de jeugdhulpbudgetten zorgt voor een uitzetting van € 228.000 in 2025 en € 207.000 in 2026 e.v. 672 Jeugdhulp - verhoging o.b.v. realisatie voorgaande jaren Op basis van de realisatiecijfers 2023 zien we in de gemeente een structurele toename in de kosten jeugdhulp van € 500.000. Het aantal zorgvragers stijgt, de complexiteit van zorg groeit en de inzet van specialistische behandelingen in de ggz en gezinsbehandeling neemt toe. De toename van het aantal zorgvragers en de stijgende zorgzwaarte is in lijn met regionale en landelijke ontwikkelingen. 682 Indexatie jeugdhulp (jeugdbescherming/-reclassering) Voor de indexatie van de jeugdhulp-budgetten jeugdbescherming en jeugdreclassering wordt gebruik gemaakt van het OVA-percentage. Het voorlopige OVA-percentage voor 2025 is ten tijde van het opstellen van de kadernota nog niet bekend. Dit voorlopige percentage wordt in de periode tussen de kadernota en de begroting bekend gemaakt. Om met de kadernota wel alvast een percentage mee te nemen wordt gebruik gemaakt van het OVA-percentage van 2024. Deze bedraagt 4,94%. Dit percentage afgezet tegen de jeugdhulpbudgetten zorgt voor een uitzetting van € 12.000 in 2025 e.v. 710 Indexatie Jeugdgezondheidszorg GGD Drenthe Voor 2025 e.v.

is rekening gehouden met een indexatie van de tarieven van GGD Drenthe. Op basis van de ontwerpbegroting 2025 van GGD Drenthe is de meerjarenbegroting van de gemeente aangepast. Voor de jaren 2026-2028 worden deze op basis van de (ontwerp)meerjarenbegroting van GGD Drenthe ook geïndexeerd. Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 6.10 Samenkracht en Burgerparticipatie (Oekraïne) De huidige regeling voor opvang van Oekraïners loopt tot en met 4 maart 2025. Op basis van de huidige regeling en ervaringscijfers van de afgelopen twee jaar verwachten we in 2025 in ieder geval een voordeel van € 500.000. Hoe de regeling wordt voortgezet is onbekend, want mogelijk wordt er per gemeente afgerekend op basis van werkelijke kosten. 6.71a Eigen bijdrage Wmo Vanaf 2024 is het abonnementstarief voor de eigen bijdrage Wmo verhoogd van € 19,00 naar € 20,60. Hierdoor zullen de verwachte inkomsten in 2025 e.v. stijgen met € 15.000. 6.81 Geëscaleerde Zorg (beschermd wonen) Eind maart 2024 is besloten dat de invoering van het woonplaatsbeginsel en het daarbij behorende nieuwe verdeelmodel beschermd wonen niet ingevoerd zal worden per 1 januari 2025 maar uitgesteld wordt naar 1 januari 2026. Dit betekent dat onze gemeente ook in 2025 een voordeel zal ontvangen voor beschermd wonen vanuit de centrumgemeente Assen.

Enige risico dat hierbij benoemd moet worden is dat er een kans bestaat dat het rijk de integratie uitkering landelijk verlaagt. We houden voor nu rekening met een voordeel van € 578.000.

Investeringen In deze kadernota hebben we voor dit programma geen nieuwe investeringen opgenomen.

Gemeente De Wolden

Programma 08 Samen Verder

Kadernota 2025

Programma 08 Samen Verder Het programma Samen Verder bestaat uit de beleidsonderwerpen verkeer en vervoer, openbaar vervoer en riolering.

Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Openbare ruimte Integraal beleid openbare ruimte In 2024 gaan we integraal beleid opstellen voor de openbare ruimte. De aanleiding is dat we op dit moment de samenhang missen tussen de verschillende beleidsterreinen. We zien binnen de Omgevingswet de opgave om integraal te werken. Het omvat onder andere de thema’s wegen/verkeer, kunstwerken, openbare verlichting, water, groen en biodiversiteit, spelen, toegankelijkheid en inclusie. Het beleid zal de basis zijn voor de verdere uitwerking van de beheerplannen. Of er financiële gevolgen verbonden zijn de uitvoering van dit beleid, is nog niet bekend.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 08 Samen Verder

Fietsnota De realisatie van de maatregelen uit de fietsnota 2021-2026 is in volle gang. Eén van de maatregelen is het wegnemen van ontbrekende schakels in het fietsverkeer. Om veilig te kunnen fietsen, is het van belang dat fietsverbindingen aaneengesloten zijn en dat de fietser zich niet hoeft te mengen met het overig verkeer. Eén van de lopende uitwerkingen is de verbetering van de fietsontsluiting van het dorp Echten naar Nijstad. De fietsverbinding is gemeentegrens overschrijdend en wordt in samenwerking met de gemeente Hoogeveen gerealiseerd. We zetten de bijdrage uit de Brede Doel Uitkering (BDU) in voor de bekostiging van het fietspad. Een eerste onderzoek in samenwerking met de Provincie naar de mogelijkheden van fietssnelwegen (doorfietsroutes) is afgerond. Deze quickscan vraagt om een nadere verkenning op haalbaarheid en kosten.

Speerpunten 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Ontsluiting Ruinerwold-Blijdenstein.

Gevolgen voor de inwoners

Realiseren van een verkeersveilige rondweg.

Middelen

2025 -

2026

2027 PM

2028 PM

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Gezien de toekomstige ontwikkelingen in Ruinerwold (uitbreiding bedrijventerrein en uitbreiding woningen Kerkweg-Zuid) is een goede ontsluiting belangrijk. De raad heeft in 2022 besloten dat de verkeerssituatie Blijdenstein als speerpunt mee moet in de kaderbrief en de begroting van 2023. In 2023 is € 50.000 beschikbaar gesteld voor onderzoek en planstudie. In 2023 heeft de raad aangegeven welke richting we daarvoor uit kunnen gaan werken. In 2024 zal er nog het nodige moeten worden onderzocht. We komen in 2024 met een concreet voorstel met een bijbehorend investeringskrediet. 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Voorbereiding herinrichting Dorpsstraat in Koekange.

Gevolgen voor de inwoners

Veilige en toegankelijke leefomgeving.

Middelen Dekking uit het budget voor kapitaallasten investeringsruimte € 4 miljoen

2025 -

2026

€ 2.700 - € 2.700

2027 € 2.678 -€ 2.678

2028 € 2.655 - € 2.655

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 De Dorpsstraat is de belangrijkste verkeersader door het dorp en is een belangrijke bewoningsas van het lintdorp. De verkeerssituatie in de Dorpsstraat wordt door veel inwoners als onveilig ervaren en daarbij is de kwaliteit van de openbare ruimte (groen, parkeren en trottoirs) matig en gedateerd. In de dorpsvisie Koekange 2021-2030 die is opgesteld door de Belangenvereniging Koekange e.o., is de aanpak van de Dorpsstraat één van de belangrijkste thema's. Met dit voorbereidingskrediet van € 45.000 zal via een participatief proces met de inwoners en belanghebbenden een plan worden gemaakt om de Dorpsstraat veilig een aantrekkelijk te maken. Deze investering wordt met ingang van 2026 in 20 jaar afgeschreven. Bij het bepalen van de kapitaallasten is uitgegaan van 1% rente. De dekking van deze kapitaallasten vindt plaats via de investeringsruimte van € 4 miljoen.

Gemeente De Wolden

Programma 08 Samen Verder

Kadernota 2025

2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Voorbereiding reconstructie Wold Aaweg in Ruinerwold en Drogteropslagen in Drogteropslagen.

Gevolgen voor de inwoners

Veilige en toegankelijke leefomgeving.

Middelen Dekking uit het budget voor kapitaallasten investeringsruimte € 4 miljoen

2025 -

2026

2027 € 2.975 - € 2.975

€ 3.000 - € 3.000

2028 € 2.950 - € 2.950

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Vanwege het ontbreken van ondergrondse voorzieningen bij aanwezige bomen, langs de Wold Aaweg in Ruinerwold en Drogteropslagen te Drogteropslagen, blijft het opdrukken van het asfalt een continu proces. Het uitvoeren van een reconstructie waarbij de wegconstructie opnieuw wordt opgebouwd en er ondergrondse voorzieningen kunnen worden getroffen om boomwortelopdruk in de toekomst te voorkomen is dan ook gewenst. Daarnaast kent de Wold Aaweg verzakking over langere afstand door droogte. De weg ligt vrij direct naast waterlossing de Wold Aa. De huidige fundering is ontoereikend voor het dragen van het huidige en toekomstige verkeer in combinatie met de gevolgen van de klimaatverandering. Het opnieuw opbouwen van de weg geeft ook de mogelijkheid om een betere fundering aan te brengen die voorkomt dat deze weg verder verzakt. In 2025 gaan we de reconstructies voorbereiden zodat we de juiste benodigde middelen bij de begroting 2026-2029 aan kunnen geven. De uitvoering zal in 2026 moeten gaan plaatsvinden. Om de reconstructies voor te bereiden nemen we € 50.000 op. Dit bedrag wordt in 20 jaar afgeschreven. Bij het bepalen van de kapitaallasten is uitgegaan van 1% rente. De dekking van deze kapitaallasten vindt plaats via de investeringsruimte van € 4 miljoen. 2.5 – Openbaar vervoer Activiteit

Bijdrage Publiek Vervoer.

Gevolgen voor de inwoners

Goed en kwalitatief doelgroepenvervoer.

Middelen

2025 € 9.000 -

2026

2027 -

2028 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Medio 2023 is Publiek Vervoer gestart met de voorbereiding voor de aanbesteding van de nieuwe vervoerscontracten. Samen met onze deelnemers en Publiek Vervoer is er een projectgroep geformeerd. Deelnemende gemeenten leveren capaciteit. Ondanks de huidige toezegging voor ondersteuning van de deelnemers, wordt er voor een bedrag van € 520.000 aan aanvullende kosten verwacht. In 2024 verwacht publiek vervoer € 270.000 aan kosten en het restant ad € 250.000 in 2025, daarom wordt een incidentele extra bijdrage van € 9.000 aan Publiek Vervoer verwacht in 2025.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

Categorie

Lasten

2025

2026

2027

2028

€

2.1 Indexering onderhoudsbudgetten wegen etc.

71.271

2.1 Energieverbruik Openbare verlichting

18.000

2.1 Kapitaallasten herinrichting Dorpsstraat Koekange

2.700

2.678

2.655

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Product

Programma 08 Samen Verder

Categorie

2025

2026

2027

2028

2.1 - Dekking stelpost kapitaallasten

-2.700

-2.678

-2.655

2.1 Kapitaallasten reconstructie Wold Aaweg en Drogteropslagen

3.000

2.975

2.950

2.1 - Dekking stelpost kapitaallasten

-3.000

-2.975

-2.950

2.5 Bijdrage publiek vervoer

9.000

98.271

89.271

98.271

€ 89.271

Totaal lasten Baten

Totaal baten

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 2.1 - Verkeer en vervoer - Op peil houden onderhoudsbudgetten 'grijs' door prijsstijgingen en indexeringen. De raad heeft bij elk vastgesteld plan een kwaliteitsniveau afgesproken voor het onderhoud. Om het onderhoud op het afgesproken kwaliteitsniveau te houden, is het noodzakelijk dat de beschikbare budgetten op peil blijven. Aanpassing van de budgetten vindt plaats op basis van de Consumenten Prijs Index (CPI). Er is rekening gehouden met een prijsindex van 3,2% x € 2.227.214 (budget wegenbeheersprogramma € 2.012.371, budget beheersprogramma openbare verlichting € 121.650 en budget beheersprogramma bruggen € 93.193). 2.1 - Verkeer en vervoer - Energieverbruik openbare verlichting. Op basis van de ontvangen voorschotfacturen in 2024 voor energieverbruik openbare verlichting verhogen we het budget met € 18.000. Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): N.v.t.

Jaar

Investeringsbedrag

Vervanging kunstwerken (bruggen)

2025

€ 160.000

Vervanging voetpaden

2025

€ 165.000

Realiseren fietspaden uit de fietsnota

2025

€ 431.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

2025

€ 165.000

Taakveld 7.4 - Klimaatadaptatie

Voorbereiding herinrichting Dorpstraat in Koekange

2025

€ 45.000

Zie speerpunt

Voorbereiding reconstructie Wold Aaweg en Drogteropslagen

2025

€ 50.000

Zie speerpunt

Vervanging voetpaden

2026

€ 165.000

Gemeente De Wolden

Programma 08 Samen Verder

Kadernota 2025

Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

2026

€ 165.000

Vervanging voetpaden

2027

€ 165.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

2027

€ 165.000

Vervanging voetpaden

2028

€ 165.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

2028

€ 165.000

Taakveld 7.4 - Klimaatadaptatie

Toelichting: Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP) Op 28 september 2023 is door de raad, voor de planperiode 2023-2028, de Lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA) vastgesteld. Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze kadernota jaarschijf 2028 toegevoegd. Vervanging voetpaden Om hier uitvoering aan te geven hebben we in deze kadernota jaarschijf 2028 toegevoegd. Voorgenomen nieuwe investeringen riolering programmabegroting 2025-2028 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Vervanging/afkoppelen riolering

2025

€ 556.427

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

2025

€ 642.176

Vervanging IBA's

2025

€ 105.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2025

€ 100.000

Vervanging/afkoppelen riolering

2026

€ 484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2026

€ 642.176

Vervanging IBA's

2026

€ 105.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2026

€ 100.000

Vervanging/afkoppelen riolering

2027

€ 484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2027

€ 642.176

Vervanging IBA's

2027

€ 75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2027

€ 100.000

Vervanging/afkoppelen riolering

2028

€ 484.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

2028

€ 642.176

Vervanging IBA's

2028

€ 75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2028

€ 100.000

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 08 Samen Verder

Toelichting: Investeringen riolering De raad heeft op 22 december 2022 het Riolering en Water Programma De Wolden 2023-2028 vastgesteld. Om deze ambities en doelstellingen te halen, gaan we de komende jaren met verschillende activiteiten en maatregelen aan de slag. In deze kadernota is jaarschijf 2028 toegevoegd.

Gemeente De Wolden

Programma 09 Cultuur

Kadernota 2025

Programma 09 Cultuur Dit programma bestaat de beleidsonderwerpen cultuur, laaggeletterdheid, onderwijshuisvesting en begraafplaatsen en crematoria. Daarnaast valt de GR RUD ook onder dit programma.

Programmahouder: Albert Haar Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Cultuur Bibliotheken Voor 2024 heeft stichting Biblionet, verantwoordelijk voor de uitvoering van het bibliotheekwerk in De Wolden, een nieuwe subsidiesystematiek gepresenteerd: de activiteitencatalogus. Hierin wordt een onderscheid gemaakt tussen basisproducten en plusproducten. Met de afname van de basisproducten voldoet de gemeente De Wolden aan alle vijf onderdelen van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorziening. Naast de basisproducten, adviseert de bibliotheek om 'plusproducten' af te nemen die in voorgaande jaren ook al werden aangeboden.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2025

Programma 09 Cultuur

In de afgelopen jaren is de gemeentelijke subsidie voor het bibliotheekwerk achtergebleven bij de uitvoering van de basistaken, mede door het niet indexeren van de gemeentelijke subsidie en door gemeentelijke bezuinigingen op het bibliotheekwerk in 2021. Door het werken met de activiteitencatalogus wil Biblionet de bibliotheektaken weer in balans brengen met de gemeentelijke bijdrage en het bibliotheekwerk in de gemeente toekomstbestendig maken. Naar verwachting volgt vanaf 2026 een wettelijke zorgplicht voor gemeenten. Dat betekent dat gemeenten en provincies vanaf 2026 moeten zorgen voor voldoende en volwaardige bibliotheken. Het Rijk investeert naar verwachting structureel € 3 per inwoner. Uit de activiteitencatalogus 2025 blijkt dat er een hogere financiële bijdrage nodig is vanuit de gemeente om de huidige dienstverlening in stand te houden. De huidige dienstverlening gaat over zowel het aanbieden van de basisproducten als een deel van de plusproducten. Het college komt in 2024 met een voorstel. Spreidingsgelden Bibliotheek De provincie Drenthe stelt van 2021 tot en met 2024 jaarlijks € 100.000 subsidie beschikbaar aan elke Drentse gemeente t.b.v. de spreiding en toegankelijkheid van bibliotheken in Drenthe. Voor 2023 en 2024 werd deze bijdrage geïndexeerd. De gemeente maakt deze subsidie rechtstreeks over naar Biblionet.

Vanuit de provincie Drenthe krijgen we binnenkort meer informatie over de subsidiegelden vanaf 2025. De provincie wil deze gelden in stand houden, maar het is nog onbekend of en met welk percentage er wordt geïndexeerd. Indexatie culturele organisaties Tot op heden krijgen culturele organisaties die structureel gesubsidieerd worden dezelfde subsidie van de gemeente voor haar activiteiten. De raad heeft in 2023 besloten om de subsidies in 2024 eenmalig te indexeren. Vanwege de inflatie lopen de kosten op voor deze organisaties, terwijl inkomsten niet op dezelfde manier kunnen stijgen. Omdat we belang hechten aan de toekomst van de culturele organisaties gaan wij de jaarlijkse subsidies nogmaals eenmalig indexeren. Momenteel ontvangen zij ongeveer gezamenlijk € 275.000 subsidie. Dit is exclusief de subsidie aan Biblionet. Nieuwe cultuurnota Gemeente De Wolden werkt vanaf 2019 met de Agenda ‘Cultuur blijft belangrijk in De Wolden’. Het doel van de agenda is de culturele infrastructuur voor onze inwoners te verstevigen en met cultuur een positieve bijdrage te leveren aan de aantrekkelijkheid van De Wolden. Na het einde van Wiede Wold in de zomer van 2024 willen we niet alleen Wiede Wold gaan evalueren, maar hierin ook de Agenda meenemen in de evaluatie. Daarna willen we een nieuwe cultuurnota opstellen. Hierin nemen we streektaal mee als belangrijke cultuuruiting.

We verwachten het beleid in 2025 ter vaststelling aan te bieden aan de raad. Nieuwe cultuurnota provincie Drenthe De provincie Drenthe stelt momenteel een nieuwe cultuurnota op die per 2025 in werking zal treden. De samenwerking met gemeenten wil de provincie anders inrichten, namelijk met een Naoberschapsfonds voor lokale initiatieven. Later in 2024 wordt concreter wat dit betekent voor gemeenten. Daarom nemen we in deze kadernota een pm-post op. Middelen voor nieuwe culturele activiteiten Jaarlijks worden er vele culturele activiteiten georganiseerd. Vanwege de culturele impuls van Wiede Wold verwachten we nog meer activiteiten. De huidige cultuurbudgetten laten weinig ruimte over voor het ondersteunen van deze nieuwe cultuurprojecten waardoor deze activiteiten dikwijls geen structureel vervolg kunnen krijgen. De druk op de beschikbare budgetten wordt nog groter als gevolg van het verdwijnen van de provinciale impulsmiddelen die de provincie voorheen beschikbaar stelde aan alle 12 Drentse gemeenten. Om culturele activiteiten die van, voor en door Woldenaren worden ontwikkeld en bijdragen aan de culturele ambities te kunnen stimuleren en bestendigen zijn extra financiële middelen nodig voor 2025. Pilot Cultuurcarrousel In het schooljaar 2023-2024 is gestart met de pilot Cultuurcarrousel.

Naar aanleiding van de vraag van de scholen is gekozen voor een cultuur- en erfgoedmenu voor de scholen. De pilot start in schooljaar 2023-2024 en eindigt in het schooljaar 2024-2025. De pilot moet tenminste twee jaar duren voordat er enig effect gemeten kan worden. Voor het schooljaar 2025-2026 willen we echter weer een subsidie beschikbaar stellen, omdat er nog niet halverwege de pilot geëvalueerd kan worden. Ook scholen betalen mee aan de pilot. Aan het einde van het schooljaar 2024-2025 evalueren we de pilot en komen we tot de conclusie of we de Cultuurcarrousel structureel willen blijven financieren. Gemeente De Wolden

Programma 09 Cultuur

Kadernota 2025

Laaggeletterdheid Om ervoor te zorgen dat iedereen naar vermogen mee kan doen in onze gemeente is het van belang dat onze inwoners de Nederlandse taal goed kunnen spreken, lezen en schrijven. Dit zorgt ervoor dat onze inwoners beter in staat zijn regie te voeren op hun eigen leven en het vergroot de kansen op educatie voor volwassenen. Onze inzet op het terugdringen van laaggeletterdheid blijft groot. We doen dit door het verbeteren van de zichtbaarheid van de Taalpunten in De Wolden en het versterken van de taalsamenwerking. De verwachte wijzigingen rondom een verschuiving voor taken en verantwoordelijkheden op gemeentelijk gebied voor laaggeletterdheid blijft uit. Wel loopt het Werkplan Aanpak op Laaggeletterdheid van de Arbeidsmarkt regio Drenthe (AMRD) eind 2024 af. Dit jaar wordt deze geëvalueerd en volgt er een nieuw regionaal beleidsplan. Voor De Wolden is een Jaarplan voor 2024 opgesteld met onze lokale doelen en aanpak. In navolging op het nieuwe Regioplan van de AMRD maken we een lokaal (meerjaren)plan van aanpak voor De Wolden. Onderwijshuisvesting Het Integraal Huisvestingsplan De Wolden “Onderwijs in verbinding” (IHP) dient als leidraad voor de vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw van de scholen binnen de gemeente. In het IHP is een planning opgenomen in welke volgorde dit zal geschieden.

De projecten zijn binnen de begroting gedekt doordat de raad heeft besloten een jaarlijkse uitzetting te hanteren van € 80.000 waaruit de investeringen kunnen worden gedekt. De volgorde is niet in beton gegoten. In overleg met de schoolbesturen kunnen er wijzigingen worden aangebracht. Een van deze wijzigingen is het uitstellen van de uitbreiding van De Rozebottel die in 2025 zou starten. Mede naar aanleiding van de dorpsvisie Koekange zal worden onderzocht of een samenvoeging van beide scholen in Koekange, in welke vorm dan ook, eventueel in combinatie met andere maatschappelijke voorzieningen mogelijk is. Volgens planning wordt er wel gestart met de projecten: Het Echtenest, De Wezeboom en De Klimtoren door het beschikbaar stellen van voorbereidings- en investeringskredieten in deze Kadernota. Begraafplaatsen In 2024 is de verkennende fase naar de mogelijkheid voor een natuurbegraafplaats inclusief arboretum afgerond en is een vervolgonderzoek naar de haalbaarheid gestart. Mocht uit het haalbaarheidsonderzoek blijken dat een en ander gewenst is dan zal de financiële consequentie worden opgenomen in de kadernota 2026. In 2024 zal naar verwachting het nieuwe begraafbeleid ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Mogelijk leidt vaststelling van dit nieuwe beleid tot financiële consequenties.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14276779/1