Kadernota 2022-2025 De Wolden
Tekst van het document
Daarom werken we aan een nieuw facetbestemmingsplan voor recreatiebedrijven. We staan open voor initiatieven, zoals een onderscheidende en vernieuwende hotelvoorziening evenals andere bijzondere verblijfsaccommodaties die een toevoeging zijn aan het toeristisch profiel van (Zuidwest-)Drenthe en De Wolden. Verder zien Gemeente De Wolden
39
Programma 04 - De Wolden onderneemt
Kadernota 2022
we nog steeds kansen voor bedrijven die camperplaatsen aanbieden, gesitueerd nabij toeristische trekpleisters. Het aantrekken van toeristen levert een positieve bijdrage aan de economie van De Wolden, maar er zijn ook negatieve effecten zoals toenemende drukte en soms (verkeers)overlast. Met name tussen het Dwingelderveld en Ruinen vraagt een goede balans tussen toerisme en leefbaarheid om extra aandacht.
Beleidsdoelen Gelet op de beoogde maatschappelijke effecten uit het programma ‘De Wolden onderneemt’, stelt het college zich de volgende doelen: Doelen lokale economie Stimuleren van bedrijvigheid. Bijdragen aan het aantrekkelijk houden van het winkelgebied. Bijdragen aan het verbeteren van het ondernemers- en vestigingsklimaat. Onderhouden van een goede relatie met het bedrijfsleven. Streven naar een ondernemersgerichte dienstverlening. Draadloze communicatiekanalen faciliteren. Toekomstgericht opleiden van de beroepsbevolking. Bevorderen van de overgang naar een toekomstgerichte landbouwsector. Doelen toerisme en recreatie Stimuleren van toerisme en recreatie in De Wolden. Om het ambitieniveau te duiden, streven we samen met de sector, naar groei van de bestedingen boven het Drents gemiddelde. Bijdragen aan het leefklimaat voor onze inwoners door de aanleg van recreatievoorzieningen te stimuleren/realiseren. Dit draagt indirect bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven.
Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Recreatieschap Drenthe te Dwingeloo - taakveld 05.70.
Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden onderneemt' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Functiemenging in%
2019
45%
53,2%
Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners 15-64 jr
2019
186
151,6
Banen per 1.000 inwoners 15-64 jr
2019
566,6
792,1
Netto arbeidsparticipatie in % van de beroepsbevolking
2019
69,9%
68,8%
Functiemenging: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen nul (alleen wonen) en honderd (alleen werken). Bij een waarde van vijftig zijn er evenveel woningen als banen.
40
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 04 - De Wolden onderneemt
Speerpunten 3.1 - Economische ontwikkeling Activiteit
Toekomstbestendig maken bedrijventerreinen.
Gevolgen voor de inwoners
Aantrekkelijke vestigingsplaats voor ondernemers en behoud/uitbreiding van werkgelegenheid.
Middelen
2022 € 10.000 -
2023 € 10.000 -
2024 -
2025 -
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 In opdracht van de Regio Zwolle en de provincie Drenthe is onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van de bestaande bedrijventerreinen. Om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken zijn aanbevelingen gedaan. Om deze aanbevelingen om te kunnen zetten in concrete maatregelen, of ondernemers te stimuleren om maatregelen te nemen, is behoefte aan middelen voor communicatie en procesbegeleiding. 3.1 - Economische ontwikkeling Activiteit
Uitvoeringsbudget economisch actieplan.
Gevolgen voor de inwoners
Versterken ondernemersklimaat en behoud en/of uitbreiding van werkgelegenheid.
Middelen
2022 € 15.000
2023 € 15.000
2024 € 15.000
2025 € 15.000
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 Het Economisch Actieplan wordt geactualiseerd in 2021. Om uitvoering te kunnen geven aan het geactualiseerde Economisch Actieplan vanaf 2022 is, net als bij het vorige actieplan, uitvoeringsbudget nodig. Dit is bedoeld voor communicatie, bijeenkomsten, inhuur experts voor bepaalde activiteiten, mogelijk uitvoeren onderzoek. 3.1 - Economische ontwikkeling Activiteit
Corona Herstelplan.
Gevolgen voor de inwoners
Versterking en behoud lokaal ondernemerschap.
Middelen
2022 € 25.000 -
2023 € 25.000 -
2024 -
2025 -
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 De uiteindelijke gevolgen van Covid-19 zijn niet goed voorspelbaar zolang beperkende maatregelen noodzakelijk zijn om het virus in te dammen. Met name in de horeca en detailhandel is de impact groot. Er wordt vanuit het Rijk en het Interprovinciaal Overleg op dit moment gewerkt aan een Uitvoeringsagenda herstel regionale economie. Dit gebeurt aan de hand van 10 actiepunten. Uitvoering zal vooral via bovenregionale samenwerking en programmeringstafels gaan waar gemeentelijke cofinanciering bij nodig kan zijn. Het gaat hier om cofinanciering van COVID herstelregelingen die we verwachten bij onze samenwerkingspartners (Provincie, SNN, Regio Zwolle) en die gunstig kunnen zijn voor onze ondernemers.
Gemeente De Wolden
41
Programma 04 - De Wolden onderneemt
Kadernota 2022
8.3 - Wonen en bouwen (Plattelandsontwikkeling) Activiteit
Transitiefonds toekomstgerichte landbouw.
Gevolgen voor de inwoners
Een toekomstbestendige en duurzame agrarische productie.
Middelen
2022 Pm -
2023 Pm -
2024 Pm -
2025 Pm -
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 In een motie aangenomen op 7 november 2019 draagt de gemeenteraad het college op te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de overgang naar een circulaire vorm van landbouw te bevorderen. Vervolgens is de raad een dialoog gestart met inwoners en ondernemers over de toekomst van de landbouw. De Wolden kent een sterke agrarische sector met goed opgeleide ondernemers op 363 familiebedrijven (2020). Daar kunnen we gebruik van maken. Door niet als gemeente te vertellen wat de oplossing is, maar te vertrouwen op de innovatiekracht van de sector. Door geen extra regels op te leggen maar via stimuleringsbeleid te werken aan een toekomstgerichte landbouw. Boeren zijn de oplossing. We willen een transitiefonds instellen, om initiatieven en projecten gericht op onderzoek, innovatie & kennisverspreiding, ketensamenwerking, biodiversiteitsverbetering en de dialoog tussen producent en consument te stimuleren. Het streven is dat we voor de begroting inzichtelijk hebben hoe dit fonds ingevuld moet worden. 8.3 - Wonen en bouwen (Plattelandsontwikkeling) Activiteit
Gebiedsplan Ruinen – Dwingelderveld.
Gevolgen voor de inwoners
Balans tussen toeristische impuls en behoud van een leefbare woonomgeving.
Middelen
2022 Pm -
2023 Pm -
2024 -
2025 -
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 Het aantrekken van toeristen levert een positieve bijdrage aan de economie van De Wolden, maar er zijn soms ook negatieve effecten zoals toenemende drukte en (verkeers)overlast. Tussen het Dwingelderveld en Ruinen zien we kansen voor nieuwe ontwikkelingen. Dat vraagt wel extra aandacht voor een goede balans tussen toerisme en leefbaarheid. Met de omwonenden, verschillende stakeholders en in samenwerking met gemeente Westerveld, gaan we in 2021 een gebiedsplan opstellen. De verwachting is dat we voor de uitwerking van dit plan financiële middelen nodig hebben.
Beleidsdocumenten
42
Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Raadsbrede programma Samen Verantwoordelijk 2018-2022. Collegeprogramma 2018-2022, Duurzaam, Doen en Dichtbij. Economisch Actieplan De Wolden 2018-2022, vastgesteld 30 november 2017. Structuurvisie De Wolden 2010-2030, vastgesteld maart 2011. Nota Evenementen (2013), vastgesteld d.d. 31 oktober 2013. Ambitiedocument Vitaal Platteland, vastgesteld d.d. 12 juni 2014. Standplaatsenbeleid, vastgesteld d.d. 24 september 2019. Stimuleringsregeling winkelconcentratiegebieden, vastgesteld d.d. 30 januari 2018. Inkoop- en aanbestedingsbeleid, vastgesteld d.d. 14 januari 2020.
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 04 - De Wolden onderneemt
Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product
2022
2023
2024
2025
Lasten 3.1 - Toekomstbestendige bedrijventerreinen
10.000
10.000
0
0
3.1 - Uitvoering economisch actieplan
15.000
15.000
15.000
15.000
3.1 - Uitvoeren corona herstelplan
25.000
25.000
0
0
Pm
Pm
Pm
Pm
50.000
50.000
15.000
15.000
0
0
0
0
50.000
50.000
15.000
15.000
8.3 - Transitiefonds toekomstgerichte landbouw Totaal lasten
Baten Totaal baten
Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)
Toelichting lasten (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd):
Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving
Jaar
Investeringsbedrag
Voor een nadere toelichting op de verschillende investeringen, verwijzen we naar de betreffende speerpunten hiervoor.
Gemeente De Wolden
43
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
Kadernota 2022
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten Verkeer en vervoer, groen en spelen en cultuurhistorie: dat zijn de thema's binnen het programma De Wolden aantrekkelijk en aangesloten.
Programmahouder: Hilda Mulder Het programma in beeld
Wat speelt er in De Wolden? Binnen het programma Aantrekkelijk en Aangesloten geven we als volgt invulling aan de kernbegrippen 'Duurzaam, doen en dichtbij' uit het collegeprogramma 2018-2022. Duurzaam Duurzaamheid is een integraal onderwerp binnen het collegeprogramma. Binnen dit programma is ‘duurzaam mobiel’ een thema. We stimuleren het gebruik van de fiets door de aanleg en onderhoud van fietspaden. We vinden het belangrijk dat onze (minder mobiele) inwoners gebruik kunnen maken van goed publiek vervoer. Duurzaam onderhoud is daarbij ook van belang omdat onze wegen worden belast door steeds zwaarder agrarisch verkeer en intensiever woon-werkverkeer. De beheersplannen voor de openbare ruimte worden geactualiseerd. Dat betreft zowel 'grijs' (wegen, kunstwerken, verlichting) als 'groen' (het openbare groen). Doen Verkeer en vervoer Een goede bereikbaarheid, veilige wegen en fietspaden voor onze inwoners, toeristen en recreanten blijft topprioriteit in De Wolden. Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een gezamenlijke zorg van provincie, gemeente en inwoners. De uitvoering van het mobiliteitsplan (GVVP) past hierbij. Ons fietspadennetwerk is nagenoeg compleet. Binnen het mobiliteitsplan gaan we wel de mogelijkheid verkennen om een fietssnelweg te realiseren. Hiermee willen we het groeiende aantal e-bikers bedienen.
44
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
We richten ons op het behoud van een veilig, goed en duurzaam verkeers- en vervoerssysteem. Een goede infrastructuur is belangrijk voor de economische ontwikkeling van onze gemeente. Groen en spelen Het kwaliteitsniveau van beheer en onderhoud van de openbare ruimte gaan we verbeteren en op peil houden. Om dit te kunnen doen hebben wij een extern bureau gevraagd onze beheerplannen te beoordelen Dit bureau heeft een quickscan uitgevoerd. Op basis van de resultaten daarvan zullen wij de beheersplannen actualiseren, waarbij wij het voornemen hebben het groenbeheerplan als eerste op te pakken. Voor het beheer van de wegen zal een inspectie worden uitgevoerd zodat gezien kan worden wat de risico’s zijn en waar acties zijn vereist. Voor bruggen en kunstwerken zal in 2021 eveneens een inspectie plaatshebben. Op basis daarvan zal een plan voor de komende jaren worden opgesteld. In 2020 is een evaluatie uitgevoerd van het huidige speelruimtebeleid in De Wolden. Uit de evaluatie kwam onder andere naar voren dat het areaal speeltoestellen sterk is verouderd. Om de kinderen in De Wolden een uitdagend en veilig speelaanbod te kunnen blijven bieden werken we sinds 2021 met een gewijzigd beleidssysteem. De raad heeft structureel meer vervangingskrediet beschikbaar gesteld voor het vervangen van verouderde speeltoestellen.
Ook draagt De Wolden, verhoudingsgewijs, een iets grotere financiële last in de vervangingsopgave dan de speeltuinverenigingen (respectievelijk 60% om 40%). In 2021 maken we een planning ten behoeve van de besteding van het cofinancieringskrediet in 2022 en later. De planning stellen we op aan de hand van de leeftijd van de speeltoestellen in combinatie met de gegevens uit de veiligheidsinspectie. Het jaarlijks beschikbare krediet geldt als kader waarbinnen de vervanging moet worden gerealiseerd. Op het moment dat de planning klaar is gaan we actief verenigingen benaderen met het verzoek, om het jaar waarin zij in aanmerking komen voor cofinanciering, een plan in te dienen. Cultuurhistorie Het cultureel erfgoed in de gemeente De Wolden is rijk en divers. Het omvat het gebouwde erfgoed, archeologie en immaterieel erfgoed. Maar ook het historisch cultuurlandschap van de veenontginningen, het esdorpenlandschap en de jonge ontginningen en ruilverkavelingen. De jonge laag van het Drentse cultuurlandschap wordt provinciebreed geïnventariseerd en onderzocht in een project waarvan De Wolden in de werkgroep vertegenwoordigd is. De informatie levert nieuwe kennis voor de cultuurhistorische waardenkaart op, die gebruikt kan worden voor ruimtelijke en maatschappelijke opgaven. De eerste fase van het project is gestart en afronding wordt in 2021 verwacht.
In 2021 is het archeologisch beleefpunt in Ruinen geopend. Met een informatiebord en verbeelding van de plattegrond van een boerderij uit de midden-ijzertijd (500 voor Chr.) maken we het archeologisch erfgoed tastbaar voor omwonenden en bezoekers. Voor de nabijgelegen basisschool organiseren we een gastles met een archeoloog zodra de coronamaatregelen dit toelaten. Participatie en samenwerking spelen een belangrijke rol in de archeologische monumentenzorg. We onderzoeken hoe we de amateurarcheologen in onze gemeente kunnen inzetten bij archeologisch onderzoek onder een Protocol voor Amateurarcheologen. Hiertoe gaan we in 2021 met de archeologische verenigingen in overleg. Oplevering van het protocol wordt eind 2021 verwacht. Voor de ruiming van de begraafplaats in Ruinen wordt in 2021 een inventarisatie gemaakt van (cultuur)historisch waardevolle graven. De uitvoering hiervan wordt door Landschapsbeheer Drenthe samen met Stichting Historie van Ruinen gedaan. De waardevolle grafbedekkingen krijgen uiteindelijk een nieuwe bestemming in het heringerichte gedeelte. Dichtbij Alle thema's binnen het programma Aantrekkelijk en Aangesloten hebben direct invloed op de leefomgeving van inwoners. We willen ook binnen dit programma de kracht van onze inwoners benutten. We faciliteren inwoners financieel door middel van de subsidieregeling ‘Initiatiefrijk De Wolden’.
We staan klaar om inwoners te helpen bij hun projecten in de openbare ruimte met onze kennis en ervaring. Wanneer wijzelf projecten ontwikkelen, gaan we altijd met open houding in gesprek met onze inwoners. We gaan actief op zoek naar de samenwerking met inwoners en (agrarische) ondernemers, specifiek betreft de biodiversiteit en de bestrijding van de eikenprocessierups.
Gemeente De Wolden
45
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
Kadernota 2022
Trends en ontwikkelingen Faciliteiten bewoners groepen In toenemende mate zijn bewoners bereid om zich in te zetten voor hun omgeving. Vaak ontstaan zulke groepen vrij spontaan. De initiatiefnemers wenden zich dan tot de gemeente met voorstellen om iets te doen. Zulke initiatieven willen wij graag direct ondersteunen. Verkeer en vervoer Bereikbaarheid van inwoners zonder auto is een aandachtspunt. Kwetsbare inwoners kunnen gebruik maken van vervoer op indicatie. Toegankelijk voor iedereen is de hub-taxi die een inwoner van of naar een hub toe kan brengen. Een hub is een vervoersknooppunt. Het busstation Zuidwolde en de treinstations Meppel en Hoogeveen zijn hubs. Groen en spelen De betrokkenheid van inwoners in De Wolden bij hun eigen leefomgeving neemt toe. Dit betekent dat onze inwoners steeds meer zelf (willen) doen. Ondermeer voor het ecologisch beheren van bermen zullen bewonersgroepen actief zijn. Uit de evaluatie van het speelruimtebeleid is de grote vervangingsopgave van de speelvoorzieningen gebleken. Vrijwillige organisaties willen graag ondersteuning om deze vervangingsopgave het hoofd te kunnen bieden. Cultuurhistorie Vanuit cultuurhistorie zijn er verbindingen met andere programma's. Binnen de culturele agenda van De Wolden bestaat een pijler 'het verhaal van De Wolden'.
De combinatie tussen cultuur en erfgoed is zeer kansrijk en we zien een toename van initiatieven met een erfgoedcomponent. Binnen de pijler zetten we ons in voor het versterken van het aandeel van cultuurhistorie in initiatieven vanuit de culturele sector. Binnen het ruimtelijk domein dienen cultuurhistorische waarden als inspiratiebron voor nieuwe ontwikkelingen en zijn in sommige gevallen zelfs leidend. Er komt steeds meer aandacht voor jonger erfgoed. Bijvoorbeeld voor erfgoed gerelateerd aan de tweede wereldoorlog, het jonge landschap van Drenthe en post 65 erfgoed. Wanneer zich kansen voordoen om te participeren in projecten of pilots met betrekking tot deze onderwerpen, dan is onze grondhouding positief.
Beleidsdoelen Verkeer en vervoer Een veilig en goed verkeers- en vervoerssysteem, op basis van uitstekend onderhoud en beheer. Bevorderen van fietsverkeer en gebruik van (toegankelijk) openbaar vervoer (ook voor mindervaliden). Verkeersveiligheid verbeteren samen met inwoners zodat het aantal verkeersslachtoffers wordt teruggedrongen. Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame wegen. De Wolden moet een aantrekkelijke vestigingsgemeente zijn voor forensen en ondernemers. Goede infrastructuur is een randvoorwaarde voor deze ontwikkeling. Groen en spelen Kwaliteitsniveau van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte verbeteren. Goed beheer en onderhoud van het afwisselende landschap, natuurwaarden, de biodiversiteit en de kwaliteit van de leefomgeving. Bermen meer ecologisch beheren daar waar het meest kansrijk is in meer samenhang. Als gevolg hiervan op natuurlijke wijze beheersing van de eikenprocessierups. Particuliere organisaties ondersteunen bij de grote vervangingsopgave van de speelvoorzieningen
46
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
Cultuurhistorie Onze cultuurhistorische waarden behouden en benutten. Cultuurhistorie als stimulans gebruiken voor het toeristisch-recreatief beleid. Cultuurhistorie onder de aandacht brengen in de eigen organisatie en in het bijzonder als afwegingsfactor bij het inrichten van de openbare ruimte. Het verhogen van de publieke kennis en verhogen van laagdrempelige verspreiding van kennis van en over cultureel erfgoed richting inwoners, bezoekers/toeristen en (potentiële) bedrijven. Het verhogen van de betrokkenheid en verbinding door actieve promotie, evenementen, voorlichting, educatie van passieve en actieve betrokkenheid van inwoners en bedrijven cultureel erfgoed.
Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen is de volgende verbonden partij betrokken: - Publiek Vervoer Groningen Drenthe te Assen - taakveld 02.50.
Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden aantrekkelijk en aangesloten' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners
2019
9,2%
7,8%
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/mobiliteit
Speerpunten 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Op peil houden onderhoudsbudgetten 'grijs'.
Gevolgen voor de inwoners
Veilige en toegankelijke leefomgeving.
Middelen
2022 € 27.530
2023 € 27.530
2024 € 27.530
2025 € 27.530
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 2 Om het onderhoud, op grond van de door de raad vastgestelde plannen, volgens het afgesproken kwaliteitsniveau te kunnen (blijven) uitvoeren, is het noodzakelijk dat de beschikbare budgetten op peil blijven. Aanpassing van de budgetten is daarom noodzakelijk en vindt plaats op grond van de aangekondigde prijsindex uit de jaarlijkse meicirculaire over het Gemeentefonds. Er is rekening gehouden met een prijsindex van 1,6% x € 1.720.591 (budget wegenbeheersprogramma € 1.500.580, budget beheersprogramma openbare verlichting € 93.425, budget beheersprogramma bruggen € 50.967 en budget Onderhoud wegen SWD € 75.619).
Gemeente De Wolden
47
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
Kadernota 2022
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Uitvoering geven aan het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2020-2029.
Gevolgen voor de inwoners
Een veilig, betrouwbaar en duurzaam verkeers- en vervoersysteem voor iedereen en voor alle vervoersmiddelen.
Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten)
2022 € 318
2023 € 11.236
2024 € 11.204
2025 € 11.172
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 De raad heeft het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2020-2029 (GVVP) vastgesteld. Het GVVP bestaat uit 2 onderdelen namelijk de mobiliteitsagenda en het uitvoeringsprogramma. Om het uitvoeringsprogramma in 2022 uit te werken wordt er onderzoek gedaan en eventuele kleine maatregelen gerealiseerd voor de Tonckenstraat te Zuidwolde, de Westerstraat te Ruinen en Dijkhuizen te Ruinerwold voor € 36.000 en voeren we verkeersmaatregelen uit in Veeningen voor € 176.000, dus in totaal een bedrag van € 212.000. De opgenomen bedragen zijn inclusief 133 interne uren ten bedrage van € 10.000. De benodigde kredieten worden in 20 jaar afgeschreven. 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Realiseren Fietspad Dwingelerweg Ansen.
Gevolgen voor de inwoners
Een veilig fietsverbinding.
Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten) Onderhoud
2022 € 197 -
2023 € 6.956 € 10.379
2024 € 6.937 € 10.379
2025 € 6.917 € 10.379
I/S Incidenteel Structureel Structureel
Toelichting: Categorie 3 In het fietsplan van 2008 is het fietspad Dwingelerweg te Ansen aangemerkt als prioriteit 1. Doordat de aanvraag voor subsidie verschillende keren afgewezen werd is deze nog niet uitgevoerd. Dit jaar hebben we een toezegging voor een BDU-subsidie van € 30.000 gekregen voor een gedeelte van dit fietspad, namelijk vanaf de bebouwde kom Ansen tot aan de oude Dwingelerdijk. We willen het fietspad doortrekken naar de gemeentegrens van Westerveld. In overleg met Westerveld willen we een veilige fietsverbinding realiseren van Ansen naar Dwingeloo. Om het gedeelte van dit fietspad in 2022 vanaf de bebouwde kom Ansen tot aan de oude Dwingelerdijk aan te leggen is een bedrag van € 161.250 begroot. De bijdrage van de gemeente bedraagt na af trek van de toegezegde bijdrage ad € 30.000 per saldo € 131.250. Het opgenomen bedrag is inclusief 150 interne uren € 11.250. Deze investering wordt met ingang van 2023 in twintig jaar afgeschreven. Om dit aangelegde fietspad te kunnen onderhouden, moeten we het onderhoudsbudget met ingang van 2023 structureel verhogen met € 10.379 (onderste rij in tabel hierboven). 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Realiseren fietspad Weerwilleweg Koekange.
Gevolgen voor de inwoners
Een veilige fietsverbinding
Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten) Onderhoud
2022 -
2023 € 395 -
2024 € 13.966 € 2.495
2025 € 13.926 € 2.495
I/S Incidenteel Structureel Structureel
Toelichting: Categorie 3 In het fietsplan van 2008 staat het fietspad Weerwilleweg in Koekange op prioriteit 2. Afgelopen jaar is een burgerinitiatief ontstaan om het fietspad aan te leggen vanaf de rotonde N375 tot aan de Prinsesseweg Koekange. Om dit in 2023 uit te voeren willen we samen met de burgers een participatieproces in gang zetten. De aanleg is begroot op € 263.500. Het opgenomen bedrag is 48
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
inclusief 180 interne uren € 13.500. De investering wordt in 20 jaar afgeschreven. Om deze fietsverbinding te realiseren zal het project worden aangeboden bij de provincie voor een bijdrage in de vorm van subsidie. Bij toekenning zal dit eventueel leiden tot een lagere investering. Om dit fietspad na aanleg te kunnen onderhouden, moeten we het onderhoudsbudget met ingang van 2024 structureel verhogen met € 2.495 (onderste rij in tabel hierboven). 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Maatregelen treffen bij de oversteken N375 - gemeentelijke wegen.
Gevolgen voor de inwoners
Een veilige oversteek en verbinding realiseren voor het gebied samen met de provincie.
Middelen
2022 Pm
2023 Pm
2024 Pm
2025 Pm
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 2 De raad heeft geld vrijgemaakt om dit project samen met de Provincie te realiseren. De subsidieaanvraag is gehonoreerd. Op dit moment is het onzeker of de maatregelen passen binnen het beschikbare budget. 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Passage N48 fietspad Linderweg te Linde.
Gevolgen voor de inwoners
Een veilige oversteek over de N48 voor fietsers en wandelaars in de schoolroute Zuidwolde/Dedemsvaart.
Middelen
2022 Pm
2023 Pm
2024 Pm
2025 Pm
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 2 De gemeente onderzoekt de mogelijkheid om een nieuwe fietsbrug aan te leggen over de N48 ten behoeve van fietspad Linderweg. De komst van de fietsbrug mag inmiddels rekenen op toegekende subsidies Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) en Brede Doel Uitkeringen (BDU). 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Opstellen nieuwe fietsnota.
Gevolgen voor de inwoners
Veilige fietsverbindingen realiseren zowel door het realiseren van ontbrekende schakels als het verbeteren van het bestaande fietsnetwerk.
Middelen
2022 Pm
2023 Pm
2024 Pm
2025 Pm
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Prioriteit 3 In de mobiliteitsvisie is aangegeven dat we samen met o.a. de Fietsersbond een nieuwe fietsnota op gaan stellen. In de uitvoeringsagenda is aangegeven dat we dit gaan doen in 2024. Door alle ontwikkelingen met betrekking tot de fiets die landelijk en provinciaal spelen en waarbij er binnenkort waarschijnlijk weer subsidiestromen op gang komen, willen we de fietsnota in 2021 op gaan stellen. Het opstellen van de fietsnota doen we binnen de huidige formatie en beschikbare middelen. Echter vanuit de aanbevelingen kunnen investeringen naar voren komen, deze nemen we nu Pm mee.
Gemeente De Wolden
49
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
Kadernota 2022
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Uitvoeren geven aan nota ecologisch bermbeheer door het versterken van de biodiversiteit in bermen.
Gevolgen voor de inwoners
Meer biodiversiteit in de bermen.
Middelen
2022 € 40.036
2023 € 40.036
2024 € 40.036
2025 € 40.036
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 Gemeente De Wolden voert op dit moment ecologisch bermbeheer uit op circa 20 procent van haar wegbermen. We hebben het huidige ecologisch bermbeheer en daarmee samenhangend beleid geëvalueerd en gekeken waar kansen voor uitbreiding liggen. De meest kansrijke bermen willen wij opnemen in het ecologisch bermbeheer. Er worden verbindingszones gecreëerd tussen natuurgebieden door ecologisch beheerde bermen op elkaar aan te sluiten. Hiervoor wordt het areaal ecologisch bermbeheer uitgebreid naar 44 procent. Dit betekent in het ecologisch bermbeheer een toename van ruim 20 procent ten opzichte van de huidige situatie. Om uitvoering te geven aan deze toename door het vergroten van de biodiversiteit in de bermen nemen we structureel € 40.036 op. 5.7 – Openbaar groen en (openlucht)recreatie Activiteit
Op peil houden onderhoudsbudgetten 'openbaar groen en speeltuinen'.
Gevolgen voor de inwoners
Veilige en toegankelijke leefomgeving, waaronder het openbaar groen en speeltuinen.
Middelen
2022 € 17.121
2023 € 17.121
2024 € 17.121
2025 € 17.121
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 2 Om het onderhoud volgens het met de raad afgesproken kwaliteitsniveau te kunnen (blijven) uitvoeren, is het noodzakelijk dat de beschikbare budgetten op peil blijven. Aanpassing van de budgetten is daarom noodzakelijk en vindt plaats op grond van de aangekondigde prijsindex uit de jaarlijkse meicirculaire over het Gemeentefonds. Er is rekening gehouden met een prijsindex van 1,6% x € 1.070.073 (budgetten beheersprogramma groen € 790.319 en budget speelruimtebeheersplan € 15.796 en budget Openbaar groen SWD € 263.958). 7.5 – Begraafplaatsen en crematoria Activiteit
Op peil houden onderhoudsbudgetten begraafplaatsen.
Gevolgen voor de inwoners
Toegankelijke begraafplaatsen.
Middelen
2022 € 1.020
2023 € 1.020
2024 € 1.020
2025 € 1.020
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 2 Om het onderhoud volgens het met de raad afgesproken kwaliteitsniveau te kunnen (blijven) uitvoeren, en het openen en sluiten van graven is het noodzakelijk dat de beschikbare budgetten op peil blijven. Aanpassing van de budgetten vindt plaats op grond van de aangekondigde prijsindex uit de jaarlijkse meicirculaire over het Gemeentefonds. Er is rekening gehouden met een prijsindex van 1,6% x € 63.767 (budgetten uitbestede werkzaamheden begraafplaatsen).
50
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
Beleidsdocumenten Verkeer en vervoer
Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2020-2029. Herzien fietsplan 2013. Cultuurhistorie
Een cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente De Wolden, vastgesteld 13 maart 2014. Archeologisch erfgoed in de gemeente De Wolden, vastgesteld 26 januari 2012. Groen en spelen
Beheerplan openbare verlichting 2013-2017. Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2012. Bermenbeheersplan. Evaluatie speelruimtebeleid 2020.
Begraafplaatsen Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen en uitvoeringsvoorschriften gemeentelijke begraafplaatsen 2011.
Taakstelling en lopende projecten Niet van toepassing.
Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product
2022
2023
2024
2025
Lasten 2.1 - Inflatie onderhoudsbudgetten wegen c.a.
27.530
27.530
27.530
27.530
2.1 - Uitvoeringsmaatregelen GVVP (2022) kapitaallasten
318
11.236
11.204
11.172
2.1 - Fietspad Dwingelerweg -kapitaallasten
197
6.956
6.937
6.917
2.1 - Onderhoud fietspad Dwingelerweg
0
10.379
10.379
10.379
2.1 - Fietspad Weerwilleweg - kapitaalasten
0
395
13.966
13.926
2.1 - Onderhoud fietspad Weerwilleweg
0
0
2.495
2.495
2.1 - Maatregelen bij oversteken N375
Pm
Pm
Pm
Pm
2.1 - Passage N48 fietspad Linderweg
Pm
Pm
Pm
Pm
2.1 - aanbevelingen uit nieuwe fietsnota
Pm
Pm
Pm
Pm
2.1 - Uitvoering bermbeheer
40.036
40.036
40.036
40.036
5.7 - Inflatie onderhoudsbudgetten groen c.a.
17.121
17.121
17.121
17.121
7.5 - Inflatie onderhoudsbudgetten begraven
1.020
1.020
1.020
1.020
7.5 - Verlagen uitgaven begraven
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
Totaal lasten
76.222
104.673
120.688
120.596
7.5 - Verlagen opbrengsten graf- begraafrechten
-75.000
-75.000
-75.000
0
Totaal baten
-75.000
-75.000
-75.000
0
Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)
151.222
179.673
195.688
120.596
Baten
Gemeente De Wolden
51
Programma 05 - De Wolden aantrekkelijk & aangesloten
Kadernota 2022
Toelichting lasten (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 7.5 - Verlagen uitgaven begraven - Zie algemene toelichting bij de baten. Toelichting baten: 7.50 - Begraafplaatsen en crematoria Al een aantal jaren zien we de opbrengsten van de graf- en begraafrechten afnemen. Sinds 2019 zijn de opbrengsten fors lager uitgevallen dan begroot. Dit heeft vooral te maken met een afname van het aantal begrafenissen. Als gevolg hiervan zijn er minder graven verkocht. Ook bij de uitgaven zien we, vanwege dezelfde reden, sinds 2019 een afname in de kosten. Als gevolg hiervan stellen we voor in de jaren 2022 tot en met 2024 de opbrengsten te verlagen met € 75.000 en de uitgaven te verlagen met € 10.000. Met ingang van 2025 verlopen de rechten op graven die in 2005 zijn uitgegeven. Als gevolg hiervan dient de gemeente, op basis van de Wet op de lijkbezorging, rechthebbenden aan te schrijven en te attenderen op het aflopen van het recht. De rechthebbende wordt vervolgens in de gelegenheid gebracht het recht te verlengen of terug te geven aan de gemeente. Voor het verlengen van rechten is, in de Verordening op de heffing en de invordering van graf- en begraafrechten, een tarief vastgesteld. Als gevolg hiervan zullen met ingang van 2025 de baten toenemen.
De hoogte hiervan is vooraf lastig te bepalen, omdat niet inzichtelijk is hoeveel rechthebbenden de rechten verlengen. Dit is de reden waarom voorgesteld wordt de opbrengsten tijdelijk, in de jaren 2022 tot en met 2024 te verlagen. Het verlagen van de uitgaven zal, bij blijvende afname van het aantal begrafenissen, een structureel karakter hebben.
Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving
Jaar
Investeringsbedrag
Reconstructie Gedempte Wijde Wijk in Kerkenveld (dateert uit begroting 2020)
2022
€ 611.075
Uitvoeringsmaatregelen GVVP (Tonckenstraat, Westerstraat, Dijkhuizen en Veeningen)
2022
€ 212.000
Realiseren Fietspad Dwingelerweg Ansen
2022
€ 131.250
Vervanging speelvoorzieningen (dateert uit begroting 2021)
2022
€
Uitvoeringsmaatregelen GVVP (Blijdenstein en snelfietsroute)
2023
€ 100.000
Realiseren fietspad Weerwilleweg
2023
€ 263.500
Vervanging speelvoorzieningen (dateert uit begroting 2021)
2023
€
Uitvoeringsmaatregelen GVVP (aanleg voetpaden, fietsplan)
2024
€ 124.000
Vervangen speelvoorzieningen (dateert uit begroting 2021)
2024
€
67.500
Vervanging speelvoorzieningen (dateert uit begroting 2021)
2025
€
67.500
67.500
67.500
Voor een nadere toelichting op de verschillende investeringen, verwijzen we naar de betreffende speerpunten hiervoor.
52
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent Onze jeugd van nu is de toekomstige generatie die verder bouwt aan een duurzaam en sociaal De Wolden. Dit programma heeft de volgende thema's: een leven lang leren en ontwikkelen, jeugdhulp, cultuur en werken.
Programmahouder: Hilda Mulder Het programma in beeld
Wat speelt er in De Wolden? We streven naar optimale ontwikkelingskansen voor kinderen op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. Dat doen we samen met maatschappelijke partners én natuurlijk onze jeugd en hun ouders of verzorgers. Een leven lang leren en ontwikkelen We bouwen onze bijdrage aan de ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren verder uit. We stimuleren een sterkere integrale verbinding tussen kinderopvang, peuterspelen, voor- en vroegschoolse educatie en basisonderwijs. Een belangrijk instrument daarvoor zijn de integrale kindcentra waar die verbindingen samen komen. RMC De gemeente De Wolden maakt, samen met de gemeenten Hoogeveen, Meppel en Westerveld, deel uit van het Regionale Meld en Coördinatiepunt (RMC) Zuidwest-Drenthe. De gemeente Hoogeveen is centrumgemeente. Het doel is dat zoveel mogelijk leerlingen het onderwijs kunnen verlaten met een startkwalificatie. Speerpunt van het RMC is begeleiding van leerlingen van 18 tot 23 jaar bij verzuim en dreigende schooluitval. De activiteiten zijn erop gericht om het netwerk sluitend te maken van onderwijs, zorg en arbeid. Jongeren hulp bieden als het even tegenzit en zo een goede basis geven voor zelfredzaamheid met kansen op de arbeidsmarkt. Het mbo staat voor een grote uitdaging in deze coronacrisis.
Er moet online onderwijs worden geboden, het is moeilijker om stageplekken en bbl-plekken te vinden en niet alle gediplomeerden kunnen gemakkelijk werk vinden. Tegelijkertijd kunnen ondernemers soms moeilijk stagiaires vinden. Het RMC, scholen, de arbeidsmarktregio en de gemeenten zetten in op het voorkomen van jeugdwerkloosheid en op een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeid. Het Rijk heeft hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld. Gemeente De Wolden
53
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Kadernota 2022
Laaggeletterdheid Het bieden van ontwikkelingskansen beperkt zich niet tot kinderen en jongeren. We zetten ook meer in op de inbreng van ouders en verzorgers en willen de kansen op educatie voor volwassenen vergroten. Onze inzet op het terugdringen van laaggeletterdheid blijft groot. Betere leesen schrijfvaardigheden vergroten de kansen om mee te doen in onze samenleving. Jeugdhulp Vanaf 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor hulp aan kinderen en jongeren tot 18 jaar. Na de fase van transitie, werken we aan transformatie van de jeugdhulp; we willen graag dichtbij gezinnen vindbaar zijn en zo vroeg mogelijk (potentiële) problemen signaleren om zware problematiek (en dus zware zorg) waar mogelijk te voorkomen. Daarnaast staat de transformatie van de jeugdhulp in het teken van normaliseren, demedicaliseren, meer integraliteit in het sociaal domein en het vergroten van de eigen kracht en verantwoordelijk van kinderen en opvoeders. We doen dit door te kijken naar wat een kind nodig heeft, niet naar waar een gezin ‘recht op heeft’. Daarnaast werken we samen met het sociale netwerk van gezinnen en, waar nodig, met vrijwilligersinitiatieven. We willen het huidige aanbod inventariseren en herijken op basis van een heldere visie. We richten ons niet uitsluitend op het kind, maar juist op het kind in de omgeving van thuis, (voor)school en in de buurt.
Dit doen we samen met onze partners. Daarnaast willen we meer steun bieden aan twaalf plussers, bijvoorbeeld door samen met Welzijn De Wolden, het onderwijs en de jongeren zelf te kijken of er mogelijkheden zijn voor een huiswerkklas. En tot slot zetten we in op het versterken van de veiligheidsketen om huiselijk geweld zo snel als mogelijk te stoppen. Cultuur Cultuur blijft belangrijk in De Wolden. Cultuur geeft kleur en invulling aan onze samenleving. Er liggen voor de inwoners van De Wolden volop kansen deel te nemen aan cultuuruitingen of culturele activiteiten. Het cultuuronderwijs heeft een belangrijke impuls gekregen. Deze positieve ontwikkelingen houden we vast door uitvoering te geven aan de, in 2019 gepresenteerde, Agenda ‘Cultuur blijft belangrijk in De Wolden’. Ondernemers, interne cultuurcoördinatoren uit het basisonderwijs, een afvaardiging van toneel- en muziekverenigingen, Cultureel Platform, Stichting Welzijn De Wolden, gebiedscoöperatie Zuidwest Drenthe, recreatieondernemers en organisatoren van culturele evenementen hebben bij het maken van de agenda afspraken gemaakt. Afspraken die gaan over de drie pijlers: cultuur is gezond, het verhaal van De Wolden en sterk netwerk. Afspraken die niet in beton zijn gegoten. Een agenda die als geheugensteun werkt en waarbij voldoende ruimte is voor innovatieve initiatieven.
Vanuit cultuur zoeken we voortdurend de samenwerking en verbinding met ondernemers, onderwijs, verenigingen en andere beleidsdomeinen zoals sport, sociaal domein en recreatie en toerisme. Werken De coronapandemie en de diverse vormen van lockdowns hebben grote gevolgen voor de arbeidsmarkt. Dat was niet meteen zichtbaar in de cijfers over 2020. De arbeidsmarkt reageert meestal ook met enige vertraging op schokken. De effecten bleken in eerste instantie vooral uit teruglopende productiecijfers. Daarnaast werd door de diverse steunmaatregelen van het kabinet veel werkgelegenheid behouden, waardoor de afname van het aantal banen en de toename van werkloosheid beperkt bleef in 2020. Toch nam het aantal banen af in 2020 en deze ontwikkeling zet naar verwachting nog door in 2021. De verwachting is dat in de loop van 2021 het aantal bijstandsgerechtigden zal gaan oplopen. Een kwantitatieve onderbouwing van aantallen is moeilijk te maken. Het is en blijft afhankelijk van het verdere verloop en de duur van coronapandemie en de daaraan gekoppelde steunmaatregelen van het kabinet. Begeleiding van werk naar werk, omen bijscholing naar kansrijke beroepen en het voorkomen van jeugdwerkloosheid zijn voor 2021 en verder speerpunten. Wet inburgering 2022 Vanaf 2022 wordt de nieuwe Wet inburgering ingevoerd en dat geeft extra taken voor de gemeente.
Daar waar inburgeraars momenteel zelf verantwoordelijk zijn voor de eigen inburgering wordt de gemeente dat vanaf 2022. Dat betekent concreet dat inburgeraars zelf geen lening meer hoeven af te sluiten bij DUO zoals ze nu moeten, maar dat de gemeente de inburgeraar een inburgeringstraject gaat aanbieden. Gemeenten krijgen hierdoor de regie op de inburgering c.q. integratie. Aangezien veel inburgeraars ook recht hebben op een bijstandsuitkering wordt het voor gemeenten gemakkelijker om een duaal traject aan te bieden: de feitelijke inburgeringslessen om het taalniveau te verhogen in combinatie met een traject gericht op re-integratie/werk of (maatschappelijke) participatie.
54
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Deze wet kent daarmee veel raakvlakken met (arbeidsparticipatie) en volwasseneneducatie/ laaggeletterdheid.
Trends en ontwikkelingen Per thema uit het programma De Wolden ontwikkelt met kleur en talent staan hieronder de trends en ontwikkelingen weergegeven: Een leven lang leren en ontwikkelen De rol van de gemeente is aan het verschuiven. Steeds meer werken we in netwerken van sociale gemeenschappen, maatschappelijke organisaties, ondernemingen, overheid en andere betrokkenen. Het werken aan doorgaande leerlijnen via een integraal aanbod wordt steeds meer gemeengoed. Onderwijs en kinderopvang groeien naar elkaar toe. De rol van ouders wordt steeds belangrijker. Daarnaast wordt door het Rijk steeds meer gestuurd op verdergaande professionalisering van de medewerkers. Wij blijven investeren in het terugdringen en voorkomen van laaggeletterdheid. In De Wolden wordt sinds 2017 gewerkt vanuit het Taalpunt netwerk. In elke bibliotheekvestiging in De Wolden is een Taalpunt ingericht. De afgelopen jaren is vooral geïnvesteerd in het opzetten van een netwerk van maatschappelijke partners, het werven en opleiden van vrijwilligers en zorgen voor publiciteit. Inmiddels ligt de prioriteit bij het bereiken van potentiële cursisten. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het primair onderwijs. Kosten voor nieuwbouw en uitbreiding komen voor rekening van de gemeente.
Door middel van de gemeentelijke verordening voorzieningen huisvesting onderwijs worden investeringsbijdragen beschikbaar gesteld. Schoolbesturen ontvangen van het Rijk de middelen voor onderhoud en exploitatie. Deze taakverdeling vraagt om samenwerking en afstemming van exploitatie en investeringen. De minister voor OCW werkt nu aan een wetswijziging rondom de Onderwijshuisvesting. Een van de belangrijkste punten van deze wijziging is dat er een verplichting voor gemeenten komt om in samenspraak met de schoolbesturen een Integraal Huisvestingsplan voor het onderwijs op te stellen, waarschijnlijk voor een periode van tenminste 16 jaar. Dit IHP is in combinatie met de Meerjarige Onderhoudsplanningen (MJOP) van schoolbesturen de basis voor een langjarige planning van investeringen. Dat gaat om onderhoud, renovatie, nieuwbouw en om sluiting en sloop. Altijd met de diversiteit van het onderwijs en de demografische ontwikkelingen als uitgangspunt. Verder zal in de wet worden opgenomen dat renovatie een volwaardig alternatief voor nieuwbouw wordt. Ook wordt het investeringsverbod voor besturen in het primair onderwijs genuanceerd. Met het IHP kunnen gemeenten en schoolbesturen de kwaliteits- en duurzaamheidsopgave die er ligt voor hun schoolgebouwen integraal aanpakken. Hier ligt ook een relatie met programma 3 ‘Duurzaam Leven in De Wolden’.
Het is duidelijker wie waar verantwoordelijk voor is en geldstromen kunnen gemakkelijker worden gecombineerd. In De Wolden bereikt een behoorlijk aantal schoolgebouwen op basis van hun leeftijd het einde van de levensduur. Hoewel de kwaliteit van de schoolgebouwen goed kan zijn, ligt het voor de hand dat het IHP ertoe leidt dat investeringen noodzakelijk blijken. Getracht wordt om deze financiële consequenties zo spoedig mogelijk helder te krijgen. Jeugdhulp Waar we de eerste jaren binnen het rijksbudget konden blijven, worden we nu geconfronteerd met tekorten. Op basis van deze tekorten hebben we per 2020 maatregelen ingezet om de tekorten terug te dringen. Ondanks ieders inzet, zien we dat het een zaak van lange adem is om een ombuiging te realiseren. De maatregelen hebben dan ook (nog) niet de verwachte opbrengsten opgeleverd. Het AEF-rapport laat zien dat er structureel te weinig geld beschikbaar is voor jeugdhulp. Daarnaast is zichtbaar dat de aanbevelingen uit het AEF-rapport al voor een deel zijn uitgewerkt en ingevoerd. Ook de aanvullende maatregelen die we willen inzetten, zijn in lijn met het rapport.
Gemeente De Wolden
55
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Kadernota 2022
Cultuur Cultuur wordt steeds meer ingezet als middel om maatschappelijke doelen te bereiken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het bevorderen van gezonde leefstijl, positieve gezondheid of maatschappelijk meedoen als vrijwilliger. Daarnaast wordt een positieve bijdrage geleverd aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Kunstvakken in het onderwijs worden steeds meer geïntegreerd binnen andere vakken en leergebieden. Amateurkunstorganisaties draaien over het algemeen op de inzet van vrijwilligers. Een goede ondersteuning van vrijwilligers kan bijdragen aan een bloeiend cultureel klimaat. Alle kinderen in De Wolden gaan steeds meer gebruik maken van hun Talentkracht middels een breed en kwalitatief aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Werken De arbeidsmarkt trekt aan en er is sprake van schaarste. De mis-match tussen vraag en aanbod vraagt om extra aandacht. De uitvoering van de Wet inburgering 2022 wordt een integraal onderdeel van de uitvoering van de Participatiewet. De extra taken die deze nieuwe wet met zich meebrengt brengen we onder bij de SWO. Vervolg oriëntatie toekomst WSW binnen Stark De gemeenteraad heeft met het vaststellen van de begroting 2021 een budget van € 20.000 beschikbaar gesteld voor het doen van een extern onderzoek.
Dit onderzoek richt zich op de toekomstmogelijkheden van het organiseren van werk voor mensen met een arbeidsbeperking vanuit de WSW. Momenteel geven Stark, Reestmond en de Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden hier invulling aan. De resultaten worden naar verwachting rond de zomer van 2021 opgeleverd. Een vervolg op dit onderzoek kan mogelijk financiële consequenties hebben. Deze zijn nu nog niet inzichtelijk. Bij het opstellen van de begroting 2022 geven we daarom nadere invulling aan genoemde ontwikkeling. Begeleiding naar werk De verwachting is dat in de loop van 2021 het aantal bijstandsgerechtigden zal gaan oplopen. Het is moeilijk om voor De Wolden een kwantitatieve onderbouwing van aantallen te maken. Het is en blijft afhankelijk van het verdere verloop en de duur van coronapandemie en de daaraan gekoppelde steunmaatregelen van het kabinet. Begeleiding van werk naar werk, om- en bijscholing naar kans beroepen en het voorkomen van jeugdwerkloosheid zijn speerpunten. Bij de Begroting 2022 zal hier, indien nodig, een nadere invulling aan worden gegeven. Uitvoering Wet inburgering 2022 Vanuit het Rijk krijgen we middelen om deze wet uit te kunnen voeren. Op basis van de inhoudelijke taken binnen de nieuwe wet in combinatie met de rijksmiddelen stellen we in de tweede helft van 2021 een uitvoeringsplan op.
Hierin wordt beschreven wat we precies gaan doen (ook in relatie tot arbeidsparticipatie en laaggeletterdheid), wat dat gaat kosten en welke budgetten we daarvoor gaan aanwenden. Voor de inkoop van de inburgeringstrajecten is dat nog onzeker, omdat we een aanbestedingstraject moeten gaan doorlopen. Bij de Begroting 2022 zal hier, indien nodig, een nadere invulling aan worden gegeven.
Beleidsdoelen Per thema uit het programma De Wolden ontwikkelt met kleur en talent staan hieronder de beleidsdoelen weergegeven: Een leven lang leren en ontwikkelen Een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners, waaronder de jeugdigen. Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. Samen met maatschappelijke partners én natuurlijk ouders of verzorgers optimale ontwikkelingskansen voor kinderen creëren op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. Het verder versterken van de signaleringsfunctie van ontwikkelingsachterstanden bij peuters en een passend aanbod door middel van VVE-arrangementen. Ieder kind verdient maximale ontwikkelingskansen. Zoveel mogelijk kinderen met risico op een ontwikkelingsachterstand krijgen een passend VVE-aanbod.
56
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Bevorderen doorgaande leerlijnen tussen peuteropvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. Gemeenten, maatschappelijke partners en ouders dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om de ontwikkeling van kinderen. We willen de positie van ouders en jongeren hierin versterken, zodat we goed aansluiten bij de vraag en de behoefte en samen met ouders en jongeren blijven ontwikkelen. We vormen een sluitend netwerk met gemeente, RMC, scholen en welzijn om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie te laten behalen. Jeugdhulp Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is. Versterken samenwerking onderwijs-jeugdhulp. Versterken inzet op preventie waarmee (deels) voorkomen wordt dat jeugdhulp nodig is. Hierbij willen we meer focus aanbrengen en de effectiviteit in kaart brengen. We willen meer inzicht in de kosten en de effecten van jeugdhulp. We investeren in onze 12-plussers en richten ons op een blijvende verbinding met onze gemeente. Cultuur Een stevige culturele basis voor iedereen en cultuur in brede zin bereikbaar voor alle inwoners. Cultuur als middel inzetten om maatschappelijke doelen te bereiken (bevorderen van gezonde leefstijl of maatschappelijk meedoen als vrijwilliger).
De culturele infrastructuur verstevigen en daarmee een positieve bijdrage leveren aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Verbinding en samenwerking tussen cultuur, vrijetijdssector, ondernemers en onderwijs en versterking amateurkunst, verenigingen en dorpen. Toekomstbestendige lokale musea met voldoende bezoekers, een educatief aanbod en voldoende en goed toegeruste vrijwilligers. Alle kinderen in De Wolden maken kennis met kunst en cultuur door te zorgen voor een breed en kwalitatief binnenschools- en buitenschools aanbod op het gebied van kunst en cultuur. De deskundigheid van leraren in het basisonderwijs vergroten op het gebied van kunst en cultuur. Het belang van cultuureducatie wordt teambreed gedragen op alle basisscholen. Werken Iedereen doet mee in een betaalde of onbetaalde baan en draagt daardoor bij aan onze samenleving. Re-integratie is gericht op de kortste weg naar een passende functie op de reguliere arbeidsmarkt. Werkzoekenden met een arbeidsbeperking worden indien nodig en mogelijk voorzien van een passend maatwerkaanbod. Een belangrijke taak heeft de gemeente voor statushouders op grond van de nieuwe inburgeringswet per 1 januari 2022.
Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Stichting Werkgelegenheids Initiatieven De Wolden - taakveld 06.40. - Het mensontwikkelbedrijf STARK - taakveld 06.40.
Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen.
Gemeente De Wolden
57
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Kadernota 2022
'De Wolden ontwikkelt met kleur en talent' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Absoluut verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar
2018
0,0
Nederland 1,9
Relatief verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar
2019
20
26
Voortijdige schoolverlaters in % per 10.000 inwoners
2019
1,9%
2,0%
Jongeren met een delict voor de rechter in % per 10.000 inwoners
2019
0%
1%
Kinderen in een uitkeringsgezin in %
2019
3%
6%
Melding kindermishandeling in aantal per 100.000 inwoners
2020
61,7
172,9
Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp in %
2020
8,4%
Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming in %
2020
5,9%
8,7%
Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering in %
2015
0,3%
0,5%
9,7%
Absoluut verzuim: het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerplichtige kinderen. Relatief verzuim: het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerplichtige kinderen.
Speerpunten 530 - Cultuurpresentatie, cultuurproduct Activiteit
Vitale Verenigingen De Wolden 2022.
Gevolgen voor de inwoners
Goed op de toekomst voorbereid verenigingsleven met voldoende vrijwilligers.
Middelen
2022 € 15.000 -
2023 € 15.000 -
2024 -
2025 -
I/S Incidenteel Structureel
Toelichting: Categorie 3 Zodra de maatregelen Covid-19 versoepelen willen we een vervolg in gang zetten met het multidisciplinaire traject Vitale Verenigingen De Wolden. Dit past bij de Agenda 'Cultuur blijft belangrijk'. Door middel van coachingstrajecten wordt de culturele infrastructuur versterkt en toekomstbestendig gemaakt.
Beleidsdocumenten Een leven lang leren en ontwikkelen: Verordening leerlingenvervoer 2015. Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2015. Instandhoudingsbeleid kleine scholen. Beleidsplan Jeugdhulp. Verordening Jeugdhulp 2015. Regeling toegang jeugdhulp De Wolden 2015. Regeling toegang jeugdhulp De Wolden 2020. Verordening jeugdhulp De Wolden 2020 (in ontwikkeling). Nadere regelgeving jeugdhulp De Wolden 2020 (in ontwikkeling). Uitvoeringsnota jeugd De Wolden 2020. Verordening Kindregelingen gemeente De Wolden 2017. Cultuur: Agenda 'Cultuur blijft belangrijk in De Wolden'. Routekaart Cultuuronderwijs Zuidwest-Drenthe. Cultuurhistorische waardenkaart. Cultuuronderwijs in De Wolden/ontwikkelprogramma. Beleidsregels subsidiëring muziek- en zangverenigingen.
58
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 06 - De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Werken: Kadernota Sociaal Domein. Beleidsplan reïntegratie 2015. Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet. Afstemmingsverordening 2020. Re-integratieverordening 2020. Individuele Inkomenstoeslagverordening 2015. Individuele Studietoeslagverordening 2015. Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015. Verordening op het sociaal bijdragefonds. Verordening op het sociaal participatiefonds. Verordening participatie schoolgaande kinderen 2012.
Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product
2022
2023
2024
2025
Lasten 5.3 - Coachingstrajecten vitale verenigingen
15.000
15.000
0
0
6.4 – Leerwerkbedrijf STARK, jaarlijkse bijdrage
-4.938
2.910
3.352
11.574
Totaal lasten
10.062
17.910
3.352
11.574
Baten
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
10.062
17.910
3.352
11.574
Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)
Toelichting lasten (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 6.4 – Bijdrage Leerwerkbedrijf STARK Volgens de concept meerjarenbegroting van STARK zal er een aanpassing van de jaarlijkse bijdrage plaatsvinden. Het betreft hier bijstellingen aan zowel de omzetzijde van Stark als aan de loonontwikkelingen en de rijksbijdrage.
Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving
Jaar
Investeringsbedrag
Voor een nadere toelichting op de verschillende investeringen, verwijzen we naar de betreffende speerpunten hiervoor.
Gemeente De Wolden
59
Programma 07 - Gezond Meedoen
Kadernota 2022
Programma 07 - Gezond Meedoen Gezondheid, zorg en ondersteuning zijn de leidende thema's binnen het programma Gezond Meedoen in De Wolden. We bieden zorg en ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben om in de (lokale) samenleving mee te doen.
Programmahouder: Egbert van Dijk Het programma in beeld
Wat speelt er in De Wolden? Voor dit programma zijn de centrale kernpunten: voorkomen (preventie), meedoen en ondersteunen (met maatwerk). Wanneer sprake is van zorg en ondersteuning, staat de vraag van de inwoner centraal. Wij stimuleren de sociale en economische zelfredzaamheid van onze inwoners. Wij bevorderen dat inwoners volwaardig en gelijkwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Dit willen we bereiken door zoveel mogelijk eigen kracht van onze inwoners en vrijwilligersorganisaties te versterken en daar waar nodig ondersteuning te bieden aan hen die dat nodig hebben. De Wolden wil de gezondheid van volwassenen en jongeren bevorderen. Voor inwoners van wie gezondheid en zelfredzaamheid achteruitgaan, streven we ernaar hen zo lang mogelijk in hun eigen omgeving te laten wonen en hen daartoe de noodzakelijke hulp c.q. voorzieningen te
60
Gemeente De Wolden
Kadernota 2022
Programma 07 - Gezond Meedoen
bieden. Het stimuleren van noaberschap en sociale cohesie in de dorpen is ook in dit verband van belang.
Trends en ontwikkelingen Algemeen Krimp, ontgroening, vergrijzing zorgen voor demografische wijzigingen. Bereikbaarheid en leefbaarheid staan onder druk door beperking OV-vervoer en sluiten van voorzieningen. Maatschappelijke tweedeling neemt toe. Zorgvraag neemt toe door toename van de gemiddelde leeftijd. Invulling geven aan 'participatiesamenleving' wordt een belangrijke opgave. Integrale benadering van vraagstukken is de norm. Zorg We signaleren zorgvragen in een eerder stadium. Zorgvragen worden complexer. We signaleren een hoger alcoholgebruik onder volwassen. We signaleren het effect van Drentenieren, inwoners zonder eigen netwerk in de nabijheid. Er is toenemende samenhang tussen het medische en het sociale domein. De nieuwe taak voor de inburgering van statushouders. De transformatie van het sociale domein moet anders. We willen meer uitgaan van eigen kracht. Overheidsparticipatie. We zien belang van integrale aanpak toenemen. We bevorderen mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid bij zowel ondernemers in De Wolden als in de samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Er moet meer met minder middelen. Gezondheidszorg De GGD zet in op een betere verbinding van eigen taken met de keten van zorg en veiligheid (‘sociale veiligheid’).
Bij Veilig Thuis Drenthe spelen onder andere de volgende landelijke ontwikkelingen: invoering van verscherpte meldcode, radarfunctie en intensievere samenwerking zorg- en strafketen, herziening van het landelijk handelingsprotocol en aandacht voor ouderenmishandeling. Deze leiden naar verwachting tot een toename van het aantal meldingen van kindermishandeling en huiselijk geweld. De processen, systemen en informatievoorziening/informatieprotocol zullen op basis van bovenstaande ontwikkelingen worden aangepast. De visie op de dienstverlening in het kader van de openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz) wordt door gemeenten, met GGD en andere partners, geëvalueerd en herzien. Op 1 januari 2020 treedt de Wet Verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in werking. Deze wet regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg in de GGZ. Een belangrijke verandering is dat verplichte zorg straks ook buiten een GGZ-instelling opgelegd kan worden. In Drenthe is door alle gemeenten, provincie, GGD en zorgverzekeraar een meerjarenbeleidsprogramma 'Drenthe Samen Gezond In Beweging 2021-2024' opgesteld. Het programma beschrijft de integrale ontwikkelingen op de terreinen van preventie en sport.